ویکی‌پدیا azbwiki https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter مدیا اؤزل دانیشیق ایشلدن ایشلدن دانیشیغی ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا دانیشیغی فایل فایل دانیشیغی مدیاویکی مدیاویکی دانیشیغی شابلون شابلون دانیشیغی کؤمک کؤمک دانیشیغی بؤلمه بؤلمه دانیشیغی پوْرتال پوْرتال دانیشیغی TimedText TimedText talk ماژول ماژول دانیشیغی Event Event talk 0 157 1587390 1555726 2026-04-27T01:25:41Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587390 wikitext text/x-wiki {{قاریشدیرما|آذربایجان جمهوریتی|آذربایجان}} '''آذربایجان (تاریخی اراضی)''' — تاریخی بؤلگه‌لرده اولان آذربایجان آدلی بؤلگه. [[File:صورة الأرض - ابن حوقل A Page 419.JPG|left|thumb|350px|آذربایجان خزر دنیزی‌نین قۇزئیینده. آراز و کۆر چایلاری آذربایجان سینیرلاری ایچینده بللیدیر. آذربایجان باب اۇل-البابا جان اۇزانیییب (ابن حوقل 977)]] آذربایجان بیر اینضیباتی، جوْغرافیایی و ائتنیک واحیدینه چئوریلمه یوْلوندا موختلیف پروْسه‌لرله اۆز به اۆز اوْلوب. تاریخچیلر بۇ قوْنودا مۆختلیف ریوایتلر سؤیله‌ییبلر. بۇ مسئله عالیملر و تاریخچیلر آراسیندا نئچه‌فیکیرلیلیک و مۆناقیشه‌یه چئوریلیب و ایندیکی زامانیمیزدا میلّی، ائتنیک و بعضی سیاسی مساله‌لره گؤره بۇ علمی و تاریخی مساله سیاسی ماهیته مالیک اوْلوبدور. بعضی قروپلارین ایدیعاسینا گؤره آراز چایی‌نین قۇزئی سمتی هئچ واخت آذربایجان آدین داشیماییب و دایما آدی “اران” اوْلوبدور و ایلک دفعه آذربایجانین میلّی حۇکومتی طرفیندن 1918-اینجی ایلده سیاسی مقصدلر اساسیندا و ایرانا تجاووز ائتمک اۆچون “آذربایجان” آدلانیبدیر<ref>Ben Fowkes, Ethnicity and ethnic conflict in the post-communist world (Basingstoke: Palgrave, 2002) pg 30 “ In fact, in medieval times the name 'Azarbaijan' was applied not to the area of present independent Azerbaijan but to the lands to the south of Araxes river, now part of Iran. The lands to the north west of the Araxes were known as Albania; the lands to the north east, the heart of present-day post-Soviet Azerbaijan, were known as Sharvan (or Shirwan) and Derbent </ref><ref>Vasily Bartold Bartold V.V., "Sochineniia", volume II, part ۱, "Vostochnoi Literatury" Publishers, Moscow, 1963, p. ۷۰۳ Rusca: В. В. Бартольд. Сочинения. Том 2/1, с.703 «Ширван никогда не употреблялся в том смысле, чтобы он охватывал территорию теперешней Азербайджанской республики. Ширван — это небольшая часть с главным городом Шемахой, а такие города, как Гянджа и др., никогда в состав Ширвана не входили, и если нужно было бы придумать термин для всех областей, которые объединяет сейчас Азербайджанская Республика, то, скорее всего, можно было бы принять название Арран, но термин Азербайджан избран потому, что когда устанавливалась Азербайджанская Республика, предполагалось, что персидский и этот Азербайджан составят одно целое, так как по составу населения они имеют очень большое сходство. На этом основании было принято название Азербайджан, но, конечно, теперь, когда слово Азербайджан употребляется в двух смыслах — в качестве персидского Азербайджана и особой республики, приходится путаться и спрашивать, какой Азербайджан имеется в виду: Азербайджан персидский или этот Азербайджан?.» </ref><ref>رضا، عنایت الله، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد 7، «اران»، چاپ اول : 1375، تهران، صص 421 تا 424</ref> . بۇ قروپون نظرینه گؤره 1920-اینجی ایلدن سوْنرادا، قۇزئی آذربایجان بوْلشئویکلرین الینه دۆشندن سوْنرادا، همین سیاسی مقصدلر اساسیندا بۇ آد ساخلانیبدیر.<ref name="هیئت">[http://www.azercanada.com/index.php/magalalar/34-2011-06-06-03-37-02/86-2011-06-30-04-10-16 نام و مرزهاى آذربایجان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307181756/http://azercanada.com/index.php/magalalar/34-2011-06-06-03-37-02/86-2011-06-30-04-10-16 |date=2016-03-07 }}، نوشته: دکترجوادهیئت، نشریه "وارلیق"ـــسال پانزدهم، شماره پائیز ١٣٧٢ تهران، ترجمه از ترکىآذربایجانى: دکترعلى قره‌جه‌لو</ref> تاریخی کیتابلاردا آذربایجان مرزلری باره‌ده مۇبهم یئرلر وار. آران و شیروان شهرلری گاه آذربایجاندان مملکتیندن ساییلیرلار گاهدا آذربایجاندان مۆستقیل گؤرسه‌دیلیرلر.<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref><ref name="راشدی">حسن راشدی، ترکان و بررسی تاریخ، زبان و هویت آنها در ایران، انتشارات اندیشه نو، تهران 1386</ref> حسن راشیدی‌نین نظرینه گؤره آذربایجانین آدی "مملکت" و "ویلایت" ایشلننده ایکی فرقلی جوْغرافییایی آنلام داشیییر. مملکت قاورامی ایشلننده آرران و شیروان "ویلایت"لری اوْنون ایچینده یئرلشیرلر، آنجاق "ویلایت" قاورامین داشییاندا "آذربایجان مملکتی" ایچینده آررانلا قوْنشو ساییلیرمیش<ref name="راشدی">حسن راشدی، ترکان و بررسی تاریخ، زبان و هویت آنها در ایران، انتشارات اندیشه نو، تهران 1386</ref>. پرویز شاهمره‌سی بۇنو ایقتیصادی و آلیش-وئریش مساله‌سیله ایلگیلی بیلیر <ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>. == ایلک منبع‌لرده == == آذربایجانین ایسلامدان اؤنجه تاریخی – سیاسی جوْغرافیاسی == === مادلار دؤورو === مادلار حۆکومتیندن سوْنرا "ماد" آدی بۇ یئرلره وئریلدی. ماد اؤلکه‌سی قۇزئیدن آراز چاییندان باشلاییب گۆنئیدن الوند داغیناجان ایمیش، دوْغودان قێزیل اؤزن چایی و باتیدان اۇرمو گؤلونون دۆزنلیگینه‌جن گئنیشلیگی واریمیش. ماد اۆچ قیسمته بؤلونورموش: 1- بیرینجی ماد (هیگمتانه)، 2- ایکینجی ماد (رئی) 3-اۆچونجو ماد (اۇرمو گؤلونون اطرافینداکی دۆزنلیکلر-سوْنرالار آتوْرپاتگان)<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref> همین زاماندا آراز چایی‌نین قۇزئیینده اۇتیلر (اۇدینلر-اۇتئنلر)، سۇدیلر، ائلیادیکیلر، قاروْنایلر، آینییانیلار، آنارییاکیلر، گیللر، ویکلر، سیلوْولار (جیلیلر)، لوْپینلر (لیپیلر)، دیدیروْلار، قارقارلار (خارخارلار)، کاسپیلر و ساناروْلار یاشایرمیشلار. بۇ قوْملارین بیرلشمه‌سیندن آلبانلار یارانیبدیر<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>. ===ساسانیلر دؤورو === [[File:Adurbadagan.JPG|300px|thumbnail|left|آذربایجان كوستو، ساسانیلر دؤورونده (6-7--جی عصرلرده) <ref name="Daryaee">[http://www.humanities.uci.edu/sasanika/pdf/Shahrestan.pdf Šahrestānīhā-ī Ērānšahr : a Middle Persian text on late antique geography, epic, and history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305174906/http://www.humanities.uci.edu/sasanika/pdf/Shahrestan.pdf |date=2009-03-05 }} : with English and Persian translations, Author: Touraj Daryaee, Publisher: Costa Mesa, Calif. : Mazda Publishers, 2002.</ref>]] [[File:AzerbazkanBiruni.JPG|thumb|left|350px|ابوریحان بیرونی، آذربایجان مملكتین قورئیینده]] ====ساسانیلرین اینضیباتی بؤلمه‌لری ==== ساسانیلر زامانی آذربایجاندا اؤنملی دیَیشیکلیکلر اۆز وئریر. خوْسروْ انوشیروان (سلطنت 531-578 م.س)<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref> (بعضی قایناقلاردا قۇباد شاهین زامانیندان<ref>[http://www.noormags.com/view/fa/searchresultarticle?txt=%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C+%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&avd=0&AID=168363&num=1 مدارک پهلوی و تصمیمات نظامی و اداری ساسانیان]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (6 صفحه - از 337 تا 342) مجلات : زبان و ادبیات » چیستا » دی و بهمن 1377 - شماره 154 و 155 » نویسنده:دریایی، تورج</ref>) ایرانی دؤرد یئره بؤلوب، دؤرد "سئپه‌بوْد"آ تاپشیریر. بۇ بؤلوملر "کۇست" آدلانیرلار. طبری بۇ بؤلمه‌لرین تاریخین انوشیرواندان قاباق باش وئردیگین گؤستریبدیر<ref name="Kəsrəvi">چارسو-شمال، جنوب، مشرق، مغرب، احمد كسروی، ماهنامه پیمان، سال یكم، شماره یكم و دوم، آذرماه 1312</ref>. ایرانین کوْستلاری بۇنلاردان عبارتیدیلر: 1) خوراسان، قۇزئی دوْغو کۇستو کۇستو” (xwarāsān) 2) خاوران، “گۆنئی باتی کۇستو” (xwarwarān) 3)نیمروز، گۆنئی دوغوکۇستو” (nēmrōz) 4) آذربایجان -ādūrbādagān - “قۇزئی باتی کوْستو” <ref name="Daryaee">[http://www.humanities.uci.edu/sasanika/pdf/Shahrestan.pdf Šahrestānīhā-ī Ērānšahr : a Middle Persian text on late antique geography, epic, and history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305174906/http://www.humanities.uci.edu/sasanika/pdf/Shahrestan.pdf |date=2009-03-05 }} : with English and Persian translations, Author: Touraj Daryaee, Publisher: Costa Mesa, Calif. : Mazda Publishers, 2002.</ref><ref name="cgie">دائره‌المعارف بزرگ اسلامي جلد 8، [http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=3294 استان]، ابولفضل خطيبي، شماره مقاله:3294</ref> شیروان و آران هر ایکیسی آذربایجان کۇستوندا یئرلشیردیلر و بۇنلارین شاهلاری آذربایجان سئپه‌بوْدونا تابیدیرلر. آذربایجان سئپهبوْدو ایرانین ان گۆجلو سئپه‌بوْدوایدی. هر اۆچ سئپه‌بوْد تکجه گۆموش بیر تختده اوْتورماغا ایجازه‌لری واریدی ولی آذربایجان سئپهبوْدو قێزیل تختده ایلشیردی.<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref> آذربایجان کۇستونون شهریستانلاری (پهلوی دیلینده شهریستان=شهر) ایرانین شهریستانلاری <ref>Bu kitabın əsli pəhləvi dilində olub və miladi 7-inci əsrində qələmə alınan nüsxəsi əldədir</ref>. کیتابیندا بئله‌دیر: > آذربایجان کۇستو<..... 56- آذربایجان بؤلگه‌سی‌نین آذربایجانین سئپه‌بوْدو ایران گوْشنسب تیکیبدیر. 57- وان شهریستانی وان گوْلخش (Van Goləxş/بلاش) ین قێزی کی ژئیقوْبقدنان (Jeyqobqd) ایزدیواج ائدیب تیکیب، نه تۇر برادروش کرب سئهرله (Tur bəradərvəş kərəb sehr) اوْرانی اروندسب (ارجاسب) دئژی کیمی عوضله‌ییب، اؤز جانین قوْروماق اۆچون. 58- آذربایجان کۇستوندا گنجه بؤلگه‌سی‌نین تۇرانلی افراسیاب (آلپ ار توْنقا) تیکیب. 59- آموی بؤلگه‌سی‌نین (=آموْل) زندیق-ائ پوْر مرگ (اؤلو دوْلوملو زندیق) تیکیب. 60- رئی شهریستانی ..... و زردوشت سئپیتامان اوْغلو بۇ شهریستاندان ایدی. 61- بغداد بؤلگه‌سی‌نین ابو جعفر کی اوْنا ابو دوانیق (کافیرلرین دده‌سی) دئییرلر تیکدی.<ref name="Daryaee"/><ref name="شهرستانهای ایران">[http://www.noormags.com/view/fa/articlepage/305628 شهرستانهای ایران] (7 صفحه - از 169 تا 175) مجلات : هنر » مهر » آذر 1321 - شماره 73 » مترجم:هدایت، صادق</ref><ref name="شهرستانهای ایران احمد تفضلی">[http://www.tafazzoli.ilssw.com/pages.php?id=49&cat=biblo شهرستانهای ایران احمد تفضلی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322083810/http://www.tafazzoli.ilssw.com/pages.php?id=49&cat=biblo |date=2012-03-22 }} (برگرفته از: شهرهای ایران، ج2، به كوشش محمدیوسف كیانی، جهاد دانشگاهی، سال 1366)</ref> ائرمنی یازیچیسی "موسا خورانی (Moses Xoranac)" یازدیغی کیتابی "ژوزف مارقوارت/مارکوارت" (Joseph Marquart/Markwart) آلمانجایا چئویریب و 1901-اینجی ایلده بئرلینده یاییب.<ref name="شهرستانهای ایران"/><ref name="شهرستانهای ایران احمد تفضلی"/> بۇ اثرده آدوربادگان کۇستو "کاپکوْه" آدلانیب و اوْنون 13 مملکتی وار. مملکتلر بئله‌دیر: 1- آترپاتاکان / Atrpatakan {آتوْرپاتکان} 2- آرمن د.بیر.هایک / Armn d.i.Haik {ائرمن} 3-وارغان داس ایسی ویرک /Warğan das isi Wirk {گۆرجوستان} 4- ران د.بیر.آیوانک / Ran d.i.Aivank {آلبانییا} 5-بالاساکان / Balasakan {بیلسجان-مۇغان} 6- سیساکان / Sisakan {سییوْنیک-آرازین یۇخاریسیندا-گؤیگؤله‌جن} 7-آرئ / Are {رئی} 8- گئلان شانجان / Gelan Şancan {گیلان-زنجان} 9- دلمونک / Dlmunk{دئیلمان} 10- دمباواند / Dmbavand {دماوند} 11- تاپرستان / Taprstan {تبریستان-مازندران} 12- روان / Rvan {روْیان-خزر دنیزینین گۆنئی‌اینده} 13- آمل / Aml {آموْل-مازندراندا بیر شهر} <ref name="Markwart">[http://www.archive.org/stream/Eranshahr/Iranshahr_nach_der_Geographie#page/n25/mode/1up Eranshahr nach der Geographie des Ps. Moses Xoranac'i, by Joseph Marquart/Markwart] (Berlin, 1901) [Iran according to the Geography of Pseudo-Moses Xoranac'i]</ref><ref name="irşadifər">[http://www.ardabil.info/History.asp Ərdəbilin tarixi keçmişi, Adil irşadifər] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402153711/http://ardabil.info/History.asp |date=2013-04-02 }} Araz qəzeti, say 101 پیشینه تاریخی اردبیل, عادل ارشادی فرد – به نقل از نشریه آراز شماره 101 (Parantez içində verilən izahat bu qaynaqdandır)</ref> احمد کسروی بۇ کۇستون آدین "باختر" یازاراق آذربایجان، ائرمنیستان، گۆرجوستان، آران، قافقاز داغلاری، دربند، رئی، دماوند، گیلان، تپورئستان (طبریستان)، دئیلمان و تالیشانی بۇ کۇستا تابع اوْلماغین یازیر.<ref name="Kəsrəvi">چارسو-شمال، جنوب، مشرق، مغرب، احمد كسروی، ماهنامه پیمان، سال یكم، شماره یكم و دوم، آذرماه 1312</ref> ابولقاسیم فیردوْسی بۇ کۇستون آدین "آذرآبادگان" یازیبدیر. اوْنون شعرینده ارمنیه، اردبیل و گیللرین یۇردو بۇ کۇستدا گؤستریلیبدیر.<ref name="Kəsrəvi">چارسو-شمال، جنوب، مشرق، مغرب، احمد كسروی، ماهنامه پیمان، سال یكم، شماره یكم و دوم، آذرماه 1312</ref><ref>شاهنامه خاور، ج 4، ص 378 و 372</ref><ref>وزو بره بد آذرآبادگان // كه بخشش نهادند آزادگان --- وز ارمینیه تا اردبیل // بپیمود دانا خرد بوم گیل</ref> ابن خۇرداذبه (1309 ه.ق)<ref name="Əlməsalek">[http://upload.wikimedia.org/wikisource/ar/c/c1/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%83_%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%83_%D9%84%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87.pdf Əlməsalekol məmalek], İbni xurdazbeh, 1309 H.Q, Lidən şəhəri, S 118-119</ref> و ابوریحان بیرونی (9-جو عصر)<ref name="Bīrūnī">[http://upload.wikimedia.org/wikisource/ar/f/f9/%D8%A7%D9%84%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%82%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%8A%D8%A9.pdf The Remaining Signs of Past Centuries] (Arabic: الآثار الباقیة عن القرون الخالیة‎, Kitāb al-āthār al-bāqiyah `an al-qurūn al-khāliyah) by Abū Rayhān al-Bīrūnī, P vii</ref> بۇ کۇستو "آذرباذکان" کیمی یازیبلار. ابن خۇرداذبه‌ه گؤره ائرمنیه، '''آذربیجان'''، الرئی، دوْماوند و دماوند شهری و... "الجربی" و فارسلارین حۆکومتی زامانی "آذرباذکان" أصبهبذونا تابع اوْلوبلار.<ref name="Əlməsalek"/><ref>{{سیتاتین اولی}}والجَربى بلاد الشمال ربع المملكة وكان أصبهبذ الشمال على عهد الفرس یسمى '''اذرباذكان''' أصبهبذ وفی هذا الحیّز إرمینیة و '''آذربیجان''' والریّ ودُماوَنْد ومدینة دماوند شَلَنبَة قال بهرام جور‏:‏ مَنَم شیر شَلَنبَه ومنم بَبْرِ تَلَه وفیه طبرستان والروبان وآمُل وساریة وشالوس واللاّرز والشِّرز وطمیس ودِهستان والكلار وجیلان وبدشوارجر وملك طبرستان وجیلان وبدشوارجر یسمى جیل جیلان خراسان قال محمد بن عبد الملك‏:‏ قد خُضِبَ الفیل كعاداته لجیل جیلانِ خراسانِ والفیل لا تُخضَبُ أعضاؤه إلاّ لذی شأنٍ من الشانِ وفی هذا السقع الببْر والطیلسان والخَزَر واللان والصقالب والأبَر‏.‏ {{سیتاتین سونو}}</ref> ==== ساسانیلر دؤوروندن قالان کتیبه ==== آذربایجانین شیمال سرحدی‌نین ساسانیلر دؤورونده دربنده‌جن اۇزاندیغی باره‌سینده همین شهرین حیصارلارینداکی پهلوی یازیلاری معلومات وئریر؛ بۇ یازیلار م.اؤ. 553 -جۆ ایلینده آذربایجانداکی ساسانی مرزبانی برزینی طرفیندن ترتیب ائدیلمیشدیر<ref>Е.А.Пахомов. Пехдлевийские надписи Дербенда, стр. 29</ref>: "من انوشیروان طرفه‌نیندن مامور اوْلدوم، دربندین قۇزئی حیصه‌لرینده، قۇزئی قبیله‌لرین آذربایجانا هۇجومونون قاباغین آلماق اۆچون قالالار یارادام<ref>دکتر حسین الیاری، نام شهرها و وضع راههای آذربایجان در قرون نخستین اسلامی، نشریه دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز، تابستان 1363، شماره مسلسل 132، ص 93</ref>. == آذربایجانین ایسلامدان سوْنرا تاریخی – سیاسی جوْغرافیاسی == === عرب خیلافتی دؤورونده === [[File:Azerbazkan espahboz.JPG|left|thumb|350px|"آذرباذكان سئپه‌بودو عباسیلر دؤورونده (9-جو عصر)<ref name="Əlməsalek">[http://upload.wikimedia.org/wikisource/ar/c/c1/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%83_%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%83_%D9%84%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87.pdf المسالك و الممالك], ابن خرداد به, 1309 ه.ق,لیدن شهری, ص 118-119</ref>]] [[File:Ibn Howqal World map.jpg|thumb|350px|left|ابن حوقل‌ین چكدیگی خریطه, آذربایجان و آران (اذربیجان والران) بیر یئرده گؤسته‌ریلیر]] [[File:Al-Idrisi-Azerbaijan.JPG|thumb|left|350px|ایدریسی‌نین چكدیگی خریطه (1154), آذربایجان سینیرلاری خزر دنیزی‌نین غرب طرفینده بللیدیر]] آذربایجان 22-اینجی هیجری ایلینده عرب سیپاهیلری‌نین الینه دۆشدو. عرب سیپاهیلری ایکی طرفدن هۆجوملارینا داوام ائتدیردیلر. حبیب ابنی مۇسلیمه ائرمَنیستانین چوْخ شهرلرین اله کئچیردی، بۇ فۇتوحات ائرمَنیستاندان باشلانیب قافقازین اوْبیری یئرلرینده دوام ائدیب. بۇنا اساساً عربلر هر یئنی یئره چاتاندا بئله دۆشونوردولر کی ائرمَنیستانین آردیدیر، و بۇ مسئله بعضی کیتابلاردادا تکرار اوْلوب. آنجاق بۆتون قایناقلار بئله یازماییبلار <ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>. ابن خۇرداذبه (1309 ه.ق) ده ساسانیلر زامانی اوْلان بؤلمه‌نی تکرارلایاراق بئله یازیر: "والجَربى بلاد الشمال ربع المملكة وكان أصبهبذ الشمال على عهد الفرس یسمى '''اذرباذكان''' أصبهبذ وفی هذا الحیّز إرمینیة و '''آذربیجان''' والریّ ودُماوَنْد ومدینة دماوند شَلَنبَة قال بهرام جور‏:‏ مَنَم شیر شَلَنبَه ومنم بَبْرِ تَلَه وفیه طبرستان والروبان وآمُل وساریة وشالوس واللاّرز والشِّرز وطمیس ودِهستان والكلار وجیلان وبدشوارجر وملك طبرستان وجیلان وبدشوارجر یسمى جیل جیلان خراسان قال محمد بن عبد الملك‏:‏ قد خُضِبَ الفیل كعاداته لجیل جیلانِ خراسانِ والفیل لا تُخضَبُ أعضاؤه إلاّ لذی شأنٍ من الشانِ وفی هذا السقع الببْر والطیلسان والخَزَر واللان والصقالب والأبَر‏.‏ <ref name="Əlməsalek"/>" بوردا '''اذرباذكان''' و '''آذربیجان''' سوزجوکلری راشیدین یازدیقلاریلا اوست-اوسته دوشور. ابن هۇقل‌ده "ارمنیه ورران و آذربیجان" ایقلیمین بئله ایضاح ائدیر: "فلنرجع الان الی حد بلد الروم غرباً فنصف اقالیمها الی آخر الاسلام فی حد المشرق و الذی نبتدا به ارمینیه و الران و اذربیجان و قد جعلنا هذا اقلیماً واحدا لانه لا یملكه الا ملك واحد فیما شاهدته فی عمری و من تقدمنی كابن ابی الساج و مفلح غلامه ودیسم بن سادلوبه و امرزبان بن محمد المعروف باسلار. والذی یحیط به مما یلی المشرق الجبال و الدیلم و غربی بحر الخزر والذی یحیط به مما یلی المغرب حدود الارمن واللان وشی من حذ الجزیره والذی یحیط به من جهه الشمال اللان وجبال القبق والذی یحیط به من الجنوب حدود العراق و شی من حدود الجزیره <ref>[http://upload.wikimedia.org/wikisource/ar/0/08/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%83_%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%83.pdf Əlməsalek vəlməmalek], Əbilqasim İbni huqəl, Lidən şəhəri, 1872 inci il. S 236-237</ref>" اسطخری بو باره‌ده بئله معلومات وئریر: "فاما ارمینیه والران واذربیجان فانا جمعناها فی صوره واحده و جعلناها اقلیما واحدا والذی یحیط بها مما یلی المشرق الجبال و الدیلم و غربی بحر الخرز والذی یحیط بها مما یلی المغرب حدود الارمن واللان و شی من حد الجزیره و الذی یحیط بها مما یلی الشمال اللان و جبال القبق والذی یحیط بها مما یلی الجنوب حدود العراق و شی من حدود جزیره <ref>[http://upload.wikimedia.org/wikisource/ar/5/54/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%83.pdf Məsalik əlməmalik], İstəxəri, Lidən şəhəri, 1870-inci il (Miladi), S 236-237</ref>" 472-اینجی ایلده (قمری ایلی-1079 م.سو) یازیلان "حدود العالم ن المشرق الی المغرب" کیتابیندا آذربایجان سێنیرلاری بئله توْصیف اوْلونور : "بۇ ناحیه‌نین (=آذربایجان) شرقی گیلان و جنوبی عراقلا جزیره‌دیر، و غربی روْم و سریر، و شۇمالی سریر و '''خزران''' دیر..." <ref>حدود العالم من المشرق الی المغرب، چاپ دانشگاه تهران، ص157</ref><ref>فارسجا: مشرق این ناحیت (=آذربایجان) حدود گیلان است و جنوب وی حدود عراق است و جزیره، و مغرب وی حدود روم است و سریر، و شمال وی حدود سریر است و '''خزران'''. و این جای هاست. بسیار با نعمت ترین ناحیت هاست اندر اسلام. و ناحیت آبادان و با نعمت بسیار و آب های روان و میوه های نیکو و جایگاه بازرگانان و غازیان ...</ref> === خوارزمشاهلار دؤورو === محمّد ابن نجیب بکران "جهان نامه" کیتابیندا کی سۇلطان محمّد خوارزمشاها سۇنولوب بئله ایضاحات وئریر<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>: "کۆر آذربایجان حۇدودوندا بیر چایدیر، بردعه‌دن 3 فرسخ آراسی وار و کۆر آدلانیر." <ref>"کر جیحونی است در حدود آذرباذکان بر سه فرسنگی شهر بردعه که آن را کر خوانند."</ref><ref name="Nəcib">نجیب بکران ٔ محمد بن. جهان نامه . مسکو . 1960. انستیتوی ملل آسیا ص 38</ref> "آذربایجاندان جنزه کنجه دیر و هم نشوی نخجیوانا دئییرلر و آذربایجان ویلایتدیر و اوْنون قصبه‌سی اردبیلدیر." <ref name="Nəcib">نجیب بکران ٔ محمد بن. جهان نامه . مسکو . 1960. انستیتوی ملل آسیا ص 38</ref><ref>از آذرباذکان جنزه کنجه را خوانند هم از حدود آذرباذکان نشوی نخجوان را خوانند آذرباذکان ولایتست و قصبه آن را اردبیل خوانند.</ref> "اندراب آذربایجاندا آدلیم بیر شهر کی اوْنو بردعه دئییرلر. " <ref name="Nəcib">نجیب بکران ٔ محمد بن. جهان نامه . مسکو . 1960. انستیتوی ملل آسیا ص 38</ref><ref>اندراب در آذرباذکان شهری معروفست که آنرا بردعه خوانند.</ref> === تئیموریلر دؤورو === تئیموریلر دؤوروندن قالمیش (1400-اۆنجو ایل) بیر سندده "نخجیوان من کوره آذربایجان" ایشاره اوْلونور. بۇ سند ۲۵ ربیع الاول ۸۰۳ / 13.11.1400 – 13.11.1400 یازیلیب.<ref>{{Cite web |title=سرحدنامه سه قریه املاک کلیساى طاتف |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/fa/document/605/ |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406222348/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/fa/document/605/ }}</ref> سندین فارسجا یازیسی بئله‌دیر: "مناصب الكاء قپانات و سیسجان تومان نخچوان من كوره آذربیجان در دارالقضات معسكر ضفر اثر تصدیق شده كه تمامت محدوده شش دانك املاك قریه خوط و شینهر و حالزور اول وادی رودخانه قریه اورط كه داخل میانه سنور قریه خوط و بوردی میشود و عبور الفاصله متیمد جاری بلسان المتعارف ابودرق ثانی یذهب الذی ذوغالودرق الی الفاصل ایضا ذوغالو زمین و ثانی عبور متصله بالماء مشهور همید ...<ref>Papazian, Akop Davidovich. Persidskie dokumenty Matenadarana: II Kupchie (14-16 vv.). Erevan: Izdatel'stvo Akademii Nauk Armianskoi SSR, 1968. 55-57, 251-53, 413-16, 513-14</ref><ref>{{Cite web |title=سرحدنامه سه قریه املاک کلیساى طاتف |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/fa/document/605/ |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406222348/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/fa/document/605/ }}</ref>" === صفویلر دؤورو === صفویه‌لر دؤورونده "آذربایجان اوستانی" دؤرد بئیگلربئیگیه بؤلونورموش: تبریز بئیگلربئیگیسی، چۇخور سعد بئیگلربئیگیسی، شیروان بئیگلربئیگیسی و قاراباغ بئیگلربئیگیسی<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>. ایراندا سیاحت ائدن شاردن بئله یازیر<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>: "ماد آذربایجانا تابع اوْلان '''دربند'''ده اعلا چمنلیک (اوْتلاقلیقلار) وار"<ref>سیاحتنامه شاردن. ترجمه محمد عباسی. امیرکبیر. 1350. جلدسوم. تهران. ص 16</ref>. سام میرزای صفوی "تذکره سامی" (968 قمری ایلی) میرزا کافی‌نین تانیتماسیندا بئله یازیر<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>:: "اوْردوباد آذربایجانین بؤیوکزاده‌لریندندیر"<ref name="sam">سام میرزای صفوی. تذکره تحفه سامی. به تصحیح رکن الدین همایون فرخ. شرکت سهامی علمی. تهران. بی تا. ص 357</ref> . بیرده حبیبی برگؤشادی‌نین تانیتماسیندا یازیر: "بر گۆشادی آذربایجاندان" <ref name="sam">سام میرزای صفوی. تذکره تحفه سامی. به تصحیح رکن الدین همایون فرخ. شرکت سهامی علمی. تهران. بی تا. ص 357</ref> . قاراباغین کؤچز ماهالیندا بیر مۇلکون شیشدانگ سندینده "آران قاراباغ من کۇره آذربایجان" عبارتیندن ایستیفاده اوْلونوب. سند ۹۸۱ / 3.5.1573 – 22.4.1574 تاریخینده یازیلیب.<ref>Papazian, Akop Davidovich. Persidskie dokumenty Matenadarana: II Kupchie (14-16 vv.). Erevan: Izdatel'stvo Akademii Nauk Armianskoi SSR, 1968. 116-17, 316-17, 485-87, 582 </ref><ref>{{Cite web |title=قباله شش دانگ ملک در ناحیه کوچز قراباغ |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/fa/document/621/ |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406213242/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/fa/document/621/ }}</ref> متن فارسجادا بئله یازیلیب: "... تمامت ششدانك ملك قریه خزاز من اعمال كوچز توابع '''اران قراباغ من كوره آذربایجان''' مع حدود اربعه ...<ref>{{Cite web |title=Qarabağ Azırbaycan, islah olunmuş sənəd |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/editions/sanad_000621-01.pdf |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406221839/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/editions/sanad_000621-01.pdf }}</ref>" "تادییوْز یۇدا کروْسینسکی" (1675-1756 م.س) لهیستانلی کشیش (1707 دن 1725-جن ایراندا اوْلوب) بئله یازیر<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>: "صفوی دؤولتی شاه ایسماعیل خطایی-دن شاه تهماسوب-اجان 12 مملکته صاحبیدیلر: بیرینجیسی عراق عجم، ایکینجیسی خۇزیستان، اۆچونجوسو لوْریستان، دؤردونجوسو فارس‌نان کیرمان، بئشینجیسی مکران، آلتینجیسی سیمنان، یئددینجیسی قندهار، سگگیزینجیسی زابولیستان، دوْققوزونجوسو و اوْنونجوسو خوْراسان و مازندران همده گیلان، اوْن‌بیرینجیسی و اوْن‌ایکینجیسی آذربایجان کی عبارتدیر ایروان و شیروان-ا و گۆرجوستانلا داغیستان<ref>سفرنامه کروسینسکی، (یادداشتهای کشیش لهستانی عصر صفوی) ترجمه عبدالرزاق بیگ دنبلی (مفتون) با مقدمه و تصحیح دکتر مریم امیراحمدی، انتشارات توس، تهران، 1363، ص 56</ref>. "ایرانین حربی و مالیه آماری 1128(هیجری-قمری ایلده)" <ref>آمار مالی نظامی ایران در سال 1128 ه.ق و یا تفصیل عسگر فیروزی ماثر شاه سلطان حسین صفوی از میرزا محمد حسین مستوفی ، به كوشش محمد تقی دانش پژوه، مجله فرهنگ ایران زمین، جلد بیستم تهران، 1353 صص397-421</ref> شاه سۇلطان حسین صفوی زامانی (1716-اینجی ایلده) میرزه محمّد حسین موْستوْفی طرفیندن یازیلمیشدیر و 1956 ایلده تهراندا یاییلمیشدی. بۇ قایناغین دؤرد یئرینده آذربایجانین سێنیرلارینا توْخونولور: "ایران اراضیسی‌نین ایکینجی ساحل قلزم گؤلونون کانارلاریدیر کی بیر یؤندن رۇس مۆلکو و آیری یؤندن ایران اراضیسیدیر. بۇنون باشلانیشی دربنددیر کی باب‌الباب دا دئییرلر آذربایجان اۆستونده‌دیر، و سوْنو مشهدسر کی مازندران اۆستونده‌دیر و قلزم ساحلی‌نین کاناری اۆش بئیگلربئیگی‌نین یئریدیر: اولی آذربایجانین دربند و بادکوبه و سالیاندیر ایکینجیسی گیلان‌زمین.....ص 404 <ref>ساحل دویم در سرزمین ایران كناره دریای قلزم است كه از سمتی ملك روس، و از سمتی زمین ایران است. ابتدای این دربند است كه باب‌الابواب نیز گویند از اعمال آذربایجان، و انتهای او مشهد سر كه از اعمال مازندان است و ساحل قلزم از كناره زمین سه بیگلر بیگی نشین است: چنانچه اول از آذربایجان دربند و بادكوبه و سالیان دویم از گیلان زمین، .....</ref><ref>آمار مالی نظامی ایران در سال 1128 ه.ق و یا تفصیل عسگر فیروزی ماثر شاه سلطان حسین صفوی از میرزا محمد حسین مستوفی ، به كوشش محمد تقی دانش پژوه، مجله فرهنگ ایران زمین، جلد بیستم تهران، 1353 ص 404</ref><ref name="موسوی">{{Cite web |title=سر حدات تاریخی آذربایجان و اسنادی از قدرمت حضور تركان در آن مملكت – میراسماعیل سید موسوی |url=http://www.scribd.com/doc/30225023/%D8%B3%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86 |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2016-03-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160311020053/https://www.scribd.com/doc/30225023/%D8%B3%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86 }}</ref> " آما آذربایجان خالقی رۇم اهلینه تابع‌میشلر بعضی تاریخ اهلی‌نین راییی‌نه گؤره اصیللری تۆرکماندیر سؤزلر اۆست-اۆسته دۆشور کی ایرانا شامیل اوْلوب شیعه مذهبین قبول ائدیبلر، مگر شیروان و شاماخی اهلی‌نین بیر آزی کی سۆننودورلر." ص 404-405 <ref name="موسوی" /><ref>اما خلقت آذربایجان تابع اهل روم بوده‌اند رای بعضی از اهل تاریخ آن است كه اصل آنها تركمان است قریب العهداند كه شامل ایران شده و به مذهب تشیع گردیده‌اند، مگر قلیلی از اهل شیروان و شماخی كه به دستور از اهل تسن‌اند</ref><ref>آمار مالی نظامی ایران در سال 1128 ه.ق و یا تفصیل عسگر فیروزی ماثر شاه سلطان حسین صفوی از میرزا محمد حسین مستوفی ، به كوشش محمد تقی دانش پژوه، مجله فرهنگ ایران زمین، جلد بیستم تهران، 1353 صص404-405</ref> " آما رۇم سرحددین آذربایجان سؤیکه‌نن طرفیندن قجر و افشار جاماعاتیندان اۇرمو و ایرواندا یئر وئریبلر." س 406 <ref name="موسوی" /><ref name="موسوی" /><ref>اما سر حد روم از جانب آذربایجان جماعه از قجر افشار را در ارومی و ایروان جاده داده‌اند</ref><ref>آمار مالی نظامی ایران در سال 1128 ه.ق و یا تفصیل عسگر فیروزی ماثر شاه سلطان حسین صفوی از میرزا محمد حسین مستوفی ، به كوشش محمد تقی دانش پژوه، مجله فرهنگ ایران زمین، جلد بیستم تهران، 1353 ص 406</ref><ref>آذربایجان، تبریز و ماراغا و دربند و سالیان، تامام-کمال اۆچ‌یوزمین تۆمن مالیات جمع‌له‌نیر کی ایگیرمی‌دؤرد لک رۇپییه اوْلور، یاریسی نقدی مالیات اوْلاراق پادیشاه خزانه‌سینه کئچیر و یاریسی مۆلکون اؤزونده خرجله‌نیر." س 420 آذربایجان از تبریز و مراغه و دربند و سالیان تمام و كمال سه صد هزار تومان مالیات و صادر كه بیست و چهار لك روپیه می‌شود، نصف بابت مالیات نقدی به خزانه پادشاهی داخل مي‌شود و نصف در ملك خرج مي‌شود</ref><ref>آمار مالي نظامي ايران در سال 1128 ه.ق و يا تفصيل عسگر فيروزي ماثر شاه سلطان حسين صفوي از ميرزا محمد حسين مستوفي ، به كوشش محمد تقي دانش پژوه، مجله فرهنگ ايران زمين، جلد بيستم تهران، 1353 ص 420</ref> === افشارلار دؤورو === 1147 – جی ایلده (شمسی ایلی) نادیر شاه بیر قانلی دؤیوشده عبدوللاه پاشایا غلبه گلیر. محمّد کاظیم مروی‌نین دئدیگینه گؤره نادیر شاه بۇ غلبه‌دن سوْنرا<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>: "تدبیر و صلاحی اوْجور گؤردو کی: اولاً ایروان‌نن گنجه‌یه گئدیب و اوْ شهری کی آذربایجان مملکتلری‌نین بؤیوگودور تسخیر (ائده). " <ref>تدبیر و صلاح چنان دید که: اولا معاوت به ایروان و گنجه نماییم و آن بلده را که معظم بلاد آذربایجان است تسخیر {نماید}</ref><ref>مروی. محمد کاظم (وزیر مر). عالم آرای نادری. به تصحیح محمد امین ریاحی. علم. تهران. 1369. ص 380</ref> === زندییه دؤورو === زندیه دورانیندا ایكی تاریخی نامه ده [[آذربایجان]] سینیرلاری گوستریلیب. بونامه لرین بیریسی کریم خان زند و اوبیریسی علی مورادخان طرفیندن مسیحی لر و مسیحیت موبللیغلرینین آزادلیغین تامین ائتمك اۆچون یازیلیبلار. بو نامه لرین فورمتی بیرشكیلده دیر. بو نامه ده گنجه و قاراباغ و ناخجاوان و شیروان (تقریباً [[آذربایجان جومهوریتی]]نین بوتونو) آذربایجاندا سینیرلاریندا یئرلشیب لر. همچنین [[علیشکر]] ین حوكومتی آلتیندا اولان اراضی؛ [[ساوه]]، [[اراک]] و [[همدان]] یانی ایندیكی [[مرکزی اوستانی]]، [[همدان اوستانی]]، [[تهران اوستانی]] و [[قوم اوستانی]] نین بیرقیسمی و اوسته لیك [[کوردوستان اوستانی]]نین دوغو یاریسی و [[کیرمانشاه اوستانی]]نین اوچ دن بیریسی و همچینین لوریستان اوستانینین بیرحیصصه سی آذربایجان سینیرلاریندا یئرلشیرلر.<ref>اسناد و مکاتبات تاریخی: فرمان علی مرادخان (٢ صفحه - از ١٥١ تا ١٥٢ و 366-365). نشریه بررسی های تاریخی - دی ١٣٤٦ - شماره ١١ . نویسنده: مفخم، محسن (وابسته به : نشریه ستاد بزرگ ارتشتاران- كمیته تاریخ نظامی. دو ماهنامه بررسی های تاریخی، تاریخ و تحقیقات ایرانشناسی، قطع : کتابی. هیئت رئیسه افتخاری: تیمسار سپهبد اسدالله صنیعی، تیمسار فریدون جم، دكتر عالیخانی. هیئت مدیره: تیمسار سپهبد غلامرضا ازهاری، تیمسار سپهبد علی كریملو، تیمسار سرلشگرحسین رستگار نامدار. هیئت تحریریه: آقای دكتر خانبابا بیانی، دكتر عباس زریاب خوئی، سیدمحمد تقی مصطفوی، سرهنگ دكتر جهانگیر قائم مقامی)</ref><ref>قائم مقامی، جهانگیر، یكصد و پنجاه سند تاریخی از جلایریان تا پهلوی، تهران، چاپخانه ارتش، ١٣٤٨.</ref><ref>آذربایجان ین تاریخ و مده‌نییه‌تینین بورژووا ساختالاشدیریجیلارینا قارشی. پروفئسور شٶوكه‌ت تاقییئوا٬ باكی. ١٩٧٨</ref><ref>{{Cite web |title=علی مراد خان زند: قلمرو علیشكر (همدان، ساوه، اراك، یك دوم كردستان، یك سوم كرمانشاه،...) و قراباغ و شیروان و گنجه و نخجوان جز ولایت آذربایجان است ــ مئهران بهارلی |url=http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/2927-1389-11-20-12-40-16 |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210415231950/http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/2927-1389-11-20-12-40-16 }}</ref><ref>[http://www.asnad.org/fa/document/23/ فرمان کریم خان زند]</ref> ==== كریم خانین نامه سینین متنی ==== "فرمان یۆکسلدی. بۇ زامانلاردا خریستیان مۆبللیغی (کشیشی) حکیم فرنسییه حۆضورا چاتیب عرض ائتدی کی الله حیکمتینی اوْنلارا اؤیرتمیش صفوی شاهلاری‌نین قراری اساسیندا، خریستیان مۆبللیغلر همیشه ممالیکی محروسه-یی ایراندا یئرلری واردی (ائو صاحبی حساب اوْلورلار) و اؤز عادت عنعنه‌لری اساسیندا عبادت ائدیب بۇ طایفه‌نین تاجیر و آلیش – وئریش ائدنلری دیوان صاحیبلرییله بیر آرایا گلیرمیشلر. بۇ شرطله کی اوْنلارین هئچ بیریسی ظاهرده اثنی‌عشر (اوْن ایکی ایمام نظرده تۇتولور) علیهم صلوات اللّه الملک الاکبر میللتی‌نین خیلافیندا بیر عمله مۆرتَکیب اوْلماسین (12 ایماما قارشی چێخماسین) و هئچ کسین اوْنلارا مۇراجیعتی اوْلماسین. و هر واخت ائرمنی جاماعاتی اوْنلارا ضرر و زیان یئتیرسه و حساب – کیتاب قایداسیندان کانارا اوْنلارین احوالینا مؤعتریض اوْلسالار اوْ ثابیت اوْلاندان سوْنرا اوْنلاری جازالاندیرسینلار و کرملیان‏ دو نیکان و جزونت و کنحوجی و اکوستن و ساییره خریستیان مۆبللیغلر کی "آذربایجان شیرواندان و قاراباغ و دارالسلطنه تبریز و گنجه و ناخچیوان و علیشکر" قلمروْو دارالسلطنه ایصفاهان و "الکاء فارس" شیرازدان و بندر عباس ویلایتلری و آیری ممالیکی محروسه‌ده واردیلار و هر یئرده‌کی واردیلار دایانیب مسکونلاشسینلار ائرمنیلر و خریستیانلارین هر بیری و اوْنلارین اؤولادلاری کی ایسته‌ییر اوْنلارین یانینا گئدیب تعلیم آلسین قاباغی آلینماسین و..... شووال آیی، 1177-اینجی ایل" <ref>اسناد و مکاتبات تاریخی: فرمان كریم خان زند ( 366-365). نشریه بررسی های تاریخی - دی ١٣٤٦ - شماره ١١ . نویسنده: مفخم، محسن (وابسته به : نشریه ستاد بزرگ ارتشتاران- كمیته تاریخ نظامی. دو ماهنامه بررسی های تاریخی، تاریخ و تحقیقات ایرانشناسی، قطع : کتابی. هیئت رئیسه افتخاری: تیمسار سپهبد اسدالله صنیعی، تیمسار فریدون جم، دكتر عالیخانی. هیئت مدیره: تیمسار سپهبد غلامرضا ازهاری، تیمسار سپهبد علی كریملو، تیمسار سرلشگرحسین رستگار نامدار. هیئت تحریریه: آقای دكتر خانبابا بیانی، دكتر عباس زریاب خوئی، سیدمحمد تقی مصطفوی، سرهنگ دكتر جهانگیر قائم مقامی)</ref>"<ref>"حکم والا شد آنکه در این اوان عمدة المسیحیه پادری اوانوس حکیم‏ وارد حضور و بعرض والا رسانید که بموجب ارقام سلاطین جنت مكان؟ صفویه‏ انار اللّه براهینهم، همیشه پادریان فرنگیان و خلیفها در ممالک محروسه‏ ایران جا و مکان داشته هر یک برسم و آئین خویش بعبادت مشغول و تجار و سوداگران این طایفه بتجارت قیام و عشور و متوجهات حسابی خود را مهمسازی عمال خیریت اعمال دیوان مینموده‏اند، مشروط بر اینکه احدی‏ از آنها مرتکب امری که خلاف ملت؟ مقدس اثنی عشر علیهم صلوات اللّه الملک الاکبر باشد بحسب ظاهر نگردیده، احدی را هم با ایشان رجوعی نباشد. و هرگاه‏ جماعت ارامنه بآنها ضرر و نقصانی برساند بخلاف حساب متعرض احوال آنها شوند، بعد از ثبوت آن آنها را ترجمان نمایند و پادریان کرملیان‏ دو نیکان و جزونت و کنحوجی و اکوستن و غیره که از '''ولایت‏ آذربایجان از شیروان و قراباغ و دار السلطنه تبریز و گنجه و نخجوان و قلمرو علیشكر'''؛ و دار السلطنه اصفهان و الکاء فارس از شیراز و بندرعباس‏ و سایر ممالک محروسه میباشند و در هرجا که خواسته باشند توقف و سکنی کرده هر یک از ارامنه و عیسویان و اولاد ایشان که خواسته باشند نزد ایشان آمدوشد کرده تعلیم گیرند و درس بخوانند نیز ممانعت نکرده‏ چنانچه جماعت مزبوره اموات خود را در مقامی که بجهة مدفون آنها تعیین‏ مینمایند بدستور و آئین دین خود برده و دفن نمایند عایق و مانعی جهت آنها نباشد و امداد و اعانت لازمه در باره آنها به عمل آمده احدی نسبت به ایشان‏ ظلم و ستم ننماید. و در خصوص صدق ادعا و عرض خود ارقام مذکوره را بنظر رسانند. لهذا عالیجاهان بیگلربیگیان عظام و حکام گرام و عمال‏ ولایت محروسه در خصوص امر مذکوره بنحویکه حسب الارقام سلاطین‏ مراد مذکوره مقرر شده از آنقرار معمول و عشور متوجهات حسابی تجار و سوداگران را باز یافت و تخلف از فرموده جایز ندارند و در عهده شناسند. تحریرا فی شهرشوال مكرم سنه 1177.</ref> ==== زندلر دؤوروندن بیر آیری قایناق ==== میرزا محمد صادق (نامی اصفهانی) "تاریخ گیتی گشا" کیتابیندا بئله یازیر:<ref name="Pərviz">پرویز زارع شاهمرسی . آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز .انتشارات اختر . تبریز 1385</ref>: ""آراز چایی کی بؤیوک چایلارین آدلیملارینداندیر آذربایجانین اوْرتاسیندان آخیر و خزز دَنیزینه موتصیلدیر" "<ref>رود ارس كه از مشاهیر رودهایی كبیرست در وسط آذربایجان جاری و متصل به دریای خزر</ref><ref>موسوی، میرزا محمد صادق (نامی اصفهانی)، تاریخ گیتی گشا، به تصحیح سعید نفیسی، تهران، انتشارات اقبال، 1366 ص 110</ref> === قاجارلار دؤورو === “تاریخ دفترینده “ (فا: در دفتر تاریخ) اثری 1895 (1274) اینجی ایلده “میرزا علینقی مشیر لشكر نایینی” طرفیندن یازیلیب. اثر 2002 ایلده [[تهران]]دا یئنیدن چاپ اوْلونوب. بۇ اثرده ایران-رۇس مۇحاریبه‌سی باره‌ده بئله یازیلیب: "ایندییه کیمی موختلیف حیله‌لرله آذربایجانین نئچه ویلایتی اوْ دولته وئریلیب و سگگیز کۇرور نقد پۇل سلطنت خزینه‌سیندن و بیر کۇروردا قانناما کیمی قبول اوْلونوب...." ص 60 <ref name="موسوی" /><ref>تا به حال به لطایف حیل چند ولایت آذربایجان را به آن دولت واگذار و هشت كرور وجه نقد از خزانه سلطانی داده یك كرور نیز بر ذمه قبول نمودند....</ref><ref>میرزا علینقی مشیر لشكر نایینی، ماثرالصدریه، در دفتر تاریخ؛ مجموعه اسناد و مدارك تاریخی به كوشش: ایرج افشار تهران، بنیاد موقوفات دكتر محمود افشار ، تاریخ رساله 1274، 1380 ص 60</ref> ذوالقرنین تاریخی (فارسجا:تاریخ ذوالقرنین) اثری میرزا افضل‌ا... شیرازی (1776-1849) طرفیندن فتحعلیشاه زامانی یازیلیبدیر. بۇ اثر 2002-اینجی ایل تهراندا یئنیدن یاییلیبدیر. بۇ اثرین بیر-نئچه یئرینده آذربایجان سینیرلاریندان سؤز گئدیر: بۇ اوْن‌آلتی اوستاندن آذربایجانین آدلیم شهرلری تبریز و اردبیل و خالخال و ماراغا و خوْی و اۇرمو و ایروان و شۇشا و گنجه ناخجیوان دیر. ص 14 <ref name="موسوی" /><ref>شهرهای مشهور این شانزده اوستان از آذربایجان، تبریز و اردبیل و خلخال و مراغه و خوی و ارومی و ایروان و شوش و گنجه و نخجوان است.</ref><ref>میرزا افضل‌ا... شیرازی، تاریخ ذوالقرنین، تصحیح و تحقیق: نصر افشار فر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات: كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شورای اسلامی 1380 جلد 1، ص 14</ref> (ایران) اهلی‌نین هامیسی مۆسولماندیر، مگر گۆرجوستان و آذربایجان ائرمنیلری و آز سایدا یزد و کیرمان اطرافیندا یاشایان مجوسلار…. ص 16<ref name="موسوی" /><ref>اهلش (ایران) جمعا داخل طبقه اسلام، مگر ارامنه گرجستان و آذربایجان و قلیلی از طوایف مجوس یزد و كرمان</ref><ref>میرزا افضل‌ا... شیرازی، تاریخ ذوالقرنین، تصحیح و تحقیق: نصر افشار فر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات: كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شورای اسلامی 1380 جلد 1، ص 16</ref> و اوْ قدر چکیلدیگی زحمتلر عوضینده، گئنیش ووسعتلی آذربایجانی '''قاپلان داغیندان دربنده‌جن'''، دوْوران ولی عهدینه تاپشیردی و قضا احکامی قضا صاحبقیرانی‌نین ایمضاسینا یئتیشدی…. ص 230 <ref name="موسوی" /><ref>و در ازای آن همه زحمات، یك وسیع‌المساحت آذربایجان را از قاپلان كوه تا دربند، به عهده اهتمام ولیعهد دوران محول و احكام قضا به امضای صاحبقران قضا امضا، مسجل آمد</ref><ref>میرزا افضل‌ا... شیرازی، تاریخ ذوالقرنین، تصحیح و تحقیق: نصر افشار فر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات: كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شورای اسلامی 1380 جلد 1، ص 230</ref> بۇ سؤز دۆزدور کی رۇسیه‌نین بد عاقیبت جاماعاتی گۆرجوستان و آذربایجانا گیرندن، ویلایتلرین هئچ بیریسین زوْرلا آلمادیلار. تیفلیس شهرین گرگین خانی والی –دئدیگیمیز کیمی- آچدی و ایشپخدر گنجه ویلایتین نصیب بئیگ شمس الدین‌لو و ائرمنیلرین حرامزاده‌لیکلریله آچدی. شۇشا قالاسی ایبراهیم خلیل‌خان جاوانشیرین آلچاقلیقلاریلا تصرروف ائتدی و ارس چایی‌نین اوْتایینداکی ویلایتلری دئدیکلریمیز کیمی و حیله و تزویرله اله آلدیلار. ص 257 <ref name="موسوی" /><ref>این معنی مۆحقیق است كه جماعت بد عاقبت روسیه از روزی كه پای به خاك گرجستان و حدود آذربایجان نهادند، هیچ یك از ولایات را به ضرب و زور نگشادند. شهر تفلیس را گرگین خان والی –از قراری كه ذكر شد- درگشود و ایشپخدر ولایت گنجه را به سبب حرام‌زادگی نصیب بیگ شمس‌الدینلو و ارامنه آنجا مفتوح نمود. قلعه شوشی را به سبب خرافت ابراهیم خلیل خان جوانشیر تصرف كردند و هریك از ولایات آن طرف رود ارس را به نهجی كه ایراد می‌گردد و به حیله و تزویر به دست آور{د}ند.</ref><ref name="ReferenceA">میرزا افضل‌ا... شیرازی، تاریخ ذوالقرنین، تصحیح و تحقیق: نصر افشار فر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات: كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شورای اسلامی 1380 جلد 1، ص 257</ref> رۇسیه جاماعاتی‌نین تقلوب اۆزویله آذربایجانین قصب اوْلونموش ویلایتلرینه تسللوطونون ذیکری و سرداری.... ص 270 <ref name="موسوی" /><ref>ذكر تسلط جماعت روسیه از روی تغلب به ولایت مغصوبه از آذربایجان و سرداری و ...</ref><ref name="ReferenceB">میرزا افضل‌ا... شیرازی، تاریخ ذوالقرنین، تصحیح و تحقیق: نصر افشار فر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات: كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شورای اسلامی 1380 جلد 1، ص 270</ref> اوْن‌بیر فصیللی عهدنامه‌نین خولاصه‌سی بۇ کی: فرانسه ایمپیراتوْرو ناپئلوْن، رۇسیه ارتئشین تیفلیس و گۆرجوستانین آیری ماحاللاری و آذربایجانین تصرروف اوْلموش ویلایتلریندن هر موْدئل کی باشاریر جنگ یا صۆلح یوْلو ایله ایخراج ائتسین. ص 270 <ref name="موسوی" /><ref name="ReferenceB"/><ref>مختصر فصول عهدنامه یازده‌گانه این كه: ناپلیون ایمپراطور فرانسه، جنود روسیه را از تفلیس و سایر محالات گرجستانات و ولایات آذربایجان متصرفی ایشان به هرنوع تواند یا به جنگ یا به صلح اخراج نماید</ref> گۆرجوستان ویلایتلرین و آذربایجانی تخلیه…. ص 257 <ref name="موسوی" /><ref name="ReferenceA"/><ref>تخلیه ولایات گرجستان و آذربایجان</ref> چۆن عالم-آرانین رایی بۇنا اوْلدو کی بۆتوتن مملکت سرحدلرینده رۇسیه‌نین تجاووزو قاباغیندا قالالار تیکیلسین، اوْنا اساساً جنابی میرزا بزرگ فراهانی آذربایجاندان دربارا ایسته‌نیلدی. گیریشدن سوْنرا، ایکی‌یوزمین تۆمن نقد قێزیل خزانه‌دن بۇ ایشلری گؤرمک اۆچون نظرده تۇتولدو و حؤکم وئریلدی کی اینگیلیسی مۆهندیسلر یاردیم‌ایله قاراباغ و ناخجیوان و خوْی و اردبیل حۇدودلاریندا و توالیش حۇدودلاریندا بؤیوک قالالار و درین خندقلر حاضیر اوْلا…. س 309-310 <ref name="موسوی" /><ref>چون رای عالم آرا بر آن تعلق یافت كه در جمیع سرحد و شغور مملكت قلاع رزینه به جهت محافظت از دستبرد روسیه بسته گردد، لهذا حكم رفت كه جناب میرزا بزرگ فراهانی از آذربایجان به دربار سپهر مبانی شتابند. پس از ورود، مبلغ دویست هزار تومان زر نقد از خزانه عامره به جهت مصارف این كار عنایت رفت و حكم شد كه به دستیاری مهندسین انگریزی در حدود قارباغ و نخجوان و خوی و اردبیل و سرحد طوالش قلعه جات رفیع و خنادیق عمیق مهیا داشته ....</ref><ref>میرزا افضل‌ا... شیرازی، تاریخ ذوالقرنین، تصحیح و تحقیق: نصر افشار فر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات: كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شورای اسلامی 1380 جلد 1، ص 309-310</ref> ضیا بۆنیادوْو آدینا شرقشوناسلیق اینستیتوتونون دیرئکتوْرو، میلّی مجلیسین دئپوتاتی، پروْفسوْر گؤوهر بخشعلی‌یئوا میصرین دارالکتب کیتابخاناسیندا بؤیوک اهمیته مالیک تاریخی خریطه‌لر آشکارلاییب. بۇ خریطه‌لردن بیریسی اؤتن عصرین اوللرینده پاریسین سئنت دئنیس بۇلواری 18-20 عۆنوانیندا آ.تارید طرفیندن نشر ائدیلیب. دمیر یوْللاری و ناویقاسییا خطلرینی گؤسترمک اۆچون ترتیب اوْلونان بۇ خریطه اوروپا و آسیا اؤلکه‌لرینی ایحاطه ائدیر. بۇ خریطه‌ده خزر دنیزی‌نین غرب ساحیللرینده تصویر ائدیلن و آذربایجان کیمی تقدیم ائدیلن دؤولتین اراضیسی آذربایجان خالق جۆمهوریتی‌نین (1918-1920-جی ایللر) اراضیسی ایله اۇیغون، حتی نیسبتن گئنیش وئریلیبدیر.<ref>{{Cite web |title=Erməniləri ifşa edən tarixi xəritələr – FOTOSESSİYA |url=http://www.milli.az/news/society/988.html |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2011-08-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110823040423/http://www.milli.az/news/society/988.html }}</ref><ref>{{Cite web |title=Azərbaycan həqiqətlərini təsdiqləyən tarixi xəritələr aşkarlanmışdır |url=http://zeka.az/297-azjrbaycan-hjqiqjtljrini-tjsdiqljyjn-tarixi-xjritjljr-aekarlanmdeddr.html |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2012-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118054210/http://zeka.az/297-azjrbaycan-hjqiqjtljrini-tjsdiqljyjn-tarixi-xjritjljr-aekarlanmdeddr.html }}</ref><ref>{{Cite web |title=Azərbaycan həqiqətlərini təsdiqləyən tarixi xəritələr aşkarlanmışdır |url=http://www.science.az/az/index.php?id=2696 |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2011-08-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110823050832/http://www.science.az/az/index.php?id=2696 }}</ref> == تاریخی سندلر == <center> <gallery> File:TemuriDovurAzsinir1525.jpg|نخچوان من کوره آذربیجان<ref>{{Cite web |title=اصلی سند |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000605-01.jpg |accessdate=2013-02-17 |archivedate=2017-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170630092743/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000605-01.jpg }}</ref> File:TeymurDovruIslahOlunmusSened1525.jpg|نخچوان من کوره آذربیجان (ایصلاح اولونموش متن)<ref>{{Cite web |title=نخچوان من کوره آذربیجان ۱۳٫۱۱٫۱۴۰۰ ایصلاح اولونموش متن |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/editions/sanad_000605-01.pdf |accessdate=2013-02-17 |archivedate=2017-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170630092736/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/editions/sanad_000605-01.pdf }}</ref> File:QarabagAzSefeviDovru1525.jpg|قاراباغ صفویه دورونده<ref>{{Cite web |title=قاراباغ صفویه دورونده اصلی سند |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000621-01.jpg |accessdate=2013-02-17 |archivedate=2017-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170630092749/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000621-01.jpg }}</ref><ref>Papazian, Akop Davidovich. Persidskie dokumenty Matenadarana: II Kupchie (۱۴-۱۶ vv.). Erevan: Izdatel'stvo Akademii Nauk Armianskoi SSR, 1968. ۱۱۶-۱۷, ۳۱۶-۱۷, ۴۸۵-۸۷, ۵۸۲</ref> File:QarabagAzSefeviDovruIslah1.jpg|قاراباغ صفویه دورونده (ایصلاح اولونموش متن)<ref>{{Cite web |title=قاراباغ صفویه دورونده (ایصلاح اولونموش متن) |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/editions/sanad_000621-01.pdf |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406221839/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/editions/sanad_000621-01.pdf }}</ref> File:KerimXanAzSınır.jpg|کریم‌خان زندین فرمانی (بیرینجی بولوم)<ref>{{Cite web |title=کریم‌خان زندین فرمانی، اصلی سند ۱ |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000023-01.jpg |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406222913/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000023-01.jpg }}</ref> File:KerimXanAzSınır1.jpg|کریم‌خان زندین فرمانی (ایکینجی بولوم)<ref>{{Cite web |title=کریم‌خان زندین فرمانی، اصلی سند ۲ |url=http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000023-02.jpg |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406213419/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/facsimiles/sanad_000023-02.jpg }}</ref> </gallery> </center> == تاریخی اراضی‌نین بؤلونمه‌سی == 1828-اینجی ایل تۆرکمنچای مۆقاویله‌سی اساسیندا، [[آذربایجان]] [[گونئی آذربایجان]] (ایرانین قۇزئی باتیسی) و [[آذربایجان جومهوریتی|قوزئی آذربایجان]] (آذربایجان جومهوریتی)نه بؤلوندو.