قالا

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="azb">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکی‌پدیا</sitename>
    <dbname>azbwiki</dbname>
    <base>https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">اؤزل</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">دانیشیق</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ایشلدن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ایشلدن دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ویکی‌پدیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ویکی‌پدیا دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فایل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فایل دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدیاویکی دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">شابلون</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">شابلون دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">کؤمک</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">کؤمک دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">بؤلمه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">بؤلمه دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">پوْرتال</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">پوْرتال دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماژول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماژول دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>قالا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4235</id>
    <revision>
      <id>1587646</id>
      <parentid>1567551</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T19:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3983" sha1="amujbrkurvd7zvcca8op9006s1a4db4" xml:space="preserve">[[File:Crac des chevaliers syria.jpeg|thumb|صلیب‌لی دؤیوش‌لر واقتی تیکیلمیش بیر قالا]]
[[file:Dag-asgarabad-qalasi-urmu.jpg|thumb|left|250px| [[اورمیه|اورمو]]، [[داغ عسگرآباد قالاسی|داغ عسگرآباد قالاسیٛ]]]]
'''قالا''' یا دا '''قلعه''' — بیر نوع ایستیحکام قۇرولوشو. ان اسکی قالالار [[توپراق|توْپراق‌دان]] و گئتدیکجه قالالار [[داش]]دان تیکیلیب.&lt;ref name=&quot;اسلحه&quot;&gt;«اسلحه و جنگ‌افزار در دوران قدیم»، ویل فاولئر، دلهام اینتیشاراتی، ۱۳۸۱&lt;/ref&gt; قالالار دۆنیانین باشاباشیندا اینشا اولوبلار.&lt;ref name=&quot;بیریتانیکا&quot;&gt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/98652/castle Castle], Britannica&lt;/ref&gt; [[روم|رۇم]] قوْشونو حمله‌لردن سوْنرا، تۇتولموش دۆشمان اؤلکه‌لرده قالا تیکردی. [[صلیب‌لی]] دؤیوشچولر چوْخلو قالا تیکمک فن‌لری‌نی خاورمیانه‌ده اؤرگنیب، [[اوروپا|اۇروپا]]یا آپاردیلار.&lt;ref name=&quot;اسلحه&quot;/&gt; [[باتی اوروپا|باتی اۇروپا]]دا ۹جو میلادی عصیردن قالا تیکمک چوْخالدی.&lt;ref name=&quot;بیریتانیکا&quot;/&gt;

==ائتیمولوژیسی==
'''قالا''' سؤزو، '''قالاماق''' مصدریندن گلیر. قالا: قال (قالماق) + ا (اک): [[عرب دیلی|عربجه]]‏‌ده '''قلعه''' کیمی و [[فارس دیلی|فارسجا]]دا '''کلات''' کیمی ده‌ییشدیریلیب.&lt;ref&gt;یکهزار واژه ترکی در فارسی -[[محمدصادق نائبی|محمدصادق نایبی]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ت[https://eloba.ir/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A2%D9%88%D8%A7-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%DB%8C%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%BA%D9%86%D8%AF/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ترجمه و آوا نویسی کتیبه اورارتویی سغندل ورزقان - [[رحیم بقال اصغری]]]&lt;/ref&gt;


== گؤرونتولر ==
&lt;gallery &quot;mode=traditional&quot; &quot;class=cente&quot;&quot;&gt;
Image:1895 Dictionary - Castle.png
Image:Castle Liechtenstein.jpg
Image:BurgForchtenstein2.jpg
File:Frauenburgruine vom Bahnhof Unzmarkt.jpg
Image:Hohensalzburg12.JPG
Image:Alkoven Schloss Hartheim 2005-08-18 3589.jpg
Image:Wasserschloss Weyer.jpg
Image:Nö kreuzenstein 2006 01.JPG
Image:Burg Lockenhaus Vorderansicht.jpg
Image:Steiermark_Riegersburg_August_2006.jpg
Image:Castle_Golling_South.jpg
Image:Sankt Georgen am Längsee Burg Hochosterwitz 01052004 2804.jpg
Image:Belarus-Mir-Castle-2.jpg
Image:Palacete Baruel.JPG
Image:Palacete Baruel 2.jpg
Image:Palacete Baruel 2.JPG
Image:Palacete Baruel 3.JPG
Image:Palacete Baruel Santana.JPG
Image:Baba Vida Klearchos 1.jpg
Image:Дворцов комплекс 008.jpg
Image:Baldwin's Tower.JPG
Image:Kurtpashovatower.jpg
Image:The tower of the Meshtchii.JPG
Image:20140623 Kaloyan's castle.jpg
Image:Stari grad Zrinskih, Čakovec - sjever.jpg
Image:Erdut Castle.jpg
Image:Tvrđava Kamerlengo, Trogir - sjeverozapad.jpg
Image:Trakošćan 2007.JPG
Image:Veliki Tabor.jpg
Image:Nehaj Senj Croatia West 090728.JPG
Image:Varaždin - stari grad.jpg
Image:Dvorac Feštetić, Pribislavec - jug.JPG
Image:Saint-Nicholas Fortress in Šibenik3.JPG
Image:Forteresse de Dubrovnik.jpg
Image:Hradschin_Prag.jpg
Image:CastleKarlstein.jpg
Image:Kronborg Castle.jpg
Image:Kronborg Elsinore.jpg
File:Toompea castle, Jan 2010.jpg
File:Castillo de Narva, Estonia, 2012-08-10, DD 01.JPG
File:Kuressaare linnus ja tormipilved.jpg
File:Haapsalu Castle.jpg
File:Rakvere linnuse varemed vallikraaviga2.jpg
&lt;/gallery&gt;

== قایناقلار ==
{{قایناق}}

[[بؤلمه:معمارلیق]]
[[بؤلمه:تاریخی تیکینتیلر]]</text>
      <sha1>amujbrkurvd7zvcca8op9006s1a4db4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لئو تولستوی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7296</id>
    <revision>
      <id>1587663</id>
      <parentid>1583583</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T06:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15341" sha1="dptevr0zl3ce6gq7riq38y7d5k213do" xml:space="preserve">{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=لئو نیکولایئویچ تولستوی
|شکیل=
|شکیل آدی= Ilya Efimovich Repin (1844-1930) - Portrait of Leo Tolstoy (1887).jpg
|شکلین اولچوسو =
|آیری آدلار    =
|قیسا بیلگی   =یازیچی
|میللیت= روس
|تحصیل =
|دوْغوم تاریخ =۹ سئنتییابر، ۱۸۲۸
|دوْغوم یئر   = [[یاسنایا پالیانا]]
|اؤلوم تاریخ  =۷ نووامبر، ۱۹۱۰
|اؤلوم یئر    = [[آستاپوفو]]
|مزارلیقی=
|اؤلوم سببی=
|ایمضا= Leo Tolstoy signature.svg
| وئب‌سایت      =
}}
'''لئو تولستوی''' و یا لئو نیکولایئویچ تولستوی (روسجا лев николаевич толстой؛ ۹ سئنتییابر، ۱۸۲۸ – ۷ نووامبر، ۱۹۱۰) — روس یازیچی، [[قزئته‌چی]] و [[فیلوسوف]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://anl.az/down/teqvim2008.pdf |accessdate=2015-08-03 |archivedate=2022-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220308105955/http://www.anl.az/down/teqvim2008.pdf }}&lt;/ref&gt;
یازدیغی «ساواش و باریش» (جنگ و صولح) و «آننا کارئنینا» اثرلری ایله دونیا ادبیاتیندا [[رومان]] ژانری‌نین أن گؤرکم‌لی نمونه‌لرینی یاراتمیش‌دیر. ۱۹-جو یوز ایللییین روس جمعیتی‌نین رئالیستیک منظره‌سینی جانلاندیران بۇ ایکی اثر [[رئالیست]] رومان ژانری‌نین یوکسک زیروه‌سینده قرار توتور. تولستوی اؤزونون اخلاقی-منوی اثرلری ایله – «آللهین سلطنتی قلبیمیزده‌دیر» (Царство Божие внутри нас روسجا) ۲۰ یوز ایللییین [[ماهاتما قاندی]] و [[مارتین لوتئر کینق]] کیمی شخصیت‌لرینه جدی تأثیر گؤسترمیش‌دیر.

=== یاشاییشی ===
وارلی بیر عائله‌نین اؤولادی اولاراق یاسنایا-پولیانادا آنادان اولدو. چوْخ کیچیک یاش‌لاریندا اؤنجه آناسینی، سونرا آتاسینی ایتیردی، قوهوم‌لاری‌نین حمایه‌سینه کئچدی. اوشاقلیغین‌دان بَری حقیقت‌لری اینجه‌لمه‌یه قارشی بؤیوک بیر ماراغی واردی. تحصیلینی داوام ائتدیرمک اۆچون [[موسکو]]یا گئتدی. چالیشقان ساوادلی بیر اؤیرنجی اولاراق اوغور و [[سئوگی]] قازاندی. فرانسیزجاسینی گه‌لیشتیرمیش، وولتئری و ژ.ژ. روسسونو اوخوموش، بۇ ایکی یازارین گوجلو ائتکی‌سینده قالمیشدی. یاسنایا-پولیانایا گئری دؤندو، یوخسول کندلی‌لر آراسینا قاتیلدی. ایلک اثری اولان «اوشاق‌لیق» ی بۇ دؤنم‌لرده یازدی. بیر مدت سونرا [[اوردو]]یا چاغیریلدی؛ قافقاز`ا گئتدی. قافقاز خالقی‌نین یوخسوللوق دولو یاشاییش‌لارینی أله آلدیغی ایزلنیم‌لرله ایلک رئالیست [[حیکایه]]لرینی یازدی. ۱۸۵۴ده [[کیریم]] (Kırım) ساواشینا افسر اولاراق قاتیلدی. سونرا عسگرلیگی قورتاریب پئتئربورگا گئتدی. بیر بؤلوم اثرلرینی اولدوقجا سس‌سیز کئچیردیگی او ایللرده یازدی. یئنه ده ایچینده، آخداردیغینی تاپمایان بیر روح چالخالانیردی. [[باتی آوروپا]] اؤلکه‌لرینده اوزون بیر گزینتییه چیخدی. [[آلمان]]، [[فرانسه]]، ایسوئچره‌یه (سوییس-ه) سیاحت ائله‌دی. مملکتینه دؤنوشونده یئنه یاسنایا-پولیانایا یئرلشدی. نجیبلیک عنوانلاریندان، یوکسک حیات‌دان سیخیلیردی. کندینده بیر [[اوخول]] قوردو. بۇ اوخول، اؤیره‌نیم، تدریس باخیمین‌دان یئپ‌یئنی بیر قورومدو. راحاتچیلیغا قوووشدوغونا قناعت گتیردیک‌دن سونرا، ۱۸۶۲ده ائولندی. تولستوی ائولندیگینده آروادی سوفی بئرس ۱۶ یاشیندا ایدی. بۇ ائولی‌لیک اونون دوزنلی بیر یاشام حسرتینی کئچیره‌جکدی. آروادینا؛ اوّلکی حیاتی، اؤزل‌لیکله‌ده یان‌لاریندا چالیشان قادین قول‌لارلا اولان جینسی علاقه‌لری آنلاتدیغی گونلوک‌لرینی ائولندیک‌لری گون اوخوماسی اۆچون وئرمیش و اوُلکی حیاتین‌داکی ائله‌دیگی سهولری اؤیرنمه‌سینی ایسته‌میش‌دیر. قادین حریصلیگینه باخمایاراق ائولی‌لیک‌لری حیات‌لاری سونونا کیمی داوام ائله‌دی. بۇ ائولی‌لیک‌دن ۱۲ اوشاق‌لاری اولدو؛ بۇ اوشاق‌لاردان ۵ی اؤلدو.

اثرلرین‌دن أن گوجلو اولان ایکی رومانی &quot;ساواش و باریش&quot; ایله &quot;آننا کارئنینانی&quot;، بۇ زامان‌لاردا یازدی. آروادی، اثرلرینی یازماغیندا أن بؤیوک کؤمکچیسیدی. آرادان بیر مدت سونرا یئنی‌دن، بۇ سفر اوّلکی‌لردن داها شدت‌لی بیر معنوی چؤکونتویه اوغرادی. گئنیش خالق ییغین‌لاری‌نین، اؤزه‌لیکله روس کندلی‌سی‌نین یوخسول، سولغون وضعیتی اونو چوْخ کدرلندیریردی. بوتون ثروتینی کندلی‌لره پایلادی، هر حالی‌یلا اونلار کیمی یاشاماغا باشلادی. کور-کوبود گئیینیر، گئیدیگی هر گئییمی اؤزو تیکیردی. دییشمه‌ین تک طرفی بئزیب اوسانمادان یازماسییدی. &quot;&quot;کرئیسئر سوناتاسی&quot;&quot;، &quot;آغا و کؤله &quot;، &quot;قارانلیق‌لارین گوجو&quot;، &quot;ایمان نه‌دیر&quot;، &quot;اینجی‌لر&quot;، &quot;کیلسه و دؤولت&quot;، &quot;اعتراف‌لاریم&quot; هامی‌سی بۇ ایللرین محصول‌لاری‌دیر.

اثرلرینده اینسانلیغین جوربه‌جور مسئله‌لرینه دئیینن تولستویون دونیا اؤلچوسونده بیر صنعت و فیکیر ده‌یری واردیر. اؤز اؤلکه‌سی‌نین اجتماعی-سیاسی پروبلئم‌لرینی، خالقی‌نین یارادیلیشینی، یاشاییشینی حقیقتاً بؤیوک بیر اوستالیقلا عکس ائتدیرمه‌سی‌دیر. [[رئالیست]] ادبیاتین أن بؤیوک تمثیلچی‌لرین‌دن اولدوغو قدر، بیر فیلوسوف بیر معاریفچی اولاراق دا شؤهرت قازانمیشدی. یوخاریدا ساییلان‌لارین ائشیگینده «دیریلیش»، «گنجلیگیم»، «اوشاقلیق»، «حاجی موراد»، «آیاقلانیش»، «سئرگی آتا»، «تانری بیزیم ایچیمیزده‌دیر»، «کازاک‌لار»، «تصادف»، «ایکی سوواری» کیمی اثرلری واردیر. دونیاگؤروشو و یارادیجیلیغیندا [[ایسلام]] دینی بؤیوک یئر توتور.
۸۲ یاشیندا وفات ائدئن تولستوی دفعه‌لرله بؤیوک سیخینتی‌لار یاشامیش‌دیر. [[مارکسیزم]]دن ائتکی‌لنه‌رک اؤزونده یاراتدیغی مولکیت مؤوضوسون‌داکی رادیکال فیکیرلری سببیله بوتون ثروتینی کندلی‌لره پایلادی، هر هالییلا اونلار کیمی یاشاماغا باشلادی. بۇ سببله عائله‌سیله سُورونلاری یاراندی. مسیحیتین گلیشمه‌سینین چالیشتیغی کیتابی «تانری‌نین اگمن‌لیگی ایچیمیزده‌دیر» کیتابییلا یئنی بیر مسیحی‌لیک آخیمی تانیملاماسی پروووسلاو کیلیسه‌سی طرفین‌دن قووولماسینا سبب اولدو. تولستوی، اؤمرونون سون ایللرینی بوسبوتون دربدر بیر شکیلده کئچیردیک‌دن سونرا، بیر کوسکونلوک نتیجه‌سینده، ائوینی بوراخیب یول‌لارا دوشدو. آستاپووو دمیریول دایاناجاغیندا اؤلو اولاراق تاپیلدی. اؤلومونه سَتَلجَمین سبب اولدوغو بیلینمکده‌دیر. یاشامی (حیاتی) بویونجا یاشاییشین نئجه بیر شئی اولدوغونو آنلاماغا چالیشدی. اثرلرینده بونو أکسیک‌سیز اولاراق یانسیتماغی هدف ائتمیش أن بؤیوک روس یازارلاریندان بیری‌سی اولاراق ادبیات و دونیا تاریخین‌دکی یئرینی آلدی.&lt;ref name=&quot;az.wikipedia.org&quot;&gt;https://az.wikipedia.org/wiki/Lev_Tolstoy#sitat_qeyd-1&lt;/ref&gt;

== یارادیجیلیغی ==
[[فایل:Tolstoy grave.jpg|بندانگشتی|تولستویون مزاری]]
تولستویون ایلک [[حیکایه]] و پووئست‌لری‌نین (آنلاتی/روایت‌لرینین) بیر بؤلومو [[قافقاز]] یاشامی ایله باغلی‌دیر. سونرالار یازدیغی مشهور «کازاک‌لار» و «حاجی موراد» آنلاتی‌لاری‌نین و باشقا اثرلری‌نین ماتئریال‌لارینی دا (ماده‌لرینی ده) تولستوی قافقازدا توپلامیش‌دیر. ۱۸۵۴-جو ایلده تولستوی حربی قوللوق زامانی [[سئواستوپولا]]، دؤیوشن اوردویا دَییشیلیر. حربی قوللوق زامانی او، روس، بلکه ده دونیا ادبیاتیندا ساواش صحنه‌لرینی دوزگون، رئال تصویر ائدن اؤزونون گؤزل «سئواستوپول حیکایه‌لری» نی یازیر.
آرتیق ۱۸۵۵-جی ایلده ل. تولستوی تانینمیش بیر یازیچی کیمی سئواستوپول‌دان پئتئربورقا قاییداراق «عائله موتلولوغو» اثرینی چاپ ائتدیریر. او، ۱۸۶۲- جی ایلده «یاسنایا پولیانا» آدلی اؤه‌رتیمسل درگی بوراخماغا باشاریلی اولور. ۱۸۶۳–۱۸۶۹ -جو ایللرده «ساواش و باریش» رومانی اوزرینده ایشله‌میش‌دیر. دونیا ادبیاتیندا بئله گئنیش پلاندا یازیلمیش بوتون اثر تاپماق چتین‌دیر. گ. پلئخنوو و آ. لوناچارسکی، تولستوی دوهاسینی (نابغه‌سینی) یوکسک ده‌یرلندیریب، اونون «ساواش و باریش» رومانینی دونیا ادبیاتیندا ان گؤزل اثر سایمیش‌دیر. «ساواش و باریش» دان سونرا دونیا شؤهرتی قازانان اثری «آننا کارئنینا» رومانی اولموش‌دور.
تولستوی ۱۸۸۰–۱۸۹۰-جی ایللرده «ایوان ایلیچین اؤلومو» (۱۸۸۴–۸۶)، «خولستومئر» (۱۸۸۵)، «کرئیسئر سوناتاسی» (۱۸۸۷–۱۸۸۹)، «سئرگی آتا» (۱۸۹۸)، «جهالت حؤکمرانلیغی» (۱۸۸۶)، «معاریفین بهره‌لری» (۱۸۹۱) اثرلرینی یازمیش‌دیر. عؤمرونون آلتمیش ایلینی بدیعی یارادیجیلیغا حصر ائتمیش و دونیا ادبیاتیندا أن یوکسک یئرلردن بیرینی توتان ل. تولستوی ۱۹۱۰-جو ایل نووامبر آیی‌نین ۲۲-ده یاسنایا پولیانادا دفن اولونموش‌دور.&lt;ref name=&quot;az.wikipedia.org&quot; /&gt;

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery &quot;mode=traditional&quot; &quot;class=cente&quot;&quot;&gt;
File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1848.jpg
File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1851.jpg
File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1854.jpg
File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1856.jpg
File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1860.jpg
File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1860s.jpg
File:Tolstoy, from Gallica.jpg
File:Ge Tolstoy.jpg
File:Ivan Nikolayevich Kramskoi - Portrait of Leo Tolstoy, 1873.jpg
File:Leo Tolstoy portrait.jpeg
File:Ilya Efimovich Repin (1844-1930) - Portrait of Leo Tolstoy (1887).jpg
File:Leo Tolstoy, portrait.jpg
File:CountTolstoyWifeSonAndDog.187090.ws.jpg
File:Leo Tolstoy 1897, black and white, 37767u.jpg
File:Tolstoy by Repin 1901 cropped.jpg
File:Lew_Tolstoi.jpg
File:L.N.Tolstoy_Prokudin-Gorsky.jpg
File:Leo Tolstoi v kabinetie.05.1908.ws.jpg
File:Tolstoy last illness.jpg
File:Tolstoï à cheval, Meurisse.jpg
File:Tolstoi l'homme de la vérité.jpg
File:Family of L. Tolstoy.jpg
File:Leo Tolstoy family.jpg
File:Tolstoy family circle at Yasnaya Polyana.jpg
File:Tolstoy 1906.jpeg
File:Tolstoi_avec_ses_petits-enfants.jpg
File:BersSisters.JPG
File:S A Tolstaya.jpg
File:Sofia Tolstaya and Leo Tolstoy, 1862.jpg
File:Sofia Tolstaya, 1875.jpg
File:Ge Sophia Tolstaya.jpg
File:L.Tolstoy and S.Tolstaya.jpg
File:Sophia Tolstaya.JPG
File:Count Tolstoy.jpg
File:Count Tolstoy, with hat.jpg
File:T.L.Tolstaya by Repin.jpg
File:Tolstoy1902.jpeg
File:Alexandra Lvovna Tolstaya.jpg
File:Tolstoy's Sons.jpg
File:Tolstoï - Anna Karénine, 1910, tome 1.djvu
File:Tolstoï - Anna Karénine, 1910, tome 2.djvu
File:Lev Tolstoy signature published 1978.jpg
File:RR3009-0032R 1 Soviet ruble - reverse (L.Tolstoy).jpg
&lt;/gallery&gt;

== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{مین مقاله}}

[[بؤلمه:روسیه‌لی فیلسوفلار]]
[[بؤلمه:روس یازیچیلار]]
[[بؤلمه:لئو تولستوی]]
[[بؤلمه:۱۸۲۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]]
[[بؤلمه:۱۹۱۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر]]
[[بؤلمه:19th-century Christians]]
[[بؤلمه:19th-century essayists]]
[[بؤلمه:19th-century Russian dramatists and playwrights]]
[[بؤلمه:19th-century Russian educators]]
[[بؤلمه:19th-century Russian journalists]]
[[بؤلمه:19th-century Russian male writers]]
[[بؤلمه:19th-century Russian novelists]]
[[بؤلمه:19th-century Russian short story writers]]
[[بؤلمه:20th-century Christians]]
[[بؤلمه:20th-century essayists]]
[[بؤلمه:20th-century Russian dramatists and playwrights]]
[[بؤلمه:۲۰. یوز ایلده روس رومانچیلار]]
[[بؤلمه:20th-century Russian short story writers]]
[[بؤلمه:Anarcho-pacifists]]
[[بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر]]
[[بؤلمه:Burials in Russia]]
[[بؤلمه:Christian anarchists]]
[[بؤلمه:مسیحی یازیچیلار]]
[[بؤلمه:Corresponding Members of]]</text>
      <sha1>dptevr0zl3ce6gq7riq38y7d5k213do</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قوشاچای</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8022</id>
    <revision>
      <id>1587657</id>
      <parentid>1585445</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T03:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4311" sha1="1nw531vnac79jup60sa4sxmqcfumxve" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            =
| official_name                   = Miandoab
| native_name                     = میاندوآب{{جب}}قوشاچای
| other_name                      =
| settlement_type                 = City
| image_skyline                   =
| imagesize                       =
| image_caption                   =
| pushpin_map                     = Iran
| mapsize                         = 150px
| subdivision_type                = [[دونیا اؤلکه‌لری‌نین لیستی]]
| subdivision_name                = [[ایران]]
| subdivision_type1               = [[ایران اوستانلاری]]
| subdivision_name1               = [[غربی آذربایجان اوستانی]]
| subdivision_type2               = [[ایران بؤلگه‌لری]]
| subdivision_name2               = [[قوشاچای بؤلگه‌سی]]
| subdivision_type3               = [[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)]]
| subdivision_name3               = [[قوشاچای بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو]]
| leader_title                    = [[بلدیه باشچی‌سی]]
| leader_name                     = Abdollah Abdollahi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dana.ir/News/350647.html|title=شهرداری میاندوآب در عمل به مناظره پاسخ می‌دهد|accessdate=2023-02-02|archivedate=2015-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923212621/http://www.dana.ir/News/350647.html}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1                   = [[ایسلامی شورا مجلیسی]]
| leader_name1                    = Mahdi eisazadeh{{سخ}}&lt;small&gt;([[Miandoab, Shahin Dezh and Takab (electoral district)]])&lt;/small&gt;
| established_title               =
| established_date                =
| area_total_km2                  =
| area_footnotes                  =
| population_as_of                = 2016 Census
| population_note                 =
| population_total                = ۱۳۴٬۴۲۵&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.amar.org.ir/english|title = Statistical Center of Iran &gt; Home}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2          = auto
| timezone                        = [[ایرانین رسمی ساعاتی]]
| utc_offset                      = +۳:۳۰
| timezone_DST                    = [[ایرانین رسمی ساعاتی]]
| utc_offset_DST                  = +۴:۳۰
| coordinates                     = {{Coord|36|58|10|N|46|06|10|E|region:IR|display=inline,title}}
| elevation_m                     =
| area_code                       = ۰۴۴
| footnotes                       =
}}

== گؤرمه‌لی و تاریخی یئرلر ==
{{نئچه سۇتون‌لو}}
* [[طاق مسجیدی (میاندوآب)]]
* [[میاندوآب موزه سی]]
* [[میرزا رسول کؤرپوسو]]
* [[کوسالار کؤرپوسو]]
{{نئچه سۇتون‌لو سوْنو}}

== آدلیم لار ==
* [[مهدی باکری]]:
* باباعلی جوانمرد:
* [[یعقوب آژند]]:
* [[بهروز ثروتیان]]:
* [[آیت اله سید محمد وحیدی]]:
* [[شهاب زمان زاده]]:
* غلام حسین ساعد (خلبان):

== پارک‌لار ==
* آتا پارکی
* دولت پارکی
* موعلیم پارکی
* آنا پارکی
* هادی پارکی
* آذربایجان پارکی
* گوللر باغی پارکی

== داشیماجیلیغی ==
==== تئرمینال ====
قوشاچایین تئرمینالی، شهرین باتی‌سیندا و قجلو کوچه‌سینده یئرلشیب‌دیر. بو تئرمینال دان [[اورمیه]]، [[سولدوز]]، [[مهاباد]]، [[تهران]] و [[تبریز]] شهرلرینه اوتوبوس واردیر.

==== دمیریول دوراغی ====
بو شهرین قوزئینده دمیر یول دوراغی اولاراق، اونون قاطارلاری ایسه [[میانه|میانا]] و [[ماراغا]] دان بورایا گلیرلر.

== قایناق‌لار ==
{{آمبار بؤلمه|Miandoab|میاندوآب}}
{{قایناق}}

{{غربی آذربایجان اوستانی}}
{{میاندوآب بؤلگه‌سی}}

{{پوْرتال|ایران}}

[[بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری]]
[[بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری]]</text>
      <sha1>1nw531vnac79jup60sa4sxmqcfumxve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لوریستان اوستانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8168</id>
    <revision>
      <id>1587669</id>
      <parentid>591878</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T11:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6852" sha1="38fpgvq65gz9ceaixozduzf8pyxh1ku" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = لوریستان اۇستانی{{جب}}
| native_name             = استان لرستان
| native_name_lang        = fa&lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &quot;fa&quot; for Persian --&gt;
| settlement_type         = [[ایران اوستانلاری|اوستان]]
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| image_map               = Locator map Iran Lorestan Province.png
| map_alt                 = Map of Iran with Lorestan highlighted
| map_caption             = لوریستان موقعیتی ایراندا
| latd  = 33.4871
| longd = 48.3538
| coor_pinpoint           = 
| coordinates_type        = region:IR_type:adm1st
| coordinates_display     = title
| coordinates_footnotes   = 
| coordinates_region      = IR
| subdivision_type        = [[موستقیل اؤلکه‌لر لیستی|اؤلکه]]
| subdivision_name        = {{flag|Iran}}
| subdivision_type1       = [[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه]]
| subdivision_name1       = [[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه ۴]]&lt;ref name=&quot;bolge&quot;&gt;{{وب قایناقلاماسی |یازار = |باغلانتی=http://www.hamshahrionline.ir/details/263382/Iran/-provinces |باشلیق=استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند | یاییملاییجی =[[همشهری آنلاین]]|دیل=فارسجا |تاریخ =۲۲ ژوئن ۲۰۱۴ |یوخلاما تاریخی=۲۳ ژوئن ۲۰۱۴|آرشیو باغلانتی‌سی=https://web.archive.org/web/20140623191332/http://www.hamshahrionline.ir/details/263382/Iran/-provinces |آرشیولنمه تاریخی=۲۰ فوریه ۲۰۱۳}}&lt;/ref&gt;
| parts_type              = [[ایران شهریستانلاری|شهریستانلار]]
| parts_style             = para
| &lt;ref&gt;{{وب قایناقلاماسی |یازار = |باغلانتی=http://www.amar.org.ir/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |باشلیق=گزیده شاخص ها و نماگرهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان لرستان |دیل= | یاییملاییجی = |تاریخ =1392 |یوخلاما تاریخی=۳۰ آوریل ۲۰۱۶ |آرشیو باغلانتی‌سی=https://web.archive.org/web/20160430104909/http://www.amar.org.ir/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |آرشیولنمه تاریخی=۳۰ آوریل ۲۰۱۶}}&lt;/ref&gt;p1                      = ۱۱
| established_title       = 
| established_date        = 
| founder                 = 
| seat_type               = مرکز
| seat                    = [[خورم‌آباد]]
| government_footnotes    = 
| leader_party            = 
| leader_title            =اۇستاندار 
| leader_name             =[[هوشنگ بازوند]]&lt;ref&gt;{{وب قایناقلاماسی |یازار = |باغلانتی=http://www.ilna.ir/بخش-لرستان-107/106857-هوشنگ-بازوند-استاندار-لرستان-شد |باشلیق=هوشنگ بازوند استاندار لرستان شد |دیل=فارسجا | یاییملاییجی =[[ایلنا]] |تاریخ =۱۳۹۲/۰۷/۰۱ |یوخلاما تاریخی=۳۰ آوریل ۲۰۱۶ |آرشیو باغلانتی‌سی=https://web.archive.org/web/20160430105830/http://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-107/106857-%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF |آرشیولنمه تاریخی=۳۰ آوریل ۲۰۱۶}}&lt;/ref&gt; 
| unit_pref               = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes          = 
| area_total_km2          = 28294
| area_note               = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;Census2006&quot;&gt;[http://www.sci.org.ir/content/userfiles/_sci_en/sci_en/sel/year85/f2/CS_02_6.HTM] National Census 2006&lt;/ref&gt;
| population_total        = ۱٬۷۵۴٬۲۴۳
| population_as_of        = 2006
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_note         = 
| blank_name_sec1         = [[ایران دیللری|دیل(لر)]]
| blank_info_sec1         = [[لور دیلی|لورجا]]
| timezone1               = [[Iran Standard Time|IRST]]
| utc_offset1             = +03:30
| timezone1_DST           = [[Iran Standard Time|IRST]]
| utc_offset1_DST         = +04:30
| postal_code_type        = 
| postal_code             = 
| area_code_type          = 
| area_code               = 
| iso_code                = 
| website                 = &lt;!-- [http://www.ostan-lr.ir/] --&gt;
| footnotes               = 
}}

'''لوریستان اۇستانی''' ({{Lang-fa|استان لرستان}})، [[ایران]] [[ایران اوستانلاری|اۇستانلاریندان]] بیری‌دیر. بو اوستانین مرکزی، [[خورم‌آباد]] شهری‌دیر.بۇ اۇستان شومال‌دان [[همدان اوستانی]] و [[مرکزی اوستانی]] ایله، جنوب‌دان [[خوزیستان اوستانی]]  ایله، غرب‌دن [[ایلام اوستانی]] و [[کیرمانشاه اوستانی]] ایله، شرق‌دن ده [[ایصفاهان اوستانی]] ایله قوْنشودور.&lt;ref name=&quot;bolge&quot;/&gt; لوریستانین ۲۸٬۲۹۴کم مساحت‌له ۲۰۱۱-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۱٬۷۵۴٬۲۴۳نفر جمعیتی واردیر.

==اتک یازی‌لار==
{{Reflist|2}}

== ائشیگه باغلانتی‌لار ==
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Lorestan_Province
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
&lt;br /&gt;
;دولت
* [http://ostan-lr.ir/ لوریستان اۇستانداری‌سی]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}


{{جوغرافیایی موقعیت
|Centre    = لوریستان اوستانی
|North     = [[همدان اوستانی]]
|Northeast = [[مرکزی اوستانی]]
|East      = 
|Southeast = [[ایصفاهان اوستانی]]
|South     = [[خوزیستان اوستانی]]
|Southwest = [[ایلام اوستانی]]
|West      = 
|Northwest = [[کیرمانشاه اوستانی]]
}}
{{لۇریستان اۇستانی}}
{{ایران اوستان‌لاری}}

[[بؤلمه:ایران اۇستانلاری]]</text>
      <sha1>38fpgvq65gz9ceaixozduzf8pyxh1ku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فیروزه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8631</id>
    <revision>
      <id>1587641</id>
      <parentid>1580015</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T16:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4425" sha1="milh1143wqffg2b1id8de4tb3unpl4n" xml:space="preserve">== فیروزه ==
'''فیروزه''' چوخ نادیر و دَیَرلی  مینِرال (معدنی) بیر داشدیر. شیمیایی ترکیبی بوندان عیبارتدیر: (CuAl&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;[PO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;]&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;(OH)&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;·4H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)
----

=== ادی و مناشه‌سی ===
«فیروزه» سؤزی فارسی‌دن گلمیش‌دیر و معنی‌سی «پیروزی» یا «سنگ خوشبختی»دیر. بئله سنگ، تاریخی اولاراق ایران، مصر، چین و آذربایجان‌دا تزئینی و مذهبی مقصدلرله ایشلَدیلیلیر.
----

=== مینرالوجی و کیمیایی ترکیب ===
فیروزه، فسفات آبدار مس و آلومینیوم‌دور.

* '''فرمول شیمیایی:''' CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·4H₂O
* '''سیستم کریستالی:''' تریکلینیک
* '''سختلیق (موهس):''' ۵–۶
* '''رنگ:''' آبی آسمانی‌دن سبز‌رنگا قَدَر دَیییشیر
* '''چکسی و جلایی:''' مات تا مومیمسی

فیروزه‌ده‌کی آبی رنگ، مس یونلارینا گؤره‌دیر، و آهن میقداری آرتدیکجا رنگی یاشیل‌ا دؤنُر.
----

=== یئر آلتی پَیدایش ===
فیروزه، فسفات محلول‌لارین مس و آلومینیوم مینرال‌لریله تماس‌دا اولدوقدا ثانوی مینرال کیمی پَیدا اولور. آدətən آریض و خشکیل اقلیم‌لرده، مس معدنلرین‌ین یوخاری قاتیندا گؤرولور.
----

=== عالمدا و ایران‌دا فیروزه معدن‌لری ===
دنیا‌دا مشهوری فیروزه معدن‌لری ایران (نیشابور)، سینا، امریکا (نیومکزیکو، آریزونا)، و چین‌ده یئرلشمیش‌دیر.

ایران‌ین '''نیشابور فیروزه‌سی''' تاریخی و کیفیت‌جه دنیا‌دا‌کی ان یاکشی نمونه‌لردندیر. (tishineh.com)

آذربایجان‌دا دا فیروزه و بئنجَر نیمه‌قیمتی داشلار قافقازین مختلف مناطقین‌دا تاپیلیر. (azer.com)
----

=== ایشتیمایی و فرهنگی اهمیت ===
فیروزه، آسییا و خاورمیانه ملت‌لری اَرَسیندا قدیم‌دن بَری «محافظ»، «خوشبختلی» و «عشق» سمبول‌دو. ایران‌دا تاریخی عمارت‌لرین تزئیناتین‌دا، مذهبی اشیا‌لر‌ده و زیورآلات‌دا وسیع ایشلَدیلیلیر.
----

=== ایقتصادی اهمیت ===
فیروزه، نیمه‌قیمتی داشلار اَرَسیندا چوخ تجارتی‌دیر. خاص‌لایراق نیشابور فیروزه‌سی جهانی مارکادیر و صادراتدا ایران اقتصادی‌سی‌نه اهمیّتلی تأثیر وئریر.

بازاردا رنگی داها آبی و روشن فیروزه‌لر داها دیرلی حساب اولونور. (kaarma.ir)
----

=== باقیمه و نگهداری ===
فیروزه نرمی و تخلخللی ساختورونا گؤره حساس‌دیر.