<ref>[http://books.google.com/books?id=V_Eyfmax4H0C&dq=Iran+and+Challenge+of+Diversity&hl=en&sa=X&ei=6lgdT72JCZPL8QOgwoimCw&ved=0CDEQ6AEwAA Iran and the challenge of diversity: Islamic fundamentalism, Aryanist racism, and democratic struggles], Author Alireza Asgharzadeh, Edition illustrated, Publisher Palgrave Macmillan, 2007 , ISBN 1403980802, 9781403980809 , Length 249 pages, P 18</ref><ref>[http://books.google.com/books?id=sHKSh_XltKMC&pg=PA258&dq=shaffer+azerbaijan&hl=en&sa=X&ei=JlkdT7KGNYT98QOoyOHACw&ved=0CDcQ6AEwAQ#v=onepage&q=shaffer%20azerbaijan&f=false Borders and brethren: Iran and the challenge of Azerbaijani identity], BCSIA studies in international security Author Brenda Shaffer, Edition illustrated, Publisher MIT Press, 2002, ISBN 0262692775, 9780262692779, Length 248 pages, P xii</ref>. == گونئی آذربایجاندا توْرپاق ایتیرمه‌سی == === آذربایجان-کۆردوستان سینیرلاری === حال حاضیردا [[کوردوستان اوستانی]]نین سینیرلاریندا یئرلشن [[بیجار شهریستانی|بیجار]] و [[قوروه شهریستانی|قوروه]] شهریستانلاری تاریخن آذربایجان سینیرلاریندا یئرلشیبلر. بۇ اراضی میلاددان اؤنجه ماننا-ماد دولتی، ساسانیلر زامانی و... زامانلاردا آذربایجان سینیرلاریندا یئرلشیبدیر. قاجار سۆلاسه‌سی‌نین ایکینجی پادیشاهی فتحعلی‌شاه زامانی (1213-1176 شمسی، 1834-1797میلادی و 1250-1212 قمری ایللرینده) هله همدان، زنجان و ایندیکی کۆردوستان اوستانینا تابع اوْلان بیجار گروس و قۆروه آذربایجان سینیرلاریندا یئرلشیردیلر. افضل-التاریخ ده یازیلان کیمی فتحعلی شاه زامانی رسم بئله‌ایدی کی شاهزاده‌لرین هر بیریسی بیر ویلایتین باشچیلیغینا تعیین اوْلوردولار، آنجاق اوْ زامان شاهزاده دارا حۆکومتسیز قالیر، صدراعظم شفیع صدر بئله قرارا گلیر کی قزوین، گروس، همدان و فلان بۇلوکی(؟) نی آذربایجاندان آییریب زنجانلا بیرلیکده خمسه وێلایت یارادسین تا شاهزاده اوْرایا حۆکومت ائده بیلسین. بۇ زامان خمسه ویلایتی آذربایجانا تابع قالیر و شاهزاده نایب‌السلطنه نظری آلتیندا ایشه باشلاییر (قاجارلار دؤنمی [[تبریز]] ایکینجی پایتاخت کیمی نایب‌السلطنه‌نین مکانیدی). فتحعلی شاهین اؤلوموندن سوْنرا محمد شاه حۆکومته و میرزا آقاسی صدراعظم لیگه چاتیر. وزیر محمّد صادیق خان گروسی‌نین اؤلوموندن سوْنرا 1260.قمری ایلینده گروس ویلایتین نایب‌السلطنه‌نین ایختیاری آلتیندان چێخاردیر و حۆکومتین مۆستقیل ائدیر تا شاه و صدری اعظم ائلییه بیلسین اوْرانین حاکیمین راحتجاسینا عزل و نصب ائده بیلسینلر.<ref>[http://www.zibaweb.com/bijarhistory1.htm از بام ایران تا سرزمین طوفان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223120238/http://www.zibaweb.com/bijarhistory1.htm |date=2012-02-23 }} / محمد کامیار . _ تهران : شرکت توسعه کتابخانه های ایران , 1380 . 366 ص . : مصور , نقشه , جدول , عکس .</ref> 1325 اینجی قمری ایلینده ایرانین ایالات و ویلایت قانونو (قانون ایالات و ولایات ایران) میلّی مجلیسین تصویبیندن کئچدی و بۇ قانون اساسیندا ایران 27 اوستان و ویلایته بؤلوندو. بۇ بؤلونمه‌لر اساسیندا گروس هله ده مۆستقیل بیر ویلایت کیمی ساخلانیلدی. میلّی حۆکومت پیشه‌وری زامانیندا گروسو اله کئچیرته‌مه‌یه چالیشسادا دولتی نیرولار اؤنونده ایش قاباغا آپارا بیلمه‌دی و بۇ چالیشما اۇغورسوز اوْلدو. 1316-اینجی شمسی ایلینده پهلویلر ایلک اینضیباتی بولمه‌لره (تقسیمات سیاسی) باشلاندی. بۇ اساسدا ایران 10 اوْستان و 49 شهریستانا بؤلوندو. بۇ بؤلمه‌لر اساسیندا گروس بئشینجی اوْستانا وئریلدی. بئشینجی اوْستاندا ایلام، کیرمانشاه، بیجار، سنندج و شاه‌آباد یئرلشیردی. 1318-اینجی شمسی ایلینده آذربایجان اوْستانی ایکی یئره بؤلونن زامان (اۆچونجو و دؤردونجو اوْستان) بیجار گروس شهریستانی بئشینجی اوْستاندان آیریلدی و باتی آذربایجان اوْستانینا ایضافه اوْلوندو. 1325-اینجی شمسی ایلینده همدان اییالتینه وئریلدی و 1337-اینجی شمسی ایلینده همدان اییالتیندن آیریلدی و کۆردوستان اوْستانینا وئریلدی. بۇ بؤلگه ایندی ایکی بؤلگه‌یه بؤلونمکله (بیجار و قۆروه) کۆردوستان اوستانی‌نین سینیرلاریندا قالماقدادیر.<ref>[http://www.zibaweb.com/bijarhistory2.htm از بام ایران تا سرزمین طوفان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107190950/http://zibaweb.com/bijarhistory2.htm |date=2012-01-07 }} / محمد کامیار . _ تهران : شرکت توسعه کتابخانه های ایران , 1380 . 366 ص . : مصور , نقشه , جدول , عکس .</ref><ref>چنلی بئل درگی سی، 3 - اونجو سای، باتی آذربایجان ین اوزل سایی</ref> === آذربایجانلا گیلان سینیرلاری === ساسانیلر زامانی [[گیلان اوستانی]] آذربایجانا تابع ایدی.<ref name="Markwart"/><ref name="irşadifər"/> [[آستارا شهریستانی]] بۇ اوْستانین سوْن بؤلگه‌سی کیمی 1339 (ه.ش) (1961 م)ده آذربایجاندان آيریلیب گیلان اوْستانینا وئریلدی.<ref>http://www.karkan.ir/post-1542 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210925222210/http://www.karkan.ir/post-1542 |date=2021-09-25 }} تاریخچه آستارا</ref> 1386 (2008)-اینجی ایلده بۇ بؤلگه‌نین اردبیل اوْستانینان قايتارماغی مطرح اوْلسادا نهايتده اۇغورسوز اوْلدو.<ref>{{Cite web |title=خبرگزاري فارس، الحاق آستارا به استان اردبيل قطعي مي‌شود |url=http://www.farsnews.ir/printable.php?nn=8605210114 |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210643/http://www.farsnews.ir/printable.php?nn=8605210114 }}</ref><ref>{{Cite web |title=آستارا را پيش بندر شهر اردبيل نوشته اند |url=http://www.ardabil.info/DiscView.asp?mid=422&forum_id=10& |accessdate=2013-01-19 |archivedate=2011-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111002061003/http://www.ardabil.info/DiscView.asp?mid=422&forum_id=10& }}</ref> ==آذربایجان جومهوریتی‌نده توْرپاق ایتیرمه‌سی== == قایناقلار == {{قایناق}} [[بؤلمه:آذربایجان]] 5wbvqctvfw85xjv2nvjc937ll039hbp 0 275 1587399 1582776 2026-04-27T04:34:47Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587399 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = Astara | native_name = {{Lang|fa|آستارا}} | settlement_type = City | image_skyline = شهرستان آستارا عکاس رامین بخشنده.jpg | imagesize = | image_caption = Skyline of Astara | pushpin_map = Iran | mapsize = | subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌نین لیستی|اؤلکه]] | subdivision_name = {{بایراق|Iran}} | subdivision_type1 = [[ایران اوستانلاری|اوستان]] | subdivision_name1 = [[اردبیل اوستانی]] | subdivision_type2 = [[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه]] | subdivision_name2 = [[آستارا بؤلگه‌سی]] | subdivision_type3 = [[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)|بخش]] | subdivision_name3 = [[Central District (Astara County)|Central]] | leader_title = [[بلدیه باشچی‌سی]] | leader_name = Meysam Alvanpour | established_title = | established_date = | area_total_km2 = | area_footnotes = | population_as_of = ۲۰۱۶ | population_footnotes = <ref name="2016 census"/> | population_total = ۵۱۵۷۹ | population_density_km2 = auto | timezone = [[ایرانین رسمی ساعاتی]] | utc_offset = +۳:۳۰ | coordinates = {{Coord|38|25|19|N|48|52|09|E|dim:1km|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <ref>{{Cite map |author=((OpenStreetMap contributors)) |url=https://www.openstreetmap.org/?mlat=38.421944&mlon=48.869167&zoom=15#map=15/38.4219/48.8692 |website=[[OpenStreetMap]] |title=Astara, Astara County |date=2 October 2023 |access-date=2 October 2023}}</ref> | elevation_m = | website = | area_code = | footnotes = }} '''آستارا''' یا دا '''گونئی آستارا''' — [[ایران]]<nowiki/>ین بۇگۆنکۆ [[اردبیل اوستانی|اردبیل]] اوستانیندا یئرلَشن بیر شهر دیر. بۇ شهری [[آذربایجان جومهوریتی|آذربایجان رسپوبلیکاسیندا]] دا یئرلَشن [[آستارا (آذربایجان)|آستارا]]<nowiki/>دان، آستاراچایی آییریر. گونئی آستارانین اهالی‌سی‌نین چوخلوغونو [[آذربایجان تورکلری]] تشکیل ائدیر؛<ref>{{Cite web |title=library Great Encyclopedia of Islam – Astara |url=http://library.tebyan.net/newindex.aspx?pid=102834&ParentID=0&BookID=97560&MetaDataID=27846&Volume=1&PageIndex=196&PersonalID=0&NavigateMode=CommonLibrary&Content=Tebyan |accessdate=2023-12-22 |archivedate=2015-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402172301/http://library.tebyan.net/newindex.aspx?pid=102834&ParentID=0&BookID=97560&MetaDataID=27846&Volume=1&PageIndex=196&PersonalID=0&NavigateMode=CommonLibrary&Content=Tebyan }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tatha.fagig.com/tati%20talesh2.htm |title=Archived copy |accessdate=2015-03-18 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150320035425/http://www.tatha.fagig.com/tati%20talesh2.htm |archivedate=20 March 2015 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://guilan.irib.ir/index.php?option%3Dcom_content%26view%3Darticle%26id%3D913%3A-%26catid%3D291%3Ashahr |title=Archived copy |accessdate=12 August 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203110906/http://guilan.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=913%3A-&catid=291%3Ashahr |archivedate=3 December 2013 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.deilamestan.com/news_loader/news.aspx?index=268 |title=Archived copy |accessdate=2013-08-12 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130721161643/http://www.deilamestan.com/news_loader/news.aspx?index=268 |archivedate=21 July 2013 |df=dmy-all}}</ref> آنجاق بعضی داغ کندلرینده تالیش دیلینده‌ده دانیشیلیر. آستارانین یاخینلیغینداکی سیبلی یئرله‌شیم مرکزینده، [[خلجلر|خلج]] تورکلری ده یاشاییرلار.<ref>http://eloba.ir/ترک-های-خلج/{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '''آستارا (AstAra)'''؛ ایندیکی [[اردبیل اوستانی|اردبیل]] اوستانی(اسکی [[گۆنئی آذربایجان|آذربایجان]])<ref name="MirAhmadi">مریم میراحمدی، تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در عصر صفوی، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۱، صص ۱۳۵، ۱۴۲–۱۴۱.</ref><ref name="TabrizIslam"/> شهرلریندن بیری اولماق‌لا دنیز قیراغیندا یئرله‌شمیش بیر شهر و لیمان‌دیر. آستارا قوزئی‌دن آذربایجان جمهوریتی ایله قونشودور. بو شهرین ایندیلکده ۸۶٬۷۵۷ نفر اهالیسی وار. == آد == آستارا آدی ایکی بؤلوم‌دن یارانیب آست+آرا تورکجه ده آست سؤزو آشاغی وچوخورلو یئرلره دئییلیر و آرا دا ایکی یئرین و ایکی شئین آراسی آدلانار بۇ حالدا آستارا چوخور و آلچاق آرالیق آنلامیندا. هابئله صفویه دؤنمینده انزلی دن آراز چایینا کیمی '''آستارا''' آدلانیردی.<ref>[http://www.iranurbanstudies.com/ShowViews.aspx?vid=۲۳۱ - آستارا شناسنامه سی]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> == ساخسی داملار شهری == [[فایل:Ghanbarmahalle, Astara.jpg|thumb|250px|قنبرمحله‌ده ائولرین ساخسی اؤرتولو داملاری]] آستارادا اسکی ائولرین داملاری ساخسی‌ایله اؤرتولموشدور بوندان آسیلی اولاراق بۇ شهره ساخسی داملار شهری ده دئیلیر. == گؤرمه‌لی یئرلر == لاتون شلاله‌سی، علی داشی، ایستی سو بولاغی، کوته کومه ایستی سویو، شیندان قالاسی، تک آغاج قالاسی، پیر قطب‌الدین تۆربه‌سی، آستارانین بازاری، حیران گدیگی و بؤیوک مئشه‌لر آستارانین گؤرمه‌لی یئرلری ساییلیرلار. == سوی و دیل == آستارا اهالی‌سینین بؤیوک چوخلوغو [[آذربایجان تورکلری]]‌دیر و [[تورکجه|آذربایجان تورکجه‌سی]]نده دانیشیرلار و [[شیعه]] اینانجلی‌دیرلار. هابئله [[آستارا بؤلگه‌سی]]<nowiki/>نین بعضی داغ کندلرینده سوننولر ده یاشاییر کی آنادیلی اولاراق تالیشجا دانیشیرلار. == گئچمیشی == == گؤرونتولر == {{وسط‌چین}} <gallery 450="" length:400="" pix="" width:=""> LATON16.jpg| حئیران گدیگینین دوغاسی Waterfall Laton.jpg|لاتون شلاله‌سی LATON11.jpg|اسپیناس زیروه‌سی Baharestan-Astara.jpg|باهاریستانین داغ یولو </gallery> {{پایان}} {{پانوراما|Estil Lagoon Astara.jpg|900px|استیل گؤلئتی}} == قایناقلار == {{قایناق}} == ائشیگه باغلانتیلار == {{آمبار|Astara, Iran}} * [http://www.iranica.com/newsite/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home1/iranica/articles/v2_articles/astara&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/logs/pdfdownload.html Astara]{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} entry in the [https://web.archive.org/web/20061019004703/http://www.iranica.com/newsite/home/index.isc Encyclopædia Iranica] * {{cite journal |last=Pazuki |first=Arman |last2=Sohani |first2=Mehdi |lastauthoramp=yes |year=2013 |title=Phenotypic evaluation of scutellum-derived calluses in ‘Indica’ rice cultivars |url=http://aas.bf.uni-lj.si/september2013/08Pazuki.pdf |format=PDF |journal=Acta Agriculturae Slovenica |volume=101 |issue=2 |pages=239–247 |doi=10.2478/acas-2013-0020 |accessdate=February 2, 2014 |archive-date=2014-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203200611/http://aas.bf.uni-lj.si/september2013/08Pazuki.pdf |url-status=dead }} {{گیلان اوستانی}} {{آستارا بؤلگه‌سی}} [[Category:Populated places in Astara County]] [[Category:Cities in Gilan Province]] [[Category:Azerbaijan–Iran border crossings]] [[Category:Populated places on the Caspian Sea]] [[Category:Astara, Iran|Astara]] [[Category:Port cities and towns in Iran]] [[Category:Populated coastal places in Iran]] [[Category:Ports and harbours of Iran]] [[Category:Port cities and towns of the Caspian Sea]] 0h7it9t9tvgl9dlwamq0h5f5ij3y9z9 0 397 1587402 1581931 2026-04-27T05:42:57Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587402 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = آشاغی چیراغ‌تپه |native_name = |settlement_type = کند |pushpin_map =Iran |mapsize =150px |image_skyline = |subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌|اؤلکه]] |subdivision_name = {{بایراق|ایران}} |subdivision_type1 =[[ایران اوْستانلاری|اوستان]] |subdivision_name1 =[[غربی آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان]] |subdivision_type2 =[[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه]] |subdivision_name2 = [[تکاب شهریستانی|تیکان‌تپه]] |subdivision_type3 =[[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)|بؤلوم]] |subdivision_name3 =[[تخت سلیمان بؤلومو|تخت سلیمان]] |subdivision_type4 =[[ایرانین قصبه‌لری|قصبه]] |subdivision_name4 =[[احمدآباد قصبه‌سی|احمدآباد]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_total_km2 = |area_footnotes = |population_as_of = ۲۰۱۶ |population_total =552 |population_density_km2 =auto |timezone = [[ایرانین رسمی ساعاتی|ایران]] |utc_offset = ۳:۳۰+ |timezone_DST = [[ایرانین رسمی ساعاتی|ایران]] |utc_offset_DST = ۴:۳۰+ |coordinates = {{Coord|36|38|57|N|47|10|06|E|region:IR|display=inline,title}} |elevation_m = |area_code = |website = |footnotes = }} '''آشاغی چیراغ‌تپه''' — ({{lang-fa|چراغ تپه سفلی}}) [[غربی آذربایجان اوستانی]]نین، [[تیکان‌تپه بؤلگه‌سی|تیکان‌تپه بؤلگه‌سی]]نین، [[تخت سلیمان بؤلومو]]نون [[احمدآباد قصبه‌سی]]نده کند.<ref>{{Cite web |title=غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ }}</ref> == تاریخ == === چاغداش تاریخ === [[۱۹۸۰ (میلادی)|۱۹۸۰]]-جی ایلین [[ژوئن|ایون]] آیینین ۲۵-جی گونونده رادیکال [[کورد]] تئرورچولاری؛ بؤلگه‌ده ائتنیک تمیزلمه سیاستینی حیاتا کئچیرمک مقصدی ایله، ائتنیک [[آذربایجان تورکلری]]نین یاشادیغی آشاغی چیراغ‌تپه کندینه قومبارایلا هجوما کئچه‌ره‌ک ثریا پرواره و مهریه عمرانی آدیندا ایکی کند ساکینینین هلاک اولماسینا سبب اولموشلار. قئید ائتمک لازیم‌دیر کی آشاغی چیراغ‌تپه کندی بو اولای‌دان اؤنجه تامام‌ایله رادیکال [[کورد]] تئرورچولارینین محاصره‌سی آلتینا آلینمیش ایدی.<ref>{{Cite web|title=هابیلیان: شهادت دو تن از اهالی روستایی در تکاب براثر پرتاب خمپاره ضدانقلاب|url=https://www.habilian.ir/fa/وقایع-تروریستی-تیر-59/3189-شهادت-دو-تن-از-اهالی-روستایی-در-تکاب-براثر-پرتاب-خمپاره-ضدانقلاب}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>بو اولای‌دان جمعی ایکی گون سونرا یعنی [[ژوئن|ایون]] آیینین ۲۷-جی گونونده؛ آغیر محاصره آلتیندا اولان آشاغی چیراغ‌تپه کندینین اهالیسینین بیر حیصه‌سی رادیکال [[کورد]] تئرورچولاری طرفیندن گیروْو گؤتورولموشدور.<ref>{{Cite web|title=هابیلیان: گروگان‌گرفتن اهالی یکی از روستاهای تکاب توسط گروه‌های مسلح غیرقانونی|url=https://www.habilian.ir/fa/وقایع-تروریستی-تیر-59/3207-گروگان%E2%80%8Cگرفتن-اهالی-یکی-از-روستاهای-تکاب-توسط-گروه%E2%80%8Cهای-مسلح-غیرقانونی}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>بیر نئچه گون سونرا؛ عئینی ایلین [[ژوئیه|ایول]] آیینین ۲-جی گونونده ایسه [[سنندج بؤلگه‌سی]]ندن، رادیکال [[کورد]] تئرورچولارینین [[تیکان‌تپه بؤلگه‌سی]]نین بیر سیرا کندلرینه او جومله‌دن آشاغی چیراغ‌تپه کندینه کئچیریلن هجوملار نتیجه‌سینده؛ بو کندین اهالیسی قونشو [[یوخاری چیراغ‌تپه (تیکان‌تپه)|یوخاری چیراغ‌تپه]] و [[گوله گوله (تیکان‌تپه)|گوله گوله]] کندلرینین اهالیسی ایله بیرلیکده کندلریندن دیدرگین دوشه‌ره‌ک [[تیکان‌تپه]] شهرینه قاچمیشلار.<ref>{{Cite web|title=هابیلیان:حمله مسلحانه گروهی از مهاجمین به چندین روستا در تکاب|url=https://www.habilian.ir/fa/%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-59/3263-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%A8|accessdate=2025-12-23|archivedate=2022-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127145725/https://www.habilian.ir/fa/%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-59/3263-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%A8}}</ref> == اهالی == [[۲۰۱۶ (میلادی)|۲۰۱۶]]-جی ایلین معلومات‌لارینا گؤره کندده ۵۵۲ نفر یاشاییر.<ref name="2016 West Azerbaijan Province"> {{cite web |script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان آذربایجان غربی |trans-title=General Population and Housing Census 2016: West Azerbaijan Province |language=fa |website={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_04.xlsx |archive-url=https://web.archive.org/web/20220830042935/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_04.xlsx |archive-date=30 August 2022 |format=Excel |access-date=19 December 2022}}</ref>(۱۷۳ عائیله). == ایقتیصادیات == اهالیسی اساسا اکینچیلیک و مالدارلیق ایله مشغول اولورلار. == اتنیک و دین == [[۱۹۵۱ (میلادی)|۱۹۵۱]]-جی ایلده چیراغ‌تپه کندینین اهالیسینین دیلی صیرف [[آذربایجان تورکجه‌سی|تورکجه]]، مذهبلری ایسه [[شیعه]] اولاراق قئید ائدیلمیشدیر.<ref>فرهنگ جغرافیایی ایران، جلد ۴، استان ۳ و ۴ آذربایجان، حسنعلی رزم آرا، انتشارات دایره جغرافیایی ستاد ارتش، صفحه ۱۵۷</ref>حاضیردا بو کندین اهالیسی [[آذربایجان تورکلری|تورک]] و [[کورد]]دورلر. [[آذربایجان تورکلری|تورکلر]] [[شیعه]] [[موسلمان]]‌، [[کوردلر]] ایسه [[سنی|سوننو شافعی]] [[موسلمان]]‌دیرلار. == قایناق‌لار == {{قایناق}} {{تیکان‌تپه بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:تیکان‌تپه بؤلگه‌سی]] [[بؤلمه:تیکان‌تپه بؤلگه‌سی‌نین کندلری]] 4dawf27ulijoe8io01gxo0qeapmqwg4 0 568 1587405 1528059 2026-04-27T06:58:32Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587405 wikitext text/x-wiki [[فایل:Al Imran.svg|بندانگشتی|200px]] {{سوره بیلگی قوتوسو |آد = آل عمران |قاباقکی= [[بقره سوره‌سی|بقره]] |سوْنراکی= [[نساء سوره‌سی|نساء]] |یازیلما= ۳ |نزول سیراسی= ۸۹ |جزء = ۳ و ۴ |آیه = ۲۰۰ |معنا = [[عمران|عِمران]]ین ([[مریم|حضرت مریم]]ین آتاسینین) بالالاری و عائیله‌سی |آیری آدلار = طیّبه{{جب}}دیباج القرآن{{جب}}زهراء |نزول یئری = مدینه |نزول چاغی= |حرف = ۱۴۹۸۴ |کلمه = ۳۵۰۸ |نوع=[[مدنی سوره|مدنی]] |موضوع= [[توحید]]، [[آخیرت]]، [[حج]]، [[تاریخ]]، [[جیهاد]]، [[آللاهین آدلاری]] }} '''آل عِمران سوره‌سی'''، [[قورآن]]-کریمین ۳-جو سوره‌سی‌دیر و ۲۰۰ آیه‌سی واردیر. ==بیر ده باخ== [[قورآن سوره‌لری]] ==قایناقلار== {{قایناق}} ==ائشیگه باغلانتیلار== * [http://al-quran.info/#3:1 Al-Quran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090129090725/http://al-quran.info/#3:1 |date=2009-01-29 }} – ''Āl ʿImrān'' (The Family of Imran) * [http://quran.com/3 Ali-Imran] at Quran.com * [http://www.thequranrecitation.com/aal-imran.html?language=english Surah Aal Imran] at Thequranrecitation.com with English, Arabic and Urdu Text Recitaion. * [http://www.wdl.org/en/item/6808/ A fragment showing verses 85-88 from the World Digital Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191013024516/http://www.wdl.org/en/item/6808/ |date=2019-10-13 }} {{سوره}} [[بؤلمه:سوره‌لر]] kb6buamue8m8qt0crmikdkshi5jntnu 0 10417 1587388 103809 2026-04-26T22:59:15Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587388 wikitext text/x-wiki "80 ایل حیکایه میز"، گونئی آذربایجان حیکایه آنتولوژیسی دیر. یازاری، [[حمید رستمی|حمید روستمی]]([[حمید آرغیش]])، == کیتابین اؤزللیکلری == بو کیتابین 452 صحیفه سی واردیر. کیتاب، 1380-جی ایله دک کیتابلاری، اثرلری یاییلان یازیچیلاری ایچه ریر. کیتابی تمل بؤلومونده 39 یازارین بیوگرافیسی له، هره سیندن ان آزی بیر اؤیکو، ان چوخو ایکی اؤیکو گتیریلیب دیر.<ref>[http://dashqapi.blogsky.com/1391/08/29/post-478/ داش قاپی]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == قایناقلار == {{قایناق}} {{تورکجه اثرلر}} {{تورکجه یازینسال اثرلر}} {{تورک ادبیاتی-قارالاما}} [[بؤلمه:تورک ادبیاتی]] [[بؤلمه:تورکجه اثرلر]] pxao5yixigfht47cncjbgp4kri5gngu 0 22328 1587408 1445777 2026-04-27T11:26:37Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587408 wikitext text/x-wiki {{جعبه شهرستان ایران |نام‌رسمی= شهرستان آمل |عرض‌جغرافیایی = |طول‌جغرافیایی = |تصویر=Amol Constituency.png |اندازه‌تصویر= 250px |برچسب‌تصویر= شهرستان آمل در استان مازندران |استان= مازندران اوستانی |نام‌محلی= |نام‌های‌قدیمی=[[آمارد]]، همرو، آمله، مرداد، آمو، آمل |سال‌شهرستان‌شدن= [[۱۳۲۵]]<ref name="Ministry of Interior">{{وب قایناقلاماسی| باغلانتی = http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=acba9e9d-33d8-4823-88df-8b02d009eb2e| باشلیق = بانک اطلاعات تقسیمات کشوری| یوخلاما تاریخی = آبان ۱۳۸۹|یازار = وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران}}</ref> |جمعیت = ۴۰۱٬۶۳۹ نفر<ref name="آمار">{{Cite web |title=پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران-آمار سال ۱۳۹۰ |url=http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf |accessdate=2017-08-31 |archivedate=2014-07-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140703101259/http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf }}</ref> |رشدجمعیت= |تراکم‌جمعیت= |مرکز=[[آمول]] |زبان= [[مازندران دیلی]]، [[فارس دیلی]] |مذهب= [[شیعه]] |مساحت= ۳۰۷۴٫۴ موربع کیلومتر |ارتفاع= ۷۶ متر |میانگین‌دما= |میانگین‌بارش‌سالانه= |شمارروزهای‌یخبندان=۰ |فرماندار=یدالله اکبر زاده <ref>[http://shomalnews.com/?view&sid=۳۰۰۰۱ حاشیه‌های مراسم از تودیع و معارفه فرماندار آمل (شمال‌نیوز)]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |پیش‌شماره=۰۱۱ <ref>[http://www.ict-tcm.ir/50926 شرکت مخابرات مازندران]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |وب‌گاه=[http://amol.org.ir پایگاه اطلاع رسانی شهرداری آمل] |شهرها= [[آمول]]، [[رینه]]، [[دابودشت]]، [[گزنک]]، [[امامزاده عبدالله]] |بخش‌ها= [[لاریجان]]، [[دابودشت]]، [[دشت سر]]، [[رینه]] }} '''آمول بؤلگه‌سی''' [[مازندران اوستانی|مازندران اوستانی‌نین]] بؤلگه‌لرین بیری ده و بو بؤلگه‌نین مرکزی [[آمول]] شهری ده. == قایناق‌لار== {{قایناق}} [[بؤلمه:آمول بؤلگه‌سی| ]] [[بؤلمه:مازندران اوستانی‌نین بؤلگه‌لری]] se37yqfbo5ylpmu1b7fmsw522wzahc8 0 34979 1587381 656944 2026-04-26T13:23:13Z Krorokeroro 10155 /* گؤرونتولر */ high resolution image 1587381 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = موساشینو، توکیو | native_name = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ja|武蔵野市}}}}}} | native_name_lang = ja | official_name = | settlement_type = [[جمعیتینه گؤره ژاپون شهرلری‌نین لیستی|شهر]] <!-- images, nickname, motto ---> | image_skyline = Musashino city Office1.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = | image_flag =Flag of Musashino, Tokyo.svg | flag_alt = | image_seal =Emblem of Musashino, Tokyo.svg | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | image_blank_emblem = | nickname = | motto = <!-- maps and coordinates ------> | image_map = Musashino in Tokyo Prefecture Ja.svg | map_alt = | map_caption = نقشه اۆستونده یئری | image_dot_map = | dot_mapsize = | dot_map_base_alt = | dot_map_alt = | dot_map_caption = | dot_x = |dot_y = | pushpin_map = Japan | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = &nbsp; | coordinates = {{coord|35|43|3.8|N|139|33|57.8|E|region:JP|display=inline,title}} | coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> <!-- location ------------------> | subdivision_type = [[اؤلکه]] | subdivision_name = [[ژاپون]] | subdivision_type1 = [[بؤلگه‌]] | subdivision_name1 = | subdivision_type2 = [[اوستان]] | subdivision_name2 = [[توکیو اوستانی]] | subdivision_type3 =[[جمعیتینه گؤره ژاپون شهرلری‌نین لیستی|شهر]] | subdivision_name3 =موساشینو، توکیو <!-- established ---------------> | established_title = <!-- Settled --> | established_date = | founder = | named_for = <!-- seat, smaller parts -------> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | seat = <!-- government type, leaders --> | government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | leader_party = | leader_title = Mayor | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings ---------> | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | unit_pref = Metric <!-- area ----------------------> | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | area_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | area_total_km2 = Musashino city Office1.jpg | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = <!-- elevation -----------------> | elevation_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | elevation_m = <!-- population ----------------> | population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | population_total = 143686 | population_as_of = September 1. 2015 | population_density_km2 = auto | population_metro = | population_est = | pop_est_as_of = | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | population_note = <!-- time zone(s) --------------> | timezone1 = [[Japan Standard Time]] | utc_offset1 = +9 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code ---> | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank_name_sec1 = City Symbols | blank1_name_sec1 = - Tree | blank1_info_sec1 = | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | blank1_name_sec2 = | blank1_info_sec2 = <!-- website, footnotes --------> | website = {{URL|www.city.musashino.lg.jp}} }} '''موساشینو، توکیو''' ({{lang-en|Musashino, Tokyo}} ; {{lang-ja|{{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ja|武蔵野市}}}}}}}}) [[ژاپون]] [[اؤلکه|اؤلکه‌سینده]] یئر آلان بیر شهردیر و [[توکیو اوستانی]]نده یئرلشیب ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 143686 نفر دیر. == گؤرونتولر == == بیرده باخ == * [[ژاپون]] * [[جمعیتینه گؤره ژاپون شهرلری‌نین لیستی]] == ائشیگه باغلانتیلار == * {{URL|www.city.musashino.lg.jp}} *[http://www.stat.go.jp/english/index.htm ژاپونین آمار ایداره سی] *http://kindai.ndl.go.jp == قایناق‌لار == * http://www.britannica.com/topic/list-of-cities-and-towns-in-Japan-2039519 {{ژاپونین ان اۆست دۆزئی ایداری بیریملری}} == گؤرونتولر == <gallery "mode=traditional" "class=cente""> File:Musashino in Tokyo Prefecture Ja.svg File:Musashino_city_Office1.jpg File:Musashino city Office2.JPG File:Inokashira Park @ Kichijoji (9434338396).jpg File:Inokasira-sizen-bunkaen.jpg File:Senkawa josui1.jpg File:Greenpark_promenade_Musashino.jpg File:Mushashino tyuo koen.jpg File:Kizuki Taisha.jpg File:Kichijoji Station Ngate 201409.jpg File:Keio Kichijoji station Sgate 201404.JPG File:Musashisakai station Ngate 1505-3.JPG File:MusashisakaiStation-2008-11-11.JPG File:Yokogawa office.JPG File:Skylark office 2006-9-28 01.JPG File:Jonathan's Restaurant office.JPG File:Matsuyafoods company.jpg File:Monteroza.JPG File:Idasangyo headquarters.JPG File:Musashino 1st Primary School.jpg File:Musashino 2nd Primary School.jpg File:Musashino 3rd Primary School.jpg File:Musashino 4th Primary School.jpg File:Musashino 5th Primary School.jpg File:Inokashira Primary school Musashino.jpg File:Honjuku Primary school Musashino.jpg File:Onoden Primary school Musashino.jpg File:Musashino 1st Junior High-School.jpg File:Musashino 2nd Junior High-School.jpg File:Musashino 4th Junior High-School.jpg File:Fujimurajoshi highschool.jpg File:Kichijo Girls' School.JPG File:Musashinokita-High-School.jpg File:Asia-University-Japan.JPG File:Jyuuitikusanuniv.jpg File:Musashino Art school.jpg File:Musashinohigashi gakuen.jpg File:Musashino Kokaido.JPG File:Musashino City Kichijoji Library front.jpg File:Kichijoji Art Museum.jpg File:Musashino City MainLibrary front.jpg File:Musashino citizen Cultural Center.JPG File:Musashisakai Swing-bdg.jpg </gallery> [[بؤلمه:ژاپون شهرلری]] gqh3xy72zd027d4t1g0xxasin7irjyo 0 57478 1587400 1454569 2026-04-27T05:19:26Z CommonsDelinker 261 Removing [[:c:File:University_of_Pretoria_Humanities_building.jpg|University_of_Pretoria_Humanities_building.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:University of Pretoria Humanities buil 1587400 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = پرتوریا بیلیم‌یوردو | native_name = Universiteit van Pretoria | native_name_lang = | image = | image_size = 160px | image_alt = | caption = [[Coat of Arms]] of the University of Pretoria | latin_name = | other_name = | former_name = | motto = Ad Destinatum Persequor ([[Latin]]) | motto_lang = With zeal and perseverance, strive towards the goal | mottoeng = | top_free_label = | top_free = | type = [[دؤولت بیلیم‌یوردو|دؤولتی]] | established =2986 | closed = | founder = | parent = | affiliation = [[Association of African Universities|AAU]] | religious_affiliation = | academic_affiliation = | endowment = R2 470 million (As of 31 December 2010) | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chairperson = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ۴۴٬۹۴7 | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | address = | city = [[پرتوریا]] | state = | province = | country =گونئی آفریقا | postcode = | coordinates = | campus =شهرین حومه‌سی | language = | free_label = | free = | free_label2 = | free2 = | colors = | athletics = | sports = | athletics_nickname = | sporting_affiliations = | mascot = Oom Gert | sports_free_label = | sports_free = | sports_free_label2 = | sports_free2 = | website = {{URL|http://www.up.ac.za/}} | logo = | logo_size = | logo_alt = }} '''پرتوریا بیلیم‌یوردو''' ({{lang-en| University of Pretoria}}, {{lang-fa|دانشگاه پرتوریا}}، {{lang-ar|جامعة بريتوريا}})گونئی آفریقانین [[پرتوریا]] شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ [[بیلیم‌یوردو]] شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۴۴٬۹۴۷ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. عۆمومی و [[دؤولت بیلیم‌یوردو|دؤولتی‌]] اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر. == مزون‌لار == {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =University of Pretoria | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} <gallery> File:Logo University of Pretoria.PNG|centerFile:University of Pretoria.png|<!--centerLogo of University of Pretoria File:University of Pretoria Old Arts building.jpg|<!-- &lt;center&gt;The Old Arts building in 1910, now a Provincial heritage site (South Africa)|provincial heritage site &lt;/center&gt; File:University of Pretoria Campus plan 1930.jpg|<!-- &lt;center&gt;University of Pretoria Main Campus master plan in 1930 &lt;/center&gt; File:University of Pretoria History2.jpg|<!-- &lt;center&gt;A newspaper article celebrating the name change &lt;/center&gt; File:University of Pretoria Faculty of Law.jpg|<!-- &lt;center&gt;University of Pretoria Faculty of Law building &lt;/center&gt; File:Old Arts Faculty Building, University of Pretoria.jpg|<!-- &lt;center&gt;The Old Arts building now houses several museums &lt;/center&gt; File:Die skip University of pretoria.jpg|<!-- &lt;center&gt;The Administration Building (frequently nicknamed "The Ship") at the corner of Lynnwood and University Roads.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.up.ac.za/dspace/handle/2263/6558|title=Administration Building|accessdate=18 September 2009}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;#; &lt;/center&gt; File:Mirage F1 on display University of Pretoria.jpg|<!--A retired South African Air Force|SAAF Dassault Mirage F1|Mirage F1CZ donated to the University and assembled with the help of the South African Air Force Museum from AFB Swartkop, the Air Force Servicing Unit at the Air Force Base Waterkloof|Waterkloof Air Force Base, Mirage specialists from Aerosud, Lona Construction and Intermine Agencies. The Mirage F1 was assembled in order to promote science and technology at the University of Pretoria.&lt;ref&gt;https://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2843&amp;ArticleID=4590&lt;#{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; File:South Africa-Pretoria University of Pretoria-Groenkloof010.jpg|<!--Groenkloof campus as seen from Pretoria Forts|Klapperkop hill. File:University of Pretoria Merensky Library.jpg|<!-- &lt;center&gt;The Old Merensky Library &lt;/center&gt; File:Kya Rosa, b, Tuks-hoofingang.jpg|<!--&lt;center&gt;The Kya Rosa, the original building of the Transvaal University College &lt;/center&gt; File:University of Pretoria Student Council.jpg|<!--&lt;center&gt;The first student council in 1909 &lt;/center&gt; File:University of Pretoria RAG.jpg|<!--&lt;center&gt; Rag festivities in Church Square in 1910 &lt;/center&gt; File:University of Pretoria Welcoming day.jpg </gallery> == قایناق‌لار == {{قایناق}} *https://www.up.ac.za/dspace/handle/2263/6526 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091108154634/http://www.up.ac.za/dspace/handle/2263/6526 |date=2009-11-08 }} *https://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2843&amp;ArticleID=4590 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224114611/https://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2843&ArticleID=4590 |date=2013-12-24 }} *http://www.news24.com/MyNews24/A-new-force-in-SA-gaming-has-emerged-20140423 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704211824/http://www.news24.com/MyNews24/A-new-force-in-SA-gaming-has-emerged-20140423 |date=2017-07-04 }} *http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8903&amp;subid=8903 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401175059/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8903&subid=8903 |date=2012-04-01 }} *{{cite web|url=http://webometrics.info/en/Africa|title=Africa|work=webometrics.info}} *{{cite web |url=http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP%20in%20a%20Nutshell%202009.pdf |title=Up in a Nutshell 2009 |format=PDF |accessdate=12 January 2012 |archivedate=2013-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130903121532/http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP }} *{{cite web|url=http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=4881&amp;subid=4881&amp;ipklookid=14|title=About Us|accessdate=1 October 2009|archivedate=2013-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927205911/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=4881&subid=4881&ipklookid=14}} *{{cite web|url=http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2&amp;subid=2&amp;ipklookid=2|title=History of the University of Pretoria|accessdate=31 August 2009|archivedate=2009-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101004552/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2&subid=2&ipklookid=2}} *{{cite journal |authorlink=Clifford A. Lynch |last=Lynch |first=Clifford A. |date=February 2003 |url=http://www.arl.org/newsltr/226/ir.html |title=Institutional repositories: essential infrastructure for scholarship in the digital age |journal=ARL |volume=226 |accessdate=20 October 2004 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20041012054551/http://www.arl.org/newsltr/226/ir.html |archivedate=12 October 2004 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041012054551/http://www.arl.org/newsltr/226/ir.html |date=2004-10-12 }} [[بؤلمه:بیلیم‌یوردلار]] [[en:University of Pretoria|University of Pretoria]] 7zy021jzb4gg65owwu7t8ndm2k2w9yy 0 105181 1587395 1568957 2026-04-27T04:01:40Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587395 wikitext text/x-wiki {{فوتبول لیگینین بیلگی قوتوسو |لیگا آدی = لیگ آزادگان فوتبال ایران |شکیل = Azadegan League logo fa.png |شکیل اولچوسو =200px |شکیل بیلگی‌سی = |اؤلکه = {{بایراقچه|ایران}} [[ایران]] |کنفدراسیونی = |یارادیلمیش = ۱۳۶۹ ''(رسمی)''{{جیزیق باشی}}۱۳۸۰ ''(ایندیکی روال)'' |دسته = ۱ |تاخیملارین ساییسی = ۱۸ تیم |صعود به = [[خلیج فارس جامی]] |سقوط به = [[ایرانین ایکینجی لیگی]] |درجه‌سی اؤلکه‌ده = ۲ |باشقا جام‌لار = [[ایران فوتبالینین حذفی جامی]] |قاره جامی = |شامپیون = [[پارس جنوبی جم فوتبول کولوبو|پارس جنوبی جم]]{{جیزیق باشی}}(بیرینجی قهرمانلیق) |ان باشاریلی تاخیم = [[پئیکان فوتبال کلوبو|پئیکان]] (۲ قهرمانلیق) |گوسترن تیلویزیون‌لار = [[شبکه ورزش]]{{جیزیق باشی}}[[شبکه شما]]{{جیزیق باشی}}[[فهرست شبکه‌های تلویزیونی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران|شبکه‌های استانی]] |ایندیکی مووسوم = [[آزادگان لیگی ۹۹-۱۳۹۸]] |وئب‌سایتی = [http://lig1.ir/ لیگ آزادگانین وئب‌سایتی] }} '''آزادگان لیگی''' یادا '''بیرینجی لیگ''' ایرانین فوتبول لیگلرینین آراسیندا [[خلیج فارس جامی]]نان سونرا، ایکینجی روتبه سی وارده. بو لیگ ۱۳۶۹ ایلدن ۱۳۸۰ انجی ایله ایرانین ان یوخاری سطحده لیگی حسابا گئلیردی که اونان سونرا و دییشلکلردن سونرا ایکینجی درجهسی اولدو. == لیگین قهرمانلاری == [[File:Azadegan League trophy.jpg|thumb|تصویر گرفته شده در سال ۲۰۱۵ از '''جام''' لیگ آزادگان]] {| class="wikitable" |- ! مووسوم ! قهرمان ! ایکینجی |- |colspan=3| '''قاباقکی روال- ۱۳۸۰''' |- | [[آزادگان لیگی ۱۳۷۰]] | [[پاس تهران فوتبول کولوبو|پاس تهران]] | [[ایستیقلال فوتبول کولوبو|ایستیقلال]] |- | [[آزادگان لیگی ۱۳۷۱]] | [[پاس تهران فوتبول کولوبو|پاس تهران]] | [[پرسپولیس تهران فوتبول کولوبو|پرسپولیس]] |- | [[آزادگان لیگی ۱۳۷۲]] | [[سایپا تهران فوتبول کولوبو|سایپا]] | [[پرسپولیس تهران فوتبول کولوبو|پرسپولیس]] |- | [[آزادگان لیگی ۱۳۷۳]] | [[سایپا تهران فوتبول کولوبو|سایپا]] | [[ایستیقلال فوتبول کولوبو|ایستیقلال]] |- | [[آزادگان لیگی ۱۳۷۴]] | [[پرسپولیس تهران فوتبول کولوبو|پرسپولیس]] | [[بهمن کرج فوتبول کولوبو|بهمن کرج]] |- | [[آزادگان لیگی ۱۳۷۵]] | [[پرسپولیس تهران فوتبول کولوبو|پرسپولیس]] | [[بهمن کرج فوتبول کولوبو|بهمن کرج]] |- | [[آزادگان لیگی ۱۳۷۶]] | [[ایستیقلال فوتبول کولوبو|ایستیقلال]] | [[پاس تهران فوتبول کولوبو|پاس تهران]] |- | [[آزادگان لیگی ۷۸–۱۳۷۷]] | [[پرسپولیس تهران فوتبول کولوبو|پرسپولیس]] | [[ایستیقلال فوتبول کولوبو|ایستیقلال]] |- | [[آزادگان لیگی ۷۹–۱۳۷۸]] | [[پرسپولیس تهران فوتبول کولوبو|پرسپولیس]] | [[ایستیقلال فوتبول کولوبو|ایستیقلال]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۰–۱۳۷۹]] | [[ایستیقلال فوتبول کولوبو|ایستیقلال]] | [[پرسپولیس تهران فوتبول کولوبو|پرسپولیس]] |- |colspan=3| '''ایندیکی روال''' |- | [[آزادگان لیگی ۸۱–۱۳۸۰]] | [[ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبو|ایستیقلال اهواز]] | [[نفت-آبادان فوتبول کولوبو|نفت-آبادان]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۲–۱۳۸۱]] | [[شموشک نوشهر فوتبول کلوبو|شموشک نوشهر]] | [[پگاه گیلان فوتبول کولوبو|پگاه گیلان]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۳–۱۳۸۲]] | [[صبای قوم فوتبال کولوبو|صبا]] | [[ملوان فوتبول کولوبو|ملوان]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۴–۱۳۸۳]] | [[تربیت یزد فوتبول کولوبو|تربیت یزد]] | [[راه آهن فوتبول کولوبو|راه آهن]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۵–۱۳۸۴|۸۵–۱۳۸۴]] | [[مس کیرمان فوتبول کولوبو|مس کیرمان]] | [[پئیکان فوتبال کلوبو|پئیکان]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۶–۱۳۸۵|۸۶–۱۳۸۵]] | [[راهیان کرمانشاه فوتبول کولوبو|راهیان کرمانشاه]] | [[پگاه گیلان فوتبول کولوبو|پگاه گیلان]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۷–۱۳۸۶|۸۷–۱۳۸۶]] | [[پیام مشهد فوتبول کولوبو|پیام مشهد]] | [[سپاهان نوین فوتبول کولوبو|سپاهان نوین]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۸–۱۳۸۷|۸۸–۱۳۸۷]] | [[تراختور]] | [[استیل‌آذین تهران فوتبول کولوبو|استیل‌آذین تهران]] |- | [[آزادگان لیگی ۸۹–۱۳۸۸|۸۹–۱۳۸۸]] | [[نفت طلائیه فوتبول کولوبو|نفت تهران]] | [[شهرداری تبریز فوتبول کولوبو|شهرداری تبریز]] |- | [[آزادگان لیگی ۹۰–۱۳۸۹|۹۰–۱۳۸۹]] | [[داماش گیلان فوتبول کولوبو|داماش گیلان]]<ref>{{cite web|url=http://gilan.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=44520|title=داماش گیلان قهرمان لیگ یک شد|work=isna.ir}}</ref> | [[پدیده فوتبال کلوبو|پدیده]] |- | [[آزادگان لیگی ۹۱–۱۳۹۰|۹۱–۱۳۹۰]] | [[پئیکان فوتبال کلوبو|پئیکان]] | [[آلومینیوم هورموزگان فوتبول کلوبو|آلومینیوم هورموزگان]] |- | [[آزادگان لیگی ۹۲–۱۳۹۱|۹۲–۱۳۹۱]] | [[ایستقلال خوزستان فوتبول کلوبو|ایستقلال خوزستان]] | [[گؤستریش پولاد فوتبال کولوبو|گؤستریش پولاد]] |- | [[آزادگان لیگی ۹۳–۱۳۹۲|۹۳–۱۳۹۲]] | [[نفت مسجدسلیمان فوتبول کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] | [[پدیده فوتبال کلوبو|پدیده]] |- | [[آزادگان لیگی ۹۴–۱۳۹۳|۹۴–۱۳۹۳]] | [[فولاد نوین خوزستان فوتبول کولوبو|فولاد نوین خوزستان]] | [[سیاه جامگان مشهد فوتبول کولوبو|سیاه جامگان]] |- | [[آزادگان لیگی ۹۵–۱۳۹۴|۹۵–۱۳۹۴]] | [[پئیکان فوتبال کلوبو|پئیکان]] | [[ماشینچی فوتبال کلوبو|ماشینچی]] |- | [[آزادگان لیگی ۹۶–۱۳۹۵|۹۶–۱۳۹۵]] | [[پارس جنوبی جم فوتبول کولوبو|پارس جنوبی جم]] | [[سپیدرود رشت فوتبول کولوبو|سپیدرود]] |} == آزادگان لیگینین جدولی تمام دوره‌لرده == ۸۱–۱۳۸۰ مووسومنن ۱۵ دوره ایرانین آزادگان لیگی برگوزار اولوب و بو جدول ۱۵ مووسومون ایمتیازلارین گوستریر. او تیم لریکی '''بولد''' گوستریلیر، [[ایرانین آزادگان لیگی ۹۷-۱۳۹۶|۹۷–۱۳۹۶]] موسومونده اوینولار. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !ردیف !کولوب !مووسوم !اویون !برد !مساوی !باخت !زده !خورده !تفاضل !امتیاز !