اونون پارلاقلینی قورومق اوچون:

* سؤ‌یوک سو و صابون‌دان ایستیفاده ائدین،
* کیمیایی مواد، عطر و روغون‌دان قورون،
* داغ یئر و گؤنش‌دن اوزاقلادا ساقلایین. (kaarma.ir)

----

=== گؤروش‌لر ===
فیروزه فقط زیبایی‌سی‌له یوق، بلکی روحانی معناسی‌له دا مشهور‌دور. چوخ کس‌لر اونون مثبت انرژی‌سی‌نه و محافظ‌لیک تأثیرینه ایمان ائدیر.
----

=== باکی لینک‌لر ===

* فیروزه (ویکی‌پدیای فارسی)
* Turquoise (English Wikipedia)

----

=== قایدالار و پانویس‌لر ===

# “Turquoise — Mineral Data.” ''Wikipedia (en)''. en.wikipedia.org
# «فیروزه نیشابور، گنجینه‌ای از دل طبیعت» — [https://kaarma.ir/turquoise-stone/ سنگ فیروزه]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''سایت کارما''
# “Turquoise of Nishapur” —https://turquoise-stone.com/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</text>
      <sha1>milh1143wqffg2b1id8de4tb3unpl4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لار (زنجان)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12749</id>
    <revision>
      <id>1587664</id>
      <parentid>1573711</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T07:14:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4593" sha1="saj0fid5eyf1hgras0p0315bd6hjmc9" xml:space="preserve">{{کند بیلگی قوتوسو۱
 |آد                = '''لار (زنجان)''' 
 |رسمی آد                =
 |اوریجینال آد                =
|کندعکس آدی    = 
 |عکس            = منطقه ی بکر روستای لار.jpg
 |عکس میقیاسی     = 250
 |عکس معلومات    = 
 |عکس1           = 
 |عکس1 میقیاس    = 
 |عکس1 معلومات   = 
 |عکس2           = 
 |عکس2 میقیاس    = 
 |عکس2 معلومات   = 
 |اراضی             = 
 |اهالی             = ۲۷۴
 |عایله سایی             = ۵۷
 |آقالارین سایی             =  ۱۳۷
 |خانیملارین سایی             = ۱۳۷
 |ساوادلیلارین سایی             = ۱۴۹
 |ساوادسیزلارین سایی             = ۹۱
 |اهالی_ایل          =  ۱۳۸۵
 |دین         = [[شیعه]] [[موسلمان]]
 |دیل          = [[تورکجه]]
 |اهالی سیخلیغی     = 
 |یوکسکلیک         = 
|اؤلکه خریطه‌سی     = 
 |خریطه نیشانی موقعی = 
 |اؤلکه خریطه‌سی اؤلچوسو = 
 |اؤلکه خریطه‌سی معلومات = 
 |خریطه‌ده‌کی آدی    = 
 |lat_deg           = 
 |lat_min           = 
 |lat_sec           = 
 |lat_hem           = 
 |lon_deg           = 
 |lon_min           = 
 |lon_sec           = 
 |lon_hem           = 
 |پست کودو         = 
 |اؤلکه              = 
 |اوْستان             = [[زنجان اوستانی]]
 |بؤلگه             = [[زنجان بؤلگه‌سی]]
 |بؤلوم             = زنجان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو
 |قصبه            = بناب قصبه‌سی
 |شهر             = 
 |دهیستان مرکزی            = 
 |کندین دهیاری  = 
 |وب‌سایت           = 
}}
'''لار (زنجان)''' کندی [[زنجان بؤلگه‌سی]]نین، زنجان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و بناب قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر. &lt;ref&gt;{{وب قایناقلاماسی |یازار =مرکز آمار ایران |باغلانتی=http://amar.org.ir/census/%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1385/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-85/%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-85/agentType/View/PropertyID/1483 |باشلیق=جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد |دیل=فارسجا | یاییملاییجی =مرکز آمار ایران |تاریخ =۱۳۸۵ |یوخلاما تاریخی=۱۳۹۴ |آرشیو باغلانتی‌سی= |آرشیولنمه تاریخی=}}&lt;/ref&gt; بو کند کئچمیش‌ده [[تاریم بؤلگه‌سی]]نه داخیل‌ایمیش.&lt;ref&gt;[https://seeiran.ir/%D8%A2%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86/ لار کندینین هشترخان شلاله‌سی]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== جوْغرافیایی موْقع ==
بۇ کند [[زنجان اوستانی|زنجان اۇستانیندا]] یئرلشیبدیر.

== اهالی ==
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۲۷۴ نفر اهالیسی و ۵۷ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۳۷ نفری کیشی و ۱۳۷ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۴۹ نفری ساوادلی و ۹۱ نفری ساوادسیزدیرلار.

==گزمه‌لی و گؤرمه‌لی یئرلر==
[[فایل:زلال آب - panoramio.jpg|250px|thumb|هشترخان شلاله‌سی]]

*هشترخان شلاله‌سی&lt;ref&gt;[http://www.bezanimbiroon.ir/place/%D8%A2%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%8C-%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85/10121 هشترخان شلاله‌سی حاققیندا بیلگی]{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== بیرده باخ ==
*[[زنجان اوستانی‌نین كندلری]]
* [[زنجان اوستانی]]

== ائشیگه باغلانتی ==
*[http://www.ostandari-zn.ir/ زنجان اوستانی‌نین اوستانداری‌سی] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121219093249/http://www.ostandari-zn.ir/ |date=2012-12-19 }}

== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{زنجان بؤلگه‌سی}}
{{Kend q}}

[[بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری]]
[[بؤلمه:زنجان بؤلگه‌سی‌نین کندلری]]</text>
      <sha1>saj0fid5eyf1hgras0p0315bd6hjmc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قوروه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15732</id>
    <revision>
      <id>1587656</id>
      <parentid>1573709</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T02:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28685" sha1="96uttyityaurwdna1208e5yij174uh9" xml:space="preserve">{{شهر
|شهرین آدی=قوْروه
|شهرین شکیل آدی=قوروه بوتون شکیل.jpg
|شهرین بایراغی= 
|شهرین گئربی= 
|شهرین خریطه‌سی= 
|بایراغین اولچوسو= 
|گئربین اولچوسو= 
|خریطه‌نین اولچوسو=230 
&lt;!--شهرین خریته اوزرین‌ده ایشاره‌لهنمه‌سی--&gt;
|pushpin_map          = ایران
|pushpin_label_position=
|lable                =قوروه
|name                 =قوروه
|pushpin_mapsize      = 
|latd=35|latm=09|lats=59|latNS=N
|longd=47|longm=48|longs=16|longEW=E
|اولکه=ایران{{ایران-بایراق}} 
|اوستان= [[کوردوستان اوستانی]]
|بولگه=قوروه  
|اساسی قویولوب= 1330&lt;ref&gt;{{Cite web |title=پورتال وزارت کشور |url=http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=8f931308-c67e-4cf4-a5e7-3c1bbb1a6f32 |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2014-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140724132759/http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=8f931308-c67e-4cf4-a5e7-3c1bbb1a6f32 }}&lt;/ref&gt;
|ایلک آدی= 
|ساحه= 
|اهالی=87،792 &lt;ref name=&quot;A&quot;&gt;{{Cite web |title=مرکز آمار ایران |url=http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2012-11-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121113212929/http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf }}&lt;/ref&gt;
|اهالی ایل=2011 
|سوی و دیل= اکثریت: 
*[[آذربایجان تورکجه‌سی]] 
اقلیت: 
*[[کوردجه]]
|مذهب و دین=موسلمان شیعه و سنی
|اهالی سیخینتی سی= 
|نقلیات واسیطه‌سی کودو= {{ایران-بایراق}} ایران س ۶۱
|تئلئفون کودو= 0872522&lt;ref&gt;{{Cite web |title=مخابرات استان تهران |url=http://tct.ir/?siteid=1&amp;pageid=401&amp;siteid=1 |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2018-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180724123612/http://tct.ir/?siteid=1&amp;pageid=401&amp;siteid=1 }}&lt;/ref&gt;
|پوچت ایندئکسی= 
|ایجرا باشچی‌سی= 
|ایجرا نوماینده‌سی=
|بلدیه باشچی‌سی=آقای رضا حسن بیگی &lt;ref name=&quot;ب&quot;&gt;[http://qorveh.ir/HomePage.aspx?TabID=4732&amp;Site=DouranPortal&amp;Lang=fa-IR درباره قروه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140924045022/http://qorveh.ir/HomePage.aspx?TabID=4732&amp;Site=DouranPortal&amp;Lang=fa-IR |date=2014-09-24 }}, قروه بلدیّه‌سی&lt;/ref&gt;
|قوبئرناتور= 
|پرئزیدئنت= 
|اینتئرنئت سایتی=[http://www.qorveh.ir/HomePage.aspx?TabID=1&amp;Site=DouranPortal&amp;Lang=fa-IR قوروه بلدیه سی]
|ساعات قورشاغی= 
}}
'''قوْروه'''، ایرانین [[کوردوستان اوستانی|کۆردوستان]] اوستانیندا بیر شهر. بوُ شهرین ایندیلیکده اکثر خالقی و شهر اصالتی [[تورک]] دور و [[آذربایجان تۆرکجه‌سی]]جه دانیشیرلار. نوُفوسونون نئچه فائیزینی ده [[کوردلر|کۆردلر]] تشکیل ائدیر.

قروه شهری، سنندج شیمالی‌نین ۸۷ کیلومترلیغین‌ده، همدان-سنندج یوْلو اۆسته یئرلشیب. قروه شهریستانی ۴۳۳۸/۷ مۆربّع کیلومتر ساحه‌سی وار و اوستانین ۱۵/۴٪ ساحه‌سینه شامیل اوْلور.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt; قروه، اوستانین چیخی جنوبون‌دا یئرلشیب. شیمال‌دان بیجار، جنوب‌دان کیرمانشاه، چیخی‌دان همدان و باتی‌دان سنندج ایله قوْنشودور.&lt;ref name=&quot;ف&quot;&gt;[http://www.ghorveh.gov.ir/Default.aspx?TabID=62#p1 معرفی شهرستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130808090412/http://www.ghorveh.gov.ir/Default.aspx?TabID=62#p1 |date=2013-08-08 }}, قروه فرمانداری‌سی&lt;/ref&gt;

== آد ==
قروه‌نین آدلانماسینا گؤره چوْخلو سؤزلر وار. دوکتور کدکنی قروه کلمه‌سی‌نی «سوُواق دووار» یوْخسا «حصیر ائو» معناسیندا تانیر. آسفالت و سیمان بوُ شهره گلمه‌میش‌دن، قروه‌ده چوْخلو دام‌لار و دوُوارلارین سوُواق‌دان اوْلماسی ایله قروه کلمه‌سینین تۆرکجه اولماسی‌نی نظرده آلاراق، بوُ نظر قروه خالقینا داها اینانمالی دیر.&lt;ref name=&quot;ک&quot;&gt;[http://www.ghajer.com/pages/show/1 معرفی شهرستان قروه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151120011526/http://www.ghajer.com/pages/show/1 |date=2015-11-20 }}, گروه کوهنوردی قاجر قروه&lt;/ref&gt; 
== تاریخ ==
اسفندآباد بؤلومو قدیم زامان علیشکر قره قوْیونلو یوُرودو آدلاناردی.&lt;ref name=&quot;تحفه ناصری&quot;&gt;تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان - نویسنده:سنندجی- شکر الله بن عبد الله- جلد1-مۆحقیق:طبیبی، حشمت الله- ناشر:موسسه انتشارات امیر کبیر- تهران- 1375- صفحه:22&lt;/ref&gt; قروه‌نین تشکیل تاپماسیندا بوُ عامیل‌لرین نقشی اوْلوب: شمیالین‌داکی قاینار بوُلاق، چوْخلو چایلار و اکینه موُناسیب توْپراق. قروه، عصیرلرجه چیچیک بیر کند ایمیش. سوْنرالار چێخی ایله باتی‌نین ایرتیباط یوْلو اۆسته یئرلشمک، قروه‌نین بؤیوک‌لشمه‌سینه سبب اوْلور. گئچمیشلرده بوُ شهرین حؤکومت مرکزی، کۆردوستانین معروف والی‌سی امان‌الله‌خان سالمیش، «قصلان» کندی ایمیش.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt; ایمامزادا سیّدجمال‌الدّین (بابا گؤرگؤر)، فرهادآباد کؤرپوسو، «شیدای نازار» قبیری، قصلان حامامی و فرهادتاش&lt;ref name=&quot;ک&quot;/&gt; اثرلری، قروه‌نین تاریخی اثرلریندن دیر.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt; قروه گئچمیشلرده بوگۆن‌کو یئرینده اوْلمایاراق، «سرآب» بوُلاغی‌نین یاخین‌لیغین‌دا ایمیش. ایندیلیکده سرآب بولاغی قروه‌نین گونئی‌ینده یئرلشیب.&lt;ref name=&quot;ک&quot;/&gt;

== خالق ==
=== دیل ===
«تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان» کیتابین یازدیغی اساسیندا اسفندآباد بؤلومون کندلرین سکنه و رعیت‌لری غالباً تورک دیرلر و جعفری مذهب دیرلر.&lt;ref name=&quot;تحفه ناصری&quot;/&gt; حاجعلی رزم آرا «فرهنگ جغرافیایی ایران» آدلا کیتاب‌دا قروه شهرینه عایید بئله یازیز: قروه قصبه‌سی [[سنندج شهرستانی]]ن قروه بخشینین مرکزی دیر و ۹۷ کیلومتیر [[همدان]]دان آرالی دیر و اوْنون وضعیتی بوُندان عبارت اوْلموش دوزلوق، سوْیوق هاوالی،'''۴ مین نفر جمعیتی اولاراق دیللری [[تورکجه|تۆرکجه]] ([[آذربایجان تورکجه‌سی|آذربایجان تۆرکجه‌سی]]) اوْلاراق [[فارسجا]] دا بیلیرلر.'''&lt;ref&gt;فرهنگ جغرافیایی ایران - حاجعلی رزم آرا - 1331 - ستاد ارتش - صفحه 319&lt;/ref&gt; قروه شهرین اصلی دیلی تۆرکجه دیر. قروه‌نین لهجه‌سی خاص دیر و حتّی کندلری‌نین لهجه‌سیندن ده تفاووتو وار. سوْنرالار شهرین یئکلمه‌سی‌له، کۆردلر (کوُرمانج‌لار و کلهورلار) و آیری ائللر قروه‌یه کؤچدو.&lt;ref name=&quot;ک&quot;/&gt; بوگۆن‌کو قروه خالقی تۆرکجه و کۆردجه دانیشیر.&lt;ref name=&quot;ف&quot;/&gt;

=== مذهب ===
قروه، «تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان» کیتابین یازدیغی اساسیندا مظفرالدین شاه دئورینده شیعه بیر کندیمیش ائله کی قاجار دئورینده اوْرایا تلگراف قوْیوب هابئله اوْنون اعتیبارلی و آبادانلیغیندان آد گلیبدیر.&lt;ref name=&quot;تحفه ناصری&quot;/&gt; بؤلگه‌سی‌نین ۹۹/۹۳٪ـو شیعه مۆسلمان (۵۰٪) و سۆنّو مۆسلمان (۵۰٪) دیر.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt;

=== جمعیت ===
قروه‌نین ٨٧٧٩٢ نفر جمعیتی وار.&lt;ref name=&quot;A&quot;/&gt; قروه شهریستانی‌نین جمعیتی، ۱۳۷۵ده ۱۹۹۸۳۴ نفره یاخین ایمیش. تخمین‌له ۱۳۸۳ده، جمعیتی ۲۲۲۶۹۲ نفره یئتیشیب. ۱۳۸۳ده بوُ جمعیتین ۶۴/۷۹٪-وُ کندلرده یاشیرمیش.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt;

== طبیعی وضعیت ==
=== جغرافیا ===
=== جغرافیایی موقعیتی ===
&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; width =&quot;50%&quot; border = 2 align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;3&quot;|جغرافیایی دوروم و قونشو شهرلر 
|----
| width =&quot;25 %&quot; align=&quot;center&quot; |
| width =&quot;50 %&quot; align=&quot;center&quot; | ''قوزئی:'' [[بیجار|بیجار شهری]]
| width =&quot;25 %&quot; align=&quot;center&quot; |
|----   
| width =&quot;25 %&quot; align=&quot;center&quot; | ''دوغو:'' [[بهار|بهار شهری]]
| width =&quot;50 %&quot; align=&quot;center&quot; | [[File:Brosen windrose.svg|50px]]
| width =&quot;25 %&quot; align=&quot;center&quot; | ''باتی:'' [[دهگلان|دهگلان شهری]] 
|----
| width =&quot;25 %&quot; align=&quot;center&quot; |
| width =&quot;50 %&quot; align=&quot;center&quot; | ''گونئی:'' [[سنقر|سنقر شهری]]
| width =&quot;25 %&quot; align=&quot;center&quot; |
|}&lt;/center&gt;
قروه‌نین هاواسی یای‌دا سرین اوْلوب همیشه یئللی اوْلور و قیش‌دا سوْیوق اوْلوب چوْخلو قار یاغیر.&lt;ref name=&quot;ک&quot;/&gt;
قروه‌نین معروف داغلاری بوُنلار دیر: قره یارکه، کولاوه، قلوز، بدر، حاج آقا، پنج‌علی، پریشان. بوُ داغلار ایلین چوْخلو واقتلاری قارلی دیر. قوره‌چایی، تلخه‌رود، ازون، و طهماسب‌قلی قروه‌نین معروف چایلاری اوْلاراق، سوُلاری «قیزیل اوزن»ـه تؤکولور. بو شهرین ان اهمیت‌لی چایی، «رودشور» دیر.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt;

== فرهنگ ==
=== دب‌لر و رسم‌لر ===
قوروه شهرین همدانا یاخین اوْلدوغو اساسدا و اداری باخیمیندان کۆردوستان اوستانین مجموعه‌سینده اوْلاراق تۆرک و کۆرد فرهنگی بیرلیکده منطقه‌ده یارانیب و بوُ خالقلارین اوْلدوغو اساسدا بیر داواملی و ثابیت فرهنگ یارانیب.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=مرجع شهرهای ایران |url=http://www.irancities.ir/showcity.aspx?code=666&amp;code2=28 |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924040208/http://www.irancities.ir/showcity.aspx?code=666&amp;code2=28 }}&lt;/ref&gt; اوْروجلوق آییندا گۆنده ایفطاردان قاباق، ائوین بؤیوکلری اوُشاقلارا بیر حدیث و بیر حیکایت سؤیله‌لیرلر. بوُ دب قوروه‌نین اسکی دبلریندن دیر.&lt;ref&gt;[http://dana.ir/News/106010.html رسوم ماه رمضان در کردستان]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, دانا سایتی&lt;/ref&gt; قوروه شهری هابئله سریش آباد شهری مَحرّم آیین اوّلینده تشت قوْیماق مراسیم‌له مَحرّملیق آیی‌نین ایستیقبالینا گئدیب رسمی صورت‌ده اؤز عزادارلیقلاری‌نی باشلیرلار. تشت قوْیماق دبی هامی‌دان اؤنملی سریش آباد شهرینده ساخلانیر.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=شبکه اینترنتی نگاه |url=http://www.negahmedia.ir/mob/media/show_pic/14666 |access-date=2015-11-19 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305120030/http://www.negahmedia.ir/mob/media/show_pic/14666 |url-status=dead |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305120030/http://www.negahmedia.ir/mob/media/show_pic/14666 }}&lt;/ref&gt;

=== سینما ===
قروه شهرینده سینما یوْخ دور.&lt;ref&gt;[http://tnews.ir/news/8EB519240333.html احداث سینما در شهرستان قروه، نیازمند سرمایه گذاری بخش خصوصی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305002924/http://tnews.ir/news/8EB519240333.html |date=2016-03-05 }}, تی‌نیوز&lt;/ref&gt;
=== کیتابخانا ===
قوروه بؤلگه‌سی‌نین‌دا عومومی‌کیتابخانالارین سایی ۵ دانا اوْلاراق ۲سی ده عومومی مۆشاریکتی کیتابخانا دیر. هابئله بوُ بؤلگه‌سی‌نین عومومی‌کیتابخانا نهادی‌نین زیربناسی ۱۳۲۱ مۆربّع متیر دیر.&lt;ref&gt;[http://javanonline.ir/fa/news/494587/%DB%B1%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF جوان آنلاین]&lt;/ref&gt; قوروه بؤلگه‌سی‌نین کیتابخانالاریندا عۆضو اوْلان ایندیلیکده ۳۷۰۰ نفردن آشیریب دیر.&lt;ref&gt;[http://javanonline.ir/fa/news/494587/%DB%B1%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF خبرگزاری فارس]&lt;/ref&gt; قروه بؤلگه‌سی‌نین عومومی‌کیتابخانالاریندا جمعاً ۵۸مین۵۹۱  دانا کیتاب وار هابئله بوُ شهر کۆردوستان اوستانین‌دا تکجه شهری دیر کی گئجه شیفت‌لی کیتابخاناسی وار.&lt;ref&gt;[http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13920805001397 خبرگزاری فارس قروه تنها شهرستان دارای کتابخانه شبانه]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== سیاست ==
=== شهرین یئکلمه‌سی ===
[[file:Qorveh urban planning.jpg|thumb|left|250px| قروه شهرین جامع طرحی 1352 جی ایل ده]]
قروه یئتمیش سکسان ایل بوُندان قاباق قصبه ایمیش. سوْنرالار آشاغی‌داکی دلیللره گؤره سۆرعت ایله یئکلیب و اؤزوندن بؤیوک کندلردن ده قاباقلاییب:
*همدان سنندجین شۆسه یوْلو اۆسته یئرلشمک
*تِلگرافخانا تیکیلمه‌سی کی اصلی عیلّتلردن دیر
*یاخشی یئرده یئرلشمک و اکینه موُناسیب یئرلر
*یای‌دا سرین اوْلماسی
*ده‌یرلی داشلارا صاحیب اوْلان داش معدنلری
*«انتصاریه» مدرسه‌سینین قوُرولماسی کی ان اؤنم‌لی و اساسی عامیل‌لردن دیر.
*فرهنگ نیمایندگی‌سینین قوُرولماسی
بئله‌جه قروه ۱۳۳۹دا شهر اوْلدو.&lt;ref name=&quot;ک&quot;/&gt; قروه شهرین جامع طرحی، ۲۴ بهمن ۱۳۵۰ جلسه‌سینده، ایرانین شهرسازی و معماری‌سینین عالی شوُراسیندا مطرح اوْلوب تأیید اوْلدو. بوُ طرح ۱۷ دی ۱۳۵۱ جلسه‌سینده همان شوُرادا تصویب اوْلدو. ۱۰ آبان ۱۳۵۷ جلسه‌سینده بوُ طرح‌ده بیر سیرا دییشیکلر اوْلوندو. قروه‌نین جامع طرحی ۲۰ تیر ۱۳۶۷ده نهایی تصویبه چاتاراق، تأیید اۆچون کۆردوستانین شهرسازی شوُراسینا و مسکن و شهرسازی وزیرینه گؤندریلدی. بوُ طرح کۆردوستانین شهرسازی شوُراسیندا تصویب اوْلاراق یئنه‌دن ۸ بهمن ۱۳۶۹ جلسه‌سینده شهرسازی‌نین عالی شوُراسیندا تصویب اوْلدو. ۲۵ مورداد ۱۳۷۸ جلسه‌سینده، شهرسازی و معماری‌نین عالی شوُراسیندا بوُ طرحین اساسی موغاریتلری آچیقلاندیریلدی. قروه‌نین جامع طرحی ۱۱ آذر ۱۳۸۵ده کۆردوستان اوستانی‌نین برنامه‌ریزی و توسعه شوُراسیندا تصویب اوْلاراق، ۳ مهر ۱۳۸۶دا ایرانین شهرسازی و معماری‌سینین عالی شوُراسیندا تنفیذ اوْلدو.
== مکتب‌لر ==
=== عومومی مکتب‌لر ===
قروه شهری اوْبیری شهرلره تای عومومی مکتبلری اوْلاراق کودکستان‌دان پیش‌دانشگاهی سطحینه قدر قیز اوغلان اۆچون مکتبلری وار دیر.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=مدیریت آموزش پرورش قروه |url=http://cms.medu.ir/IranEduThms/theme2/cntntpge.php?pgid=117 |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2015-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150118062700/http://www.cms.medu.ir/IranEduThms/theme2/cntntpge.php?pgid=117 }}&lt;/ref&gt;

=== عالی مکتب‌لر ===
قروه‌نین پیام‌نور دانیشگاهی ۱۳۸۰دا، ان آز ایمکانات ایله قوُرولوب و همن ایلین مهر آییندا ادبیات و زبان فارسی ریشته‌سینده ۵۶ اؤیرنجی ایله ایشین باشلادی. ایندیکیلده ۱۵ ریشته و ۱۲۰۰ اؤیرنجی‌سی وار. ۱۳۸۶دا دانیشگاهین ساختیمانلارینا گؤره یئر آلینیب و ۸۷دن ۲۲۰۰ متیرلیک ساحه ایله دانیشگاه ساختیمانی‌نین تیکدیرمه‌سی دوام‌دا دیر. دانیشگاهین ریشته‌لری بوُنلار دیر: ادبيات فارسی، علوم اجتماعی (پژوهشگری-برنامه‌ريزی، تعاون-تعاون، رفاه) ، الهيات (فقه، حقوق-قرآن ،حديث)، مديريت (دولتی-بازرگانی)، حسابداری، حقوق، رياضی محض، آمار، روانشناسی، آموزش دينی و عربی، آموزش رياضی، علوم تربیتی (مدیریت و برنامه ریزی آموزشی)، جغرافیا، برنامه‌ریزی شهری، آمار و کاربردها، ریاضیات و کاربردها، مهندسی نرم‌افزار.&lt;ref&gt;[http://www.ghorvehpnu.ac.ir/Default.aspx?PageID=535 چشم‌انداز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150410024517/http://ghorvehpnu.ac.ir/Default.aspx?PageID=535 |date=2015-04-10 }}, دانشگاه پیام‌نور استان کردستان واحد قروه&lt;/ref&gt;

قروه‌ده «آزاد اسلامی» دانیشگاهی دا وار.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=دانشگاه آزاد اسلامی واحد قروه |url=http://iaughorveh.ac.ir/ |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2015-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151103032145/http://iaughorveh.ac.ir/ }}&lt;/ref&gt;

=== دینی و حوزوی مکتب‌لر ===
قروه‌نین علمیه حؤزه‌سی «امام صادق علیه السلام» آدلانیر و باشچی‌سی «سيّديداله يوزباشی» دیر.&lt;ref&gt;[http://www.csis.ir/web_directory/703-%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%87.html/ قروه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150916082926/http://csis.ir/web_directory/703-%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%87.html |date=2015-09-16 }}، مرکز خدمات حوزه‌های علمیه&lt;/ref&gt;
== شهر معضل لری ==
قوره و قوروه بوگه سینین اونملی موشکول لریندن ایشمک اۆچون سو آماده ائتمک کی شهر و قروه نین بعضی کندلرینده بئله بیر دوروم واریدی&lt;ref&gt;[http://www.vazeh.com/n-6610128_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%87%DA%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B6%D9%84-%D8%A2%D8%A8-%D8%A2%D8%B4%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AD%D9%84-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF واضح]{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; هابئله قروه نین همدان قروه یولو، بیمارستانی بعضی عمرانی طرح لرده بو شهرین اونملی موشکیل لریندن دیر &lt;ref&gt;{{Cite web |title=خبرگزاری فارس |url=http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13901202001617 |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304220449/http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13901202001617 }}&lt;/ref&gt;
== محله لر ==
قروه‌نین مشهور محله‌لری بوُنلار دیر: یوُخاری محله، آشاغی محله، داغ محله، كوچكهكان محله‌سی، سنجه تپه، قاش تپه، ره‌مين آباد، شهرداری دالینداکی محله‌سی، خانه‌سازمانی يا ثبت‌احوال دالینداکی محله، «سرچشمه سيّدآقاعلی» محله‌سی (سر چشمه و احمد آباد محله‌سی).&lt;ref name=&quot;ک&quot;/&gt;
== یوْللار&lt;ref&gt;[http://www.behrah.com/ بهراه]&lt;/ref&gt; ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! قروه !! قروه !! قروه
|-
| سنندج - ۸۷ کیلومتیر|| تهران - ۴۰۵ کیلومتیر|| همدان - ۸۶/۴ کیلومتیر
|-
| اورمیه - ۴۶۰ کیلومتیر|| تبریز - ۴۸۶ کیلومتیر|| اردبیل - ۵۱۰ کیلومتیر
|-
| اصفهان - ۵۸۹ کیلومتیر|| کرج - ۳۹۶ کیلومتیر|| ایلام - ۳۶۴ کیلومتیر
|-
| بوشهر - ۱۰۹۳ کیلومتیر|| شهرکرد - ۵۳۹ کیلومتیر|| بیرجند - ۱۵۲۷ کیلومتیر
|-
| مشهد - ۱۲۲۹ کیلومتیر || بجنورد - ۱۱۱۵ کیلومتیر || اهواز - ۶۴۳ کیلومتیر
|-
| زنجان - ۲۶۳ کیلومتیر || سمنان - ۶۰۸ کیلومتیر || زاهدان - ۱۷۰۰ کیلومتیر
|-
| شیراز - ۱۰۷۶ کیلومتیر || قزوین - ۳۱۶ کیلومتیر || قم - ۳۵۱ کیلومتیر
|-
| کرمان - ۱۲۰۰ کیلومتیر || کرمانشاه - ۱۸۳ کیلومتیر || یاسوج - ۹۲۵ کیلومتیر
|-
| گرگان - ۸۰۸ کیلومتیر || رشت - ۴۴۸ کیلومتیر || خرم‌آباد - ۳۱۲ کیلومتیر
|-
| ساری - ۶۷۳ کیلومتیر || اراک - ۲۶۳ کیلومتیر || بندرعباس - ۱۵۴۶ کیلومتیر
|-
| همدان - ۸۳ کیلومتیر || یزد - ۸۴۲ کیلومتیر || بیجار - ۹۵/۱ کیلومتیر
|}
== ایدمان == 
قوروه شهری ده اوستانین اوبیری شهرلرینه تای ایدمان بولومونده فعال اولاراق نئچه مین لر ایدمانچی‌سی وار فعلی حالدا قوروه شهرینده 4500 دوره گورولموش و سازمان وئریلمش ایدمانچی واردی کی ۳۶ ایدمان هئیت قالیبینده بو شهرینده فعالدیلار هابئله ایندیلیکده ۶ فوتبول تاخیمی بو بولگه ده مۆختلیف رده لرده اؤلکه نین لیگ لرینده توپ وورورلار. هابئله قوروه نین 1200 نفرلیق قوروه نین ایدمان سالونو بو شهرین اونملی ایدمان یئرلریندن دیر.&lt;ref&gt;[http://worldcup.farsnews.ir/newstext.aspx?nn=13911013000412 خبرگزاری فارس برای جام بیستم]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== بهداشت و درمان ==
قروه بؤلگه‌سی‌نین بهداشتی مرکزلری ایندیه قدر ۱۵ خانواده‌دوْکتورو  و ۱۷ بهداشت‌ائوی ایمیش و نئچه بیمارستان کی دئمک قوروه‌نین بیمارستانلاری کهنه‌لیب و بوُ شهرین شهید بهشتی بیماریستانین ۱۷۵ تختین‌دن تکجه ۱۳۴ تختی ایستفاده اۆچون یاخشی دیر. شهیدبهشتی بیماریستانی‌نین اورژانسی، تجهیزات‌دان ساری اسگیگی وار.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=سایت تخصص بیمارستان سازی |url=http://hospital-ir.com/articledetails/4529 |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2014-07-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140718022805/http://hospital-ir.com/articledetails/4529/ }}&lt;/ref&gt;

== مدیا و درگی‌لر ==
=== TV و رادیو کانالی ===
==== رادیو ====
==== TV ====
کۆردوستانین اوستانی کانالی‌نین ۹۵٪ برنامه‌لری کۆردجه دیر.&lt;ref&gt;[http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13920811001667 ۹۵ درصد برنامه‌های صدا و سیمای مرکز کردستان به زبان کردی پخش می‌شود]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, خبرگزاری فارس&lt;/ref&gt; بئله‌جه کۆردوستان کانالیندا تۆرکجه دانیشیلمیر و قروه‌ده یاشایان تۆرکلره برنامه یوْخدور.
=== درگی‌لر ===
== گؤرمه‌لی و تاریخی یئرلر ==
قوروه‌نین گؤرمه‌لی یئرلریندن جلال الدین ایمامزاداسی، فرهاد آباد کؤرپوسو، شیدای نازار مقبره‌سی، قصلان حامامی، و فرهاد تاش قیه‌لرین اثرلریندن آد آپارماق اوْلار هابئله شهرین اؤزونده نئچه گؤرمه‌لی یئر وار کی اوْنلارین ان اؤنملی‌سی بوُنلاردان عیبارت دیر: سراوو، خالصه، پارک رضوان، سنگ سیاه، مانگاودول و سیفه‌له کی هامی‌دان گؤرمه‌لی یئری قوروه‌نین سراووی اوْلاراق شهرین گونئینده یئرلشیب و بوُنا عایید شهر بوُ سراوون یانیندا تیکیلیب و سوُیو اکین و ایشمک اۆچون ایستفاده اوْلونور و خالقین تفریحی یئرلریندن دیر.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=آوای نوآوران اندیشه سبز |url=http://www.anas.ir/Locationview.aspx |accessdate=2015-11-19 |archivedate=2016-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160124054446/http://anas.ir/Locationview.aspx }}&lt;/ref&gt;

== اکینچیلیک ==
قوروه بؤلگه‌سی‌نین اکینه ال‌وئریشلی اوْلماغینا گؤره، خالقین گلیری اکینچیلیک و بیر آز دا مال‌داوار ساخلاماق‌دان الده ائدیلیر.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt;
۱۳۸۳-۸۴ اکین ایلینده، شهریستان‌دا ۱۶۱۵۴۵ هیکتار اکین یئری وار ایمیش. بوُندان ۰/۶٪سی باغ باغچا ایمیش. بؤلگه‌سی‌نین اصلی اکین محصوللاری بوُنلار دیر: بوُغدا، آرپا، نوْخود، کۆکوندور، یئرآلما، سوْغان، یوْنجا، خاشا.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt;

== صنعت و معدن ==
«آونگان»، «دلبران» و «سه راهی میهم» قروه شهری‌نین صنعتی شهرکلری دیر. بؤلگه‌سی‌نین صنعتی واحیدلری ۸۰ دانا دیر کی شهرده یئرلشیب.&lt;ref name=&quot;ب&quot;/&gt; ۱۳۸۳ده، ۴۶ کارگاه بؤلگه‌سی‌نین معدن‌لرین‌ده ایستیخراج ائدیرمیش. اوستانین ۳۱٪ فعّال معدنی کارگاهلاری قروه بؤلگه‌سی‌نین‌دا یئرلشیب.&lt;ref name=&quot;ف&quot;/&gt;

==قایناقلار==
{{اتک‌یازی}}


{{کوردوستان اوستانی}}
{{قوروه بؤلگه‌سی}}

[[بؤلمه:قوروه بؤلگه‌سی]]
[[بؤلمه:کوردوستان اوستانی‌نین شهرلری]]</text>
      <sha1>96uttyityaurwdna1208e5yij174uh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قالا قاپیسی (خوی)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22878</id>
    <revision>
      <id>1587647</id>
      <parentid>1580793</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T20:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4047" sha1="oht0bmq0umbhrosyurhv9qmc84fkycm" xml:space="preserve">{{تاریخی یئرلرین بیلگی قوتوسو
| نام              = قالاقاپیٛسیٛ
| روی‌نقشه          = 
| عرض‌جغرافیایی     =
| طول‌جغرافیایی     =
| تصویر            = Qalaqapisi-xoy.jpg
| اندازه تصویر     = 
| عنوان تصویر      =
| استان            =[[غربی آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان]]
| شهرستان          =[[خوی]] 
| بخش              =
| نام محلی         = 
| نام‌های دیگر      =
| نام‌های قدیمی     =
| نوع بنا          =
| سال‌های مرمت      =
| کاربری           = 
| کاربری کنونی     =
| قدمت          =
| شماره ثبت         =
| تاریخ ثبت ملی    = 
| دوره ساخت اثر    =
| بانی اثر         =
| مالک اثر         =
| مالک فعلی اثر    =
| شماره ثبت یونسکو =
| تاریخ ثبت یونسکو =
| امکان بازدید     =
| شماره تلفن       =
| وبگاه            =
| پانویس           =
}}

'''قالاقاپیسی''' ([[لاتین الیفباسی]] ایله: Qalaqapısı) ([[فارس دیلی|فارسجا]]: دروازه‌ی قالاقاپیسی) ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]:Qalaqapsi Gate) باتیٛ آذربایجان [[اوستان|بؤلکه‌]]سینده، [[خوی]] شهرینده، [[اوستو اؤرتولو بازار|اۆستۆ اؤرتۆلۆ بازار]]دا یئرله‌شن، تاریخی بیر اثردیر. قالاقاپیسی، اؤزل بیر آددیر و بوتون دیل‌لرده «قالاقاپیسی» یازیلمالی‌دیر.&lt;ref&gt;[https://khoy.ir/gardeshgari/%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C/ خوی بلدیه‌سی‌نین سایتی - قالاقاپی‌سی]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==تانیٛتیٛمیٛ==
[[file:Qalaqabisi-khoy.jpg|thumb|left|250px| قدیم گؤرونتولردن؛ قالاقاپیسی]]
'''قالاقاپیسی'''، [[خوی]] شهری‌نین [[اوستو اؤرتولو بازار|اۆستۆ اؤرتۆلۆ بازار]]ی‌نین [[شومال|قوزئی]]ین ده، سالماس شهرینه گئدن طرفینه باخیر. بو قاپی [[ائلخانیلر|ائلخانلی‌لار]] طرفیندن تیکیلیب و خویون اسکی حیصارینین [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]سی ساییلیردی.  بعضی قایناقلار بو قاپی نین [[قاجارلار]] طرفیندن یارادیلدیغینی دئییرلر.&lt;ref&gt;[https://dehgardi.ir/Attractions/417 ایران‌ین توریستی سایتی]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

بینانین اوستون ده ایکی [[آسلان|آصلان]] شکیلی واردیر. [[ارمنیلر|ائرمنی‌]]لر خوی شهری نی [[جیلولوق]] زمانین دا، محاصیره ائتدیک‌لری زامان، شهر اهالیسی بو قاپی‌نین آرخاسیندا دایانیب و اجنبی‌لرین شهرین ایچریسینه گیرممه‌سینه سبب اولوبلار. بینانین اوستونده اولان گولـله یئرلری(بالاجا دایره‌لر) او زاماندان قالیرلار. جیلولوق زامانیندا شهر ائرمنی‌لر طرفیندن محاصره ایکن '''[[بالا زر خانیم|زری خانیم]]''' آدلی ([[اورمیه|اورمو]] کؤکنلی) بیر تورک قادینی باشیندان یاشماقی آچیب و تسلیم اولماق ایسته‌ین کیشی‌لر وئریب و اونلارین الیندن سیلاحی آلیب و بو قالانین اوستونده دوروب و ائرمنی‌لرین قاباغیندا دایانیبدیر.