ان یاخشی یئر |- |۱ |style="text-align:Right"| '''[[نساجی مازندران فوتبول کلوبو]]''' |۱۳||۳۳۶||۱۱۶||۱۰۲||۱۱۸||۳۵۳||۳۷۰||-۱۷||'''۴۴۷'''^۱||۳ |- | ۲ |style="text-align:Right"| '''[[ماشینچی فوتبال کلوبو]]''' |۱۲||۳۱۳||۹۱||۱۰۴||۱۱۵||۳۲۳||۳۸۹||-۶۶||'''۳۷۷'''||۲ |- | ۳ |style="text-align:Right"| [[نفت-آبادان فوتبول کولوبو]] |۹||۲۲۹||۱۰۱||۶۹||۵۹||۲۹۴||۲۰۶||+۸۸||'''۳۷۲'''||۲ |- | ۴ |style="text-align:Right"| [[شهرداری اراک فوتبول کولوبو]] |۱۱||۲۸۴||۸۸||۹۳||۱۰۳||۳۰۰||۳۲۴||-۲۴||'''۳۵۷'''||۴ |- | ۵ |style="text-align:Right"| '''[[مس رفسنجان فوتبول کولوبو]]''' |۹||۲۳۵||۸۳||۸۵||۶۷||۲۵۴||۲۱۲||+۴۲||'''۳۳۴'''||۲ |- |۶ |style="text-align:Right"| [[پیام مشهد فوتبول کولوبو]] |۹||۲۱۸||۸۲||۷۳||۶۳||۲۶۶||۲۳۶||+۳۰||'''۳۱۷'''^۲||'''قهرمان''' |- | ۷ |style="text-align:Right"| [[نیروی زمینی فوتبول کلوبو]] |۱۱||۲۶۰||۷۸||۸۲||۱۰۰||۲۴۲||۲۸۲||-۴۰||'''۳۱۶'''||۳ |- | ۸ |style="text-align:Right"| [[تربیت یزد فوتبول کولوبو]] |۹||۲۲۰||۸۱||۸۲||۶۷||۲۵۱||۲۱۷||+۳۴||'''۳۱۵'''||'''قهرمان''' |- | ۹ |style="text-align:Right"| '''[[گل‌گهر سیرجان فوتبول کولوبو]]''' |۹||۲۳۵||۷۶||۸۳||۷۶||۲۵۶||۲۴۲||-۱۴||'''۳۱۱'''||۵ |- | ۱۰ |style="text-align:Right"| [[داماش گیلان فوتبول کولوبو]] |۷||۱۸۵||۸۳||۴۹||۴۴||۲۲۲||۱۵۰||+۷۲||'''۳۰۳'''||'''قهرمان''' |- | ۱۱ |style="text-align:Right"| '''[[ایران جوان بوشهر فوتبول کولوبو]]''' |۹||۲۳۲||۷۲||۸۳||۷۷||۲۴۵||۲۵۷||-۱۲||'''۲۹۹'''||۲ |- | ۱۲ |style="text-align:Right"| [[تراختور]] |۷||۱۷۲||۷۸||۵۶||۳۸||۲۱۰||۱۴۸||+۶۲||'''۲۹۰'''||'''قهرمان''' |- | ۱۳ |style="text-align:Right"| [[راهیان کرمانشاه فوتبول کولوبو]] |۸||۱۹۷||۶۶||۷۶||۵۴||۱۹۱||۱۷۲||+۱۹||'''۲۷۴'''||'''قهرمان''' |- | ۱۴ |style="text-align:Right"| [[شهرداری بندرعباس فوتبول کولوبو]] |۱۰||۲۱۷||۷۱||۷۰||۷۶||۲۲۹||۲۱۶||+۱۳||'''۲۷۰'''||۲ |- | ۱۵ |style="text-align:Right"| [[آلومینیوم هورموزگان فوتبول کلوبو]] |۷||۱۸۸||۶۷||۶۷||۵۴||۲۰۰||۱۷۷||+۲۳||'''۲۶۸'''||۲ |- | ۱۶ |style="text-align:Right"| '''[[مس کیرمان فوتبول کولوبو]]''' |۷||۱۸۴||۶۹||۶۰||۵۵||۲۰۲||۱۶۹||+۳۱||'''۲۶۷'''||'''قهرمان''' |- | ۱۷ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال هما]] |۸||۱۹۴||۶۷||۶۴||۶۳||۱۹۵||۱۹۵||۰||'''۲۶۵'''||۵ |- | ۱۸ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال شهرداری زنجان]] |۸||۱۹۲||۵۹||۶۲||۷۱||۱۹۷||۲۱۵||-۱۸||'''۲۳۹'''||پنجم |- | ۱۹ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال اتکا گلستان]] |۸||۱۸۵||۶۰||۵۷||۶۸||۱۹۶||۲۰۴||-۸||'''۲۳۷'''||پنجم |- | ۲۰ |style="text-align:Right"| '''[[شهرداری تبریز فوتبول کولوبو]]''' |۶||۱۴۳||۶۱||۴۸||۳۴||۱۷۰||۱۲۰||+۵۰||'''۲۳۱'''||دوم |- | ۲۱ |style="text-align:Right"| '''[[باشگاه فوتبال نفت مسجدسلیمان]]''' |۵||۱۴۰||۵۱||۵۱||۳۷||۱۶۹||۱۵۰||+۱۹||'''۲۰۵'''||دوم |- | ۲۲ |style="text-align:Right"| [[پئیکان فوتبال کلوبو]] |۴||۱۱۰||۵۵||۳۵||۲۰||۱۵۷||۹۰||+۶۷||'''۲۰۰'''||'''قهرمان''' |- | ۲۳ |style="text-align:Right"| [[پاس همدان فوتبول کولوبو]] |۵||۱۳۵||۵۲||۳۶||۴۷||۱۲۹||۱۲۴||+۵||'''۱۹۲'''||سوم |- | ۲۴ |style="text-align:Right"| [[شموشک نوشهر فوتبول کلوبو]] |۶||۱۴۶||۴۷||۵۱||۴۸||۱۳۴||۱۳۶||-۲||'''۱۹۲'''||'''قهرمان''' |- | ۲۵ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال فولاد یزد]] |۶||۱۶۱||۴۵||۵۶||۶۰||۱۴۳||۱۶۴||-۲۱||'''۱۹۱'''||پنجم |- | ۲۶ |style="text-align:Right"| [[شاهین بوشهر فوتبول کلوبو]] |۶||۱۴۰||۴۸||۴۰||۵۲||۱۴۷||۱۶۰||-۱۳||'''۱۸۴'''||دوم |- | ۲۷ |style="text-align:Right"| [[پدیده فوتبال کلوبو]] |۴||۱۰۲||۴۷||۳۷||۱۸||۱۲۷||۶۹||+۵۸||'''۱۷۸'''||'''قهرمان''' |- | ۲۸ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال عقاب تهران]] |۵||۱۲۴||۴۶||۳۹||۳۹||۱۵۱||۱۱۸||+۳۳||'''۱۷۷'''||چهارم |- | ۲۹ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال گهر دورود لرستان]] |۶||۱۵۰||۴۳||۴۷||۶۰||۱۳۳||۱۶۹||-۳۶||'''۱۷۶'''||سوم |- | ۳۰ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال برق تهران]] |۵||۱۲۴||۴۵||۳۸||۴۱||۱۳۴||۱۲۰||+۱۴||'''۱۷۳'''||چهارم |- | ۳۱ |style="text-align:Right"| [[پارسه تهران فوتبول کلوبو]] |۵||۱۳۵||۴۱||۶۱||۴۳||۱۴۷||۱۴۹||-۲||'''۱۷۲'''||سوم |- | ۳۲ |style="text-align:Right"| [[گؤستریش پولاد فوتبال کولوبو]] |۴||۱۰۴||۴۴||۳۲||۲۸||۱۳۱||۱۱۱||+۲۰||'''۱۶۴'''||دوم |- | ۳۳ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال مقاومت مرصاد شیراز]] |۵||۱۱۴||۴۰||۳۵||۳۹||۱۲۷||۱۲۰||+۷||'''۱۵۵'''||چهارم |- | ۳۴ |style="text-align:Right"| [[ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبو]] |۵||۱۱۸||۳۹||۳۳||۴۶||۱۲۲||۱۳۷||-۱۵||'''۱۵۰'''||'''قهرمان''' |- | ۳۵ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال شهرداری یاسوج]] |۴||۱۰۲||۳۹||۲۷||۳۶||۱۰۴||۹۶||+۸||'''۱۴۴'''||سوم |- | ۳۶ |style="text-align:Right"| '''[[راه آهن فوتبول کولوبو]]''' |۴||۱۰۲||۳۶||۲۹||۳۷||۱۰۶||۱۱۰||-۴||'''۱۳۷'''||دوم |- | ۳۷ |style="text-align:Right"| [[ابومسلم خوراسان فوتبول کلوبو]] |۴||۱۰۲||۳۳||۳۷||۳۲||۱۱۵||۱۱۲||+۳||'''۱۳۶'''||پنجم |- | ۳۸ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال سرخپوشان دلوار افزار]] |۴||۸۶||۳۵||۲۹||۲۲||۱۰۷||۷۹||+۲۸||'''۱۳۴'''||سوم |- | ۳۹ |style="text-align:Right"| '''[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبول کولوبو]]''' |۳||۸۶||۳۵||۲۶||۲۵||۸۵||۶۳||+۲۲||'''۱۳۱'''||دوم |- | ۴۰ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال کاوه تهران]] |۴||۱۰۰||۳۱||۲۹||۴۰||۱۰۶||۱۱۵||-۸||'''۱۲۲'''||هشتم |- | ۴۱ |style="text-align:Right"| [[استیل‌آذین تهران فوتبول کولوبو]] |۳||۷۴||۳۸||۱۹||۱۷||۱۱۹||۸۱||+۳۸||'''۱۲۱'''³||دوم |- | ۴۲ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال سپاهان نوین]] |۳||۷۴||۳۳||۲۰||۲۱||۱۰۵||۸۰||+۲۵||'''۱۱۹'''||دوم |- | ۴۳ |style="text-align:Right"| [[برق شیراز فوتبول کولوبو]] |۴||۱۰۴||۲۹||۳۰||۴۵||۹۱||۱۲۹||-۳۸||'''۱۱۷'''||سوم |- | ۴۴ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال پیام مخابرات شیراز]] |۴||۱۰۴||۲۷||۳۳||۴۴||۹۱||۱۱۰||-۱۹||'''۱۱۴'''||هشتم |- | ۴۵ |style="text-align:Right"| [[صبای قوم فوتبال کولوبو]] |۲||۶۰||۲۹||۲۰||۱۱||۸۶||۵۳||+۳۳||'''۱۰۷'''||'''قهرمان''' |- | ۴۶ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال گیتی‌پسند اصفهان]] |۳||۸۴||۲۴||۳۱||۲۹||۸۱||۹۱||-۱۰||'''۱۰۳'''||پنجم |- | ۴۷ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال کوثر لرستان]] |۴||۹۴||۲۲||۳۰||۴۲||۸۶||۱۲۰||-۳۴||'''۹۶'''||هشتم |- | ۴۸ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال پرسپولیس شمال]] |۳||۷۶||۲۳||۲۰||۳۳||۷۴||۹۶||-۲۲||'''۸۶'''||هشتم |- | ۴۹ |style="text-align:Right"| [[سیاه جامگان مشهد فوتبول کولوبو]] |۲||۴۵||۲۳||۱۵||۷||۵۲||۳۲||+۲۰||'''۸۴'''||دوم |- | ۵۰ |style="text-align:Right"| [[ایستقلال خوزستان فوتبول کلوبو]] |۲||۵۲||۲۲||۱۵||۱۵||۵۲||۴۱||+۱۱||'''۸۱'''||'''قهرمان''' |- | ۵۱ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال دیهیم اهواز]] |۴||۹۰||۱۸||۲۲||۵۰||۸۴||۱۵۷||-۷۳||'''۷۶'''||نهم |- | ۵۲ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال پتروشیمی تبریز]] |۲||۵۲||۲۰||۱۵||۱۷||۶۶||۶۳||+۳||'''۷۵'''||سوم |- | ۵۳ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال فولاد نوین خوزستان]] |۲||۴۸||۲۰||۱۱||۱۷||۶۲||۵۵||+۷||'''۷۱'''||'''قهرمان''' |- | ۵۴ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال کشت و صنعت شوشتر]] |۳||۶۶||۱۶||۲۳||۲۷||۶۵||۸۹||-۲۴||'''۷۱'''||ششم |- | ۵۵ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال شهرداری اردبیل]] |۲||۶۰||۱۷||۱۹||۲۴||۶۷||۷۲||-۵||'''۷۰'''||ششم |- | ۵۶ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال الوند همدان]] |۲||۵۰||۱۷||۱۴||۱۹||۵۶||۵۷||-۱||'''۶۵'''||چهارم |- | ۵۷ |style="text-align:Right"| [[استیل‌آذین تهران فوتبول کولوبو]] |۳||۶۶||۱۳||۲۱||۳۲||۵۲||۹۲||-۴۰||'''۶۶'''||نهم |- | ۵۸ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال مهرکام پارس]] |۲||۵۲||۱۶||۱۵||۲۱||۵۳||۶۲||-۹||'''۶۳'''||نهم |- | ۵۹ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال یزد لوله]] |۲||۵۰||۱۵||۱۷||۱۸||۵۸||۵۳||+۵||'''۶۲'''||هفتم |- | ۶۰ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال صنعت ساری]] |۲||۵۲||۱۵||۱۶||۲۱||۳۸||۵۸||-۲۰||'''۶۱'''||هفتم |- | ۶۱ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال نفت و گاز گچساران]] |۲||۴۶||۱۵||۱۵||۱۶||۵۱||۵۶||-۵||'''۶۰'''||هفتم |- | ۶۲ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال خیبر خرم‌آباد]] |۲||۶۰||۱۴||۱۸||۲۸||۶۶||۹۸||-۳۵||'''۶۰'''||دوازدهم |- | ۶۳ |style="text-align:Right"| '''[[خونه‌به‌خونه فوتبول کولوبو]]''' |۱||۳۸||۱۴||۱۶||۸||۳۹||۳۴||+۵||'''۵۸'''||ششم |- | ۶۴ |style="text-align:Right"| '''[[ملوان فوتبول کولوبو]]''' |۱||۳۰||۱۵||۱۰||۵||۵۶||۲۱||+۳۵||'''۵۵'''||دوم |- | ۶۵ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال فجر سپاسی تهران]] |۲||۵۰||۱۲||۱۹||۱۹||۴۴||۵۶||-۱۲||'''۵۵'''||پنجم |- | ۶۶ |style="text-align:Right"| [[نفت طلائیه فوتبول کولوبو]] |۱||۲۶||۱۳||۱۰||۳||۳۳||۱۶||+۱۷||'''۴۹'''||'''قهرمان''' |- | ۶۷ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال شاهین اهواز]] |۱||۲۲||۱۳||۵||۴||۳۳||۱۵||+۱۸||'''۴۴'''||سوم |- | ۶۸ |style="text-align:Right"| [[فولاد خوزیستان فوتبول کولوبو]] |۱||۷۴||۱۰||۱۳||۵۱||۵۱||۱۵۲||-۱۰۱||'''۴۳'''||دوازدهم |- | ۶۹ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال پاسارگاد تهران]] |۱||۲۲||۱۱||۶||۵||۴۱||۲۶||+۱۵||'''۳۹'''||سوم |- | ۷۰ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال تربیت خراسان]] |۱||۳۰||۷||۱۰||۱۳||۲۶||۳۸||-۱۲||'''۳۱'''||دوازدهم |- | ۷۱ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال فولاد نطنز]] |۱||۲۶||۶||۱۰||۱۰||۳۰||۳۶||-۶||'''۲۸'''||چهاردهم |- | ۷۲ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال پگاه شوش]] |۱||۲۲||۵||۱۲||۵||۲۴||۲۱||+۳||'''۲۷'''||هفتم |- | ۷۳ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال استقلال دزفول]] |۱||۲۲||۶||۷||۹||۱۹||۲۱||-۲||'''۲۷'''||ششم |- | ۷۴ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال ملی حفاری اهواز]] |۱||۲۶||۶||۸||۱۲||۴۰||۴۲||-۲||'''۲۶'''||دوازدهم |- | ۷۵ |style="text-align:Right"| [[باشگاه فوتبال پارت سازان مشهد]] |۱||۲۰||۶||۵||۶||۱۷||۲۶||-۹||'''۲۶'''||هشتم |- | ۷۶ |style="text-align:Right"| [[باشگاه والیبال صنام تهران]] |۱||۲۰||۶||۷||۷||۲۳||۲۴||-۱||'''۲۵'''||پنجم |- | ۷۷ |style="text-align:Right"| [[استقلال کیش فوتبول کولوبو]] |۱||۲۲||۷||۴||۱۱||۲۵||۳۲||-۷||'''۲۵'''||۸ |- | ۷۸ |style="text-align:Right"| [[البدر بندر کنگ فوتبول کولوبو]] |۱||۲۴||۹||۴||۱۱||۲۱||۳۰||-۹||'''۲۵'''⁴||۱۱ |- | ۷۹ |style="text-align:Right"| [[نیرومحرکه قزوین فوتبول کولوبو]] |۱||۳۰||۵||۱۰||۱۵||۲۱||۴۳||-۲۲||'''۲۵'''||۱۵ |- | ۸۰ |style="text-align:Right"| [[شهرداری کرمان فوتبول کولوبو]] |۲||۴۲||۶||۷||۲۹||۲۸||۹۲||-۶۴||'''۲۵'''||۱۱ |- | ۸۱ |style="text-align:Right"| [[آرارات تهران فوتبول کولوبو]] |۱||۲۰||۵||۷||۸||۱۲||۱۸||-۶||'''۲۲'''||۹ |- | ۸۲ |style="text-align:Right"| [[پاس اراک فوتبول کولوبو]] |۱||۲۰||۶||۴||۱۰||۲۱||۳۳||-۱۲||'''۲۲'''||نهم |- | ۸۳ |style="text-align:Right"| [[شهرداری بوشهر فوتبول کولوبو]] |۱||۲۰||۵||۵||۱۰||۲۰||۲۵||-۵||'''۲۰'''||۱۰ |- | ۸۴ |style="text-align:Right"| [[نوژن مازندران فوتبول کولوبو]] |۱||۲۲||۴||۸||۱۰||۱۲||۲۲||-۱۰||'''۲۰'''||۱۱ |- | ۸۵ |style="text-align:Right"| [[سپیدرود رشت فوتبول کولوبو]] |۱||۲۶||۴||۸||۱۴||۲۱||۳۹||-۱۸||'''۲۰'''||۱۴ |- | ۸۶ |style="text-align:Right"| [[چوکا تالش فوتبول کولوبو]] |۱||۲۰||۴||۴||۱۲||۱۷||۳۷||-۲۰||'''۱۶'''||۱۰ |- | ۸۷ |style="text-align:Right"| [[یادآوران شلمچه فوتبول کولوبو]] |۱||۲۶||۳||۷||۱۶||۱۲||۳۵||-۲۳||'''۱۶'''||۱۴ |- | ۸۸ |style="text-align:Right"| [[ایرسوتر نوشهر فوتبول کولوبو]] |۱||۲۰||۴||۳||۱۳||۱۷||۴۲||-۲۵||'''۱۵'''||۱۱ |- | ۸۹ |style="text-align:Right"| [[شهرداری لنگرود فوتبول کولوبو]] |۱||۲۲||۲||۶||۱۴||۱۷||۳۹||-۲۲||'''۱۲'''||۱۲ |- | ۹۰ |style="text-align:Right"| [[پارس جنوبی جم فوتبول کولوبو]] |۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||—||'''۰'''||— |- | ۹۱ |style="text-align:Right"| '''[[اکسین البرز فوتبول کولوبو]]''' |۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||—||'''۰'''||— |- | ۹۲ |style="text-align:Right"| '''[[بادران فوتبول کولوبو]]''' |۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||—||'''۰'''||— |} ^۱ از تیم نساجی مازندران ۳ امتیاز در [[لیگ آزادگان ۹۲–۱۳۹۱]] توسط فدراسیون فوتبال ایران کسر شده است.{{جیزیق باشی}} ^۲ از تیم پیام مشهد ۳ امتیاز در [[لیگ آزادگان ۹۰–۱۳۸۹]] توسط فدراسیون فوتبال ایران کسر شده است.{{جیزیق باشی}} ^۳ از تیم استیل آذین ۳ امتیاز در [[لیگ آزادگان ۹۱–۱۳۹۰]] توسط فیفا کسر شده است. {{جیزیق باشی}} ^۴ از تیم بدر هرمزگان ۳ امتیاز در [[لیگ آزادگان ۹۳–۱۳۹۲]] توسط فدراسیون فوتبال ایران کسر شده است. {{citation needed|date= August 2014}} === اوستون گول وورانلار === {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=60|مووسوم!!width=200|اویونجو!!width=100|کولوب!!width=40|گول |- |[[لیگ آزادگان ۸۵–۱۳۸۴|۸۵–۱۳۸۴]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[حسین عبدی]]||[[باشگاه فوتبال آلومینیوم اراک|آلومینیوم اراک]]||۱۴ |- |[[لیگ آزادگان ۸۶–۱۳۸۵|۸۶–۱۳۸۵]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[فرهاد خیرخواه]]||[[باشگاه فوتبال سرخپوشان دلوار افزار|سرخپوشان دلوار]]||۱۱ |- |[[لیگ آزادگان ۸۷–۱۳۸۶|۸۷–۱۳۸۶]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[محمد پروین]]||[[استیل‌آذین تهران فوتبول کولوبو]]||۱۵ |- |[[لیگ آزادگان ۸۸–۱۳۸۷|۸۸–۱۳۸۷]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[عباس پورخسروانی]]||[[باشگاه فوتبال گل‌گهر سیرجان|گل‌گهر]]||۱۷ |- |[[لیگ آزادگان ۸۹–۱۳۸۸|۸۹–۱۳۸۸]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[علی کریمی (زاده ۱۳۶۱)|علی کریمی]]||[[شهرداری تبریز فوتبول کولوبو]]||۱۷ |- |rowspan="3"|[[لیگ آزادگان ۹۰–۱۳۸۹|۹۰–۱۳۸۹]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[افشین چاووشی]]||[[باشگاه ورزشی داماش گیلان|داماش گیلان]]||۱۳ |- |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[مصطفی شجاعی]]||[[باشگاه فوتبال فولاد نطنز|فولاد نطنز]]||۱۳ |- |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[مسلم فیروزآبادی]]||[[باشگاه فوتبال گل‌گهر سیرجان|گل‌گهر]]||۱۳ |- |[[لیگ آزادگان ۹۱–۱۳۹۰|۹۱–۱۳۹۰]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[بهمن طهماسبی]]||[[آلومینیوم هورموزگان فوتبول کلوبو]]||۱۳ |- |[[لیگ آزادگان ۹۲–۱۳۹۱|۹۲–۱۳۹۱]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[محمد عباس‌زاده]]||[[نساجی مازندران فوتبول کلوبو]]||۱۷ |- |[[لیگ آزادگان ۹۳–۱۳۹۲|۹۳–۱۳۹۲]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} مختار جمعه‌زاده||[[باشگاه فوتبال گل‌گهر سیرجان|گل‌گهر]]||۱۵ |- |[[لیگ آزادگان ۹۴–۱۳۹۳|۹۴–۱۳۹۳]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[عیسی آل‌کثیر]]||[[آلومینیوم هورموزگان فوتبول کلوبو]]||۱۱ |- |[[لیگ آزادگان ۹۵–۱۳۹۴|۹۵–۱۳۹۴]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[حمید کاظمی]]||[[نساجی مازندران فوتبول کلوبو]]||۱۶ |- |[[لیگ آزادگان ۹۶–۱۳۹۵|۹۶–۱۳۹۵]] |style="text-align:Right"|{{بایراقچه|IRN}} [[محمد عباس‌زاده]]||[[نساجی مازندران فوتبول کلوبو]]||۲۴ |- |} == ایندیکی مووسوم (۹۷–۱۳۹۶) == {{اساس|ایرانین آزادگان لیگی ۹۷-۱۳۹۶}} <!--Coordinates set according to the coordinates listed in the stadium articles. Where those were not available, the city coordinates were used instead.--> {{Location map+|Iran |width=400 |float=left |caption=کولوب‌لارین یئری نقشه اوستونده |places= {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=34.50 |long=49.99 |label=[[آلومینیوم اراک فوتبول کولوبو|آلومینیوم ]] |position=left}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.2 |long=50.8167 |label=[[ایران جوان بوشهر فوتبول کولوبو|جوان]]|position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=9 |lat=36.4 |long=52.35 |label=[[نساجی مازندران فوتبول کلوبو|نساجی]] <br> [[خونه‌به‌خونه فوتبول کولوبو|خونه‌به‌خونه]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.28 |long=57.01 |label=[[مس کیرمان فوتبول کولوبو|مس.ک]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.275|long=55.80 |label=[[گل گهر سیرجان فوتبول کولوبو|گل گهر]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.80 |long=56.50 |label=[[مس رفسنجان فوتبول کولوبو|مس.ر]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=9 |lat=35.76 |long=51.8 |label=[[بادران تهران فوتبول کولوبو|بادران]] <br> [[راه آهن فوتبول کولوبو|راه آهن]]|position=left}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.86 |long=49.48 |label=[[نفت مسجدسلیمان فوتبول کولوبو|نفت م.س]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.62 |long=52.53 |label=[[برق جدید شیراز فوتبول کولوبو|برق.ج]] <br> [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبول کولوبو|فجر]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=37.60 |long=49.35 |label=[[ملوان فوتبول کولوبو|ملوان]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=9 |lat=38.06667 |long=46.30000 |label=[[ماشینچی فوتبال کلوبو|ماشینچی]] <br> [[شهرداری تبریز فوتبول کولوبو|ش.تبریز]] |position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=34.65000 |long=50.88333 |label=[[صبای قوم فوتبال کولوبو|صبا]] |position=right }} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=36.00 |long=51.000 |label=[[اکسین البورز فوتبول کولوبو|اکسین]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.33 |long=49.12 |label=[[شهرداری ماهشهر فوتبول کولوبو|ش.ماهشهر]]|position=top}} }} {| class="wikitable sortable" |- ! تاخیم ! یئر ! ایستادیوم ! یئرلشیم |- | [[آلومینیوم اراک فوتبول کولوبو|آلومینیوم اراک]] | [[اراک]] | [[امام خمینی ایستادیومو|امام خمینی]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[بادران تهران فوتبول کولوبو|بادران]] | [[تهران]] | [[کارگران ایستادیومو|کارگران]] | style="text-align:center"|۵٬۰۰۰ |- | [[برق جدید شیراز فوتبول کولوبو|برق جدید]] | [[شیراز]] | [[حافظیه ایستادیومو|حافظیه ]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبول کولوبو|فجرسپاسی]] | [[شیراز]] | [[حافظیه ایستادیومو|حافظیه]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[گل گهر سیرجان فوتبول کولوبو|گل گهر]] | [[سیرجان]] | [[گل گهر ایستادیومو|گل گهر]] | style="text-align:center"|۳٬۰۰۰ |- | [[ایران جوان بوشهر فوتبول کولوبو|ایران جوان]] | [[بوشهر]] | [[شهید بهشتی ایستادیومو|بهشتی]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[خونه‌به‌خونه فوتبول کولوبو|خونه‌به‌خونه]] | [[بابل]] | [[هفت تیر ایستادیومو|هفت تیر]] | style="text-align:center"|۶٬۰۰۰ |- | [[ملوان فوتبول کولوبو|ملوان]] | [[بندرانزلی]] | [[تختی ایستادیومو (انزلی)|تختی]] | style="text-align:center"|۸٬۰۰۰ |- | [[ماشینچی فوتبال کلوبو|ماشینچی]] | [[تبریز]] | [[باغشومال ایستادیومو|باغ شومال]] | style="text-align:center"|۲۰٬۰۰۰ |- | [[مس کیرمان فوتبول کولوبو|مس کیرمان]] | [[کیرمان]] | [[شهید باهنر ایستادیومو|باهنر]] | style="text-align:center"|۱۵٬۴۳۰ |- | [[مس رفسنجان فوتبول کولوبو|مس رفسنجان]] | [[رفسنجان]] | شهدای نوش‌آباد | style="text-align:center"|۵٬۰۰۰ |- | [[نفت مسجدسلیمان فوتبول کولوبو|نفت م.س]] | [[مسجد سلیمان]] | [[بهنام محمدی ایستادیومو|بهنام]] | style="text-align:center"|۸٬۰۰۰ |- | [[نساجی مازندران فوتبول کلوبو|نساجی مازندران]] | [[قائم‌شهر]] | [[وطنی ایستادیومو|وطنی]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[اکسین البورز فوتبول کولوبو|اکسین]] | [[کرج]] | [[انقلاب ایستادیومو|انقلاب]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[راه آهن فوتبول کولوبو|راه آهن]] | [[تهران]] | [[اکباتان ایستادیومو|اکباتان]] | style="text-align:center"|۸٬۰۰۰ |- | [[صبای قوم فوتبال کولوبو|صبای قوم]] | [[قوم]] | [[یادگار امام ایستادیومو (قوم)|یادگارامام]] | style="text-align:center"|۱۰٬۶۱۰ |- | [[شهرداری ماهشهر فوتبول کولوبو|ش.ماهشهر]] | [[بندر ماهشهر]] | شهدا | style="text-align:center"|- |- | [[شهرداری تبریز فوتبول کولوبو|شهرداری تبریز]] | [[تبریز]] | [[مرزداران ایستادیومو|مرزداران]] | style="text-align:center"|۵٬۰۰۰ |- |} ===تاخیملار هر اوستاندا=== {| class="wikitable" |- ! !اوستان !تاخیم‌لارین ساییسی !تاخیم‌لار |- |۱ |[[کیرمان اوستانی]]||align=center|۳||align=center|گل گهر، مس کیرمان، مس رفسنجان |- |۲ |[[شرقی آذربایجان اوستانی]]||align=center|۲||align=center|ماشین سازی، هرداری تبریز |- |۳ |[[فارس اوستانی]]||align=center|۲||align=center|برق جدید شیراز، فجر سپاسی |- |۴ |[[خوزیستان اوستانی]]||align=center|۲||align=center|مفت مسجد سلیمان، شهرداری ماهشهر |- |۵ |[[مازندران اوستانی]]||align=center|۲||align=center|خونه‌به‌خونه، نساجی مازندران |- |۶ |[[تهران اوستانی]]||align=center|۲||align=center|بادران، راه‌آهن |- |۷ |[[البورز اوستانی]]||align=center|۱||align=center|اکسین البورز |- |۸ |[[بوشهر اوستانی]]||align=center|۱||align=center|ایران‌جوان |- |۹ |[[گیلان اوستانی]]||align=center|۱||align=center|ملوان |- |۱۰ |[[مرکزی اوستانی]]||align=center|۱||align=center|آلومینیوم اراک |- |۱۱ |[[قوم اوستانی]]||align=center|۱||align=center|صبای قوم |- |} == قایناقلار == {{قایناق}} * http://www.aftab.ir/articles/sport/football/c6c1189065938_league_football_p1.php * [http://www.persianleague.com/index.php/lr?id=43 گروه یک لیگ آزادگان ۹۳-۱۳۹۲ انگلیسی] * [http://www.persianleague.com/index.php/lr?id=44 گروه دو لیگ آزادگان ۹۳-۱۳۹۲ انگلیسی] * [http://www.persianleague.com/livescore.html نتایج آنلاین لیگ دسته یک (آزادگان)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161204030839/http://www.persianleague.com/livescore.html |date=2016-12-04 }} * [http://www.iranianfootball.ir/ پایگاه اطلاعات فوتبال ایران]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.ligyek.ir/ لیگ دسته اول فوتبال کشور] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217114349/http://ligyek.ir/ |date=2014-12-17 }} {{آزادگان لیگی}} [[بؤلمه:لیگ آزادگان (دسته یک)]] [[بؤلمه:لیگ آزادگان]] [[بؤلمه:مسابقات فوتبال ایران]] [[بؤلمه:لیگ‌های ورزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۱ (میلادی)]] gkfr45cgjmohp230vjvv6d9wc9aeisr 0 111948 1587401 875563 2026-04-27T05:34:24Z CommonsDelinker 261 Removing [[:c:File:Okumoto,_Yuji.jpg|Okumoto,_Yuji.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 19 April 2026. 1587401 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=یوجی اوکاموتو |شکیل=یوجی اوکاموتو |شکیل آدی= |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =[[اوْیونچو]]. |میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] |تحصیل = |دوْغوم تاریخ ={{birth date and age|1959|04|20}} |دوْغوم یئر =[[لوس‌آنجلس]], California, آمریکا بیرلشمیش ایالتلری |اؤلوم تاریخ = |اؤلوم یئر = |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی= Angela (Present) |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وب‌سایت = }} '''یوجی اوکاموتو''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yuji Okumoto) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[اوْیونچو]]. ۲۰ آوریل ۱۹۵۹ ‏ ایلینده [[کالیفورنیا ایالتی|کالیفورنیا ایالتینده]] دۆنیایا گؤز آچیب. 1985-گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب. == اوْینادیغی فیلم‌لر == {| class="wikitable sortable" 100% |- ! ایل !! آدی !! روْل !! نوت |- |2018 || ''Ultra Low'' || Yuji|| فیلم |- |2015 || ''[[Beta Test (film)|Beta Test]]'' || The Surgeon || فیلم |- |2010 || ''[[Inception]]'' || Saito's Attendant || Film |- |2009 || ''[[Anatomy of a Fly]]'' || Politician || Film (short) |- |2009 || ''Black Coffee'' || David || Film (short) |- |2009 || ''[[Bones (TV series)|Bones]]'' || Bruce Takedo || (2005 TV series) Episode: "The Girl in the Mask" |- |2009 || ''[[Katana]]'' || Kenji || (2009 TV series) Episode: "Pilot" (also producer and writer) |- |2008 || ''[[Mask of the Ninja]]'' || Nakano || TV movie |- |2008 || ''[[Heroes and Villains]]'' || Naomasa Ii || (2007 TV series documentary) Episode: "Shogun" |- |2008 || ''[[Touch (1997 film)|Touch]]'' || Ken || Film (short) |- |2007 || ''[[Cookies for Sale]]'' || Grumpy Man || Film (short) |- |2007 || ''[[Johnny Kapahala: Back on Board]]'' || Pete || TV movie |- |2007 || ''[[The Unit]]'' || Mr. Michael || (2006 TV series) Episode: "The Broom Cupboard" |- |2006 || ''[[End Game (2006 film)|End Game]]'' || Doctor Lee || Film |- |2006 || ''[[Only the Brave (2006 film)|Only the Brave]]'' || Sgt. Yukio 'Yuk' Nakajo || Film |- |2006 || ''[[Big Momma's House 2]]'' || Parsons || Film |- |2005 || ''[[The Crow: Wicked Prayer]]'' || Pestilence || Film |- |2003 || ''[[True Crime: Streets of LA]]'' || Additional Voices || Video Game (voice) |- |2003 || ''[[Partners (2003 film)|Partners]]'' || One Eye || TV movie |- |2001 || ''[[V.I.P.]]'' || Morton Zhou || (1998 TV series) Episode: "Crouching Tiger, Hidden Val" |- |2001 || ''[[A Kitty Bobo Show]]'' || Graffiti || TV movie |- |2001 || ''[[Ticker (2001 film)|Ticker]]'' || Embassy Consul || Film |- |2001 || ''[[Pearl Harbor (film)|Pearl Harbor]]'' || Japanese Shy Bomber || Film |- |2001 || ''[[The District]]'' || Officer || (2000 TV series) Episode: "A Southern Town" |- |2001 || ''[[Max Steel]]'' || n/a || (2001 TV series) Episode: "Seraphim" (voice) |- |2001 || ''[[Throne of Darkness]]'' || Swordsman || Video Game (voice) |- |2000 || ''[[I'll Remember April (film)|I'll Remember April]]'' || Matsuo Yomma || Film |- |2000 || ''[[Guilty as Charged]]'' || Davis || TV movie |- |2000 || ''[[Fortress 2: Re-Entry]]'' || Sato || Film |- |2000 || ''[[Martial Law]]'' || Mr. Strinc || (1998 TV series) Episode: "Scorpio Rising" |- |1999 || ''[[Johnny Tsunami]]'' || Pete || TV movie |- |1999 || ''[[Just Shoot Me!]]'' || Kevin Tanaka || (1997 TV series) Episode: "Miss Pretty" (uncredited) |- |1998 || ''[[JAG (TV series)|JAG]]'' || Jiro Kitamura || (1995 TV series) Episode: "Innocence" |- |1998 || ''[[The Truman Show]]'' || Japanese Family || Film |- |1998 || ''[[The Sentinel (TV series)|The Sentinel]]'' || Lo || (1996 TV series) Episode: "Love Kills" |- |1998 || ''[[Sorcerers (film)|Sorcerers]]'' || Secretary || Film |- |1997 || ''[[Players (1997 TV series)|Players]]'' || Mr. Hayashi || (1997 TV series) Episode: "Rashocon" |- |1997 || ''[[The Game (1997 film)|The Game]]'' || Nikko Hotel Manager || Film |- |1997 || ''[[Contact (1997 American film)|Contact]]'' || Electrical || Film |- |1997 || ''[[Mean Guns]]'' || Hoss || Film |- |1997 || ''[[Blast (1997 film)|Blast]]'' || FBI Agent || Film |- |1996 || ''[[Walker, Texas Ranger]]'' || Chang || (1993 TV series) Episode: "Higher Power" |- |1996 || ''[[Superman]]'' || Security Guard || (1996 TV series) (voice) Episode: "A Little Piece of Home" |- |1996 || ''[[Kindred: The Embraced]]'' || Lieutenant Kwan || (1996 TV series) Episodes: "Bad Moon Rising", "Prince of the City" |- |1995 || ''[[Hard Justice]]'' || Jimmy Wong || Video |- |1995 || ''[[Murder, She Wrote]]'' || Kim Huan || (1984 TV series) Episode: "Murder a la Mode" |- |1995 || ''[[Vanishing Son]]'' || n/a || (1995 TV series) Episode: "Holy Ghosts" |- |1995 || ''[[Lois & Clark: The New Adventures of Superman]]'' || Chen Chow || (1993 TV series) Episode: "Chi of Steel" |- |1995 || ''[[Johnny Mnemonic: The Interactive Action Movie]]'' || Shinji || Video Game (voice) |- |1995 || ''[[3x3 Eyes: Legend of the Divine Demon]]'' || Naparva || Video (voice: English version) (as Yujii Okumoto) |- |1994 || ''[[Red Sun Rising]]'' || Yuji || Film |- |1994 || ''[[Menendez: A Killing in Beverly Hills]]'' || Lester Kuriyama || TV movie |- |1994 || ''[[Blue Tiger (film)|Blue Tiger]]'' || Lieutenant Sakagami || Film |- |1994 || ''[[Bloodfist V: Human Target]]'' || Tommy || Film |- |1993 || ''[[American Yakuza]]'' || Kazuo || Film |- |1993 || ''[[Brainsmasher... A Love Story]]'' || Wu || Video |- |1993 || ''[[Robot Wars (film)|Robot Wars]]'' || Chou-Sing || Film |- |1993 || ''[[Silent Cries]]'' || Mickey || Film (uncredited) |- |1991-1993 || ''[[Knots Landing]]'' || Art Nam || (1979 TV series) 6 Episodes: "1001 Nights of Anne Matheson" (1991), "Lost at Sea" (1991), "Rescue Me" (1992), "Bye Bye Love" (1992), "The Getaway" (1993) |- |1992 || ''[[Nemesis (1992 film)|Nemesis]]'' || Yoshiro Han || Film |- |1991 || ''[[3x3 Eyes]]'' || Chou/Transvestite #2 || Video (voice: English version) (as Yujii Okumoto) |- |1991 || ''[[American Playhouse]]'' || Teruo Kuroda || (1982 TV series) Episode: "Hot Summer Winds" |- |1990 || ''[[Midnight Caller]]'' || Lee Minh || (1988 TV series) Episode: "Home to Roost" |- |1990 || ''[[Only One Survived]]'' || Peter Fujko || TV movie |- |1990 || ''[[Murder in Paradise]]'' || n/a || TV movie |- |1989 || ''[[True Believer (1989 film)|True Believer]]'' || Shu Kai Kim || Film |- |1988 || ''[[Hunter (1984 U.S. TV series)|Hunter]]'' || Jimmy || (1984 TV series) Episodes: "The Baby Game", "Heir of Neglect" |- |1988 || ''[[Aloha Summer]]'' || Kenzo Konishi || Film |- |1987 || ''[[Simon & Simon]]'' || Masaki || (1981 TV series) Episode: "Desperately Seeking Dacody" |- |1986 || ''[[The Karate Kid Part II]]'' || Chozen || Film |- |1986 || ''[[T. J. Hooker]]'' || Howie Kalanuma || (1982 TV series) Episode "Blood Sport" |- |1986 || ''[[The Check Is in the Mail...]]'' || Bellboy || فیلم |- |1985 || ''[[Better Off Dead (film)|Better Off Dead]]'' || Yee Sook Ree || فیلم |- |1985 || ''[[Real Genius]]'' || Fenton || Film |- |1985 || ''[[Crime Killer]]'' || Vietnam Soldiers || فیلم |} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Yuji Okumoto|Yuji Okumoto]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Yuji Okumoto | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} [[بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار]] 8sm8r61v1it7qg31sewoghl807uesfz 0 207771 1587384 616206 2026-04-26T15:53:52Z DragonflySixtyseven 5669 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:08082007.jpg]] → [[File:Anterior part of Carro Trionfale in Terlizzi 08082007.jpg]] old name is not meaningful 1587384 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune| | name = Terlizzi | official_name = Comune di Terlizzi | native_name = | image_skyline = Concattedrale terlizzi.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = Terlizzi's most important church, the ''Concattedrale di San Michele Arcangelo''. | image_shield = Terlizzi-Stemma.png | shield_alt = | shield_size = 100px | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|41|08|N|16|33|E|display=inline}} | coordinates_footnotes = | region = {{flag|Apulia}} | metropolitan_city = [[Metropolitan City of Bari|Bari]] (BA) | frazioni = Sovereto | mayor_party = [[The People of Freedom|PdL]] | mayor = Ninni Gemmato | area_footnotes = | area_total_km2 = 68.30 | population_footnotes = | population_total = 27404 | population_as_of = 31 March 2008 | pop_density_footnotes = | population_demonym = Terlizzesi | elevation_footnotes = | elevation_m = 191 | twin1 = | twin1_country = | saint = Madonna di Sovereto | day = April 23 | postal_code = 70038 | area_code = 080 | website = {{official website|http://www.comune.terlizzi.ba.it}} | footnotes = }} '''ترلیتسی''' ([[ایتالیا دیلی|ایتالیاجا]]: Terlizzi) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۴۰۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۹۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و [[پولیا (ایتالیا)]] اوستانیندا یئرلشیب. == گؤرونتولر == <gallery> file:Torre terlizzi.JPG file:Concattedrale terlizzi.jpg file:Anterior part of Carro Trionfale in Terlizzi 08082007.jpg file:08082007(008).jpg file:08082007(007).jpg file:08082007(006).jpg file:08082007(005).jpg file:08082007(004).jpg file:08082007(003).jpg file:08082007(002).jpg</gallery> == بیرده باخ == [[ایتالیا شهرلرین لیستی]] == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Terlizzi|Terlizzi]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Terlizzi | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ایتالیا-قارالاما}} {{Authority control}} file:Calvario terlizzi XIX.png </gallery> [[بؤلمه:ایتالیا شهرلری]] 72967zo2hnell14d5sw5cvqsyo1iul7 0 386836 1587409 1552703 2026-04-27T11:52:45Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587409 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = آنادولو تورک‌‌‌لری | native_name = Türkler | native_name_lang = tr | image =Turks collage.png | pop = '''{{Circa|72–77 million}}'''{{ref label|en|a}} |popplace = {{flagcountry|Turkey}} 63,589,988–65,560,701<br><small>(2008 est. of 2015 pop.)</small><ref name=CIATurkey>{{Cite web|author=CIA|title=The World Factbook|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html|accessdate=27 July 2011|archivedate=2016-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160527062958/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html}}</ref> <br />{{flagcountry|Northern Cyprus}} 315,000 {{Cref|d}}<ref name=CIACyprus>{{Cite web|author=CIA|title=The World Factbook|url=https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/cy.htmll|accessdate=13 June 2015}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20son_.pdf |title=Archived copy |accessdate=2014-02-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927104440/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20son_.pdf |archivedate=27 September 2013 |df=dmy }}</ref> | pop1 = 2,852,000 '''<small>(incl. [[Kurds in Turkey|Kurds from Turkey]])</small>'''<ref>{{cite web|url=https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/Migrationshintergrund.html;jsessionid=CDE63E8658C194AF81A302165299B49B.cae1|title=Publikation - Bevölkerung - Bevölkerung mit Migrationshintergrund - Ergebnisse des Mikrozensus - Statistisches Bundesamt (Destatis)|first=|last=publisher|website=Destatis.de|accessdate=12 December 2017}}</ref> | region2 = {{flagcountry|France}} | pop2 = 820,000 (2014 estimate)<ref name="diplomatie.gouv.fr">{{cite web|url=http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/turquie/presentation-de-la-turquie/|title=Présentation de la Turquie|website=France Diplomatie : : Ministère de l'Europe et des Affaires étrangères|accessdate=12 December 2017}}</ref> | ref2 = <ref name="diplomatie.gouv.fr"/> | region3 = {{flagcountry|United Kingdom}} | pop3 = 500,000{{Cref|a}} | ref3 = <ref name="Home Affairs Committee 2011 loc=38">{{Harvard citation no brackets|Home Affairs Committee|2011|loc=38}}</ref><ref>{{cite news|work=The Guardian|title=UK immigration analysis needed on Turkish legal migration, say MPs|url=https://www.theguardian.com/uk/2011/aug/01/turkish-immigration-possibilities-assessed|date= 1 August 2011|accessdate=1 August 2011}}</ref><ref name="Federation of Turkish Associations UK">{{cite web|author=Federation of Turkish Associations UK|title=Short history of the Federation of Turkish Associations in UK|url=http://www.turkishfederationuk.org/en/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=31|date=19 June 2008|accessdate=13 April 2011|archiveurl=https://www.webcitation.org/5xuhy1DrI?url=http://www.turkishfederationuk.org/en/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=31|archivedate=13 April 2011|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref> | region4 = {{flagcountry|Netherlands}} | pop4 = 396,414{{Cref|e}}–500,000{{Cref|c}} | ref4 = <ref>{{cite web|title=Foreigners in the Netherlands|url=http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=37325&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=a&D6=l&VW=T}}</ref><ref>{{Cite web|author=Netherlands Info Services|title=Dutch Queen Tells Turkey 'First Steps Taken' On EU Membership Road|url=http://www.nisnews.nl/public/010307_2.htm|accessdate=16 December 2008|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090113011501/http://www.nisnews.nl/public/010307_2.htm|archivedate=13 January 2009|df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web|author= Dutch News|title=Dutch Turks swindled, AFM to investigate|url=http://www.dutchnews.nl/news/archives/2007/03/dutch_turks_swindled_afm_to_in.php|accessdate=16 December 2008}}</ref><ref>{{Harvnb|Türkiye Büyük Millet Meclisi|2008|loc=11}}.</ref> | region5 = {{flagcountry|Austria}} | pop5 = 350,000–500,000 | ref5 = <ref>{{Cite news|publisher=BBC News |title=Turkey's ambassador to Austria prompts immigration spat|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11725311|accessdate=10 November 2010|date=10 November 2010}}</ref><ref>{{cite web|author=CBN|title=Turkey's Islamic Ambitions Grip Austria|url=http://www.cbn.com/cbnnews/world/2010/April/Turkeys-Mulism-Influence-in-Austria/|accessdate=16 October 2011|archivedate=2010-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100409034756/http://www.cbn.com/cbnnews/world/2010/April/Turkeys-Mulism-Influence-in-Austria/}}</ref> | region6 = {{flagcountry|Belgium}} | pop6 = 200,000 | ref6 = <ref>{{cite web|url=http://statbel.fgov.be/fr/modules/publications/statistiques/population/population_natio_sexe_groupe_classe_d_ges_au_1er_janvier_2010.jsp|title=Population par nationalité, sexe, groupe et classe d'âges au 1er janvier 2010 - - Home|publisher=|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111222192722/http://statbel.fgov.be/fr/modules/publications/statistiques/population/population_natio_sexe_groupe_classe_d_ges_au_1er_janvier_2010.jsp|archivedate=22 December 2011|df=dmy-all}}</ref><ref name="King Baudouin Foundation 2008 loc=5">{{Harvnb|King Baudouin Foundation|2008|loc=5}}.</ref><ref>{{Cite web|author=De Morgen|title=Koning Boudewijnstichting doorprikt clichés rond Belgische Turken|url=http://www.demorgen.be/dm/nl/989/Binnenland/article/detail/159126/2008/02/04/Koning-Boudewijnstichting-doorprikt-clich-s-rond-Belgische-Turken.dhtml|accessdate=15 November 2010}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | region8 = {{flagcountry|United States}} | pop8 = 196,222–500,000 {{Cref|b}} | ref8 = <ref name="2013US">{{cite web |author=U.S. Census Bureau|title=TOTAL ANCESTRY REPORTED Universe: Total ancestry categories tallied for people with one or more ancestry categories reported 2013 American Community Survey 1-Year Estimates|url=http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_11_1YR_B04003&prodType=table|accessdate=3 October 2012}}</ref><ref name="EncyclopediaofClevelandHistory">{{cite web |author=Encyclopedia of Cleveland History |title=Immigration and Ethnicity: Turks |url=http://ech.case.edu/ech-cgi/article.pl?id=TIC |accessdate=7 February 2010 |archive-date=2016-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160312051211/http://ech.case.edu/ech-cgi/article.pl?id=tic |url-status=dead }}</ref><ref name=WashingtonDiplomat>{{cite web |author=The Washington Diplomat|title=Census Takes Aim to Tally'Hard to Count' Populations|url=http://www.washdiplomat.com/index.php?option=com_content&view=article&id=6036:census-takes-aim-to-tallyhard-to-count-populations-&catid=205:april-2010&Itemid=239|accessdate=5 May 2011}}</ref><ref name="Farkas 2003 loc=40">{{Harvnb|Farkas|2003|loc=40}}.</ref> | region9 = {{flagcountry|Sweden}} | pop9 = 100,000–150,000 | ref9 = <ref>{{cite web |author=Swedish International Development Cooperation Agency |title=Turkiet är en viktig bro mellan Öst och Väst |url=http://www.sida.se/Svenska/Lander--regioner/Europa/Turkiet/Utvecklingen-i-Turkiet/ |archive-url=https://archive.today/20120911145333/http://www.sida.se/Svenska/Lander--regioner/Europa/Turkiet/Utvecklingen-i-Turkiet/ |dead-url=yes |archive-date=11 September 2012 |accessdate=14 April 2011 |archivedate=2012-09-11 |archiveurl=https://archive.today/20120911145333/http://www.sida.se/Svenska/Lander--regioner/Europa/Turkiet/Utvecklingen-i-Turkiet/ }}</ref><ref name=SwedishAffairs>{{cite web|author=Swedish Ministry for Foreign Affairs|title=Ankara Historia|url=http://www.swedenabroad.com/Page____24644.aspx|accessdate=14 April 2011|archivedate=2011-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722061226/http://www.swedenabroad.com/Page____24644.aspx}}</ref> | region10 = {{flagcountry|Switzerland}} | pop10 = 70,440 {{Cref|e}} | ref10 = <ref name=Auslander>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/07/blank/key/01/01.html Ständige ausländische Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, am Ende des Jahres] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130225928/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/07/blank/key/01/01.html |date=30 January 2012 }} Swiss Federal Statistical Office, accessed 6 October 2014</ref> | region11 = {{flagcountry|Australia}} | pop11 = 66,919–150,000 {{Cref|b}} | ref11 = <ref>{{cite web|url=https://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/immigration-update/people-australia-2013-statistics.pdf|title=Australian Government Department of Immigration and Border Protection|publisher=|accessdate=2018-04-18|archivedate=2014-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714131850/https://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/immigration-update/people-australia-2013-statistics.pdf}}</ref><ref>{{cite news |work=The Sydney Morning Herald|title=Old foes, new friends|url=http://www.smh.com.au/news/World/Old-foes-new-friends/2005/04/22/1114152326767.html |accessdate=26 December 2008 | date=23 April 2005}}</ref><ref name=RofT>{{cite web|author=Presidency of the Republic of Turkey|year=2010|title=Turkey-Australia: "From Çanakkale to a Great Friendship|url=http://www.tccb.gov.tr/news/397/49087/turkeyaustralia-from-canakkale-to-a-great-friendship.html|accessdate=14 July 2011|archivedate=2011-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111004182221/http://www.tccb.gov.tr/news/397/49087/turkeyaustralia-from-canakkale-to-a-great-friendship.html}}</ref><ref name=OECD>{{cite web|author=OECD|year=2009|title=International Questionnaire: Migrant Education Policies in Response to Longstanding Diversity: TURKEY|url=http://www.oecd.org/dataoecd/43/54/43901805.pdf|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development|page=3}}</ref> | region12 = {{flagcountry|Denmark}} | pop12 = 28,892 {{Cref|f}}{{Cref|b}} | ref12 = <ref>{{cite web|author=Statistikbanken|title=Danmarks Statistik|url=http://statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?MainTable=FOLK1&PLanguage=0&PXSId=0|accessdate=13 June 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://archive.today/20120714104302/http://statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?MainTable=FOLK1&PLanguage=0&PXSId=0|archivedate=14 July 2012|df=dmy-all}}</ref> | region13 = {{flagcountry|Canada}} | pop13 = 24,910 {{Cref|b}} | ref13 = <ref name="statcan1">{{cite web |url=http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/demo26a-eng.htm |title=Population by selected ethnic origins, by province and territory (2006 Census) |publisher=statcan.gc.ca |date=28 July 2009 |accessdate=10 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110115234252/http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/demo26a-eng.htm |archivedate=15 January 2011 |df=dmy-all }}</ref> |region14 = {{flag|Italy}} |pop14 = 22,580 {{Cref|e}} |ref14 = <ref>{{cite web|url=http://www.istat.it/it/archivio/129854 |title=Archived copy |accessdate=2016-05-01 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141113203531/http://www.istat.it/it/archivio/129854 |archivedate=13 November 2014 |df=dmy }}</ref> | region15 = {{flagcountry|Israel}} | pop15 = 22,000 | ref15 = <ref>{{Harvnb|Council of Europe|2007|loc=131}}.</ref> | region16 = {{flagcountry|Iraq}} }} '''آنادولو تورکلری''' یوخسا '''تورکیه تورکلری''' ({{Lang-tr|Türkler}}) — بؤیۆک بیر ائتنیک قوروپدورلار کی چوخونلوغو [[تورکیه]] اؤلکه‌سینده یاشاییرلار. == گؤرونتولر == <gallery > File:Muhajir.jpg|<!--The loss of almost all [[Ottoman EmpireOttoman]] territories during the late 19th and early 20th century, and then the establishment of the [[Republic of Turkey]], in 1923, resulted in Turkish refugees, known as "[[Muhacir]]s", from hostile regions of the [[Balkans]], the [[Black Sea]], the [[Aegean islands]], the island of [[Cyprus]], the [[Sanjak of Alexandretta]], the [[Middle East]], and the [[Soviet Union]] to migrate to [[Anatolia]] and [[Eastern Thrace]].]] -----------> File:Peaceful daytime demonstrations heading towards Taksim park. Events of June 3, 2013-2.jpg|<!