==قایناق‌لار==
[[بؤلمه:تاریخی تیکینتیلر]]
[[بؤلمه:آذربایجان]]
[[بؤلمه:جیلولوق]]</text>
      <sha1>oht0bmq0umbhrosyurhv9qmc84fkycm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قویروق دوغان (اولدوز)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31905</id>
    <revision>
      <id>1587659</id>
      <parentid>1580492</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T04:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2750" sha1="g8z1jskkot9tqhr9f1wdsrnjs38gnky" xml:space="preserve">'''قویروق دوغان''' اولدوزو&lt;ref&gt;{{Cite web |title=قویروق دوغان ،قویروق دولان یا قویروق دونان؟ |url=https://yeniqapi.com/?p=1209 |accessdate=2025-08-15 |archivedate=2025-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250616063300/http://yeniqapi.com/?p=1209 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=قویروق دوغان اولدوزو |url=https://qartalnews.ir/%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%82-%D8%AF%D9%88%D8%BA%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%82-%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%82/ |accessdate=2025-08-15 |archivedate=2023-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230815213501/https://qartalnews.ir/%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%82-%D8%AF%D9%88%D8%BA%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%82-%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%82/ }}&lt;/ref&gt; ([[عربجه]] سهیل: ایشیقلی) شاه تخته صورت فلکی‌سینین ان پارلاق اولدوزودور.
بو اولدوز، [[کروان قیران]]([[گونئی اولدوزو]] یادا اینگیلیسیجه : [https://en.wikipedia.org/wiki/Sirius سیروس]) اولدوزوندان سونرا ان ایشیقلی اولدوزدور. گؤیده گونئی طرفین ایشیقلی و گؤزه گلیم اولدوزو اولاراق تانینمیشدیر. بو اساسدا قوزئی‌ده تکجه یای فصلینده گؤروشور. [[آذربایجان]]دا گؤروشمه‌سی چتیندیر و یای فصلینده آلچاق گؤیده گؤروشور.
آغ دؤو اولدوزدور و ۹ قات گونشدن آغیردیر. قوطرو ۷۰ قات گونشدن بؤیوک و ۳۱۳ [[ایشیق ایلی]] بیزدن آرالیدیر. پارلاقلیغی بیزیم گونشدن ۱۰٬۰۰۰ دفعه چوخدور.
[[فایل:Canopus.jpg|بندانگشتی|قویروق دوغان اولدوزو]]
==قوزئی اؤلکه لر==
قویروق دوغان گونئی اؤلکه‌لرده آدلیم و قوزئی اؤلکه‌لرده بیلینمز. آذربایجاندا تکجه یای فصلینده گؤروشوب، گؤی قویروغو آدلانیب و بو اساسدا گؤیده آخیر اولدوزدور. قدیم یونان و رومدا بو اولدوزو تانیمیرمیشلار. میصر و ناواهودا(ما یی بی زو آدی ایله) تانینمیشدیر.

==قایناق==
* [https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%87%D9%8A%D9%84_(%D9%86%D8%AC%D9%85)عربجه ویکی پدیا، یوخلاما 2017 آوریل]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 

[[بؤلمه:آسترونومی]]</text>
      <sha1>g8z1jskkot9tqhr9f1wdsrnjs38gnky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تور اوبلاستی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34017</id>
    <revision>
      <id>1587667</id>
      <parentid>1572865</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T09:36:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GAndy</username>
        <id>8325</id>
      </contributor>
      <origin>1587667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4353" sha1="c2g36nbcyrr7q78ks5lva3tun73s8bu" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
| name                    = تور اوبلاستی
| native_name             = Тверская область
| native_name_lang        = 
| settlement_type         = [[اوبلاست]]
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| image_map               = Tver in Russia.svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = نقشه اۆستونده یئری
| image_flag = Flag of Tver Oblast.svg
| image_shield   =Coat of Arms of Tver oblast.svg 
| coordinates             = 
| coor_pinpoint           = 
| coordinates_footnotes   = 
| subdivision_type        = 
| subdivision_name        = {{flag|russia}}
|subdivision_type1 =[[اؤلکه]]
|subdivision_name1 =[[روسیه]]
|subdivision_type2 =[[روسیه‌نین فدرال بؤلگه‌لری|فدرال]]
|subdivision_name2 =تور اوبلاستی
| parts_type              = 
| parts_style             = 
| p1                      = 
| established_title       = 
| established_date        = 
| founder                 = 
| seat_type               = [[باشکند]]
| seat                    = [[تور (روسیه)]]
| government_footnotes    = 
| leader_party            = 
| leader_title            = 
| leader_name             = 
| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| leader_title2            = 
| leader_name2             = 
| leader_title3            =  
| leader_name3             = 
| unit_pref               = 
| area_footnotes          = 
| area_total_km2          = 84100
| area_note               = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_footnotes    = 
| population_total        = 1353392
| population_as_of        = 2010 Census
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_note         = 
| blank_name_sec1         = [[رسمی دیل)]]
| blank_info_sec1         = 
| timezone1               = 
| utc_offset1             = 
| timezone1_DST           = 
| utc_offset1_DST         = 
| postal_code_type        = 
| postal_code             = 
| area_code_type          = 
| area_code               = 
| iso_code                = 
| website                 =http://www.region.tver.ru 
| footnotes               = 
}} 
'''تور اوبلاستی''' ({{Lang-en|Tver Oblast}}) ({{Lang-ru|Тверская область}}) [[روسیه|روسیه‌نین]] ۹۲ فدرال‌ بؤلگه‌سیندن بیریدیر.باشکندی [[تور (روسیه)]] شهری‌دیر. 
۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 1353392 نفر دیر.&lt;ref name=&quot;constitution.ru&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|title=Chapter 3. The Federal Structure - The Constitution of the Russian Federation|publisher=|accessdate=May 7, 2016}}&lt;/ref&gt;

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
‏ فایل:Физическая карта Тверской области.png 
‏ فایل:RR5514-0029R 10 рублей биметалл 2005 Российская Федерация Тверская область реверс.gif
‏ فایل:Тверская область (почтовая марка).jpg
‏ فایل:Тверская губерния изд.Сукачова.jpg
‏ فایل:Tver-oblast-adm-delenie.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
* [[اوبلاست]]
* [[روسیه]]
* [[روسیه شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی]]
* [[روسیه‌نین فدرال بؤلگه‌لری]]
* [[روسیه‌نین اکونومیک بؤلگه‌لری]]

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
‏ فایل:Тверская область.png
‏ فایل:RR5514-0029R 10 рублей биметалл 2005 Российская Федерация Тверская область реверс.gif
‏ فایل:Тверская область (почтовая марка).jpg
‏ فایل:Тверская губерния изд.Сукачова.jpg
‏ فایل:Tver-oblast-adm-delenie.svg

&lt;/gallery&gt;

==قایناق‌لار==
{{قایناق}} 
{{روسیه‌نین ان اۆست دۆزئی ایداری بیریملری}}
{{Authority control}}
{{روسیه-قارالاما}}

[[بؤلمه:روسیه شهرلری]]</text>
      <sha1>c2g36nbcyrr7q78ks5lva3tun73s8bu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1587668</id>
      <parentid>1587667</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T09:38:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GAndy</username>
        <id>8325</id>
      </contributor>
      <comment>/* گؤرونتولر */</comment>
      <origin>1587668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4385" sha1="mrudslv7lpy7hpuxwzxsr3yw4ewyr8c" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
| name                    = تور اوبلاستی
| native_name             = Тверская область
| native_name_lang        = 
| settlement_type         = [[اوبلاست]]
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| image_map               = Tver in Russia.svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = نقشه اۆستونده یئری
| image_flag = Flag of Tver Oblast.svg
| image_shield   =Coat of Arms of Tver oblast.svg 
| coordinates             = 
| coor_pinpoint           = 
| coordinates_footnotes   = 
| subdivision_type        = 
| subdivision_name        = {{flag|russia}}
|subdivision_type1 =[[اؤلکه]]
|subdivision_name1 =[[روسیه]]
|subdivision_type2 =[[روسیه‌نین فدرال بؤلگه‌لری|فدرال]]
|subdivision_name2 =تور اوبلاستی
| parts_type              = 
| parts_style             = 
| p1                      = 
| established_title       = 
| established_date        = 
| founder                 = 
| seat_type               = [[باشکند]]
| seat                    = [[تور (روسیه)]]
| government_footnotes    = 
| leader_party            = 
| leader_title            = 
| leader_name             = 
| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| leader_title2            = 
| leader_name2             = 
| leader_title3            =  
| leader_name3             = 
| unit_pref               = 
| area_footnotes          = 
| area_total_km2          = 84100
| area_note               = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_footnotes    = 
| population_total        = 1353392
| population_as_of        = 2010 Census
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_note         = 
| blank_name_sec1         = [[رسمی دیل)]]
| blank_info_sec1         = 
| timezone1               = 
| utc_offset1             = 
| timezone1_DST           = 
| utc_offset1_DST         = 
| postal_code_type        = 
| postal_code             = 
| area_code_type          = 
| area_code               = 
| iso_code                = 
| website                 =http://www.region.tver.ru 
| footnotes               = 
}} 
'''تور اوبلاستی''' ({{Lang-en|Tver Oblast}}) ({{Lang-ru|Тверская область}}) [[روسیه|روسیه‌نین]] ۹۲ فدرال‌ بؤلگه‌سیندن بیریدیر.باشکندی [[تور (روسیه)]] شهری‌دیر. 
۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 1353392 نفر دیر.&lt;ref name=&quot;constitution.ru&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|title=Chapter 3. The Federal Structure - The Constitution of the Russian Federation|publisher=|accessdate=May 7, 2016}}&lt;/ref&gt;

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
‏ فایل:Физическая карта Тверской области.png 
‏ فایل:RR5514-0029R 10 рублей биметалл 2005 Российская Федерация Тверская область реверс.gif
‏ فایل:Тверская область (почтовая марка).jpg
‏ فایل:Тверская губерния изд.Сукачова.jpg
‏ فایل:Tver-oblast-adm-delenie.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
* [[اوبلاست]]
* [[روسیه]]
* [[روسیه شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی]]
* [[روسیه‌نین فدرال بؤلگه‌لری]]
* [[روسیه‌نین اکونومیک بؤلگه‌لری]]

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
‏ فایل:Физическая карта Тверской области.png
‏ فایل:RR5514-0029R 10 рублей биметалл 2005 Российская Федерация Тверская область реверс.gif
‏ فایل:Тверская область (почтовая марка).jpg
‏ فایل:Тверская губерния изд.Сукачова.jpg
‏ فایل:Tver-oblast-adm-delenie.svg

&lt;/gallery&gt;

==قایناق‌لار==
{{قایناق}} 
{{روسیه‌نین ان اۆست دۆزئی ایداری بیریملری}}
{{Authority control}}
{{روسیه-قارالاما}}

[[بؤلمه:روسیه شهرلری]]</text>
      <sha1>mrudslv7lpy7hpuxwzxsr3yw4ewyr8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قمری دربندی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37311</id>
    <revision>
      <id>1587654</id>
      <parentid>1442471</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T00:45:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14838" sha1="19uihbw9c1qgy4gvn4ejyd8g3didx2r" xml:space="preserve">{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=میرزا محمد تقی قُمری گلزار دربندی|شکیل=
|شکیل آدی=
|شکلین اولچوسو =200
|آیری آدلار    = قمری
|قیسا بیلگی   = شاعیر
|میللیت= [[آذربایجان جومهوریتی|آذربایجان]]، [[داغیستان]]
|تحصیل = 
|ایش =شاعیر
|دوْغوم تاریخ =۱۲۳۵
|دوْغوم یئر   = [[دربند]]
|اؤلوم تاریخ  =۱۳۰۹ق
|اؤلوم یئر    =
|مزارلیقی=
|اؤلوم سببی=
|حیات یوْلداشی=
|ایمضا=
| وئب‌سایت      =
}}
[[File:Mirzə Məhəmməd Tağı Qumrinin şeir kitabı.jpg|left|250px|thumb| میرزه محمد تقی قمری‌نین شعر کیتابی]]
'''میرزا محمد تقی قُمری گلزار دربندی''' (۱۲۳۵- ۱۳۰۹ق)، تانینمیش شاعر و مرثیه‌ یازان.

قمری، [[داغیستان]] مختار جمهوریتینده یئرلشن [[دربند (روسیه)|دربند]] شاعیرلریندن دیر. شعرلری: مدح و اهل بیت مرثیه‌سی اؤزللیکله ایمام حسین(ع) ایله باغلی مرثیه‌لری وار. او، روضة الشهداء (ملاحسین واعظ کاشفی) و [[حدیقة السعدا]]&lt;nowiki/&gt;دان فایدالاناراق محتشم، خواجوی کرمانی و منوچهری‎دن تأثیر آلمیشدیر&lt;ref&gt;http://fa.wikishia.net/view/محمدتقی_قمری_دربندی{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.&lt;code&gt;&lt;nowiki/&gt;&lt;/code&gt;
==حیاتی==
الده‌ اولان‌ قايناقلارا اساساً، اونون‌ دوغوم‌ يئری آذربايجانين‌ شمال‌ حيصه‌سينده‌ «[[دربند]]» شهري‌ و آتاسينين‌ آدی ابراهيم‌ و اؤز آدی ايسه‌ محمدتقی  اوْلموشدور.

او شعر کیتابینین اؤن سؤزونده اؤزون بئله تانیدیر: عبد حقیر کثیر الذنوب و التقصیر محمد تقی ابن المرحوم ابراهیم الدربندی المتخلص بقمری ... ،

بو عالیم و شاعیر تقوالی و متقی بير آتانين‌ و آنانين‌ اوجاغيندا و قوجاغيندا بويا باشا چاتير. يازديقلارا اساساً «دربند شهری اسكي‌دن‌ ديندارليق‌ ومرثيه‌‌چيليك‌ جرياني‌نين‌ مركزي‌ اوْلموش و خلقي‌ تعزيه‌‌دارليقدا بوتون‌ آذربايجاندا مشهور اولموشلار.» دئمك‌« قمري‌ بئله‌ بير محيطده‌ يئتيشديگي‌ اۆچون‌ بديعي‌ ذوق‌ و استعداديني‌ بۇ يولدا ايشلتميش‌ و آنجاق‌ مرثيه‌ شعرلری يازميشدير.» بونا باخماياراق‌ كي‌، او بير مرثيه‌ و اهل‌ بيت‌ شاعيري‌ و مداحي‌ ايدي‌ جسارتی ده‌ ديللر ازبري ‌ اوْلموشدور.

«مرحوم‌ فريدون‌ بيگ‌ كؤچرلی‌نين‌ يازديغی كيمي‌: حكام‌ حضوروندا و عمومي‌ توپلانتيلاردا دربند اهلی‌نين‌ احتياجينی بيلديرن‌ و عرض‌ حال‌ و دردلرينی عرصه‌ي‌ ظهوره‌ گتيرن‌ دلاور... بير وجود ايدي‌.» کؤچرلی آرتیریرکی؛  قمری ۷۴ ایل حایات سورموشدور. او؛ گویا ۱۳۰۹-نجی هجری ایلینده دونیاسین دیشمیشدیر. اگر بۇ روایتی قبول ائتسک  شاعیر میرزه محمد تقی قمری ۱۲۳۴-نجو ایلینده آنادان  اوْلموشدور.

حؤرمتلی عاليم‌ [[جواد هیئت]] جنابلاري‌ او داهی‌نين‌ ۱۲۵۰ده‌ دوغولدوغون‌ ذكر ائتسه‌ده‌؛ آنجاق‌ تقريباً اونونلا ياخين ‌زاماندا اولان‌ [[تبريز]] عاريف‌ و شاعيرلريندن‌ اولان‌ اسرار علی شاه‌ اؤز آنتولوژوسوندا يازير: «شبيه‌ گردان‌ بوده‌ و در آن‌ كار دستبرد داشته‌ بنای روضه‌‌خواني‌ و مقتل‌ نويسي‌ نهاده‌ كتاب‌ كنز المصائب‌ را به‌ نظم‌ در آورده‌ و الحال‌ كه‌ زياده‌ از ۱۲۵۰ سال‌ است‌ كسي‌ بدين‌ طريق‌ مقتل‌ به‌ نظم‌ نكشيده‌ و آن‌ مكرر در تبريز چاپ‌ شده‌ و معروفست‌.»

بئله‌ليك‌له‌ گؤروروك‌، اونون‌ دوغوم‌ تاريخيندن‌ بيرزاد الده‌ اولا بيلمير و نئجه‌ دئييرلر ال‌ بوشا چيخير. آنجاق‌ اونون‌ الده‌ اولان‌ كنزالمصائب‌ كيتابيندان‌ بئله‌ دوشونمك‌ اولور كي‌، او ساوادلي‌ و جماعت‌ ايچره‌ نفوذلو بير عاليم‌ ايدي‌. قمری‌نين‌كيتابينا يازديغي‌ بير منثور و اوچ‌ ديللی مقدمه‌دن‌، اونون‌ آنا ديليندن‌ علاوه‌ فارسجا و عربجه‌يه‌ ده‌ تام‌ شكيل‌ده‌ تانيش‌اولدوغو اوزه‌ چيخيب؛ دوشونولور كی، آنا ديليندن‌ علاوه‌ آد وئردييميز ديللرده‌ اثرلر يازيب‌ يارادیب. قمری‌نين باشقا بير اثری ده  اوْلموشدور كي آدين &quot;كنز المعارف&quot; قويموشدور. تاسفله گونوموزه قدر چاپ اولمايان بۇ كتاب ياريمچيليق قالسادا اونون اوغلو اونو تكميل‌لتميشدير. بۇ اليازما كيتابدان بير نۆسخه باكی‌نين اليازمالار فوندوندا قورونور .كنزالمعارفده نئچه ساقی نامه؛ قصيده؛ رباعي؛ مثنوی و باشقا ژانرلرده شعرلر ايستر توركجه ايستر [[فارسجا]] ايسترسه ده [[عربجه]] يازيلميشلار. دئديكلره گؤره اونون اوغلانلارين – ميرزه جعفر و ميرزه علی اصغر رياضی‌نی بير مدت ده حاكيملر آزار و اذيت وئرميشلر آنجاق شاعيرين تدبيری ايله او چتينليكلر ده حل اولونموشدور&lt;ref&gt;http://salarsolmaz.blogfa.com/post/192&lt;/ref&gt;.
==کنزالمصائب==
دکتر [[حسین محمدزاده صدیق]] بۇ اثرین باره‌سینده بئله یازیر&lt;ref&gt;http://www.duzgun.ir/نقدهای-دکتر-صدیق/862-نوحه-یازان-شاعریمیز-«-محمد-تقی-قمری»نین-کنز-المصائب-اثرینه-بیر-باخیش{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;:

نوحه یازان شاعرلریمیزین بیریسی «محمد تقی بن ابراهیم قمری دربندی» دیر. اونون ۶۰۰ صحیفه‌لیک کنز المصائب آدلی بیر نوحه مجموعه‌سی نثر  اوْلموشدور. بۇ مجموعه حکیم سید ابوالقاسم نباتی‌دن الهام آلیناراق «عشق» تحمیدیه‌سی ایله باشلاییر. بۇ تحمیدیه بئله‌دیر:
{{شعر}}
{{ب|حمد بسم الله‌ دیر سر دفتر فرقان عشق،|مشق عاشقدیر بطون آیه‌ی قرآن عشق.}}
{{ب|صنع صانعدن بنای عالم ابداعده،|کلک قدرت ابتدا تحریر ائدیب عنوان عشق.}}
{{ب|هئچ بینا عشقین بیناسی تک دگیل محکم حصار،|ماشاء‌الله آفرین مرصوصدور بنیان عشق.}}
{{ب|بدو خلقت جمعینده روز میثاق الست|انبیاء و اولیادان آلدیلار پیمان عشق.}}
{{شعر سوْنو}}
۲۰ بئیتلیک بۇ تحمیدیه بئله قورتاریر:
{{شعر}}
{{ب|قاسم الارزاق تقسیمینده قسمت ائیله‌دی،|قمری شیرین زبانه نغمه‌ی الحان عشق.}}
{{شعر سوْنو}}
قمری بۇ تحمیدیه‌دن سوْنرا، « شعر» موضوعوندا شعرین تفضیلینده (۱۰) بئیتلیک بیر غزل گتیریر. بۇ غزل بئله‌دیر:
{{شعر}}
{{ب|شعردیر قائمه عرشده بیر کنز خفا،|اصل مفتاحی او کنزیندی لسان شعرا.}}
{{ب|شعری انصاف ایله هرگه چکه‌لر بازارا،|دارِ دنیادا تاپیلماز اونا هئچ وجه باها.}}
{{ب|شعردیر حدّ کمالا یئتیرن معرفتی،|شعردیر انجمن آرای عموم العرفا.}}
{{ب|شعر بیر چشمه‌ی شیریندی گلیر جنتدن،|انوش ائدن جرعه‌سین عالمده تاپار نهجِ هدا.}}
{{شعر سوْنو}}
قمری، بۇ غزلدن سوْنرا، بیر گؤزل نثر پارچاسی گتیر. بۇ نثر پارچاسیندا، کائناتین یارانیشی حاققیندات دانیشارکن، « عقل و عشق» مناظره‌سی آدلی اون دؤرد پارچا کیچیک قصیده گتیریر. بیرینجی قصیده بئله باشلاییر:
{{شعر}}
{{ب|بو سئودادن کئچ ای عاقل داهی عمر جوان کئچدی،|شباب ایامی گئتدی ذوق سودای جهان کئچدی.}}
{{ب|قوام عنصریتدن قوای خمسه سست اولدو،|یقین آباء علوی التقاتیندن عیان کئچدی.}}
{{شعر سوْنو}}
ایکینجی قصیده بئله باشلاییر:
{{شعر}}
{{ب|مگر دیوانه‌دیر عشاق عشق یاردان کئچسین،|هوای وصل سودای رخ دلداردان کئچسین.}}
{{ب|روادیر تشنه‌ی جام محبت می‌دن ال چکسین،|قویوب ذوق صفانی باده‌ی گلناردن کئچسین؟}}
{{شعر سوْنو}}
هر قصیده‌نی بیری – بیرینه باغلایان بیر ترجیع بئیتی‌ده گلیر. مثال اۆچون:
{{شعر}}
{{ب|طوطی طبع درج دهان آچدی بی‌حجاب،|سلطان عقله وئردی بۇ نوعیله او جواب.}}
{{شعر سوْنو}}
و یا:
{{شعر}}
{{ب|تازه‌دن سلطان عشق مهربان دلنواز،|اولدو میدان نصیحتده مکرر یکّه تاز.}}
{{شعر سوْنو}}
بو مناظره قورتاردیقدان سوْنرا « عشقین احتجاجی» عنوانلی چوخ جزیل بیر قصیده گتیریر:
{{شعر}}
{{ب|دوشدو یاران باشیما سودایِ عشق،|آلدی الدن صبریمی غوغای عشق.}}
{{ب|آچدی گول تک قلبیمین گولزاری باخ،|حدّ تکمیله یئتیردی باده‌ی حمرای عشق.}}
{{شعر سوْنو}}
بو احتجاج قورتاردیقدان سوْنرا،
{{شعر}}
{{ب|بحمدالله عجب سودایه دوشدوم.|بیر آیری عشق اۆچون غوغایه دوشدوم،}}
{{شعر سوْنو}}
مطلعلی غزلی ایله بیرنئچه «عشق مبتلاسی» اولماسی مضمونلو غزللر گتیریر. بۇ غزللردن سوْنرا، « کتابین ابتدا کیفیتی» عنوانیله اوزون مثنوی یازاراق اساس مطلبه گیریر. بۇ مثنوی بئله باشلاییر.
{{شعر}}
{{ب|قویان زاماندا گولوستان کربلایا قدم،|نه گؤردوم اوندا دوزولموش انین ایلن ماتم.}}
{{شعر سوْنو}}
مثنوی ۵۰ بئیته یاخیندیر. مثنوی‌دن سوْنرا « تألیف سببی» نی بیر اوزون و محکم قصیده ایله آچیر. قصیده‌نین مطلعی بئله‌دیر.
{{شعر}}
{{ب|هزار شکر و درود هزار حمد و ثنا،|او کردگار غفوره، سمیعدیر، دانا.}}
{{ب|او حاکم ازلی‌دیر که بدو خلقت‌ده،|بو یوردو آدمه تعلیم علّم الاسما.}}
{{شعر سوْنو}}
سوْنرا یئنه‌ده بیر قصیده شعر توصیفینده گلیر، بۇ قصیده‌دن سوْنرا « بسم الله» ردیفی ایله سید الشهدا علیه السلامین مصائبی‌نین ذکرینه وارد اولور.
{{شعر}}
{{ب|الا ای طوطی شیرین لب گفتار بسم الله،|نظام نظم ایلن لعل شکّر بار بسم الله.}}
{{شعر سوْنو}}
ولاکین مصیبتلرین ذکریندن قاباق ۸ ساقی نامه گتیریر و ۸-نجی ساقی نامه‌ده دئییر:
{{شعر}}
{{ب|پیاله وئر منه ساقی الم هواسی گلیر،|یواش –یواش گؤزومون درّ پر بهاسی گلیر.}}
{{شعر سوْنو}}
بو ساقی نامه بئله قورتاریر:
{{شعر}}
{{ب|بو فخر بسدی غرا گلشنینده قمری‌نین،|قولاغا حشره کیمی وا حسین صداسی گلیر.}}
{{شعر سوْنو}}
ساقی نامه‌لردن سوْنرا قمری دؤرد قصیده گتیریر بیرینجی‌سی تحمیدیه، ایکینجی‌سی پیغمبر نعتی:
{{شعر}}
{{ب|ای خاتم نبوته مهر نگین اولان،|گنجینه‌ی رسالته درّ سمین اولان.}}
{{شعر سوْنو}}
یئنه‌ده اۆچونجو پیغمبر نعتی دیر:
{{شعر}}
{{ب|شاهباز طبع غرّا دور بالا آختاریر|ارتفاع طارِم افلاک مینا آختاریر.}}
{{شعر سوْنو}}
دؤردونجو قصیده‌ده یئنه‌ ده نعت‌دیر و قاباقکی قصیده‌نین مطلعی‌نین تجدیدیدیر:
{{شعر}}
{{ب|طایر طبعیم فراز عرشه شهپر آختاریر،|الده خنجر تنده جوشن سرده مفخر آختاریر.}}
{{شعر سوْنو}}
بو ایکی قصیده یوز بئیتیدن زیاده‌دیر. اوندان سوْنرا « باب القصائد‌نی مدح مولای متقیان» فصلی آچیلیر. بورادا اون دؤرد قصیده واردیر. بۇ قصیده‌لرده مولا علی‌نین مناقبی ذکر اوْلونور.
قصیده‌لردن سوْنرا خاتم الانبیانین رحلتیندن سوْنرا باش وئرن واقعه‌لردن بحث گئدرک، مصیبت ذکری باشلاییر.
==قایناقلار==

[[بؤلمه:تورکجه مرثیه ادبیاتی]]
[[بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر]]
[[بؤلمه:تورک شاعیرلر]]
[[بؤلمه:کیمسه‌لر]]</text>
      <sha1>19uihbw9c1qgy4gvn4ejyd8g3didx2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وولپس روپپللیی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38041</id>
    <revision>
      <id>1587658</id>
      <parentid>667821</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T03:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Rüppell's Fox Egypt 1.jpg]] → [[File:Vulpes rueppellii (Egypt).jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Vulpes rueppellii (Egypt).jpg]]</comment>
      <origin>1587658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="agqy9uiga0vp3qtsinb4a7iybqsxoje" xml:space="preserve">{{Orphan|date=ژوئن ۲۰۱۷}}

{{تاکسون
|آد=وولپس روپپللیی
|شکیل=
|شکیل آدی=Rüppells fox.jpg
|شکلین اولچوسو =260
|وضیعت =LC
|عالم    =[[حئیوان]]
|یاریم‌عالم = 
|بؤلمه   =
|یاریم‌بؤلمه=
|تیپ = [[خوْردالیلار]]
|یاریم‌بؤلمه=
|صینیف   =[[ممه‌لیلر]]
|اینفرا‌ صینیف   =[[Eutheria]]
|دسته  =[[ییٛرتیجیلار]]
|فسیله   =[[کؤپک‌کیمی‌لر]]
|جینس=Vulpes
|نؤع=Vulpes rueppellii
| علمی‌آدی   =Vulpes rueppellii، (Schinz (awtor)|Schinz, 1825)
| ایکینجی شکیل آدی   =
|شکلین اولچوسو =260
}}
'''وولپس روپپللیی''' ({{lang-en|Rüppell's fox}}، {{lang-fa|روباه شنی}}، {{lang-tr|Kum tilkisi}}، {{lang-ru|Песчаная лисица}}، {{lang-de|Rüppellfuchs}})  [[ییٛرتیجیلار]] دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.

== قایناقلار ==
http://www.catalogueoflife.org  
{{قایناق}}
{{ممه‌لیلر}}
{{ییٛرتیجیلار}}

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery &quot;mode=traditional&quot; &quot;class=cente&quot;&quot;&gt;
File:Rüppell's fox.jpg
File:Desert fox (Vulpes rueppellii).jpg
File:Vulpes rueppellii (Egypt).jpg
File:Rüppell's Fox Egypt 2.jpg
File:Rüppell's Fox Egypt 3.jpg
File:Vulpes rueppelli range map.png

&lt;/gallery&gt;

[[بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار]]
[[بؤلمه:ییٛرتیجیلار]]
[[بؤلمه:ممه‌لیلر]]</text>
      <sha1>agqy9uiga0vp3qtsinb4a7iybqsxoje</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قرنت، نبراسکا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48662</id>
    <revision>
      <id>1587652</id>
      <parentid>643956</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T21:58:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4926" sha1="4cm85myssi6e1s7zpz1457e9h6xzmlt" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name            = قرنت، نبراسکا
|settlement_type          = شهر
|nickname                 = 
|motto                    =

&lt;!-- Images --&gt;
|image_skyline            = Grant, Nebraska NE corner 3rd and Central from SW 1.JPG
|imagesize                = 200px
|image_caption            = 
|image_flag               = 
|image_seal               =
&lt;!-- Maps --&gt;
|image_map                = Perkins_County_Nebraska_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Grant_Highlighted.svg
|mapsize                  = 250px
|map_caption              =قرنت شهرین نقشه اۆستونده یئری
|pushpin_map            =
|pushpin_label_position =left 
|pushpin_map_caption    =
|pushpin_mapsize          =
|image_map1               = 
|mapsize1                 = 
|map_caption1             =

&lt;!-- Location --&gt;
|subdivision_type         = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌|اؤلکه‌]]
|subdivision_name         = {{بایراقچه|United States}} ،[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]
|subdivision_type1        = [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری|ایالت]]
|subdivision_name1        = [[نبراسکا ایالتی]]
|subdivision_type2        = [[نبراسکا ایالتین شهرلری|شهر]]
|subdivision_name2        =

&lt;!-- Government --&gt;
|government_footnotes     = 
|government_type          = [[Council-manager government|Council-Manager]]
|leader_title             = [[بلدیه باشچی‌سی]]
|leader_name              = 
|leader_title1            = 
|leader_name1             = 
|established_title        = 
|established_date         =

&lt;!-- Area --&gt;
|unit_pref  =  Imperial
|area_footnotes           = 
|area_magnitude           = 
|area_total_km2           =1.89 
|area_land_km2            = 
|area_water_km2           = 
|area_total_sq_mi         = 
|area_land_sq_mi          = 
|area_water_sq_mi         =

&lt;!-- Population --&gt;
|population_as_of         = 2010
|population_footnotes     = 
|population_total         = 1165
|population_density_km2   = 
|population_density_sq_mi =

&lt;!-- General information --&gt;
|timezone                 = [[Mountain Time Zone|Mountain (MST)]]
|utc_offset               =-7
|timezone_DST             =MDT
|utc_offset_DST           = -6
|elevation_footnotes      = 
|elevation_m              = 1040
|elevation_ft             = 3412
|coordinates              = {{coord|40|50|40|N|101|43|34|W|region:US_type:city|display=inline,title}}
|postal_code_type         = 
|postal_code              = [[زیپ کود]]
|area_code                = 69140
|blank_name               =[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info               = 31-19910
|blank1_name              = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info              = 829641
|website                  = 
|footnotes                = 
}}
{{Location map|United States |float =left  |width=500 | caption =قرنت شهرین نقشه اۆستونده یئری| label =قرنت|position=right|background=yellow|lat=40.5|long=-101.43}}
'''قرنت، نبراسکا''' ({{Lang-en|'''Grant, Nebraska'''}}) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[نبراسکا ایالتی]]ندا یئر آلان بیر شهردیر و  ۱٫۸۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين [[نۆفوس ساییمی]] اساسیندا ۱۱۶۵ نفر دیر. بۇ شهر ۱۰۴۰ متر [[دنیز سئویه‌سی|دنیز سئوییه‌سیندن]] اۇجالیقیدا یئرلشیر.

== گؤرونتولر ==
== بیرده باخ ==

* [[نبراسکا ایالتی]]
* [[نبراسکا ایالتین شهرلری]]
* [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری]]

== ائشیک باغلانتی‌لار ==
*[http://www.grantnebraska.com/ grantnebraska.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120917032307/http://www.grantnebraska.com/ |date=2012-09-17 }}
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Grant, Nebraska
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Grant, Nebraska|Grant, Nebraska]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

{{نبراسکا ایالتین شهرلری}}

{{آمریکانین ان اۆست دۆزئی ایداری بیریملری}}

[[بؤلمه:نبراسکا ایالتین شهرلری]]</text>
      <sha1>4cm85myssi6e1s7zpz1457e9h6xzmlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پرتوریا بیلیم‌یوردو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57478</id>
    <revision>
      <id>1587661</id>
      <parentid>1587400</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T05:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:University_of_Pretoria_Faculty_of_Law.jpg|University_of_Pretoria_Faculty_of_Law.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:University of Pretoria Faculty of Law.jpg|]].</comment>
      <origin>1587661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8317" sha1="imvkz2t4sr79w194eqrnnlwryg8y4nv" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name              = پرتوریا بیلیم‌یوردو
| native_name       = Universiteit van Pretoria
| native_name_lang  = 
| image             = 
| image_size        = 160px
| image_alt         = 
| caption           = [[Coat of Arms]] of the University of Pretoria
| latin_name        = 
| other_name        = 
| former_name       = 
| motto             = Ad Destinatum Persequor ([[Latin]])
| motto_lang        = With zeal and perseverance, strive towards the goal
| mottoeng          = 
| top_free_label    = 
| top_free          = 
| type              = [[دؤولت بیلیم‌یوردو|دؤولتی]]
| established       =2986  
| closed            = 
| founder           = 
| parent            = 
| affiliation       = [[Association of African Universities|AAU]]
| religious_affiliation = 
| academic_affiliation  = 
| endowment         = R2 470 million (As of 31 December 2010)
| budget            = 
| officer_in_charge = 
| chairman          = 
| chairperson       = 
| chancellor        = 
| president         = 
| vice-president    = 
| superintendent    = 
| provost           = 
| vice_chancellor   = 
| rector            = 
| principal         = 
| dean              = 
| director          = 
| head_label        = 
| head              = 
| academic_staff    = 
| administrative_staff = 
| students          = ۴۴٬۹۴7
| undergrad         = 
| postgrad          = 
| doctoral          = 
| other             = 
| address           =  
| city              = [[پرتوریا]]
| state             = 
| province          = 
| country           =گونئی آفریقا 
| postcode          = 
| coordinates       =  
| campus            =شهرین حومه‌سی 
| language          = 
| free_label        = 
| free              = 
| free_label2       = 
| free2             = 
| colors            = 
| athletics         = 
| sports            = 
| athletics_nickname = 
| sporting_affiliations = 
| mascot            = Oom Gert
| sports_free_label = 
| sports_free       =
| sports_free_label2 = 
| sports_free2       = 
| website           =  {{URL|http://www.up.ac.za/}}
| logo              = 
| logo_size         = 
| logo_alt          = 
}}
'''پرتوریا بیلیم‌یوردو''' ({{lang-en| University of Pretoria}}, {{lang-fa|دانشگاه پرتوریا}}، {{lang-ar|جامعة بريتوريا}})گونئی آفریقانین [[پرتوریا]] شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ [[بیلیم‌یوردو]] شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۴۴٬۹۴۷ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. عۆمومی و [[دؤولت بیلیم‌یوردو|دؤولتی‌]] اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.

== مزون‌لار ==

{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =University of Pretoria
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

&lt;gallery&gt;
File:Logo University of Pretoria.PNG|centerFile:University of Pretoria.png|&lt;!--centerLogo of University of Pretoria
File:University of Pretoria Old Arts building.jpg|&lt;!-- &amp;lt;center&amp;gt;The Old Arts building in 1910, now a Provincial heritage site (South Africa)|provincial heritage site &amp;lt;/center&amp;gt;
File:University of Pretoria Campus plan 1930.jpg|&lt;!-- &amp;lt;center&amp;gt;University of Pretoria Main Campus master plan in 1930 &amp;lt;/center&amp;gt;
File:University of Pretoria History2.jpg|&lt;!-- &amp;lt;center&amp;gt;A newspaper article celebrating the name change &amp;lt;/center&amp;gt;
File:Old Arts Faculty Building, University of Pretoria.jpg|&lt;!-- &amp;lt;center&amp;gt;The Old Arts building now houses several museums &amp;lt;/center&amp;gt;
File:Die skip University of pretoria.jpg|&lt;!-- &amp;lt;center&amp;gt;The Administration Building (frequently nicknamed &quot;The Ship&quot;) at the corner of Lynnwood and University Roads.&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=https://www.up.ac.za/dspace/handle/2263/6558|title=Administration Building|accessdate=18 September 2009}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&amp;lt;#; &amp;lt;/center&amp;gt;
File:Mirage F1 on display University of Pretoria.jpg|&lt;!--A retired South African Air Force|SAAF Dassault Mirage F1|Mirage F1CZ donated to the University and assembled with the help of the South African Air Force Museum from AFB Swartkop, the Air Force Servicing Unit at the Air Force Base Waterkloof|Waterkloof Air Force Base, Mirage specialists from Aerosud, Lona Construction and Intermine Agencies. The Mirage F1 was assembled in order to promote science and technology at the University of Pretoria.&amp;lt;ref&amp;gt;https://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2843&amp;amp;ArticleID=4590&amp;lt;#{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }};
File:South Africa-Pretoria University of Pretoria-Groenkloof010.jpg|&lt;!--Groenkloof campus as seen from Pretoria Forts|Klapperkop hill.
File:University of Pretoria Merensky Library.jpg|&lt;!-- &amp;lt;center&amp;gt;The Old Merensky Library &amp;lt;/center&amp;gt;
File:Kya Rosa, b, Tuks-hoofingang.jpg|&lt;!--&amp;lt;center&amp;gt;The Kya Rosa, the original building of the Transvaal University College &amp;lt;/center&amp;gt;
File:University of Pretoria Student Council.jpg|&lt;!--&amp;lt;center&amp;gt;The first student council in 1909 &amp;lt;/center&amp;gt;
File:University of Pretoria RAG.jpg|&lt;!--&amp;lt;center&amp;gt; Rag festivities in Church Square in 1910 &amp;lt;/center&amp;gt;
File:University of Pretoria Welcoming day.jpg
&lt;/gallery&gt;

== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
*https://www.up.ac.za/dspace/handle/2263/6526 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091108154634/http://www.up.ac.za/dspace/handle/2263/6526 |date=2009-11-08 }}
*https://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2843&amp;amp;ArticleID=4590 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224114611/https://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2843&amp;ArticleID=4590 |date=2013-12-24 }}
*http://www.news24.com/MyNews24/A-new-force-in-SA-gaming-has-emerged-20140423 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704211824/http://www.news24.com/MyNews24/A-new-force-in-SA-gaming-has-emerged-20140423 |date=2017-07-04 }}
*http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8903&amp;amp;subid=8903 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401175059/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8903&amp;subid=8903 |date=2012-04-01 }}
*{{cite web|url=http://webometrics.info/en/Africa|title=Africa|work=webometrics.info}}
*{{cite web |url=http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP%20in%20a%20Nutshell%202009.pdf |title=Up in a Nutshell 2009 |format=PDF |accessdate=12 January 2012 |archivedate=2013-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130903121532/http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP }}
*{{cite web|url=http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=4881&amp;amp;subid=4881&amp;amp;ipklookid=14|title=About Us|accessdate=1 October 2009|archivedate=2013-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927205911/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=4881&amp;subid=4881&amp;ipklookid=14}}
*{{cite web|url=http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2&amp;amp;subid=2&amp;amp;ipklookid=2|title=History of the University of Pretoria|accessdate=31 August 2009|archivedate=2009-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101004552/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2&amp;subid=2&amp;ipklookid=2}}
*{{cite journal |authorlink=Clifford A. Lynch |last=Lynch |first=Clifford A. |date=February 2003 |url=http://www.arl.org/newsltr/226/ir.html |title=Institutional repositories: essential infrastructure for scholarship in the digital age |journal=ARL |volume=226 |accessdate=20 October 2004 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20041012054551/http://www.arl.org/newsltr/226/ir.html |archivedate=12 October 2004 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041012054551/http://www.arl.org/newsltr/226/ir.html |date=2004-10-12 }}

[[بؤلمه:بیلیم‌یوردلار]]

[[en:University of Pretoria|University of Pretoria]]</text>
      <sha1>imvkz2t4sr79w194eqrnnlwryg8y4nv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اکلانامین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70189</id>
    <revision>
      <id>1587640</id>
      <parentid>606529</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T15:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innerstream</username>
        <id>30734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1587640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2405" sha1="nbpjw2muuk5nin640kwb9puqqx7obnw" xml:space="preserve">{{Infobox drug
| IUPAC_name = '''N'''-(3,4-dichlorophenyl)-'''N'''-[(1'''R''',2'''R''')-2-(dimethylamino)cyclopentyl]propanamide
| image = Eclanamine.svg

&lt;!--Clinical data--&gt;
| tradename =  
| pregnancy_category =  
| legal_status =  
| routes_of_administration =  

&lt;!--Pharmacokinetic data--&gt;
| bioavailability =  
| metabolism =  
| elimination_half-life =  
| excretion =  

&lt;!--Identifiers--&gt;
| CAS_number_Ref = {{Cascite|correct|CAS}}
| CAS_number = 71027-14-0
| CAS_supplemental = &lt;br /&gt;67450-45-7 ([[مالئیک اسید]])
| ATC_prefix = None
| ATC_suffix =  
| PubChem = 130380
|  ChemSpiderID = 115358
|  StdInChI = 1S/C16H22Cl2N2O/c1-4-16(21)20(11-8-9-12(17)13(18)10-11)15-7-5-6-14(15)19(2)3/h8-10,14-15H,4-7H2,1-3H3/t14-,15-/m1/s1
|  StdInChIKey = YCRFSKUCDBJWLX-HUUCEWRRSA-N
| UNII_Ref = {{Fdacite|correct|FDA}}
| UNII = 5Y67H9W4KQ

&lt;!--Chemical data--&gt;
| C=16 | H=22 | Cl=2 | N=2 | O=1 
| molecular_weight = 329.26 g/mol
| smiles = Clc2ccc(N(C(=O)CC)[C@@H]1CCC[C@H]1N(C)C)cc2Cl
}}
'''اکلانامین''' ([[آیوپاک آدی]]: N-(3,4-dichlorophenyl)-N-[(1R,2R)-2-(dimethylamino)cyclopentyl]propanamide, {{Lang-en|Eclanamine}}) بیر [[بیلشیک|شیمیایی بیلشیک]] [[دواء]]. بۇ [[دواء|دواءنین]] [[مول جرمی|مول جرمیسی]] مول/قرم ۳۲۹٫۲۶ دیر. اکلانامین [[آنتی‌دپرسان]] یا ضد افسردگی اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
== بیرده باخ ==
*[[دواء شیرکت‌لرین لیستی]]
*[[بیوفارماسی]]
*[[دواء کیرلیلیغی]]
*[[اؤن دواء]]
*[[فارماکولوژی]]
*[[کپسول (دواء)]]
*[[آنتی‌بیوتیک‌]]
*[[آنتی سایکوتیک‌]] یا ضد روان پریشی
*[[آغری کسیجی]] یا ضد درد
*[[آنتی‌دپرسان]] یا ضد افسردگی
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
*اینگلیسیجه ویکی پدیا

== ائشیک باغلانتی‌لار ==
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Eclanamine
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{آنتی‌دپرسان}}

[[بؤلمه:دواء]]</text>
      <sha1>nbpjw2muuk5nin640kwb9puqqx7obnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فروکتون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77563</id>
    <revision>
      <id>1587639</id>
      <parentid>641370</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T14:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innerstream</username>
        <id>30734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1587639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1284" sha1="nbv1wi2wssysi8hj01npkd9txunoybt" xml:space="preserve">[[file:Fructone.svg|thumb|350px|left|فروکتون]]
'''فروکتون''' ({{lang-en|Fructone}}) بیر [[اورقانیک بیلشیک]]. [[مایع]] حالتینده تاپیلار.
== بیرده باخ ==
{{نئچه سۇتون‌لو|3}}
*[[شیمی]]
*[[ترموشیمی]]
*[[شیمی فیزیک]]
*[[آنالیتیک شیمی]]
*[[اورقانیک شیمی]]
*[[بیوشیمی]]
*[[الکتروشیمی]]
*[[فارماکولوژی]]
*[[پولیمر]]
*[[بیولوژی]]
*[[ژئوشیمی]]
*[[فوتوشیمی]]
{{نئچه سۇتون‌لو سوْنو}}

== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Fructone|Fructone]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Fructone
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

[[بؤلمه:شیمی]]</text>
      <sha1>nbv1wi2wssysi8hj01npkd9txunoybt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آدریان پالیکی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99673</id>
    <revision>
      <id>1587653</id>
      <parentid>870792</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T00:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PaulLim11</username>
        <id>60533</id>
      </contributor>
      <comment>Image</comment>
      <origin>1587653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5631" sha1="87d46k54kykbtkrnfo799w285lyn2e4" xml:space="preserve">{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=آدریان پالیکی
|شکیل=آدریان پالیکی
|شکیل آدی=Adrianne Palicki at CCR Ontario 2024.jpg
|شکلین اولچوسو =260
|آیری آدلار    =
|قیسا بیلگی   =[[اوْیونچو]]
|میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]]
|تحصیل = 
|دوْغوم تاریخ ={{birth date and age|1983|5|6|mf=yes}}
|دوْغوم یئر   =[[تولیدو]], آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
|اؤلوم تاریخ  =
|اؤلوم یئر    =
|مزارلیقی=
|اؤلوم سببی=
|حیات یوْلداشی= 
|اۇشاقلاری=
|ایمضا=
| وب‌سایت      =
}}
'''آدریان پالیکی''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Adrianne Palicki) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[اوْیونچو]]
== اوْینادیغی فیلم‌لر ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
! فیلم
!روْل 
! فیلم یؤنتمنی
! نوت
|-
| 2005
| ''[[Popstar (film)|Popstar]]''
| Whitney Addison
| Richard Gabai
|
|-
| 2006
| ''Seven Mummies''
| Isabelle
| Nick Quested
|
|-
| 2009
| ''[[Women in Trouble]]''
| Holly Rocket
| [[Sebastian Gutierrez]]
|
|-
| 2010
| ''[[Legion (2010 film)|Legion]]''
| Charlie
| [[Scott Stewart (director)|Scott Stewart]]
|
|-
| 2010
| ''[[Elektra Luxx]]''
| Holly Rocket
| Sebastian Guiterrez
|
|-
| 2012
| ''[[Red Dawn (2012 film)|Red Dawn]]''
| Toni Walsh
| [[Dan Bradley]]
|
|-
| 2013
| ''[[G.I. Joe: Retaliation]]''
| [[Lady Jaye|Jaye Burnett / Lady Jaye]]
| [[Jon M. Chu]]
|
|-
| 2013
| ''[[Coffee Town]]''
| Becca
| [[Brad Copeland]]
| Web movie
|-
| 2014
| ''[[Dr. Cabbie]]''
| Natalie Wilman
| [[Jean-François Pouliot]]
|
|-
| 2014
| ''[[John Wick (film)|John Wick]]''
| Ms. Perkins
| [[Chad Stahelski]] and [[David Leitch (actor)|David Leitch]]
|
|-
| 2015
| ''Baby, Baby, Baby''
| Sunny
| [[Brian Klugman]]
| Direct-to-video
|-
| 2017
| ''[[S.W.A.T.: Under Siege]]''
| Ellen Dwyer
| [[Tony Giglio]]
| Direct-to-video
|-
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
! فیلم
!روْل 
! نوت
|-
| 2003
| ''Rewrite''
| The Pretty Girl
|
|-
| 2003
| ''Getting Rachel Back''
| Rachel
|
|-
| 2011
| ''Waves''
| Girlfriend
|
|-
| 2016
| ''[[Where is the Love?#2016 version|Where's the Love]]''
|
| [[The Black Eyed Peas]] music video
|-
| 2017
| ''It's Supposed to be Easy''
| Kris
|
|-
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
!آدی 
!روْل 
! نوت
|-
| 2004
| ''[[Smallville]]''
| Kara/Lindsay Harrison
| Episode: &quot;Covenant&quot;
|-
| 2004
| ''[[Quintuplets]]''
| Jessica Geiger
| Episode: &quot;Love, Lies and Lullabies&quot;
|-
| 2004
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Miranda
| Episode: &quot;Formalities&quot;
|-
| 2004
|''[[Lost in Space#Second television series|The Robinsons: Lost in Space]]''
| Judy Robinson
| TV pilot
|-
| 2005
| ''[[North Shore (TV series)|North Shore]]''
| Lisa Ruddnick
| 2 episodes
|-
| 2005–2009
| ''[[Supernatural (U.S. TV series)|Supernatural]]''
| Jessica Moore
| 4 episodes
|-
| 2006
| ''[[South Beach (2006 TV series)|South Beach]]''
| Brianna
| 8 episodes
|-
| 2006
| ''[[Aquaman (TV program)|Aquaman]]''
| Nadia
| TV pilot
|-
| 2006–2011
| ''[[Friday Night Lights (TV series)|Friday Night Lights]]''
| [[Tyra Collette]]
| 52 episodes
|-
| 2007
| ''Winter Tales''
| Mistletoe Girl
| 3 episodes, uncredited
|-
| 2007–2016
| ''[[Robot Chicken]]''
| Various characters (voice)
| 7 episodes
|-
| 2008
| ''[[Robot Chicken: Star Wars Episode II]]''
| [[Padmé Amidala]]/Jessica/Lexi (voice)
| Television short
|-
| 2009
| ''[[CSI: Miami]]''
| Marisa Dixon
| Episode: &quot;Dead on Arrival&quot;
|-
| 2009
| ''[[Titan Maximum]]''
| Clare (voice)
| 4 episodes
|-
| 2010
| ''[[Family Guy]]''
| (voice)
| Episode: &quot;[[Big Man on Hippocampus]]&quot;
|-
| 2010
| ''[[Lone Star (TV series)|Lone Star]]''
| Cat Thatcher
| 5 episodes
|-
| 2010
| ''[[Robot Chicken: Star Wars Episode III]]''
| Padmé Amidala/Jessica/Woman (voice)
| Television short
|-
| 2011
| ''[[Criminal Minds]]''
| Sydney Manning
| Episode: &quot;The Thirteenth Step&quot;
|-
| 2011
| ''[[Wonder Woman (2011 TV pilot)|Wonder Woman]]''
| [[Wonder Woman|Diana Prince / Wonder Woman]]
| TV pilot (unaired)
|-
| 2014
| ''[[From Dusk till Dawn: The Series]]''
| Vanessa Styles
| 2 episodes
|-
| 2014
| ''[[Drunk History]]''
| [[Kate Warne]]
| Episode: &quot;Baltimore&quot;
|-
| 2014
| ''[[About a Boy (TV series)|About a Boy]]''
| Dr. Samantha Lake
| 10 episodes
|-
| 2014
| ''This Is Why You're Single''
| Maria
| [[Television film|TV movie]]
|-
| 2014–2016
| ''[[Agents of S.H.I.E.L.D.]]''
| [[Mockingbird (Marvel Comics)|Barbara &quot;Bobbi&quot; Morse]]
| 31 episodes
|-
| 2016
| ''[[Most Wanted (TV pilot)|Most Wanted]]''
| Barbara &quot;Bobbi&quot; Morse
| TV pilot (unaired)
|-
| 2017–present
| ''[[The Orville]]''
| Commander Kelly Grayson
| Series regular&lt;br/&gt;Nominated – [[Saturn Award for Best Actress on Television]]
|-
|}
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Adrianne Palicki|Adrianne Palicki]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Adrianne Palicki
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}</text>
      <sha1>87d46k54kykbtkrnfo799w285lyn2e4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نوآ اشنپ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112832</id>
    <revision>
      <id>1587655</id>
      <parentid>1587310</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T02:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PaulLim11</username>
        <id>60533</id>
      </contributor>
      <comment>Image</comment>
      <origin>1587655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6536" sha1="9zi4rssz8zc2fihlrqi2p298utn3kkh" xml:space="preserve">{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=نوآ اشنپ
|شکیل=نوآ اشنپ
|شکیل آدی=Noah Schnapp - NBFF 2025.jpg
|شکلین اولچوسو =260
|آیری آدلار    =
|قیسا بیلگی   =[[اوْیونچو]].
|میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]]
|تحصیل = 
|دوْغوم تاریخ ={{birth date and age|2004|10|3}}
|دوْغوم یئر   =
|اؤلوم تاریخ  =
|اؤلوم یئر    =
|مزارلیقی=
|اؤلوم سببی=
|حیات یوْلداشی=  
|اۇشاقلاری=
|ایمضا=
| وب‌سایت      =
}}
'''نوآ اشنپ''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Noah Schnapp) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[اوْیونچو]]. ۳ اوْکتوبر ۲۰۰۴ ‏ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
== اوْینادیغی فیلم‌لر ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! ایل
!آدی 
!روْل 
! class=&quot;unsortable&quot; | نوت
|-
| 2015
| ''[[Bridge of Spies (film)|Bridge of Spies]]''
| Roger Donovan
|  
|-
| 2015
| ''[[The Peanuts Movie]]''
| [[Charlie Brown]] (voice)
|  
|- Filming
| 2016
| ''[[The Angry Birds Movie]]''
| Jay (voice)
| Uncredited
|-
| 2016
| ''The Circle''
| Lucas
| Short فیلم
|-
| 2017
| ''We Only Know So Much''
| Otis Copeland
| Post-Production
|-
|2018
|The Legends of Hallowaiian
|Kai (voice)
|Direct-to-Video &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://about.att.com/story/2018/hallowaiian.html|title=Watch ‘The Legend of Hallowaiian’ Exclusively on DIRECTV CINEMA|website=about.att.com|language=en-US|access-date=2018-11-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://filmthreat.com/reviews/the-legend-of-hallowaiian/|title=The Legend Of Hallowaiian|date=2018-10-24|work=Film Threat|access-date=2018-11-17|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Legend of Hallowaiian (2018)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_legend_of_hallowaiian/|language=en-US|access-date=2018-11-17}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019
|''Abe''
|Abe
|Post-production
|-
| TBA
| ''Waiting for Anya''
| Jo
| Post-production&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goldfinchstudios.co.uk/project/waitingforanya/|title=Waiting for Anya|accessdate=May 14, 2018}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| TBA
| ''Intensive Care''
| TJ Swift
| Pre-Production
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! ایل
!آدی 
!روْل 
! class=&quot;unsortable&quot; | نوت
|-
| 2016–present
| ''[[Stranger Things]]''
| Will Byers
| Main Role; 17 episodes
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
!آدی 
!روْل 
! class=&quot;unsortable&quot; | نوت
|-
| 2015
| ''[[The Peanuts Movie: Snoopy's Grand Adventure]]''
| [[Charlie Brown]]
| Voice only
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
!آدی 
! Artist
! نوت
|-
| 2016
| &quot;[[LA Devotee]]&quot;
| &quot;[[Panic! at the Disco]]&quot;
| Cast
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ایل
! Award
! Category
! Nominated work
! Result
! {{Abbr|Ref.|References}}
|-
| [[38th Young Artist Awards|2017]]
| [[38th Young Artist Awards|Young Artist Awards]]
| [[38th Young Artist Awards#Best Performance in a Digital TV Series or Film|Best Performance in a Digital TV Series or Film&amp;nbsp;– Young Actor]] 
| rowspan=&quot;5&quot;| ''[[Stranger Things]]'' 
| {{nom}}
| &lt;ref name=&quot;2016YAA&quot;&gt;{{cite web|title=38th Annual Awards |url=http://www.youngartistawards.org/noms25.htm |publisher=[[Young Artist Association]] |accessdate=January 7, 2018 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202050908/http://youngartistawards.org/nominees |archivedate=February 2, 2017 |df= }}&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[23rd Screen Actors Guild Awards|2017]]
| [[23rd Screen Actors Guild Awards|Screen Actors Guild Awards]]
| [[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series|Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series]]  
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ew.com/article/2016/12/14/2017-sag-awards-nominations|title=SAG Awards nominations 2017: See the full list|website=[[Entertainment Weekly]]|first=Joely|last=Nolfi|date=December 14, 2016|accessdate=2019-03-13|archivedate=2017-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170111005833/http://www.ew.com/article/2016/12/14/2017-sag-awards-nominations}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[24th Screen Actors Guild Awards|2018]]
| [[Screen Actors Guild Award]]s
| [[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series|Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series]]
| {{nom}}
| &lt;ref name=&quot;SAG Awards 2018&quot;&gt;{{cite news|last1=Gonzalez|first1=Sandra|title=The full list of the 2018 SAG Awards nominees|url=http://edition.cnn.com/2017/12/13/entertainment/sag-awards-nominations/index.html|accessdate=January 24, 2018|work=CNN|publisher=CNN|date=17 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[2018 MTV Movie &amp; TV Awards|2018]]
| rowspan=&quot;2&quot;| [[2018 MTV Movie &amp; TV Awards|MTV Movie &amp; TV Awards]]
| [[MTV Movie Award for Best Scared-As-Shit Performance|Best Frightened Performance]]
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mtv.com/news/3080111/noah-schnapp-movie-tv-awards-speech|title=Noah Schnapp Takes His Shot With Zendaya During His Acceptance Speech|access-date=2019-03-13|archivedate=2019-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190711225255/http://www.mtv.com/news/3080111/noah-schnapp-movie-tv-awards-speech/}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Movie Award for Best On-Screen Duo|Best On-Screen Team]]&lt;small&gt; (with [[Gaten Matarazzo]], [[Finn Wolfhard]], [[Caleb McLaughlin]] and [[Sadie Sink]])&lt;/small&gt;
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/mtv-movie-tv-awards-2018-winners-black-panther-stranger-things-a8405521.html|title=MTV Movie &amp; TV Awards 2018 winners: Stranger Things and Black Panther dominate|date=19 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|}
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Noah Schnapp|Noah Schnapp]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Noah Schnapp
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

[[بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار]]</text>
      <sha1>9zi4rssz8zc2fihlrqi2p298utn3kkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لاس پالماس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120797</id>
    <revision>
      <id>1587665</id>
      <parentid>1475949</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T07:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21844" sha1="nshv3cggizoi56t0qvm8g0eovc7d9x1" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Las Palmas
| native_name             = ''Las Palmas de Gran Canaria''
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| image_skyline           = Collage Las Palmas de Gran Canaria.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = Views of Las Palmas, clockwise from top: Las Canteras beach, Canaria local government centre, Alfredo Kraus hall, Santa Ana cathedral by night, lighthouse in Las Palmas port, Perez Galdos theater, view of downtown Las Palmas
| image_flag              = Flag of Las Palmas de Gran Canaria.svg
| image_shield            = Escudo de Las Palmas de Gran Canaria.svg
| nickname                =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Canary Islands#Atlantic Ocean
| pushpin_label_position2 =
| pushpin_map_caption2    =
| pushpin_map2            =
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Canary Islands}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[لاسپالماس اوستانی]]
| subdivision_type3       = Island
| subdivision_name3       = [[Gran Canaria]]
| seat_type               = &lt;!-- (political) --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|28|9|N|15|25|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 8
| elevation_min_m         = 8
| elevation_max_m         = 300
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 100.55
| established_title       = Founded
| established_date        = 24 June 1478
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use&lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 383308
| population_as_of        = 2010
| population_demonym      = ''palmense'' ([[ایسپانیا دیلی]]) &lt;!-- REF:  El uso de palmense es minoritario. En general, los habitantes de Las Palmas de Gran Canaria no suelen nombrarse con un gentilicio; simplemente son &quot;de Las Palmas&quot;. --&gt;
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Language(s)]]
| blank_info_sec1         = [[ایسپانیا دیلی]]
| timezone                = [[Western European Time|WET]]
|utc_offset               = +0
| timezone_DST            = [[Western European Summer Time|WEST]]
|utc_offset_DST           = +1
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
}}

'''لاس پالماس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Las Palmas)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لاسپالماس اوستانی]]نده یئرلشیب. ۸ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۰۰٫۵۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۸۳۳۰۸ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista del Puerto de Las Palmas desde Las Alcaravaneras 1.jpg
File:Vista de Las Canteras desde la trasera del Auditorio Alfredo Krauss.jpg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Una estatua de una Jirafa desde la parte superior del Parque Doramas (no en el parque sino encima).jpg
File:Teatro Pérez Galdós 2010.jpg
File:Punto de recogida de bicicletas en Las Palmas de Gran Canaria, Calle Alicante.jpg
File:Puerto de la Luz y de Las Palmas, en Gran Canaria, España.jpg
File:Plaza de España-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Playa de las Canteras, Las Palmas de Gran Canaria, España.jpg
File:Plano de la ciudad de Las Palmas de 1792 por Luis Marquell.jpg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:Panorámica piscinas, Laja, chimenea.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria - Monumento a Colón (2).jpg
File:Monumento a Benito Perez Galdos.jpg
File:Modernist kiosk-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Máquina de LPM.jpg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Locomotora de vapor en el Museo Elder, de Las Palmas de Gran Canaria.JPG
File:Las_Palmas_Gabinete_Literario.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Plaza Santa Catalina.jpg
File:Las Palmas panorama.jpg
File:Las Palmas North East.jpg
File:Las palmas gran canaria hotel santa catalina.jpg
File:Las palmas gran canaria calle perojo.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria-Distritos 2004.svg
File:Las Canteras Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Lady Harimaguada-Chirino-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:La Isleta peninsula-Gran Canaria.jpg
File:Kiosco de Música de San Telmo.JPG
File:IglesiaPino3.jpg
File:Hospital Universitario Insular de Gran Canaria.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Las Palmas de Gran Canaria|Las Palmas de Gran Canaria]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Las Palmas de Gran Canaria
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista del Puerto de Las Palmas desde Las Alcaravaneras 1.jpg
File:Vista de Las Canteras desde la trasera del Auditorio Alfredo Krauss.jpg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Una estatua de una Jirafa desde la parte superior del Parque Doramas (no en el parque sino encima).jpg
File:Teatro Pérez Galdós 2010.jpg
File:Punto de recogida de bicicletas en Las Palmas de Gran Canaria, Calle Alicante.jpg
File:Puerto de la Luz y de Las Palmas, en Gran Canaria, España.jpg
File:Plaza de España-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Playa de las Canteras, Las Palmas de Gran Canaria, España.jpg
File:Plano de la ciudad de Las Palmas de 1792 por Luis Marquell.jpg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo.svg
File:Panorámica piscinas, Laja, chimenea.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria - Monumento a Colón (2).jpg
File:Monumento a Benito Perez Galdos.jpg
File:Modernist kiosk-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Máquina de LPM.jpg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Locomotora de vapor en el Museo Elder, de Las Palmas de Gran Canaria.JPG
File:Las_Palmas_Gabinete_Literario.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Plaza Santa Catalina.jpg
File:Las Palmas panorama.jpg
File:Las Palmas North East.jpg
File:Las palmas gran canaria hotel santa catalina.jpg
File:Las palmas gran canaria calle perojo.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria-Distritos 2004.svg
File:Las Canteras Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Lady Harimaguada-Chirino-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:La Isleta peninsula-Gran Canaria.jpg
File:Kiosco de Música de San Telmo.JPG
File:IglesiaPino3.jpg
File:Hospital Universitario Insular de Gran Canaria.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Las Palmas de Gran Canaria|Las Palmas de Gran Canaria]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Las Palmas de Gran Canaria
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!No
!District
!Population&lt;ref&gt;{{cite web |publisher=Instituto Nacional de Estadística (Spain) |title=Datos Poblacionales del término municipal de Las Palmas de Gran Canaria. Avance del Padrón Municipal. Datos provisionales |url=http://geoportal.laspalmasgc.es/sicam_doc/poblacion/poblacion_barrio_2007.pdf |format=PDF |date=1 January 2007 |accessdate=2018-07-28 |archivedate=2009-03-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090320093114/http://geoportal.laspalmasgc.es/sicam_doc/poblacion/poblacion_barrio_2007.pdf }}&lt;/ref&gt;
|-
|1
|Vegueta, Cono Sur y Tafira
|73,243
|-
|2
|Centro
|88,546
|-
|3
|La Isleta-Puerto-Canteras
|71,412
|-
|4
|Ciudad Alta
|101,684
|-
|5
|Tamaraceite-San Lorenzo
|39,191
|}
== Climate ==
Las Palmas has a [[desert climate]] (''BWh'')&lt;ref&gt;http://köppen-geiger.vu-wien.ac.at/pdf/kottek_et_al_2006_A4.pdf{{Dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} World map of Koppen-Geiger climate classification&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.aemet.es/documentos/es/conocermas/recursos_en_linea/publicaciones_y_estudios/publicaciones/2Atlas_climatologico/Atlas_Clima_Macaronesia___Baja.pdf Climate Atlas of the Archipielagos of the Canary Islands, Madeira and the Azores] - AEMET, 2012&lt;/ref&gt; with warm dry summers and warm enough winters to classify it as a Tropical climate. Its average annual temperature is {{Convert|21.2|°C|°F|abbr=on}}&amp;ndash;{{Convert|28|°C|°F|abbr=on}} during the day and {{Convert|18|°C|°F|abbr=on}} at night. In January, the coldest month, the temperature typically ranges from {{Convert|19|to|23|C|F}} (and sometimes more) during the day, and around {{Convert|15|to|16|C|F}} at night, with an average sea temperature at {{Convert|20|°C|°F|abbr=on}}. In the warmest months — August and September — the temperature typically ranges from {{Convert|27|to|30|C|F}} during the day, above {{Convert|21|°C|°F|abbr=on}} at night, with the average sea temperature at {{Convert|23|°C|°F|abbr=on}}. Large fluctuations in temperature are rare.
August 1990 was the warmest month on record, with the average maximum temperature of the month during the day being {{convert|30.6|°C|°F|1|abbr=on}}.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aemet.es/en/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/efemerides_extremos*?w=0&amp;k=coo&amp;l=C649I&amp;datos=det&amp;x=C649I&amp;m=13&amp;v=TMMA|title=Extreme values for Gran Canaria Airport|publisher=Aemet.es|accessdate=22 July 2015}}&lt;/ref&gt; The highest temperature ever recorded was {{convert|44.2|°C|°F|1|abbr=on}}, and the coldest temperature ever recorded was {{convert|9.4|°C|°F|1|abbr=on}}. The highest wind speed ever recorded was on 28 November 2005, measuring {{convert|113|km/h|2|abbr=on}}. Las Palmas city has never recorded any snow or sleet.
Annual average [[relative humidity]] is 66%, ranging from 64% in March to 69% in October. The amount of annual sunshine hours is above 2,800 per year, from around 190 in winter (average of 6 hours a day) to around 300 in summer (average of 10 hours a day).&lt;ref name=aemet&gt;{{cite web
  |url=http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=C649I&amp;k=coo
  |title=Valores Climatológicos Normales: Gran Canaria
  |accessdate=}}&lt;/ref&gt; It rains on average only 22 days a year, with total precipitation per year of only {{convert|151|mm|1|abbr=on}}.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.worldweather.org/083/c01234.htm|publisher=World Meteorological Organization |title=Weather Information for Las Palmas|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
{{Weather box
|location = Las Palmas, [[Gran Canaria Airport]] (1981-2010), Extremes (1980-2016)
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan record high C = 29.5
|Feb record high C = 30.9
|Mar record high C = 34
|Apr record high C = 34.3
|May record high C = 36
|Jun record high C = 36.9
|Jul record high C = 44.2
|Aug record high C = 39.2
|Sep record high C = 39
|Oct record high C = 36
|Nov record high C = 36.2
|Dec record high C = 29.4
|year record high C = 44.2
|Jan avg record high C = 23.0
|Feb avg record high C = 24.2
|Mar avg record high C = 25.1
|Apr avg record high C = 25.3
|May avg record high C = 25.4
|Jun avg record high C = 26.6
|Jul avg record high C = 28.4
|Aug avg record high C = 30.6
|Sep avg record high C = 30.0
|Oct avg record high C = 28.1
|Nov avg record high C = 26.3
|Dec avg record high C = 24.2
|year avg record high C = 30.9
|Jan high C = 20.8
|Feb high C = 21.2
|Mar high C = 22.3
|Apr high C = 22.6
|May high C = 23.6
|Jun high C = 25.3
|Jul high C = 26.9
|Aug high C = 27.5
|Sep high C = 27.2
|Oct high C = 26.2
|Nov high C = 24.2
|Dec high C = 22.2
|year high C = 24.2
|Jan mean C = 18.1
|Feb mean C = 18.4
|Mar mean C = 19.3
|Apr mean C = 19.5
|May mean C = 20.5
|Jun mean C = 22.2
|Jul mean C = 23.8
|Aug mean C = 24.6
|Sep mean C = 24.3
|Oct mean C = 23.1
|Nov mean C = 21.2
|Dec mean C = 19.3
|year mean C = 21.2
|Jan low C = 15.3
|Feb low C = 15.6
|Mar low C = 16.2
|Apr low C = 16.3
|May low C = 17.3
|Jun low C = 19.2
|Jul low C = 20.8
|Aug low C = 21.6
|Sep low C = 21.4
|Oct low C = 20.1
|Nov low C = 18.1
|Dec low C = 16.5
|year low C = 18.2
|Jan avg record low C = 13.8
|Feb avg record low C = 13.6
|Mar avg record low C = 14.4
|Apr avg record low C = 14.5
|May avg record low C = 15.8
|Jun avg record low C = 17.5
|Jul avg record low C = 19.5
|Aug avg record low C = 20.4
|Sep avg record low C = 20.2
|Oct avg record low C = 18.3
|Nov avg record low C = 16.3
|Dec avg record low C = 14.8
|year avg record low C= 13.6
|Jan record low C = 10.2
|Feb record low C = 9.4
|Mar record low C = 10.5
|Apr record low C = 12
|May record low C = 12.2
|Jun record low C = 14.4
|Jul record low C = 16.4
|Aug record low C = 17.6
|Sep record low C = 16.8
|Oct record low C = 14.8
|Nov record low C = 12.8
|Dec record low C = 12.0
|year record low C = 9.4
|Jan precipitation mm = 25.1
|Feb precipitation mm = 24.4
|Mar precipitation mm = 12.5
|Apr precipitation mm = 5.9
|May precipitation mm = 1.1
|Jun precipitation mm = 0.3
|Jul precipitation mm = 0.1
|Aug precipitation mm = 0.4
|Sep precipitation mm = 9.1
|Oct precipitation mm = 16.0
|Nov precipitation mm = 22.4
|Dec precipitation mm = 31.3
|year precipitation mm = 151.3
|Jan precipitation days = 3.1
|Feb precipitation days = 3.0
|Mar precipitation days = 2.3
|Apr precipitation days = 1.3
|May precipitation days = 0.3
|Jun precipitation days = 0.1
|Jul precipitation days = 0.0
|Aug precipitation days = 0.1
|Sep precipitation days = 1.1
|Oct precipitation days = 2.3
|Nov precipitation days = 3.9
|Dec precipitation days = 4.5
|unit precipitation days = 1&amp;nbsp;mm
|year precipitation days = 22.0
|Jan humidity = 65
|Feb humidity = 66
|Mar humidity = 64
|Apr humidity = 64
|May humidity = 65
|Jun humidity = 66
|Jul humidity = 65
|Aug humidity = 66
|Sep humidity = 68
|Oct humidity = 69
|Nov humidity = 67
|Dec humidity = 68
|year humidity = 66
|Jan sun = 184
|Feb sun = 191
|Mar sun = 229
|Apr sun = 228
|May sun = 272
|Jun sun = 284
|Jul sun = 308
|Aug sun = 300
|Sep sun = 241
|Oct sun = 220
|Nov sun = 185
|Dec sun = 179
|year sun = 2821
|Jan percentsun = 54
|Feb percentsun = 62
|Mar percentsun = 62
|Apr percentsun = 58
|May percentsun = 63
|Jun percentsun = 68
|Jul percentsun = 71
|Aug percentsun = 75
|Sep percentsun = 67
|Oct percentsun = 65
|Nov percentsun = 56
|Dec percentsun = 58
|source 1 = [[World Meteorological Organization]] ([[بیرلشمیش میلتلر قورومو]]),&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldweather.org/083/c01234.htm |title=Weather Information for Las Palmas |accessdate=}}&lt;/ref&gt; [[Agencia Estatal de Meteorología]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aemet.es/en/conocermas/publicaciones/detalles/guia_resumida_2010 |title=Guía resumida del clima en España (1981-2010) |accessdate= |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121118081428/http://www.aemet.es/en/conocermas/publicaciones/detalles/guia_resumida_2010 |archivedate=18 November 2012 |df= }}&lt;/ref&gt;|date=August 2010
| source 2 = Weather Atlas (percent sunshine) &lt;ref name=&quot;Weather Atlas&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.weather-atlas.com/en/spain/las-palmas-de-gran-canaria-climate |title=Las Palmas, Spain - Climate data |publisher=Weather Atlas |access-date=9 March 2017 |accessdate=2018-07-28 |archivedate=2018-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180913150618/https://www.weather-atlas.com/en/spain/las-palmas-de-gran-canaria-climate }}&lt;/ref&gt;}}
{|style=&quot;width:90%;text-align:center;font-size:90%;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Colspan=14|Climate data for Las Palmas de Gran Canaria
|-
!Month
!Jan
!Feb
!Mar
!Apr
!May
!Jun
!Jul
!Aug
!Sep
!Oct
!Nov
!Dec
!style=&quot;border-left-width:medium&quot;|Year
|-
!Average sea temperature °C (°F)
|style=&quot;background:#FFC400;color:#000000;&quot;|20.0&lt;br /&gt;(68.0)
|style=&quot;background:#FFD54C;color:#000000;&quot;|19.1&lt;br /&gt;(66.4)
|style=&quot;background:#FFD54C;color:#000000;&quot;|19.1&lt;br /&gt;(66.4)
|style=&quot;background:#FFD13B;color:#000000;&quot;|19.3&lt;br /&gt;(66.7)
|style=&quot;background:#FFC400;color:#000000;&quot;|20.0&lt;br /&gt;(68.0)
|style=&quot;background:#FFB000;color:#000000;&quot;|21.0&lt;br /&gt;(69.8)
|style=&quot;background:#FFA000;color:#000000;&quot;|21.8&lt;br /&gt;(71.2)
|style=&quot;background:#FF9300;color:#000000;&quot;|22.5&lt;br /&gt;(72.5)
|style=&quot;background:#FF8100;color:#000000;&quot;|23.4&lt;br /&gt;(74.1)
|style=&quot;background:#FF8100;color:#000000;&quot;|23.4&lt;br /&gt;(74.1)
|style=&quot;background:#FF9A00;color:#000000;&quot;|22.1&lt;br /&gt;(71.8)
|style=&quot;background:#FFBA00;color:#000000;&quot;|20.5&lt;br /&gt;(68.9)
|style=&quot;background:#FFB000;color:#000000;border-left-width:medium&quot;|21&lt;br /&gt;(69.8)
|-
!Mean daily daylight hours
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#FFFF33;color:#000000;&quot;|12.0
|style=&quot;background:#FFFF44;color:#000000;&quot;|13.0
|style=&quot;background:#FFFF55;color:#000000;&quot;|14.0
|style=&quot;background:#FFFF55;color:#000000;&quot;|14.0
|style=&quot;background:#FFFF55;color:#000000;&quot;|14.0
|style=&quot;background:#FFFF44;color:#000000;&quot;|13.0
|style=&quot;background:#FFFF33;color:#000000;&quot;|12.0
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#F0F011;color:#000000;&quot;|10.0
|style=&quot;background:#FFFF35;color:#000000;&quot;|12.2
|-
!Average [[Ultraviolet index]]
|style=&quot;background:#f7e400;color:#000000;&quot;|4
|style=&quot;background:#f85900;color:#000000;&quot;|6
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|8
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|9
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|10
|style=&quot;background:#6b49c8;color:#000000;&quot;|11
|style=&quot;background:#6b49c8;color:#000000;&quot;|11
|style=&quot;background:#6b49c8;color:#000000;&quot;|11
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|9
|style=&quot;background:#f85900;color:#000000;&quot;|7
|style=&quot;background:#f7e400;color:#000000;&quot;|5
|style=&quot;background:#f7e400;color:#000000;&quot;|4
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;border-left-width:medium&quot;|7.9
|-
!Colspan=14 style=&quot;background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;&quot;|Source #1: seatemperature.org &lt;ref name=&quot;seatemperature&quot;&gt;[http://www.seatemperature.org/europe/spain/las-palmas-de-gran-canaria-november.htm Las Palmas de Gran Canaria Sea Temperature ] – seatemperature.org&lt;/ref&gt;
|-
!Colspan=14 style=&quot;background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;&quot;|Source #2: Weather Atlas &lt;ref name=&quot;Weather Atlas&quot; /&gt;
|}
== Demographics ==
Throughout history, Las Palmas received waves of immigrants from mainland Spain and countries from every continent. The majority of the population is Spanish, although there are large North- and Sub-Saharan African and Latin American communities (especially the [[Venezuelan people|Venezuelan community]], which is growing fast), as well as important historical minorities such as Indians ([[Sindhi people|Sindhi]]) and [[Koreans in Spain|Koreans]] and a growing [[Chinese people|Chinese]] population.
Ethnically, most autochthonous Canarians are descendants of a mixture of aboriginal people ([[قوان‌چی‌‌لر]]) of the Canary Islands (now extinct), the Spanish {{Lang|es|''conquistadores''}} and later European (mainly Spanish, Portuguese, [[فلاماند‌لار]], Irish, French, Italian, German and British) colonizers.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Population{{Citation needed|date=June 2009}} !! Density
|-
| 1991 || 354,887 || 3,529.46/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 1996 || 355,563 || 3,536.18/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2002 || 370,649 || 3,686.22/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2004 || 376,953 || 3,748.92/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2007 || 377,203 || 3,751.40/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2008 || 381,123 || 3,790.38/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2010 || 383,308 || 3,812.11/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|}
== External links ==
{{Geographic location
|Centre    = Las Palmas de Gran Canaria
|North     = ''[[اطلس اوقیانوسو]]''
|Northeast = 
|East      = ''Atlantic Ocean''
|Southeast = 
|South     = [[Santa Brígida, Las Palmas|Santa Brígida]] and [[تلده]]
|Southwest = 
|West      = [[Arucas, Las Palmas|Arucas]]
|Northwest = 
}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>nshv3cggizoi56t0qvm8g0eovc7d9x1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایران دوخت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168593</id>
    <revision>
      <id>1587666</id>
      <parentid>1564876</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T08:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Eugene de Blois</username>
        <id>47802</id>
      </contributor>
      <origin>1587666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1367" sha1="km3exawbznzbgevksptzeqijnx396za" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name               = Irandokht
| title              = [[File:Shir &amp; Khorshid1.svg|x18px]] [[princess|Princess of Persia]]
| image              = File:ایران دوخت.jpg
| caption            = 
| reign              = 
| full name          = Irandokht Qajar&lt;ref name=&quot;biographies &quot; /&gt;
| birth_name         = 
| birth_date         = 17 November 1915
| birth_place        = [[تهران]], [[قاجارلار]]&lt;ref name=&quot;biographies &quot;&gt;{{cite web|title=Historical biographies and events|url=http://www.qajarwomen.org/fa/people/147.html|website=qajarwomen|accessdate=1 November 2016|language=Persian}}&lt;/ref&gt;
| death_date         = 1984 (aged 68–69)
| death_place        = [[تهران]], [[ایران]]
| burial_date        = 
| burial_place       = 
| predecessor        = 
| successor          = 
| dynasty            = [[قاجارلار]]
| spouse             = Abbas Faroughi
| father             = [[احمدشاه قاجار]]
| mother             = [[بدرالملوک]]
| issue              = Zeinab&lt;br&gt;Ahmad&lt;br&gt;Dara
| religion           = [[شیعه]]
}}
'''[https://irandukht.ir ایران دوخت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230905125410/https://irandukht.ir/ |date=2023-09-05 }}''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسی‌جه]]: Irandokht) بیر شاهزاده ایدی.