--Turkish people in [[Istanbul]]]] -----------> File:Turkish people in Belgium.jpg|<!--[[Turks in BelgiumTurks in Brussels]], Belgium]] -----------> File:Safranbolu traditional houses.jpg|<!--[[Safranbolu]] was added to the list of [[World Heritage SiteUNESCO World Heritage Sites]] in 1994 due to its well-preserved Ottoman era houses and architecture.]] -----------> File:Ataturk-September 20, 1928.jpg|<!--[[Mustafa Kemal AtatürkAtatürk]] introducing the [[Turkish alphabet]] to the people of [[Kayseri]]. 20 September 1928. (Cover of the French ''L'Illustration'' magazine)]] -----------> Anafartalar Boulevard, Köklü Office Building and shops, 1950s (16645159247).jpg A moment in the garden.jpg Feminist protest from Turkey.jpg Ankara'nın Oyları.jpg </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} {{تورک خالقلاری}} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:خالقلار]] [[بؤلمه:تورک خالقلاری]] [[بؤلمه:تورک دیاسپوراسی]] [[بؤلمه:تورکیه تورکلری‌نین دیاسپوراسی]] bap2xmxacg6e28eys3acdveb7xw9jja 0 490670 1587386 1179234 2026-04-26T19:22:09Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587386 wikitext text/x-wiki بۇ مقاله ۱۹۷۵-جی ایلینده لائوسدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر. ==دؤولت== *[[پادشاه]]: [[Savang Vatthana]] (abdicated 2 December)<ref name=Turton>{{cite book |last1=Turton |first1=Andrew |title=Civility and Savagery: Social Identity in Tai States |date=2000 |publisher=Psychology Press |isbn=9780700711734 |page=220 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QbyJTm78EbgC&pg=PA220|language=en}}</ref> *[[پرزیدنت]]: [[Souphanouvong]] (starting 2 December)<ref>{{cite web |title=Laos (1954-present) |url=http://uca.edu/politicalscience/dadm-project/asiapacific-region/laos-1954-present/ |website=uca.edu |accessdate=2 June 2018 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[باش ناظیر]]: [[Souvanna Phouma]] (until 2 December),<ref>{{cite web ]] (starting 2 December)<ref>{{cite web |title=KAYSONE PHOMVIHANE, LAOTIAN PRESIDENT, DIES |url=https://www.washingtonpost.com/archive/local/1992/11/22/kaysone-phomvihane-laotian-president-dies/c04e169e-34da-476f-8fc0-0222b4072fd5/ |website=Washington Post |accessdate=2 June 2018 |date=22 November 1992}}</ref> ==قایناقلار== {{reflist}} {{Years in Laos}} {{Asia topic|1975 in}} [[بؤلمه:۱۹۷۵-جی ایلده لائوس]] [[بؤلمه:۱۹۷۵-جی ایلده اؤلکه‌لر]] 29cxi51nsfqelvktazernqg0agnyhil 0 588099 1587398 1573762 2026-04-27T04:20:05Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587398 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league season | competition = [[ایرانین آزادگان لیگی]] | winners = [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]]<br /> ایلک عونوان | promoted = [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] <br> [[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]] | relegated = [[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] <br> [[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]] <br> [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | matches = 306 | total goals = 622 | league topscorer = [[محمد عباس‌زاده]] <br> (۲۴ قول) | biggest home win = [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] ۶–۰ [[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]]<br><small>(۲۳ سپتامبر ۲۰۱۶)</small> | biggest away win = [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] ۱–۵ [[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]]<br><small>(۳۱ ژانویه ۲۰۱۷)</small> | highest scoring = [[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]] ۶–۱ [[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]]<br><small>(۷ دسامبر ۲۰۱۶)</small> | longest wins = ۴ اویون <br> [[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]] <br> [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] | longest unbeaten = ۲۳ اویون <br> [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] | longest winless = ۳۴ اویون <br> [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] | longest losses = ۸ اویون <br> [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] | highest attendance = ۲۰٬۰۰۰<br>[[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]] – [[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]] <br> <small>(۱ مئی ۲۰۱۷)</small> | lowest attendance = ۰ <small>(تاماشاچی یاساکلیقی)</small> <br> [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]]&nbsp;– [[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو|آلومینیوم]] <br> <small>(۱۳ آقوست ۲۰۱۶) </small> <br> [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]]&nbsp;– [[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]] <br> <small>(۲۶ آقوست ۲۰۱۶) </small> <br> [[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]]&nbsp;– [[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]]<ref>http://hodana.ir/fa/news/523535/لیگ-دسته-اول-فوتبال-فولاد-یزد-ایرانجوان-بوشهر-را-شکست-داد{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <br> <small>(۲۳ نووامبر ۲۰۱۶) </small> <br> [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]&nbsp;– [[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://fckhoonehbekhooneh.com/content/743/%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%81-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84 |access-date=2020-10-20 |archive-date=2020-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615200320/http://fckhoonehbekhooneh.com/content/743/%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%81-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84 |url-status=dead |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2020-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200615200320/http://fckhoonehbekhooneh.com/content/743/%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%81-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84 }}</ref> <br> <small>(۲۳ نووامبر ۲۰۱۶) </small> <br> [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]&nbsp;– [[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://fckhoonehbekhooneh.com/content/763/%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2020-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200615200323/http://fckhoonehbekhooneh.com/content/763/%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF }}</ref> <br> <small>(۷ دسامبر ۲۰۱۶) </small> <br> [[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]]&nbsp;– [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|سپاسی]]<ref>http://www.iribnews.ir/fa/news/1411382/{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <br> <small>(۷ دسامبر ۲۰۱۶) </small> <br> [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]&nbsp;– [[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.lig1.ir/news/news2803.html |access-date=2020-10-20 |archive-date=2017-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170114170555/http://www.lig1.ir/news/news2803.html |url-status=dead |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2017-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170114170555/http://www.lig1.ir/news/news2803.html }}</ref> <br> <small>(۱۳ ژانویه ۲۰۱۷) </small> <br> [[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]]&nbsp;– [[بادران فوتبال کولوبو|بادران]]<ref>http://yazdinews.ir/News/27843.html{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <br> <small>(۱۳ ژانویه ۲۰۱۷) </small> <br> [[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]]&nbsp;– [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.lig1.ir/news/news2888.html |access-date=2020-10-20 |archive-date=2017-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170222111915/http://www.lig1.ir/news/news2888.html |url-status=dead |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2017-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170222111915/http://www.lig1.ir/news/news2888.html }}</ref> <br> <small>(۲۱ فوریه ۲۰۱۷) </small> <br> [[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]]&nbsp;– [[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]]<ref>http://khuzestansport.ir/fa/news/17350{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <br> <small>(۳۰ مارس ۲۰۱۷) </small> <br> [[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]]&nbsp;– [[بادران فوتبال کولوبو|بادران]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2017-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170409021344/http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ }}</ref> <br> <small>(۳۰ مارس ۲۰۱۷) </small> <br> [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]]&nbsp;– [[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2017-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170409021344/http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ }}</ref> <br> <small>(۵ آوریل ۲۰۱۷) </small> <br> [[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]]&nbsp;– [[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2017-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170409021344/http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ }}</ref> <br> <small>(۲۴ آوریل ۲۰۱۷) </small> <br> [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]&nbsp;– [[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ |accessdate=2020-10-20 |archivedate=2017-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170409021344/http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2091695/ }}</ref> <br> <small>(۱ مئی ۲۰۱۷) </small> | attendance = ۷۷۱٬۱۹۳ | average attendance = ۲٬۶۵۰ | prevseason = [[آزادگان لیگی ۹۵-۱۳۹۴|۱۳۹۴-۹۵]] | nextseason = [[آزادگان لیگی ۹۷-۱۳۹۶|۱۳۹۶-۹۷]] | season = ۱۳۹۵-۹۶ | best goalkeeper = }} '''آزادگان لیگی ۹۶-۱۳۹۵''' ایرانین فوتبال لیگلرینین آراسیندا بیرینجی لیگ آدلانیر و بو دؤور ۲۶-نجی دؤورو اولور. بو دؤورده ۱۸ تیم واردیر. ۱۲ تیم گئچن دؤوردن و ۳ تیم [[ایرانین سوپر لیگی ۹۵-۱۳۹۴]] موسومونن بو لیگه دوشوبلر ([[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]], [[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]] و [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]]) و ۳ تیم ایکی‌نجی لیگدن قالخان‌لار اولوللار. == تیملر == === ایستادیوملار و یئرلر === <!--Coordinates set according to the coordinates listed in the stadium articles. Where those were not available, the city coordinates were used instead.--> {{Location map+|Iran |width=400 |float=right |caption=Locations of clubs |places= {{Location map~|Iran |lat=34.50 |long=49.99 |label=[[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو|آلومینیوم]] |position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.2 |long=50.8167 |label=[[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]]|position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=9 |lat=36.4 |long=52.35 |label=[[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]]<br />[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.28 |long=57.01 |label=[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس.ک]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=33.29 |long=49.04 |label=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.69 |long=54.22 |label=[[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد]] |position=bottom }} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.275 |long=55.80 |label=[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.80 |long=56.50 |label=[[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس.ر]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=9 |lat=35.76 |long=51.8 |label=[[بادران فوتبال کولوبو|بادران]]<br/>[[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]]|position=left}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=37.466667 |long=49.466667 |label=[[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.86 |long=49.48 |label=[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت م.س]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.62 |long=52.53 |label= [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|سپاسی]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=37.60 |long=49.35 |label=[[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.32750 |long=48.69389 |label=[[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال.ا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=27.827778 |long=52.326944 |label=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=36.00 |long=51.000 |label=[[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|ریحان]]|position=top}} }} {| class="wikitable sortable" |- !تیم !یئر !ایستادیوم !یئرلشیمی |- | [[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو|آلومینیوم اراک]] || [[اراک]] || [[Imam Khomeini Stadium|Imam Khomeini]] || style="text-align:center;"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[بادران فوتبال کولوبو|بادران]] || [[تهران]] || [[Kargaran Stadium|Kargaran]] || style="text-align:center;"|5,000 |- | [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] || [[اهواز]] || [[تختی اهواز ایستادیومو]] || style="text-align:center;"|۱۰٬۰۰۰ |- | [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر شهید سپاسی]] || [[شیراز]] ||[[حافظیه ایستادیومو]] || style="text-align:center;"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]] || [[یزد]] ||[[شهید نصیری ایستادیومو]] || style="text-align:center;"|۶٬۰۰۰ |- | [[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر سیرجان]] || [[سیرجان]] || [[Gol Gohar Sport Complex]] || style="text-align:center;"|۳٬۲۰۰ |- | [[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]] || [[بوشهر]] || [[Shahid Beheshti Stadium|Shahid Beheshti]] || style="text-align:center;"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] || [[خورم‌آباد]] || [[Takhti Stadium (Khorramabad)|Takhti Khorramabad]] || style="text-align:center;"|۱۰٬۰۰۰ |- | [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] || [[بابول (شهر)]] || [[Haft-e Tir Stadium|Haft-e Tir]] || style="text-align:center;"|۶٬۰۰۰ |- | [[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]] || [[بندر انزلی]] || Takhti Anzali || style="text-align:center;"|۸٬۰۰۰ |- | [[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] || [[کیرمان]] || [[Shahid Bahonar Stadium|Shahid Bahonar]]|| style="text-align:center;"|۱۵٬۴۳۰ |- | [[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]] || [[Rafsanjan]] || Shohadaye Noushabad || style="text-align:center;"|۵٬۰۰۰ |- | [[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] || [[مسجدسلیمان]] || [[Behnam Mohammadi Stadium|Behnam Mohammadi]]|| style="text-align:center;"|۸٬۰۰۰ |- | [[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی مازندران]] || [[قائم‌شهر]] || [[وطنی ایستادیومو]] || style="text-align:center;"|۱۵٬۰۰۰ |- | [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] || [[جم (بوشهر)|جم]] || [[Takhti Stadium (Jam)|Takhti Jam]] || style="text-align:center;"|۱۰٬۰۰۰ |- | [[راه آهن فوتبال کولوبو|راه آهن]] || [[تهران]] || [[Shahid Derakhshan Stadium|Shahid Derakhshan]]|| style="text-align:center;"|۸٬۰۰۰ |- | [[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود رشت ]] || [[رشت]] || [[Shahid Dr. Azodi Stadium|Dr. Azodi]] || style="text-align:center;"|۱۱٬۰۰۰ |- | [[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|گل ریحان]] || [[کرج]] || [[Enghelab Stadium|Enghelab]]|| style="text-align:center;"|۱۵٬۰۰۰ |- |} ===تیملرین سایی‌سی هر اوستاندا=== {| class="wikitable" |- ! !اوستان !تیملرین سایی‌سی !تیم |- |۱ |[[کیرمان اوستانی]]||align=center|3||align=center|Gol Gohar, Mes Kerman, Mes Rafsanjan |- |۲ |[[بوشهر اوستانی]]||align=center|2||align=center|Iranjavan, Pars Jonoubi Jam |- |۳ |[[گیلان اوستانی]]||align=center|2||align=center|Malavan, Sepidrood |- |۴ |[[خوزیستان اوستانی]]||align=center|2||align=center|Esteghlal Ahvaz, Naft Masjed Soleyman |- |۵ |[[مازندران اوستانی]]||align=center|2||align=center|Khooneh be Khooneh, Nassaji Mazandaran |- |۶ |[[تهران اوستانی]]||align=center|2||align=center|Baadraan, Rah Ahan |- |۷ |[[البورز اوستانی]]||align=center|1||align=center|Oxin Alborz |- |۸ |[[فارس اوستانی]]||align=center|1||align=center|Fajr Sepasi |- |۹ |[[لوریستان اوستانی]]||align=center|1||align=center|Kheybar Khorramabad |- |۱۰ |[[مرکزی اوستانی]]||align=center|1||align=center|Aluminium Arak |- |۱۱ |[[یزد اوستانی]]||align=center|1||align=center|Foolad Yazd |- |} == لیگین جدولی== {{#invoke:sports table|main|style=WDL |res_col_header=PR |sortable_table=y |team1=PJJ|name_PJJ=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی]] |team2=SEP|name_SEP=[[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]] |team3=GOL|name_GOL=[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]] |team4=MLV|name_MLV=[[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]] |team5=KBK|name_KBK=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]] |team6=BAD|name_BAD=[[بادران فوتبال کولوبو|بادران]] |team7=OXI|name_OXI=[[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|گل ریحان]] |team8=MES|name_MES=[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |team9=ALU|name_ALU=[[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو|آلومینیوم]] |team10=NSJ|name_NSJ=[[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]] |team11=MSR|name_MSR=[[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]] |team12=IRJ|name_IRJ=[[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]] |team13=NFT|name_NFT=[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |team14=FJR|name_FJR=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی]] |team15=RAH|name_RAH=[[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]] |team16=KHE|name_KHE=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]] |team17=FOY|name_FOY=[[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]] |team18=ESA|name_ESA=[[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] |win_PJJ=16|draw_PJJ=14|loss_PJJ=4|gf_PJJ=29|ga_PJJ=14|status_PJJ=C,P |win_SEP=17|draw_SEP=10|loss_SEP=7|gf_SEP=35|ga_SEP=24|status_SEP=P |win_GOL=16|draw_GOL=12|loss_GOL=6|gf_GOL=49|ga_GOL=34 |win_MLV=15|draw_MLV=13|loss_MLV=6|gf_MLV=34|ga_MLV=27 |win_KBK=15|draw_KBK=11|loss_KBK=8|gf_KBK=47|ga_KBK=33 |win_BAD=14|draw_BAD=14|loss_BAD=6|gf_BAD=34|ga_BAD=21 |win_OXI=13|draw_OXI=10|loss_OXI=11|gf_OXI=39|ga_OXI=29 |win_MES=11|draw_MES=16|loss_MES=7|gf_MES=35|ga_MES=25 |win_ALU=12|draw_ALU=12|loss_ALU=10|gf_ALU=38|ga_ALU=31 |win_NSJ=12|draw_NSJ=10|loss_NSJ=12|gf_NSJ=44|ga_NSJ=41 |win_MSR=11|draw_MSR=10|loss_MSR=13|gf_MSR=42|ga_MSR=32 |win_IRJ=9|draw_IRJ=11|loss_IRJ=14|gf_IRJ=39|ga_IRJ=41 |win_NFT=7|draw_NFT=16|loss_NFT=11|gf_NFT=33|ga_NFT=32 |win_FJR=8|draw_FJR=12|loss_FJR=14|gf_FJR=32|ga_FJR=38 |win_RAH=8|draw_RAH=12|loss_RAH=14|gf_RAH=31|ga_RAH=49 |win_KHE=8|draw_KHE=10|loss_KHE=16|gf_KHE=23|ga_KHE=41|status_KHE=R |win_FOY=6|draw_FOY=12|loss_FOY=16|gf_FOY=20|ga_FOY=42|status_FOY=R |win_ESA=0|draw_ESA=11|loss_ESA=23|gf_ESA=18|ga_ESA=68|status_ESA=R |col_P=#BBF3BB|text_P=صعود ائیلدی [[ایران سوپر لیگی ۹۷-۱۳۹۶]] |result1=P|result2=P |col_R=#FFCCCC|text_R=سقوط ائیلدی [[ایرانین ایکینجی لیگی ۹۷-۱۳۹۶|ایرانین ایکینجی لیگی ۹۷-۱۳۹۶]] |result16=R|result17=R|result18=R |class_rules=1) ایمتیازلار; 2) goal difference; 3) number of goals scored. |update=۱ مئی ۲۰۱۷ |source= [http://www.lig1.ir/] }} ==نتیجه‌لر== {{#invoke:sports results|main |matches_style=FBR|solid_cell=grey |team1=ALU|team2=BAD|team3=ESA|team4=FJR|team5=FOY |team6=GOL|team7=IRJ|team8=KHE|team9=KBK|team10=MLV |team11=MSR|team12=NFT|team13=NSJ|team14=OXI|team15=PJJ |team16=RAH|team17=MES|team18=SEP |name_ALU=[[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو|آلومینیوم]] |match_ALU_BAD=1–0 |match_ALU_ESA=1–1 |match_ALU_FJR=2–3 |match_ALU_FOY=0–1 |match_ALU_GOL=1–1 |match_ALU_IRJ=3–0 |match_ALU_KHE=1–0 |match_ALU_KBK=2–0 |match_ALU_MLV=2–3 |match_ALU_MSR=0–2 |match_ALU_NFT=1–2 |match_ALU_NSJ=1–1 |match_ALU_OXI=1–0 |match_ALU_PJJ=0–0 |match_ALU_RAH=2–1 |match_ALU_MES=0–0 |match_ALU_SEP=1–0 |name_BAD=[[بادران فوتبال کولوبو|بادران]] |match_BAD_ALU=1–1 |match_BAD_ESA=3–1 |match_BAD_FJR=1–0 |match_BAD_FOY=2–1 |match_BAD_GOL=1–1 |match_BAD_IRJ=0–0 |match_BAD_KHE=1–0 |match_BAD_KBK=3–0 |match_BAD_MLV=1–1 |match_BAD_MSR=1–1 |match_BAD_NFT=0–0 |match_BAD_NSJ=0–1 |match_BAD_OXI=1–1 |match_BAD_PJJ=0–0 |match_BAD_RAH=0–0 |match_BAD_MES=1–1 |match_BAD_SEP=1–0 |name_ESA=[[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] |match_ESA_ALU=0–3 |match_ESA_BAD=0–1 |match_ESA_FJR=1–1 |match_ESA_FOY=1–1 |match_ESA_GOL=0–2 |match_ESA_IRJ=0–0 |match_ESA_KHE=0–1 |match_ESA_KBK=0–0 |match_ESA_MLV=1–3 |match_ESA_MSR=1–2 |match_ESA_NFT=2–2 |match_ESA_NSJ=1–1 |match_ESA_OXI=0–0 |match_ESA_PJJ=1–2 |match_ESA_RAH=1–1 |match_ESA_MES=1–5 |match_ESA_SEP=0–1 |name_FJR=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر شهید سپاسی]] |match_FJR_ALU=1–1 |match_FJR_BAD=0–0 |match_FJR_ESA=4–0 |match_FJR_FOY=2–0 |match_FJR_GOL=0–2 |match_FJR_IRJ=3–2 |match_FJR_KHE=0–1 |match_FJR_KBK=2–0 |match_FJR_MLV=0–0 |match_FJR_MSR=0–1 |match_FJR_NFT=1–3 |match_FJR_NSJ=0–0 |match_FJR_OXI=0–0 |match_FJR_PJJ=0–0 |match_FJR_RAH=2–2 |match_FJR_MES=0–2 |match_FJR_SEP=1–2 |name_FOY=[[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]] |match_FOY_ALU=0–0 |match_FOY_BAD=1–1 |match_FOY_ESA=2–1 |match_FOY_FJR=0–2 |match_FOY_GOL=1–2 |match_FOY_IRJ=1–0 |match_FOY_KHE=1–1 |match_FOY_KBK=0–1 |match_FOY_MLV=0–0 |match_FOY_MSR=0–2 |match_FOY_NFT=1–0 |match_FOY_NSJ=1–0 |match_FOY_OXI=0–3 |match_FOY_PJJ=0–1 |match_FOY_RAH=2–2 |match_FOY_MES=1–0 |match_FOY_SEP=1–1 |name_GOL=[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]] |match_GOL_ALU=3–2 |match_GOL_BAD=0–2 |match_GOL_ESA=4–0 |match_GOL_FJR=1–0 |match_GOL_FOY=2–1 |match_GOL_IRJ=3–0 |match_GOL_KHE=1–0 |match_GOL_KBK=0–0 |match_GOL_MLV=3–1 |match_GOL_MSR=2–1 |match_GOL_NFT=0–0 |match_GOL_NSJ=2–2 |match_GOL_OXI=2–1 |match_GOL_PJJ=0–1 |match_GOL_RAH=5–1 |match_GOL_MES=0–0 |match_GOL_SEP=3–2 |name_IRJ=[[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]] |match_IRJ_ALU=3–3 |match_IRJ_BAD=1–2 |match_IRJ_ESA=5–0 |match_IRJ_FJR=2–1 |match_IRJ_FOY=2–1 |match_IRJ_GOL=1–1 |match_IRJ_KHE=0–1 |match_IRJ_KBK=0–0 |match_IRJ_MLV=3–2 |match_IRJ_MSR=0–0 |match_IRJ_NFT=0–0 |match_IRJ_NSJ=2–2 |match_IRJ_OXI=0–1 |match_IRJ_PJJ=1–2 |match_IRJ_RAH=5–0 |match_IRJ_MES=1–1 |match_IRJ_SEP=3–1 |name_KHE=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] |match_KHE_ALU=1–3 |match_KHE_BAD=0–2 |match_KHE_ESA=2–0 |match_KHE_FJR=0–0 |match_KHE_FOY=0–0 |match_KHE_GOL=1–1 |match_KHE_IRJ=1–0 |match_KHE_KBK=0–0 |match_KHE_MLV=0–1 |match_KHE_MSR=1–1 |match_KHE_NFT=1–0 |match_KHE_NSJ=2–1 |match_KHE_OXI=1–2 |match_KHE_PJJ=0–1 |match_KHE_RAH=0–2 |match_KHE_MES=0–0 |match_KHE_SEP=1–1 |name_KBK=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]] |match_KBK_ALU=1–1 |match_KBK_BAD=2–2 |match_KBK_ESA=1–0 |match_KBK_FJR=1–1 |match_KBK_FOY=2–1 |match_KBK_GOL=5–1 |match_KBK_IRJ=1–2 |match_KBK_KHE=4–2 |match_KBK_MLV=2–0 |match_KBK_MSR=3–1 |match_KBK_NFT=3–0 |match_KBK_NSJ=3–0 |match_KBK_OXI=0–2 |match_KBK_PJJ=0–2 |match_KBK_RAH=6–0 |match_KBK_MES=0–0 |match_KBK_SEP=0–1 |name_MLV=[[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]] |match_MLV_ALU=1–0 |match_MLV_BAD=1–0 |match_MLV_ESA=2–1 |match_MLV_FJR=1–0 |match_MLV_FOY=1–0 |match_MLV_GOL=0–0 |match_MLV_IRJ=0–0 |match_MLV_KHE=2–1 |match_MLV_KBK=1–1 |match_MLV_MSR=2–1 |match_MLV_NFT=0–0 |match_MLV_NSJ=1–0 |match_MLV_OXI=1–0 |match_MLV_PJJ=1–1 |match_MLV_RAH=0–0 |match_MLV_MES=2–1 |match_MLV_SEP=[[El Gilano|1–0]] |name_MSR=[[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]] |match_MSR_ALU=0–1 |match_MSR_BAD=1–2 |match_MSR_ESA=3–0 |match_MSR_FJR=2–3 |match_MSR_FOY=5–0 |match_MSR_GOL=3–0 |match_MSR_IRJ=1–0 |match_MSR_KHE=6–1 |match_MSR_KBK=1–2 |match_MSR_MLV=0–0 |match_MSR_NFT=1–1 |match_MSR_NSJ=0–1 |match_MSR_OXI=2–1 |match_MSR_PJJ=0–0 |match_MSR_RAH=4–2 |match_MSR_MES=0–0 |match_MSR_SEP=0–0 |name_NFT=[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |match_NFT_ALU=1–1 |match_NFT_BAD=0–1 |match_NFT_ESA=1–1 |match_NFT_FJR=2–0 |match_NFT_FOY=1–1 |match_NFT_GOL=0–1 |match_NFT_IRJ=3–0 |match_NFT_KHE=1–2 |match_NFT_KBK=1–2 |match_NFT_MLV=1–1 |match_NFT_MSR=0–0 |match_NFT_NSJ=0–1 |match_NFT_OXI=3–0 |match_NFT_PJJ=0–0 |match_NFT_RAH=4–0 |match_NFT_MES=2–2 |match_NFT_SEP=1–0 |name_NSJ=[[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]] |match_NSJ_ALU=0–1 |match_NSJ_BAD=2–2 |match_NSJ_ESA=3–0 |match_NSJ_FJR=0–1 |match_NSJ_FOY=3–0 |match_NSJ_GOL=3–3 |match_NSJ_IRJ=2–1 |match_NSJ_KHE=3–1 |match_NSJ_KBK=1–2 |match_NSJ_MLV=2–1 |match_NSJ_MSR=2–0 |match_NSJ_NFT=2–1 |match_NSJ_OXI=0–1 |match_NSJ_PJJ=1–1 |match_NSJ_RAH=4–1 |match_NSJ_MES=0–0 |match_NSJ_SEP=2–1 |name_OXI=[[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|گل ریحان]] |match_OXI_ALU=0–1 |match_OXI_BAD=1–0 |match_OXI_ESA=3–0 |match_OXI_FJR=3–1 |match_OXI_FOY=1–1 |match_OXI_GOL=0–0 |match_OXI_IRJ=1–2 |match_OXI_KHE=2–0 |match_OXI_KBK=1–1 |match_OXI_MLV=2–1 |match_OXI_MSR=1–1 |match_OXI_NFT=1–1 |match_OXI_NSJ=3–1 |match_OXI_PJJ=0–0 |match_OXI_RAH=0–1 |match_OXI_MES=2–0 |match_OXI_SEP=1–2 |name_PJJ=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی]] |match_PJJ_ALU=2–1 |match_PJJ_BAD=0–1 |match_PJJ_ESA=1–0 |match_PJJ_FJR=1–0 |match_PJJ_FOY=1–0 |match_PJJ_GOL=2–0 |match_PJJ_IRJ=2–1 |match_PJJ_KHE=0–0 |match_PJJ_KBK=0–0 |match_PJJ_MLV=2–0 |match_PJJ_MSR=1–0 |match_PJJ_NFT=0–0 |match_PJJ_NSJ=2–0 |match_PJJ_OXI=0–2 |match_PJJ_RAH=0–2 |match_PJJ_MES=1–1 |match_PJJ_SEP=1–1 |name_RAH=[[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]] |match_RAH_ALU=0–0 |match_RAH_BAD=0–1 |match_RAH_ESA=3–0 |match_RAH_FJR=1–1 |match_RAH_FOY=0–0 |match_RAH_GOL=0–2 |match_RAH_IRJ=0–1 |match_RAH_KHE=3–1 |match_RAH_KBK=0–1 |match_RAH_MLV=1–2 |match_RAH_MSR=2–0 |match_RAH_NFT=3–0 |match_RAH_NSJ=1–1 |match_RAH_OXI=0–0 |match_RAH_PJJ=0–2 |match_RAH_MES=1–0 |match_RAH_SEP=0–0 |name_MES=[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |match_MES_ALU=1–0 |match_MES_BAD=1–0 |match_MES_ESA=2–2 |match_MES_FJR=2–2 |match_MES_FOY=2–0 |match_MES_GOL=1–1 |match_MES_IRJ=1–0 |match_MES_KHE=1–0 |match_MES_KBK=1–2 |match_MES_MLV=0–0 |match_MES_MSR=1–0 |match_MES_NFT=2–2 |match_MES_NSJ=2–0 |match_MES_OXI=3–1 |match_MES_PJJ=1–0 |match_MES_RAH=1–1 |match_MES_SEP=0–1 |name_SEP=[[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]] |match_SEP_ALU=1–0 |match_SEP_BAD=1–0 |match_SEP_ESA=2–1 |match_SEP_FJR=2–0 |match_SEP_FOY=0–0 |match_SEP_GOL=1–0 |match_SEP_IRJ=1–1 |match_SEP_KHE=0–0 |match_SEP_KBK=3–1 |match_SEP_MLV=[[El Gilano|1–1]] |match_SEP_MSR=1–0 |match_SEP_NFT=1–0 |match_SEP_NSJ=3–2 |match_SEP_OXI=2–1 |match_SEP_PJJ=0–0 |match_SEP_RAH=1–0 |match_SEP_MES=1–0 |update=۱ مئی ۲۰۱۷ |source=[http://www.lig1.ir/matches-view.html] }} ==کولوبلارین پیشرفتی مووسومده== {{#invoke:sports rbr table|table|legendpos=b |team1= [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی]] |pos1= W/ W/ D/ D/ W/ D/ D/ L/ L/ L/ W/ W/ D/ W/ D/ W/ D/ D/ D/ W/ W/ W/ D/ D/ D/ D/ W/ W/ D/ W/ W/ W/ W/ L |team2= [[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]] |pos2= W/ W/ D/ L/ W/ D/ W/ W/ W/ D/ D/ W/ W/ W/ L/ W/ W/ L/ W/ D/ D/ W/ D/ L/ W/ D/ D/ W/ L/ W/ W/ D/ L/ W |team3= [[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]] |pos3= W/ W/ D/ D/ D/ W/ W/ W/ L/ L/ W/ D/ D/ L/ W/ L/ W/ W/ D/ D/ W/ D/ D/ D/ W/ D/ W/ W/ W/ L/ L/ D/ W/ W |team4= [[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]] |pos4= W/ D/ D/ W/ L/ W/ L/ W/ D/ W/ W/ W/ W/ D/ D/ L/ D/ W/ W/ W/ D/ D/ L/ D/ D/ W/ L/ D/ W/ W/ W/ L/ D/ D |team5= [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]] |pos5= W/ W/ D/ D/ L/ D/ W/ W/ D/ W/ W/ L/ D/ D/ L/ W/ D/ D/ W/ L/ L/ L/ L/ W/ W/ L/ W/ W/ D/ W/ W/ D/ D/ W |team6= [[بادران فوتبال کولوبو|بادران]] |pos6= L/ W/ D/ D/ W/ D/ L/ D/ W/ W/ L/ L/ W/ W/ D/ L/ D/ W/ D/ W/ W/ D/ L/ D/ W/ D/ D/ D/ D/ W/ W/ W/ D/ W |team7= [[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |pos7= D/ D/ D/ D/ D/ D/ W/ L/ W/ D/ W/ D/ L/ D/ D/ D/ W/ W/ W/ D/ W/ W/ W/ D/ D/ D/ W/ L/ W/ L/ L/ L/ D/ L |team8= [[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|گل ریحان]] |pos8= W/ L/ W/ W/ W/ L/ W/ W/ D/ L/ D/ W/ L/ L/ L/ L/ L/ W/ D/ D/ W/ D/ W/ D/ D/ W/ L/ L/ D/ D/ L/ D/ W/ W |team9= [[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو|آلومینیوم]] |pos9= L/ W/ D/ W/ W/ D/ L/ L/ D/ W/ D/ D/ D/ D/ L/ W/ D/ L/ D/ L/ L/ W/ W/ W/ D/ W/ W/ L/ L/ W/ W/ D/ D/ L |team10= [[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]] |pos10= L/ W/ D/ D/ D/ D/ W/ W/ W/ L/ L/ W/ D/ D/ W/ D/ W/ L/ W/ W/ L/ D/ L/ L/ W/ D/ W/ L/ D/ L/ L/ L/ W/ L |team11= [[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]] |pos11= L/ L/ L/ L/ D/ W/ L/ L/ L/ W/ D/ W/ W/ D/ D/ W/ W/ D/ L/ W/ W/ D/ W/ D/ L/ D/ L/ W/ D/ L/ L/ L/ D/ W |team12= [[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]] |pos12= L/ D/ D/ D/ W/ L/ W/ L/ D/ D/ L/ L/ D/ L/ W/ W/ W/ D/ L/ L/ L/ D/ D/ L/ L/ W/ W/ L/ D/ L/ W/ D/ L/ W |team13= [[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |pos13= W/ L/ W/ D/ D/ D/ D/ D/ L/ L/ D/ L/ D/ L/ W/ D/ D/ D/ L/ W/ L/ D/ D/ D/ L/ L/ L/ W/ W/ L/ W/ D/ D/ D |team14= [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی]] |pos14= D/ L/ L/ D/ L/ D/ L/ L/ D/ L/ L/ L/ L/ D/ W/ W/ D/ L/ L/ L/ D/ D/ W/ W/ L/ L/ D/ D/ D/ W/ W/ D/ W/ W |team15= [[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]] |pos15= L/ D/ W/ D/ L/ W/ W/ L/ D/ W/ D/ D/ W/ W/ D/ D/ L/ L/ L/ L/ D/ D/ W/ D/ L/ L/ L/ L/ D/ D/ L/ W/ L/ L |team16= [[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]] |pos16= D/ L/ D/ L/ L/ L/ L/ W/ W/ D/ W/ D/ L/ L/ W/ L/ D/ D/ D/ D/ L/ L/ L/ W/ W/ W/ L/ D/ L/ L/ L/ W/ D/ L |team17= [[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]] |pos17= D/ L/ D/ D/ L/ L/ L/ W/ D/ D/ L/ D/ D/ W/ L/ L/ L/ D/ D/ L/ W/ L/ L/ L/ D/ L/ D/ W/ D/ W/ L/ W/ L/ L |team18= [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]] |pos18= L/ L/ L/ D/ D/ D/ L/ L/ L/ D/ L/ L/ L/ D/ L/ L/ L/ D/ D/ D/ L/ L/ D/ D/ L/ D/ L/ L/ L/ L/ L/ L/ L/ L <!-- --> |color_W=blue2|text_W=Win |color_D=yellow2|text_D=Draw |color_L=red2|text_L=Lose |updated=complete |source=[http://www.lig1.ir/matches-view.html lig1.ir] |date=September 2014 }} ==آمارلار== ===اوستون گوْل وورانلار=== {| class="wikitable" style="text-align: right" |- !روتبه !اویونچو !کولوب !قول |- |align="center"|۱ |{{بایراقچه|IRN}} [[محمد عباس‌زاده]] |[[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]] |align="center"|۲۴ |- |align="center"|۲ |{{بایراقچه|IRN}} [[حمید کاظمی]] |[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]] |align="center"|۱۵ |- |align="center"|۳ |{{بایراقچه|IRN}} [[سهیل حق‌شناس]] |[[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]] |align="center"|۱۳ |- |rowspan=2 align="center"|۴ |{{بایراقچه|IRN}} Mehrdad Avakh |[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]] |align="center"|۱۱ |- |{{بایراقچه|IRN}} [[امیر میربزرگی]] |[[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|گل ریحان]] |align="center"|۱۱ |- |align="center"|۶ |{{بایراقچه|IRN}} [[مهدی قائدی]] |[[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]] |align="center"|۱۰ |- |rowspan=2 align="center"|۷ |{{بایراقچه|IRN}} [[Akbar Saghiri]] |[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]] |align="center"|۹ |- |{{بایراقچه|IRN}} [[مهدی دغاغله]] |[[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]] |align="center"|۹ |- |rowspan=2 align="center"|۹ |{{بایراقچه|IRN}} [[Ali Gholamrezapour]] |[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی]] |align="center"|۸ |- |{{بایراقچه|IRN}} [[روح‌الله باقری]] |[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]] |align="center"|۸ |} <small>'''نوتلار:'''<br>یوخلاما تاریخی: ۱ مئی ۲۰۱۷. قایناق: [https://web.archive.org/web/20150926092947/http://www.lig1.ir/goals-man.html lig1.ir]</small> ==تاماشاچیلار== ===ائو اویونلارینین تاماشاچی سایی‌سینین اورتاسی=== {{Fb a header}} {{Fb a team|p=1 |t=[[نساجی مازندران فوتبال کولوبو|نساجی]]|s=155000|h=15000|l=0 |a=10333 |pr=8931 }} {{Fb a team|p=2 |t=[[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]]|s=150000|h=20000|l=0 |a=9375 |pr= }} {{Fb a team|p=3 |t=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]|s=49500 |h=6000 |l=0 |a=4125 |pr=3406 }} {{Fb a team|p=4 |t=[[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]]|s=61843 |h=8000 |l=1000 |a=3638 |pr=4136 }} {{Fb a team|p=5 |t=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی]]|s=46250 |h=10000|l=250 |a=2721 |pr= }} {{Fb a team|p=6 |t=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]]|s=46000 |h=5000 |l=1000 |a=2706 |pr=7414 }} {{Fb a team|p=7 |t=[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|گول‌گوهر]]|s=39500 |h=3000 |l=1000 |a=2324 |pr=2000 }} {{Fb a team|p=8 |t=[[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو|آلومینیوم اراک]]|s=35500 |h=5000 |l=500 |a=2088 |pr=3464 }} {{Fb a team|p=9 |t=[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]]|s=33600 |h=7000 |l=500 |a=1976 |pr=1212 }} {{Fb a team|p=10 |t=[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]]|s=31500 |h=4000 |l=0 |a=1969 |pr=2233 }} {{Fb a team|p=11 |t=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی]]|s=32500 |h=3000 |l=500 |a=1918 |pr=4034 }} {{Fb a team|p=11 |t=[[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو|ایران جوان]]|s=32500 |h=3000 |l=1000 |a=1918 |pr=1761 }} {{Fb a team|p=13 |t=[[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]]|s=13900 |h=2000 |l=0 |a=927 |pr=1773 }} {{Fb a team|p=14 |t=[[فولاد یزد فوتبال کولوبو|فولاد یزد]]|s=10500 |h=1000 |l=0 |a=750 |pr=386 }} {{Fb a team|p=15 |t=[[مس رفسنجان فوتبال کولوبو|مس رفسنجان]]|s=10800 |h=2000 |l=100 |a=675 |pr=913 }} {{Fb a team|p=16 |t=[[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|گل ریحان]]|s=10000 |h=4000 |l=50 |a=588 |pr= }} {{Fb a team|p=17 |t=[[بادران فوتبال کولوبو|بادران]]|s=9050 |h=2500 |l=100 |a=532 |pr= }} {{Fb a team|p=18 |t=[[راه آهن فوتبال کولوبو|راه‌آهن]]|s=3200 |h=500 |l=50 |a=188 |pr=3553 }} {{Fb a footer|s=771193 |h=20000 |l=0 |a=2650 |pr=2539 |u=۱ مئی ۲۰۱۷ |source=[http://www.lig1.ir/ lig1.ir]|notes=تاماشاچی‌سیز اوْیوْون‌لار اورتالامادا حساب اومایب<br>[[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو|ایستیقلال اهواز]]، [[ملوان فوتبال کولوبو|ملوان]] و [[راه آهن فوتبال کولوبو|راه آهن]] گئچن موسومده [[خلیج فارس سوپر لیگی]]نده اونیبلر<br>[[بادران فوتبال کولوبو|بادران]]، [[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو|گل ریحان]]، [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی]] و [[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو|سپیدرود]] گئچن موسومده [[ایران فوتبالینین ایکینجی لیگی]]نده اونیبلر |date=May 2015}} ===تاماشاچیلار هر هفته‌ده=== {| class="wikitable sortable" ! rowspan="1" |تیم/هفته !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !25 !26 !27 !28 !29 !30 !31 !32 !33 !34 !Average |- |[[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو]] |2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||5,000||'''A'''||'''A'''||1,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||500||'''A'''||500||'''A'''||500||'''A'''||1,000||2,088 |- |[[بادران فوتبال کولوبو]] |'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,500||'''A'''||300||'''A'''||200||'''A'''||300||200||'''A'''||200||'''A'''||150||2,500||'''A'''||1,000||'''A'''||300||'''A'''||100||'''A'''||100||'''A'''||500||'''A'''||'''A'''||100||'''A'''||100||'''A'''||532 |- |[[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو]] |'''A'''||NC||'''A'''||NC||'''A'''||1,500||'''A'''||400||'''A'''||500||'''A'''||1,000||'''A'''||500||'''A'''||'''A'''||1,000||1,000||'''A'''||2,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||500||'''A'''||1,000||'''A'''||500||1,000||'''A'''||927 |- |[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو]] |'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||500||'''A'''||3,000||500||'''A'''||500||'''A'''||1,000||'''A'''||3,000||'''A'''||2,000||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||1,918 |- |[[فولاد یزد فوتبال کولوبو]] |200||'''A'''||1,000||'''A'''||700||'''A'''||700||'''A'''||'''A'''||200||'''A'''||1,000||'''A'''||NC||'''A'''||NC||'''A'''||'''A'''||NC||'''A'''||400||'''A'''||800||'''A'''||800||700||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||750 |- |[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو]] |'''A'''||1,500||'''A'''||2,000||'''A'''||1,500||1,000||'''A'''||1,500||'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||2,324 |- |[[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو]] |'''A'''||1,000||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||2,000||'''A'''||'''A'''||1,500||'''A'''||1,500||'''A'''||1,500||'''A'''||1,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||1,918 |- |[[F.C. Kheybar Khorramabad|Kheybar Khorramabad]] |'''A'''||2,000||'''A'''||5,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||'''A'''||1,500||'''A'''||1,500||'''A'''||3,000||1,000||'''A'''||5,000||4,000||'''A'''||5,000||'''A'''||1,000||'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||'''A'''||2,000||'''A'''||2,706 |- |[[رایکا بابل فوتبال کولوبو]] |6,000||'''A'''||4,000||'''A'''||'''A'''||5,000||'''A'''||3,000||'''A'''||4,000||'''A'''||5,000||'''A'''||NC||'''A'''||NC||'''A'''||'''A'''||NC||'''A'''||2,500||5,000||'''A'''||3,000||'''A'''||2,000||'''A'''||6,000||'''A'''||NC||'''A'''||4,000||'''A'''||NC||4,125 |- |[[ملوان فوتبال کولوبو]] |'''A'''||1,500||'''A'''||7,000||'''A'''||3,000||'''A'''||5,000||'''A'''||1,403||1,000||'''A'''||3,000||'''A'''||1,640||'''A'''||2,000||5,800||'''A'''||2,000||'''A'''||1,500||'''A'''||2,000||'''A'''||5,000||'''A'''||'''A'''||6,000||'''A'''||6,000||'''A'''||8,000||'''A'''||3,638 |- |[[مس کیرمان فوتبال کولوبو]] |2,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,500||'''A'''||600||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||1,500||'''A'''||1,500||'''A'''||2,000||'''A'''||7,000||'''A'''||5,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||500||'''A'''||1,976 |- |[[مس رفسنجان فوتبال کولوبو]] |'''A'''||1,000||'''A'''||500||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||500||'''A'''||150||'''A'''||500||'''A'''||150||'''A'''||150||'''A'''||1,000||'''A'''||1,000||'''A'''||2,000||'''A'''||1,000||'''A'''||100||'''A'''||100||'''A'''||200||'''A'''||-||675 |- |[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو]] |1,500||'''A'''||2,000||'''A'''||4,000||'''A'''||3,500||'''A'''||2,000||'''A'''||1,000||'''A'''||2,000||'''A'''||2,000||2,000||'''A'''||'''A'''||2,000||'''A'''||1,500||'''A'''||2,000||'''A'''||1,500||'''A'''||1,500||'''A'''||NC||'''A'''||2,000||'''A'''||'''A'''||1,000||1,969 |- |[[نساجی مازندران فوتبال کولوبو]] |'''A'''||6,000||'''A'''||10,000||7,000||'''A'''||8,000||'''A'''||12,000||'''A'''||15,000||'''A'''||9,000||'''A'''||10,000||'''A'''||10,000||15,000||'''A'''||12,000||'''A'''||'''A'''||12,000||'''A'''||9,000||'''A'''||10,000||'''A'''||NC||'''A'''||10,000||'''A'''||NC||'''A'''||10,333 |- |[[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو]] |500||'''A'''||50||'''A'''||1,000||'''A'''||300||'''A'''||300||'''A'''||200||'''A'''||200||'''A'''||'''A'''||500||'''A'''||'''A'''||100||'''A'''||250||'''A'''||1,000||'''A'''||400||'''A'''||400||'''A'''||500||'''A'''||4,000||200||'''A'''||100||588 |- |[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو]] |700||'''A'''||'''A'''||3,000||'''A'''||2,000||'''A'''||250||'''A'''||2,000||'''A'''||1,500||'''A'''||1,800||'''A'''||2,000||'''A'''||'''A'''||1,000||1,000||'''A'''||2,000||'''A'''||1,000||'''A'''||2,000||'''A'''||3,000||'''A'''||3,000||'''A'''||10,000||'''A'''||10,000||2,721 |- |[[راه آهن فوتبال کولوبو]] |300||'''A'''||100||'''A'''||100||'''A'''||50||'''A'''||150||'''A'''||500||'''A'''||'''A'''||200||'''A'''||150||'''A'''||'''A'''||300||'''A'''||150||'''A'''||500||'''A'''||100||'''A'''||100||'''A'''||200||100||'''A'''||100||'''A'''||100||188 |- |[[سپیدرود رشت فوتبال کولوبو]] |5,000||'''A'''||5,000||'''A'''||7,000||'''A'''||3,000||'''A'''||8,000||'''A'''||'''A'''||4,000||'''A'''||8,000||'''A'''||10,000||'''A'''||'''A'''||8,000||'''A'''||12,000||'''A'''||15,000||'''A'''||NC||'''A'''||8,000||7,000||'''A'''||15,000||'''A'''||15,000||'''A'''||20,000||9,375 |- !Total !18,200!!16,000!!17,150!!31,500!!25,800!!18,000!!19,550!!17,950!!27,450!!13,303!!23,700!!16,450!!21,000!!16,000!!22,840!!19,800!!26,150!!34,450!!13,900!!29,000!!22,800!!16,800!!37,800!!15,100!!23,300!!16,800!!31,000!!21,600!!16,700!!23,700!!32,100!!31,500!!20,600!!33,200!!771,193 |- !Average !2,022!!2,000!!1,906!!3,938!!2,867!!2,000!!2,172!!1,994!!3,050!!1,478!!2,633!!1,828!!2,333!!2,286!!2,538!!2,829!!2,906!!3,828!!1,986!!3,222!!2,533!!1,867!!4,200!!1,678!!2,913!!1,867!!3,444!!2,400!!2,386!!2,963!!3,567!!3,500!!2,575!!4,743!!2,650 |} <small>'''Notes:'''<br>Updated to games played on 1 May 2017. Source: [https://web.archive.org/web/20181127070839/http://www.lig1.ir/ lig1.ir] <br> Matches with spectator bans are not included in average attendances <br> [[بادران فوتبال کولوبو]] played their matches against [[فولاد یزد فوتبال کولوبو]], [[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو]], [[مس کیرمان فوتبال کولوبو]] and [[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو]] at [[Ekbatan Stadium|Ekbatan]] <br> [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو]] played their match against [[مس رفسنجان فوتبال کولوبو]] at [[Ghadir Stadium|Ghadir]] <br> [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو]] played their matches against [[آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو]], [[بادران فوتبال کولوبو]], [[ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو]], [[فولاد یزد فوتبال کولوبو]], [[ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو]], [[رایکا بابل فوتبال کولوبو]], [[گل ریحان البورز فوتبال کولوبو]], [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو]] and [[مس کیرمان فوتبال کولوبو]] at Shahid Dastgheib</small> ===اوستون تاماشاچیلی اویونلار=== {| class="wikitable sortable" ! روتبه ! ائو صاحیبی ! نتیجه ! قوناق تیم ! تاماشاچی ! تاریخ ! هفته ! ایستادیوم |- |align=center |1 ||Sepidrood ||align=center |۳–۲||Nassaji ||align=center |20,000 ||{{start date|df=yes|2017|5|1}} ||align=center| 34 || [[Shahid Dr. Azodi Stadium|Dr. Azodi]] |- |align=center |2 ||Nassaji ||align=center |۱–۲||Khooneh be Khooneh ||align=center |15,000 ||{{start date|df=yes|2016|10|23}} ||align=center| 10 || [[وطنی ایستادیومو]] |- |align=center |2 ||Nassaji ||align=center |۰–۱||Oxin Alborz ||align=center |15,000 ||{{start date|df=yes|2017|1|6}} ||align=center| 18 || [[وطنی ایستادیومو]] |- |align=center |2 ||Sepidrood ||align=center |۰–۰||Pars Jonoubi Jam ||align=center |15,000 ||{{start date|df=yes|2017|2|4}} ||align=center| 23 || [[Shahid Dr. Azodi Stadium|Dr. Azodi]] |- |align=center |2 ||Sepidrood ||align=center |۱–۰||Mes Kerman ||align=center |15,000 ||{{start date|df=yes|2017|4|5}} ||align=center| 30 || [[Shahid Dr. Azodi Stadium|Dr. Azodi]] |- |align=center |2 ||Sepidrood ||align=center |۱–۱||Iranjavan ||align=center |15,000 ||{{start date|df=yes|2017|4|17}} ||align=center| 32 || [[Shahid Dr. Azodi Stadium|Dr. Azodi]] |- |align=center |7 ||Nassaji ||align=center |۳–۰||Esteghlal Ahvaz ||align=center |12,000 ||{{start date|df=yes|2016|10|7}} ||align=center| 9 || [[وطنی ایستادیومو]] |- |align=center |7 ||Nassaji ||align=center |۲–۱||Iranjavan ||align=center |12,000 ||{{start date|df=yes|2017|1|19}} ||align=center| 20 || [[وطنی ایستادیومو]] |- |align=center |7 ||Sepidrood ||align=center |۱–۱||Malavan ||align=center |12,000 ||{{start date|df=yes|2017|1|25}} ||align=center| 21 || [[Shahid Dr. Azodi Stadium|Dr. Azodi]] |- |align=center |7 ||Nassaji ||align=center |۰–۱||Fajr Sepasi ||align=center |12,000 ||{{start date|df=yes|2017|2|6}} ||align=center| 23 || [[وطنی ایستادیومو]] |- |} <small>'''نوتلار:'''<br>یوخلاما تاریخی: ۱ مئی ۲۰۱۷. قایناق: [https://web.archive.org/web/20181127070839/http://www.lig1.ir/ lig1.ir]</small> ==همچنین باخ== * [[ایران سوپر لیگی ۹۶-۱۳۹۵]] * [[2016–17 League 2 (Iran)|2016–17 League 2]] * [[2016–17 League 3 (Iran)|2016–17 League 3]] * [[2016–17 Hazfi Cup]] * [[2016 Iranian Super Cup]] ==قایناقلار== {{قایناق}} {{آزادگان لیگی |state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:2016-17 Azadegan League}} [[بؤلمه:آزادگان لیگی مووسوملر]] [[Category:2016–17 in Asian second tier association football leagues]] [[Category:2016–17 in Iranian football leagues]] lfhx4ts80oey9y5zwtu9ga06556nq31 0 588273 1587394 1569986 2026-04-27T02:38:35Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587394 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=آرشین مال آلان|distributor=باکی کینو استودیو|followed_by=|preceded_by=|gross=|budget=|language=آذربایجان تورکجه‌سی|country=[[شوروی]] , [[آذربایجان]]|runtime=|released=اوکتوبر 1 1945|editing=|image=Arşın Mal Alan (1945).JPG|cinematography=علی‌ستار آتاکیشی یئو ، مختار داداشوو|music=|starring=رشید بهبودوو، لیلا بدیربیلی، علی اکبر‌ حسین‌زاده، اسماعیل افندی‌یئو، منور کلنترلی، لطفعلی عبدالله‌یئو، فاطما مهرعلی‌یئوا و رحیله مصطفی‌یئوا|narrator=|writer=[[اؤزئییر حاجی بیگوف]]|producer=|director=[[رضا تهماسیب]]|caption=|image_size=|website=}}   '''" آرشین مال آلان "'''  — تام متراژلی بدیعی فیلمی یؤنتمن‌لر رضا تهماسیب و نیکولای لششنکو طرفیندن 1945-جی ایلده اکرانلاشدیریلمیشدیر. <ref>“Arşın mal alan” Ukrayna telekanalında nümayiş etdirilib: Tamaşaçılar filmə “beş ulduz” qiyməti veriblər: [Rza Təhmasib və Nikolay Leşşenkonun quruluşunda hazırlanan eyniadlı film haqqında] //Mədəniyyət.- 2015.- 21 avqust.- S.12.</ref>فیلم [[باکی]] کینو استودیوسوندا ایستحصال ائدیلمیشدیر. فیلمده اساس رول‌لاری [[رشید بهبودوف|رشید بهبودوو]]، لیلا بدیربیلی، علی اکبر‌ حسین‌زاده، اسماعیل افندی‌یئو، منور کلنترلی، لطفعلی  عبدالله‌یئو، فاطما مهرعلی‌یئوا و رحیله مصطفی‌یئوا ایفا ائدیرلر. بو فیلم [[آذربایجان جومهوریتی|آذربایجان جومهوریتی‌]]<nowiki/>نین ناظیرلر کابینه‌سی‌نین 7 مه 2019-جو ایل تاریخلی، 211 نؤمره لی قراری ایله آذربایجان جومهوریتینده دؤولت واریداتی اعلان ائدیلن فیلم‌لرین سییاهیسینا داخیل ائدیلمیشدیر<ref>[https://cabmin.gov.az/az/document/3685/ """Əsərlərin dövlət varidatı elan edilməsi Qaydaları"nın və "Əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin və dövlət varidatı elan edilən filmlərin Siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513052537/https://cabmin.gov.az/az/document/3685/ |date=2019-05-13 }} (azərb.). cabmin.gov.az. 2019-05-11. İstifadə tarixi: 2019-05-13.</ref>. == ایچریگی ==  باکی، 20. عصرین اوّلی. گنج تاجیر عسگر(رشید بهبودوو) ائولنمک فیکرینه دوشور. لاکین دؤورون قایدالاریندان فرقلی اولاراق او، قیزی تویدان اؤنجه گؤروب سونرا ائولنمک ایسته‌ییر. بس نه ائتمه‌لی؟ بو مسله‌نین حلّینده دوستو سلیمان(اسماعیل افندی‌یئو) اونون کؤمگینه گلیر...<ref name=":0">Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu - 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 37-38</ref> == فیلم حاقیندا == * فیلم کینو استودیوسونون 1941-جی ایل پلانینا سالینسا دا، بؤیوک وطن ساواشی‌نین باشلانماسی ایله چکیلیشی تاخیره سالینیر.<ref>Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 71.</ref> * موسیقیلی فیلم آذربایجان بسته‌کاری اوزئییر حاجی‌بیگووون عئینی‌ آدلی اوپراسی اساسیندا اکرانلاشدیریلمیشدیر. * تکجه 1945-جی ایلده بو فیلمه (اکرانا بوراخیلدیقدان سونرا) 16،27 میلیون تاماشاچی باخمیشدیر. 8-جی یئری توتماقلا پروکات لیدری اولموشدور. ( " دوْماشنایا سینماتیکا "  بدیعی فیلم‌لری نین کاتالوقو. موسکو، 1966). * [[روسیه]] کینوسونون 100 ایل‌لیگی موناسیبتیله آپاریلان سوسیولوژی تدقیقات‌لار نتیجه‌سینده شوروی کینوسونون اینکیشافینا اهمیتلی تاثیر گؤسترمیش شوروی فیلم‌لری‌نین و شوروی اکرانیندا اوزون ایل‌لر نوماییش ائتدیریلمیش خاریجی اؤلکه فیلم لری نین آراسیندان  " 100 سئویملی فیلم "  سئچیلمیشدیر. همین فیلم لر اوچ حیصه یه-قیزیل، گوموش و بورونج سیاهی‌لارا آیریلمیشدیر. 1945-جی ایلده ایستحصال اولونموش  " آرشین مال آلان "  کینوکومدی‌سی مشهور کینو موتخصیص‌لری نین یئکدیل رأیی ایله  " قیزیل سیاهی "یا داخیل ائدیلمیشدیر.<ref>Жур. "Огонек" № 2, январь, 1996 г.</ref> * فیلم شوروی دؤورونده 136 اؤلکه ده نوماییش ائتدیریلمیش<ref>{{Cite web |title=Азербайджанский кинематограф расправляет крылья |url=http://mir24.tv/news/culture/7660389 |accessdate=2020-11-06 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010629/http://mir24.tv/news/culture/7660389 }}</ref>، 86 دیله ترجومه ائدیلمیشدیر. * مدنیت و توریزم ناظیرلیگی بین الخالق بانکین مالیه دستگیله  " آرشین مال آلان "  فیلمی نین موسکو فیلم فوندونداکی نوسخه‌سی نین اؤلکه‌میزه گتیریله‌رک، آذربایجان دیلینده یئنیدن برپا اولونماسینی تشکیل ائدیب. 16 مای 2006-جی ایلده فیلم 60 ایل‌لیگینده ایلک دفعه نوماییش ائتدیریلیب. * فیلم 2013-جو ایلده حیدر علی‌یئو فوندونون تشبوثو، آتا هولدینگین دستگی و  " Peachline "  شیرکتی نین تشکیلاتچی‌لیغی ایله برپا اولونوب و رنگله‌نیب. * برپا ائدیلمیش و رنگلنمیش  " آرشین مال آلان "  فیلمی 19 سپتامبر 2015-جی ایلده هالیوود نوماییش اولونوب. فیلمین نوماییشی اوزئییر حاجی بیگلی‌نین آنادان اولماسی‌نین 130، رشید بهبودووون 100،  " آرشین مال آلان "  فیلمی‌نین ایسه 70 ایل‌لیگینه حصر اولونوب. فیلمی 650 نفره یاخین تاماشاچی ایزله‌ییب. آذربایجانین لوس آنجلس‌ده کی  باش کونسول‌لوغونون تشکیلاتچی‌لیغی ایله  " آرشین مال آلان "  فیلمی هالیوودون مشهور  " “Ricardo Montalban "  کینوتئاتریندا نوماییش اولونوب.<ref>{{Cite web |title=“Arşın Mal Alan” filmi Hollivudda nümayiş olunub |url=http://www.aztv.az/readnews.php?lang=az&id=21534 |accessdate=2020-11-06 |archivedate=2018-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181023234327/http://www.aztv.az/readnews.php?lang=az&id=21534 }}</ref>  * 2018-جی ایلین مارسیندا  فیلم  " خاریجی اؤلکه‌لرین فیلم‌لری "  هفته‌سی چرچیوه‌‌سینده پاریسین  " بالزاک "  (Le Balzac) کینوتئاتریندا نوماییش اولونوب.<ref>AzərTAc (15.03.2018). ""Arşın mal alan" filmi fransalı tamaşaçılar tərəfindən maraqla qarşılanıb" (azərb.). [https://youtube.com/ Youtube.com]. <small>İstifadə tarixi: 2018-03-15</small>.</ref> == موکافات ==  1946-جی ایلده [[بسته‌چی|بسته‌کار]] اوزئییر حاجی‌بیگوو (اؤلوموندن سونرا)، یؤنتمن رضا تهماسیبه، آکتریسا لیلا بدیربیلی‌یه، آکتریسا منور کلنترلی‌یه، آکتیور رشید بهبودووا، آکتیور لطفعلی  عبدالله‌یئوه و آکتیور علی اکبر حسین‌زاده یه شووری دؤولت موکافاتی وئریلمیشدیر. == فیلمین اوزرینده ایشله‌ین‌لر == * اثرین مؤلیفی: اوزئییر حاجی‌بیگوو * سناریو مؤلیفی: ثابت رحمان * یؤنتمن: رضا تهماسیب، نیکولای لششنکو * اوپراتور: علی‌ستار آتاکیشی‌یئو، مختار داداشوو * رسام: یوری اشوِتس * بسته‌کار: اوزئییر حاجی‌بیگوو == رول‌لاردا == *  رشید بهبودوو — عسگر   *  لیلا بدیربیلی (لیلا جاوانشیرووا کیمی) — گولچؤهره *  علی اکبر  حسین‌زاده — سولطان بیگ *  اسماعیل افندی‌یئو — سلیمان *  منور کلنترلی — جاهان خالا *  لطفعلی  عبدالله‌یئو — ولی   *  فاطما مهرعلی‌یئوا — تئللی *  رحیله مصطفی‌یئوا — آسیا *  میرزآغا علی یئو — مشدی عباد == فیلمه باخ == '''[https://www.namasha.com/v/lMNrPrmQ "آرشین مال آلان" فیلمی (1945)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507133237/https://www.namasha.com/v/lMNrPrmQ |date=2021-05-07 }}''' == بیرده باخ == [[آرشین مال آلان (فیلم،1917)|آرشین مال آلان (فیلم، 1917)]] == اتک یازی‌لار == [[بؤلمه:سینما]] [[بؤلمه:فیلم]] [[بؤلمه:فیلملر]] <references /> [[بؤلمه:آذربایجان فیلملری]] l5bd3bzcm1sgf1iqmgrf92bprzrf2h7 0 590279 1587393 1455845 2026-04-27T02:00:53Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587393 wikitext text/x-wiki   '''آرازباری''' –  " [[شور]] "  [[موغام]] عاییله‌سینه داخیل اولان ضربی موغام‌دیر. او یئددی اساس آذربایجان لاد-مقامینا بیری اولان – شورا اساسلانیر. اؤلچوسو 4/3-دور. تمپی آغیردیر. دینله‌ییجیده لیریک، نیکبین احوالی-روحیه یارادیر. بعضاً کورلا دا اوخونور. بئله حالدا  " وایگیرلیک ائدن‌لر فردچی‌نین هر میصراعسی‌نی  " آی ظالیم "  نیداسی ایله تاماملاییرلار " . آرازباری آنجاق خالق سپزلرینه اوخونور. بو سؤزلر اساساً دایمی‌دیر. آرازباری‌نین ماهیر ایفاچی‌لاریندا بیری بؤیوک خواننده سئید شوشینسکی ساییلیر. مؤلیف آرازباری ضربی موغامینی نوتا یازمیشدیر.<ref>[http://mugam.musigi-dunya.az/a/arazbari.html Muğam Ensiklopediyası - Arazbarı]</ref>  == قایناق == [[بؤلمه:موسیقی]] [[بؤلمه:آذربایجان موسیقی‌سی]] [[بؤلمه:آذربایجان موغاملاری]] <references /> == ویدئو == [https://www.namasha.com/v/WCPHhyMl آراز باری - سئید شوشینسکی]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [https://www.namasha.com/v/xFrCqqFV آراز باری- زولفو آدی‌گؤزلوف] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210509135604/https://www.namasha.com/v/xFrCqqFV |date=2021-05-09 }}{{آذربایجان موغاملاری}} njtess4829c5qw0cc0n0bk3wlhz472i 0 592925 1587383 1515043 2026-04-26T14:12:51Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587383 wikitext text/x-wiki  '''یوُموْر ویا شوخلوق، میزاح،  فیکاهه''' — حیاتداکی گولونج، کومیک حادیثه‌لری، اینسان‌لارین ضعیف جهت‌لرینی و نؤقصان‌لارینی عکس ائتدیرن، گولوش دوغوران اثرلر؛ ادبیاتدا تربیه‌وی اهمیت داشییان تنقیدی گولوشون بیر نؤوعو<ref>[http://www.virtual-mekteb.az/vm/index.php?mod=8&course=6&subject=202 Azərbaycan ədəbiyyarı]{{Dead link|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.      یوُموْر گولوش و اونو دوغوران اوبرازدیر، مؤلیفین حادیثه و فاکت‌لارا ایرونی‌یه نیسبتاً داها سرت موناسیبتی‌دیر. لاکین یوُموْر دا هله اینکارچی و رقیب گولوشو دئییل، داها چوخ معیشت و یولداش گولوشودور. اونا گؤره بیر چوخ حال‌لاردا ایرونیا ایله یوُموْرون سرحدی موباحیثه‌لی اولور. یوُموْرا دوست گولوشو ده دئییلیر و قزئت‌لرده کی  ساتیریک صحیفه‌لرده خوصوصی روبریکا کیمی آپاریلیر. یوُموْرون موهوم فورمالاریندان بیری لطیفه‌لردیر. بعضی قزئت‌لر مؤلیف یارادیجی‌لیغی اولان لطیفه‌لری ده یوُموْر روبریکاسی ایله درج ائدیرلر. شیفاهی خالق ادبیاتیندا خالق یوُموْروندان گئنیش ایستیفاده ائدیلیر. تاپماجالاردا، ائل دئییم‌لرینده یوُموْر موهوم یئر توتور. ملا نصرالدین‌ین لطیفه‌لری آذربایجان خالقی ایچریسینده گئنیش یاییلمیشدیر.  " [[ملانصرالدین (درگی)|ملا نصرالدین]] "  درگیسی خالق یوُموْرو عنعنه‌لریندن گئنیش ایستیفاده ائتمیشدیر.<ref>{{Cite web |title=Əliyev R. Ədəbiyyat nəzəriyyəsi. Bakı:Mütərcim, 2008. s. 259 |url=http://www.anl.az/el/alf7/er_en.pdf |accessdate=2021-07-13 |archivedate=2021-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210629120533/http://www.anl.az/el/alf7/er_en.pdf }}</ref>    == آذربایجاندا یوُموْرون تاریخی == [[فایل:Nasreddin (17th-century miniature).jpg|بندانگشتی|    ملا نصرالدین‌ین مینیاتور رسمی. توپقاپی سارایی]]   یوُموْر آذربایجان فولکلورونون دئمک اولار کی، بوتون ساحه‌لرینده اؤزونو گؤستریر. آذربایجان ناغیل‌لاریندا دؤیوشدن چوخ مزه‌لی اویون‌لارلا ماراق‌لانان  "‌سرکرده"  کل‌ نیت، آخماق ار-آرواد  " هیللیلیمنن گوللولوم "  کیمی کومیک کاراکترلره راست گلینیر.<ref name=":0">Muxtar Kazımoğlu. Xalq gülüşünün poetikası (monoqrafiya). Bakı: “Elm” nəşriyyatı, 2006. 268 s.</ref>آیری-آیری تاریخی شخصیت‌لر، اونلارین فعالیت‌لری، موباریزه‌لری باره ده سؤز آچان آذربایجان روایت‌لری بعضاً شیفاهی گلنکده دولاشا-دولاشا ساتیریک-یوُموْریستیک بویالارا بورونموش، بئله‌لیکله ده قیسماً گولمجه‌لره دوغرو ایستیقامت گؤتورموشدولر.<ref name=":1">Ramil ƏLİYEV. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı (Müasir aktual problemlər). - Bakı, 2014. – 350 s.</ref> قاراباغ خانی پناه‌علی‌نین تلخگی، تاریخن مؤوجودلوغو ثوبوت ائدیلن شخصیت‌لردن بیری اولان لوطو قولو پناه‌علی خان طرفیندن اینسان‌لاری، حتّی اونون اؤزونو یامسی‌لاماق باجاریغینا گؤره بگنیلیردی.<ref name=":0" />      آذربایجاندا لطیفه ژانری چوخ گئنیش یاییلمیشدیر. لطیفه‌ده گولوشو یارادان اساس خوصوصیت‌لر ظارافات، مزه‌لی‌لیک، ساده‌لؤوح‌لوک و مئهریبان‌لیق‌دیر. بو گولوشو یارادان اساس لطیفه قهرمان‌لاری [[بهلول|بهلول داننده]]، [[ملانصرالدین|ملا نصرالدین]] و بؤلگه‌‌سل کاراکترلی اوبرازلاردیر. لطیفه‌لرین بؤلگه‌سل‌لیک خوصوصیتی اونلارین یاییلدیغی اراضی‌لرله باغلی‌دیر. بؤلگه‌سل لطیفه‌لر ده اؤزلوگونده بیر نئچه قروپا بؤلونور: [[شکی]] لطیفه‌لری (قهرمان‌لاری حاجی دایی، مشدی عبدالجبار، اسفندیار، توٌهوٌ طاهر و باشقالاری)، [[قاراباغ]] لطیفه لری (قهرمان‌لاری آبدال قاسم، تاغی-ناغی قارداش‌لاری)، [[ماساللی|جلیل‌آباد-ماساللی]] لطیفه‌لری (قهرمانی لوطو سلمان)، آیریم لطیفه‌لری، [[شیروان (آذربایجان جومهوریتی)|شیروان]] لطیفه‌لری، [[لزگی‌لر|لزگی]] لطیفه‌لری و دیگر موختلیف مضمونلو لطیفه‌لر.<ref name=":1" />آذربایجان فولکلورشوناس‌لیغیندا لطیفه‌لر تصنیف ائدیلرکن، سیاسی مضموندا اولان‌لار، دئمک اولار کی، نظره آلینمامیشدیر، یالنیز پروفسور آزاد نبی‌یئف  "‌خالق آراسیندا سووئت ایشچی‌لری، اورتا و یوکسک چینلی مأمورلار، حؤکومت آدام‌لاری‌"  و س. ایله باغلی لطیفه‌لر اولدوغونو قئید ائتمیشدیر.<ref>AZƏRBAYCAN MÜHACİRƏT FOLKLORŞÜNASLIĞINDA LƏTİFƏ. Almaz Hüseynova. Bakı Qızlar Universiteti.</ref>     قاراوللی تاماشالاریندا داها چوخ کیچیک، مزه‌لی، گولمه‌لی معیشت احوالات‌لاری، لطیفه‌لر،  "‌اوغرو موللا" ،  "‌کئچل و شئیخ‌" ،  "‌بئش-اون شاهی‌یا گئدرم‌" ،  "‌بهلولون یوخوسو‌" ،  "‌موللا و جاوان‌" ،  " یوز آرشین اوزون‌لوغوندا آغاج‌"  کیمی قاراوللیلر تاماشایا قویولور. مئیدان آکتیورلاری گولوش‌لرله، کینایه‌لی کلمه‌لر، عیباره‌لی ایفاده لر، عئینی کلمه‌نی موختلیف معنا چالارلاریندا دئمکله اؤز فیکیرلرینی هدفه دقیق چاتدیرا بیلیرلر. آذربایجان مسخره تاماشالاریندا مسخره‌چی:  "بویو بیر چرک، ساققالی اوچ چرک؛ گؤزو دونبالان، دانیشیغی یالان، گئیدیگی پالان‌" ، – تیپلی بامزه سؤزلرله آیری-آیری آدام‌لاری مسخره‌یه قویوب جاماعاتی گولدورور. مسخره‌بازی (مسخره‌چی‌نی) هده‌له‌مک، دؤیمک قاداغان ایدی. بو او دئمکدیر کی، مسخره تاماشالاریندا تنقید ائدنله تنقید اولونان بیر-بیرینه قایناییب-قاریشمالی و اونلار آراسیندا دوشمنچی‌لیک موناسیبتی اولمامالی ایدی. کندیرباز اویون‌لاریندا یئر آلان تلخگی ایسه حسینقولو سارابسکی بئله تصویر ائدیردی:  "‌کئچه پاپاق (یالانچی پهلوان) مئیدان سولایاراق اؤز اوستاسی نین حرکت‌لرینی گولمه‌لی بیر شکیلده تقلید ائدیر و بونونلا دا بد گؤزلری کندیربازدان اوزاق‌لاشدیریر... تلخک هردن یوخاری‌یا خطاباً دئیردی: جان قارداش، هونر کیمین اوچوندور؟ هونر سنین اوچوندور. اگر سن ایپ اوستونده بیر قایتاغی اویناسان، بورا ییغیلان آغالار بیزه جیب‌خرج‌لیگی وئررلر. اوستا، بالابانی کؤک ائله!<ref name=":0" />   [[فایل:The first issue of Molla Nasreddin (1906).jpg|بندانگشتی|[[ملانصرالدین (درگی)|ملا نصرالدین درگیسی]]]] 20. عصرین اوّل‌لریندن اعتیباراً آذربایجان ساتیریک درگی‌لر گئنیش پوپولیارلیق قازانمیشدیر. بونلاردان ایلکی اولان  " [[ملانصرالدین (درگی)|ملا نصرالدین]] "  درگیسی‌نین تاثیری آلتیندا آذربایجاندا  "‌[[بهلول (درگی)|بهلول‌]]"  (1907)، "‌[[زنبور (درگی)|زنبور‌]]"  (1909-1910)،  "‌[[میرات (درگی)|میرات‌]]"  (1910)، " آن "  (1910-1911)،  " [[کل نیت (درگی)|کل نیت]] "  (1912-1913)، "[[لک‌لک (درگی)|لک-لک‌]]"  (1914)،  "‌[[طوطی (درگی)|طوطی‌]]"  (1914-1917)، "[[مزه‌لی (درگی)|مزه لی‌]]"  (1914-1915)،  "‌[[بابای امیر (درگی)|بابای امیر‌]]"  (1915-1916)، "‌[[تارتان-پارتان (درگی)|تارتان-پارتان‌]]" (1918)،  "‌[[شئیپور (درگی)|شئیپور‌]]"  (1918-1919)، "‌[[زنبور (درگی)|زنبور‌]]"  (1919)،  "‌[[مشعل (درگی)|مشعل‌]]"  (1919-1920) کیمی آذربایجان تورکجه‌سینده نشر اولونان ساتیریک درگی‌لرله یاناشی، بو دؤور باکی‌دا روس دیلینده  " جیگیت "  (1907-1918)، " وای-وای "  (1908)،  " باکینسکوئ قورئ "  (1908-1909)، " بیچ "  (1909-1915)،  " آدسکایا پوچتا "  (1909-1910)، " باکینسکییئ سترئلی " (1910)،  " بارابان "  (1912-1913) کیمی ساتیریک درگی‌لرده درج اولونوردو.<ref>"[http://anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/2014/sentyabr/392335.htm Azərbaycanın satira jurnalları: dünəndən bu günə]". ''Xalq Cəbhəsi''. 2014. <small>İstifadə tarixi:2020-09-09</small>.</ref>   آذربایجان تئاتر و کینوسوندا میرزاغا علی‌یئف، علی اکبر حسین‌زاده، مصطفی مرداناوف، علی‌آغا آغایئف، لطفعلی عبدالله‌یئف، نصیبه زئینالووا، بشیر صفراوغلو، حاجی‌بابا باغیروف، یاشار نوری، سیاووش آسلان، منور کلنترلی، ائلدنیز زئینالوف کیمی گؤرکملی گولوش اوستالاری فعالیت گؤسترمیشدیر.<ref>"40 i[http://www.anl.az/down/meqale/kaspi_az/2019/yanvar/627372.htm ldir hökm edən "Qayınana]"". ''Kaspi''. 2019. <small>İstifadə tarixi: 2020-09-09</small>.</ref> 1971-جی ایلدن بوراخیلیش‌لاری یاییملانان  "‌موزالان‌"  ساتیریک کینو درگیسی مقصد اؤلکه‌ده کی  نقاتیو حال‌لاری ساتیرا دیلی ایله خالقا چاتدیریردی.<ref>[http://www.anl.az/down/he_serencamlar.pdf Azərbaycan KP MK-da Azərbaycan KP MK "Mozalan" satirik kinojurnalının tənqidi çıxışlarına respublikanın bəzi nazirliklərinin və baş idarələrinin yanlış münasibəti haqqında qərar qəbul etmişdir.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200116071306/http://www.anl.az/down/he_serencamlar.pdf |date=2020-01-16 }} — '''anl.az''' saytı</ref> بوندان باشقا آذربایجان تلویزیونوندا بیر چوخ یوُموْریستیک وئریلیش‌لر یاییملانمیشدیر.<ref>Elçin Əlibəyli. Televiziya nəzəriyyəsinin əsasları. Bakı, “ELM” nəşriyyatı, 2011</ref>     سووئت دؤورونده یوُلی قوُسمان  " پارنی ایز باکو "  ( " باکیلی اوغلان‌لار " ) آدلی شن و حاضیرجاواب‌لار کلوبو کومانداسینی یاراتمیشدیر. 1988-جی ایلده یارادیلمیش عئینی آدلی آذربایجان کومانداسی 1992-جی ایل، 1993-جو ایل، 1995-جی ایل‌لرده مدب شامپیونو، 2000-جی ایلده ایسه ان یاخشی 10 کوماندا آراسیندان 20. عصر شامپیونو اولموشدور.<ref>Валентин Крапива. Парни из Баку. В игре и вне игры. — С. 16. — 110 с.</ref> == اتک یازی‌لار == [[بؤلمه:ادبیات]] [[بؤلمه:فولکلور]] lh7n3xgf0yt1km2dj0ktkyc3gu396jn 0 604287 1587407 1500435 2026-04-27T08:40:03Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587407 wikitext text/x-wiki {{کیتاب بیلگی قوتوسو|آدی=آلدانیلمیش کواکیب|اورژینال آدی=حکایت یوسف شاه|یازار=[[میرزا فتحعلی آخوندزاده]]|ژانر=رئالیست|دیل=[[تورکجه]]|اؤلکه=آذربایجان|فایل=Aldanmis kevakib.png}} '''"آلدانمیش کواکیب"''' ("حکایت یوسف شاه ") - [[میرزا فتحعلی آخوندزاده|میرزه فتحعلی آخوندزاده]] 1857-جی ایلده یازدیغی اثر.    یازیچی بو اثرله [[آذربایجان]] ادبیاتیندا رئالیست نثرین بانی‌سی اولماقلا یاناشی، هم ده میلّی ادبیاتیمیزدا پووست ژانری‌نین اساسینی قویور<ref>"[http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/245884.htm Realizm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220324011212/http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/245884.htm |date=2022-03-24 }}".</ref>. پووستده اوروپا معاریفچی‌لری‌نین  " دونیانی ساغلام عاغیل ایداره ائدیر "  کونسپتیندن چیخیش ائدن مؤلیف، ایران فئودال اوصول-ایداره‌سی‌نین ایجتیماعی نؤقصان‌لارینی، اؤلکه‌نین عالی فئودال دؤولت باشچی‌لارینی کسکین ساتیرا آتشینه توتور و معاریفچی، هومانیست حاکیم ایدئیاسینی قیزغین تبلیغ ائدیر. اودور کی،  "‌آلدانمیش کواکیب‌"  پووستی دونیا معاریفچی نثری‌نین اورژینال، پارلاق نومونه‌لریندن بیری کیمی دَیرلندیریلیر. آخوندزاده بو اثرینده فاناتیک‌لیگی، نادان‌لیغی تنقید ائتمکله یاناشی، روشوتخورلوغو، اؤزباشینالیغی، حاقسیزلیغی دا ایفشا ائدیر. یازیچی 15. عصرده یاشامیش ایران تاریخیچی اسکندر بیگ منشی‌نین ال یازمالاری اساسیندا بو پووستی یازیب، آما او ایران حؤکومداری نصرالدین  شاهی تنقید ائتمک اوچون، موعاصیر حیاتلا اثری علاقه‌لندیریب. آمّا پووستده شاه اوبرازیندا بیر شاه عباس گؤستریلیب.  == قیسا مضمون ==   پووست آردیجیل اینکیشاف ائدن سوژه خطینه و آیدین کومپوزیسیونا مالیکدیر و او، باشلانغیجدان، باغلامادان و ایکی حیصه‌دن عیبارتدیر. پووستین باشلانغیجی جمعی ایکی سطیرده یازیلیب.    آرتیق 7 ایلدی‌کی [[بیرینجی شاه عباس صفوی|شاه عباس]] اؤلکه‌نی ایداره ائدیر. [[نوروز]] بایرامیندان جمعی 3 گون سونرا باش مونجّیم خبر وئریر کی، نو‌روزدان 15 گون کئچمیش اولدوزلارین توققوشاجاغی و بو توققوشما زامانی شاها خطر توخوناجاغینی دئییر. ائله مونجّیمین بو خبریندن سونرا اساس حادیثه‌لر جریان ائتمگه باشلاییر. شاه اساس وزیرلرینی باشینا توپلویور و مصلحت‌لشیر. باش مونجّیمین مشورت ایله بئله قرارا گلیرلر کی، شاه عباس بیر مودّت‌لیک حاکیمیتی هانسیسا  "‌کافیره‌"  وئرسین، و اونلارین سئچیمی یهرچی (سرّاج) یوسف اولور. پووستین ایکینجی حیصه‌سی ایسه یئنی شاها حصر اولونوب. یوسف سرّاج قاباقجیل اینسان ایدی و حاکیمیته گلن کیمی آنجاق اؤزونو دوشونن وزیرلری وظیفه‌دن آزاد ائدیر، اونلارین یئرینه اونلاردان داها عاغیللی، دوزگون اینسان‌لاری تعین ائدیر. مونجّیم‌باشی وظیفه‌سینی تامامیله لغو ائدیر. اؤلکه‌ده یئنی یوللار، کؤرپولر، کاروان سارای‌لار، مکتب‌لر، خستخانالار تیکیلیر. او، آغیر وئرگی لری یونگول وئرگی‌لرله عوض ائدیر. شهر اهالیسی اوچون گلیرلرین اوندا بیرینی، کندلی‌لر اوچون ایسه وئرگی‌لری تامام آزالدیر. یوسف شاهین بوتون ائتدیکلری یالنیز میلّتی‌نین داها یاخشی حیات یاشاماسی اوچون ایدی. ایراندا داها گؤزل گونلر باشلاییر. یوسف شاه ایسه ایدئال حاکیمیتچی کیمی گؤستریلیر<ref>"Qısa Məzmunun vasitəçisi". <small>2016-03-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib</small>. <small>İstifadə tarixi: 2014-11-14</small>.</ref>. آما او، اؤز مقصدینه چاتا بیلمیر، چونکی بئله راحات حیات یاشاماغا عادت ائتمه‌میش میلت، باشلیییر عوصیان ائتمگه و اونو تاختدان دئویریر. اعدام ائتدیریرلر. اونون یئرینه ایسه ظولومکار شاه عباس گئری قاییدیر. بوندان سونرا هر شئی اؤز یئرینه قاییدیر، و سانکی یوسف شاه اولمامیش کیمی هر شئی اول کی کیمی داوام ائدیر.    '''قئید: یوسیف شاهین تاخدان ائندیرن‌لر شاه عباسین طرفدارلاری ایدی. اونلار اهالی آراسیندا بئله بیر شاییعه یارادیلار کی، گویا سرّاج یوسفین ائویندن شراب چیخیب او دین‌سیز ایمان‌سیزدیر.'''  == آنالیزی == [[فایل:Deceived Stars.png|بندانگشتی|  آلدانمیش اولدوزلار. رسام [[عظیم عظیم زاده|عظیم عظیم‌زاده]]  ]]   یازیچی تاریخدن گؤتوردوگو کیچیک بیر حادیثه‌نی اؤز رئالیست قلمی‌نین گوجو ایله یوکسک ادبی-بدیعی سویه‌یه قالدیریر. مؤلیفین اعتیراف ائتدیگی کیمی، او، حادیثه‌نی تصویر ائتمکله ایران فئودالیزمینه ایداره اوصولو اؤیره‌دیر. آخوندزاده یازیر:  " من کیچیک مسله‌نی الده بهانه ائدیب، اؤز فیکریمده اونو گئنیشلندیرمیشم. او زامانین وزیرلری‌نین و دؤولت باشچی‌لاری‌نین عاغیل‌سیزلیغینی ایفشا ائتمیشم کی، گله‌جک نسیل‌لر اوچون عیبرت اولسون. قوی اونلار بیر داها آخماق مونجّیم‌لرین سؤزلرینه و خبرلرینه اینانماسینلار " <ref>"[http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/245884.htm Axundovun fikri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220324011212/http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/245884.htm |date=2022-03-24 }}".</ref>. آخوندزاده بو اثرده 1. شاه عباس حاکیمیتینی اونا گؤره تنقید ائدیر کی، او، اؤز ایراده‌سینی، آخماق بیر مونجّیمین اینصافینا تاپشیریر، اونون یالانچی خبرلری ایله خالقین موقدّراتینی حلّ ائدیر. شاه اؤز حاکیمیتینی مؤحکم‌لتمک اوچون آزاد فیکیرلی اینسان‌لاری آمان‌سیزجاسینا تعقیب ائدیر. اونون وزیرلری سردار زمان خان، مستوفی میرزه یحیی، میرزه محسن و آخوند صمد خالقا زیان ووران حرکت‌لری ایله فخر ائدیرلر. یازیچی بوتون بو منفی تیپلره قارشی اؤزونون رغبت بسله‌دیگی، خالق آراسیندان سئچدیگی یوسیف سرّاج اوبرازینی یاراتمیشدیر. آخوندزاده‌نین یاراتدیغی بو قهرمان اوزاق‌گؤرن، خالقین خئیرینه چالیشان اینساندی، زحمتکش کوتله‌نین تیپیک نوماینده‌سی‌دیر. او، اؤزونون قیسامودّتلی حاکیمیتی دؤورونده شاه عباسین خالقا ووردوغو زیان‌لاری آرادان قالدیریر، اؤزو ده خئیلی تدبیرلر حیاتا کئچیریر<ref>"[http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/245884.htm məzmundan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220324011212/http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/245884.htm |date=2022-03-24 }}".</ref>.  == اویارلامالار  == ===   فیلم ===   1974-جو ایلده پووست اساسیندا آلدانمیش کواکیب تلویزیون تاماشاسی چکیلمیشدیر، آما او، آرشیوده ساخلانیلمایان تاماشالار سیاهی‌سینا داخیلدیر.<ref>"[https://www.azerbaijans.com/content_1693_az.html Arxivdə saxlanılmayan tamaşalar]" (az.). azerbaijans.com. İstifadə tarixi: 28 may 2021.</ref> ===   اوپرا ===   1977-جی ایلده پووست اساسیندا بسته‌کار محمد قولی‌یئفین آلدانمیش اولدوزلار اوپراسی آذربایجان دؤولت اوپرا و بالت تئاتری‌نین صحنه‌سینده تاماشایا قویولموشدور. لیبرتتو مؤلیفی ودادی پاشایئف اولموشدور. قورولوشچو رژیسسور - افلاطون نعمت‌زاده، موسیقی رهبر و دیریژور - رئوف عبدالله‌یئف، قورولوشچو رسام - ه. آلماس‌زاده، خورمئیسترلر - ن. ملیکوف، گ. کوریاکین، بالت‌میسترلر - ر. آخوندووا، م. محمدوف.  == اتک یازی‌لار == [[بؤلمه:کیتاب]] [[بؤلمه:آذربایجان ادبیاتی]] mtsmriv418tvsh92rnlw6kcrldu2xi8 0 604563 1587380 1562764 2026-04-26T13:15:31Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587380 wikitext text/x-wiki [[فایل:Gorskii_04412u.jpg|thumb|سول|250px|[[تورکوستان]]'دا بیر [[تورکمن‌لر|تورکمن]] قادینی یورد چادیری‌نین قاباغیندا، ۱۹۱۳ .]] '''یورد''' یوخسا '''یورت''' ([[موغولجا]]: گئر) — [[اورتا آسیا]]'دا [[تورک خالقلاری|تورک]] و [[موغول‌لار|موغول]] کؤچریلرینین ائو اولاراق ایستیفاده ائتدیگی چادیرلارا وئریلن آد. == بیر ده باخ == [[اوبا]] [[چادیر]] [[آلاچیق]] == قایناقلار == {{قایناق}} == ائشیک باغلانتیلار == *{{Commons category inline}} *[http://www.yurtinfo.org Yurt Info]&nbsp;– A comprehensive resource for yurts and related structures *[https://www.yurtforum.com Yurt Forum]&nbsp;– A community resource for yurts and related structures *[https://www.worldhistory.org/Yurt/ Yurt - World History Encyclopedia] *[https://www.amicusmongolia.com/mongolia-ger-mongolia-yurt.html What is Mongolia Ger?(Mongolia Yurt)] *[http://www.blackdownyurts.co.uk/our-yurts/ Timelapse of Yurt construction at Blackdown Yurts&nbsp;– Devon, England by Mike Lusmore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419194406/http://www.blackdownyurts.co.uk/our-yurts/ |date=2015-04-19 }} *[http://www.wdl.org/en/item/1927 Yurts of the Nomadic Chahar People. Inner Mongolia, China, 1874] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018063216/http://www.wdl.org/en/item/1927 |date=2021-10-18 }} *[http://www.weatherport.com/yurt-and-tiny-living-tips-from-experts/ Yurt living tips from experts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220115062800/https://weatherport.com/yurt-and-tiny-living-tips-from-experts/ |date=2022-01-15 }} {{Huts}} {{Tents}} {{Authority control}} [[Category:Central Asian culture]] [[Category:Indigenous architecture]] [[Category:House types]] [[Category:Tents]] [[Category:Vernacular architecture]] [[بؤلمه:موغول مدنیتی]] kf8a49rwz9g6wxl4ieq5o9b48958c4i 0 605716 1587387 1585416 2026-04-26T22:47:45Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587387 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Northwestern Syria offensive<br>(December 2019–March 2020) | partof = the [[Syrian Civil War]] and the [[Turkish military operation in Idlib Governorate]] | image = [[File:Maarat Al-Numan Offensive (2019).svg|380px]][[File:Map of Idlib Ceasefire (March 2020).png|380px]] | caption = '''Top:''' Situation in Northwestern Syria as of 8 March 2020. Locations of Turkish, Russian, and Iranian [[Outpost (military)|outposts]] are marked.<br>'''Bottom:''' Situation along the M4 Highway after the 6 March 2020 ceasefire. {{leftlegend|#EDC4BE|Syrian Army control}}{{leftlegend|#CDEBC9|Syrian Opposition control}}{{leftlegend|#ffa067|Syrian Army & SDF control}} | date = 19 December 2019<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2019/dec/27/more-than-235000-people-have-fled-idlib-region-in-syria-says-un|title=More than 235,000 people have fled Idlib region in Syrmia, says UN|first1=Emma|last1=Graham-Harrison|first2=Hussein|last2=Akoush|date=27 December 2019|website=theguardian.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/20191227-more-than-235-000-displaced-by-latest-assault-on-syria-s-idlib-says-un|title=More than 235,000 displaced by latest assault on Syria's Idlib, says UN|date=27 December 2019|website=France 24}}</ref><ref name="threatened">{{Cite web|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2019/12/turkey-syria-russia-idlib-turkish-outposts-came-under-threat.html|title=Turkish troops in Syria threatened at Idlib outposts|first=Metin|last=Gurcan|date=30 December 2019|website=Al-Monitor}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51458008|title=Syria war: Government will pay 'heavy price' for attacking Turkish troops|date=11 February 2020|website=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/20200214-turkey-syria-erdogan-ceasefire-idlib-russia-united-nations-un-ankara-jihadist-2018-deal|title=Turkey threatens to hit Syrian 'radicals' who do not abide by ceasefire|date=14 February 2020|website=France 24}}</ref> – 6 March 2020<br />({{Age in months, weeks and days|year1=2019|month1=12|day1=19|year2=2020|month2=03|day2=06}}) | place = Northwestern [[Syria]] * Western [[Aleppo Governorate]] * [[Idlib Governorate]] * Northwestern [[Hama Governorate]] | result = Syrian Army and allies victory<ref name="Gumrukcu 2020">{{cite news | last=Gumrukcu | first=Tuvan | title=Ceasefire in Syria's Idlib comes at a cost for Turkey's Erdogan | website=Reuters | date=2020-03-06 | url=https://www.reuters.com/article/us-syria-security-turkey-ceasefire-idUSKBN20T2DJ | access-date=2020-03-19}}</ref><ref name="Jansen">{{cite web | title=Turkey the main loser in unstable Syria ceasefire deal | author= Michael Jansen| website=The Irish Times | date=2020-03-06 | url=https://www.irishtimes.com/news/world/middle-east/turkey-the-main-loser-in-unstable-syria-ceasefire-deal-1.4195416 | access-date=2020-03-19}}</ref> | territory = * Syrian Army and allies capture 2,345 square kilometers of territory<ref>{{Cite web|url=https://english.iswnews.com/12061/map-latest-military-situation-in-northwest-syria/|title=Map: Latest Military Situation in Northwest Syria – IWN|accessdate=2022-03-02|archivedate=2022-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220302060015/https://english.iswnews.com/12061/map-latest-military-situation-in-northwest-syria/}}</ref>{{better source needed|not RS|date=March 2020}} and 295 towns, villages and hilltops,<ref name="50days">{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/en/156424/|title=Military escalation in "De-escalation zone" 51 days on: 1,200,000 people displaced…2,640 killed…276 areas fall to regime forces • The Syrian Observatory For Human Rights|date=5 March 2020}}</ref> including the strategic cities of [[Ma'arrat al-Nu'man]] and [[Saraqib]],<ref name="The New York Times 2020 ceasefire">{{cite web | title=With Cease-Fire in Place, Syrians Return for Belongings, but Not to Stay | website=The New York Times | date=2020-03-16 | url=https://www.nytimes.com/2020/03/16/world/middleeast/syria-ceasefire.html | access-date=2020-03-19}}</ref> and the towns of [[Jarjnaz|Jarjanaz]], [[Kafr Rumah]], [[Hish, Syria|Hish]], [[Kafr Nabl|Kafranbel]], [[Khan Tuman]], [[Al-Eiss]] and the [[Al-Ghab Plain]]<ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/en/154849/|title=18 days of military operations in Aleppo and Idlib: 1060 regime soldiers, Turks, rebels and jihadis killed, regime forces control the strategic M5 and capture 162 areas • The Syrian Observatory For Human Rights|date=12 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/بغطاء-ناري-مكثف-قوات-النظام-تتقدم-بضوا/363427/|title=بغطاء ناري مكثف.. قوات النظام تتقدم بضواحي مدينة حلب وتسيطر على بلدة وتلة استراتيجية|date=16 February 2020}}</ref> * Syrian Army and allies gain complete control over the entire [[M5 Motorway (Syria)|M5 highway]]<ref name="The New York Times 2020 M5">{{cite web | title=Turkey-Russia Patrols Start Amid Protests on Syrian Highway | website=The New York Times | date=2020-03-15 | url=https://www.nytimes.com/aponline/2020/03/15/world/middleeast/ap-ml-syria.html | access-date=2020-03-19}}</ref><ref name="Gurcan M5">{{cite web | last=Gurcan | first=Metin | title=Turkey's geostrategic orientation at crossroads amid Idlib tangle | website=Al-Monitor | url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/03/turkey-syria-russia-idlib-deal-nato-orientation-crossroads.html | date=18 March 2020| access-date=2020-03-19}}</ref> * Syrian Army and allies encircle 9 out of 29 [[Turkish military operation in Idlib Governorate|Turkish observation posts]]<ref>{{Cite web|url=http://www.syriahr.com/?p=365439|title=بهجوم معاكس.. الفصائل تستعيد السيطرة بلدة "كفرعويد".. وأكثر من 200 ضربة جوية تستهدف منطقة "بوتين-أردوغان" |website=SOHR |date=27 February 2020}}</ref><ref>[http://www.syriahr.com/en/?p=155324 Regime forces advance rapidly in west and north-west of Aleppo amid ongoing and intensive aerial bombardment], SOHR</ref> * Turkish-backed rebels recapture 19 towns and villages, including the northern part of the Al-Ghab Plain<ref name="50days"/> | combatant1 = '''{{flag|Syria}}'''<br>{{flag|Russia}}<br>{{flag|Iran}}<br>''Allied militias:''<br />{{flagdeco|Iraq}} [[Popular Mobilization Forces|PMF]]-affiliated militias<br/>{{flagicon image|Liwa Fatemiyoun infobox flag.png}} [[Liwa Fatemiyoun]]<ref name=irgc>{{Cite news|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2020/02/irgc-trained-militias-suffer-losses-in-northwest-syria.php |title=IRGC trained militias suffer losses in northwest Syria |work=Long War Journal |author=Joe Truzman |date=14 February 2020 |access-date=17 February 2020 }}</ref><br/>{{flagicon image|Liwa Zainebiyoun infobox flag.png}} [[Liwa Zainebiyoun]]<ref name=irgc/><br>{{flag|Hezbollah}}<ref name="funeral">{{cite news |url=https://syrianobserver.com/EN/news/55630/funeral-held-for-hezbollah-field-commander-killed-in-idleb.html |title=Funeral Held for Hezbollah Field Commander Killed in Idleb |work=ZAMAN AL WASL, Syrian Observer |date=27 January 2020 |access-date=7 February 2020 }}</ref><ref name="Haboush 2020 Hizbollah">{{cite web | last=Haboush | first=Joseph | title=Three Hizbollah fighters die in Idlib in latest sign of Iran's involvement in Syria | website=The Telegraph | date=2020-02-02 | url=https://www.telegraph.co.uk/news/2020/02/02/three-hizbollah-fighters-die-idlib-latest-sign-irans-involvement/ | access-date=2020-02-28}}</ref> | combatant2 = '''[[Al-Fateh al-Mubin|Fateh Mubin operations room]]<ref name="putinanderdoganmeet">{{Cite web|url=https://english.enabbaladi.net/archives/2020/01/putin-and-erdogan-meet-in-istanbul-amid-ongoing-battles-in-syrias-idlib/ | title=Putin and Erdogan meet in Istanbul, amid ongoing battles in Syria's Idlib | date=8 January 2020 }}</ref> *{{flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg}} '''[[Hayat Tahrir al-Sham]]''' *{{flagicon image|WataniaTahrirFlag.svg}} [[National Front for Liberation]] (also part of Syrian National Army) * [[Jaysh al-Izza]]<ref name="oppositionconfusing">{{Cite web | url=https://www.almodon.com/arabworld/2020/1/25/إدلب-المعارضة-مربكة-وجيش-العزة-يدخل-المعركة | title=Idlib: The opposition is confusing ... and the "Army of Glory" is entering the battle }}</ref> {{flagdeco|Syrian Opposition}} '''[[Syrian National Army]]'''<br>'''{{flag|Turkey}}''' ({{small|from 3 February}})<br> {{flagicon image|Infobox Ajnad al-Kavkaz flag.png}} [[Ajnad al-Kavkaz]]<ref name=specialised>{{Cite news|url=https://www.janes.com/article/94675/small-russian-factions-continue-to-play-key-specialised-role-in-opposition-offensives-in-syria-s-idlib |title= Small Russian factions continue to play key specialised role in opposition offensives in Syria's Idlib |work=Jane's |author=Joanna Paraszczuk |date=4 March 2020 |access-date=4 May 2020 }}</ref><br>{{flagicon image|WaHaridFlag.png}} [[Rouse the Believers Operations Room]]<ref name=incite>{{Cite news|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2020/01/incite-the-believers-continue-to-fight-assad-regime-in-southern-idlib.php |title='Incite the Believers' continues to fight Assad regime in southern Idlib |work=Long War Journal |author1=Caleb Weiss |author2=Joe Truzman |date=27 January 2020 |access-date=6 February 2020 }}</ref><br>{{flagicon image|Flag of the Turkistan Islamic Party in Syria.svg}} [[Turkistan Islamic Party in Syria|Turkistan Islamic Party]]<ref name=aide/> | commander1 = {{flagdeco|Syria}} Maj. Gen. [[Suheil al-Hassan]]<ref>{{cite news |url=https://www.almasdarnews.com/article/prominent-syrian-army-commander-makes-appearance-in-southeast-idlib-video/ |title=Prominent Syrian Army commander makes appearance in southeast Idlib: video |work=al-Masdar News |date=22 December 2019 |access-date=7 February 2020 |archive-date=2019-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225142209/https://www.almasdarnews.com/article/prominent-syrian-army-commander-makes-appearance-in-southeast-idlib-video/ |url-status=dead |archivedate=2019-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225142209/https://www.almasdarnews.com/article/prominent-syrian-army-commander-makes-appearance-in-southeast-idlib-video/ }}</ref><ref name="thwarts">{{cite news |url=https://syrianobserver.com/EN/news/54875/armed-opposition-thwarts-iranian-attack-east-of-idleb.html |title=Armed Opposition Thwarts Iranian Attack East of Idleb |work=ZAMAN AL WASL, Syrian Observer |date=13 December 2019 |access-date=7 February 2020 }}</ref><br /><small>(25th Special Forces commander)</small><br />{{flagdeco|Syria}} Maj. Gen. [[Maher al-Assad]]<ref name="thwarts"/><br/><small>(4th Division commander)</small><br />{{flagdeco|Syria}} Brig. Gen. Burhan Rahmun{{KIA}}<br><small>(commander of 124 Brigade of Republican Guard)</small><ref name=Brig>{{Cite news|url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/280220202|title=Syrian regime commander reportedly killed in Turkish drone strike in Aleppo|work=Rudaw|date=28 February 2020|access-date=29 February 2020}}</ref><br>{{flagdeco|Syria}} Brig. Gen. Ismael Ali{{KIA}}<ref name=3Gen>{{Cite news|url=https://www.dailysabah.com/politics/turkish-combat-drones-kill-3-assad-regime-generals-in-idlib/news|title=Turkish combat drones kill 3 Assad regime generals in Idlib|work=Daily Sabah|date=1 March 2020|access-date=1 March 2020}}</ref><br>{{flagdeco|Syria}} Col. Mazar Farwati{{KIA}}<ref name=3Gen/><br>{{flagdeco|Syria}} Col. Basil Ali Khaddour{{KIA}}<br><small>(commander of 6th regiment of 25th Special Forces)</small><ref name="Enab Baladi 2019 colonel killed"/><br>{{flagdeco|Syria}} Juma al Ahmad{{KIA}}<ref name=heavy>{{Cite news|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2020/02/hezbollah-and-i.php |title=Hezbollah and Iranian-backed militias suffer heavy losses fighting in Syria |work=Long War Journal |author=Joe Truzman |date=5 February 2020 |access-date=9 February 2020 }}</ref><br /><small>(Baqir Brigade commander)</small><br/>{{flagdeco|Iran}} Asghar Pashapour{{KIA}}<ref name=aide>{{Cite news|url=https://www.middleeastmonitor.com/20200204-soleimani-aide-killed-in-syria/ |title= Soleimani aide killed in Syria |work=Middle East Monitor |date=4 February 2020 |access-date=5 February 2020 }}</ref><br/><small>(IRGC senior commander; Iranian-backed militias overseer)</small><br/>{{flagicon|Hezbollah}} Jaafar al Sadiq{{KIA}}<ref name="funeral"/><ref name=heavy/><br/><small>(Hezbollah commander)</small><br /> | commander2 = {{flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg}} [[Abu Mohammad al-Julani]]<ref name=heavy/><br/><small>(Hayat Tahrir al-Sham leader)</small><br>{{flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg}} Abu Ubeidah al-Kansafra{{KIA}}<br /><small>(Hayat Tahrir al-Sham commander)</small><ref>[https://english.iswnews.com/11874/a-prominent-tahrir-al-sham-commander-killed-in-southern-idlib/ A prominent Tahrir al-Sham commander killed in southern Idlib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211007174152/https://english.iswnews.com/11874/a-prominent-tahrir-al-sham-commander-killed-in-southern-idlib/ |date=2021-10-07 }}, Islamic World News</ref>{{better source needed|not RS|date=March 2020}}<br /> {{flagdeco|Syrian Opposition}} Maj. Gen. [[Salim Idris]]<ref name = idlibpost>{{Cite web|url=https://twitter.com/IdlibEn/status/1232629320323149825|title=Pictures of the visit of the President of the Syrian National Coalition "Anas al-Abda" the head of the Syrian Interim Government "Abdul Rahman Mustafa" and the Minister of Defense of the Syrian Interim Government "Salim Idris" to the fronts of Idlib Governorate.