[[بؤلمه:شاهلار]]</text>
      <sha1>km3exawbznzbgevksptzeqijnx396za</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تلیو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207554</id>
    <revision>
      <id>1587662</id>
      <parentid>617280</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T06:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vale93b</username>
        <id>23225</id>
      </contributor>
      <origin>1587662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2558" sha1="re7ruk1pcpisqjekv2i7xvoxxwfdaso" xml:space="preserve">{{Infobox Italian comune|
| name    = Teglio
| official_name = Comune di Teglio
| native_name   = 
| image_skyline = Teglio Torre Deli Beli Mirre.jpg
| imagesize     = 
| image_alt     = 
| image_caption = The medieval ''Torre de li beli miri'', symbol of the town.
| image_shield  = Teglio-Stemma.svg
| shield_alt    = 
| image_map     = 
| map_alt = 
| map_caption   = 
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt     = 
| coordinates   = {{coord|46|10|N|10|4|E|type:city(4,737)_region:IT|display=inline}}
| coordinates_footnotes = 
| region  = [[Lombardy]]
| province      = [[Province of Sondrio|Sondrio]] (SO)
| frazioni      = Tresenda
| mayor_party   = 
| mayor   = Piergiorgio Grolli
| area_footnotes      = 
| area_total_km2      = 115.3
| population_footnotes = 
| population_total    = 4737
| population_as_of    = Dec. 2004
| pop_density_footnotes = 
| population_demonym  = Tellini
| elevation_footnotes = 
| elevation_m   = 
| twin1   = 
| twin1_country = 
| saint   = 
| day     = 
| postal_code   = 23036
| area_code     = 0342
| website = 
| footnotes =
}}

'''تلیو''' ([[ایتالیا دیلی|ایتالیاجا]]: Teglio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۷۳۷ نفر ایمیش. و [[لومباردیا]] اوستانیندا  یئرلشیب.

== گؤرونتولر ==

&lt;gallery&gt;

file:Teglio St Eufemia.jpg
file:Teglio Palazzo Besta.jpg
file:Teglio Torre Deli Beli Mirre.jpg
file:Teglio01.jpg
file:Vigneti - Valgella di Teglio.jpg
file:Teglio - patria del pizzocchero.jpg
file:Teglio_palazzo_Besta_037.jpg
file:Tresenda.jpg
file:Palazzo_Besta_cortile.jpg

&lt;/gallery&gt;
== بیرده باخ ==
[[ایتالیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Teglio|Teglio]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Teglio
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{ایتالیا-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایتالیا شهرلری]]</text>
      <sha1>re7ruk1pcpisqjekv2i7xvoxxwfdaso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قارمان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>479645</id>
    <revision>
      <id>1587645</id>
      <parentid>1587211</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T19:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6581" sha1="nffy4onrmbgyobdlz88jw0ts4dadk77" xml:space="preserve">[[فایل:Garmon Khromka.jpg|بندانگشتی|قارمان]]
'''قارمان،''' متال دیلچکلی، کؤروکلو موسیقی آلتیدیر. ۱۹جی عصرین سونلاریندان اعتیباراً [[آذربایجان]] خالقی‌نین معیشتینه داخیل اولموش و میلّی موسیقی مدنیتی‌نین بیر حیصه‌سینه چئوریلمیشدیر. دیگر خالق چالغی آلتلری ایله بیر یئرده آنسامبللاردا، او جومله‌دن ائل شنلیکلرینده میلّی رقص موسیقی‌سی‌نین ایفاسی زامانی گئنیش ایستیفاده ائدیلیر. تصادوفی دئییلدیر کی، تکمیل‌لشدیریلمیش موعاصیر قارمان بیر چوخ حاللاردا خالق موسیقی آلتی کیمی قارشیلانیر. آذربایجاندا ایستیفاده اولونان کروماتیک نؤوعلو قارمانون تکنیکی ایفا خوصوصیتلری و سس قورولوشو روس قارمانلاریندان تامامیله فرقلیدیر.

== تاریخچه ==
قارمان تیپلی آلتلرین وطنی قدیم [[چین]] ساییلسا دا، چاغداش بیچیملی قارمانلاری [[آلمان]] موسیقی اوستاسی کریستیان بوشمان (1805—1864) 1822-جی ایلده ایجاد ائدیب. 1830-جو ایللرده دیاتونیک سس دوزوملو قارمانلار [[روسیه]] [[تولا|توُلا]] شهرینده ایستحصال اولونوب. تخمیناً 10-15 ایل سونرا، 19.عصرین 1. یاریسیندا بئله قارمانلار آذربایجانا گتیریلیب.

1870-جی ایلده توُلالی دیریژور و قارمان اوستاسی ن. ای. بئلوبورودوو کروماتیک سس دوزوملو قارمانلار دوزلدیب.&lt;ref&gt;عباسقولو نجف‌زاده. [http://anl.az/el/n/na_cha_1_65.pdf چالغی آلتلریمیز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325111846/http://anl.az/el/n/na_cha_1_65.pdf |date=2022-03-25 }}. باکی، 2004.&lt;/ref&gt;

19.عصرین 1. یاریسیندا روسیه‌دن آذربایجانا دیاتونیک سس دوزوملو، یالنیز آغ دیللردن عیبارت اولان قارمانلار گتیریلمیشدیر. شوشالی چکمه‌چی حسین آذربایجاندا قارمانون ایلک ایفاچیلاریندان ساییلیر. سونرالار چکمه‌چی حسین اوغلو کربلایی لطیف (1876-1944) نینکی قاراباغدا، بوتون قافقازدا، او جومله‌دن [[ایران]]&lt;nowiki/&gt;دا اوستاد قارمان‌چالان کیمی مشهورلاشیر.

میر محسن نواب قاراباغی (1833-1918) &quot;وضوح الارقام&quot; اثرینده قارمانین تاثیر قووّه‌سیندن، دینله‌ییجیده اویاتدیغی استتیک دویوموندان یازیر.

19.عصرین سونلاریندا آذربایجانلی قارمان‌چالانلارین سیفاریشی ایله بیر سیرا اوغورلو ایصلاحاتلاردان سونرا یئنی نؤوع قارمان یارادیلمیش و آلت آذربایجان قارمانی آدلاندیریلمیشدیر.

آذربایجان قارمانی اوزره ایلک تدریس وسایتینی پروفسور فراهیم صادقوو 1986-جی ایلده حاضیرلاییب. سون ایللر ناطق رسولوو (1952-2000) قارمان اۆچون بیر سیرا تدریس وسایتی ایشله‌ییب.

== قورولوشو ==
قارمانین یان طرفلری تاختادان، اورتا حیصه‌سی دری کؤروکلو دؤردکونج قوتودان عیبارتدیر. هوندورلوگو 360 م‌م، ائنی 268 م‌م، قالینلیغی 195 م‌م-دیر. قوتونون ایچریسینده آغاج لؤوحه‌لر اوزرینده خوصوصی قایدا ایله دوزولموش نازیک متال دیلچکلر (لؤوحه‌لر) یئرلشدیریلیر. آلت ساغ و سول الین کؤمگی ایله کؤروگو آچیب-باغلاماقلا سسلندیریلیر. بو زامان ساغ الین شهادت، اورتا، آدسیز، چئچله بارماقلاری ایله ملودی، سول الین بارماقلاری ایله ایسه ملودی‌نین آهنگینه اویغون دم (تونیکا) ساخلانیلیر. کؤروک آچیلیب-باغلاندیقدا بارماقلارین تضییقی ایله سیخیلمیش هاوا دیللرین آچدیغی بوشلوقدان کئچه‌رک همین متال لؤوحه‌لری اهتیزازا گتیریر. بو زامان، ویبراسیا اولونموش لؤوحه‌لرین اؤلچولریندن آسیلی اولاراق، موختلیف سس اوجالیقلاری آلینیر. دیاپازونو کیچیک اوکتاوانین &quot;دوْ&quot; سسیندن ایکینجی اوکتاوانین &quot;فا&quot; سسینه قدردیر. سولو و آنسامبل آلتی کیمی گئنیش ایستیفاده ائدیلیر.

== نؤوعلری ==

* '''آکاردئون''' – کروماتیک قارمان نؤوعو &lt;ref&gt;افراسیاب بدلبیلی. [[ایضاحلی مونوقرافیک موسیقی لوغتی]] - آکوردئون&lt;/ref&gt;. 
* '''آذربایجان قارمانی''' - گؤرکمجه فرقلنمه‌سه‌ده، اؤلچولرین، کؤکونه (سی)، ساغ و سول اللرین ایفا زامانی ایشله‌وینه گؤره، تیرلرین (پلانکالارین) سایینا گؤره دیگر قارمانلاردان فرقله‌نیر. 
* '''گورجو قارمانی''' 
* '''بوْلوْقوْی قارمانی''' 
* '''توُلا قارمانی''' 
* '''ساراتوْو قارمانی''' 
* '''وین قارمانی''' 
* '''سیبیری قارمانی''' 
* '''تاتار قارمانی''' &lt;ref&gt;عباسقولو نجف‌زاده. [http://anl.az/el/n/na_acail_1.pdf آذربایجان چالغی آلتلرین‌ین ایضاحلی لوغتی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220303055053/http://www.anl.az/el/n/na_acail_1.pdf |date=2022-03-03 }}. باکی، 2004&lt;/ref&gt;

== اونلو قارمان‌چالانلار ==

* آفتاندیل اسرافیلوو 
* آسلان ایلیاسوو 
* ذاکر میرزه‌یئو 
* انور صادقوو

== اتک یازیلار ==

[[بؤلمه:آذربایجان چالغی آلتلری]]
[[بؤلمه:موسیقی]]</text>
      <sha1>nffy4onrmbgyobdlz88jw0ts4dadk77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فریدون ابراهیمی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>589022</id>
    <revision>
      <id>1587637</id>
      <parentid>1576834</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T13:27:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37814" sha1="ch4xud2r7jo62oevw5pesbrf6zlcjjp" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder|name=فریدون ابراهیمی|birth_place=[[آستارا]]، [[آذربایجان]]، ایندیکی [[گیلان اوستانی]]، [[ایران]]|website=|signature=|alma_mater=تهران بیلیم یوردو حوقوق فاکولته‌سی|profession=|children=|spouse=|party=آذربایجان دموکرات فیرقه‌سی|death_place=[[تبریز]], [[آذربایجان]]|death_date=1947|birth_date=21 نووامبر|image=Firidun-ibrahimi.jpg|successor2=|predecessor2=|president2=|term_end=1946|term_start=1945|order=[[آذربایجان میلی حؤکومتی]]-نین باش ساوجی‌سی|caption=|smallimage=|imagesize=|footnotes=}}'''فریدون غنی اوغلو ابراهیمی''' (21 نووامبر 1919، [[آستارا (ایران)|آستارا]]، ایندیکی [[گیلان اوستانی]] – 1947، [[تبریز]]) — دؤولت خادیمی، ناطیق و پوبلیسیست، آذربایجان [[دموکرات حیزبی (بیرلشمیش ایالتلر)|دموکرات]] فیرقه‌سی(3 سپتامبر 1945) مرکزی کومیته‌سی نین عوضوو، آذربایجان میلّی مجلیسی نین نوماینده سی، 1945 - 1946-جی ایللرده [[آذربایجان میلی حؤکومتی|آذربایجان میلّی حؤکومتی]] نین باش ساوجی‌سی(دادستانی)&lt;ref&gt;Jamil Hasanli &quot;At the Dawn of the Cold War: The Soviet-American Crisis over Iranian Azerbaijan, 1941–1946&quot;, Establishment of the National Government of Iranian Azerbaijan, p. 119&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Коммунист», 1946, 9 января&lt;/ref&gt;. 

== یاشاییشی ==
آذربایجاندا میلّی دموکراتیک حرکاتین رهبرلریندن بیری اولان ابراهیمی فریدون غنی اوغلو 1918-جی ایلده  نووامبر آیی نین 21-ده آذربایجانین آستارا شهرینده آنادان اولموشدور. &lt;ref&gt;http://aze.adfmk.com/entries/m%C9%99qal%C9%99l%C9%99r/firidun-i%CC%87brahimi-az%C9%99rbaycan%C4%B1n-dan%C4%B1%C5%9Fan-dili-firidun{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} i%CC%87brahimi-%C5%9F%C9%99xsiyy%C9%99ti-iftixarl%C4%B1-tariximizin-parlaq-s%C9%99hif%C9%99si&lt;/ref&gt; 

    او، 1943-جو ایلدن ایران خالق پارتیاسی نین عوضوو اولوب. 1945-جی ایلده تهران بیلیم‌یوردونون حوقوق فاکولته‌سینی بیتیریب. اؤیرنجی‌لیک ایللرینده اینقیلابی حرکاتا قوشولموشدور. تبریز شهرینده یایینلانان ایران خالق پارتیاسی نین اورقانی اولان  &quot; خاور نو &quot;  ( &quot; تزه خبر &quot; ) قزئتی نین رداکتورو اولموشدور.  

  1945-جی ایلین اوکتوبر آییندا آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سی‌نین قورولتاییندا فریدون ابراهیمی میلّی مجلیسه نوماینده سئچیلمیشدیر. او، 1945-جی ایلین دسامبر آیی‌نین 12-ده آذربایجان میلّی حؤکومتی نین باش ساوجیسی (دادستانی) تعیین اولونموشدور. فریدون ابراهیمی 1946-جی ایلده پاریسده صولح کونفرانسیندا ایشتیراک ائتمیشدیر. او، عکس‌‌اینقلابچی  قووّه لره قارشی موباریزه آپاران  &quot; بابک &quot;  آدلی کؤنوللو دسته لرین تشکیلاتچی‌لاریندان بیری ایدی.  &quot; اطلاعات &quot; ،  &quot; آژیر &quot; ،  &quot; رهبر &quot; ،  &quot; مردم &quot; ،  &quot; ظفر &quot; ،  &quot; سیاست &quot; ،  &quot; آذربایجان &quot;  و سایر قزئت‌لرده فریدون ابراهیمی دؤورون چاتیشمامازلیق‌لارینی ایفشا ائدن پوبلیسیستیک مقاله‌لر یازمیشدی. 

  1946-جی ایلین دسامبر آییندا آذربایجاندا میلّی حؤکومت قان ایچریسینده بوغولدوقدان سونرا ف.ابراهیمی‌نی حبس ائتدیلر. ف.ابراهیمی‌نی 1947-جی ایلین مه آیی نین 22-ده تبریز شهری نین  &quot; گولوستان   باغی &quot; -ندا دار آغاجیندان آسدیلار&lt;ref&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://aze.adfmk.com/entries/b%C9%99yanatlar/i%CC%87ran-tude-part%C4%B1yas%C4%B1n%C4%B1n-m%C9%99ktubu |accessdate=2021-01-06 |archivedate=2022-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220328114545/http://aze.adfmk.com/entries/b%C9%99yanatlar/i%CC%87ran-tude-part%C4%B1yas%C4%B1n%C4%B1n-m%C9%99ktubu }}&lt;/ref&gt;.  

  خالق یازیچیسی میرزه ابراهیمووون  &quot; گله جک گون &quot;  رومانیندا و شاعیره مدینه گولگونون  &quot; فریدون &quot;  پوئماسیندا فریدون ابراهیمی نین وطنپرور، قهرمان و گؤزل اینسان اوبرازی قئید اولونموشدو.  

==  تحصیل و بیلیم‌یورد فعالیتی ==
  فریدون ابراهیمی، تهران بیلیم‌یوردونون حوقوق فاکولته‌سینده تحصیل آلدیغی 1941-جی ایلده ایرانین توده پارتیاسی نین عوضولری سیراسینا قوشولور. او، اؤز سیاسی و ادبی فعالیتینی، بیلیم‌یوردا گیردیگی ایلین اوّل‌لریندن باشلامیش و آز مودّتده سیاسی مقاله‌لری یازماغا باشلامیشدیر. بؤیوک اینقیلابچی سئیید جعفر پیشه‌‌وری‌نین طرفیندن 1943-جو ایلده  &quot; آژیر قزئتی&lt;ref&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.xalqcebhesi.az/news.php?id=17285 |accessdate=2021-01-06 |archivedate=2016-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161117154206/http://www.xalqcebhesi.az/news.php?id=17285 }}&lt;/ref&gt;&quot;  تأسیس اولوندوقدان سونرا همین قزئتله امکداش‌لیغا باشلامیش و همین ایلده قزئتین ایداره هئیتی نین عوضولوگونه سئچیلمیشدیر. او، اؤز مقاله‌لرینده ایمپریالیزمی و اؤلکه داخیلی ساتقین‌لارینی ایفشا ائدیردی. او، آژیر قزئتی ایله امکداش‌لیق و فعالیت ائتمه‌سی ایله یاناشی ایرانین توده پارتیاسی نین نشر ائتدیگی قزئت و ژورنال‌لارینا مقاله‌لر یازیردی. بو دؤنمده فریدون ابراهیمی نین یازدیغی مقاله‌لر ایرانین توده پارتیاسی نین پارتیانین رسمی قزئتی اولان  &quot; رهبر قزئتینده &quot; ، آنتی‌فاشیست قزئت اولان &quot; مردم قزئتینده &quot;  و ایرانین فهله‌لر بیرلیگی نین مرکزی بیرلشیک شوراسی‌نین رسمی قزئتی اولان  &quot; ظفر&quot;ده   و سایر موترقّی قزئت لرینده چاپ اولونوردو. همچنین، فریدون ابراهیمی آذربایجاندا دا  &quot; [[یئنی شرق (قزئت)|یئنی شرق]] &quot; ،  &quot; [[آذربایجان (قزئت)|آذربایجان]] &quot;  قزئت‌لری و سایر دموکراتیک نشرلرله امکداش‌لیق ائدیب گونون سوسیال و سیاسی پروبلم‌لری نین آنالیزی اوزره چوخلو مقاله‌لر یازیردی.  

     فریدون ابراهیمی، 1942-جی ایلین ژوئن آییندا تهران بیلیم‌یوردونون سیاسی حوقوق ایختیصاصی اوزره مأذونو اولموشدور. او، آنا دیلی اولان آذربایجان [[تورکجه]] سیندن ساوایی فارس، فرانسه و عرب دیللرینی موکمل بیلیردی. همین چاغلاردا ایرانین خاریجی ایشلر ناظیرلیگی و  &quot; اطلاعات &quot; قزئتی طرفیندن اونا امکداش‌لیق تکلیفی اولونموشدور، لاکین او، خالقا خیدمتی، ایمپریالیزم و داخیلی ایرتیجاع ایله موباریزه نی اوستون توتدوغو و اؤزونون اساس وظیفه‌سی حساب ائتدیگینه گؤره همین تکلیف‌لری ردّ ائتمیش و آنا یوردو آذربایجانا قاییتمیشدیر.  

== چالیشمالاری ==
  فریدون ابراهیمی 1941-جی ایلده، تهران بیلیم‌ یوردونون حوقوق فاکولته‌سینده تحصیل آلدیغی زامان[3]، ایران توده پارتیاسی سیرالارینا قوشولموش و عئینی زاماندا دا اؤیرنجی حرکاتیندا فعال شکیلده ایشتیراک ائتمیشدیر. ادبی فعالیتینه بیلیم یوردونا قبول اولدوغو ایلدن باشلامیش و تئز بیر زاماندا سیاسی مقاله لر ده یازماغا باشلامیشدیر&lt;ref&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://aze.adfmk.com/entries/m%C9%99qal%C9%99l%C9%99r/yolda%C5%9F-firidun-i%CC%87brahiminin-%C5%9F%C9%99hid-olmas%C4%B1n%C4%B1n-70-illiyi-m%C3%BCnasib%C9%99til%C9%99 |accessdate=2021-01-06 |archivedate=2021-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110150246/http://aze.adfmk.com/entries/m%c9%99qal%c9%99l%c9%99r/yolda%c5%9f-firidun-i%cc%87brahiminin-%c5%9f%c9%99hid-olmas%c4%b1n%c4%b1n-70-illiyi-m%c3%bcnasib%c9%99til%c9%99 }}&lt;/ref&gt;.  

     فریدون ابراهیمی 1943-جو ایلده سئیید جعفر پیشه‌‌وری‌ نین واسیطه سیله  &quot; آژیر &quot;  قزئتی تأسیس اولوندوقدان سونرا بو مطبوع نشرله امکداش‌لیغا باشلامیش و همین ایلده ده یازیچی هئیتی نین عوضوو سئچیلمیشدیر. او، اؤز مقاله لرینده ایمپریالیزمی، اونون یئرلی ال آلتی‌لارینی ایفشا ائتمیشدیر&lt;ref&gt;Əkrəm Rəhimli:http://www.anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/2016/noyabr/514807.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210110132333/http://www.anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/2016/noyabr/514807.htm |date=2021-01-10 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Səməd Bayramzadə. Firidun İbrahimi və azərbaycançılıq (1-ci yazı), - “Bütöv Azərbaycan” qəzeti, say 08 (323), 18 may 2017&lt;/ref&gt;. 

     &quot; آژیر &quot;  قزئتینده فعالیتی ایله یاناشی فریدون ابراهیمی نین یازیلاری آردیجیل اولاراق ایران توده پارتیاسی نین رسمی اورقانی اولان  &quot; رهبر &quot; ، آنتی فاشیست  &quot; مردم &quot; ، فهله و زحمتکش‌لر بیرلیگی نین بیرلشمیش مرکزی شوراسی نین اورقانی اولان  &quot; ظفر &quot;  قزئت‌لرینده و دیگر موترقّی مطبوعات اورقان‌لاریندا چاپ اولونموشدور. آذربایجاندا چیخان &quot; خاور نو &quot;  (یئنی شرق)،  &quot; آذربایجان &quot;  قزئت‌لری و س. دموکراتیک مطبوعات اورقان‌لاری ایله ده امکداش‌لیق ائتمیش، اونلار اوچون گونون ایجتیماعی-سیاسی مسله لری نین تحلیلینه حصر اولونموش چوخلو سایدا مقاله لر یازمیشدیر&lt;ref&gt;Səməd Bayramzadə - &quot;Firidun İbrahimi - Azərbaycanın danışan dili, Firidun İbrahimi şəxsiyyəti-iftixarlı tariximizin parlaq səhifəsi&quot;http://aze.adfmk.com/entries/m%C9%99qal%C9%99l%C9%99r/firidun-i%CC%87brahimi-az%C9%99rbaycan%C4%B1n-dan%C4%B1%C5%9Fan-dili-firidun-i%CC%87brahimi-%C5%9F%C9%99xsiyy%C9%99ti-iftixarl%C4%B1-tariximizin-parlaq-s%C9%99hif%C9%99si {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112012246/http://aze.adfmk.com/entries/m%c9%99qal%c9%99l%c9%99r/firidun-i%cc%87brahimi-az%c9%99rbaycan%c4%b1n-dan%c4%b1%c5%9fan-dili-firidun-i%cc%87brahimi-%c5%9f%c9%99xsiyy%c9%99ti-iftixarl%c4%b1-tariximizin-parlaq-s%c9%99hif%c9%99si |date=2021-01-12 }}&lt;/ref&gt;. 

   گونئی اوزره تاپشیریق‌لارین یئرینه یئتیریلمه‌سی ایله باغلی میرزه ابراهیموو میر جعفر باغیرووا یازیردی. [[آذربایجان|گونئی آذربایجان]] تاریخینی حاضیرلاماق و بو ایشله باغلی ماتریال‌لار توپلاماق مسله‌سینی پیشه‌‌وری‌ فریدون ابراهیمی و زینالعابدین قیامی‌یه تاپشیریلمیشدیر. بونونلا باغلی بیز 100 ایل اول فارس دیلینده یازیلمیش نادر میرزه نین تبریزین تاریخی و جوغرافیاسی حاقیندا مشهور اثرینی ترجومه‌یه وئرمیشیک. تبریزده 1893، 1914 و 1921-جی ایللرده بیرینجی صینیف‌لر اوچون نشر اولونموش آذربایجان دیلی (کیتابلار تورک دیلی و وطن دیلی آدلانیر - ج.ه.) درسلیک‌لرینی سیزه گؤندریریک.&lt;ref&gt;Cəmil Həsənli - &quot;Güney Azərbaycan: Tehran - Bakı - Moskva arasında (1939 - 1945) &quot; Bakı 1998. s.254 i.73. http://elibrary.bsu.az/kitablar/914.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180613152759/http://elibrary.bsu.az/kitablar/914.pdf |date=2018-06-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Mozaffər&quot; qəzeti, 1945, 29 oktyabr.&lt;/ref&gt;

   5 سپتامبر 1945-جی ایل تاریخینده آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سینین رسمی اورقانی  &quot; [[آذربایجان (قزئت)|آذربایجان]] &quot;  قزئتی نین ایلک سایی نشر اولونور و ائله همین تاریخدن ده فریدون ابراهیمی  &quot; آذربایجان &quot;  قزئتی ایله امکداش‌لیغا باشلاییر.  

==  &quot; آذربایجان &quot; ‌قزئتی (تبریز، 1945 - 1946) ==
  5 سپتامبر 1945-جی ایل تاریخینده آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سی‌نین رسمی اورقانی  &quot; آذربایجان &quot;  قزئتی نین ایلک سایی نشر اولوندو. فیریدون ابراهیمی ائله همین تاریخدن ده  &quot; آذربایجان &quot;  قزئتی ایله امکداش‌لیغا باشلادی. فریدون ابراهیمی نین  &quot; آذربایجان دانیشیر...ایفتیخارلی تاریخیمیزدن بیر نئچه پارلاق صحیفه &quot;  آدلی سیلسیله مقاله‌لری 31 اوکتوبر - 21 نووامبر 1945-جی ایل (9-30 آبان 1324-جو ایل) تاریخ‌لری آراسیندا  &quot; آذربایجان &quot;  قزئتی نین (آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سی‌نین اورقانی) 42-جی ساییندان باشلایاراق 60-جی سایی دا داخیل اولماقلا آیری-آیری باشلیقلار آلتیندا چاپ اولونموشدور. بو یازیلار فریدون ابراهیمی نین موقدّیمه‌سیندن و آذربایجانین قدیم تاریخی، اهالیسی، اونلارین میلّی کیملیگی، بو دیارین آزادلیغی، ایستیقلالیتی اوغروندا آپاردیقلاری موباریزه و فداکارلیق‌لاری، مدنیت تاریخی، دؤولت و اوردو قورولوشو، ادبیاتی، خطی، دیلی، سیاسی تشکیلات‌لاری، مذهب‌لری، گئییم، عادت-عنعنه لری عکس ائتدیرن 19 مقاله دن عیبارت‌دیر. فریدون ابراهیمی نین آذربایجان مدنیتی، تاریخی باره ده مقاله‌لری آذربایجان خالقی‌نین میلّی غورور حیسی نین اویانماسیندا موهوم رول اوینادی.&lt;ref&gt;Səməd Bayramzadə. Firidun İbrahimi və azərbaycançılıq (1-ci yazı), - “Bütöv Azərbaycan” qəzeti, say 08 (323), 18 may 2017&lt;/ref&gt;

  فریدون ابراهیمی نین سؤزوگئدن مقاله لری 1946-جی ایلده توپلو شکلینده  &quot; شوروی مدنیتی ائوی &quot;  طرفیندن &quot; آذربایجانین قدیم تاریخی حاقیندا &quot;  آدی ایله تبریزده آذربایجان دیلینده اسکی الیفبادا چاپ اولونموشدور.&lt;ref&gt;Əhəd Vahidi.“Tərcümə və təhqiq, yoxsa təhrif və təxribat?” &lt;nowiki&gt;http://www.pensouthazerbaijan.org/2015/06/blog-post_18.html?m=1&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

  فریدون ابراهیمی بو توپلونون ترتیب اولونماسی باره ده اصل مقصدینی اؤزونون آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سی اورقانی  &quot; آذربایجان &quot;  قزئتینده فارس دیلینده چاپ ائتدیگی موقدیمه‌سینده شرح ائده رک بئله یازیر:  

      &quot; بو خاطیره لری یازماقدا ایلک مقصدیم بودور کی، تهران بوش‌بوغازلارینی یئرینده اوتوردوم. ایکینجیسی، آزادلیق‌سئور و ایفتیخارلی میلتیمین حوقوقونو، تاریخینی و پارلاق مدنیتینی مودافیعه  ائتمکله گؤستریم کی، او، کیمدیر، تاریخی کئچمیشی ندیر و اولو بابالاری کیملر اولوب و اؤز میلّی ‌حیثیت‌لرینی قوروماق اوچون هانسی فداکارلیق لاری ائتمیشلر؟ ایسته ییرم کی، آزاد و دموکراتیک بیر جمعیتده اؤزونه عایید یئرینی و مؤوقئعینی الده ائتمک اوچون آیاغا قالخمیش آذربایجان میلتی نین حقیقی کیملیگینی بوتون دونیایا بیلدیرم &quot; .&lt;ref&gt;“Azərbaycan” qəzeti (ADF orqanı), say 43, 1 noyabr 1945.&lt;/ref&gt;

  همین موقددیمه ده آذربایجان دیلی و مدنیتینه موناسیبتده فارس شووینیست‌لری طرفیندن حیاتا کئچیریلن معلوم سییاسته ایشاره ائدن مؤلیف یازیر:  

 &quot; آوانتوریست‌لر آذربایجان میلتی نین دیلی، مدنیتی و ادبیاتی علئیهینه قلم چالماقدا داوام ائدیرلر و بیزیم دیلیمیزه، عادت-عنعنه لریمیزه موناسیبتده تام لیاقت‌سیز بیر شکیلده مینلرله آشاغیلاما و حؤرمت‌سیزلیک گؤستریرلر، بیزی تاریخسیز بیر میلت کیمی تقدیم ائدیرلر، میلتیمی تهقیر ائدیرلر، بیزی مدنیت‌سیز میلت کیمی قلمه وئریرلر، بیزی آنایاسا علئیهینه چیخان کوتله کیمی گؤستریرلر&lt;ref&gt;“Azərbaycan” qəzeti (ADF orqanı), say 42, 31 oktyabr 1945&lt;/ref&gt;. بونلار آنا دیلی نین برپاسی، اونودولموش آنایاسانین اساس مادّه لری نین ایجراسی طلبینی و حقیقی دموکراتیک پرینسیپ‌لرین ایجراسینی سیاسی قانونا ضید بیر حرکت کیمی گؤستریر و بئله‌لیکله، آذربایجانین غئیرتلی و لیاقتلی موجاهیدلری و اؤولادلاری‌نین قانی باهاسینا الده ائدیلمیش نایلیت‌لری اینکار ائدیرلر&quot;.&lt;ref&gt;“Azərbaycan” qəzeti (ADF orqanı), say 43, 1 noyabr 1945&lt;/ref&gt;     اولو اجدادلاریمیزین تاریخیندن، مدنیتیندن و دؤولتچی‌لیک عنعنه‌لریندن بحث ائدن فریدون ابراهیمی توپلونون  &quot; مادلار بیزیم اولو بابالاریمیزدیر &quot;  باشلیقلی یازیسیندا اوزون ایللر آذربایجانلی‌لارا قارشی سوی‌قیریم سیاستی یئریدن پهلوی‌لرین میلّی شووینیست سیاستینه قارشی اعتیراض علامتی اولاراق قئید ائدیر:  &lt;blockquote&gt;      &quot; بیزیم اولو بابالاریمیز اولان مادلار بشر تاریخینده موهوم رول اوینامیشلار. اونلار میلاددان 800 ایل اول گوجلو موستقیل دؤولت قورماغا نایل اولموشلار. بو دؤولت شیمال-غربده اورارتو (وان)، غربده آسور دؤولتی ایله همسرحد و قونشو اولموشدور. همین زامان‌لاردا ماد دؤولتی نین شرق حیصه‌سینده پارس (فارس) خالقی یاشاییردی. مادلار مدنیت و سیویلیزاسیا باخیمیندان او دؤورون ان موترقّی و اینکیشاف ائتمیش خالق‌لاری سیراسیندا آسورلار و بابیل‌لرله یاناشی دایانیردیلار. آما تاریخی تدقیقات‌لار گؤستریر کی، پارس خالقی مدنیت و یاشاییش طرزی باخیمیندان مادلارا نیسبتده خئیلی گئری قالیردیلار... &quot;

&lt;ref&gt;“Azərbaycan” qəzeti (ADF orqanı), say 45, 4 noyabr 1945&lt;/ref&gt;پاریس صولح کونفرانسی 1946  &lt;/blockquote&gt;  بو دؤورده فریدون ابراهیمی نین حیاتیندا ان موهوم و دیقت‌چکن حادیثه لردن بیری اونون اوروپایا، خوصوصیله ده پاریس شهرینه سفری ایدی. او، 1946-جی ایلده پاریسده صولح کونفرانسیندا ایشتیراک ائتمیشدیر.  