|author=Idlib Post}}</ref><br /><small>([[Syrian Interim Government]] Defense Minister; Syrian National Army Chief of Staff)</small> <br />{{flagdeco|Syrian Opposition}} Brig. Gen. Adnan al-Ahmad<ref name = idlibpost /><br /><small>(Syrian National Army Deputy Chief of Staff)</small><br/>{{flagdeco|Syrian Opposition}} Thaer Maarouf<ref name=operating/><br/><small>(First Legion leader)</small><br/>{{flagdeco|Syrian Opposition}} Gen. Ahmad Rahhal<br/><small>(SAA defector)</small><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-syria-security/turkey-russia-face-off-in-syria-as-fighting-escalates-plane-shot-down-idUSKBN20Q1J1|title=Turkey, Russia face off in Syria as fighting escalates, plane shot down|date=3 March 2020|work=Reuters}}</ref><br>{{flagdeco|Syrian Opposition}} Captain Mustafa Kuja<ref name=operating/><br/><small>(Northern Command commander)</small><br>{{flagdeco|Syrian Opposition}}{{flagicon image|Flag of Ahrar ash-Sham.svg}} Ali Jaber Pasha <small>(Leader of Ahrar al-Sham)</small><ref>{{cite web|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/02/erdogan-bluster-war-russia-backed-syrian-forces.html|title=Turkish losses rise in dangerous escalation over Syria's Idlib|website=Al-Monitor|date=27 February 2020}}</ref><br />{{flagdeco|Syrian Opposition}} Col. Mustafa Bakour <small>(Leader of Jaysh al-Izza)</small><ref name="aformerleader">{{Cite web|url = https://www.enabbaladi.net/archives/322878 | title=A former leader in the opposition warns of a second phase of the Idlib battles | date=23 August 2019 }}</ref><ref name="thesecondbattle">{{Cite web|url = https://www.almodon.com/arabworld/2020/2/26/معركة-إدلب-الثانية-مناورة-من-النظام-لتطبيق-سوتشي | title=The second battle of Idlib ... a maneuver by the regime to implement "Sochi"? }}</ref><br> {{flagicon|Turkey}} [[Hulusi Akar]]<ref name=Tastekin>{{cite web|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/02/turkey-syria-russia-is-ankara-changing-strategy-in-dlib-hts.html |title=Is Turkey planning to curb radicals in Idlib under strategy shift? |author=Fehim Tastekin |work=Monitor |date=16 February 2020 |access-date=3 March 2020 }}</ref><br /><small>(Turkish Minister of Defense)</small><br/>{{flagicon|Turkey}} Lt. Gen Sinan Yayla<ref>{{Cite web | url=https://www.independentturkish.com/node/140201/haber/bahar-kalkan%C4%B1-harekat%C4%B1n%C4%B1-korgeneral-sinan-yayla-y%C3%BCr%C3%BCtecek |title = Bahar Kalkanı Harekatı'nı Korgeneral Sinan Yayla yürütecek|date = 2 March 2020}}</ref><br /><small>([[Second Army (Turkey)|2nd Army commander]])</small> | units1 = {{flag|Syria}} *{{flagicon image|Flag of the Syrian Arab Army.svg}} [[Syrian Arab Army]] ** 5th Corps<ref name="unit1">{{cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/syrian-armys-death-toll-after-two-days-of-battle-in-southeast-idlib-rises-to-40/|title=Syrian Army's death toll after two-days of battle in southeast Idlib rises to 40|publisher=Al-Masdar News|date=21 December 2019|accessdate=2022-03-02|archivedate=2019-12-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191223105540/https://www.almasdarnews.com/article/syrian-armys-death-toll-after-two-days-of-battle-in-southeast-idlib-rises-to-40/}}</ref> **{{flagicon image|Syrian Republican Guard SSI.svg}} [[Republican Guard (Syria)|Republican Guard]]<ref name=nightmare>{{Cite news|url=https://english.enabbaladi.net/archives/2020/01/aleppo-is-living-nightmare-of-future-battle/ |title=Aleppo is living nightmare of future battle |work=Enab Baladi |author=Mais Hamad |date=29 January 2020 |access-date=5 February 2020 }}</ref> **{{flagicon image|Syrian commando.png}} [[25th Special Mission Forces Division]]<ref name="unit1"/> **[[4th Armoured Division (Syria)|4th Armoured Division]]<ref name=nightmare/><ref name="thwarts"/> *Local Defence Forces<ref name=heavy/> **[[Baqir Brigade]]<ref name=nightmare/> **Qamr Bani Hashim Division<ref name="qamr-bani">{{cite news |url=https://www.aymennjawad.org/2020/03/the-qamr-bani-hashim-division |title=The Qamr Bani Hashim Division |author=Aymenn Jawad Al-Tamimi |work= |date=18 March 2021 |access-date=20 June 2021 }}</ref> ***313 Force<ref name="qamr-bani"/><ref>{{Cite web|url=http://www.aymennjawad.org/2020/02/the-life-of-farid-khattab-of-the-313-force|title=The Life of Farid Khattab of the 313 Force|first=Aymenn Jawad|last=Al-Tamimi|website=Aymenn Jawad Al-Tamimi}}</ref> **Special Assignments Battalion<ref>{{Cite news|url=https://www.aymennjawad.org/2020/02/the-special-assignments-battalion-local-defence |title=The Special Assignments Battalion: Local Defence Forces Unit |author=Aymenn Jawad Al-Tamimi |date=9 February 2020 |access-date=3 March 2020 }}</ref> *{{flagicon image|InfoboxNDF.png}} [[National Defence Forces]]<ref name=NDF-involved/> *Palestinian Syrian militias **{{flagicon image|Emblem of Liwa Al-Quds.svg}} [[Liwa al-Quds]]<ref name=nightmare/><ref>{{cite web|url=https://en.muraselon.com/2019/12/map-militant-forces-in-idlib-buckle-under-huge-syrian-army-assault/|title=Map: Militant forces in Idlib buckle under huge Syrian Army assault &#124;|date=20 December 2019}}</ref>{{better source needed|not RS|date=March 2020}} **[[Free Palestine Movement|FPM]]<ref name=Palestinian>{{Cite news |url=http://www.actionpal.org.uk/en/post/9544/action-group-for-palestinians-of-syria/palestinian-group-engaged-in-pro-govt-battles-in-syria-s-idlib-province |title=Palestinian Group Engaged in Pro-Govt Battles in Syria's Idlib Province |work=Action Group for Palestinians of Syria |date=30 December 2019 |access-date=6 February 2020 |archivedate=2020-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200205143438/http://www.actionpal.org.uk/en/post/9544/action-group-for-palestinians-of-syria/palestinian-group-engaged-in-pro-govt-battles-in-syria-s-idlib-province }}</ref> **{{flagicon image|Flag of the Islamic Jihad Movement in Palestine.svg}} [[Al-Quds Brigades]]<ref name=Palestinian/> *[[Military Intelligence Directorate (Syria)|Military Intelligence Directorate]] **[[Forces of the Fighters of the Tribes]]{{efn|As can be seen in a photo collection of [https://www.longwarjournal.org/archives/2020/02/hezbollah-and-i.php this article] by the ''[[Long War Journal]]'', one of pro-government fighters killed during this offensive belonged to the ''Forces of the Fighters of the Tribes''. The militia's emblem can be seen on his photo. }} {{flag|Russia}} * {{flagicon image|Flag of the Russian Air Force.svg}} [[Russian Air Force|Air Force]] * [[File:Flag of the Russian Federal Security Service.svg|23px]] [[Federal Security Service]] ** Spetsgruppa "K" advisors<ref name="FSB">[https://meduza.io/en/news/2020/02/03/four-fsb-special-forces-officers-reportedly-killed-in-syria Four FSB special forces officers reportedly killed in Syria], Meduza</ref> *[[File:Great emblem of Military Police of Russia.svg|23px]] [[Military Police (Russia)|Military Police]] {{flag|Iran}} * [[Islamic Revolutionary Guard Corps|IRGC]]<ref name=nightmare/> ** [[Quds Force]]<ref name=aide/> * Iranian-affiliated militias<ref name=aide/> {{flag|Hezbollah}} *[[Hezbollah armed strength|Lebanese Hezbollah]]<ref name="funeral"/><ref name=heavy/> *Syrian Hezbollah<ref name=irgc/> | units2 = {{flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg}} [[Hayat Tahrir al-Sham]] *Aleppo City Battalion<ref name=nightmare/> *Red Bands<ref name=heavy/> *Tawhid and Jihad Brigade<ref name=who>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-45401474 |title=Syria: Who's in control of Idlib? |author=Zulfiqar Ali |work=BBC |date=18 February 2020 |access-date=3 March 2020 }}</ref> *Popular Resistance Units<ref name=malhama>{{Cite news|url=https://www.aymennjawad.org/2020/02/malhama-tactical-interview |title=Malhama Tactical: Interview |author=Aymenn Jawad Al-Tamimi |date=26 February 2020 |access-date=3 March 2020 }}</ref> *{{flagicon image|ImamBukhariJamaatflag.png}} [[Imam Bukhari Jamaat]]<ref name=who/> {{flagdeco|Syrian Opposition}} [[Syrian National Army]] *{{flagicon image|WataniaTahrirFlag.svg}} [[National Front for Liberation]]<ref name=prevent>{{cite web|url=https://english.enabbaladi.net/archives/2019/12/hts-denies-claims-it-is-preventing-military-reinforcement-from-reaching-idlib/|title=HTS denies claims it is preventing military reinforcement from reaching Idlib|date=25 December 2019|website=Enab Baladi}}</ref> **[[Jaysh al-Ahrar]]<ref>{{cite web|url=https://www.middleeasteye.net/news/battle-idlib-frontline-fighters-resisting-assads-assault |title=Battle for Idlib: On the frontline with the fighters resisting Assad's assault |author=Bilal Abdul Kareem |work=Middle East Eye |date=29 February 2020 |access-date=3 March 2020 }}</ref> *1st Legion **[[Ahrar al-Sharqiya]]<ref name=prevent/> **9th Division<ref name=operating>{{cite web |url=https://nedaa-sy.com/en/news/18483 |title="Syrian National Army" establishes 2 operating rooms to reinforce Idlib and Aleppo fronts to repel the Russian aggression (photos and videos) |work=Nedaa Syria |date=31 January 2020 |access-date=17 February 2020 |archive-date=17 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217114005/https://nedaa-sy.com/en/news/18483 |url-status=dead |accessdate=2022-03-02 |archivedate=2020-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200217114005/https://nedaa-sy.com/en/news/18483 }}</ref> **Samarkand Brigade<ref name=operating/> **Northern Brigade<ref name=operating/> *2nd Legion **{{Flagicon image|Flag of the Sultan Murad Brigade.png}} [[Sultan Murad Division]]<ref name=monitor>{{cite web|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/02/turkey-syria-russia-idlib-moscow-support-surprised-ankara.html |title=Turkey tests limits of Moscow-Damascus alliance |work=Al-Monitor |date=21 February 2020 |access-date=29 February 2020 }}</ref> **{{Flagicon image|Logo of the Hamza Division.jpg}} [[Hamza Division (Aleppo)|Hamza Division]]<ref name=monitor/> *3rd Legion ** {{flagicon image|Flag of Ahrar ash-Sham.svg}} [[Ahrar al-Sham]]<ref>{{cite web|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/02/erdogan-bluster-war-russia-backed-syrian-forces.html |title=Turkish losses rise in dangerous escalation over Syria's Idlib|work=Al-Monitor |date=27 February 2020 |access-date=29 February 2020 }}</ref> **[[Glory Corps]]<ref name=operating/> **[[Levant Front]]<ref name=prevent/> *Northern Command<ref name=operating/> *[[Lions of the East Army]]<ref name=prevent/> *[[Northern Division (Syrian rebel group)|Northern Division]]<ref>{{cite web|url=https://www.middleeasteye.net/news/pro-assad-forces-take-control-kafranbel-syrias-revolutionary-stronghold |title=Rebels vow to retake Kafranbel, Syria's revolutionary stronghold |author=Harun al-Aswad |work=Middle East Eye |date=29 February 2020 |access-date=3 March 2020 }}</ref> {{flagdeco|Turkey}} [[Turkish Armed Forces]] *{{flagicon image|Flag of Turkish Land Forces Command.svg}} [[Turkish Land Forces]] *{{flagicon image|Flag of Turkish Air Force Command.svg}} [[Turkish Air Force]] {{flagicon image|WaHaridFlag.png}} [[Rouse the Believers Operations Room]] *{{flagicon image|Guardians Of Religion INFOBOX flag.png}} [[Guardians of Religion Organization]]<ref name=incite/> *{{flagicon image|AnsaralTawhidFlag.png}} [[Ansar al-Tawhid (Syria)|Ansar al-Tawhid]]<ref name=incite/><ref name=Tastekin/> *{{flagicon image|Flag of Ansar al-Islam.svg}} [[Ansar al-Islam]]<ref name=incite/> [[Malhama Tactical]]<ref name=malhama/><ref name=specialised/><br/> | strength1 = Unknown | strength2 = {{flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg}} 12,000–20,000<ref name=who/><br/>{{flagdeco|Syrian Opposition}} 22,000–50,000 (total, not all involved)<ref name=who/><br/>{{flagdeco|Turkey}} 8,350<ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/en/156468/|title=150 Turkish military vehicles enter Syria as calm prevails the "de-escalation" zone • The Syrian Observatory For Human Rights|date=6 March 2020}}</ref>–20,000<ref name="reuters.com">{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-syria-security-turkey-ceasefire-idUSKBN20T2DJ|title=Ceasefire in Syria's Idlib comes at a cost for Turkey's Erdogan|first=Tuvan|last=Gumrukcu|newspaper=Reuters|date=6 March 2020|via=www.reuters.com}}</ref><br>{{flagicon image|WaHaridFlag.png}} 3,500–5,000<ref name=who/><br/> | casualties1 = {{flagicon|Syria}} 1,449 killed<ref name="casu1">383 soldiers and 357 rebels killed (19 Dec.-23 Jan.),[http://www.syriahr.com/en/?p=150897][http://www.syriahr.com/en/?p=153633] 1,129 rebels and 1,098 soldiers killed (15 Jan.-5 March),[http://www.syriahr.com/en/?p=156424] 9 rebels and 6 soldiers killed (6 March),[http://www.syriahr.com/en/?p=156458] 1 rebel killed (10 March) [http://www.syriahr.com/en/?p=156768] total of 1,496 rebels and 1,487 pro-government soldiers reported killed. 38 of the soldiers were non-Syrian.[http://www.syriahr.com/en/?p=155738][http://www.syriahr.com/en/?p=156424]</ref><br>2 [[SyAAF]] [[Mil Mi-17|Mi-17s]] shot down<ref name="mi1" /><ref name="mi2" /><ref name="Karnozov 2020">{{cite web | last=Karnozov | first=Vladimir | title=Fighter-bombers and Anka UAVs Downed as Turkey and Syria Exchange Blows | website=Aviation International News | date=2020-03-02 | url=https://www.ainonline.com/aviation-news/defense/2020-03-02/fighter-bombers-and-anka-uavs-downed-turkey-and-syria-exchange-blows | access-date=2020-03-09 | archive-date=2020-03-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200310144551/https://www.ainonline.com/aviation-news/defense/2020-03-02/fighter-bombers-and-anka-uavs-downed-turkey-and-syria-exchange-blows | url-status=dead | accessdate=2022-03-02 | archivedate=2020-03-10 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200310144551/https://www.ainonline.com/aviation-news/defense/2020-03-02/fighter-bombers-and-anka-uavs-downed-turkey-and-syria-exchange-blows }}</ref><br/>2 [[SyAAF]] [[Sukhoi Su-24|SU-24s]] shot down<ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/syria-closes-airspace-idlib-plane-shot-200301094353040.html|title=Turkey shoots down two Syrian government warplanes over Idlib|website=Al Jazeera|date=2020-03-01}}</ref><br/>1 [[SyAAF]] [[Aero L-39 Albatros|L-39]] shot down<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-syria-security-turkey-warplane-idUSKBN20Q12V|title=Turkey says Syrian government warplane shot down|author=Reuters Staff|newspaper=Reuters|date=3 March 2020|via=www.reuters.com}}</ref><br/>{{flagicon image|Liwa Fatemiyoun infobox flag.png}}{{flagicon image|Liwa Zainebiyoun infobox flag.png}} 21 killed<ref>{{Cite web|url=https://en.radiofarda.com/a/iran-buries-21-afghan-pakistani-proxy-fighters-killed-in-syria/30462791.html|title=Iran Buries 21 Afghan, Pakistani Proxy Fighters Killed In Syria|website=RFE/RL}}</ref><br/>{{flagicon|Hezbollah}} 15 killed<ref name=heavy/><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/en/156166/|title=Turkish drones kill 19 regime soldiers, the death toll of regime forces and loyalists rises to 93 in less than 72 hours • The Syrian Observatory For Human Rights|date=1 March 2020}}</ref><br/>{{flagicon|Russia}} 8 killed<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=153207|title=72 hours of violent escalation: four Russian soldiers and 125 regime soldiers, fighters and jihadies killed in military operations in Idlib and Aleppo, while nearly 1,800 strikes kill and injure over 140 civilians|website=SOHR|date=2020-01-18}}</ref><ref>[https://www.almasdarnews.com/article/jihadists-kill-4-russian-soldiers-in-western-aleppo/ Jihadists kill 4 Russian soldiers in western Aleppo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311103159/https://www.almasdarnews.com/article/jihadists-kill-4-russian-soldiers-in-western-aleppo/ |date=2020-03-11 }}, Al-Masdar<br>[https://meduza.io/en/news/2020/02/03/four-fsb-special-forces-officers-reportedly-killed-in-syria Four FSB special forces officers reportedly killed in Syria], Meduza</ref><br>{{flagicon|Iran}} 5 killed<ref>{{Cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/quds-force-special-operation-commander-killed-in-aleppo/|title=Quds Force special operation commander killed in Aleppo|website=Al-Masdar News|date=February 3, 2020|accessdate=2022-03-02|archivedate=2020-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200226130539/https://www.almasdarnews.com/article/quds-force-special-operation-commander-killed-in-aleppo/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/en/156322/|title=Turkish drones and artillery resume targeting regime's military vehicles and positions in Idlib countryside • The Syrian Observatory For Human Rights|date=3 March 2020}}</ref> | casualties2 = {{flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg}}{{flagdeco|Syrian Opposition}} 1,496 killed<ref name="casu1"/><br>{{flagicon|Turkey}} 59–73 killed <small>(58-72 soldiers, 1 contractor)</small><ref>The Turkish president confirmed 59 were killed,[https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/erdogan-idlibde-59-sehit-verdik-5667724/] including 1 civilian contractor,[https://www.aa.com.tr/en/middle-east/turkey-to-keep-military-observation-posts-in-idlib-syria/1724137] bringing the total to 58 soldiers killed. Separately, the SOHR reported 73 killed,[http://www.syriahr.com/en/?p=156424][http://www.syriahr.com/?p=367235] including 1 civilian contractor,[http://www.syriahr.com/en/?p=154347] bringing the total to 72 soldiers killed.</ref><ref group=note>Turkish losses presented do not include early claims of 50–100 dead in the February 2020 [[2020 Balyun airstrikes|Balyun airstrikes]].[https://www.spiegel.de/politik/ausland/idlib-tuerkische-soldaten-sterben-durch-luftangriffe-in-syrien-a-f42bf8b4-e061-4a7c-a697-7fc97fe37c3a][https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/02/turkey-syria-russia-deciphering-attack-on-turkish-troops.html][https://web.archive.org/web/20200229213920/https://www.msn.com/en-us/news/world/dozens-of-turkish-soldiers-killed-in-strike-in-idlib-in-syria/ar-BB10uvmc?li=BBnb7Kz][https://www.theguardian.com/commentisfree/2020/mar/02/erdogan-turkey-syria-assad?] Instead, they include 34 soldiers killed in the airstrike confirmed by Turkey.[https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/erdogan-idlibde-59-sehit-verdik-5667724/]</ref><br>5–12 [[Turkish Armed Forces|TAF]] [[Unmanned combat aerial vehicle|combat drones]] shot down<ref>1 [[TAI Anka#ANKA-S|TAI Anka-S]] (26 February) [https://www.mbs.news/a/2020/02/agency-the-syrian-army-shot-down-a-turkish-plane-marching-over-idlib-video.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311103302/https://www.mbs.news/a/2020/02/agency-the-syrian-army-shot-down-a-turkish-plane-marching-over-idlib-video.html |date=11 March 2020 }}[https://www.almasdarnews.com/article/syrian-army-shoots-down-large-turkish-military-drone-in-idlib/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311103231/https://www.almasdarnews.com/article/syrian-army-shoots-down-large-turkish-military-drone-in-idlib/ |date=2020-03-11 }}<br> 1 [[Bayraktar TB2]] (February 2020) [https://defence-point.com/2020/03/19/wreckage-of-turkish-combat-drone-uncovered-in-southeast-idlib-pics/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220302060024/https://defence-point.com/2020/03/19/wreckage-of-turkish-combat-drone-uncovered-in-southeast-idlib-pics/ |date=2022-03-02 }}[https://t.me/anna_news/4437]<br>1 TAI Anka-S (1 March)[https://theaviationist.com/2020/03/01/two-syrian-su-24-fencer-jets-and-a-turkish-drone-shot-down-over-idlib-region-syria/][https://www.dailysabah.com/politics/assad-regime-aircraft-downed-in-nw-idlib/news]<br>1 Bayraktar TB2 (3 March)[https://en.muraselon.com/2020/03/pics-syrian-army-shoots-down-turkish-bayraktar-drone-near-idlib/][https://www.mediaapakabar.com/2020/03/jadi-bintang-di-pertempuran-idlib.html]<br> 1 Bayraktar TB2 (4 March) [https://www.sana.sy/en/?p=187369] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200526021657/https://www.sana.sy/en/?p=187369 |date=26 May 2020 }}</ref><ref name="Ripley Weekly 2020">{{cite web | last1=Ripley | first1=Tim | last2=Weekly | first2=London - Jane's Defence | title=Turkish UAVs played leading role in Idlib battle | website=Jane's 360 | date=2020-03-06 | url=https://www.janes.com/article/94745/turkish-uavs-played-leading-role-in-idlib-battle | access-date=2020-03-09}}</ref> 23 Sabra tanks<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=https://www.turkishnews.com/tr/content/2020/02/20/russian-bombers-destroyed-23-turkish-tanks-18-mlrs-installations-and-about-50-armored-personnel-carriers/ |accessdate=2022-03-02 |archivedate=2022-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220115124319/https://www.turkishnews.com/tr/content/2020/02/20/russian-bombers-destroyed-23-turkish-tanks-18-mlrs-installations-and-about-50-armored-personnel-carriers/ }}</ref> | casualties3 = 370+ civilians killed <small>(per UN; by February)</small><ref name="Deeb 2020">{{cite web | last=Deeb | first=Sarah El | title=Syrian refugees run out of room in final opposition enclave | website=SFChronicle.com | date=2020-02-14 | url=https://www.sfchronicle.com/world/article/Syrian-refugees-run-out-of-room-in-final-15057450.php | access-date=2020-03-12}}</ref><br>470+ civilians killed <small>(per SOHR)</small><ref name="France 24 2020 pilot">{{cite web | title=Syrian pilot killed as Turkey downs warplane: monitor | website=France 24 | date=2020-03-03 | url=https://www.france24.com/en/20200303-syrian-pilot-killed-as-turkey-downs-warplane-monitor | access-date=2020-03-12}}</ref><br>980,000+ civilians displaced from Idlib and Aleppo<ref name="Gumrukcu 2020 overwhelmed"/><ref name="The Refugee Brief 2020"/> | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Syrian Civil War}} }} '''۲۰۲۰ ایدلیب چاتیشمالاری''' اینگیلیسجه : Northwestern Syria offensive (December 2019–March 2020) بو چاتیشما تۆرکیه و تۆرکیه دستکلدیغی ساواشچی گروه لار روسیه ، اسد رژیمی ، حیزب الله و ایرانین ساواشچیلاری نین آراسیندا باش وردی بو چاتیشما ایدلیب بؤلگه سینین کونترول ائتمک ایچۆن اولدو. == قایناقلار == {{اتک‌یازی}} dohksh1n3n1omyxfu5e048zaebylbvl 0 609115 1587389 1585417 2026-04-26T23:08:13Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587389 wikitext text/x-wiki Itska topary, Forex we pul söwdasy maksady bilen 2018-nji ýylda Tähranda Eýranda döredildi. 2019-njy ýylda ofisini Tährandan Stambula geçirdi. <ref>[https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-146/1329704-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D9%88-%D Bihayê du salan bilind ê dolar li hember yen Japonî di bazara forex de - rekorek bîst salan hate şikandin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815164740/https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-146/1329704-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D9%88-%D |date=2022-08-15 }}Ajansa nûçeyan a Barna.Di 15ê Tîrmeha 2022ê de hate wergirtin</ref> <ref>[https://shoma-online.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D8%A7/ Di analîza teknîkî de karanîna tetikan ji bo destnîşankirina derfetan û kirîn û firotina otomatîkî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220831131858/https://shoma-online.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D8%A7/ |date=2022-08-31 }}Ajansa weya nûçeyan a serhêl. Di 15ê Tîrmeha 2022an de hatiye standin</ref> <ref>[https://ravandbazar.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3/62831/ Rojên danûstendinê yên baş li forex-ê ku xwedan qebareya herî mezin a danûstendinê ne]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}Ajansa nûçeyan a Trend Bazarê Di 15ê Tîrmeha 2022an de hatiye wergirtin</ref> <ref>[https://www.imna.ir/news/576221/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1 Piştî bidawîbûna Corona dê aboriya Rojhilata Navîn bibe çi guhertin - analîzek berfireh a rewşa heyî]Ajansa nûçeyan a Îmna. Di 15ê Tîrmeha 2022an de hatiye standin</ref> == Amal ediň == Itska, Stambulda ýerleşýän eýranlylar üçin maliýe we metbugat web sahypasydyr. 2019-njy ýylda döredilen Itska, maliýe bazaryndaky höwesjeňlere tygşytlylyk hasaby hökmünde maliýe önümleriniň bahalandyrmalaryny we synlaryny hödürleýär.. <ref>[https://www.khabareazad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA-74/21618-%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%86%DA%A9%D9%88-%D9%87%D8%B1-%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A Renko chart Her tiştê ku hûn hewce ne li ser nexşeyên Renko di bazarên darayî de zanibin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815165746/https://www.khabareazad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA-74/21618-%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%86%DA%A9%D9%88-%D9%87%D8%B1-%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A |date=2022-08-15 }}Xeber Azad Di 15ê Tîrmeha 2022an de hatiye wergirtin</ref> <ref>[https://www.saat24.news/news/586351/%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%B3%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%81%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3- Itska, wekî yek ji malperên perwerdehiya forex, navnîşek çêtirîn brokerên forex çêkir]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}24:00. Di 15ê Tîrmeha 2022ê de hat wergirtin</ref> <ref>[https://www.mosalasonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-2/121911-%D9%87%D8%AC%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B Hedging li Forex Çareseriyek ji bo kêmkirina xetereyê di danûstandinên darayî de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815170303/https://www.mosalasonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-2/121911-%D9%87%D8%AC%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B |date=2022-08-15 }}Databasa nûçe û analîzên Sêgoşeyê. Di 15ê Tîrmeha 2022an de hatiye standin</ref> <ref>[https://iusnews.ir/fa/news-details/432978/%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%88%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%B1-%7C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%B1%D9%88%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%85%D8%A6%D9%86-%D9%88-%D8%B1%DA Brokerek derbasdar bibînin Meriv çawa brokerek pêbawer û birêkûpêk peyda dike? Brokera forex ya çêtirîn çi ye?]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}Nûçenameya xwendekarên Îranî. Di 15 Tîrmeh 2022 de hatiye wergirtin</ref> == Daşarky baglanyşyklar == * [https://itsca-brokers.com Esasy sahypa] * [https://fa.everybodywiki.com/%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%B3%DA%A9%D8%A7 Islendik wiki] * [https://www.ilna.ir/Section-entertainment-12/1170378-how-to-choose-best-forex-broker-for-iranians-by-itsca tarapyndan] == Çeşme == <references group=""></references> [[بؤلمه:Kompaniýa]] [[بؤلمه:Eýran kompaniýalary]] fr734pxpeisexhruaedkh79uqo5kqcv 0 614505 1587396 1566680 2026-04-27T04:04:20Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587396 wikitext text/x-wiki {{قیسا آچیقلاما|31st season of Azadegan League}} {{Infobox football league season | competition = [[ایرانین آزادگان لیگی]] | winners = [[شمس‌آذر فوتبال کولوبو|شمس‌آذر]] | promoted = [[شمس‌آذر فوتبال کولوبو|شمس‌آذر]]<br>[[ایستیقلال خوزیستان فوتبال کولوبو|ایستیقلال خوزیستان]] | relegated = [[شهرداری همدان فوتبال کولوبو|شهرداری همدان]]<br>[[چوکا تالش فوتبال کولوبو|چوکا تالش]]<br>[[امید وحدت خوراسان فوتبال کولوبو|امید وحدت]] | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | matches = | total goals = | league topscorer = | biggest home win = | biggest away win = | highest scoring = | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[آزادگان لیگی ۰۱-۱۴۰۰|۰۱–۱۴۰۰]] | nextseason = [[آزادگان لیگی ۰۳-۱۴۰۲|۰۳–۱۴۰۲]] | season = ۰۲–۱۴۰۱ | best goalkeeper = }} '''آزادگان لیگی ۰۲-۱۴۰۱''' ایرانین فوتبال لیگلرینین آراسیندا [[ایرانین آزادگان لیگی|بیرینجی لیگ]] آدلانیر و بو دؤور ۳۲-جی دؤورو اولور.<ref>{{Cite web |title=AZADEGAN LEAGUE |url=https://int.soccerway.com/national/iran/azadegan-league/20202021/regular-season/r59575/ |access-date=2021-07-20 |website=soccerway.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Azadegan League stats |url=https://footystats.org/iran/azadegan-league |access-date=2021-07-20 |website=footystats.org}}</ref> بو مووسوم ۱۱ اوکتبر ۲۰۲۲ تاریخینده باشلادی<ref>{{Cite web |script-title=fa:اعلام زمان شروع مسابقات لیگ دسته اول |url=https://www.varzesh3.com/news/1779389/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84 |access-date=2021-09-16 |website=Sehvarzesh Sports |language=fa}}</ref> ۱۳ تیم [[آزادگان لیگی ۰۱-۱۴۰۰]]-دن، ایکی تازا تیم [[ایران سوپر لیگی ۰۱-۱۴۰۰]] -دن ([[شهرخودرو فوتبال کولوبو|شهر خودرو]] و [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی]]) و اوچ تازا تیم ایکینجی لیگدن ([[چوکا تالش فوتبال کولوبو|چوکا]]، [[شاهین بندر عامری فوتبال کولوبو|شاهین بندر عامری]] و [[ون پارس نقش جهان فوتبال کولوبو|ون پارس]] شامپیون، ایکینجی تیم و اوچونجو تیم) بو لیگه علاوه اولدولار.<ref>{{Cite web |script-title=fa:18 تیم فصل 1402-1401 لیگ یک مشخص شدند |url=http://dsport.ir/fa/news/118316/%DB%B1%DB%B8-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2022-07-04 |website=DSport |language=fa |title=archive copy |accessdate=2024-04-21 |archivedate=2023-04-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230421122214/http://dsport.ir/fa/news/118316/%DB%B1%DB%B8-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF }}</ref> == تیملر == === ایستادیوملار و یئرلر === {{Location map+|Iran|width=400|float=left|caption=کولوبلارین یئری|places= {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=38.43 |long=48.87 |label=[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|ش.&nbsp;آستارا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=36.4 |long=52.35 |label=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=32.64 |long=51.67 |label=[[ون پارس نقش جهان فوتبال کولوبو]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.275 |long=55.80 |label=[[آرمان گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|آرمان&nbsp;گوهر]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.11639|long=55.11861|label=[[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس&nbsp;شهر&nbsp;بابک]] |position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=33.49 |long=48.3559 |label=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]]|position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=35.51 |long=51.92 |label=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=29.62 |long=52.53 |label=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر&nbsp;سپاسی]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=34.79833|long=48.515 |label=[[شهرداری همدان فوتبال کولوبو|ش.&nbsp;همدان]] |position=left}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=37.80 |long=48.90 |label=[[چوکا تالش فوتبال کولوبو|چوکا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=36.30 |long=59.60 |label=[[Oامید وحدت خوراسان فوتبال کولوبو|امید&nbsp;وحدت]]|position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=36.2667 |long=50.0 |label=[[شمس‌آذر فوتبال کولوبو|شمس&nbsp;آذر]] |position=left}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=27.82 |long=52.33 |label=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس&nbsp;جنوبی]] |position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.56 |long=49.20 |label=خلیج فارس|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=35.01 |long=50.21 |label=[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه&nbsp;طلایی]]|position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.32750|long=48.69389|label=[[ایستیقلال خوزیستان فوتبال کولوبو|ایست.&nbsp;خوزستان]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.585 |long=48.885 |label=[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایست.&nbsp;ملاثانی]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=32.31 |long=54.02 |label=[[چادرملو]]|position=right}} |}} {| class="wikitable sortable" !تیم !یئر !ایستادیوم !یئرلشیم |- |[[آرمان گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|آرمان گوهر سیرجان]] |[[سیرجان]] |تختی ایستادیومو | style="text-align:center" |۵٬۰۰۰ |- |چادر ملو اردکان |[[اردکان (یزد)]] | | style="text-align:center" | |- |[[چوکا تالش فوتبال کولوبو|چوکا تالش]] |[[هشتپر|تالش]] | | style="text-align:center"| |- |[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایستیقلال ملاثانی]] |[[اهواز]] |[[تختی اهواز ایستادیومو|تختی]] | style="text-align:center" |۳۸٬۹۰۰ |- |[[ایستیقلال خوزیستان فوتبال کولوبو|ایستیقلال خوزیستان]] |[[اهواز]] |[[تختی اهواز ایستادیومو|تختی]] | style="text-align:center" |۳۸٬۹۰۰ |- |[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی شیراز]] |[[شیراز]] |[[پارس شیراز ایستادیومو|پارس]] | style="text-align:center" |۵۰٬۰۰۰ |- |[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] |[[خورم‌آباد]] |[[تختی ایستادیومو (خرم‌آباد)|تختی]] | style="text-align:center" |۸٬۹۰۰ |- |[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه طلایی]] |[[ساوه]] |[[Shahid Chamran Stadium|Shahid Chamran]] | style="text-align:center" |۳٬۰۰۰ |- |[[Mes Shahr-e Babak Kerman F.C.|Mes Shahr-e Babak]] |[[سیرجان]] | | style="text-align:center" | |- |[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] |[[جم (بوشهر)|جم]] |[[تختی ایستادیومو (جم)|تختی]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- |[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] |[[بابول (شهر)|بابول]] |[[هفت تیر ایستادیومو|هفت تیر]] | style="text-align:center" |۶٬۰۰۰ |- |[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]] |[[تهران]] |[[شهید دستگردی ایستادیومو|شهید دستگردی]] | style="text-align:center" | |- |[[Khalij Fars Mahshahr S.C.|Khalij Fars Mahshahr]] |[[بندر ماهشهر]] | | style="text-align:center" | |- |[[امید وحدت خوراسان فوتبال کولوبو |امید وحدت]] |[[مشهد]] |[[ثامن ایستادیومو|ثامن]] | style="text-align:center" |۳۵٬۰۰۰ |- |[[شمس‌آذر فوتبال کولوبو|شمس‌آذر]] |[[قزوین]] | | style="text-align:center" | |- |[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|شهرداری آستارا]] |[[آستارا (ایران)|آستارا]] |وحدت | style="text-align:center"| |- |[[شهرداری همدان فوتبال کولوبو|شهرداری همدان]] |[[همدان]] | | style="text-align:center"| |- |Van Pars Nasghshe Jahan |[[ایصفاهان]] | | style="text-align:center"| |- |} === تیملرین سایی‌سی هر اوستاندا === {| class="wikitable" ! !اوستان !سایی‌سی !تیملر |- |۱ |[[خوزیستان اوستانی|خوزیستان]] | align="center" |۳ | align="center" |ایستیقلال خوزیستان، ایستیقلال ملاثانی، خلیج فارس ماهشهر |- |۲ |[[گیلان اوستانی|گیلان]] | align="center" |۲ | align="center" |چوکا، شهرداری آستارا |- |۳ |[[کیرمان اوستانی|کیرمان]] | align="center" |۲ | align="center" |Arman Gohar Sirjan, [[Mes Shahr-e Babak Kerman F.C.|Mes Shahr-e Babak]] |- |۴ |[[بوشهر اوستانی|بوشهر]] | align="center" |1 | align="center" |[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی]] |- |۵ |[[فارس اوستانی|فارس]] | align="center" |۱ | align="center" |فجر سپاسی |- |۶ |[[همدان اوستانی|همدان]] | align="center" |۱ | align="center" |[[Shahrdari Hamedan F.C.|Shahrdari Hamedan]] |- |۷ |[[ایصفاهان اوستانی|ایصفاهان]] | align="center" |۱ | align="center" |Van Pars |- |۸ |[[رضوی خوراسان اوستانی|رضوی خوراسان]] | align="center" |۱ | align="center" |[[Omid Vahdat Khorasan F.C.|Omid Vahdat]] |- |۹ |[[لوریستان اوستانی|لوریستان]] | align="center" |۱ | align="center" |[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]] |- |۱۰ |[[مرکزی اوستانی|مرکزی]] | align="center" |۱ | align="center" |Khooshe Talaei Saveh |- |۱۱ |[[مازندران اوستانی|مازندران]] | align="center" |۱ | align="center" |Rayka Babol |- |۱۲ |[[قزوین اوستانی|قزوین]] | align="center" |۱ | align="center" |Shams Azar |- |۱۳ |[[تهران اوستانی|تهران]] | align="center" |۱ | align="center" |سایپا |- |۱۴ |[[یزد اوستانی|یزد]] | align="center" |۱ | align="center" |Chadormalou |} == لیگین جدولی == <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL |source=[https://iranleague.ir/fa/LeagueType-Full-Table/10 IranLeague], [http://dsport.ir/fa/sport_plus/league/full/90 Dsport] |section=Group A |res_col_header=PR |sortable_table=y |team13=ARM|name_ARM=[[آرمان گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|آرمان گوهر]] |team7=CHA|name_CHA=[[چادرملو اردکان فوتبال کولوبو|چادرملو اردکان]] |team17=CHT|name_CHT=[[چوکا تالش فوتبال کولوبو|چوکا تالش]] '''(R)''' |team2=ESK|name_ESK=[[ایستیقلال خوزیستان فوتبال کولوبو|ایستیقلال خوزیستان]] '''(P)''' |team11=ESM|name_ESM=[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایستیقلال ملاثانی]] |team4=FJR|name_FJR=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی شیراز]] |team15=KFM|name_KFM=[[خلیج فارس ماهشهر فوتبال کولوبو|خلیج فارس ماهشهر]] |team5=KHE|name_KHE=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] |team12=KTS|name_KTS=[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه طلایی]] |team18=SKM|name_SKM=[[امید وحدت خوراسان فوتبال کولوبو|امید وحدت]] '''(R)''' |team6=MSB|name_MSB=[[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس شهر بابک]] |team9=PJJ|name_PJJ=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] |team10=RYK|name_RYK=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] |team3=SAP|name_SAP=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]] |team14=SHR|name_SHR=[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|شهرداری آستارا]] |team16=SHH|name_SHH=[[شهرداری همدان فوتبال کولوبو|شهرداری همدان]] '''(R)''' |team1=SAQ|name_SAQ=[[شمس‌آذر فوتبال کولوبو|شمس‌آذر]] '''(C, P)''' |team8=VPN|name_VPN=[[ون پارس نقش جهان فوتبال کولوبو|ون پارس نقش جهان]] |win_ARM=8 |draw_ARM=9 |loss_ARM=15|gf_ARM=29|ga_ARM=45 |win_CHA=11|draw_CHA=12|loss_CHA=9 |gf_CHA=32|ga_CHA=31 |win_CHT=4 |draw_CHT=10|loss_CHT=18|gf_CHT=29|ga_CHT=55 |win_ESK=14|draw_ESK=15|loss_ESK=3 |gf_ESK=47|ga_ESK=21 |win_ESM=7 |draw_ESM=16|loss_ESM=9 |gf_ESM=27|ga_ESM=42 |win_FJR=14|draw_FJR=11|loss_FJR=7 |gf_FJR=40|ga_FJR=25 |win_KFM=7 |draw_KFM=8 |loss_KFM=17|gf_KFM=21|ga_KFM=42 |win_KHE=12|draw_KHE=16|loss_KHE=4 |gf_KHE=32|ga_KHE=16 |win_KTS=8 |draw_KTS=11|loss_KTS=13|gf_KTS=26|ga_KTS=33 |win_MSB=10|draw_MSB=15|loss_MSB=7 |gf_MSB=24|ga_MSB=20 |win_PJJ=11|draw_PJJ=10|loss_PJJ=11|gf_PJJ=26|ga_PJJ=31 |win_RYK=8 |draw_RYK=14|loss_RYK=10|gf_RYK=26|ga_RYK=25 |win_SAP=15|draw_SAP=10|loss_SAP=7 |gf_SAP=30|ga_SAP=22 |win_SHR=5 |draw_SHR=15|loss_SHR=12|gf_SHR=14|ga_SHR=27 |win_SHH=6 |draw_SHH=10|loss_SHH=16|gf_SHH=16|ga_SHH=30 |win_SKM=0 |draw_SKM=0 |loss_SKM=0 |gf_SKM=0 |ga_SKM=0 |win_SAQ=21|draw_SAQ=7 |loss_SAQ=4 |gf_SAQ=67|ga_SAQ=24 |win_VPN=12|draw_VPN=9 |loss_VPN=11|gf_VPN=32|ga_VPN=29 |hth_MSB=Mes Shahr Babak,Chadormalou Ardakan and Van Pars Naghsh-e-Jahan are ranked by '''head-to-head points''': Van Pars Naghsh-e-Jahan 0–0 Mes Shahr Babak, Chadormalou Ardakan 2-0 Van Pars Naghsh-e-Jahan, Mes Shahr Babak2-0 Chadormalou Ardakan, Mes Shahr Babak 2–0 Van Pars Naghsh-e-Jahan, Van Pars Naghsh-e-Jahan 0-2 Chadormalou Ardakan, Chadormalou Ardakan 1-1 Mes Shahr Babak. Mes Shahr Babak 9 points, Chadormalou Ardakan 8 points, Van Pars Naghsh-e-Jahan 1 point. |hth_CHA=MSB |hth_VPN=MSB |col_P=PaleGreen|text_P=Promotion to [[ایران سوپر لیگی ۰۳-۱۴۰۲]] |result1=P|result2=P |col_R1=red1|text_R1=Relegation to [[2023–24 Iran Football's 3rd Division|2023–24 3rd Division 2nd Stage]] |col_R2=red2|text_R2=Relegation to [[ایران فوتبالینین ایکینجی لیگی|2nd Division]] |result16=R2|result17=R2|result18=R1 |class_rules = 1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored; 7) Play-off at neutral venue.<br />(Note: Head-to-head record is used only after all the matches between the teams in question have been played). <ref>{{Cite web|url=https://iranleague.ir/fa/News/Detail/152642/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88-|title=اعلام نحوه تعیین قهرمان،صعود و سقوط کنندگان|website=iranleague}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |update=23 May 2023 }}</onlyinclude> ==نتیجه‌لر== {{#invoke:sports results|main | source = [https://us.soccerway.com/national/iran/azadegan-league/20222023/regular-season/r70624/ Soccerway] | update =23 May 2023 | matches_style = FBR | team1= ARM | team2= CHA | team3=CHT | team4= DAR | team5= ESK |team6= ESM | team7= FJR | team8= KFM | team9= KHE | team10= KTS |team11= MSB | team12= OVM | team13= PAR | team14=SAP | team15=SHR |team16=SHH |team17=SAQ |team18=VPN |name_ARM=[[آرمان گوهر سیرجان فوتبال کولوبو|Arman Gohar]] |match_ARM_CHT=2-1 |match_ARM_CHA=1-2 |match_ARM_DAR=0-0 |match_ARM_ESK=0-2 |match_ARM_ESM=2-0 |match_ARM_FJR=1-1 |match_ARM_KFM=1-1 |match_ARM_KHE=1-1 |match_ARM_KTS=1-3 |match_ARM_MSB=2-3 |match_ARM_OVM= |match_ARM_PAR=3-2 |match_ARM_SAP=2-1 |match_ARM_SHR=1-0 |match_ARM_SHH=1-0 |match_ARM_SAQ=1-2 |match_ARM_VPN=1-1 |name_CHA=[[Chadormalou Ardakan]] |match_CHA_ARM=1-1 |match_CHA_CHT=3-3 |match_CHA_DAR=0-0 |match_CHA_ESK=2-2 |match_CHA_ESM=0-1 |match_CHA_FJR=2-1 |match_CHA_KFM=0-1 |match_CHA_KHE=1-1 |match_CHA_KTS=4-2 |match_CHA_MSB=1-1 |match_CHA_OVM= |match_CHA_PAR=0-2 |match_CHA_SAP=0-0 |match_CHA_SHR=1-0 |match_CHA_SHH=1-1 |match_CHA_SAQ=0-2 |match_CHA_VPN=2-0 |name_CHT=[[چوکا تالش فوتبال کولوبو|Chooka Talesh]] |match_CHT_ARM=2-0 |match_CHT_CHA=1-2 |match_CHT_DAR=1-3 |match_CHT_ESK=1-0 |match_CHT_ESM=1-2 |match_CHT_FJR=1-2 |match_CHT_KFM=0-0 |match_CHT_KHE=1-1 |match_CHT_KTS=2-0 |match_CHT_MSB=0-1 |match_CHT_OVM={{Strikethrough|3-0}} |match_CHT_PAR=0-0 |match_CHT_SAP=0-0 |match_CHT_SHR=3-0 |match_CHT_SHH=2-2 |match_CHT_SAQ=0-3 |match_CHT_VPN=1-2 |name_DAR=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|Darya Babol]] |match_DAR_ARM=0-0 |match_DAR_CHA=0-1 |match_DAR_CHT=0-0 |match_DAR_ESK=0-1 |match_DAR_ESM=4-1 |match_DAR_FJR=3-0 |match_DAR_KFM=1-0 |match_DAR_KHE=0-0 |match_DAR_KTS=1-1 |match_DAR_MSB=3-1 |match_DAR_OVM= |match_DAR_PAR=0-0 |match_DAR_SAP=1-0 |match_DAR_SHR=2-0 |match_DAR_SHH=0-0 |match_DAR_SAQ=1-2 |match_DAR_VPN=1-1 |name_ESK=[[ایستیقلال خوزیستان فوتبال کولوبو|Esteghlal Khuzestan]] |match_ESK_ARM=5-0 |match_ESK_CHA=0-0 |match_ESK_CHT=6-0 |match_ESK_DAR=1-0 |match_ESK_ESM=1-1 |match_ESK_FJR=0-0 |match_ESK_KFM=2-0 |match_ESK_KHE=0-0 |match_ESK_KTS=2-0 |match_ESK_MSB=0-0 |match_ESK_OVM= |match_ESK_PAR=3-1 |match_ESK_SAP=0-0 |match_ESK_SHR=1-0 |match_ESK_SHH=0-0 |match_ESK_SAQ=2-1 |match_ESK_VPN=2-0 |name_ESM=[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|Esteghlal Mollasani]] |match_ESM_ARM=1-1 |match_ESM_CHA=1-0 |match_ESM_CHT=3-3 |match_ESM_DAR=2-0 |match_ESM_ESK=3-3 |match_ESM_FJR=1-1 |match_ESM_KFM=1-1 |match_ESM_KHE=2-1 |match_ESM_KTS=1-1 |match_ESM_MSB=0-0 |match_ESM_OVM= |match_ESM_PAR=0-0 |match_ESM_SAP=0-0 |match_ESM_SHR=0-0 |match_ESM_SHH=1-1 |match_ESM_SAQ=0-0 |match_ESM_VPN=1-1 |name_FJR=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|Fajr Sepasi Shiraz]] |match_FJR_ARM=2-1 |match_FJR_CHA=2-0 |match_FJR_CHT=3-0 |match_FJR_DAR=4-1 |match_FJR_ESK=1-1 |match_FJR_ESM=1-2 |match_FJR_KFM=3-0 |match_FJR_KHE=1-1 |match_FJR_KTS=1-2 |match_FJR_MSB=1-1 |match_FJR_OVM={{Strikethrough|11-0}} |match_FJR_PAR=3-1 |match_FJR_SAP=1-0 |match_FJR_SHR=0-0 |match_FJR_SHH=1-0 |match_FJR_SAQ=1-0 |match_FJR_VPN=1-0 |name_KFM=[[Khalij Fars Mahshahr S.C.|Khalij Fars Mahshahr]] |match_KFM_ARM=2-1 |match_KFM_CHA=0-1 |match_KFM_CHT=4-2 |match_KFM_DAR=2-1 |match_KFM_ESK=1-0 |match_KFM_ESM=0-2 |match_KFM_FJR=0-4 |match_KFM_KHE=0-3 |match_KFM_KTS=0-0 |match_KFM_MSB=1-0 |match_KFM_OVM= |match_KFM_PAR=1-2 |match_KFM_SAP=0-1 |match_KFM_SHR=1-1 |match_KFM_SHH=1-0 |match_KFM_SAQ=0-0 |match_KFM_VPN=0-1 |name_KHE=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|Kheybar Khorramabad]] |match_KHE_ARM=2-0 |match_KHE_CHA=0-0 |match_KHE_CHT=2-0 |match_KHE_DAR=2-1 |match_KHE_ESK=1-1 |match_KHE_ESM=4-0 |match_KHE_FJR=1-0 |match_KHE_KFM=3-1 |match_KHE_KTS=0-0 |match_KHE_MSB=0-0 |match_KHE_OVM= |match_KHE_PAR=0-0 |match_KHE_SAP=0-0 |match_KHE_SHR=0-0 |match_KHE_SHH=0-0 |match_KHE_SAQ=3-1 |match_KHE_VPN=0-1 |name_KTS=[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|Khooshe Talaei Saveh]] |match_KTS_ARM=0-1 |match_KTS_CHA=1-1 |match_KTS_CHT=1-0 |match_KTS_DAR=0-1 |match_KTS_ESK=0-2 |match_KTS_ESM=4-0 |match_KTS_FJR=1-1 |match_KTS_KFM=1-0 |match_KTS_KHE=1-1 |match_KTS_MSB=0-0 |match_KTS_OVM={{Strikethrough|1-0}} |match_KTS_PAR=2-0 |match_KTS_SAP=0-1 |match_KTS_SHR=2-0 |match_KTS_SHH=0-0 |match_KTS_SAQ=0-3 |match_KTS_VPN=0-1 |name_MSB=[[Mes Shahr-e Babak Kerman F.C.|Mes Shahr Babak]] |match_MSB_ARM=1-0 |match_MSB_CHA=2-0 |match_MSB_CHT=2-1 |match_MSB_DAR=0-0 |match_MSB_ESK=1-1 |match_MSB_ESM=3-0 |match_MSB_FJR=1-0 |match_MSB_KFM=1-0 |match_MSB_KHE=0-1 |match_MSB_KTS=1-1 |match_MSB_OVM= |match_MSB_PAR=0-0 |match_MSB_SAP=0-0 |match_MSB_SHR=0-0 |match_MSB_SHH=1-0 |match_MSB_SAQ=1-1 |match_MSB_VPN=2-0 |name_OVM=[[Omid Vahdat Khorasan F.C.|Omid Vahdat]] |match_OVM_ARM={{Strikethrough|0-7}} |match_OVM_CHA= |match_OVM_CHT= |match_OVM_DAR={{Strikethrough|0-6}} |match_OVM_ESK= |match_OVM_ESM={{Strikethrough|0-3}} |match_OVM_FJR= |match_OVM_KFM={{Strikethrough|0-5}} |match_OVM_KHE= |match_OVM_KTS= |match_OVM_MSB={{Strikethrough|0-3}} |match_OVM_PAR= |match_OVM_SAP= |match_OVM_SHR= |match_OVM_SHH= |match_OVM_SAQ= |match_OVM_VPN= |name_PAR=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|Pars Jonoubi Jam]] |match_PAR_ARM=0-1 |match_PAR_CHA=0-1 |match_PAR_CHT=2-1 |match_PAR_DAR=1-0 |match_PAR_ESK=1-2 |match_PAR_ESM=2-1 |match_PAR_FJR=0-0 |match_PAR_KFM=0-0 |match_PAR_KHE=0-0 |match_PAR_KTS=1-0 |match_PAR_MSB=2-1 |match_PAR_OVM= |match_PAR_SAP=1-1 |match_PAR_SHR=3-0 |match_PAR_SHH=1-0 |match_PAR_SAQ=0-1 |match_PAR_VPN=2-1 |name_SAP=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|Saipa]] |match_SAP_ARM=2-1 |match_SAP_CHA=1-0 |match_SAP_CHT=0-0 |match_SAP_DAR=2-0 |match_SAP_ESK=2-2 |match_SAP_ESM=4-0 |match_SAP_FJR=0-1 |match_SAP_KFM=3-1 |match_SAP_KHE=0-1 |match_SAP_KTS=1-0 |match_SAP_MSB=1-0 |match_SAP_OVM= |match_SAP_PAR=3-1 |match_SAP_SHR=1-1 |match_SAP_SHH=1-0 |match_SAP_SAQ=2-1 |match_SAP_VPN=1-0 |name_SHR=[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|Shahrdari Astara]] |match_SHR_ARM=2-0 |match_SHR_CHA=0-2 |match_SHR_CHT=1-1 |match_SHR_DAR=0-0 |match_SHR_ESK=0-0 |match_SHR_ESM=1-0 |match_SHR_FJR=0-0 |match_SHR_KFM=2-2 |match_SHR_KHE=0-1 |match_SHR_KTS=0-0 |match_SHR_MSB=0-0 |match_SHR_OVM= |match_SHR_PAR=1-0 |match_SHR_SAP=0-1 |match_SHR_SHH=3-0 |match_SHR_SAQ=0-0 |match_SHR_VPN=1-0 |name_SHH=[[Shahrdari Hamedan F.C.|Shahrdari Hamedan]] |match_SHH_ARM=1-0 |match_SHH_CHA=0-1 |match_SHH_CHT=3-0 |match_SHH_DAR=0-0 |match_SHH_ESK=0-1 |match_SHH_ESM=0-0 |match_SHH_FJR=1-2 |match_SHH_KFM=1-0 |match_SHH_KHE=2-0 |match_SHH_KTS=0-2 |match_SHH_MSB=1-0 |match_SHH_OVM={{Strikethrough|7-0}} |match_SHH_PAR=0-1 |match_SHH_SAP=0-1 |match_SHH_SHR=0-0 |match_SHH_SAQ=1-4 |match_SHH_VPN=1-0 |name_SAQ=[[شمس‌آذر فوتبال کولوبو|Shams Azar Qazvin]] |match_SAQ_ARM=3-1 |match_SAQ_CHA=3-1 |match_SAQ_CHT=4-1 |match_SAQ_DAR=1-1 |match_SAQ_ESK=2-1 |match_SAQ_ESM=0-0 |match_SAQ_FJR=3-1 |match_SAQ_KFM=2-1 |match_SAQ_KHE=2-1 |match_SAQ_KTS=4-0 |match_SAQ_MSB=3-0 |match_SAQ_OVM= |match_SAQ_PAR=5-0 |match_SAQ_SAP=4-0 |match_SAQ_SHR=3-1 |match_SAQ_SHH=2-1 |match_SAQ_VPN=3-0 |name_VPN=[[Van Pars Naghsh-e-Jahan]] |match_VPN_ARM=1-1 |match_VPN_CHA=0-2 |match_VPN_CHT=1-0 |match_VPN_DAR=1-0 |match_VPN_ESK=3-3 |match_VPN_ESM=2-0 |match_VPN_FJR=0-0 |match_VPN_KFM=2-0 |match_VPN_KHE=0-1 |match_VPN_KTS=2-1 |match_VPN_MSB=0-0 |match_VPN_OVM= |match_VPN_PAR=0-0 |match_VPN_SAP=4-0 |match_VPN_SHR=2-0 |match_VPN_SHH=3-0 |match_VPN_SAQ=2-2 }} ==همچینین باخ== * [[ایران سوپر لیگی ۰۲-۱۴۰۱]] * [[2022–23 League 2 (Iran)|2022–23 2nd Division]] * [[2022–23 Iran Football's 3rd Division|2022–23 3rd Division]] * [[2022–23 Hazfi Cup]] * [[2022 Iranian Super Cup]] ==قایناقلار== {{قایناق}} {{آزادگان لیگی}} {{2022–23 in Iranian football}} {{DEFAULTSORT:2022-23 Azadegan League}} [[بؤلمه:آزادگان لیگی مووسوملر]] a72et1qs5l89qgmqaokzlehvg6cz144 0 614508 1587397 1584259 2026-04-27T04:06:02Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587397 wikitext text/x-wiki {{قیسا آچیقلاما|32nd season of Azadegan League}} {{Infobox football league season | competition = [[ایرانین آزادگان لیگی]] | winners = | promoted = | relegated = | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | matches = 222 | total goals = 411 | league topscorer = | biggest home win = | biggest away win = | highest scoring = | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[آزادگان لیگی ۰۲-۱۴۰۱|۰۲–۱۴۰۱]] | nextseason = [[ایران سوپر لیگی ۰۴-۱۴۰۳|۰۴–۱۴۰۳]] | season = ۱۴۰۲-۰۳ | best goalkeeper = }} '''آزادگان لیگی ۰۳-۱۴۰۲''' ایرانین فوتبال لیگلرینین آراسیندا [[ایرانین آزادگان لیگی|بیرینجی لیگ]] آدلانیر و بو دؤور ۳۳-جی دؤورو اولور.<ref>{{Cite web |title=AZADEGAN LEAGUE |url=https://int.soccerway.com/national/iran/azadegan-league/20202021/regular-season/r59575/ |access-date=2021-07-20 |website=soccerway.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Azadegan League stats |url=https://footystats.org/iran/azadegan-league |access-date=2021-07-20 |website=footystats.org}}</ref> == تیملر == === ایستادیوملار و یئرلر === {{Location map+|Iran|width=400|float=left|caption=کولوبلارین یئری|places= {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=38.43 |long=48.87 |label=[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|ش.&nbsp;آستارا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=36.4 |long=52.35 |label=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=35.56 |long=51.23 |label=[[آریو اسلامشهر فوتبال کولوبو|آریو]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.11639|long=55.11861|label=[[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس&nbsp;ش&nbsp;بابک]] |position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=33.49 |long=48.3559 |label=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]]|position=left}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=35.51 |long=51.92 |label=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=9 |lat=29.62 |long=52.53 |label=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر&nbsp;سپاسی]]<br>شهر راز|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.28333|long=57.08333|label=[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=37.28083|long=49.58306|label=[[داماش گیلان فوتبال کولوبو|داماش]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=30.30 |long=50.80 |label=[[نفت و قاز گچساران فوتبال کولوبو|منطقه&nbsp;نفتخیر]]|position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=38.50722|long=46.65083|label=مس سونگون |position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=27.82 |long=52.33 |label=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس&nbsp;جنوبی]] |position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=28.51 |long=51.10 |label=شاهین عامری|position=left}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=35.01 |long=50.21 |label=[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه&nbsp;طلایی]]|position=bottom}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.93639|long=49.30389|label=[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت.م.س]]|position=right}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=31.585 |long=48.885 |label=[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایست.&nbsp;ملاثانی]]|position=top}} {{Location map~|Iran |marksize=7 |lat=32.31 |long=54.02 |label=[[چادرملو]]|position=right}} |}} {| class="wikitable sortable" !تیم !یئر !ایستادیوم !یئرلشیم |- |چادر ملو اردکان |[[اردکان (یزد)|اردکان]] |شهید نصیری | style="text-align:center" |۱۵٬۰۰۰ |- |[[داماش گیلان فوتبال کولوبو|داماش گیلان]] |[[رشت]] | | style="text-align:center"| |- |[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] |[[بابول (شهر)|بابول]] |[[Haft-e Tir Stadium|هفت تیر]] | style="text-align:center" |۶٬۰۰۰ |- |[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایستیقلال ملاثانی]] |[[اهواز]] |[[تختی اهواز ایستادیومو|تختی]] | style="text-align:center" |۱۰٬۰۰۰ |- |[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |[[مسجدسلیمان]] |شهید بهنام محمدی ایستادیومو | style="text-align:center" |۸٬۰۰۰ |- |[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی شیراز]] |[[شیراز]] |[[پارس شیراز ایستادیومو|پارس]] | style="text-align:center" |۵۰٬۰۰۰ |- |[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] |[[خورم‌آباد]] |[[Takhti Stadium (Khorramabad)|تختی]] | style="text-align:center" |۸٬۹۰۰ |- |[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه طلایی]] |[[ساوه]] |[[Shahid Chamran Stadium|شهید چمران]] | style="text-align:center" |۳٬۰۰۰ |- |منطقه نقت خیز جنوب |[[دوگونبدان]] | | style="text-align:center"| |- |[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |[[کیرمان]] | | style="text-align:center" | |- |[[مس سونقون ورزقان فوتسال کولوبو|مس سونقون]] |[[تبریز]] | | style="text-align:center" | |- |[[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس شهر بابک]] |[[سیرجان]] | | style="text-align:center" | |- |[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] |[[جم (بوشهر)|جم]] |[[تختی ایستادیومو (جم)|تختی]] | style="text-align:center"|۱۵٬۰۰۰ |- |[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]] |[[تهران]] |[[شهید دستگردی ایستادیومو|شهید دستگردی]] | style="text-align:center" |۸٬۲۵۰ |- |شهر راز شیراز |[[شیراز]] | | style="text-align:center" | |- |شاهین بندر عامری |[[عامری، تنگیستان]] | | style="text-align:center" | |- |[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|شهرداری آستارا]] |[[آستارا (ایران)|آستارا]] | | style="text-align:center"| |- |آریو ایسلامشهر |[[ایسلامشهر]] | | style="text-align:center"| |- |} === تیملرین سایی‌سی هر اوستاندا === {| class="wikitable" ! !اوستان !تیم سایی‌سی !تیملر |- |۱ |[[خوزیستان اوستانی|خوزیستان]] | align="center" |۲ | align="center" |ایستیقلال ملاثانی، [[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |- |۲ |[[فارس اوستانی|فارس]] | align="center" |۲ | align="center" |[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی]]، شهر راز |- |۳ |[[گیلان اوستانی|گیلان]] | align="center" |۲ | align="center" |[[داماش گیلان فوتبال کولوبو|داماش]]، [[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|شهرداری آستارا]] |- |۴ |[[کیرمان اوستانی|کیرمان]] | align="center" |۲ | align="center" |[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]]، [[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس شهر بابک]] |- |۵ |[[بوشهر اوستانی|بوشهر]] | align="center" |۲ | align="center" |[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی]]، شاهین بندر عامری |- |۶ |[[تهران اوستانی|تهران]] | align="center" |۲ | align="center" |سایپا، آریو |- |۷ |[[شرقی آذربایجان اوستانی|شرقی آذربایجان]] | align="center" |۱ | align="center" |مس سونگون |- |۸ |[[کوهگیلویه و بویراحمد اوستانی|کوهگیلویه و بویراحمد]] | align="center" |۱ | align="center" |[[نفت و قاز گچساران فوتبال کولوبو|نفت و قاز گچساران]] |- |۹ |[[لوریستان اوستانی|لوریستان]] | align="center" |۱ | align="center" |[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر]] |- |۱۰ |[[مرکزی اوستانی|مرکزی]] | align="center" |۱ | align="center" |[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه طلایی ساوه]] |- |۱۱ |[[مازندران اوستانی|مازندران]] | align="center" |۱ | align="center" |[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] |- |۱۲ |[[تهران اوستانی|تهران]] | align="center" |۱ | align="center" |سایپا |- |۱۳ |[[یزد اوستانی|یزد]] | align="center" |۱ | align="center" |چادر ملو اردکان |} == لیگین جدولی == <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL |source= |section=Group A |res_col_header=PR |sortable_table=y |team1=KHE|name_KHE=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] |team2=FJR|name_FJR=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی شیراز]] |team3=CHA|name_CHA=چادر ملو اردکان |team4=MIS|name_MIS=[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |team5=SAP|name_SAP=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]] |team6=MSV|name_MSV=[[مس سونقون ورزقان فوتسال کولوبو|مس سونگون آذربایجان]] |team7=MES|name_MES=[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |team8=ARI|name_ARI=آریو ایسلامشهر |team9=MNJ|name_MNJ=[[نفت و قاز گچساران فوتبال کولوبو|نفت و قاز گچساران]] |team10=PJJ|name_PJJ=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] |team11=MSB|name_MSB=[[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس شهر بابک]] |team12=SRS|name_SRS=شهر راز شیراز |team13=ESM|name_ESM=[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایستیقلال ملاثانی]] |team14=SHR|name_SHR=[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|شهرداری آستارا]] |team15=DAR|name_DAR=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] |team16=SHB|name_SHB=شاهین بندر عامری |team17=DAM|name_DAM=[[داماش گیلان فوتبال کولوبو|داماش گیلان]] |team18=KTS|name_KTS=[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه طلایی]] |hth_ARI=Ario Eslamshahr are ahead of Naft va Gaz Gachsaran on head-to-head points: Ario Eslamshahr 4, Naft va Gaz Gachsaran 1. |hth_MNJ=ARI |hth_MSB=Mes Shahr Babak are ahead of Shahr Raz Shiraz on head-to-head points: Mes Shahr Babak 4, Shahr Raz Shiraz 1. |hth_SRS=MSB |hth_DAR=Darya Babol are ahead of Shahin Bandar Ameri on head-to-head points: Darya Babol 4, Shahin Bandar Ameri 1. |hth_SHB=DAR |update=۱۵ آوریل ۲۰۲۴ |win_ARI=9 |draw_ARI=9 |loss_ARI=9 |gf_ARI=19|ga_ARI=20<!-- Ario Eslamshahr --> |win_CHA=17|draw_CHA=5 |loss_CHA=5 |gf_CHA=39|ga_CHA=19<!-- Chadormalou Ardakan --> |win_DAM=4 |draw_DAM=8 |loss_DAM=15|gf_DAM=19|ga_DAM=37<!-- Damash Gilan --> |win_DAR=4 |draw_DAR=10|loss_DAR=13|gf_DAR=20|ga_DAR=33<!-- Darya Babol --> |win_ESM=7 |draw_ESM=12|loss_ESM=7 |gf_ESM=20|ga_ESM=21<!-- Esteghlal Molasani --> |win_FJR=17|draw_FJR=6 |loss_FJR=4 |gf_FJR=35|ga_FJR=12<!-- Fajr Sepasi Shiraz --> |win_SHB=5 |draw_SHB=7 |loss_SHB=15|gf_SHB=19|ga_SHB=45<!-- Shahin Bandar Ameri --> |win_KHE=20|draw_KHE=1 |loss_KHE=6 |gf_KHE=42|ga_KHE=15<!-- Kheybar Khorramabad --> |win_KTS=4 |draw_KTS=5 |loss_KTS=17|gf_KTS=13|ga_KTS=35<!-- Khooshe Talaei --> |win_MIS=15|draw_MIS=8 |loss_MIS=4 |gf_MIS=40|ga_MIS=23<!-- Naft Masjed Soleyman --> |win_MES=9 |draw_MES=11|loss_MES=7 |gf_MES=23|ga_MES=20<!-- Mes Kerman --> |win_MNJ=9 |draw_MNJ=9 |loss_MNJ=9 |gf_MNJ=28|ga_MNJ=19<!-- Naft va Gaz Gachsaran --> |win_MSB=8 |draw_MSB=9 |loss_MSB=10|gf_MSB=21|ga_MSB=19<!-- Mes Shahr Babak --> |win_MSV=11|draw_MSV=6 |loss_MSV=10|gf_MSV=23|ga_MSV=23<!-- Mes Sungun Azerbaijan --> |win_PJJ=9 |draw_PJJ=8 |loss_PJJ=10|gf_PJJ=27|ga_PJJ=33<!-- Pars Jonoubi Jam --> |win_SAP=11|draw_SAP=8 |loss_SAP=8 |gf_SAP=26|ga_SAP=19<!-- Saipa --> |win_SHR=7 |draw_SHR=5 |loss_SHR=15|gf_SHR=15|ga_SHR=31<!-- Shahrdari Astara --> |win_SRS=8 |draw_SRS=9 |loss_SRS=10|gf_SRS=19|ga_SRS=24<!-- Shahr Raz Shiraz --> |adjust_points_ESM=-3|note_ESM=Esteghlal Molasani was deducted 3 points due to absence in the last week match in previous season.<ref>{{cite web|url=https://www.didarnews.ir/fa/news/150395/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%DB%B3-%D8%A7%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C|title=رای عجیب کمیته انضباطی برای استقلال ملاثانی/آغاز فصل جدید با ۳ امتیاز منفی!|publisher=Didarnews.ir|date=2023-05-30|accessdate=2023-05-30|archivedate=2023-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230807110000/https://www.didarnews.ir/fa/news/150395/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%DB%B3-%D8%A7%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C}}</ref> |adjust_points_SHR=-3|note_SHR=Shahrdari Astana was deducted 3 points. |adjust_points_KTS=-3|note_KTS=Shahrdari Astana was deducted 3 points. |col_P=PaleGreen|text_P=[[ایران سوپر لیگی ۰۴-۱۴۰۳]] گئدیر |result1=P|result2=P <!--|col_R1=red1|text_R1=Relegation to [[2024–25 Iran Football's 3rd Division|2024–25 3rd Division 2nd Stage]]--> |col_R2=red2|text_R2=[[ایکینجی لیگ|ایکینجی لیگه]] گئدیر |result16=R2|result17=R2|result18=R2 |class_rules = ایمتیازلار؛ ۲) باش-باشا اویونون ایمتیازلاری؛ ۳) باش-باشا اویونون قوْل اۆستونلویو؛ ۴) قوْل اۆستونلویو؛ ۵) وورولموش قوْللار ۶) طرفسیز یئرده پلئی‌آف اویونو.<br>(نوت: باش-باشا اویونون ایمتیازی تیملرین آراسینداکی اویونلاردان سونرا حساب اولونار). <ref>{{Cite web|url=https://iranleague.ir/fa/News/Detail/152642/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88-|title=اعلام نحوه تعیین قهرمان،صعود و سقوط کنندگان|website=iranleague}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }}</onlyinclude> ==نتیجه‌لر== {{#invoke:sports results|main | source = [https://us.soccerway.com/national/iran/azadegan-league/20222023/regular-season/r70624/ سوکروی] | update = ۱۵ آوریل ۲۰۲۴ | matches_style = FBR |team1=ARI | team2= CHA | team3= DAM | team4= DAR | team5= ESM | team6= FJR |team7= SHA | team8= KHE | team9= KTS | team10= MNJ | team11= MES |team12= MSB | team13= MSV | team14= MIS | team15= PAR | team16= SAP |team17= SHR |team18= SRS |name_ARI=[[آریو ایسلامشهر فوتبال کولوبو|آریو ایسلامشهر]] |match_ARI_CHA=1-2 |match_ARI_DAM= |match_ARI_DAR= |match_ARI_ESM= |match_ARI_FJR=0-0 |match_ARI_SHA= |match_ARI_KHE=0-2 |match_ARI_KTS=0-0 |match_ARI_MNJ=1-0 |match_ARI_MES=1-2 |match_ARI_MSB=0-0 |match_ARI_MSV=0–1 |match_ARI_MIS=0-0 |match_ARI_PAR=0-0 |match_ARI_SAP=2-0 |match_ARI_SHR=1-0 |match_ARI_SRS=1-1 |name_CHA=[[چادر ملو اردکان فوتبال کولوبو|چادر ملو]] |match_CHA_ARI=0–0 |match_CHA_DAM=2-0 |match_CHA_DAR= |match_CHA_ESM=1-0 |match_CHA_FJR= |match_CHA_SHA=3-0 |match_CHA_KHE=2-3 |match_CHA_KTS= |match_CHA_MNJ= |match_CHA_MES=2-2 |match_CHA_MSB=1-0 |match_CHA_MSV=0-1 |match_CHA_MIS=2–2 |match_CHA_PAR=1-2 |match_CHA_SAP=2-1 |match_CHA_SHR=1-0 |match_CHA_SRS=2-0 |name_DAM=[[داماش گیلان فوتبال کولوبو|داماش گیلان]] |match_DAM_ARI=1-0 |match_DAM_CHA=0–0 |match_DAM_DAR=1-1 |match_DAM_ESM=0-0 |match_DAM_FJR=1-1 |match_DAM_SHA=3-2 |match_DAM_KHE=0-1 |match_DAM_KTS=1-1 |match_DAM_MNJ= |match_DAM_MES=1-2 |match_DAM_MSB=2–1 |match_DAM_MSV= |match_DAM_MIS=0-0 |match_DAM_PAR=1-1 |match_DAM_SAP= |match_DAM_SHR=2-0 |match_DAM_SRS= |name_DAR=[[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] |match_DAR_ARI=1-2 |match_DAR_CHA=0–3 |match_DAR_DAM=2-0 |match_DAR_ESM= |match_DAR_FJR=2-2 |match_DAR_SHA=2–0 |match_DAR_KHE=1-1 |match_DAR_KTS=1-0 |match_DAR_MNJ=1-4 |match_DAR_MES=1-1 |match_DAR_MSB= |match_DAR_MSV=0-1 |match_DAR_MIS=1-2 |match_DAR_PAR= |match_DAR_SAP=0-2 |match_DAR_SHR=2-0 |match_DAR_SRS=0-0 |name_ESM=[[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایستیقلال ملاثانی]] |match_ESM_ARI=1–0 |match_ESM_CHA=0-0 |match_ESM_DAM=2-1 |match_ESM_DAR=2-2 |match_ESM_FJR= |match_ESM_SHA= |match_ESM_KHE= |match_ESM_KTS=2-0 |match_ESM_MNJ=0-0 |match_ESM_MES=0–0 |match_ESM_MSB= |match_ESM_MSV=1-0 |match_ESM_MIS=1-1 |match_ESM_PAR=2-0 |match_ESM_SAP=1-1 |match_ESM_SHR=2-0 |match_ESM_SRS=1-1 |name_FJR=[[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی شیراز]] |match_FJR_ARI=1–0 |match_FJR_CHA=0-1 |match_FJR_DAM=2-0 |match_FJR_DAR=1–0 |match_FJR_ESM=2-0 |match_FJR_SHA=2-0 |match_FJR_KHE= |match_FJR_KTS=2-0 |match_FJR_MNJ=1-0 |match_FJR_MES=0-0 |match_FJR_MSB= |match_FJR_MSV= |match_FJR_MIS=1-0 |match_FJR_PAR=2–0 |match_FJR_SAP=1-1 |match_FJR_SHR=2-1 |match_FJR_SRS=1-0 |name_SHA=شاهین بندر عامری |match_SHA_ARI=0-2 |match_SHA_CHA= |match_SHA_DAM=2-0 |match_SHA_DAR=1-1 |match_SHA_ESM=0-1 |match_SHA_FJR=0–3 |match_SHA_KHE= |match_SHA_KTS=0-0 |match_SHA_MNJ=1-1 |match_SHA_MES=0-2 |match_SHA_MSB=1–0 |match_SHA_MSV=1-1 |match_SHA_MIS=2-1 |match_SHA_PAR=1-3 |match_SHA_SAP=2-0 |match_SHA_SHR= |match_SHA_SRS=2-1 |name_KHE=[[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] |match_KHE_ARI= |match_KHE_CHA=2-1 |match_KHE_DAM=3-0 |match_KHE_DAR= |match_KHE_ESM=2-0 |match_KHE_FJR=2-1 |match_KHE_SHA=3-0 |match_KHE_KTS=5-1 |match_KHE_MNJ=2–1 |match_KHE_MES=3-1 |match_KHE_MSB=1-0 |match_KHE_MSV=2-0 |match_KHE_MIS=1-0 |match_KHE_PAR=1-0 |match_KHE_SAP=1-0 |match_KHE_SHR= |match_KHE_SRS=3–0 |name_KTS=[[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه طلایی]] |match_KTS_ARI= |match_KTS_CHA=1-2 |match_KTS_DAM= |match_KTS_DAR=1-0 |match_KTS_ESM= |match_KTS_FJR=0-2 |match_KTS_SHA=1–1 |match_KTS_KHE=0–1 |match_KTS_MNJ=0-0 |match_KTS_MES=2-1 |match_KTS_MSB=1-0 |match_KTS_MSV=2-0 |match_KTS_MIS=0–3 |match_KTS_PAR= |match_KTS_SAP=0-3 |match_KTS_SHR=2-3 |match_KTS_SRS=0-1 |name_MNJ=[[نفت و قاز گچساران فوتبال کولوبو|نفت و قاز گچساران]] |match_MNJ_ARI=0-0 |match_MNJ_CHA=0-1 |match_MNJ_DAM= |match_MNJ_DAR=0-0 |match_MNJ_ESM=1-1 |match_MNJ_FJR=0–1 |match_MNJ_SHA=2–0 |match_MNJ_KHE=1-0 |match_MNJ_KTS=1-0 |match_MNJ_MES=0-0 |match_MNJ_MSB=1-0 |match_MNJ_MSV= |match_MNJ_MIS= |match_MNJ_PAR=4-0 |match_MNJ_SAP=2-3 |match_MNJ_SHR= |match_MNJ_SRS=0–1 |name_MES=[[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |match_MES_ARI=2–0 |match_MES_CHA= |match_MES_DAM=0-0 |match_MES_DAR=0-0 |match_MES_ESM=1-0 |match_MES_FJR=0-1 |match_MES_SHA= |match_MES_KHE=0-2 |match_MES_KTS=1-0 |match_MES_MNJ=1-2 |match_MES_MSB=0-0 |match_MES_MSV=1–0 |match_MES_MIS= |match_MES_PAR=0-0 |match_MES_SAP=0-0 |match_MES_SHR=2–0 |match_MES_SRS=4-2 |name_MSB=[[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس شهر بابک]] |match_MSB_ARI=0-1 |match_MSB_CHA=0-1 |match_MSB_DAM=3-2 |match_MSB_DAR=3-0 |match_MSB_ESM=2-0 |match_MSB_FJR=0-0 |match_MSB_SHA= |match_MSB_KHE=0-1 |match_MSB_KTS= |match_MSB_MNJ=1-0 |match_MSB_MES= |match_MSB_MSV=1-0 |match_MSB_MIS=2-2 |match_MSB_PAR=0-0 |match_MSB_SAP=2–1 |match_MSB_SHR= |match_MSB_SRS=0-0 |name_MSV=مس سونگون |match_MSV_CHA=0-1 |match_MSV_DAM=2-1 |match_MSV_DAR=1-0 |match_MSV_ESM=1–0 |match_MSV_FJR=0-3 |match_MSV_SHA=4-1 |match_MSV_KHE=1-0 |match_MSV_KTS= |match_MSV_MNJ=1-1 |match_MSV_MES= |match_MSV_MSB=2-2 |match_MSV_MIS= |match_MSV_PAR=1–1 |match_MSV_SAP= |match_MSV_SHR=2–0 |match_MSV_SRS=0-1 |match_MSV_ARI=1-1 |name_MIS=[[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |match_MIS_CHA=3-2 |match_MIS_DAM= |match_MIS_DAR=2–1 |match_MIS_ESM=2-2 |match_MIS_FJR=1-0 |match_MIS_SHA=1-1 |match_MIS_KHE=2-0 |match_MIS_KTS= |match_MIS_MNJ=3-1 |match_MIS_MES=2-0 |match_MIS_MSB=2–0 |match_MIS_MSV=1-0 |match_MIS_PAR= |match_MIS_SAP= |match_MIS_SHR=2-1 |match_MIS_SRS=2–1 |match_MIS_ARI=1-2 |name_PAR=[[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] |match_PAR_CHA=1–2 |match_PAR_DAM=3–2 |match_PAR_DAR=2-1 |match_PAR_ESM=1–1 |match_PAR_FJR= |match_PAR_SHA=2-0 |match_PAR_KHE=1-0 |match_PAR_KTS=2-1 |match_PAR_MNJ= |match_PAR_MES= |match_PAR_MSB=0-3 |match_PAR_MSV=2-1 |match_PAR_MIS=1-2 |match_PAR_SAP= |match_PAR_SHR=1-0 |match_PAR_SRS=0-1 |match_PAR_ARI=1-2 |name_SAP=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]] |match_SAP_CHA= |match_SAP_DAM=1–0 |match_SAP_DAR=1-0 |match_SAP_ESM=2-0 |match_SAP_FJR=2-1 |match_SAP_SHA=1-1 |match_SAP_KHE=1–0 |match_SAP_KTS=1-0 |match_SAP_MNJ= |match_SAP_MES=0–0 |match_SAP_MSB=0-0 |match_SAP_MSV=0-1 |match_SAP_MIS=0-1 |match_SAP_PAR=1-0 |match_SAP_SHR=0–1 |match_SAP_SRS= |match_SAP_ARI=3-0 |name_SHR=[[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|شهرداری آستارا]] |match_SHR_CHA= |match_SHR_DAM=1-0 |match_SHR_DAR=0–0 |match_SHR_ESM= |match_SHR_FJR=1-2 |match_SHR_SHA=2-0 |match_SHR_KHE=1-0 |match_SHR_KTS=1-0 |match_SHR_MNJ=0–3 |match_SHR_MES=1-0 |match_SHR_MSB=0-0 |match_SHR_MSV=0-1 |match_SHR_MIS=0-0 |match_SHR_PAR=1-1 |match_SHR_SAP=1-1 |match_SHR_SRS= |match_SHR_ARI= |name_SRS=شهر راز شیراز |match_SRS_CHA=0-1 |match_SRS_DAM =1-0 |match_SRS_DAR= |match_SRS_ESM=0-0 |match_SRS_FJR= |match_SRS_SHA=3-0 |match_SRS_KHE= |match_SRS_KTS=1–0 |match_SRS_MNJ=0-0 |match_SRS_MES= |match_SRS_MSB=0–0 |match_SRS_MSV=0-0 |match_SRS_MIS=1-2 |match_SRS_PAR=2-2 |match_SRS_SAP=0-0 |match_SRS_SHR=1-0 |match_SRS_ARI=0-2 }} ===یئرلر جدولده هر هفته === جدولده هر هفته‌نین اویونلاریندان سوْنرا تیملرین مؤوقعیتلری وئریلمیشدیر. هر هفته تیملرین یئرلری تعیین اولماق اۆچون هر هانسی تاخیره سالینمیش اویون ایلکین اوْلاراق پلانلاشدیریلدیغی هفته‌یه داخیل ائدیلمیر، لاکین فوری سوْنرا اوْینانیلان بوتون هفته علاوه ائدیلیر. {{#invoke:sports rbr table|table|sortable = y|legendpos = br |team1 = [[آریو ایسلامشهر فوتبال کولوبو|آریو ایسلامشهر]] |pos1 = 3 /5 /4 /5 /8 /8 /10/11/12/13/14/14/14/12/8 /10/12/12/9 /9 /9 /8 /6* /6 /6* / / / / / / / / / |team2 = [[چادر ملو اردکان فوتبال کولوبو|چادر ملو]] |pos2 = 3 /6 /6 /3 /3 /2 /2 /4 /5 /3 /3 /2 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /2 /2 /2 /2 /2 / / / / / / / / / |team3 = [[داماش گیلان فوتبال کولوبو|داماش گیلان]] |pos3 = 10/15/15/17/17/18/16/17/17/18/17/17/16/17/17/17/17/16/16/17/17/18/17/18/16/ / / / / / / / / |team4 = [[رایکا بابل فوتبال کولوبو|رایکا بابل]] |pos4 = 11/13/13/14/16/17/18/18/15/15/16/16/17/16/16/16/16/17/17/18/18/17/18/16/17/ / / / / / / / / |team5 = [[ایستیقلال ملاثانی فوتبال کولوبو|ایستیقلال ملاثانی]] |pos5 = 18/18/16/13/15/15/14/12/13/11/13/11/9 /11/13/13/11/11/13/10/11/11/11/12/12/ / / / / / / / / |team6= [[فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو|فجر سپاسی شیراز]] |pos6 = 11/8 /9 /10/6 /4 /4 /3 /1 /2 /1 /3 /2 /3 /4 /4 /4 /3 /4 /4 /4 /3 /3 /3 /3 / / / / / / / / / |team7 = [[شاهین بندر عامری فوتبال کولوبو|شاهین بندر عامری]] |pos7 = 17/17/18/18/18/14/17/16/18/16/18/18/18/18/18/18/18/18/18/16/16/15/15/15/15/ / / / / / / / / |team8 = [[خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو|خیبر خرم‌آباد]] |pos8 = 11/10/11/9 /5 /3 /3 /1 /2 /1 /2 /1 /3 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /1 /1 /1 /1 /1 / / / / / / / / / |team9 = [[خوشه طلایی فوتبال کولوبو|خوشه طلایی]] |pos9 = 11/16/12/12/14/16/13/15/16/17/15/15/15/15/15/15/15/15/15/15/15/16/16/17/18/ / / / / / / / / |team10= [[نفت و قاز گچساران فوتبال کولوبو|نفت و قاز گچساران]] |pos10= 3 /4 /5 /7 /10/9 /7 /5 /4/5 /6 /7 /6 /6 /5 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /7* /7 /7* / / / / / / / / / |team11= [[مس کیرمان فوتبال کولوبو|مس کیرمان]] |pos11= 2 /9 /10/11/12/13/15/14/11/12/9 /8 /8 /10/10/11/9 /8 /8 /7 /7 /7 /8 /9 /9 / / / / / / / / / |team12= [[مس شهر بابک فوتبال کولوبو|مس شهر بابک]] |pos12= 11/13/17/15/11/11/11/10/10/10/12/10/13/12/12/9 /10/10/12/13/12/12/12/11/11/ / / / / / / / / |team13= مس سونگون |pos13= 1 /1 /1 /1 /2 /5 /6 /8 /9 /9 /11/12/10/7 /11/12/13/13/11/12/10/10/10/8 /8 / / / / / / / / / |team14= [[نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو|نفت مسجدسلیمان]] |pos14= 3 /6 /8 /6 /8 /10/9 /9 /7 /8 /5 /4 /4 /4 /3 /3 /3 /4 /3 /3 /3 /4 /4 /4 /4 / / / / / / / / / |team15= [[پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو|پارس جنوبی جم]] |pos15= 3 /3 /3 /4 /7 /6 /8 /6 /8 /6 /7 /9 /12/9 /9 /8 /8 /9 /7 /8 /8 /9 /9 /10/10/ / / / / / / / / |team16= [[سایپا تهران فوتبال کولوبو|سایپا]] |pos16= 3 /2 /1 /2 /1 /1 /1 /2 /3 /4 /4 /5 /5 /5 /6 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 / / / / / / / / / |team17= [[شهرداری آستارا فوتبال کولوبو|شهرداری آستارا]] |pos17= 11/12/13/15/13/12/12/13/14/13/10/13/11/14/14/14/14/14/14/14/14/14/14/14/14/ / / / / / / / / |team18= شهر راز شیراز |pos18= 9 /11/7 /8 /4 /7 /5 /7 /6 /7 /8 /6 /7 /8 /7 /7 /7 /7 /10/11/13/13/13/13/13/ / / / / / / / / |color_1 = 1st|text_1 = '''باشچی''' :[[ایران سوپر لیگی ۰۴-۱۴۰۳]] |color_2=2nd|text_2=[[ایران سوپر لیگی ۰۴-۱۴۰۳]] |color_3=3rd |color_16- = red1|text_15- = [[ایکینجی لیگ (ایران) ۰۴-۱۴۰۳]] گئدیر |update = {{Start date|2024|04|03|df=y}} |source = [https://iranleague.ir/fa/League-Full-Table ایران فوتبال لیگینین تشکیلاتی]}} ==همچینین باخ== * [[ایران سوپر لیگی ۰۳-۱۴۰۲]] * [[2023–24 League 2 (Iran)|2023–24 2nd Division]] * [[2023–24 Iran Football's 3rd Division|2023–24 3rd Division]] * [[2023–24 Hazfi Cup]] * [[2023 Iranian Super Cup]] ==قایناقلار== {{قایناق}} {{آزادگان لیگی}} {{2023–24 in Iranian football}} {{DEFAULTSORT:2023-24 Azadegan League}} [[بؤلمه:آزادگان لیگی مووسوملر]] [[Category:2023–24 in Iranian football]] qbeputx4bnc4g9kjir48tilsya9bhcj 0 615406 1587406 1566335 2026-04-27T07:11:06Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587406 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = آلاداغلار | photo = Aladaglar-azerbaycan.jpg | photo_caption = | elevation_m = | elevation_ref = | prominence_m = | prominence_ref = | location = [[آذربایجان |آذربایجان بؤلگه‌سی]]، [[ایران]] | range = | coordinates = | coordinates_ref = | topo = | type = | age = | last_eruption = | first_ascent = | easiest_route = }} '''آلاداغلار''' یا دا '''داغلیق آلاداغلار'''، [[شرقی آذربایجان]] ایله [[زنجان]] ویلایت‌لرینده یئرلشن الوان داغلاردیٛر.<ref>[https://kojachetor.com/aladaghlar-colored-mountains/ آلاداغلار هارادا]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==تانیٛتیٛمیٛ== شرقی آذربایجان ایله زنجان ویلایتلرینده یئرله‌شن آلاداغلار [[داغلیق]] بؤلگه‌سی، ایران‌دا، [[آذربایجان]]ین [[گؤرکملی]] طبیعت‌لریندن بیری‌دیر. هابئله بو داغین حیصه‌لری تبریزین جنوب-شرقینه، یعنی اورتاسینا دوغرو اوزانیر. بو داغلار موختلیف و گؤز‌اوخشایان رنگ‌لرینه گؤره «[[گؤی قورشاغی]] داغلاری» دا آدلانیر و هر ایل چوخلو توریست اؤزونه ساری چکیر. بو داغلار، تبریز-زنجان اوزرینده یئرلشیر و تخمینن ۷۰ کیلومئتر مربع اراضینی احاطه ائدیر.<ref>[https://utravs.com/umag/Iran-Attractions/Aladagh-Lar-Mountains آلاداغلارلا تانیشلیق]</ref> ==قایناق‌لار== 4fc3mb17grdad05z3eavwklvshoi0bf 0 615637 1587391 1567805 2026-04-27T01:50:12Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587391 wikitext text/x-wiki {{آچیقلاما|[[ایران]] بؤلگه‌سینده اولان قدیم و [[اؤلو]] بیر دیل؛ [[تورکجه]] ایله فرقلی‌دیر}} {{Infobox language |name=آذری (آذری دیلی) |image= A_Sample_Pahlavi_poem_from_the_Safina-yi_Tabriz.jpg |states=[[ایران]] |region= [[قزوین]] |speakers= ۲۰۰ نفر |fam2=[[هیند-ایران دیللری]] |fam3=[[آذری دیلی]] |fam4=[[باتی ایران دیللری]] |fam5=[[باتی ایران دیللری]] |script= [[فارس الیفباسی]] }} '''آذری''' یا دا '''آذری دیلی''' ([[فارس دیلی|فارسجا]] و [[پهلوی دیلی|پهلویجه]]: آذری Āḏarī) — بیر اؤلو ایران دیلیدیر.<ref>[https://az.wikipedia.org/wiki/Q%C9%99dim_az%C9%99ri_dili Qədim azəri dili]</ref> بو دیلین [[تورکجه|تورک دیلی]] ایله هئچ بیر ایلگیسی یوخدور و بو آدی [[تورکجه|تورکجه]]‌نین یئرینه ایشلتمک تام یانلیشدیر.<ref>https://w.wiki/CTyS</ref> ==ایلک آراشدیرمالار== '''آذری دیلی''' حاقیندا یالنیز ۲۰-جی عصرده، [[احمد کسروی|احمد کسروی‌]]نین (۱۸۹۰–۱۹۴۶) «آذری یوخسا آذربایجانین قدیم دیلی» (فارس. آذری یا زبان باستان آذربایجان‎) آدلی کیتابیندا معلومات وئریلیر. کیتاب ۱۹۲۶-جی ایلده تئهراندا ایشیق اوزو گؤرموشدور. کسروی ایلک دفعه اورتا عصرلرده آتروپاتئنادا یاییلمیش آذری دیلی‌نین ماتئریال‌لارینی اورتایا چیخارمیش، اونون ایران کاراکتئرینی ثبوت ائتمیش‌دیر.<ref name=":1">''Мамедов А. А.'' Талыши как носители древнего языка Азербайджана // Вопросы филологических наук. — 2006. — № 5. — С. 113–127. — [[Международный стандартный серийный номер|ISSN]] 1728–8843</ref> سونرالار قوندارما سؤزلرله، [[پان ایرانیست حیزبی|پان ایرانیست]]لر بو آدی تورکجه‌نین یئرینه ایشلتمه‎یه چالیشاراق تورکجه‎نین آرادان آپارماغینا چالیشیبلار. شوروی‌ده ده ایستالین دؤوروندن بو سیاست باشلانمیشدیر.<ref>[[پان‌فارسیسم|پان فارسیسم]]</ref> ==کسروی‎نین قوندارمالاری== [[احمد کسروی|کسروی]] گئریده قویدوغو بوتون اثرلرده یالانا، ضدیته، چاشقینلیغا اوز توتموش‌دور. اونون مشروطه تاریخی‌نین تاریخچیلیگی تئز-تئز وورغولانیر و آردیجیل‌لاری اونون ایشی‌نین اهمیتینی نوماییش ائتدیریرلر. عینی ظاهرده علمی گؤرونن اثرده هر جور تحریف و غرضلردن ایستیفاده ائدیله‌رک، حرکات‌لارین تاریخی قربه قارشی قورخودوجو مناسیبتله یازیلمیش‌دیر. اونون «تاریخی چاپاق و قلیان»، «تاریخی آسلان ایله گونش»، «شئیخ صفی و اونون اؤولادلاری»، «ورجاوند فوندو» و دیگر اثرلرینی کیتابچا‌لار کاتئقوریاسینا عایید ائتمک اولار و هئچ بیر علمی-تدقیقات یوخدور. دیر. او، اؤز موجررد دوشونجه‌سی ایله حتی فارس دیلی اوچون دانیشیق و یازی قایدا و پرینسیپ‌لرینی ایجاد ائتمه‌یه و فارس دیلی‌نین مهو ائدیلمه‌سی نتیجه‌سینده فارسجانین دیلشوناس‌لیق علمی‌نین علمی رنگیندن اوزاق دوشمه‌یه باشلادی. «آذری دیلی» نظریه‌سی و اونون اوچون مفهومون ساختالاشدیریلماسی قورخو و منفی جسارت، یاخشی رقس و اؤزونو گؤسترمه روحو، کسروی‌نین اوشاقجاسینا حرکت‌لری نتیجه‌سینده یارانمیش‌دیر و بیز اونا بو ایکی اوریژینال و قدیم سؤزو وئرمک‌دن چکینیریک. تورپاغیمیزین تاریخیندن و "آذری‌دن» بیز اؤز دیلیمیزه، مدنیتیمیزه آد وئرمک‌دن اوتانمالیییق. بو سؤزو کسروی اویدورماییب، معناسینی تحریف ائدیب. آزربایجانین مدنیت مسئله‌لری ایله مشغول اولماقدا هامیمیز مسولیت داشیییریق. اگر علمی آراشدیرما‌لاریمیزدا ناتامام آراشدیرما‌لاردان و یا ایشسیزلیک‌دن اذیت چکسک، تکببور و ائقویزمه قاپیلا‌راق، مغرور و مظلوم خالقیمیزین تاریخی گؤزلنتی‌لرینی و گؤزلنتی‌لرینی یئرینه یئتیره بیلمیجییک.<ref>[https://ishiq.net/m%C9%99qal%C9%99/8576/%D8%A2%D8%B0%D8%B1-%D9%88-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D9%8A-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%8A%D9%82.html «آذر» و «آذری»دکتر حسین محمدزاده صدیق]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==قایناقلار== djwk5x9bjsxj791mz25rq9gr8f93ljv 0 615987 1587385 1572997 2026-04-26T16:04:37Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587385 wikitext text/x-wiki [[فایل:Kurdlerin-azerbaycana-kochmesi.jpg|بندانگشتی|آیندگان نشریه‎سی – ۶ زومار آیی (شهریور) ۱۳۵۳]] '''۱۷ فروردین'''، بیر چوخ [[عراق|عیراق]] [[کوردلر]]ی‌نین [[ایران]]ا و اؤزللیک‌له [[غربی آذربایجان اوستانی|باتی آذربایجان]]ا کؤچمه‎سی‌نین ایل دؤنومودور.<ref>۷۰[https://www.asriran.com/fa/news/993509/%D8%B3%D9%81%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%DB%B7%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%86%D8 هزار عراقی به ایران پناهنده شدند]</ref> مؤوجود سندلره گؤره، [[غربی آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان]] ویلایتی ۱۹۵۰، ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰-جی ایللرده بیر میلیون ۶۰۰ مین‌دن چوخ [[عراق|عیراق]] کوردونو مسکونلاشدیریب. بو رقم ایرانین غربینه سیغینان یوز مین‌لرله عیراق‌لی [[کوردلر|کورد]]دن علاوه‌دیر.<ref> [https://www.entekhab.ir/fa/news/571657/%DB%B6-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B3-%DB%B7%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%86%D8 ۶ شهریور ۱۳۵۳؛ ۷۰ هزار کرد عراقی به ایران پناهنده شدند]</ref> ==اولایلار و کؤچمکلر== عیراقدا حؤکم سورن تهلوکه‌سیزلیک بحران‌لاری سببین‌دن اؤتن عصرده یوز مین‌لرله [[عراق|عیراق‌]]لی کورد قاچقینا ائو صاحب‌لیگی ائدن بؤلگه‌لر آراسیندا [[تورکیه|تورکییه]]، [[ایران]] و خصوصیله قربی ایران و خصوصیله قربی آذربایجان وار. اکثر معلومات‌لارا گؤره، ۱۹۷۱-جی ایلدن بری ان آزی ۳۷۰٫۰۰۰ عیراق‌لی کورد، ۱۹۸۸-جی ایلده اونلاردان ۱۰۰٫۰۰۰-دن چوخو ایرانا سیغینا‌جاق تاپیب. ایراق ۱۹۷۱-جی ایلین سئنتیابریندا تخمینن ۴۰٫۰۰۰ فیلی‌لی کوردونو ایرانا دئپورتاسیا ائدیب ، آنکارا مین‌لرله کورد قاچقینی گیزلی شکیلده قونشو ایران ایالت‌لرینه کؤچوردوک‌دن سونرا ایران تورکییه ایله سرحدلرینی باغلاییب. (ایران ایس جلوسئد تو کوردس، اینتئرناتیونال هئرالد تریبونئ، ۷ اوکتیابر ۱۹۸۸-جی ایل.) بیر نئچه گون سونرا تئهران حکومتی “ایسلامی و هومانیتار پرینسیپ‌لر” اساسیندا ۱۰۰٫۰۰۰-دن چوخ کورد قاچقینی قبول ائتمه‌یه راضی‌لیق وئردی. (تهوماس گولتز، “ایران اوففئرس تو آججئپت ایراق کوردس،” Washington پوست، ۱۶ اوکتیابر ۱۹۸۸) هومان ریگهتس Watch-اون ایراق‌دان کورد موهاجیرت دالغالاریندان‌ بحث ائدن ۱۱ مارت ۱۹۹۱-جی ایل تاریخ‌لی هئساباتینا گؤره، ۱۹۷۱-۱۹۸۰-جی ایللر آراسیندا ان آزی کوردلرین اؤلکه‌دن چیخاریلدیغی بیلدیریلیر. سوننی موسلمان اولان اکثر ایراق کوردلرین‌دن فرق‌لی اولا‌راق، فیلی‌لر شیعه‌دیر و اساساً ایراقین مرکزی حیسه‌سینده عرب‌لرین مسکونلاشدیغی بؤلگه‌ده یاشاییردی‌لار.<ref>{{Cite web |title=بررسی خاستگاه کردها و موج های مهاجرتی آنان |url=https://eloba.ir/%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%9F/ |accessdate=2025-03-26 |archivedate=2025-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250215134859/https://eloba.ir/%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%9F/ }}</ref> عیراق حکومتی ۱۹۶۰-جی ایللرین اول‌لرینده ایراق کورد اوسیانینا مادی و منوی دستک، مصطفی برزانی‌نین رهبرلیک ائتدیگی ایراق کوردوستانی دئموکراتیک پارتیاسی‌نین عصیان‌لارینا دستک وئرمه‌سی و ایراق کوممونیست پارتیاسی‌نین ایراق موتتفیقی اولان داوا پارتیاسی و ایراق کوممونیست پارتیاسی‌نین ترکیبین‌دکی فعالیت‌لرینه گؤره او زامانکی فیلی کوردلری‌نین ایراق‌دان قووولماسینی امر ائتمیشدی. کوردوستان دئموکرات پارتیاسی‌نین سؤزچوسونه گؤره، ۱۹۷۵-جی ایلده شیما‌لی ایراقدا موللا مصطفی برزانی‌نین عصیانی سوقوت ائتدیک‌دن سونرا داها ۲۵۰ مینه یاخین کورد ایرانا سیغینیب. (میددلئ ائاست Watch-اون کوردوستان دئموکراتیک پارتیاسی‌نین سؤزچوسو ایله لوندوندا، ۱۹۹۱-جی ایلین فئورالیندا وئردیگی موصاحیبه.) دریبببلئ بؤلگه‌سین‌دکی داها ۲۵٫۰۰۰ کورد ۱۹۷۱-۱۹۸۹-جو ایللر آراسیندا ایرانا گلدی، بو دا چوخ واخت بااس رئژیمی ایله شخصی و یا عائله موناقیشه‌لری سببین‌دن‌دیر. (ایران‌داکی ایراق کوردوستانی قاچقین‌لاری عذره یوکسک اینزیباتی کومیته) یوخاریدا قئید اولونان هئساباتا اساساً، هومان ریگهتس Watch تشکیلاتی ۱۹۸۸-جی ایلده کیمیوی بومباردمانا گؤره ایرانین ایراق‌لی کورد قاچقین اها‌لی‌سینه ۱۰۰ مین‌دن چوخ اینسان علاوه ائدیب. ۱۹۸۸-جی ایلین سئنتیابریندا تورکییه‌دن کؤچکون ایراق‌لی کوردلرین آوتوبوس‌لاری ایران سرحدینه گلنده تئهران اونلاری، ائله‌جه ده ایرانا گئدن‌لری آچیق قارشیلادی. ۱۹۸۸-جی ایلین مارتیندا حلبجه‌نین بومبالانماسین‌دان سونرا ان آزی ۵۰٫۰۰۰ ایراق کوردونون ایران سرحدینی کئچیب. بمت-نین قاچقین‌لار عذره آلی کومیسسارلیغی‌نین معلوماتینا گؤره، ایراقین آوقوست ایشغالین‌دان سونرا داها ۳۸٫۰۰۰ اینسان اؤلکه‌یه داخیل اولوب کی، اونلارین دا اکثریتی تورکییه‌دن کئچیب. (بمت قاک-این ۲۱ نویابر ۱۹۸۸-جی ایل تاریخ‌لی مئموراندومو) ۱۹۸۹-جو ایلین یازیندا، بااس حکومتی کوردلرین مسکونلاشدیغی قالا-ائ-دیزا شهرینی داغیدارکن بیر چوخ ایراق کوردلری ایرانا قاچدی. ۱۹۹۰-جی ایلین یازیندا ۱۹۸۸-جی ایلده کیمیوی قاز هوجوم‌لاری زامانی قاچان ۱۰۰ مینه یاخین کورد ایراندا قالدی. بو رقم‌لره، گومان کی، ۱۹۸۷-جی ایلین پاییزیندا، سرحد بویو دؤیوش‌لرین شدت‌لی اولدوغو واخت گلن ان آزی ۱۰٫۰۰۰ نفر داخیل‌دیر. Washington پوست-اون ۲۶ یون ۱۹۹۰-جی ایل تاریخ‌لی هئساباتینا گؤره، ۱۹۸۸-جی ایلده بیر چوخ ایراق کوردلری تورکییه‌دن ایرانا کؤچوب‌لر. سککیز ایللیک محاربه‌دن یورولموش ایران ۱۹۸۸-جی ایلین سون‌لاریندا داها ۱۰۰٫۰۰۰ کؤچکون کوردون گلیشینه حاضر دئییلدی - اونلارین اکثریتی هئچ بیر پولو و املاکی اولمایان. [[فایل:Ana-sheheri-kurdlerin-kochmesi.jpg|بندانگشتی|[[خانا]] شهری، کورلرین آخینی]] ایرانین وئردیگی چادیرلار سرت داغ قیشلاریندان‌ کیفایت قدر قورونمور. سرحد بؤلگه‌سینده هاوانین تئمپئراتورو منفی ۲۰-۳۰ درجه‌یه چاتا بیلر. سویوق هاوا‌لارین باشلاماسی ایله یئرلی عائله‌لر چوخ‌لو قاچقینی قبول ائدیب‌لر. (تایلئر، “ایران مورککب قاچقین پروقرامینا گؤره تعریف‌لنیر،” Washington پوست.) کورد قاچقین‌لار ایران حکومتی طرفین‌دن وئریلن هاوان و کرپیجله بینا‌لار تیکیب‌لر. ۱۹۸۹-جو ایلین ماییندا بئینلخالق تشکیلاتین زیارت ائتدیگی دوشرگه‌ده کوردلر هر بیری اون ایکی کوادرات مئترلیک ایکی اوتاق‌دان - هر عائله اوچون بیر اوتاق‌دان و دوققوز کوادرات مئترلیک متبخ‌دن عبارت واهید سیرا ائولر تیکمیشدی‌لر. پنجره چرچیوه‌لرینی اؤرتمک اوچون پلاستیک طبقه‌لردن ایستیفاده ائدیلمیش‌دیر. هم یئمک بیشیرمک، هم ده قیزدیرماق اوچون کیچیک بیر کئروسین سوباسین‌دان ایستیفاده اولونوردو. ایران حکومتی و ایران قیزیل آیپاراسی قاچقین‌لار اوچون ان آزی دوشرگه‌لرده اولان‌لار اوچون اساس قیدا ایله تعمین ائدیب. بئش کورد پارتیزان تشکیلاتینی تمسیل ائدن کوالیسیا قروپو اولان ایراق کوردوستانی جبهه‌سی موهاجیرت‌دن سونرا هر عائله‌یه ۱۰۰-۲۰۰ دول‌لار پایلاییب. میددلئ ائاست Watch-آ موصاحیبه وئرن ایکی کورد قاچقین “اورمیا یاخینلیغین‌داکی دوشرگه‌میزده ۲۰۰۰-دن چوخ اوشاق وار ایدی” دئدی. "اونلارین والیدئین‌لری ۱۹۷۵-جی ایلدن دوشرگه‌ده ایدی‌لر و رسمی لوتف گؤردولر." قاچقین‌لاردان بیری اورمیا شهری یاخینلیغین‌داکی دوشرگه‌سینده ۱۰ مین‌دن چوخ اینسانین یئرلشدیریلدیگینی بیلدیریب. ایران ۱۹۵۱-جی ایل بیرلشمیش میللت‌لر تشکیلاتی‌نین قاچقین‌لار حاقیندا کونوئنسیاسینی و اونون ۱۹۶۷-جی ایل پروتوکول‌لارینی جوغرافی محدودیت اولما‌دان ایمزالادیغی اوچون ایراق کورد قاچقین‌لارینا بوتون لازیمی دستیی وئردی. ۱۹۹۱-جی ایلین فئورالیندا، بیرینجی کؤرفز محاربه‌سین‌دن سونرا و آمئریکا قوه‌لری ایراق اوردوسونو مغلوب ائده‌رک کووئیت‌دن قوودوقدا، کورد قوه‌لری وضعیت‌دن ایستیفاده ائده‌رک عصیانا باشلادی‌لار. سددام عصیانی تئز بیر زاماندا یاتیرماق اوچون بوتون آرسئنالین‌دان ایستیفاده ائتدی، مین‌لرله اینسانی وحشیجه‌سینه اؤلدوردو و ایکی میلیون ایراق کوردونو تورکییه و ایران سرحدلرینه قوودو. بو کوتلوی کؤچ دالغاسی نتیجه‌سینده شیما‌لی ایراقین دئمک اولار کی، بوتون کورد اها‌لی‌سی سددام حسین قوه‌لری‌نین علین‌دن قاچدی. جیم مویر، یاخین‌دان ایزله‌ین ببج-نین یاخین شرق موخبیری حادثه‎نی بئله روایت ائله‌‎ییر: "کوردلر بؤیوک شهرلر اولان اربیل، [[کرکوک]]، سولئیمانیه و [[دهوک|دوهوک]] دا داخیل اولماقلا، اؤزلرینینکی حساب ائتدیک‌لری بوتون بؤلگنی اله کئچیرمیشدی‌لر. ایراق اوردوسو دارماداغین ائدیلدی. کوردلر سئویندی. لاکین کوردلر فلاکت‌دن جمعی بیر نئچه گون قالمیشدی. سددام بو سئپاراتیزمه جاواب اولا‌راق دوزن‌لیک‌دکی بؤیوک شهرلره هوجوم ائتمک اوچون تانک‌لار، آرتیللئریا و وئرتولیوت‌لار گؤندردی. همین شهرلردن داغ‌لارا تؤکولن میلیون‌لارلا اینسان بؤیوک سئلی تورکییه و ایران سرحدلرینه دوغرو یول آلدی. تسووور ائده بیله‌جک هر نؤو نقلیات واسطه‌سی ایله سیاهت ائتدی‌لر. اوشاق‌لار بولدوزئرله اربیل‌دن داشینیر. البته کی، بیر چوخ‌لاری یالنیز پیادا، چوخ واخت آیاقیالین سیاحت ائدیردی‌لر، بو دا داغ‌لاردا دوزن‌لیک‌لره قدر ۹۰۰۰ فوت قدر داوام ائدیردی.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-10/490059-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A داستان کُردهای آذربایجان]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> “کورد قوه‌لری ایراق کوردوستانین‌دان دینج ساکین‌لرین [[تورکیه|تورکییه]] و ایرانین تهلوکه‌سیز سرحدلرینه تخلیه ائدیلمه‌سی اوچون عیراق پرئزیدئنت قواردیاسی‌نین ایرلیلییشینی لنگیتمه‌یه چالیشیردی. ==اراضی ادعالاری== [[فایل:Rudaw-TV-qondarma-kurdustan.jpg|بندانگشتی|روداو آدلی بیر کورد کانالی و [[قوندارما کوردوستان]] خریطه‎سی]] بیر چوخ عیراق کوردونون باتی آذربایجاندا مسکونلاشدیراندان سونرا، سونرالار همین مهاجرلر آذربایجانی اؤزلرینینکی بیلیب و کوردوستان آدینی قونداراراق بو اوستانی کوردوستان ائتمک ایسته‎ییرلر.<ref>{{Cite web |title=کردها و موج های مهاجرتی آنان |url=https://eloba.ir/%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%9F/ |accessdate=2025-03-26 |archivedate=2025-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250215134859/https://eloba.ir/%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%9F/ }}</ref> ==قایناقلار== 7qhe63khzjy1d3cb9ckb81ivf5ncnoc 0 616659 1587382 1581392 2026-04-26T13:47:43Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587382 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = یوسف عظیما | image = | caption = | birth_name = | birth_date = 1911 | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''يوسیف عظیما''' (1911، تبریز) — سیاستچی، حقوق‌شوناس. آذربایجان میللی حؤکومتی دؤورونده عدلیه‌‌ ناظری و آذربایجان میللی مجلیسینه سرابدان سئچیلن نوماینده‌‌. == حاققیندا == يوسیف عظیما 1911-جی ایلده تبریزده آنادان اولوب.{{sfn|Atabaki|2000|p=124}} ایختیصاصجا حقوق‌شوناس اولوب.{{sfn|Mərəndli|2017|p=34}} توده پارتیياسی‌نین عضوو اولدوقدان سونرا ایران میللی مجلیسینه کئچیریلن اون دؤرد سئچکی‌لرده اورمودان نامیزد اولوب.<ref name=":1" /> 1945-جی ایل نويابرین 27-دن دئکابرین 2-ه قدر ایران تاریخینده ایلک دفعه‌‌ قادینلارین دا ایشتیراک ائتدییی آزاد سئچکی‌لر کئچیریلیب.{{sfn|Atabaki|2000|p=114}}{{sfn|Şəmidə|1961|p=139}}{{sfn|Həsənov|2004|p=139}} کئچیریلن سئچکی‌لر نتیجه‌سینده يوسیف عظیما آذربایجان میللی مجلیسینه سرابدان نوماینده‌‌ سئچیلیب.{{sfn|Mərəndli|2017|p=161}} 1945-جی ایل دئکابرین 12-ده آذربایجان میللی حؤکومتی قورولوب.{{sfn|Balayev|2018|p=25}}{{sfn|İbrahimov|1948|p=32}} يوسیف عظیما قورولموش حؤکومتده عدلیه‌‌ ناظری تعیین اولونوب.