== پاریس صولح کونفرانسی 1946 ==
  قئید اولونمالی‌دیر کی، پاریس صولح کونفرانسیندا ایرانا اؤز حؤکومتی نین ایکینجی دونیا موحاریبه سینده غالیب گلمیش آنتی‌هیتلر کوالیسیاسی دؤولت‌لری ایله فاشیست آلمانی‌نین اوروپاداکی کئچمیش موتفیق‌لری آراسیندا صولح موقاویله لری حاقیندا مؤوقئعینی شرح ائتمک ایمکانی وئریلمیشدی.  

   فریدون ابراهیمی ده آذربایجان میلّی حؤکومتی آدیندان مطبوعات نوماینده سی صیفتی ایله بو کونفرانسا گئدیر و 1946-جی ایل آقوست آیی نین 10-دان پاریس شهری نین  &quot; لوکزامبورگ &quot;  آدلانان ان مشهور تاریخی قصرینده کئچیریلن کونفرانسین ایجلاسلاریندا ایشتیراک ائدیر.&lt;ref&gt;https://azertag.az/xeber/Azerbaycan_Milli_Hokumetinin_bas_prokuroru_olmus_Firidun_Ibrahiminin_xatiresi_anilib-1064326&lt;/ref&gt; 

  بو کونفرانسین ایجلاس‌لاریندا ایشتیراکین نتیجه سی اولاراق فریدون ابراهیمی آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سی‌نین اورقانی اولان  &quot; آذربایجان &quot;  قزئتی نین 9 نووامبر – 10 دسامبر 1946-جی ایل تاریخ‌لری آراسیندا چیخمیش 23 ساییندا  &quot; صولح اوغروندا &quot;  باشلیغی آلتیندا پاریس صولح کونفرانسی باره ده گئنیش حسابات کاراکترلی سیلسیله مقاله لرینی چاپ ائتدیریر.&lt;ref&gt;Eynulla Mədətli '''''- &quot;'''''Firudin İbrahiminin &quot;Sülh uğrunda&quot; əsərinə bir baxış&quot; https://525.az/site/?name=xeber&amp;duzelis=0&amp;news_id=99354#gsc.tab=0&lt;/ref&gt;  

  فریدون ابراهیمی پاریس صولح کونفرانسینا یولا دوشدوگو گوندن قاییدانا کیمی اوراداکی فعالیتینده، آذربایجانا گؤندردیگی حسابات‌لاریندا، &quot; آذربایجان &quot;  قزئتینده بو کونفرانس باره ده  &quot; صولح اوغروندا &quot;  باشلیغی آلتیندا چاپ ائتدیردیگی سیلسیله یازیلاریندا دا آذربایجانی، اونون خالقینی، میلّی وارلیغینی، قوردوغو میلّی حؤکومتین ایصلاحات‌لارینی، آذربایجانچی‌لیق ایدئیالارینی اؤزو اوچون اساس فعالیت خطی کیمی قبول ائتمیش و سون نفسینه کیمی ده بو پرینسیپ‌لره صادیق قالمیشدیر.  

     پاریس صولح کونفرانسی باره ده فریدون ابراهیمی‌دن آردیجیل، ایضاحلی، دوغرو و دوزگون معلومات آلان سئیید جعفر پیشه‌‌وری‌ 3 سپتامبر 1946-جی ایل تاریخینده آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سی‌نین تأسیس اولونماسی نین بیر ایل‌لیگی موناسیبتیله تبریز تئاتر سالونوندا تشکیل اولونموش بایرام مراسیمینده کی  نیطقینده بؤیوک بیر فخرله قئید ائتدی:  &quot; ایندی صولح کونفرانسیندا یاخین شرقده یوخ، بلکه الجزایر و تونیس‌دن گلن مطبوعات نوماینده‌لری ده بیزیم نوماینده لره دئمیشلر کی، اونلار دا بیزیم بؤیوک ایشیمیزی آلقیشلاییرلار. &quot; &lt;ref&gt;“Azərbaycan” qəzeti (ADF orqanı), say 1 (290), 5 sentyabr 1946&lt;/ref&gt; 

== اؤلومو ==
  بین الخالق موناسیبت‌لرده یارانان گرگینلیک سببیندن شوروی آذربایجان مسله‌سینده غرب دؤولت‌لری نین مودافیعه  ائتدیگی ایرانا گوذشته گئتمگه مجبور اولدو. شوروی قوشون‌لاری بورادان چیخاریلدیقدان سونرا ایران شاه قوشون‌لاری آذربایجان میلّی حؤکومتی نین اراضی‌سینه هوجوما کئچدیلر. گوجلو موقاویمته باخمایاراق 1946-جی ایلین دسامبر آییندا شاه قوشون‌لاری میلّی حؤکومتی سوقوطا اوغرادا بیلدی. میلّی حؤکومتین بعضی عوضولری و طرفدارلاری قوزئی آذربایجانا کئچدیلر. لاکین فریدون ابراهیمی اؤز دوغما یوردوندا قالماغی سئچدی. حبس ائدیلدیکدن سونرا، 1947-جی ایلین مه ین 22-ده تبریزده کی  گولوستان باغیندا آسیلاراق اعدام ائدیلدی. 
[[فایل:Firidun-ibrahimi-olumu.jpg|بندانگشتی|فریدون ابراهیمی‌نین اعدام صحنه‌سی]]


  حکیم آذری فرهادین و موهندیس علی اکبری علاالدین‌ین گؤردوک‌لری و دئدیک‌لریندن:  &lt;blockquote&gt; &quot; 1947-جی ایلین مه آی‌نین 22-ده تبریز شهرینده گونشلی هاوادا بؤیوک جانلانما وار ایدی. اهالی  &quot; گولوستان باغی &quot;-نا ییغیلمیشدی. اورادا دار آغاجی قورولموشدو. جاماعاتا معلوم ایدی کی، بو گون میلّی حؤکومتین باش ساوجی‌سی فریدون ابراهیمی‌نی دار آغاجیندان آساجاقلار (دیگر اینقیلابچی‌لارین هامیسینی تبریز شهری‌نین  &quot; ساعات قاباغی &quot;  آدلانان یئرینده دار آغاجیندان آسیردیلار).  &quot; گولوستان باغی &quot;  شاه قوشونو و ژاندارمالاری ایله احاطه اولونموشدو. ساعات 12-یه یاخین اوجا بویلو، ائنلی کورک، اَینینده میله-میل پئنجک، آغ کؤینک و قیرمیزی قالستوک تاخمیش، شوخ گئییملی فریدون ابراهیمی‌نی ژاندارمالارین احاطه‌سینده دار آغاجینا گتیردیلر. او واختا قدر ف.ابراهیمی‌نی گؤرمه‌میشدیم. بیردن اهالی تلاطومه گلدی. ژاندارمالارا و شاه قوشونونا هوجوم ائتمک ایسته دیلر. خالقین ناحاق قانی‌نین تؤکوله‌جگیندن احتیاط ائدن ف.ابراهیمی الینی یوخاری قالدیردی و اوجا سسله دئدی:  &quot; منیم عزیزلریم، هموطنلی‌لریم، صبر ائدین، قوی قان تؤکولمه‌سین! چوخ کئچمز کی، آذربایجان خالقی غلبه چالاجاق و یئنیدن آذربایجاندا میلّی حؤکومت قورولاجاق. یاشاسین آذربایجان خالقی! یاشاسین دوغما آنا وطنیمیز آذربایجان! &quot;  جللادلار قورخولاریندان ف.ابراهیمی‌نی درحال اعدام ائتدیلر. &quot;   &lt;/blockquote&gt;

==   فریدون ابراهیمی و آذربایجان ادبیاتی ==
  فریدون ابراهیمی حاقیندا آذربایجان ادبیاتی نین موختلیف اثرلرینده یئر آیریلمیشدیر. 21 آذر حرکاتی ایله یاخیندان تانیش اولان و اؤزوده اصلا گونئی آذربایجانلی اولان میرزه ابراهیموو یازدیغی  &quot; گله‌جک گون &quot;  اثرینده فریدون ابراهیمی‌یه ده یئر آییرمیشدیر. میرزه ابراهیموودان سونرا حبیب ساهر، فتحی خوشگنابی، بالاش آذراوغلو، مدینه گولگون، سهراب طاهر، خلیل رضا، عاریف صفا، تاری‌یئل اومید اثرلرینده اونون پوئتیک اوبرازینی یارادیبلار.  

=== فریدون ابراهیمی اوبرازی میرزه ابراهیمووون &quot; گله جک گون &quot;  رومانیندا ===
 &quot; گله جک گون &quot;  رومانی میرزه ابراهیمووون یارادیجی‌لیغیندا موهوم مرحله تشکیل ائدیر. میرزه ابراهیموو آذربایجاندا باش وئرن آزادلیق حرکاتینی روماندا پارلاق بدیعی بویالارلا عکس ائتدیرمیشدیر. آذربایجانی، ایرانی یاخیندان تانیماسی، خالقین حیاتینا دریندن بلدلیگی ادیبه بو حیاتی و شاهلیق رژیمی نین چوخ‌یؤنلو سیاسی گئدیش‌لرینی بوتون آیرینتی‌لاری ایله تصویر ائتمک ایمکانی یارادیر. بو بلدلیک اونا خالقین میلّی آزادلیق حرکاتی نین باش قهرمان‌لاریندان بیری کیمی تصویر ائتدیگی اوبرازی جانلی حیاتدان گؤتورمک شانسینی دا وئریر. بو مؤحتشم اوبرازین پروتوتیپی میلّی حؤکومتین یارادیجی‌لاریندان بیری و باش ساوجیسی اولان، فریدون ابراهیمی‌دیر.&lt;ref&gt;Parvana Mammadli interview. October 1, 2017&lt;/ref&gt;

    روماندا خالقین آزادلیغی اوغروندا موباریزه آپاران فریدون ابراهیمی‌نین و اونون عاییله‌سی نین فاجیعه‌سی ایناندیریجی بدیعی لؤوحه لرله تصویر اولونور.  &quot; گله جک گون &quot; ده یازیچی ایران و آذربایجان خالق‌لاری نین ایضطیراب‌لارلا دولو مشققتلی حیاتینی حسنعلی و موسی کیشی نین عاییله‌لری فونوندا عومومی‌لشدیریر. مینلرله زحمتکش اینسان بیر قارین چؤرک اوچون هر گون اساس‌سیز دهشتلی قانون‌لارلا اوزلشمه‌لی اولور. حاکیم رژیمین مأمورو حکمت اصفهانی نین  &quot; محصولون بئشده بیری رعیته چاتاجاق &quot;  امری کندلی‌لر اوچون سانکی اؤلوم حؤکمودور. بو آغریلی گونلرین بیرینده حسنعلی کیشینی ایلان چالیر و دوستونون عاییله‌سی‌نین یوکو ده اؤلوم-ظولوم دولانان موسی‌کیشی نین اوزرینه دوشور. خیرماندا تاخیل دئژی نین پوزولماسی اوستونده ه.اصفهانی موسی کیشینی آغاجا ساریتدیراراق وحشی‌جه سینه دؤیدورور. اوغول-گنج فریدون بو ایشگنجه یه، ظولمه قارشی عوصیان ائدیر، اصفهانی‌لره، اونلارا هاوادارلیق ائدن مؤوجود قانونلارا نیفرین‌لر یاغدیریر. فریدون حبس ائدیلیر و بونونلا دا عاییله نین زنجیرواری فاجیعه‌لری باشلانیر. موسی کیشی نین باشینا مین بیر بلا گلیر، یوردونون داشینی-داش اوستونده قویمور، تالان ائدیرلر. او، شیکایت ائتمک، عدالت اومیدی ایله تهرانا گئدیر. لاکین اونو هئچ کس دینله‌میر، آختاردیغی عدالتی تاپا بیلمیر، عکسینه، حبسه سالینیر. اوزلشدیگی حاق‌سیزلیق‌لار زینداندا اونو دلی ائدیر و زاواللی قوجا ائله اوراداجا اؤلور. سریّه خالا دا اری‌نین قاییتمادیغینی گؤرونجه اونو آختاریب تاپماق اوچون یولا چیخیر. آغیر یولچولوق و آجلیق ایکی اوشاغینی محو ائدیر. یول‌اوستو کندلرده اونلاری دفن ائدن آنا تهرانا گلیر. یازیچی یاخیجی بدیعی دیلله ایکی عاییله‌نین فاجیعه لری نین فونوندا بوتون خالقین مشققتلی حیاتی‌نین آیدین منظره سینی یارادیر. و سوندا حبسدن قورتولان فیریدون ابراهیمینی یئنه ده موباریزه مئیدانینا قوووشدورور. بونونلا دیقته ائدیر کی، خالقین ظولم و ایشگنجه دن، اسارت زنجیریندن یئگانه قورتولوش یولو موباریزه یه قالخماق، اینقیلاب ائتمک‌دیر. خالقین نیجاتی یالنیز میلّی بیرلیکده، میلّی وحدتده دیر. &quot; &lt;ref&gt;Esmira Fuad interview with Voice of America. December 31, 2011. Baku, Azerbaijan&lt;/ref&gt;  

== عاییله‌سی ==
  فریدون ابراهیمی‌نین آتاسی، غنی ابراهیمی اؤز دؤورونون موعاصیر دوشونجه‌لی ضیالی‌لاریندان اولموش و گیلان ایالتی‌نین رشت شهرینده میرزه محمد آخوندزاده نین (سیروس) باشچی‌لیغی ایله عدالت فیرقه‌سی یارادیلدیقدان سونرا، آستارا شهرینده عدالت فیرقه‌سی‌نین تشکیلات قورولوشونو یاراتماغا باشلامیشدیر. غنی ابراهیمی 1920-جی ایلین ژوئیه آییندا عدالت فیرقه‌سی‌نین انز لی شهرینده کئچیریلن ایلک کونقرسینده ایشتیراک ائتدیکدن و ایرانین کومونیست پارتیاسی نین یارادیلماسیندان سونرا همین پارتیانین تشکیلات قورولوشونون تملینی آستارادا قویور. غنی ابراهیمی دفعه لرله کومونیست دوشونجه‌لی فعالیت‌لرینه گؤره یاخالانیب محبوس اولونموشدور. 1931-جی ایلین سونلاریندا پولیس امکداش‌لاری طرفیندن اردبیل شهرینه آپاریلیب تحویل وئریله رک اورادان دا تبریزه کؤچورولموشدور. بیر مودت سونرا تبریزین حبسخاناسیندان تهرانین قاجار قصری حبسخاناسینا کؤچورولور و 2 ایل حبسدن سونرا، خسته‌لندیگینه گؤره، بوراخیلیب نهاوند رایونونا سورگون ائدیلیر. غنی ابراهیمی سورگونده اولماسینا باخمایاراق موباریزه‌سیندن گئری اوتورمور. ایراندا آزادلیق حرکاتی نین یئنیدن گوجلندیگی ایکینجی دونیا موحاریبه سی دؤنمینده 1944-جو ایلده ایرانین توده پارتیاسی نین تشکیلات تملینی نهاوندده قویور. 1946-جی ایلین دسامبر آییندا یئنیدن یاخالانیب حبس اولونور و آغیر ایشگنجه لره معروض قالیر. 1958-جی ایلین دسامبر آییندا بوراخیلدیقدان سونرا بعضی ال آلتی‌لارین واسیطه سیله زهرلندیریلیب اؤلدورولور.    

  ابراهیمی غنی نین حیاتی وطنی نین ایستیقلالی و آزادلیغی یولوندا، ایمپریالیزم و ایرتیجاعچی قووّه لره قارشی موباریزه ایله زنگین‌دیر و اوغلو ابراهیمی فریدونون تربیه‌سینده و دونیا گؤروشونون فورمالاشماسیندا بؤیوک تاثیر ائتمیشدیر.  

== اتک یازیلار ==
&lt;references /&gt;
[[بؤلمه:یازیچیلار]]
[[بؤلمه:سیاستچیلر]]
[[بؤلمه:آذربایجان دموکرات فیرقه‌سینین عوضولری]]</text>
      <sha1>ch4xud2r7jo62oevw5pesbrf6zlcjjp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فریدون بیگ کؤچرلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>591669</id>
    <revision>
      <id>1587638</id>
      <parentid>1569976</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T13:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58885" sha1="affoxtnn7g862s8vqz595dtvmp8fo3j" xml:space="preserve">{{یازیچی و شاعیر بیلگی قوتوسو|آد=فریدون بیگ کؤچرلی|اؤلوم تاریخی=6 ژوئن 1920 (57 یاشیندا)|عکس=Firidun bey Kocharli.jpg|چالیشما ساحه‌سی=ادبیات تنقیدچیسی ، سیاستچی|دوْغوم تاریخی=26 ژانویه 1863|دوْغوم یئری=[[شوشا]] [[روسیه ایمپیراتورلوغو]]|اؤلوم یئری=[[گنجه]]|میلیت=آذربایجان تورکو|اؤلوم سببی=گوللـله‌نیب|حکومت دورانی=[[آذربایجان خالق جومهوریتی]] [[روسیه ایمپیراتورلوغو]]}}

'''فریدون بیگ کؤچرلی'''  (26 ژانویه 1863، [[شوشا]]، [[باکی]] قوبرنیاسی – 1920&lt;ref&gt;[http://mak.bn.org.pl/cgi-bin/KHW/makwww.exe?BM=1&amp;NU=1&amp;IM=4&amp;WI=9810582460505606 MAK]&lt;/ref&gt;، [[گنجه]]) — [[آذربایجان جومهوریتی|آذربایجان]] معاریفچیسی، پداقوق، متودیست، ادبیاتشوناس، پوبلیسیست، آذربایجان ادبیات تاریخچی‌لیگی علمی‌نین بانیسی.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Nazilə Tahirova, Lelya Qafarova (2014). [http://anl.az/el/Kitab/2016/Azf-284834.pdf ''Firidun bəy Köçərli'' (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170517052431/http://anl.az/el/Kitab/2016/Azf-284834.pdf |date=2017-05-17 }}. Bakı. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[:az:Xüsusi:BookSources/978_9952_460_47_6|&lt;bdi&gt;978 9952 460 47 6&lt;/bdi&gt;.]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası''. V. Bakı. 1981. səh. 554.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;M.F.Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası (2007). [http://anl.az/down/teqvim2008.pdf ''Əlamətdar və tarixi günlər təqvimi'' (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220308105955/http://www.anl.az/down/teqvim2008.pdf |date=2022-03-08 }}. Bakı. K.M.Tahirov. 183.&lt;/ref&gt;

== یاشاییشی و تحصیلی ==
  فریدون بیگ کؤچرلی 26 ژانویه 1863-جو ایلده [[شوشا]] شهرینده آنادان اولوب. 1872–1876-جی ایل‌لرده شوشادا میرزه کریم منشی‌نین مدرسه مکتبینده تحصیل آلمیشدیر. داها سونرا 1876-جی ایلده شوشاداکی روس مکتبینه داخیل اولور&lt;ref&gt;Sevinc Əzimova (1977). ''Firidun bəy Köçərlinin pedaqoji fəaliyyəti və görüşləri''. Bakı.&lt;/ref&gt;.1878-جی ایلده آلکسی چرنیایئوسکی زاقافقازیا موعلّیم‌لر سمیناریاسینا طلبه توپلاماق مقصدی ایله بو مکتبه گلیر فریدون بیگی ده تحصیل آلماق اوچون قوْری‌یه آپاریر&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1879–1885-جی ایل‌لر عرضینده او زاقافقازیا موعلّیم‌لر سمیناریاسیندا تحصیل آلیر. تحصیل آلدیغی مودتده موعلّیم‌لری آ.او.چرنیایئوسکی و م.کیپیانی ایله یاخین موناسیبت ساخلاییر&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;&quot;[https://news.day.az/culture/387491.html Firidun bəy Köçərli- ədəbiyyat tarixçiliyi elminin banisi]&quot;. day.az. 2 mart 2013.&lt;/ref&gt;.  

== چالیشماسی ==
[[فایل:Firidun bəy və Badisəba xanım Köçərlilər.jpg|بندانگشتی|  حیات یولداشی بادیصبا خانیم کؤچرلی ایله بیرلیکده باکی 1920-جی ایل. ]]
[[فایل:Firidun bəy Köçərli Şuşada qohumları ilə. (Şuşa, 1915).jpg|بندانگشتی|  فریدون بیگ کؤچرلی شوشادا قوهوملاری ایله.(1915)]]
1885-جی ایلده سمیناریانی بیتیردیکدن سونرا [[ایروان]] گیمنازیاسینا تعیینات آلیر.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;H. Əhmədov. Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixi. Bakı: Elm və təhsil, 2014. — səh. 198–204.&lt;/ref&gt;1885–1890-جی ایل‌لرده ایرواندا فعالیت گؤستردیگی دؤورده گیمنازیادا آنا دیلی، حوسن-‌خط فن‌لرینی تدریس ائتمیش، پانسیون موربّی‌سی‌نین کؤمکچیسی وظیفه‌سینی داشیمیشدیر&lt;ref&gt;Literaty Criticism Arxivləşdirilib 2008-05-04 at the [[:az:Wayback_Machine|Wayback Machine]] by Shams Rufullayeva&lt;/ref&gt;. پداقوژی ساحه‌ده مووفّقیت‌لرینه گؤره دفعه‌لرله موکافات‌لاندیریلمیشدیر. اونا  &quot; Kollecski sekretar&quot; ،  &quot; Titulyar sovetnik&quot;  و &quot; Statski sovetnik&quot; روتبه‌لری وئریلمیشدیر. 1893–1894-جو ایل‌لرده یئنیدن ایروان گیمنازیاسیندا فعالیت گؤستریر. 1895-جی ایلده ایسه ایروان شهرینی ترک ائدیر. ائله همین ایلده قوری موعلّیم‌لر سمیناریاسی‌نین  &quot;تاتار شؤعبه‌سی &quot;‌-‌نین آذربایجان دیلی و شریعت موعلیمی تعیین ائدیلیر. 1918-جی ایله قدر قوری‌ده پداقوژی فعالیتینی داوام ائتدیریر. 1897-جی ایلده وکیلوف‌لار نسلیندن اولان بادیصبا خانیم کؤچرلی ایله عاییله حیاتی قورور&lt;ref&gt;[https://www.trend.az/life/socium/2112342.html &quot;Фирудин бек Кочарли - 150 лет: Ученый-первопроходец и учитель от Бога&quot;] ([[Rus dili|rus.]] ). trend.az. 26 yanvar 2013.&lt;/ref&gt;. 1910-جو ایلده قوری سمیناریاسی‌نین آذربایجان شؤعبه‌سی‌نین کئچیجی تعلیماتچیسی سونرادان ایسه سمیناریانین آذربایجان شؤعبه‌سی‌نین اینسپکتورو وظیفه‌سینه تعیین اولونموشدور. 1916–1917-جی ایل‌لرده سمیناریانین آذربایجانا کؤچورولمه‌سی اوچون تشبوث گؤسترمیش، تکلیف‌لر ایره‌لی سورموشدور. سیاسی پروسه‌لره قوشولاراق،  &quot;موساوات &quot;  پارتیاسینا عوضوو اولموشدور&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  

  1918-جی ایلده قوری موعلّیم‌لر سمیناریاسی‌نین آذربایجان شؤعبه‌سینی تدریس لوازیماتی و آوادان‌لیغی ایله بیرلیکده اؤز خرجینه قازاخ شهرینه کؤچورموش، بونون اساسیندا آذربایجان موعلّیم‌لر سمیناریاسی یارادیلمیشدیر. فریدون بیگ کؤچرلی سمیناریانین دیرکتورو تعیین اولونور. 17 سپتامبر تاریخیندن قازاخ موعلّیم‌لر سمیناریاسیندا ایلک درس‌لر باشلاییر. سونرادان قازاخدا ایلک اوشاق ائوی آچیر. 1918-جی ایل 28 مای تاریخینده آذربایجان میلّي شوراسی‌نین عوضوو سئچیلیر، و ایستیقلال بیاننامه‌سینی ایمضالاییر&lt;ref&gt;&lt;sup&gt;&quot;Сегодня день рождения известного азербайджанского филолога и писателя Фиридуна Кочарли&quot; (rus. ). aztv.az. 26 yanvar 2016.[ölü keçid]&lt;/sup&gt;&lt;/ref&gt;. 1919-جو ایل فوریه‌نین 1-ده موساوات پارتیاسی‌نین سیّار بوروسونون مرکزی کومیته‌سی‌نین تشبّوثو ایله تشکیل ائدیلمیش قازاخ شؤعبه‌سینه صدر سئچیلیر. شوروی ایشغالینا قدر قازاخ موعلّیم‌لر سمیناریاسینا رهبرلیک ائدیر&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.  

== یارادیجی‌لیغی ==
  1884-جو ایلده قوری موعلّیم‌لر سمیناریاسیندا تحصیل آلارکن  &quot; تعلیمی-سوقراط &quot;  اثرینی یازیب. ایروان گیمنازیاسیندا چالیشدیغی ایل‌لرده زؤهراب‌زاده ایله بیرلیکده  &quot; تعلیمی-لیسانی-تورکو &quot;  آدلی درس‌لیک ترتیب ائتمیشدیر. 1886-جی ایلده ایلک تئاتر تاماشاسینی قویموشدور. 1890-جی ایلده ایسه ایرواندا  &quot; موسیؤ ژوردان و درویش مستعلی شاه &quot;  کومدی‌سینی تاماشایا قویوب. 1891-جی ایلده  &quot;تعلیمی-سوقراط &quot;  آدلی کیتابی باغچاسارایدا  &quot; ترجومان &quot;  مطبعه‌سینده 1892-جی ایلده ایسه آ.س.پوشکیندن ترجومه ائتدیگی  &quot; تورچو و بالیق &quot;  منظوم ناغیلی ایروان شهرینده کیتاب حالیندا چاپدان چیخمیشدیر. م.ی.لرمونتوفون  &quot; اوچ خورما آغاجی &quot;  و آ.کولتسوفون  &quot; آ کیشی، نییه یاتیبسان؟ &quot;  شعیرلری‌نین ترجومه‌سیندن عیبارت کیتابی شوشادا چاپ ائدیلمیشدیر&lt;ref&gt;Fariz Yunisli (23 avqust 2013). &quot;[http://medeniyyet.az/page/news/1015/Edebiyyatsunasliq-tariximizde-Firidun-bey-Kocerli-imzasi.html Ədəbiyyatşünaslıq tariximizdə Firidun bəy Köçərli imzası&quot;]. medeniyyet.az.&lt;/ref&gt;.  &quot; تاتار کومد‌ی‌لری &quot;  آدلی ایلک علمی مقاله سی  &quot; Novoye obozreniye &quot; قزئتینده درج اولونموشدور. 1898-جی ایلده &quot; [[عرب الیفباسی]] و اونون قوصورلاری &quot;  سیلسیله مقاله‌سی  &quot; قافقاز &quot;  قزئتینده درج اولونور. 1900-جو ایلده موعلّیم‌لر سمیناریاسی‌نین عوموم‌دونیا پاریس سرگیسینده قوری سمیناریاسیندان نوماییش ائتدیریلن اکسپونات‌لار سیراسینا ف.کؤچرلی‌نین کیتاب‌لاری دا داخیل ائدیلیر. 1903-جو ایلده تیفلیسسده  &quot;آذربایجان تاتارلاری‌نین ادبیاتی &quot;  کیتابی روس دیلینده چاپ ائدیلیر. ائله همین ایلده م.ف.آخوندوفون  &quot;آلدانمیش کواکیب &quot;  پووستینی روس دیلینه چئویریر. 1904-جو ایلده آ.پ.چخوفون  &quot; آت فامیلیاسی &quot;  حکایه‌سینی ترجومه ائدیب، کیچیک بیر موقدّیمه ایله  &quot; شرقی-روس &quot;  قزئتینده درج ائتدیریر&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 1906-جی ایلده  &quot; [[ملانصرالدین (درگی)|موللا نصرالدین]] &quot;  درگیسی‌‌نین نشره باشلاماسینی تقدیر ائده‌رک، درگی‌نین بیرینجی اوچ آیلیق فعالیتی باره ده ایجمال حاضیرلاییب،  &quot;Tiflisskiy listok&quot; قزئتینده درج ائتدیریر.  &quot; [[ایرشاد (قزئت)|ایرشاد]] &quot;  قزئتینده  &quot; بیر دارالموعلّیمین کیفایت‌دیر‌ &quot;  آدلی مقاله ایله چیخیش ائده‌رک، آذربایجاندا موستقیل موعلّیم‌لر سمیناریاسی یارادیلماسی مسله‌سینی قالدیریر. [[جلیل محمدقولوزاده|جلیل محمدقولوزاده‌]]&lt;nowiki/&gt;نین  &quot; اوستا زئینال &quot;  کیتابچاسی حاقیندا عئینی آدلی مقاله‌نی  &quot;Znaniye&quot;  قزئتینده چاپ ائتدیریر. 1911-جی ایلده م.ف.آخوندزاده‌نین آنادان اولماسی‌نین 100 ایل‌لیک یوبیلئیی موناسیبتیله تیفلیسده کئچیریلن طنطنه‌لی ییغینجاقدا معروضه ایله چیخیش ائدیب. &quot; میرزه فتحعلی آخوندوف&quot;  آدلی کیتابی چاپ اولونوب&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170702201858/http://www.gumilev-center.az/firudin-bek-axmed-bek-oglu-kocharli-teoretik-rodnoj-literatury/ &quot;Фирудин бек Ахмед бек оглу Кочарли-теоретик родной литературы&quot;] ([[Rus dili|rus.]] ). gumilev-center.az. 28 iyun 2017. &lt;small&gt;2017-07-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;. 1912-جی ایلده اوشاق‌لار اوچون یازدیغی  &quot; بالالارا هدیه &quot;  کیتابی باکی‌دا  &quot; کاسپی &quot;  مطبعه‌سینده چاپ اولونور. 1913-جو ایلده یازدیغی  &quot; آذربایجان ادبیاتی تاریخی &quot;  آدلی اوچ جیلدلیک اثرینی تاماملامیشدیر&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[[Yusif Vəzir Çəmənzəminli]] (1921). [http://anl.az/el/alf4/chyv_e3.pdf ''Azərbaycan ədəbiyyatına bir nəzər'' (PDF). İstanbul. səh. 116.ISBN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190328070148/http://anl.az/el/alf4/chyv_e3.pdf |date=2019-03-28 }} [[Xüsusi:BookSources/9952-421-07-7|&lt;bdi&gt;9952-421-07-7&lt;/bdi&gt;]].&lt;/ref&gt;. 1920-جی ایلده  &quot; [[وطن دیلی]] &quot;‌‌نین 1. حیصه‌سی‌نین یئنیدن ایشلنمه‌سینده خیدمت‌لری اولموشدور. اونلارلا درس‌لیگه دوزه‌لیش ائتمیش، نظری ماتریالی، حکایه‌لری آرتیرمیش، متودیکا و ستیلیستیکاسینی زنگینلشدیرمیشدیر. اؤلوموندن سونرا 1925-جی ایلده  &quot; آذربایجان ادبیاتی تاریخی ماتریال‌لاری &quot;  کیتابی‌نین 1. حیصه سی 1926-جی ایلده ایسه کیتابین ایکی حیصه سی چاپ ائدیلمیشدیر&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. اوشاق‌لار اوچون یازدیغی  &quot; بالالارا هدیه &quot;  کیتابی ایسه 1967،1972 و 2013-جو ایل‌لرده چاپ ائدیلمیشدیر&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

== اؤلومو ==
  1920-جی ایلین مئی‌ینده قازاخ کومونیست‌لری کؤچرلینی و دیگر  &quot; موساوات &quot;  فونکسیونرلرینی  &quot;خالقا خیانتده &quot; ،  &quot; میلّی نیفاق تؤرتمکده &quot; ،  &quot; تورپاق و مولک ضبط ائتمکده &quot; ، ژنرال-قوبرناتور ه.خویسکی‌نین اعتیبارلی شخص لری اولماقدا ایتّیهام ائتدیلر&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. قازاخ اینقیلاب کومیته‌سی‌نین گنجه فؤوق‌العاده کومیته‌سینه تقدیماتینا اساساً، ادیب حبس اولونموش، 20-جی دیویزیانین 7-جی خوصوصی بؤلمه‌سی خوصوصی شؤعبه‌سینده شاهیدلر دیندیریلمه‌دن، وئریلمیش ایضاحات‌لار نظره آلینمادان گوللـه‌لنمه‌سی حاقیندا قرار چیخاریلمیشدیر. قرار 7-جی خوصوصی بؤلمه‌نین ریسی لیبرمان و فؤوق‌العاده کومیسار حمید سولطانوف طرفیندن تصدیق ائدیلمیش، حؤکم یئرینه یئتیریلمیشدیر.&lt;ref&gt;[http://axc.preslib.az/az/page/bDQCXgE78T &quot;AXC qurucuları&quot;.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ru.openlist.wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%87%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%83%D0%BD-%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4-%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1863) &quot;Кочарлинский Фиридун-бек Ахмед-бек оглы (1863)&quot; (rus. ).] openlist.wiki. &lt;small&gt;1 aprel 2019 tarixindəarxivləşdirilib&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;

  گولللنمه حاقیندا چیخاریلمیش قرار&lt;ref&gt;[https://news.milli.az/culture/165389.html &quot;Firudin bəy Köçərli - 150 il&quot;. milli.az. 26 yanvar 2013.]&lt;/ref&gt;:  &lt;blockquote&gt; &quot;  من، یگیرمینجی دیویزیانین خوصوصی شؤعبه‌سی‌نین حربی موستنطیقی بو گون فریدون بیگ کؤچرلینسکی‌نین عکس‌اینقیلابچی کیمی ایتتیهامنامه‌سی اوزره ایشینه باخاراق و قازاخ اینقیلاب کومیته‌سی‌نین اونا وئردیگی خاصیتنامه‌نی نظره آلاراق بیلدیریرم کی، موتهیم کؤچرلینسکی اؤزونون حاکیمیتیندن و بؤیوک صلاحیتیندن ایستیفاده ائده‌رک زحمتکئش خالقا زوراکی‌لیق گؤسترمیشدیر. کؤچرلینسکی قازاخدا  &quot; موساوات &quot;  پارتیاسی‌نین صدری اولارکن میلتچی‌لیک اهتیراس‌لارینی قیزیشدیرمیشدیر. نتیجه‌ده قونشو میلت‌لر آراسیندا توققوشمالار باش وئرمیشدیر. اونون وئردیگی ایضاحات هئچ ده ایناندیریجی دئییلدیر... متّهیم کؤچرلینسکی‌نین شاهیدلرین دیندیریلمه‌سی حاقیندا عریضه‌سینی نتیجه‌سیز قویماق (ردّ ائتمک) لازیم‌دیر. اونون گله‌جکده آزادلیقدا قالماسی قازاخ قزاسیندا عکس‌اینقیلابی حرکاتین باش وئرمه‌سینه، فهله و کندلی‌لرین گوناه‌سیز اولاراق قانلاری‌نین تؤکولمه‌سینه سبب اولا بیلر. 