{{sfn|Ağayeva|2004|p=27}}{{sfn|Həsənov|2004|p=146}}{{sfn|Çeşmazər|1986|p=65}}{{sfn|Atabaki|2000|p=130}}<ref>{{Cite book |url=https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/472891/1/Zaria_Vostoka_1945_N249.pdf |title=Образование национального правительства Иранского Азербайджана |publisher=Заря Востока |year=1945-12-18 |volume=6625 |location=Tbilisi|pages=4 |language=ru}}</ref><ref>{{Cite book |url=http://opac.nekrasovka.ru/books/NEWSPAPERS/IZVESTIA/1945/IZVESTIA_1945_294.pdf |title=Образование национального правительства Иранского Азербайджана |publisher=İzvestiya|year=1945-12-16 |location=Moskva|pages=4 |language=ru}}</ref> میللی حؤکومت قورولدوقدان سونرا يوسیف عظیما اورمو قارنیزونونون کوماندیری زنگنه ایله دانیشیقلاردا ایشتیراک ائدیب. 18 دئکابر تاریخینده پولکوونیک زنگنه و يوسیف عظیما آراسیندا اورمو قارنیزونونون ترک‌سیلاح اولوناراق آذربایجان میللی حؤکومتی‌نینه تابعلییینه کئچمه‌سی حاقدا موقاویله ایمضالانیب.{{sfn|"Azərbaycan" qəzeti I|2022|p=899}} 1945-جی ایل دئکابرین 21-ده باش ناظر میر جعفر پیشه‌وری، عدلیه‌‌ ناظری يوسیف عظیما و داخیلی ایشلر ناظری سلاموللا جاوید پهلوی‌لر دؤورونده حبس اولونموش و ایران حؤکومتی طرفیندن سیياسی محبوس کیمی ساخلانیلان آذربایجانلی‌لارین آمنیستیياسی(عفو عمومی) ایله باغلی تکلیفله چیخیش ائدیبلر.{{sfn|Həsənli|2006|p=196}} بو تکلیفه اساساً حبس مدتی 1 ایلدن آز اولانلار حبسدن آزاد اولونمالی، حبس مدتی 1 ایلدن چوخ اولانلارین حبس مدتی ياریيا قدر آزالدیلمالی، عؤمورلوک حبس اولونانلارین حبس مدتی 15 ایله قدر آزالدیلمالی، اؤلوم حؤکمو آلانلارین ایسه حبس مدتی 10 ایله قدر آزالدیلمالی ایدی. بو آمنیستیيا هم ده آذربایجاندا موحاکیمه اولونوب تهراندا و يا آذربایجان میللی حؤکومتیندن کناردا ساخلانیلان محبوسلارا دا شامیل اولونوردو.{{sfn|Həsənli|2006|p=196}} 1946-جی ایل دئکابرین 11-دن اعتباراً ایران اوردوسو ایری شهرلره گیرمزدن اول بو شهرلرده اربابلارین قولدور دسته‌لری ائله‌جه ده مولکی گئيیملی ژاندارمالار قیرغینلار تؤرتمه‌يه باشلادیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}{{sfn|Balayev|2018|p=36}} بو دسته‌لر تهران رادیوسو طرفیندن «ایران وطن‌پرست‌لری» آدلاندیریلیردیلار.{{sfn|Balayev|2018|p=36}} دسته‌لرین اساس مقصدی دئموکراتلارین محو ائدیلمه‌سی و شاه قوشونونون شهرلره گیریشینی تأمین ائتمک ایدی.{{sfn|Balayev|2018|p=36}}{{sfn|Hasanli|2006|p=373}} تبریز و آذربایجانین دیگر شهرلری تالانا و قیرغینلارا معروض قالدیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}<ref name=":2222">{{Cite book |last=Duqlas |first=Vilyam |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=223661&pno=33 |title=Strange lands and friendly people |publisher=Harper & Brothers Publishers |year=1951 |location=Nyu-York |pages=45 |language=en}}</ref> آذربایجان میللی حؤکومتی سقوط ائتدی.<ref>{{Cite book |last=Lenczowski |first=George |url=https://ideas.repec.org/a/sae/anname/v401y1972i1p45-55.html |title=United States' Support for Iran's Independence and Integrity, 1945–1959 |publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science |year=1972 |volume=401 |pages=49 |language=en |doi=10.1177/000271627240100106 |issn=0002-7162}}</ref>{{sfn|Həsənli|2006|p=445}} مینلرله اینسان حبس اولوندو. باش وئرن قیرغینلاردا آدف عضولری، فدائی‌لر ائله‌جه ده تانینان شاعرلردن علی فطرت، سعدی يوزبندی، جعفر کاشیف و محمّدباغیر نیکنام قتله يئتیریلدیلر.{{sfn|Balayev|2018|p=137}}{{sfn|Əmirov|2000|p=51}}{{sfn|Əliqızı|2001|p=24}}] 1946-جی ایل دئکابرین 14-ده آمئریکا و بؤيوک بریتانیيا طرفیندن دستکلنن ایران اوردوسو تبریزه داخیل اولدو.{{sfn|Həsənli|2006|p=448}}<ref>{{Cite book |last=McEvoy |first=Joanne |url=https://archive.org/details/powersharinginde0000unse |title=Power Sharing in Deeply Divided Places |last2=O'Leary |first2=Brendan |date=2013 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=9780812245011 |location=Filadelfiya |pages=[https://archive.org/details/powersharinginde0000unse/page/n200 191]}}</ref> بوندان سونرا دا قیرغینلار و تالان داوام ائتدی.<ref name=":2222" />{{sfn|Həsənli|2006|p=448}} يوسیف عظیمانین سونراکی حیاتی ایله باغلی فیکیرلر موختلیف‌دیر. بعضی معلوماتلارا گؤره يوسیف عظیما شاه قوشونلاری طرفیندن حبس اولونوب، 1948-جی ایلده ایسه حبسدن بوراخیلیب.<ref name=":0">{{Cite web |date=2019-02-24 |title=سیف الدینی: حکومت پهلوی در سرکوب فرقه دموکرات، کوتاهی کرد |url=https://azariha.org/2571/%d8%b3%db%8c%d9%81-%d8%a7%d9%84%d8%af%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa-%d9%be%d9%87%d9%84%d9%88%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%b1%da%a9%d9%88%d8%a8-%d9%81%d8%b1%d9%82%d9%87-%d8%af%d9%85/ |access-date=2025-02-17 |website=آذری‌ها |language=fa-IR |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114154322/https://azariha.org/2571/%D8%B3%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AF%D9%85/ |url-status=live |accessdate=2025-07-29 |archivedate=2025-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250114154322/https://azariha.org/2571/%D8%B3%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AF%D9%85/ }}</ref> باشقا معلوماتلارا گؤره ایسه میللی حؤکومت داغیلدیقدان سونرا اؤلدورولوب.<ref name=":1">{{Cite web |date=2020-12-10 |title=سرنوشت بازیگران فرقه دموکرات |url=https://www.mardomsalari.ir/report/141252/%25D8%25B3%25D8%25B1%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D8%25AA-%25D8%25A8%25D8%25A7%25D8%25B2%25DB%258C%25DA%25AF%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2586-%25D9%2581%25D8%25B1%25D9%2582%25D9%2587-%25D8%25AF%25D9%2585%25D9%2588%25DA%25A9%25D8%25B1%25D8%25A7%25D8%25AA |access-date=2025-02-17 |website=مردم سالاری آنلاين |language=fa}}</ref> == قایناقلار == {{قایناق}} == ادبیات == {{refbegin|40em}} * {{Cite book |last=Ağayeva |first=Gözəl |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=31902&pno=1 |title=Təbriz ədəbi mühiti |publisher=Nurlar NPM |year=2004 |isbn=9952403356 |location=Bakı |page=168 |language=az |ref={{SfnRef|Ağayeva|2004}} }} * {{Cite book |last=Atabaki |first=Touraj |url=https://www.jstor.org/stable/10.2979/jottturstuass.1.1-2.257 |title=Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran |publisher=I.B.Tauris |year=2000 |isbn=9781860645549 |location=London |page=288 |language=en |ref={{SfnRef|Atabaki|2000}} }} * {{Cite book|url=https://ebooks.az/az/book/chtilmu|title="Azərbaycan" qəzeti I. Azərbaycan Demokrat Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin orqanı: 1945-1946-cı illər, Təbriz.|volume=I|publisher=Elm nəşriyyatı|year=2022|isbn=978-9952-556-47-6|location=Bakı|page=928|language=az|ref={{SfnRef|"Azərbaycan" qəzeti I|2022}}}} * {{Cite book |last=Balayev |first=Xaqan |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=605320&pno=70 |title=Azərbaycanın sosial-siyasi həyatında cənublu mühacirlərin iştirakı (1947-1991) |publisher=Elm və təhsil nəşriyyatı |year=2018 |isbn=9789952370911 |location=Bakı |page=198 |language=az |ref={{SfnRef|Balayev|2018}} }} * {{Cite book |last=Çeşmazər |first=Mirqasım |url=http://www.achiq.info/m.hukumet/adfchL.pdf |title=Azərbaycan Demokrat Partiyasının yaranması və fəaliyyəti |publisher=Elm nəşriyyatı |year=1986 |location=Bakı |page=121 |language=az |ref={{SfnRef|Çeşmazər|1986}} }} * {{Cite book |last=Əliqızı |first=Almaz |url=http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf |title=Azadlıq və istiqlal poeziyası |publisher=Bakı Dövlət Universiteti nəşriyyatı |year=2001 |isbn=9789952817607 |location=Bakı |page=160 |language=az |ref={{SfnRef|Əliqızı|2001}} |access-date=2025-03-14 |archive-date=2025-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128110634/http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf |url-status=dead }}* {{Cite book |last=Əmirov |first=Sabir |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=13402&pno=1 |title=Cənubi Azərbaycan milli-demokratik ədəbiyyatı (1941-1990) |publisher=Elm nəşriyyatı |year=2000 |isbn=5806612600 |location=Bakı |page=257 |language=az |ref={{SfnRef|Əmirov|2000}} }} * {{Cite book |last=Hasanli |first=Jamil |title=At the Dawn of the Cold War: The Soviet-American Crisis over Iranian Azerbaijan, 1941–1946 |url=https://archive.org/details/atdawnofcoldwars0000hasa |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |year=2006 |isbn=978-0742540552 |location=Lanham |page=[https://archive.org/details/atdawnofcoldwars0000hasa/page/n433 416] |language=az |ref={{SfnRef|Hasanli|2006}} }} * {{Cite book |last=Həsənov |first=Həsən |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=928&pno=1 |title=Cənubi Azərbaycanda Milli Demokratik hərəkat (1941-1946-cı illər) |publisher=Elm nəşriyyatı |year=2004 |location=Bakı |page=204 |language=az |ref={{SfnRef|Həsənov|2004}} }} * {{Cite book |last=Həsənli |first=Cəmil |url=http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |title=СССР-Иран: Азербайджанский кризис и начало холодной войны: 1941-1946 гг. |publisher=Герои Отечества |year=2006 |isbn=5910170120 |location=Moskva |page=560 |language=ru |ref={{SfnRef|Həsənli|2006}} |access-date=2025-02-13 |archive-date=2024-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221044555/http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last=İbrahimov |first=Mirzə |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=571678&pno=1 |title=O демократическом движении в Южном Азербайджане |publisher=Elm nəşriyyatı |year=1948 |location=Bakı |page=48 |language=ru |ref={{SfnRef|İbrahimov|1948}} }} * {{Cite book |last=Mərəndli |first=Barış |url=https://ebooks.az/az/book/OM4pnVRU |title="21 Azər" soyqırımı: 1946-1947-ci illərdə Cənubi Azərbaycanda kütləvi qırğınlar |publisher=Elm və təhsil nəşriyyatı |year=2017 |isbn=9789952831283 |location=Bakı |page=376 |language=az |ref={{SfnRef|Mərəndli|2017}} |access-date=2024-12-03 }} * {{Cite book|last=Şəmidə|first=Əli|url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=239418&pno=1|title=İranda fəhlə və həmkarlar hərəkatı (1941-1946)|publisher=Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası Nəşriyyatı|year=1961|location=Bakı|page=181|language=az|ref={{SfnRef|Şəmidə|1961}}|author-link=علی شمیده}} {{refend}} [[بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:آذربایجان دموکرات فیرقه‌سینین عوضولری]] s66i0cekwr134if798lfaxociniyjt0 0 616802 1587403 1585568 2026-04-27T05:56:48Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587403 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = آشیق حسین جاوان | image = Aşıq Hüseyn Cavan - (1).jpg | caption = | birth_name = | birth_date = 1916 | birth_place = | death_date = 1985-11-14 | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''آشیق حسین جاوان''' و يا '''حسین الیيئو''' (1916، اوتی کندی، شرقی آذربایجان اوستانی – 14 نويابر 1985) — شاعر، آشیق، 21 آذر حرکاتی‌نین ایشتیراکچی‌سی. آذربایجان دئموکرات پارتیياسی‌نین، آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین عضوو، آذربایجانین امکدار مدنیت ایشچی‌سی (1967). 1946-جی ایلده میللی-دئموکراتیک حرکاتدا ایشتیراک ائتدییی اوچون آذربایجان میللی حؤکومتی طرفیندن «21 آذر» مئدالی ایله، اینجه‌صنعت ساحه‌‌سینده گؤستردییی فعالیته گؤره ایسه ائس.ائس.ائری طرفیندن «شرف نیشانی» اوردئنی ایله تلطیف اولونوب. == حیاتی == === ایلک ایل‌لری === علی‌يئو حسین میکايیل اوغلو 1916-جی ایلده قاراداغ ماهالی‌نین اوتی کندینده آنادان اولوب.{{sfn|Kafkasyalı|2002|p=213}}{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Bərdəli|2012|p=31}} آتاسی‌نین وفاتیندان سونرا آناسی زؤهره ایله بیرلیکده شیمالی آذربایجانا کؤچوبلر.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=375}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} بیر مدت آغجابدیع‌نین شرفخانلی کندینده، داها سونرا ایسه دلی‌مممدلی شهرینده ياشايیبلار.{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1927-جی ایلدن آشیق علعسگرین قارداشی اوغلو آشیق موسی‌نین شاگیردی اولوب.<ref>{{Cite web |date=2020 |title=Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı |url=https://filologiya.az/images/PDF2/edebiyyat%20d%C9%99rslikl%C9%99r/ustad%20nefesli%20saz-soz%20ermaqani.pdf |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230616162738/https://filologiya.az/images/PDF2/edebiyyat%20d%C9%99rslikl%C9%99r/ustad%20nefesli%20saz-soz%20ermaqani.pdf |archive-date=2023-06-16 |access-date=17 iyun 2023 |publisher=“Zərdabi Nəşr” MMC nəşriyyatı |place=Bakı |page=286 |language=az |isbn=978-9952-526-83-7 |accessdate=2025-08-19 |archivedate=2023-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230616162738/https://filologiya.az/images/PDF2/edebiyyat%20d%C9%99rslikl%C9%99r/ustad%20nefesli%20saz-soz%20ermaqani.pdf }}</ref>{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}}{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=377}} 1938-جی ایلده ائس.ائس.ائری-دن سورگون اولونوب و تبریزده ياشايیب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1934-جو ایلدن شعر يازسا دا،{{sfn|Azəroğlu,Məmmədzadə|1961|p=118}} پوئتیک يارادیجیلیغا اساساً 1941-جی ایلدن باشلايیب.<ref name=":0">{{Cite web |last=İsmayılov |first=Güləddin |date=2023-06-06 |title=Görkəmli fədai - Aşıq Hüseyn Cavan |url=https://adfmr.megavisionsites.com/entries/daxili-x%25C9%2599b%25C9%2599rl%25C9%2599r/g%25C3%25B6rk%25C9%2599mli-f%25C9%2599dai----a%25C5%259Fiq-h%25C3%25BCseyn-cavan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918052503/http://adfmr.megavisionsites.com/entries/daxili-x%C9%99b%C9%99rl%C9%99r/g%C3%B6rk%C9%99mli-f%C9%99dai----a%C5%9Fiq-h%C3%BCseyn-cavan |archive-date=2024-09-18 |access-date=2025-02-12 |website=Azərbaycan Demokrat Firqəsi |accessdate=2025-08-19 |archivedate=2024-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240918052503/http://adfmr.megavisionsites.com/entries/daxili-x%C9%99b%C9%99rl%C9%99r/g%C3%B6rk%C9%99mli-f%C9%99dai----a%C5%9Fiq-h%C3%BCseyn-cavan }}</ref> اؤزونه «جاوان» تخلصو گؤتوروب. ایلک شعرلری: «گول آذربایجان»، «اويان، وطنداشیم»، «آنا وطن»، «اوکتيابر» و دیگرلری تبریزده نشر اولونان «وطن يولوندا» قزئتینده درج اولونوب.<ref name=":0" />{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 21 آذر حرکاتیندا ایشتیراک ائدیب. 1945-جی ایل نويابرین 20-ده تبریزده ارک تئاتریندا آذربایجان خالق کونقره‌سی فعالیته باشلايیب.{{sfn|Atabaki|2000|p=113}}{{sfn|Həsənli|1998|p=269}}{{sfn|Həsənov|2004|p=132}} حسین جاوان دا آذربایجان خالق کونقره‌سینده نوماینده‌‌ کیمی ایشتیراک ائدیب.<ref>{{Cite web |title=Təbrizdə keçirilmiş Xalq Konqresinə seçilmiş nümayəndələrin siyahısı |url=https://azerbaycan-ruznamesi.org/2022/10/25/20-noyabr-1945-ci-ild%C9%99-t%C9%99brizd%C9%99-kecirilmis-az%C9%99rbaycan-xalq-konqresin%C9%99-axk-secilmis-numay%C9%99nd%C9%99l%C9%99rin-siyahisi/ |access-date=2025-02-27 |website=azerbaycan-ruznamesi.org |archive-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130062845/https://azerbaycan-ruznamesi.org/2022/10/25/20-noyabr-1945-ci-ild%C9%99-t%C9%99brizd%C9%99-kecirilmis-az%C9%99rbaycan-xalq-konqresin%C9%99-axk-secilmis-numay%C9%99nd%C9%99l%C9%99rin-siyahisi/ |url-status=live }}</ref> 1945-جی ایل دئکابرین 21-ده آذربایجان میللی حؤکومتی قورولوب.{{sfn|İbrahimov|1948|p=32}} 1946-جی ایلین مارت آيیندا میللی-دئموکراتیک حرکاتدا ایشتیراک ائتدییی اوچون «21 آذر» مئدالی ایله تلطیف اولونوب.{{sfn|Kafkasyalı|2002|p=213}}{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}} عینی آيدا تبریزده تبریز دؤولت فیلارمونیياسی تشکیل اولونوب.{{sfn|İbrahimov|1948|p=34}} آشیق حسین جاوان فیلارمونیيادا دیرئکتور معاونی تعیین اولونوب.<ref name=":0" />{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} اونون رهبرلییی ایله فیلارمونیيادا آشیقلار آنسامبلی يارادیلیب.<ref name=":0" />{{sfn|Ağayeva|2004|p=31}} 1946-جی ایل دئکابرین 5-ده میيانا ایستیقامتینده هوجوم ائدن شاه قوشونلاری غلام يحی‌نین رهبرلیک ائتدییی فدائی‌لر طرفیندن داياندیریلیب.<ref>{{Cite web |last=Rəhmanifər |first=Məhəmməd |date=2015-01-04 |title=Güney Azərbaycanda Milli Hökumətin süqutundan sonra nələr yaşandı? |url=https://apa.az/guney-azerbaycan/guney-azerbaycanda-milli-hokumetin-suqutundan-sonra-neler-yasandi-arasdirma-883307 |access-date=2025-02-06 |website=Apa.az |language=az |archive-date=2025-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104092154/https://apa.az/guney-azerbaycan/guney-azerbaycanda-milli-hokumetin-suqutundan-sonra-neler-yasandi-arasdirma-883307 |url-status=live }}</ref>{{sfn|Həsənli|2006|p=437}} بوندان سونرا آذربایجانین موختلیف اراضی‌لریندن اینسانلار سلاحلانماق و شاه قوشونونا قارشی موباریزه آپارماق اوچون میللی حؤکومته مراجعتلر ائتمه‌يه باشلادیلار.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}} نتیجه‌ده میر جعفر پیشه‌وری‌نین رهبرلییی ایله مدافعه‌‌ کومیته‌سی قورولدو.<ref>{{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_460/N_191.pdf |title=Güney Azərbaycan: tarixi, siyasi və kulturoloji müstəvidə. / S.C.Pişəvəri gənclik illərində |publisher=Azərnəşr |year=2010 |location=Bakı |pages=83 |language=az |access-date=2025-02-06 |archive-date=2022-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708055159/http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_460/N_191.pdf |url-status=dead }}</ref>{{sfn|Hasanli|2006|p=366}} کومیته‌نین ایلک ایشی تبریزده حربی وضعیت اعلان ائدیب، «بابک» آدلی کؤنوللو دسته‌لر قورماق اولدو.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}}{{sfn|Atabaki|2000|p=172}}{{sfn|Sultanlı|2010|p=83}} کؤنوللو دسته‌لره ایلک ائتاپدا 600 نفر عضو اولدو.{{sfn|Hasanli|2006|p=366}}{{sfn|Rəhimli|2003|p=143}} بوندان سونرا پیشه‌وری يئنی‌دن حربی دستک اوچون سووئت اتفاقینا مراجعت ائتدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}}<ref>{{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=514144&pno=213 |title=Pişəvəri S.C. Məqalə və çıxışlarından seçmələr (Təbriz 1945-1946-cı illər) |publisher=Nurlar nəşriyyatı |year=2016|location=Bakı |pages=415 |language=az}}</ref> لاکین بو ایسته‌يی ده جاوابسیز قالدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=441}} 1946-جی ایل دئکابرین 11-ده آذربایجان ايالت انجمنی قان تؤکولمه‌سی‌نین قارشیسینی آلماق مقصدیله قیزیلباش خالق قوشونلارینا و فدائی دسته‌لرینه شاه قوشونلارینا قارشی مقاومت گؤسترمه‌مک و دؤيوش مئيدانلارینی ترک ائتمک حاققیندا امر وئردی.{{sfn|Rossow|1956|p=30}}{{sfn|Rəhimli|2003|p=149}}{{sfn|Hasanli|2006|p=370}} ائله همین گوندن اعتباراً، ایران اوردوسو ایری شهرلره گیرمزدن اول بو شهرلرده اربابلارین قولدور دسته‌لری ائله‌جه ده مولکی گئيیملی ژاندارمالار قیرغینلار تؤرتمه‌يه باشلادیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}{{sfn|Balayev|2018|p=36}} بو دسته‌لر تهران رادیوسو طرفیندن «ایران وطن‌پرست‌لری» آدلاندیریلیردیلار.{{sfn|Balayev|2018|p=36}} دسته‌لرین اساس مقصدی دئموکراتلارین محو ائدیلمه‌سی و شاه قوشونونون شهرلره گیریشینی تأمین ائتمک ایدی.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}{{sfn|Balayev|2018|p=36}} تبریز و آذربایجانین دیگر شهرلری تالانا و قیرغینلارا معروض قالدیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}<ref name=":22222">{{Cite book |last=Duqlas |first=Vilyam |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=223661&pno=33 |title=Strange lands and friendly people |publisher=Harper & Brothers Publishers |year=1951 |location=Nyu-York|pages=45 |language=en}}</ref> آذربایجان میللی حؤکومتی سقوط ائتدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=448}}<ref>{{Cite book |last=McEvoy |first=Joanne |url=https://archive.org/details/powersharinginde0000unse |title=Power Sharing in Deeply Divided Places |last2=O'Leary |first2=Brendan |date=2013 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=9780812245011 |location=Filadelfiya |pages=[https://archive.org/details/powersharinginde0000unse/page/n200 191]}}</ref> 1946-جی ایل دئکابرین 14-ده آمئریکا و بؤيوک بریتانیيا طرفیندن دستکله‌نن ایران اوردوسو تبریزه داخیل اولدو.<ref>{{Cite book |last=Lenczowski |first=George |url=https://ideas.repec.org/a/sae/anname/v401y1972i1p45-55.html |title=United States' Support for Iran's Independence and Integrity, 1945–1959 |publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science |year=1972 |volume=401 |pages=49 |language=en |doi=10.1177/000271627240100106 |issn=0002-7162}}</ref>{{sfn|Həsənli|2006|p=445}} بوندان سونرا دا قیرغینلار و تالان داوام ائتدی.<ref name=":22222" />{{sfn|Həsənli|2006|p=448}} مین‌لرله اینسان حبس اولوندو، سورگون ائدیلدی.{{sfn|Hasanli|2006|p=375}} باش وئرن قیرغینلاردا ADF عضولری، فدائی‌لر ائله‌جه ده تانینان شاعرلردن علی فطرت، سعدی يوزبندی، جعفر کاشیف و محمّدباغیر نیکنام قتله يئتیریلدیلر.{{sfn|Balayev|2018|p=137}}{{sfn|Əmirov|2000|p=51}}{{sfn|Əliqızı|2001|p=24}} شاه قوشونلاری حسین جاوانی دا اؤلدورمک مقصدیله آختاریرلار.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} اؤزونو تاپا بیلمه‌دیکده ایسه ائوینی غارت ائدیب اليازمالارینی محو ائدیرلر.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} شاهین خفیه‌لری طرفیندن حیات يولداشی حمیده و اؤولادلاری حبس اولوناراق ایرانین جنوب ویلايتلریندن اولان خورمابادا سورگون اولونورلار.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} سورگونده ایکن 2 اؤولادی دونياسینی ديَیشیب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} === آ.م.ح داغیلدیقدان سونرا === آشیق حسین جاوان دا آذربایجان میللی حؤکومتی داغیلدیقدان سونرا شیمالی آذربایجانا موهاجیرت ائدیب. 1946-جی ایلده مسلم ماقومايئو آدینا آذربایجان دؤولت فیلارمونیياسیندا سولیست ایشله‌يیب.{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} میللی حؤکومت داغیلدیقدان سونرا تبریزده فعالیت گؤسترن «شاعرلر و يازیچی‌لار جمعیتی» 1947-جی ایلدن اعتباراً باکی‌دا، «آذربایجان يازیچیلار جمعیتی» آدی ایله فعالیت گؤسترمه‌يه باشلايیب.{{sfn|Balayev|2018|p=139}} آشیق حسین جاوان دا بو جمعیتین عضوو اولوب.{{sfn|Balayev|2018|p=139}} 1948-جی ایلده آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین عضوو اولوب.{{sfn|Əhmədov|2011|p=81}} 1948-جی ایلدن گوران‌بوي رايونونون کهریزلی کندینه کؤچوب.{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1959-جو ایلده موسکوادا کئچیریلن آذربایجان ادبیاتی و اینجه‌صنعتی اونگونلويونده آشیقلار دسته‌سی‌نین بدیعی رهبری اولوب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} ائس.ائس.ائری طرفیندن «شرف نیشانی» اوردئنی ایله تلطیف اولونوب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1967-جی ایلده آذربایجان ائس.ائس.ائر امکدار مدنیت ایشچی‌سی فخری آدینی آلیب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=158}} موختلیف واختلاردا باکی‌دا «آزادلیق ماهنی‌لاری» (1950)، «آشیغین آرزولاری» (1950)، «شعرلر» (1953)، «صدفلی ساز» (1956)، «قوشمالار» (1959)، «شعرلر» (1962)، «دانیش تئللی سازیم» (1966)، «ائل آشیغی» (1975)، «باهار کیمی» (1979) آدلی کیتابلاری نشر اولونوب.{{sfn|Bərdəli|2012|p=34}} 1985-جی ایل نويابرین 14-ده وفات ائدیب و کهریزلی کندینده دفن اولونوب.<ref name=":0" />{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} == خاطیره‌سی == 1947-جی ایلده رئژیسسورو و سسئناریستی ائسفیر شوب اولان آرازین او تايیندا فیلمی چکیلیب..<ref name=":7">{{Cite web |last=Sultanova |first=Sevda |date=2018-01-27 |title=Cənubi Azərbaycandan bəhs edən 1947-ci il filmimiz |url=https://kulis.az/xeber/senet/xeber_________________________________-21325 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203223905/https://kulis.az/xeber/senet/xeber_________________________________-21325 |archive-date=2024-12-03 |access-date=2024-12-02 |website=kulis.az |language=az}}</ref> فیلم 1945–1946-جی ایللرده مؤوجود اولموش آذربایجان میللی حؤکومتی و عمومی‌لیکده حؤکومت قورولانا قدر باش وئرمیش پروسئسلر حاققیندادیر. بو فیلمده آشیق حسین جاوانین ایفاسی دا لئنته آلینیب.<ref name=":7" />{{sfn|Fərzad|2006|p=72}} 2016-جی ایل نويابرین 22-ده آذربایجان رئسپوبلیکاسی مدنیت و توریزم ناظرلییی و آذربایجان آشیقلار بیرلییی‌نین تشکیلاتچیلیغی ایله رشید بئهبودوو آدینا ماهنی تئاتریندا آشیق حسین جاوانین 100 ایللیک يوبیلئيی قئيد اولونوب.<ref>{{Cite web |last=Sarıyeva |first=İradə |date=2016-11-24 |title=Həsrət aşığı Hüseyn Cavanın 100 illik yubileyi qeyd edildi |url=https://www.anl.az/down/meqale/baki_xeber/2016/noyabr/516236.htm |access-date=2025-02-12 |website=Bakı xəbər}}</ref> == کیتابلاری == * آزادلیق ماهنی‌لاری — باکی: آذرنشر، 1950، 35 سه. * آشیغین آرزولاری — باکی: اوشاقگنجنشر، 1950، 94 سه. * شعرلر — باکی: اوشاقگنجنشر، 1953، 56 سه. * صدفلی ساز — باکی: آذرنشر، 1956، 92 سه. * قوشمالار — باکی: آذرنشر، 1959، 148 سه. * شعرلر — باکی: آذرنشر، 1962، 114 سه. * دانیش تئللی سازیم — باکی: آذرنشر، 1966، 116 سه. * ائل آشیغی — باکی: آذرنشر، 1975، 106 سه. * باهار کیمی — باکی: يازیچی، 1979، 76 سه. == قایناقلار == {{قایناق}} == ادبیات == {{refbegin|40em}} * {{Cite book |last=Ağayeva |first=Gözəl |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=31902&pno=1 |title=Təbriz ədəbi mühiti |publisher=Nurlar NPM |year=2004 |isbn=9952403356 |location=[[باکی]] |page=168 |language=az |ref={{SfnRef|Ağayeva|2004}} }} * {{Cite book|last=Atabaki|first=Touraj|url=https://www.jstor.org/stable/10.2979/jottturstuass.1.1-2.257|title=Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran|publisher=I.B.Tauris|year=2000|isbn=9781860645549|location=[[لندن]]|page=288|language=en|ref={{SfnRef|Atabaki|2000}}}} * {{Cite book |last=Azəroğlu |first=Balaş |url=https://turuz.com/fa/book/title/C%C9%99nubi+Az%C9%99rbaycan+Yaz%C4%B1%C3%A7%C4%B1lar%C4%B1n%C4%B1n+%C6%8Fd%C9%99bi+M%C9%99cmu%C9%99si |title=Cənubi Azərbaycan yazıçılarının ədəbi məcmuəsi |last2=Məmmədzadə |first2=Həmid |publisher=Azərbaycan ruznaməsi |year=1961 |location=[[باکی]] |page=342 |language=azb |ref={{SfnRef|Azəroğlu,Məmmədzadə|1961}} |author-link=بالاش آذراوغلو |access-date=2025-01-28 }} * {{Cite book |last=Balayev |first=Xaqan |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=605320&pno=70 |title=Azərbaycanın sosial-siyasi həyatında cənublu mühacirlərin iştirakı (1947-1991) |publisher=Elm və təhsil nəşriyyatı |year=2018 |isbn=9789952370911 |location=[[باکی]] |page=198 |language=az |ref={{SfnRef|Balayev|2018}} }} * {{Cite book|last=Bərdəli|first=Bahar|url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=274561&pno=1|title=Cənubi Azərbayan mühacirət poeziyası (1947-1990)|publisher=Elm və təhsil nəşriyyatı|year=2012|location=[[باکی]]|page=116|language=az|ref={{SfnRef|Bərdəli|2012}}}} * {{Cite book |url=https://turuz.com/book/title/Cenubi+Azerbaycan+edebiyati+Antolojyas%C4%B1+3-c%C3%BC+Cild |title=Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası |publisher=Sabah nəşriyyatı |year=1988 |volume=III |location=[[باکی]] |page=554 |language=az |ref={{SfnRef|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988}} |access-date=2025-01-27 }} * {{Cite book |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=824293&pno=1 |title=Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi |publisher=Qanun nəşriyyatı |year=2013 |volume=II |location=[[باکی]] |page=148 |language=az |ref={{SfnRef|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013}} }} * {{Cite book |last=Əhmədov |first=Teymur |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=257460&pno=2 |title=Azərbaycan yazıçıları (XX-XXI yüzillikdə) |publisher=Nurlar NPM |year=2011 |isbn=9789952460063 |location=[[باکی]] |page=1056 |language=az |ref={{SfnRef|Əhmədov|2011}} }} * {{Cite book|last=Əliqızı|first=Almaz|url=http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf|title=Azadlıq və istiqlal poeziyası|publisher=Bakı Dövlət Universiteti nəşriyyatı|isbn=9789952817607|year=2001|location=[[باکی]]|page=160|language=az|ref={{SfnRef|Əliqızı|2001}}|access-date=2025-03-07|archive-date=2025-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20250128110634/http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf|url-status=dead}} * {{Cite book|last=Əmirov|first=Sabir|url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=13402&pno=1|title=Cənubi Azərbaycan milli-demokratik ədəbiyyatı (1941-1990)|publisher=Elm nəşriyyatı|year=2000|location=[[باکی]]|page=257|isbn=5806612600|language=az|ref={{SfnRef|Əmirov|2000}}}} * {{Cite book|last=Fərzad|first=Şahruh|url=https://www.gisoom.com/book/1427780/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87/|title=فرقه دموکرات آذربایجان از تخلیه‌ی تبریز تا مرگ پیشه‌وری: خاطراتی از شهود عینی به انضمام اسناد منتشر نشده / Azərbaycan Demokrat Firqəsi Təbrizin boşaldılmasından Pişəvərinin ölümünə qədər: Şahidlərin xatirələri, o cümlədən dərc olunmamış sənədlər|publisher=اوحدی|isbn=9789648234404|year=2006|location=Tehran|page=788|language=fa|ref={{SfnRef|Fərzad|2006}}|access-date=2025-08-19|archive-date=2025-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20250331080959/https://www.gisoom.com/book/1427780/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87/|url-status=dead}} * {{Cite book|last=Hasanli|first=Jamil|url=https://archive.org/details/atdawnofcoldwars0000hasa|title=At the Dawn of the Cold War: The Soviet-American Crisis over Iranian Azerbaijan, 1941–1946|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|year=2006|location=Lanham|page=[https://archive.org/details/atdawnofcoldwars0000hasa/page/n433 416]|isbn=978-0742540552|language=az|author-link=جمیل حسنلی|ref={{SfnRef|Hasanli|2006}}}} * {{Cite book |last=Həsənli |first=Cəmil |url=https://www.kitabxana.net/files/books/file/1268836078.pdf |title=Güney Azərbaycan:Tehran - Bakı - Moskva arasında |publisher=Diplomat nəşriyyatı |year=1998 |location=[[باکی]] |page=324 |language=az |ref={{SfnRef|Həsənli|1998}} |author-link=جمیل حسنلی |access-date=2024-11-28 }} * {{Cite book |last=Həsənli |first=Cəmil |url=http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |title=СССР-Иран: Азербайджанский кризис и начало холодной войны: 1941-1946 гг. |publisher=Герои Отечества |year=2006 |isbn=5910170120 |location=Moskva |page=560 |language=ru |ref={{SfnRef|Həsənli|2006}} |author-link=جمیل حسنلی |access-date=2024-11-28 |archive-date=2024-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221044555/http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book|last=Həsənov|first=Həsən|url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=928&pno=1|title=Cənubi Azərbaycanda Milli Demokratik hərəkat (1941-1946-cı illər)|publisher=Elm nəşriyyatı|year=2004|location=[[باکی]]|page=204|language=az|ref={{SfnRef|Həsənov|2004}}}} * {{Cite book |last=Kafkasyalı |first=Ali |url=https://turuz.com/index/view/4884bf78b08d8fbe19bec8ceb8c01ba281461998 |title=İran türk edebiyatı antolojisi |publisher=Atatürk Üniversitesi Basımevi |year=2002 |isbn=9757698113 |volume=V |location=Ərzurum |page=573 |language=tr |ref={{SfnRef|Kafkasyalı|2002}} |access-date=2025-01-06 }} * {{Cite book |last=İbrahimov |first=Mirzə |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=571678&pno=1 |title=O демократическом движении в Южном Азербайджане |publisher=Elm nəşriyyatı |year=1948 |location=[[باکی]] |page=48 |language=ru |ref={{SfnRef|İbrahimov|1948}} |author-link=میرزا ابراهیموف }} * {{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=2100&pno=1 |title=Güney Azərbaycan milli-demokratik hərəkat (1941-1946) |publisher=Meqa nəşriyyatı |year=2003 |location=[[باکی]] |page=207 |language=az |ref={{SfnRef|Rəhimli|2003}} |access-date=2024-12-26 }} * {{cite journal|url = https://www.jstor.org/stable/4322770|jstor = 4322770|trans-title = |language = en|title = The Battle of Azerbaijan, 1946|last1 = Rossow|first1 = Robert|journal = Middle East Journal|year = 1956|volume = X|issue = 1|pages = 17–32|ref = {{SfnRef|Rossow|1956}}}} * {{Cite book |last=Sultanlı |first=Vaqif |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000221950 |title=Güney Azərbaycan tarixi siyasi və kulturoloji müstəvidə (məqalələr toplusu) |publisher=Azərnəşr |year=2010 |location=[[باکی]] |page=172 |language=az |ref={{SfnRef|Sultanlı|2010}} }} {{refend}} [[بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر]] [[بؤلمه:۱۹۱۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:آذربایجان دموکرات فیرقه‌سینین عوضولری]] b7xzvnwft47i4clsl95a8uys5715bc5 0 617149 1587404 1582778 2026-04-27T05:59:23Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587404 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=آشیٛق محمد حسین دهقان |شکیل= آشیٛق محمد حسین دهقان |شکیل آدی=Ashiqdehqan_-_Urmiye-_ashiklar_kahve_hanesi-photo-Huseyn_Vahidi_2014.jpg |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = '''آشیٛق دهقان''' |قیسا بیلگی = [[آشیق]] |میللیت= [[تورک خالقلاری|تۆرک]] |تحصیل = |دوْغوم تاریخ = ۱۳۱۳/۱۲/۱۰ |دوْغوم یئر = [[اورمو]] [[ایگدیر (اورمو)|ایگدیر کندی]] |اؤلوم تاریخ = ۱۴۰۴/۰۹/۰۱ (۹۱ یاشیٛندا) |اؤلوم یئر = [[اورمو]] |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= | وئب‌سایت = huseynvahedi.blogfa.com }} '''آشیق محمد حسین دهقان''' و یا '''آشیٛق دهقان''' (دوغوم: ۱۳۱۳/۱۲/۱۰) (اؤلوم: ۱۴۰۴/۰۹/۰۱)<ref>پیام تسلیت مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان غربی: بمناسبت [https://azargh.farhang.gov.ir/fa/news/816311/%D8%A8%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%87%D9%82% درگذشت استاد عاشیق «محمدحسین دهقان»]{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>، اورمو آشیق مکتبی‌نین تانینمیش آشیقلاریندان ایدی.<ref>[https://anayool.ir/2024/02/16/%D8%A2%D8%B4%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%87%D9%82%D8%A7%D9%86/ اورمو آشیق مکتبینین تانینمیش اوستادی؛ آشیق محمد حسین دهقان]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==یاشامیٛ== محمد حسین دهقان، 1313-جو ایلده [[ایگدیر (اورمو)|ایگدیر]]ین (ایٛغدیٛر) ([[اورمیه]]) کندینده آنا‌دان اولوب. او، ۵ یاشیندان بری [[قوپوز]] ایله تانیش اولوب و سککیز یاشیندان بری آشیق آلتینه (قوپوزا) توخونوب (الینه توتوب)، اون بئش-اون آلتی یاشیندان ایسه اجتماعی توپلانتی‌لاردا و شن‌لیک‌لرده ایشتیراک ائدیب. او، همیشه آذربایجان آشیق‌لاری‌نین اوچ اساس طلبینی بیرلشدیریب: بیرینجی‌سی، سس، ایکینجی‌سی، آشیق آلتینده ماهیر ایفاچی اولماق و اوچونجوسو، آشیق اوسلوبوندا (گرایلی، قوشما، دیوان، تجنیس و س.) شعرلر بسله‌ییب. او، تئز-تئز ائرکن و معاصر آشیق‌لارین ادبی و بدیی ارثینی (اننوی آشیق اوسلوبوندا اون مین‌لرله بیت شعر) و اونلارلا اطراف‌لی آشیق حکایه‌سینی، اونلارین تعریف‌لری، دئتال‌لاری، شئیرلری و موختلیف حکایه‌لری ایله ازبرله‌ییر و سؤیلییرمیش.<ref> فریدون دهقانی (چهاردهم مهر ۱۳۸۵)، گفتگو با آشیق دهقانdaralsafakhoy.blogfa-com/post/573</ref> ==قایناقلار== {{آذربایجان تورکجه‌سی‌نین ادبیاتی}} [[بؤلمه:آذربایجان اینجه صنعتی]] [[بؤلمه:ادبیات]] [[بؤلمه:آشیق صنعتی]] [[بؤلمه:تۆرک مدنیتی]] dy240g7ti7k4k6ild3re37kreelqx2s 0 617191 1587392 1581090 2026-04-27T01:51:27Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1587392 wikitext text/x-wiki [[File:Azeriha_firqesi.jpg|thumb|250px|left|آذریها فرقه‎سی‌ و سایتی‌نین لوقوسو]] '''آذریها''' ۱۳۹۱-جی ایلدن بَری ایران تورکلرینین علیه‌ینه چالیشان و پان ایرانیسمین قوللاریندالن اولان بیر یاریم فرقه‌دیر. آذریها، هم ده بو فرقه‎‌نین سایتی‌نین آدیدیر. آذریها عضولری اوزده اؤزلرینی وطن‌سئور گؤسترسه‌لر ده، ایچدن آنتی وطن و [[ایران]]دا یاشایان ملت‌لر و قوم‌لارین آراسیندا تفرقه سالاندیرلار.<ref> [https://www.araznews.org/fa/?p=1810 وبسایت آذریها یا اتاق تفرقه افکن ارامنه]</ref> == پان فارسیسم‌ین و اونون قولو آذریهانین یارانماسی == ایران‌دا مشروطیت اینقیلابیندان اؤنجه خالق سولطانین رعیّتی حساب اوْلونوردولار و «ایران‌لی» اولماغین شرطی دؤولتین تابعیّتی و ایسلام دینی‌ایدی. ایرانین آیدینلاری باتی‌نین ایره‌لی‌لشمه‌سینی گؤرۆب اؤز گئری قالماق عیلتی‌نی آختارماغا باشلادیلار. اوْنلار اؤلکه‌نین گئری‌لمه زامانین مۆسلمان عرب‌لرین هۆجومو و ساسانی ایمپیراتورلوغونون سوقوطو بیلدیلر و او زامانا قاییتماق و او زامانی یئنی‌دن یاراتماغا چالیشدیلار.<ref name="هیئت">دوکتور جاواد هئیت، [http://www.oyrenci.com/pdfcatcher.php?id=446 ناسیونالیسم و باستان‌گرایی در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111019162203/http://oyrenci.com/pdfcatcher.php?id=446 |date=2011-10-19 }}</ref> پان فارسیسم‌ین یارانماسیندا خاریجی اؤلکه‌لر اؤزل‌لیک‌له [[آوروپا|اوروپا]]لیلارین بؤیۆک روْللاری اوْلوب. اوروپالی‌لار، مۆسلمانلارین آراسیندا ایختیلاف سالماق اۆچۆن، تۆرک له عرب قاباغیندا، فارسلاری بیر اوْیونجاق کیمی اوْیناتماغا باشلادیلار. «کاوه» محفیلی «انجمن میهن پرستان ایران» (ایرانین میهن‌پرست‌لر انجۆمنی) بۇ قوْنودا هامیدان فعال ایمیش. تقی‌زاده، کاظم‌زاده ایرانشهر، پورداوود، [[قزوین]]ی و… «آریا» نیژادینین تبلیغی ایله مشغول اوْلوبلار. سید حسن تقی‌زاده اؤز خاطیره‌لرینده کاوه درگی‌سی‌نین مالییه‌لشدیرمه‌گینده آلمان‌لیلارین یاردیمینا ایشاره ائدیر «آلمان‌لی‌لار هزینه ساری‌دان هئچ زاد اسیرگه‌میردیلر و آسانلیق‌لا پول وئریردیلر». احسان یار شاطر یازیر کی بۇ اوروپالی‌لار ایدی‌لر کی «ایرانین اسکی تاریخی‌نین کشفینه و اؤزل‌لیک‌له ایفتیخارلی هخامنیش‌لر دؤورانی‌نین یادیگارلارینین کشفینه» نائیل اوْلدولار.<ref name="تریبون" /> ==آذریهانین گؤردویو ایشلر== آذریها سایتی، ایلک باخیشدا بیر وطن‌سئور، ایران‌سئور گؤرونسه ده، هر بیر یازیسی دوشمنچیلیک قوخوسو وئریر و ایراندا ایکیجه‌لیک یاراتماغا چالیشاراق غیر فارسلارین، خصوصا تورکلرین حاقلارینی دانیر و تورک فعال‌لارینی بدنام و ایرانا دوشمن کیمی گؤستریر. بو سایت، آذریها یاریم فرقه‎نی تمثیل ائدیر و گئجه-گوندوز ایران تورکلرینین علیه‌ینه یازیلار، ویدئولار و مقاله‎لر پایلاشیر. وئب سایتین فعال‌لاری‌نین اکثریتی تکجه [[آذربایجان|ایران آذربایجانی‌]]نین شهرلریندن دئییل، بورادا بیر چوخ اؤزونو ایتیرمیش، [[مانقورد]]لاشمیش، بیر عؤمور تورکلری تحقیر ائدنلر، [[ارمنیلر|ائرمنی داشناکلاری]]، [[پژاک]] عضولری و [[پان ایرانیست حیزبی|پان ایرانیست]]لر چالیشیرلار.<ref> وبسایت آذریها - فرزاد قنبری؛ نشریه و وبسایت دورنا نیوز</ref> پان فارسلارین و اونلاریا باغلی اولان آذریها فرقه‎سینین دۆشۆنجه‌لرینده بۆتون ایران فارس کؤکن‌لی‌دیرلر و سوْنرادان بعضی منطقه‌لرده فارس دیلی اونودولوب و اوْنون یئرینه مثلاً، تۆرکجه گئنیش‌لشیب. بونا اساساً بۇ موهاجیم دیل‌لر آرادان گئتمه‌لی و میلّت اؤز حقیقی دیل‌لرینه (فارس دیلینه) قاییتمالی‌دیرلار.<ref>تورکجه ویکی پدیا - [[پان‌فارسیسم]]</ref> == آذریها و پان ایرانیستلرین ایستک‌لری نئجه حیاتا کئچیر؟ == ۱- قانون یازماق (فارس دیلی، ایرانین آنایاساسی اساسیندا رسمی دیل حساب اوْلونور و او بیری دیل‌لرین تحصیلی اۆچۆن هئچ بیر ایجبار یوْخدور) ۲- غئیری قانونی ممنوعیت‌لر (قانون اساسیندا آیری دیل‌لر غئیری رسمی صورت‌ده تدریس اوْلونا بیلر و سینما، درگی و… آیری دیل‌لرده آزاد صورت‌ده یاییلابیلر، آنجاق بونلارین قاباغی‌ دا آلینماق‌دادیر) ۳- تاریخ‌دن سوئی ایستیفاده (پان فارس‌لار بۇگۆن‌کۆ یاشاییشی شاهنامه اساسیندا حاضیرلاییر و اوْبیری میلّت‌لرین تاریخینی ازیب آلچالدادیرلار و…) ۴- غئیری [[فارسلار|فارس]]ی دیل‌لرین پرستیژین آزالتماق اۆچۆن سایکوْلوژی دؤیۆش (جنگ روانی)، اؤرنک اۆچۆن تۆرک‌لره «ترک خر» دئییرلر و دیل‌لرینی «ناقیص» حساب ائدیرلر. ۵- غئیری فارسی دیل‌لرین آرادان آپارماق اۆچۆن چالیشماق. ۶- صیرف فاشیستی پلان‌لار ۷- آموزیشی–تحصیلی سیستم ۸- قورخوتماق<ref name="تریبون" /> === آیری دۆشۆنجه‌لری حذف ائتمک === [[پان‌فارسیسم|پان فارس‌لار]] و آذریها فرقه‎سی، چالیشیرلار کی ایران‌دا اوْلان آیری دۆشۆنجه‌لری و سس‌لری کسسین‌لرَ، بۇ یوْل‌دا دؤولتین گۆجۆندن و بۆتۆن تخریباتی گۆج‌لردن فایدالانیرلار. اؤرنک اۆچۆن پرویز ورجاوند ایران‌ین پرزیدنتی [[محمد خاتمی]]‌یه بئله بیر نامه یازیر کی گرگ ایران‌دا یاییلان فارسجا-تۆرکجه درگی‌لر تئزلیک‌له باغلانا و اوْنلارین علئیهینه جیدّی آددیم‌لار آتیلا یوخسا مملکتین میلّی کیملیگی بؤیۆک خطرده‌دیر.<ref>تهمت های ناروا و ناجوانمردانه، دکتر جواد هئیت، نوید آذربایجان، شماره ۱۳۷، اسفند ۱۳۷۹، ص ۸</ref> آیری اؤرنک‌ده «شرق» قزِتی دوْکتور حسین صدیق‌ی «کسروی»نی نقد ائتدیگی کیتابی یایماق اۆچۆن «پان تُرکیست» و ایرانین دۆشمانی آدلاندیریب و دؤولت‌دن ایسته‌ییب کی بئله کیتاب‌لارین یاییلماسی‌نین قاباغی تئزلیکجه آلینسین.<ref>[http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2249201 اینجا جمهوری اسلامی است، جوابیه‌ای بر مقاله "اینجا ایران است]"</ref><ref>{{Cite web |title=نشر اکاذیب در روزنامه شرق |url=http://duzgun.ir/akhbar/sharq.php |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2012-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121217065039/http://duzgun.ir/akhbar/sharq.php }}</ref> ==آذربایجان جمهوریتی== آذریها فرقه‎سی ائرمنی داشناکلاری ایله بیرلیکده آذربایجان جمهوریتینی دانماغا چالیشیرلار و اورانی باکی جمهوریتی کیمی تبلیغ ائدیرلر.<ref>{{Cite web |title=آذربایجان جمهوریتی - آذریها سایتی |url=https://azariha.org/category/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%a7%da%a9%d9%88/ |accessdate=2025-11-26 |archivedate=2024-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214005839/https://azariha.org/category/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88/ }}</ref> == پان‌فارسیسم‌ین و آذریهانین اساسلاری == ۱- -مادلار و پارت‌لار حؤکومتی‌ندن قاباق اوْلان غئیری آریایی تاریخی سیلمک. ۲- ایران‌دا یاشایان تۆرک‌لر، عرب‌لر و باشقا غئیر آریایی خالق‌لارا، آریایی باستانی سوْی و کؤک تعریف ائتمک. ۳- ایران‌ین گئرچک دۇرومونو، یوخاری‌داکی بندلره یاخین‌لاشدیرماق (فارس‌دیلی‌ندن باشقا دیل‌لری محو ائتمک، یئرآدلارین فارس‌لاشدیرما و…) ۴- عربی – ایسلامی تمدونون و تۆرک‌لرین حؤکومتی‌نین تاثیرین ضعیف گؤسترمک و عئینی حال‌دا هخامنشی، ساسانی و صفویه حؤکومتی‌نین نقشینی بؤیۆک گؤسترمک. صفوی‌لری سئومک‌له تۆرک‌لری سئومه‌مک اوْنا گؤره یارانیب کی، صفوی‌لر اوروپا قودرت‌لری‌له عوثمان‌لی حؤکومتی علئیهینه چالیشیردی. بۇ اساس‌دا پان‌فارس‌لار چالیشیرلار، صفوی‌لرین کؤکۆنو تۆرک یوخ فارس گؤسترسینلر.<ref name="تریبون" /> مختار حدیدی، ۲۵۰۰ ایللیک شاهنشاهلیق جشن‌لری له ایلگیلی مقاله‌سینده بئله یازیر: اوْن‌دوْققوزونجو عصرده آریالارین کئچمیشینی پرستیش ائتمه‌گین باشلاماسی و اوْنون پهلوی دؤورۆنده گئنیشلنمه‌سی، بیریتانیا، ایران و هیندده ایستعماری هدف‌لری‌نین گئنیشلنمه‌سی‌له سیخ ایلگی‌سی واریدی. بیریتانیانین سیاست‌چی‌لری [[ایران]] و [[هیندوستان|هیندوستان‌]]دا اؤز ایقتیصادی، سیاسی اۆستۆنلوک و اوْلماقلارین توجیه ائتمک اۆچۆن و اصلینده ائورنسل ایمپیراتورلوغون قوروب و گئنیشلندیرمک اۆچۆن بۇ دۆشونجه‌نی گئنیشلندیریردیلر کی ایران‌لی‌لار، هیندلی‌لر و اوروپالی‌لار «آریایی» و یا «هیند اوروپالی» بیر نیژاددان‌دیرلار بلکه بۇ واسیطه‌ایله اوْنلارین دۆنیایا و ایران‌لا هینده آجیناجاق‌لی اۆستۆنلوگو شیرین اوْلسون و موستملکه‌چی‌لیگین خوشاگلمز اۆزو «بیراولان نیژاد» نظریه‌سی آلتیندا گیزلی قالسین. ایران‌داکی آریایی کئچمیشینی عیبادت ائتمک دالغاسی و ۲۵۰۰ ایل شاهنشاهی (هخامنیش‌لردن بۇ اۆزه)، هم هخامنیش‌لردن اؤنجه ۴۰۰۰ ایل تاریخی یاددان چیخارتماق‌دادیر و هم ۱۴ عصر ایران‌دا یاشایان مذهبی اینکار ائدیر.<ref name="تریبون" /><ref>ظهور باستان‌گرایی آریایی در قرن نوزدهم و گسترش آن در دوره پهلوی ارتباط تنگاتنگی با هدف‌های استعماری بریتانیا در هند و ایران داشته است. سیاستگزاران بریتانیا به منظور توجیه سلطه و حضور خود در هندوستان و ایران و خاصه در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی و مالا تأسیس و تقویت امپراطوری جهانی، در ترویج اندیشه وحدت نژادی ایرانیان، هندیان و اروپاییان با عنوان "نژاد آریایی" یا "هند اروپایی" اهتمام می‌ورزیدند مگر در دوران تفوق بریتانیا بر جهان و تحمیل سلطه خود بر ایران و هندوستان پذیرش این سلطه ناگوار را گوارا نماید و چهره ناخوشایند استعمار را در ورای "طرح و منشا واحد نژادی" پنهان کنند. موج باستانگرایی آریایی در ایران و تمرکز مطالعات تاریخی بر روی دو هزار و پانصد سال تاریخ شاهنشاهی (از هخامنشیان به بعد)، هم تمدن چهار هزار ساله پیش هخامنشیان را به بوته فراموشی می‌سپرد و هم به مثاله جریانی بود در برابر مذهب و انکار چهارده قرن حضور در ایران</ref> == بیرده باخ == * [[پان‌فارسیسم]] * [[فاشیزم]] * [[ایرقچیلیک]] * [[پان‌ایرانیسم]] ==قایناقلار== {{قایناق}} {{قایناق}} {{قایناق}} [[بؤلمه:ایران]] [[بؤلمه:عیرقچیلیک]] [[بؤلمه:آنتی تورک شخصلر]] [[بؤلمه:پان ایرانیستلر]] [[بؤلمه:آذریها]] [[بؤلمه: ائرمنی لابیسی]] asklfh5pc5tqbc72e7x27mksaebx2xx