قرارا آلینیر: موتّهیم کؤچرلینسکی گوللـه‌لنسین. 

تصدیق ائدیرم: 7نؤمره‌لی خوصوصی بؤلمه‌نین رئیسی لیبرمان  

تصدیق ائدیرم: فؤوق‌العاده کومیسسار ح.سولطانوف. &quot;   &lt;/blockquote&gt;

==   موکافات‌لاری ==
  1899-جو ایلده اوچ درجه‌لی  &quot; موقدس آننا &quot;  اوردنی ایله 1902-جی ایلده ایسه ایکی درجه‌لی  &quot; موقدس استانیسلاو &quot;  اوردنی ایله تلطیف ائدیلمیشدیر&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;  

==  ایرثی ==
  فریدون بیگین ایرثی‌نین آراشدیریلماسی، آذربایجان میلّی حرکاتی ایله علاقه‌سی‌نین اولماسینا گؤره شوروی دؤورونده خوصوصاً ده استالین‌ین حاکیمیتی دؤورونده دئمک اولار کی مومکون‌سوز ایدی. ایلک دفعه  1957-جی ایلده بکیر نبی‌یئف اونون ایرثینی آراشدیرمیشدیر. او، آرشیو ماتریال‌لاری توپلایاراق فریدون بیگین ساغ قالان طلبه‌لری ایله گؤروشه‌رک 1960-جی ایلده &quot;ف.کؤچرلی‌نین حیات و یارادیجی‌لیغی &quot;  مؤوضوسوندا نامیزدلیک ریساله‌سینی مودافیعه  ائتمیشدیر&lt;ref&gt;[http://www.azerizv.az/PDF/2008/azizv_100_2008_p_3-4.pdf &quot;Фиридунбек Кочарли: народный учитель и замечательный литературовед&quot; (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150331220222/http://www.azerizv.az/PDF/2008/azizv_100_2008_p_3-4.pdf|date=2015-03-31}} ([[Rus dili|rus.]] ). Азербайджанские известия. 7 iyun 2008.&lt;/ref&gt;. 12 سپتامبر 1967-جی ایلدن جومهوریت اوشاق کیتابخاناسی فریدون بیگ کؤچرلی‌نین آدینی داشیییر&lt;ref&gt;&quot;[http://www.clb.az/tariximiz_k44.html Firidun bəy Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının tarixi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210519212111/http://www.clb.az/tariximiz_k44.html |date=2021-05-19 }}&quot; ([[Azərbaycan dili|''azərb.'']] ‎). &lt;nowiki&gt;http://www.clb.az&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. 2013-جو ایلده فریدون بیگ کؤچرلی‌نین آنادان اولماسی‌نین 150 ای‌للیک یوبیلئیی کئچیریلمیشدیر.&lt;ref&gt;[http://president.az/articles/7357 Firidun bəy Köçərlinin 150 illik yubileyi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı]&lt;/ref&gt;.  

== فریدون بیگ کؤچرلی‌نین فیکیرلری ==

*  &quot;‌بیر میلتین مالینی، دؤولتینی و حتّی وطنینی الیندن آلسان اؤلوب ایتمز، آما دیلینی آلسان فوت اولار، اوندان بیر نیشان قالماز&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.&quot;   
*  &quot; ‌گر بیر خالقی محو ائتمک، اونو آدام توپلوسونا چئویرمک ایسته‌ییرسینیزسه، موعلیمینی ساوادسیز، حکیمینی ایسه کم‌ساواد ائله‌یین. بیری اونون باشینی، او بیری جانینی زای ائله‌سین. &quot;   
*  &quot;  موعلّیم‌لیک آغیردیر، آنجاق پاک و موقدس خیدمت‌دیر. سمیناریادا آلدیغینیز علم و تربیه‌نی ائله یوکسک و هوندور مقامدا ساخلایین کی، نورو اطرافی دا ایشیقلاندیرا بیلسین.‌ &quot;   
*  &quot;  هر بیر خالقین مادّی یوخسول‌لوغو، ایقتیصادی دوشکونلوگو اونون ذهنی یوخسول‌لوغونون، معنوی دوشکونلوگونون نتیجه‌سینده مئیدانا چیخیر.‌ &quot;   
*  &quot;  من، بالالارا هدیه اولماق اوچون خالقیمیزین یاراتدیغی ناغیل و حکایه‌لردن، مثل و تاپماجالاردان و بیر چوخ منظومه‌لری توپلاییب بو کیتابی ترتیب ائتدیم کی، اونلار اونودولوب خاطیره‌لردن چیخماسین. &quot;   
*  &quot;  هر میلتین اؤزونه‌مخصوس آنا دیلی وار کی، اونون مخصوصی مالی‌دیر. آنا دیلی میلتین معنوی دیری‌لیگی‌دیر، حیاتی‌نین مایه‌سی منزیله‌سینده‌دیر. آنانین سودو بدنین مایه‌سی اولدوغو کیمی، آنانین دیلی ده روحون قیداسی‌دیر، هر کس اؤز آناسینی و وطنینی سئودیگی کیمی، آنا دیلینی ده سئویر. &quot;   
*  &quot;اصل ادبیات حیاتی حقیقت‌لری عکس ائتدیرمکله یاناشی جمعیتی، خالقی قاباقجیل ایدئیالارلا سیلاح‌لاندیرمالی‌دیر، اونون آزادلیق موباریزه‌سینه کؤمک ائتمه‌لی‌دیر: حقیقی شاعیر میلت و وطن یولوندا جانلار فدا ائتمک لازیم ایسه وطن اوغلان‌لاری‌نین اورگینه یاندیریجی اود سالیب، اونلاری هر قیسیم فداکارلیغا و جان‌نیثارلیغا شؤوقمند ائتمه‌لی‌دیر. &quot;   
*  &quot;  نه قدر بیر قؤوم و طایفا علم‌سیز و معریفت‌سیز اولسا، بیر او قدر اونون ادبیاتی ضعیف و بی‌مضمون اولاجاقدیر. حتّی چوخ طایفالار واردیر کی ادبیات نه اولدوغونو بیلمزلر. بونلار دونیا اوزونده چوخ مودت یاشاماییب پوچ و زای اولورلار. ترقّی و سعادت فیکرینده اولان و ادبی زیندگان‌لیق آرزوسونا دوشن قؤوم و میلت گرک‌دیر ان اول اؤز آنا دیلی‌نین ووسعت و قووّت تاپماغینا سعی و حمیت گؤسترسین و ادبیاتی-میلّیه‌سی‌نین آثاری-نفیسه و تصنیفاتی-ممدوحه ایله زنگینلشدیرسین. &quot;   
*  &quot;ائی قارداش‌لار، حیاتین قدرینی بیلینیز، اویانینیز، حرکت ائدینیز، قاپی-باجالارینیزی آچینیز، ائوینیزه ایشیق دوشسون، عوفونتلی و آغیر هاواسی دَییشیلسین. گؤزلرینیزین توزونو سیلیب دیقت ایله اطرافا باخینیز، هر کس ایشله‌ییر، چالیشیر، حیاتدان نفع‌بردار اولور. &quot;   
*  &quot;  بیز دیلیمیزی بیلمیریک و بوندا تقصیر بیزده دیر، دیلیمیزده دئییل. فارس و عربه مئییل و رغبتیمیز او قدر چوخ اولوبدور کی، اؤز دیلیمیزده اولان سؤزلری آتیب عوضینه اجنبی دیل‌لرین غلیظ عیباره‌لرینی و سؤزلرینی گؤتورموشوک و گؤتوردوگوموز سؤزلری و عیباره‌لری اؤز دیلیمیزین شیوه‌سینه اویدورماییب عئینی حالی ایله دیلیمیزه قاریشدیرمیشیق و نأقابیل پینه‌چی‌لر کیمی الیمیزه هر نه دوشوبسه، پالتاریمیزا یامامیشیق. بیزیم قزئت‌لرده چاپ اولونان مقاله‌لر، تلقرام ترجومه‌لری، حتّی اعلان‌لار او قدر دولاشیق و چتین دیلده یازیلیر کی، اوخویان‌لار باشا دوشمه‌ییر و باشا دوشمه‌دیکلری حالدا قزئته اوخوماقدان رغبت‌لری کسیلیر. دیلین شیوه‌سینی ایتیرمک و اوسلوبونو پوزماق بؤیوک فساددیر. مرحوم حسن‌بیگ ملیکوفون  &quot; اکینچی &quot;  قزئتی‌نین نؤمره‌لری الینیزه دوشسه، اوخویوب بو مطلبین باره‌سینده بیر آز فیکیر ائله‌یین&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.&quot;   

== فریدون بیگ کؤچرلی حاقیندا فیکیرلر ==
&lt;blockquote&gt; &quot;  فریدون بیگ کؤچرلی آذربایجان ادبیاتی‌نین تدقیقییله یئگانه مشغول بولونان قییمتدار بیر موحریر، موعلیم و عالیم ایدی.  

  [[محمد امین رسولزاده|محمد امین رسول‌زاده]]&quot;   &lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt; &quot;‌  فریدون بیگ کؤچرلی فولکلورو جامع‌ده‌کی  اینسان لارین ترتربیه‌سی، آییلماسی و ساوادلانماسی اوچون موهوم واسیطه‌لردن حساب ائدیردی، اونا گؤره ده خالق ادبیاتی‌نین توپلانماسی و نشری اوچون چالیشیردی. 

[[جواد هیئت|جاواد هئیت]]&quot;   &lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt; &quot;  فریدون بیگین تکجه بیر موعلیم کیمی دئییل، هم ده اؤز خالقی‌نین ادبیاتینی سئون آلوولو وطنداش کیمی آذربایجان ادبیاتینی تبلیغ ائتمه‌سی منیم قلبیمده نجیب حیس‌ّلر اویادیردی. فریدون بیگ حاقیندا هامی بئله فیکیرده ایدی کی، او سون درجه بؤیوک آدام‌دیر. بؤیوکلوگو ده اوندادیر کی، دوغولدوغو تورپاغا، منسوب اولدوغو خالقا – اونون ادبیاتینا ایدئال درجه ده صادیق‌دیر.  

  علی صبری قاسیموف‌ &quot;   &lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt; &quot;  فریدون بیگ کؤچرلی ان موقتدیر، ان سئوگیلی ادیب‌لریمیزدن بیری‌دیر. بو شخص ادبیات تاریخیمیزی یازماقلا بوتون کئچمیشیمیزی دیریلتدی. شاعیرلریمیزین عولوی روح‌لارینی جانلاندیردی و حیاتی‌فیکریه‌میزی طبیعی یولونا سالدی. چوخ حئیف کی، فریدون بیگ حضرت‌لری‌نین چوخ آز اثرلری اوخوجولارا مال اولدو. ان گوزیده‌سی  &quot; آذربایجان تورکلری‌نین ادبیات تاریخی&quot;  هله طبع اولونماییب قالیر. بو کیتابی شرقشوناس بیر اجنبی یازسا ایدی اوروپادا اونون ایله بؤیوک آد قازاناردی. گؤره سن بس بیزیم آرامیزدا فریدون بیگ کؤچرلی جناب‌لاری کیمی آدام‌لارین عمله گلمه‌سینی نییه شوخ و هوس ایله قارشیلامیریق؟  

  [[یوسف وزیر چمن‌زمینلی|یوسف وزیر چمنزمینلی]]&quot;   &lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt; &quot;‌‌فریدون بیگین ادبیات تدقیقاتی آذربایجان ادبیاتشوناس‌لیغی اوچون چوخ قیمتلی و تاریخی خیدمت‌دیر. اونون سایه‌سینده قدیم دؤورون بیر چوخ شاعیرلری و اثرلری مئیدانا چیخاریلیب خالقا تانیدیلمیشدیر. یئنه اونون تدقیقاتی سایه‌سینده بؤیوک-کیچیک آذربایجان شاعیرلری حاقیندا، واختیندا ایلک تصوور حاصیل ائدیلمیشدیر. اونون اثرلری اوزون ایل‌لر قدیم ادبیات تاریخچی‌لری اوچون منبع و وسایت اولموشدور. بیر اینستیتوتون گؤره بیلمه‌دیگی ایشی ف.ب.کؤچرلی تکباشینا گؤرموشدور.  

  [[میرجلال پاشایئو|میر جلال]]&quot;   &lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt; &quot; ا‌دبی ایجتیماعیتیمیزین کؤچرلی یارادیجی‌لیغی ایله یاخیندان ماراقلانماسی تامامیله طبیعی‌دیر. چونکی 19. عصرین سونو، 20. عصرین بیرینجی روبعونده گئنیش ادبی، ایجتیماعی، علمی-پداقوژی فعالیت گؤسترمیش کؤچرلی‌نین زنگین ایرثی ادبیاتیمیزین همین دؤورو حاقیندا گئنیش تصوور یارادا بیلن قییمتلی منبع‌لردن‌دیر. فریدون بیگ کؤچرلی آذربایجان ادبیاتشوناس‌لیغی تاریخینده ایلک دفعه  اولاراق ادیب و شاعیرلریمیزین بؤیوک بیر قیسمینی احاطه ائدن ادبیات تاریخینی یازمیشدیر. بو اثرده 129 شاعیرین ادبی ایرثی و اونلاردان بؤیوک بیر قیسمی‌نین ترجومه‌یی-حالی وئریلمیش، اثرلری حاقیندا اوریژینال فیکیرلر سؤیلنمیشدیر. فریدون بیگ کؤچرلی‌نین هم تنقیدی مقاله‌لرینده، هم ده تدقیقاتچی‌لیق فعالیتینده باریز شکیلده نظره چارپان خوصوصیت‌لردن بیری و دئمک اولار کی، ان باشلیجاسی، اونون موعاصیرلیک پروبلمینی همیشه دیقت مرکزینده ساخلاماسی‌دیر. 

  بکیر نبی‌یئف‌ &quot;   &lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt; &quot;  فریدون بیگ کؤچرلی‌نین گله‌جک حاقیندا ساغلام بیر رومانتیکاسی واردی. او، بعضاً اوزونو صینفه توتاراق، اوشاق‌لارا یانیقلی بیر سسله دئیردی کی، سیزه باخارکن من آذربایجان خالقی‌نین گونشلی گله‌جگینی تأمین ائده‌جک خوشبخت‌لر نسلینی گؤرورم. اوخویون، بالالاریم، خالقیمیزین نیجات یول‌لاریندا اونا دایاق اولون.  

  مهدیخان وکیلوف‌ &quot;   &lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt; &quot;  فریدون بیگ کؤچرلی منیم قلبیمده حساس بیر اینسان، غرض‌سیز ادبیاتچی، یورولماز بیر معاریفچی کیمی ابدی ایز بوراخمیشدیر. بیزیم ائل ادبیاتیمیز او قدر ووسعتلی‌دیر کی، اونو یازماقلا قورتاراجاق شئی‌لردن دئییل. میلتیمیزین ایستعداد و مهارتی-فیطری‌لرینه و احوالی-روحیه‌سینه آشینا اولماق ایسته‌ین‌لر مؤحترم فریدون بیگ کؤچرلی‌نین  &quot; بالالارا هدیه &quot;  کیتابچاسیندا ایستیفاده ائده بیلرلر. او، جاماعاتیمیزین آراسیندان ناغیل، مثل، تاپماجا و شعیرلری بیر یئره توپلاماقلا کؤرپه‌لریمیزه بؤیوک هدیه ائتمیشدیر&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;  

  عبدالله شایق‌ &quot;   &lt;/blockquote&gt;

== کیتاب‌لار ==

===   اثرلری‌نین نشری ===

*   م.ف.آخوندوف حضرت‌لری‌نین تولّودوندن 100 ایل مورورائتمه موناسیبتیله یازیلمیش ریساله‌یی-یادیگارانه دیر /فریدون بیگ کؤچرلی. - تیفلیسس، کولتورا، 1911. - 71 ص.  
*   بالالارا هدیه (میلّی ناغیل و حکایه‌لر، مثل و تاپماجا و نؤوع‌به‌نؤوع منظومه‌لر مجموعه‌سی) /فریدون بیگ کؤچرلی. - باکی، 1912. - 101 ص. عرب الیفباسیندا.  
*   آذربایجان ادبیاتی تاریخی ماتریال‌لاری /فریدون بیگ کؤچرلی. - باکی: آذرنشر، 1925.- ج.1.ه.بیر.- 276 ص. عرب الیفباسیندا.  
*   آذربایجان ادبیاتی تاریخی ماتریال‌لاری /فریدون بیگ کؤچرلی. - باکی: آذرنشر، 1925.- ج.1. ه.2.- 345 ص. عرب الیفباسیندا.  
*   آذربایجان ادبیاتی تاریخی ماتریال‌لاری /فریدون بیگ کؤچرلی. - باکی: آذرنشر، 1926.- ج.2. ه.1.-278 ص. عرب الیفباسیندا.  
*   آذربایجان ادبیاتی تاریخی ماتریال‌لاری /فریدون بیگ کؤچرلی. - باکی: آذرنشر، 1926.- ج.2. ه.1.- 283 ص. عرب الیفباسیندا.  
*   سئچیلمیش اثرلری /فریدون بیگ کؤچرلی؛ ترتیب و قئیدلر کمال طالب‌زاده و نادر محمدوف، رئد. ک.طالب‌زاده. - باکی: آذربایجان س‌س‌ر ائا نشریاتی، 1963. - 341 ص.  
*   بالالارا هدیه /فریدون بیگ کؤچرلی؛ ترت. ائد. و رئد. بکیر نبی‌یئف. - باکی: گنجلیک، 1967. - 88 ص. شک.  
*   بالالارا هدیه /فریدون بیگ کؤچرلی.- 2. نشر. - باکی: گنجلیک، 1972. - 88 ص. شک.  
*   آذربایجان ادبیاتی: 2 جیلدده /فریدون بیگ کؤچرلی؛ ترانلیتراسیا و ترت. ائد. موقد. ایضاح‌لار و قئیدلرین مؤلیفی ر.قنبر قیزی؛ رئد. ه.میرحمدوف؛ آذربایجان س‌س‌ر ائا، نظامی آدینا ادبیات این-تو.- باکی: علم، 1978. - ج.1. - 599 ص. 
*   آذربایجان ادبیاتی: 2 جیلدده /فریدون بیگ کؤچرلی. - باکی: علم، 1981. - ج.2. - 460 ص.  
*   بالالارا هدیه /فریدون بیگ کؤچرلی، س.ع.شیروانی؛ فریدون بیگ کؤچرلی؛ س.س.آخوندوف، ع.شایق؛ ترت.ائد. س.حسینوف. - باکی: گنجلیک، 1985. – 424ص. دونیا اوشاق ادبیاتی کیتابخاناسی. کیتابدا فریدون بیگ کؤجرلی بؤلمه‌سی آیریلمیشدیر [ص.126-213].  
*   بالالارا هدیه /فریدون بیگ کؤچرلی؛ رئد. ت.جمیلووا. - باکی: گنجلیک، 1987. - 104 ص.  
*   19.عصر آذربایجان ادبیاتی مونتخباتی: درس وسایتی /ترت.: ر.حسنووا، ت.احمدوو. - باکی: آدو-نون نشریاتی، 1992. – 771ص. کیتابدا فریدون بیگ کؤچرلی‌نین  &quot; ایرواندان مکتوب &quot;  اثری وئریلمیشدیر [ص.597-598].  
*   آذربایجان ادبیاتی: 2 جیلدده /فریدون بیگ کؤچرلی؛ ترت.، موقد. ایضاح و قئید. مول. روقیه قنبرقیزی؛ رئد.: ه.میرحمدوف، ب.نبی‌یئف.- تکرار نشر. - باکی: آوراسیا پرس، 2005. - ج.1. - 2005.- 557، [3] ص.؛ ج.2.- 2005. - 461، [3] ص. کلاسیک آذربایجان ادبیاتی.  
*   بالالارا هدیه: (ناغیل‌لار، سایاچی سؤزلر، دوزگولر و س.) /ف.کؤچرلی؛ رئد. س.بئکتاشی؛ رس. آ.حسینوف؛ آذربایجان رسپوبلیکاسی مدنیت و توریزم ناظیرلیگی. - باکی: شرق-غرب، 2013. - 171 ص.ایل&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  

== ترجومه‌لری ==

*  &quot; تعلیماتی-سوقراط &quot; : احوالی-سوقراط کی، قدیم یونان‌لارین موعلیمی /باغچاسارای.- 1891.- 88 ص. 
*   پوشکین، آ.س. تورچو و بالیقچی /الئساندر سرگیویچ پوشکین / ایروان.- 1892.- 15 ص.  
*   م.لرمونتوف.  &quot; اوچ خورما آغاجی &quot;  و آ.کولتسوف &quot; آ کیشی، نییه یاتیبسان؟ &quot;  / شوشا، 1895.  
*   چخوف، آ. آت فامیلیاسی /آنتون چخوف //شرقی-روس.- 1904.- 16-17 اییون.  
*   ترتیب ائتدیگی و اؤن سؤز یازدیغی کیتابلار[رئداکته | اساس رئداکت]  
*   جاوانشیر احمد بیگ آثاری-احمد بیگ /اؤن سؤز. فریدون بیگ کؤچرلی؛ نشر ائد. حمیده خانیم داواتدارووا.- تیفلیس، 1906.- 105 ص. 
*  &quot; سایچی سؤزلری &quot;  و  &quot; واله‌ین نغمه‌سی &quot;  روسجا ترجومه‌لری ایله بیرلیکده /توپلایانی ف.کؤچرلی //سمومپک.- تیفلیسس، 1910.- بور.41.  
*   موحریرین ایفاده‌یی-مرامی /اؤن سؤز. فریدون بیگ کؤچرلی.- بالالارا هدیه.- باکی، 1912.  
*   موقدس تاریخ /ترت.ائد.: م.افندی‌زاده، ف.کؤچرلی؛ ترج.ائد.ف.شیرینوف؛ تورک دیلینده یازانی حسین‌ افندی غایبوف و عبدالسلام آخوندزاده تأسیس و تجهیز ائدیبلر؛ آذربایجان رئسپوبلیکاسی تحصیل جمعیتی.- باکی: تحصیل، 2007.- 72 ص.  

== حاقیندا یازیلان کیتاب‌لار ==

*   نبی‌یئف، ب. گؤرکملی تدقیقاتچی و ادبیاتشوناس (1863-1920) /بکیر نبی‌یئف؛ رئد. شیخعلی قربانوف؛ آذربایجان س‌س‌ر ائا، نظامی آد. ادبیات اینستیتوتو.- باکی: آزس‌س‌ر ائا، 1963.- 164 ص  
*   نبی‌یئف، ب. فریدون بیگ کؤچرلی: معنالی عؤموردن صحیفه‌لر /بکیر نبی‌یئف.- باکی: گنجلیک، 1984.- 228 ص.  
*   بکتاشی، ای. فریدون بیگ کؤچرلی‌نین یارادیجی‌لیق یولو /عنایت بکتاشی.- باکی: یازیچی، 1986.-183 ص.  
*   نظیرلی، ش. قوری‌دن گلن قاتار: [سندلی پووست] /شمیستان نظیرلی؛ رئد. ت.محمدوف؛ رسام ائ.اسماییلوف.- باکی: آذرنشر، 1993.- 207 ص.  
*   فریدون بیگ کؤچرلی‌نین شخصی آرشیوی /ترت. محمد عادلوف؛ رئد.: آ.رامازانوف، ر.ولی‌یئو؛ آمئا محمد فضولی آد. الیازمالار این-تو؛ شکی رگیونال علمی مرکزی.- باکی: نورلان، 2005.- 286ص  
*   زاقافقازیا (قوری) موعلّیم‌لر سمیناریاسی آذربایجان شؤعبه‌سی-130 [فوتوالبوم] /ترت.: ه.احمدوف، ای.عیسی‌یئف، م.الیاسوف، آ.رستموف؛ رئد.ه.بایرام‌اوغلو.- باکی: آبو، 2009.- 59 ص.  
*   پیرعلی‌یئف، و. ف.ب.کؤچرلی‌نین پوبلیسیستیکاسی: مونوقرافیا /و. پیرعلی‌یئف؛ علمی رئد. خ.ق.محمدوف.- باکی، 2010.- 335 ص.  
*   نظیرلی، ش. قوری‌دن گلن قاتار: [سندلی پووست] /شمیستان نظیرلی.- علاوه لرله ایکینجی نشری.- باکی: شرق-غرب، 2011.- 492 ص.  
*   احمدوف، ه. معاریف فدایی‌لری: قوشا قاناد /حسین‌ احمدوف.- باکی: آدپو، 2013.- 199 ص  
*   فریدون بیگ کؤچرلی: شیفاهی و یازیلی ادبیات /ترت.ائد. ک.علی‌یئف، ف.قاسمووا؛ رئد. م.کاظم‌اوغلو؛ آمئا، فولکلور این-تو.- باکی: نورلان، 2013.- 178 ص.  
*   گؤرکملی معاریف خادیمی /علمی رئد. ه.م.احمدوف.- باکی: آدپو، 2013.- 113ص  

== یازدیغی مقاله‌لر ==

*   ایرواندان مکتوب /فریدون بیگ کؤچرلی //کشکول.- 1890.- №104.- 20 آوریل[20].  
*  &quot; موسیؤ ژوردان و مستعلی شاه &quot; کومدی‌سی‌نین تاماشایا قویولماسی حاقیندا /فریدون بیگ کؤچرلی //کشکول.- 1890.-20 آوریل.  
*   بیر آداما جاواب /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- №42.- 9 ژوئیه.  
*   جاواب /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- №23،24،25.- 25، 28، 30 مئی.  
*   حؤرمتلی  &quot; شرقی-روس &quot;  روزنامه‌سینه بیر نئچه سؤزلر/فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- №17.- 9 مئی.  
*   قاراباغ (شوشا) موسلمان موعلّیم‌لری‌نین هیمّتی:[شوشادا گنج موعلّیم‌لرین حاضیرلادیقلاری  &quot; حاجی قارا &quot;  تاماشاسی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- №52.- 3 آقوست.  
*   قاراباغدان (شوشا)، تیفلیسدن شهر مکتب‌لرینه درس وئرن موعلّیم‌لرین ایجتیماعی رأیی ندی /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- №38.- 29 ژوئن. 
*   قاراباغدان زاقافقازیا دارالموعلّیمی‌نین تیفلیسه نقل اولونماسی /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- №64.- 31 آقوست.  
*   موعلّیم‌لر ایجتیماعی /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- 29 ژوئن.  
*   17-جی نؤمره‌نین مابعدی /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1903.- №18.- 11 مئی.  
*   جاوان موعلّیم‌لر /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- 11 ژوئن.  
*   جمعیتی-خئیریه /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- 19 آقوست.  
*   ادبیات. آنتون چخوفون حکایه‌‌لریندن /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- №104،105.- 16،18 ژوئیه.  
*   ادبیاتیمیزا دایر مکتوب /فریدون بیگ کؤچرلی//شرقی-روس.- 1904.- №252.-18 دسامبر.  
*   گؤزل بیر کیتاب /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- №64.- 2 ژوئن.  
*   صولح و باریشیق /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- 28 دسامبر.  
*   تبریکنامه لر /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- 28 ژوئیه.  
*   تأسوف /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- 9 دسامبر.  
*   تزه کیتاب: [مقاله  &quot; اوتللو &quot;  فاجیعه‌سی‌نین یئنی نشری موناسیبتیله یازیلمیشدیر] /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- №108.- 20 ژوئیه.  
*   اوچ گونلوک سفر /فریدون بیگ کؤچرلی //شرقی-روس.- 1904.- 20 نوامبر.  
*   موحاریبه  و صولح: روس-ژاپون دؤولت‌لری آراسیندا باغلانان صولح موقاویله‌سی حاقیندا /فریدون بیگ کؤچرلی //حیات.- 1905.- №86.-18 اوکتوبر.  
*   بیر دارالموعلیمی‌نین کیفایت‌می‌دیر؟ /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №213.- 11 سپتامبر.  
*   بیر موعلیمین بیزه جوابی: [کند موعلّیم‌لری‌نین اؤز وظیفه‌لرینی لاییقینجه یئرینه یئتیرمه‌مه‌لری حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №78.- 23 مارس.  
*   س.ا.نباتی /فریدون بیگ کؤچرلی //رهبر.- 1906.- №1.  
*   جاوانشیرده کازاک‌لارین رفتاری /فریدون بیگ کؤچرلی//ایرشاد.- 1906.- №87.- 27 مارس.  
*   احتیاطلی اولماق کیمه لازیم‌دیر؟: [تیفلیسده کئچیریلن ارمنی-موسلمان مجلیسی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //یرشاد.- 1906.- №52.- 2 فوریه.- ص.2.  
*   ادبیاتیمیزا دایر /فریدون بیگ کؤچرلی //رهبر درگیسی‌.- 1906.- №2.- ص.8–11.  
*   عقیل عقیلدن اؤتکم اولار /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №62.- 7 مارس.  
*   ایداره‌یه مکتوب /فریدون بیگ کؤچرلی //آچیق سؤز.- 1906.- №289.- 22 سپتامبر.  
*   ایداره‌یه مکتوب: [مقاله ارمنی-موسلمان قیرغینیندان بحث ائدیر] /فریدون بیگ کؤچرلی //دوت-قوچ.- 1906.- №13.- 17 ژوئیه.  
*   قاراباغدا جاوانشیر ماحالی‌نین احوال و اؤوضاع‌سینا دایر: [شاعیر ذاکیر حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №43–44.- 10،12 فوریه. 
*   معیشتیمیزه دایر (بیر پارا بیانات) /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №108.- 9 مئی.  
*   معیشتیمیزه دایر: (بیرتای بوینوز اؤکوز): [مقاله ده چار مأمورلاری‌نین عدالت‌سیزلیک‌لرینه قارشی چیخماغا چاغیریلیر] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №65.- 11 مارس[21].  
*   معیشتیمیزه دایر: موسلمانچی‌لیق /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №143.- 19 ژوئن.  
*   معیشتیمیزه دایر: (بیر پارا بیانات) /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №1.- 28 آوریل.  
*   معیشتیمیزه دایر: (قارانلیقدا قالان‌لاریمیز) [آذربایجان دؤولت مأمورلاری‌نین خالقا اذیت وئرمه‌لری حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №55.- 2مارس[22].  
*   معیشتیمیزه دایر: (یاریمچیق‌لاریمیز):  &quot; آنلایانین نؤکری، آنلامازین قولویام، داد یاریمچیق الیندن &quot; : [آذربایجان دؤولت مأمورلاری‌نین اؤزباشینالیغی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.-1906. №63.-8مارس.  
*   معیشتیمیزه دایر: ائل اوچون آغلایان گؤزسوز قالار: [هاشم بیگ وزیروفون حبس اولونماسی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №86.- 10 آوریل.  
*   معیشتیمیزه دایر: اجل‌سیز اؤلن‌لریمیز: [ذولفقار بیگ حاجی‌بیگوفون دفنی و کندلرده حکیم قیتلیغی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №108.- 9 مئی.  
*   معیشتیمیزه دایر: تعلیم خئییر ائدن‌لریمیزین جزاسی: [ایرواندا روس-موسلمان مکتبی‌نین مودیری هاشم بیگ وزیروفلا اورا جماعاتی‌نین رنсیده لیگی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №129.- 2 ژوئن.  
*   موعلّیم‌لر ایجتیماعینه دایر: ایشین ایبتیداسی: [باکی‌دا چاغیریلان موعلّیم‌لر ایجلاسی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №202.- 23 آقوست.- ص.2.  
*   موعلّیم‌لر نئچون باکی‌یا قاییدیر /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №63.- 8 مارس؛ №87،88.- 12،13 آوریل.  
*   نییه موعلّیم‌لر کندلردن قاچیرلار؟ /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №76.- 20 مارس.  
*   [[ابوالقاسم نباتی|سید ابوالقاسم نباتی]] /فریدون بیگ کؤچرلی //رهبر.-1906.- №3. 
*   شوشا فاجیعه‌سینه دایر: [قاراباغین ارمنی-موسلمان ایغتیشاشی نتیجه‌سینده ویرانه قالماسی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- 31 ژوئیه.  
*   واقف و ودادی و بونلارین دوست‌لوغو /فریدون بیگ کؤچرلی //رهبر.-1906.- №3.  
*   وطن محبتی /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №77.- 22 مارس.  
*   یئنه موعلّیم‌لر کندلردن قاچیرلار /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- №85.- 9 آوریل.  
*   واقف و ودادی و بونلارین دوست‌لوغو /فریدون بیگ کؤچرلی //دبیستان.- 1907.-№1.-26 ژانویه.-ص.7–11؛ رهبر.-1907.-№5.  
*   ادبیاتیمیزا دایر: [قازاخ شاعیری کاظم آغا سالک حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1908.- №29.- 8 مارس.  
*   گورجو شاعیری آکاکی سرتلی‌نین یوبیلئیینه دایر: [شاعیرین 50 ایل‌لیک یوبیلئیی موناسیبتیله] /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1908.- №121،125.- 8–12 دسامبر.  
*   معیشتیمیزه دایر: آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1908.- 19 فوریه.  
*   معیشتیمیزه دایر: [بو سیلسیله مقاله‌لرده مؤلیف آذربایجان کلاسیک‌لری‌نین، خوصوصاً قاسم بیگ ذاکرین اثرلریندن ایستیفاده یولو ایله دؤورون بیر سیرا یارامازلیق‌لارینی، ایجتیماعی عدالت‌سیزلیک‌لری تنقید ائدیر] /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1908.- №104،109.- 17، 23 نوامبر؛ №115.- 1 دسامبر  
*   معیشتیمیزه دایر: [مقاله ده بوتون منظوم پارچالار س.ع.شیروانی‌نین  &quot; قافقاز موسلمان‌لارینا خطاب &quot;  آدلی شعیریندن گؤتورولموشدور] /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1908.- №137.- 28 دسامبر.  
*   معیشتیمیزه دایر: [مقاله ده ادبی مسله‌لر حاقیندا ماراقلی مولاحیظه‌لر وئریلمیشدیر] /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1908.- №131.- 19 دسامبر. 
*   معیشتیمیزه دایر: [نوروز بایرامی حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.-1908.- №117.- 3دسامبر.  
*   بیزه یازییورلار. آخیسکادان /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- №118.- 31 مئی.  
*   ادبیاتیمیزا دایر /فریدون بیگ کؤچرلی //صدا.- 1909.- №35.- 26 نوامبر؛ 3 دسامبر.  
*   ادبیاتیمیزا دایر: (میلّی شاعیریمیز عباس آغا غایب‌زاده یه نظیره) /فریدون بیگ کؤچرلی //صدا.- 1909.- 26 نوامبر؛ 2،3 دسامبر.- №45،46.  
*   معیشتیمیزه دایر آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- №210.- 16 سپتامبر.  
*   معیشتیمیزه دایر: (بیزیم و خاریجی‌لرین اینتیلیگنت فیرقه‌سی) /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- №224.- 5 اوکتوبر.  
*   معیشتیمیزه دایر آننوتاسییا /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- 27 ژانویه.  
*   معیشتیمیزه دایر: موعلّیم‌لریمیز و اونلارین حالی /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- №28،36،40.- 5،15،19 فوریه؛ №20.- 27 ژانویه.  
*   معیشتیمیزه دایر: حقیقی گؤزل‌لیک و حرکت‌سیز نیصفیمیز /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- 26 آوریل، 29 ژوئیه- 4 آقوست.- ص.169،173.  
*   معیشتیمیزه دایر: کؤچری‌لرین اؤوضاع و احوالی /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- 1،8،14 نوامبر.- ص.203،208.  
*   معیشتیمیزه دایر: (دونیادا بلا ندن تؤره‌ییر؟) [ل.ن.تولستویون اوشاق‌لار اوچون یازدیغی  &quot; دونیادا بلا ندن تؤره‌ییر؟ &quot;  آدلی حکایه‌سی نظرده توتولور] /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- №63.-26 مارس[23].  
*   معیشتیمیزه دایر: (فقیر طلبه‌لرین حالینا یانماق) /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- №210.- 16 سپتامبر.  
*   نیکولای واسیلی‌یئویچ قوقول: آنادان اولماسی‌نین یوزایل‌لیک یوبیلئیی موناسیبتیله یازیلمیشدیر /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.-18، 19 مارس. 
*   صنعتی اوغورلوق اوچون /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- 18،19 مارس.  
*   زاقافقازیا سمیناریاسی /فریدون بیگ کؤچرلی //ترقّی.- 1909.- 14 آوریل.- ص.2–3.  
*   برادریم جلیل‌دن چاپ اولونماغینی ایلتیماس ائدیرم: [م.ع.صابر حاقیندا] /فریدون بیگ کؤچرلی //موللا نصرالدین.- 1911.- №19.- 22 مئی.  
*   حیاتا دعوت آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //حاق یولو.- 1911.- №1.- 14 دسامبر[24].  
*   هومّت لازیم‌دیر /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1911.- №41.- 18 اوکتوبر.  
*   وفاتی-شاعیر: [م.ع.صابرین وفاتی موناسیبتیله] /فریدون بیگ کؤچرلی //معلومات.- 1911.- №29.- 3 آقوست.  
*   یالانچی دوستلوق آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1906.- 5،11 اوکتوبر.  
*   باکی شهری روس-موسلمان مکتبی‌نین 25 ایل‌لیگی /فریدون بیگ کؤچرلی //مکتب.- 1912.- №21.- ص.323–327. ادبیاتدا یئنی‌لیک /فریدون بیگ کؤچرلی //نیجات.- 1912.- №26.  
*   ایظهاری-تأسوف آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //ایرشاد.- 1912.- №23.- 27 ژانویه.  
*   سید ابوالقاسم نباتی /فریدون بیگ کؤچرلی //مکتب.- 1912.- №13. 
*   سلطان مجید غنی‌زاده /فریدون بیگ کؤچرلی //مکتب .- 1912.- №21.- ص.327–330. 1913  
*   آنا دیلی: [مقاله‌ده  &quot; موللا نصرالدین &quot;  درگیسی‌‌نین ادبی دیل ساحه‌سینده آپاردیغی سیاستین بعضی مسله‌لرینه توخونولموشدور] /فریدون بیگ کؤچرلی //موللا نصرالدین.- 1913.- №22،23.- 16 سپتامبر،12 اوکتوبر.  
*   بالالارا هدیه و یاخود قافقازدا بیرینجی کیتاب /فریدون بیگ کؤچرلی //ایقبال.- 1913.- №391.- 23 مئی. 1914.  
*   اسماییل بیگ قاسپرینسکی /فریدون بیگ کؤچرلی //ایقبال.- 1914.- №749.- 28 سپتامبر. 1915.  
*   آلمان‌لارین تعلیم و تربیه‌سی /فریدون بیگ کؤچرلی //یئنی ایقبال.- 1915.- №188.- 21 دسامبر.  
*   معیشتیمیزه دایر آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //یئنی ایقبال.- 1915.- №193.- 28 دسامبر.  
*   سید ابوالقاسم نباتی /فریدون بیگ کؤچرلی //مکتب.- 1915.- №13. 1916.  
*   آلمان لارین تعلیم و تربیه سی /فریدون بیگ کؤچرلی //ایقبال.- 1916.- №231.- 11 فوریه.  
*   معیشتیمیزه دایر (احتیاج) /فریدون بیگ کؤچرلی //ایقبال.- 1916.- №215.- 24 ژانویه.  
*   معیشتیمیزه دایر (خانیم‌لاریمیز) /فریدون بیگ کؤچرلی //ایقبال.- 1916.- №222.- 1 فوریه.  
*   معیشتیمیزه دایر (تزه ایل و مؤولودی-رسول) /فریدون بیگ کؤچرلی //ایقبال.- 1916.- №208.- 15 ژانویه.  
*   تأسوف آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //ایقبال.- 1916.- №218.- 27 ژانویه. 1917.  
*   ایظهاری-تأسوف آننوتاسیا /فریدون بیگ کؤچرلی //آچیق سؤز.- 1917.- 15 ژوئن&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  

== قایناق‌لار ==

*  آذربایجان ادبیاتی تاریخی. 3 جیلدده، 2. جیلد، باکی، 1960. 
*   ب.نبی‌یئف. گؤرکملی تنقیدچی و ادبیاتشوناس. باکی، 1963. 
*   ک.طالب‌زاده. 20. عصر آذربایجان تنقیدی. باکی، 1966.  
*   ع.بکتاشی.  &quot; آذربایجان ادبیاتی تاریخی‌نین ماتریال‌لاری &quot;  حاقیندا. باکی، 1978.  
*  &quot; فریدون بیگ کؤچرلی &quot; . آذربایجان اوشاق ادبیاتی مونتخباتی (19–20. عصرلر). اوچ جیلدده. 2. جیلد. باکی: ناثیر، 2002. — ص. 217–316.  
*   ش.نظیرلی، قوری‌دن گلن قاتار: [سندلی پووست] رئد. ت.محمدوف؛ رسام ائ.اسماییلوف.- باکی: آذرنشر، 1993.- 207 ص.  
*   فریدون بیگ کؤچرلی‌نین شخصی آرشیوی /ترت. محمد عادیلوف؛ رئد.: آ.رامازانوف، ر.ولی‌یئف؛ آمئا محمد فضولی آد. الیازمالار این-تو؛ شکی رئگیونال علمی مرکزی.- باکی: نورلان، 2005.- 286 س.  
*   زاقافقازیا موعلّیم‌لر سمیناریاسی آذربایجان شؤعبه‌سی-130 [فوتوآلبوم] /ترت.: ه.احمدوف، ای.عیسی‌یئف، م.الیاسوف، آ.رستموف؛ رئد.ه.بایرام اوغلو.- باکی: آبو، 2009.- 59 ص.  

== اتک یازی‌لار ==
&lt;references /&gt;
[[بؤلمه:یازیچیلار]]
[[بؤلمه:سیاستچیلر]]</text>
      <sha1>affoxtnn7g862s8vqz595dtvmp8fo3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فریاد (فیلم ۱۹۹۳)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>592953</id>
    <revision>
      <id>1587636</id>
      <parentid>1468496</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T13:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10251" sha1="nri9ff40yp7rt4w3xp5d8z47s12w222" xml:space="preserve">
{{فیلم بیلگی قوتوسو|باشلیق=فریاد|مورب باشلیق=Fəryad|شکیل=Feryad-filmi.jpg|فیلیمن آدی=|یؤنتمن=جئیهون میرزه یئف|یاپیمجی=ناظم عبدالله‌یئف|فیلمنامه یازیچی‌سی=واقف مصطفی‌یئف|اوْیونچولار=جئیهون میرزه‌یئف‌؛ ملیک داداشوف‌|اؤلکه=[[آذربایجان جومهوریتی]]|زامان=1993|دیل=[[تورکجه]]|شکیلین ائنی=300}}

 '''فریاد''' — 1993-جو ایلده، [[قاراباغ ساواشی|1. قاراباغ ساواشی]] و [[خوجالی سوی‌قیریمی|خوجالی فاجیعه‌سی]] حاقیندا ایستحصال اولونموش [[آذربایجان جومهوریتی|آذربایجان]] فیلمی.&lt;ref&gt;Nizami Kino Mərkəzində “Fəryad” filmi nümayiş olunur: [filmin quruluşçu rejissoru Ceyhun Mirzəyevdir] //Mədəniyyət.- 2014.- 17 yanvar.- S. 3.&lt;/ref&gt;

== مضمونو ==
 [[اؤگئی آنا (فیلم ۱۹۵۸)|&quot; اؤگئی آنا &quot;]]  فیلمی‌نین باش قهرمانی-بالاجا اسماعیل (جئیهون میرزه‌یئف) آرتیق بؤیوموش، عاییله صاحیبی اولموشدور. بو فیلمده اسماعیل حسینوف آرتیق باتالیون (گردان) کوماندیری‌دیر. او، وطن تورپاق‌لاری‌نین [[ائرمنیستان|ارمنی]] ایشغالچی‌لاریندان آزاد اولونماسی اوغروندا مردلیکله ووروشور، اسیر دوشور...&lt;ref&gt;Gülşən Raufqızı (2014-06-28). &quot;[http://modern.az/articles/59953/1/ Kadraraxası: &quot;Ceyhun dedi ki, &quot;məni döyün&quot;, şil-küt elədilər onu..&quot;&quot; (azərb.)]. modern.az. &lt;small&gt;2014-06-29 tarixində arxivləşdirilib&lt;/small&gt;. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 2016-03-03&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;  

  فیلم [[قاراباغ ساواشی|قاراباغ موحاریبه‌سی]]&lt;nowiki/&gt;نا حصر اولونموشدور. باش قهرمانین پروتوتیپی وار و بورادا تصویر اولونان حادیثه‌لر رئال فاکت‌لارا اساس‌لانیر. 

     اکران اثری قاراباغ موحاریبه‌سینده دؤیوشن عسگرلردن بیری‌نین باشینا گتیریلن احوالاتدان بحث ائدیر.    

== فستیوال‌لار و موکافات‌لار ==
  1) 1994-جو ایلده:  

*   سناریو مؤلیفی واقف مصطفی‌یئفه سناریویا گؤره &quot; تاغی‌یئف &quot;  موکافاتی وئریلمیشدیر.  

  2) 1994-جو ایلده:  

*   قورولوشچو یؤنتمن و آکتیور جئیهون میرزه‌یئفه (اؤلوموندن سونرا)  &quot; باکیلی &quot;  جمعیتی‌نین &quot; هومای &quot;  موکافاتی وئریلمیشدیر.  

  3) 1995-جی ایلده باکیدا آذربایجان فیلم‌لری‌نین اوچ فستیوال-موسابیقه‌سی  

*   قورولوشچو یؤنتمن و آکتیور جئیهون میرزه‌یئفه (اؤلوموندن سونرا) اکراندا قهرمان‌لیق مؤوضوسونون حلینده فداکارلیغا و یارادیجی‌لیق آختاریش‌لارینا گؤره دیپلوم و اؤدول وئریلمیشدیر.  

== فیلم حاقیندا ==

*   فیلم یؤنتمن و آکتیور جئیهون میرزه‌یئفین سینمادا سون ایشی‌دیر. باش رولون ایفاچیسی جئیهون میرزه‌یئف فیلمی ایزله‌یه بیلمه‌میشدیر.&lt;ref&gt;“Fəryad” filminin kadrarxası: Baş rolun ifaçısı Ceyhun Mirzəyevin izləyə bilmədiyi film //Azadlıq.- 2014.- 30 iyun.- S.14.&lt;/ref&gt; 
*   فیلمده گوللـه‌لنمیش، سویوقدان دونموش [[خوجالی شهیدلری|خوجالی‌لار]] ائله اصلینده خوجالی ساکین‌لری‌دیر. اونلار همین واخت [[خوجالی|خوجالی‌]]&lt;nowiki/&gt;دان [[گورانبوی|گورانبویا]] گلن‌لردیر. 
*   فیلمده  [[اؤگئی آنا (فیلم ۱۹۵۸)|&quot; اؤگئی آنا &quot;]]  فیلمی‌نین کادرلاریندان ایستیفاده اولونموشدور.&lt;ref&gt;“&quot;Ögey ana&quot;nın İsmayılı &quot;Fəryad&quot;ın qəhrəmanı oldu” //Xalq.- 2011.- 16 aprel.&lt;/ref&gt;  

== فیلمین هئیتی ==

===   فیلم اوزرینده ایشله‌ین‌لر (تیترلرده کی  سیرایا گؤره) ===

*   یاپیمجی: ناظم عبدالله‌یئف  
*   تکنیکی یاپیمجی: فایق علی‌یئف
*   سناریو مؤلیفی: واقف مصطفی‌یئف  
*   قورولوشچو یؤنتمن: جئیهون میرزه‌یئف  
*   قورولوشچو اوپراتور: کنعان محمدوف (کنعان عزیز کیمی) 
*   قورولوشچو رسام: رافیز اسماعیلوف (رافیس رضا کیمی)  
*   بسته‌کار: جاوانشیر قولی‌یئف  
*   سس اوپراتورو: اسد اسدوف 
*   مونتاژ ائدن: نایله داداشووا  
*   فیلمین دیرکتورو: قاسم صفراوغلو  
*   یؤنتمن: سلیمان احمدوف 
*   اوپراتور: ترلان بابایئف  
*   چالیر: سیاووش کریمی‌نین رهبرلیگیله اینسترومنتال آنسامبل  
*   دیریژور: رافیق بابایئف  
*   باش مصلحتچی: رفعت امیروف (پولکوونیک)  
*   مصلحتچی: نظامی موسایئف (یی) (پولیس پودپولکوونیکی) 
*   یؤنتمن یاردیمچیسی: آیدین محمودبیگوف، ن. محمدووا، ائلشن محمدوف، علوی مهدی (4-جو تیترلرده یوخدور)  
*   اوپراتور یاردیمچیسی: م. مرادوف  
*   رسام یاردیمچیسی: عزیز محمدوف  
*   مونتاژ اوزره یاردیمچی: س. حیدرقیزی  
*   قریم رسامی: ائلبروس واحدوف، چینگیز پاشایئف  
*   دکور رسامی: رافیق نصیروف  
*   فوتوقراف-رسام: پرویز قولی‌یئف  
*   رنگ آراشدیریجیسی: امینه جعفرووا  
*   قوراشدیریلمیش صحنه‌لرین اوپراتورو: رامیز بابایئف  
*   قوراشدیریلمیش صحنه‌لرین رسامی: رائوف داداشوف  
*   ایشیق اوستاسی: طاهر باغیروف  
*   ایشیقچی: محمد حاجی‌یئف، شمسی قدیروف 
*   تروک‌لرین قورولوشو: علی محمدف  
*   کاسکادیور: علی محمدوف  
*   پیروتکنیک: علی‌بالا محمدوف  
*   رداکتور: میرزاغا آتش  
*   اینضیباطچی: م. صفروف، ف. حسینوف، او. صفروف  
*   روس دیلیندن ترجومه متنینی اوخویان: رافیق حسینوف (تیترلرده یوخدور)  

===   رول‌لاردا ===

*   جئیهون میرزه‌یئف — اسماعیل&lt;ref&gt;Dadaşov, A. Ceyhun Mirzəyevin “Fəryad”ı //Mədəni həyat.- 2014.- № 4.- S.80-81.&lt;/ref&gt; 
*   ملیک داداشوف — خاچاتوریانس&lt;ref&gt;&quot;Axırıncı aşırım&quot;dan &quot;Fəryad&quot;a qədər: Məlik Dadaşov xarakterlər ustasıydı: [Xalq artisti haqqında] //Şərq. — 2011.- 18 iyun.- S. 11.&lt;/ref&gt; 
*   حاجی اسماعیلوف-رؤوشن  
*   لیانا قودادزه-آسیا  
*   فکرت محمدوف-ارمنی عسگر  
*   جبرائیل ریضایئف  
*   یکاترینا آرچاییا  
*   شامیل محمودبیگوف-ساموئل  
*   نجیبه بهبودووا-ارمنی قادین  
*   لاله باغیرووا-ارمنی موعلیمه  
*   ائلمیرا شابانوفا-اسماعیلین آناسی  
*   فرج فرجوف-خورئن  
*   یوری قوروبتس  
*   شاهمارغریبلی(شاهمار غریبوف کیمی)-ارمنی  
*   لیدا بابایئفا  
*   سنوبر ایسگندرلی-اسماعیلین آروادی  
*   راهیب علی‌یئف  
*   کونستانتین آرتیوموف  
*   آقشین صفروف  
*   کمال حسینوف  
*   کامل محرموف  
*   ناظر علی‌یئف-ارمنی میلیس نفری  
*   رافیق علی‌یئف (یی)  
*   ناظیم ایبراهیموف (ییی)  
*   آنار محمدوف  
*   ائلشن روستموف-آغ آتلی اوغلان  
*   جاوانشیر هادی‌یئف  
*   هئیبت حؤرمت(هئیبت حؤرمت‌زاده کیمی)-لئوون  
*   آغاعلی بابایئف  
*   سلیمان زئینالوف  
*   ش. بالاکیشی‌یئف  
*   ادریس روستموف  
*   ائلبروس واحیدوف  
*   نامیس شیرمممدوف-ظابیط  
*   ائمیلیا عظیمووا  
*   آیدین محمودبیگوف  
*   ن. قولی‌یئف  
*   کنعان محمدوف-ارمنی  
*   ائ. ساتیلمیشوف  
*   مناف داداشوف  
*   گ. عبدالله یئوا 
*   صحیه‌الدین حسنوف (ص. حسنوف کیمی)  
*   رافیق قاسموف  
*   گ. ایمانوفا  
*   ر. محرمووا  
*   فایق بابایئف  
*   آزاد داداشوف  
*   روسلان کریموف-ارمنی  

== اتک یازی‌لار ==


[[بؤلمه:سینما]]
[[بؤلمه:فیلملر]]
[[بؤلمه:آذربایجان فیلملری]]
&lt;references /&gt;

== قایناق‌لار ==

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına &quot;Azərbaycanfilm&quot; kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim &quot;Azərbaycanfilm&quot;. 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 362-364.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.

== فیلمه باخ ==

* [https://www.namasha.com/v/kKmQtuiu فریاد (1993)]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== آیریجا باخ ==

* [[اؤگئی آنا (فیلم ۱۹۵۸)|اوگئی آنا (فیلم 1958)]]</text>
      <sha1>nri9ff40yp7rt4w3xp5d8z47s12w222</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فیل دیشی ساحیلی میلّی فوتبال تیمی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>604822</id>
    <revision>
      <id>1587643</id>
      <parentid>1553028</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T17:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4713" sha1="2nvokal4dscnh93c4r6m2y7xtspf6m6" xml:space="preserve">{{Short description|National association football team}}
{{Infobox national football team
| Name               = فیل دیشی ساحیلی
| Nickname           = {{Nowrap|'''Les Éléphants'''}} (The Elephants)
| Badge              = FIF Côte d'Ivoire logo.png
| Badge_size         = 200px
| Association        = [[Ivorian Football Federation]]
| Sub-confederation  = [[West African Football Union|WAFU]] (West Africa)
| Confederation      = [[Confederation of African Football|CAF]] (Africa)
| Coach              = [[Patrice Beaumelle]]
| Captain            = [[سرژ اوریه]]
| Most caps          = [[دیدیه زاکورا]] (۱۲۳)
| Top scorer         = [[دیدیه دروقبا]] ([[List of international goals scored by Didier Drogba|۶۵]])
| Home Stadium       = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]]
[[Stade National de la Côte d'Ivoire|Stade National]]
| FIFA Trigramme     = CIV
| FIFA Rank          = {{FIFA World Rankings|CIV}}
| FIFA max           = 12
| FIFA max date      = February 2013, April–May 2013
| FIFA min           = 75
| FIFA min date      = March–May 2004
| Elo Rank           = {{World Football Elo Ratings|Ivory Coast}}
| Elo max            = 10
| Elo max date       = 26 January 2013
| Elo min            = 70
| Elo min date       = 6 October 1996
 |pattern_la1 = _civ20h
 |pattern_b1  = _civ20h
 |pattern_ra1 = _civ20h
 |pattern_sh1 = _civ20h
 |pattern_so1 = _civ20h
 |leftarm1    = FFA503
 |body1       = FFA503
 |rightarm1   = FFA503
 |shorts1     = FFA503
 |socks1      = FFA503
 |pattern_la2 = _civ20a
 |pattern_b2  = _civ20a
 |pattern_ra2 = _civ20a
 |pattern_sh2 = _civ20a
 |pattern_so2 = _civ20a
 |leftarm2    = FFFFFF
 |body2       = FFFFFF
 |rightarm2   = FFFFFF
 |shorts2     = FFFFFF
 |socks2      = FFFFFF
| First game         = {{Fb|CIV}} 3–2 {{fb-rt|Dahomey}} &lt;br /&gt; ([[ماداقاسکار]]; 13 April 1960)
| Largest win        = {{Nowrap|{{fb|CIV}} 11–0 {{fb-rt|CTA}}}} &lt;br /&gt; ([[Abidjan]], Ivory Coast; 27 December 1961)
| Largest loss       = {{Fb|NED}} 5–0 {{fb-rt|CIV}} &lt;br /&gt; ([[Rotterdam]], Netherlands; 4 June 2017)
| World cup apps     = 3
| World cup first    = 2006
| World cup best     = قروپ مرحله‌سی ([[فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶|۲۰۰۶]]، [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰|۲۰۱۰]]، [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴|۲۰۱۴]])
| Regional name      = [[Africa Cup of Nations]]
| Regional cup apps  = 24
| Regional cup first = [[1965 African Cup of Nations|1965]]
| Regional cup best  = Champions ([[1992 Africa Cup of Nations|1992]], [[2015 Africa Cup of Nations|2015]])
| 2ndRegional name         = [[African Nations Championship]]
| 2ndRegional cup apps     = 3
| 2ndRegional cup first    = [[2009 African Nations Championship|2009]]
| 2ndRegional cup best     = Third place, [[2016 African Nations Championship|2016]]
| Confederations cup apps  = 1
| Confederations cup first = [[1992 King Fahd Cup|1992]]
| Confederations cup best  = Fourth Place, [[1992 King Fahd Cup|1992]]
}}

'''فیل دیشی ساحیلی میلّی فوتبال تیمی''' ([[فرانسه دیلی]]: ''Équipe de football de Côte d'Ivoire''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=FIFA|url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/CIV|access-date=|website=fifa.com|language=en}}&lt;/ref&gt;) [[فیل دیشی ساحیلی]]نین بین‌الخلق [[فوتبال]] اویونلارینین نوماینده‌سی‌دیر.
==قایناقلار==
{{قایناق|2}}

==خاریجی لینکلر==
{{آمبار بؤلمه}}
*[http://www.fif-ci.com/CI/ Ivory Coast Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140827115708/http://www.fif-ci.com/CI/ |date=2014-08-27 }}&amp;nbsp;— official website
*[https://web.archive.org/web/20070606210648/http://www.fifa.com/associations/association=civ/index.html Ivory Coast] at [[فیفا]]
*[http://www.thefifaworldcups.com/worldcups/Country-IVORYCOAST.html Ivory Coast at the World Cups]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.thefifaworldcups.com/worldcups/Country-IVORYCOAST.html#RANGE!SQ Ivory Coast Teams at World Cups]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.thefifaworldcups.com/worldcups/Country-IVORYCOAST.html#RANGE!HTH Ivory Coast: Head-to-Head Records at World Cups]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.thefifaworldcups.com/worldcups/Country-IVORYCOAST.html#RANGE!PC Ivory Coast Players' Clubs]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Category:Ivory Coast national football team| ]]
[[Category:African national association football teams]]
[[Category:Africa Cup of Nations-winning countries|I]]</text>
      <sha1>2nvokal4dscnh93c4r6m2y7xtspf6m6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله</title>
    <ns>0</ns>
    <id>604914</id>
    <revision>
      <id>1587642</id>
      <parentid>1514052</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T17:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70841" sha1="n4v1hxssgzbzdogjeje60ny72h2sju3" xml:space="preserve">{{Short description|none}}
{{Infobox international football competition
| tourney_name   = فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله
| image          = 
| caption        = 
| host countries =
| dates          = {{Nowrap|۲ سپتامبر ۲۰۲۱ – ۳۰ مارس ۲۰۲۲}}
| num_teams      = ۸
| confederations = ۱
| matches        = 56
| goals          = 118
| attendance     = {{#expr: &lt;!--Matchday 1--&gt; 14822 + 14000 + 0 + 29000 + &lt;!--Matchday 2--&gt;0 + 29000 + 3000 + 43028 + &lt;!--Matchday 3--&gt;15000 + 16000 + 3000 + 31000 + &lt;!--Matchday 4--&gt;20500 + 19000 + 61200 + 10000 +&lt;!--Matchday 5--&gt;0 + 5000 + 21000 + 70000 +&lt;!--Matchday 6--&gt;20165 + 26622 + 18000 + 31000+&lt;!--Matchday 7--&gt;10000 + 10000 + 48806 + 26000 +&lt;!--Matchday 8--&gt;4100 + 5000 + 15000 + 44212 +&lt;!--Matchday 9--&gt;20000 + 0 + 10000 + 21000 +&lt;!--Matchday 10--&gt;12000 + 0 + 2000 + 3000 +&lt;!--Matchday 11--&gt;0 + 19202 + 9000 + 2000 +&lt;!--Matchday 12--&gt;0 + 24000 + 47000 + 34000 +&lt;!--Matchday 13--&gt;29122 + 0 + 25022 + 0 +&lt;!--Matchday 14--&gt;0 + 0 + 0 + 0}}
| top_scorer     = {{Fbicon|CAN}} [[سایل لارین]]&lt;br&gt;(۶ قول)
| prevseason     = [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله|۲۰۱۸]]
| nextseason     = [[2026 FIFA World Cup#Qualification|۲۰۲۶]]
| updated        = ۳۰ ژانویه ۲۰۲۲
}}
کونکاکاف‌داکی [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف)|فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمینین]] '''اوچونجو مرحله‌سی''' [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی|فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمینین]] بیر پارچاسی دیر و '''آکته‌قنل''' ({{تورکجه|سککیز گوشه‌لی}}) آدیله مشهور دی.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Creditor |first=Avi |date=1 September 2021 |title=The Favorites, Potential Pitfalls and Features of Concacaf's World Cup Qualifying Octagonal |url=https://www.si.com/soccer/2021/09/01/concacaf-world-cup-qualifying-2022-octagonal-favorites-format-preview |work=[[Sports Illustrated]] |accessdate=2 September 2021}}&lt;/ref&gt;بو اویونلار ۲۰۲۲-نین سپتامبریندان ۲۰۲۲-نین مارس آیینا قدر اویناندی.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.concacaf.com/en/world-cup-qualifying-men/article/draw-to-determine-schedule-for-final-round-of-concacaf-qualifiers-to-the-fifa-world-cup-qatar-2022 |title=Draw to determine schedule for Final Round of CONCACAF Qualifiers to the FIFA World Cup Qatar 2022 |work=[[CONCACAF]] |date=12 August 2020 |access-date=19 August 2020}}&lt;/ref&gt;

==فورمت==
سککیز تیم (۲۰۲۰-نین جولای آیینین [[فیفا دونیا رئیتینقی]] اساسیندا ۱-دن ۵-جی روتبه‌ده اولان کونکاکاف تیملری و [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - ایکینجی مرحله|ایکینجی مرحله‌نین]] اوچ قازانان تیمی) دایروی سیستیم ایله ایکی-لیگلی اویونلاردا بیر-بیریلرینین قاباقینا چیخاجاقلار کی هر تیم ۱۴ اویون اوینایاجاق. ان یاخچی اوچ تیم [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲|فیفا دونیا کاپینا]] یول تاپاجاق. همچنین دوردونجو تیم، قطرده کی [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونفدراسیون آراسیندا پلئی آف‌لار)|کونفدراسیون آراسیندا پلئی آف‌لارین]] سئچیلمه اویونونا کی اواف‌سی نوماینده‌سی‌له قورولاجاق، سئچیلیر.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.concacaf.com/en/article/new-concacaf-qualifiers-announced-for-regional-qualification-to-fifa-world-cup-qatar-2022 |title=New CONCACAF Qualifiers announced for regional qualification to FIFA World Cup Qatar 2022 |work=CONCACAF |date=27 July 2020 |access-date=18 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.fifa.com/news/european-and-intercontinental-play-off-draw-results-and-reaction |title=European and intercontinental play-off draw results and reaction |work=FIFA |date=26 November 2021 |access-date=26 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://en.as.com/en/2021/11/26/soccer/1637955253_226019.html |title=2022 World Cup inter-confederation play-off draw: fixtures and format |last=Allen |first=William |work=as.com |date=26 November 2021 |access-date=30 November 2021}}&lt;/ref&gt;

==زامانلار==
اوچونجو مرحله‌نین اویونلارینین باشلانیش زامانلاری ۲۰۲۱ ژوئنه تنظیملشمیشدی. اما [[کووید-۱۹ پاندمی‌سی]]‌‌‌‌نه گوره تاخیره سالیندی.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.concacaf.com/en/world-cup-qualifying-men/article/concacaf-confirms-schedule-for-concacaf-qualifiers-for-fifa-world-cup-qatar-2022 |title=CONCACAF confirms schedule for Concacaf Qualifiers for FIFA World Cup Qatar 2022 |work=CONCACAF |date=4 December 2020 |access-date=4 December 2020 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120132650/https://www.concacaf.com/en/world-cup-qualifying-men/article/concacaf-confirms-schedule-for-concacaf-qualifiers-for-fifa-world-cup-qatar-2022 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; سونرا ۱۶ ژوئن ۲۰۲۱-ده زامانلار اعلام اولدو،&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-06-16|title=Eight teams confirmed for Final Round of Concacaf WCQ|url=https://www.concacaf.com/world-cup-qualifying-men/article/eight-teams-confirmed-for-final-round-of-concacaf-wcq/|access-date=2021-06-16|website=CONCACAF}}&lt;/ref&gt; و ۹ آقوست ۲۲۱-ده تایید اولوندو.&lt;ref name=&quot;kickoff_times_1-6&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.concacaf.com/world-cup-qualifying-men/article/concacaf-and-fifa-confirm-schedule-for-region-s-final-round-of-world-cup-qualifying/|title=Concacaf and FIFA confirm schedule for region's Final Round of World Cup Qualifying|publisher=CONCACAF|date=9 August 2021}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! اویون گونو
! تاریخ
! اویونلار
! اصلی تاریخ
|-
| اویون گونو ۱
| ۲ سپتامبر ۲۰۲۱
| ۱ و ۲، ۳ و ۴، ۵ و ۶، ۷ و ۸
| rowspan=&quot;4&quot; | ژوئن ۲۰۲۱
|-
| اویون گونو ۲
| ۵ سپتامبر ۲۰۲۱
| ۴ و ۱، ۳ و ۲، ۶ و ۷، ۸ و ۵
|-
| اویون گونو ۳
| ۸ سپتامبر ۲۰۲۱
| ۱ و ۳، ۲ و ۴، ۵ و ۷، ۶ و ۸
|-
| اویون گونو ۴
| ۷ اوکتوبر ۲۰۲۱
| ۷ و ۱، ۲ و ۶، ۳ و ۵، ۴ و ۸
|-
| اویون گونو ۵
| ۱۰ اوکتوبر ۲۰۲۱
| ۸ و ۱، ۷ و ۲، ۶ و ۳، ۵ و ۴
| rowspan=&quot;2&quot; | سپتامبر ۲۰۲۱
|-
| اویون گونو ۶
| ۱۳ اوکتوبر ۲۰۲۱
| ۱ و ۵، ۲ و ۸، ۳ و ۷، ۴ و ۶
|-
| اویون گونو ۷
| ۱۲ نووامبر ۲۰۲۱
| ۱ و ۶، ۲ و ۵، ۳ و ۸، ۴ و ۷
| rowspan=&quot;2&quot; | اوکتوبر ۲۰۲۱
|-
| اویون گونو ۸
| ۱۶ نووامبر ۲۰۲۱
| 1 و 7، 6 و 2، 5 و 3، 8 و 4
|-
| اویون گونو ۹
| ۲۷ ژانویه ۲۰۲۲
| 2 و ۱، ۴ و ۳، ۶ و ۵، ۸ و ۷
| rowspan=&quot;2&quot; | نووامبر ۲۰۲۱
|-
| اویون گونو ۱۰
| ۳۰ ژانویه ۲۰۲۲
| 1 و 4، 2 و 3، 7 و 6، 5 و 8
|-
| اویون گونو ۱۱
| ۲ فوریه ۲۰۲۲
| 3 و 1، 4 و 2، 7 و 5، 8 و 6
| rowspan=&quot;2&quot; | ژانویه ۲۰۲۲
|-
| اویون گونو ۱۲
| ۲۴ مارس ۲۰۲۲
| 6 و 1، 5 و 2، 8 و 3، 7 و 4
|-
| اویون گونو ۱۳
| ۲۷ مارس ۲۰۲۲
| 1 و 8، 2 و 7، 3 و 6، 4 و 5
| rowspan=&quot;2&quot; | مارس ۲۰۲۲
|-
| اویون گونو ۱۴
| ۳۰ مارس ۲۰۲۲
| ۵ و ۱، ۸ و ۲، ۷ و ۳، ۶ و ۴
|}

==سئچیلمیش تیملر==
The top five teams based on the [[فیفا دونیا رئیتینقی]] of July 2020 (shown in parentheses) received a bye to the third round.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank/id12884/#CONCACAF|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716135132/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank/id12884/#CONCACAF|url-status=dead|archive-date=16 July 2020|title=FIFA Men's Ranking – July 2020 (CONCACAF)|publisher=FIFA.com|date=16 July 2020|accessdate=2022-02-02|archivedate=2020-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200716135132/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank/id12884/#CONCACAF}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Bye to third round
![[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - ایکینجی مرحله|Second round]] winners
|-valign=top
|&lt;!--
This table lists which teams enter the first round and third round, which were based on the FIFA Rankings from July 2020.
PLEASE DO NOT CHANGE according to the latest FIFA Rankings.
--&gt;{{Ordered list|start=1
 |{{Fb|MEX}} (11)
 |{{Fb|USA}} (22)
 |{{Fb|CRC}} (46)
 |{{Fb|JAM}} (48)
 |{{Fb|HON}} (62)
}}
|{{Ordered list|start=6
 |{{Fb|SLV}} (69)
 |{{Fb|CAN}} (70)
 |{{Fb|PAN}} (78)
}}
|}

==قورعه==
The draw for the third round was held, along with the draw for the [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - بیرینجی مرحله|first round]], on 19 August 2020, 19:00 [[Central European Summer Time|CEST]] ([[یوتی‌سی ۲:۰۰+|UTC+2]]), at the [[FIFA headquarters]] in [[زوریخ]], Switzerland.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/concacaf-preliminary-draw-set-to-map-qualification-pathway-towards-fifa-world-cu |title=CONCACAF preliminary draw for FIFA World Cup 2022 to take place on 19 August |work=[[فیفا]] |date=12 August 2020 |access-date=18 August 2020}}&lt;/ref&gt;

Teams were drawn from a single pot, and then were allocated a position (from 1 to 8) to determine the match schedule. The identity of the three [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - ایکینجی مرحله|second round]] winners was not known at the time of the draw.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/54834f7a91d5ce00/original/ygwzvy8jhzkxjqiubexv-pdf.pdf |title=FIFA World Cup 2022 Preliminary Draw (CONCACAF): Draw procedures |work=FIFA |date=12 August 2020 |access-date=18 August 2020}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
! قورعه&lt;br /&gt;یئری
! تیم
|-
| 1 || {{Fb|CAN}}{{hsp}}{{Efn|name=Identity|Identity of the team unknown at the time of the draw.}}
|-
| 2 || {{Fb|HON}}
|-
| 3 || {{Fb|SLV}}{{hsp}}{{Efn|name=Identity}}
|-
| 4 || {{Fb|USA}}
|-
| 5 || {{Fb|PAN}}{{hsp}}{{Efn|name=Identity}}
|-
| 6 || {{Fb|CRC}}
|-
| 7 || {{Fb|MEX}}
|-
| 8 || {{Fb|JAM}}
|}
{{Notelist}}

==یئرلری جدولده==
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی|فورمت]]
|show_matches=y
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf FIFA], [https://www.concacaf.com/en/world-cup-qualifying-men/schedule-results-world-cup-qualifying-men/ CONCACAF]

&lt;!--Update team positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team_order=CAN, MEX, USA, CRC, PAN, JAM, SLV, HON

&lt;!--Update team results below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_CAN=8 |draw_CAN=4 |loss_CAN=2 |gf_CAN=23|ga_CAN=7
|win_HON=0 |draw_HON=4 |loss_HON=10|gf_HON=7 |ga_HON=26
|win_SLV=2 |draw_SLV=4 |loss_SLV=8 |gf_SLV=8 |ga_SLV=18
|win_USA=7 |draw_USA=4 |loss_USA=3 |gf_USA=21|ga_USA=10
|win_PAN=6 |draw_PAN=3 |loss_PAN=5 |gf_PAN=17|ga_PAN=19
|win_CRC=7 |draw_CRC=4 |loss_CRC=3 |gf_CRC=13|ga_CRC=8
|win_MEX=8 |draw_MEX=4 |loss_MEX=2 |gf_MEX=17|ga_MEX=8
|win_JAM=2 |draw_JAM=5 |loss_JAM=7 |gf_JAM=12|ga_JAM=22

&lt;!--Update match results below--&gt;
|match_CAN_HON=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Canada v Honduras|۱–۱]]
|match_CAN_SLV=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Canada v El Salvador|۳–۰]]
|match_CAN_USA=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Canada v United States|۲–۰]]
|match_CAN_PAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Canada v Panama|۴–۱]]
|match_CAN_CRC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Canada v Costa Rica|۱–۰]]
|match_CAN_MEX=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Canada v Mexico|۲–۱]]
|match_CAN_JAM=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Canada v Jamaica|۴–۰]]

|match_HON_CAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Honduras v Canada|۰–۲]]
|match_HON_SLV=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Honduras v El Salvador|۰–۲]]
|match_HON_USA=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Honduras v United States|۱–۴]]
|match_HON_PAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Honduras v Panama|۲–۳]]
|match_HON_CRC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Honduras v Costa Rica|۰–۰]]
|match_HON_MEX=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Honduras v Mexico|۰–۱]]
|match_HON_JAM=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Honduras v Jamaica|۰–۲]]

|match_SLV_CAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#El Salvador v Canada|۰–۲]]
|match_SLV_HON=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#El Salvador v Honduras|۰–۰]]
|match_SLV_USA=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#El Salvador v United States|۰–۰]]
|match_SLV_PAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#El Salvador v Panama|۱–۰]]
|match_SLV_CRC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#El Salvador v Costa Rica|۱–۲]]
|match_SLV_MEX=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#El Salvador v Mexico|۰–۲]]
|match_SLV_JAM=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#El Salvador v Jamaica|۱–۱]]

|match_USA_CAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#United States v Canada|۱–۱]]
|match_USA_HON=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#United States v Honduras|۳–۰]]
|match_USA_SLV=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#United States v El Salvador|۱–۰]]
|match_USA_PAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#United States v Panama|۵–۱]]
|match_USA_CRC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#United States v Costa Rica|۲–۱]]
|match_USA_MEX=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#United States v Mexico|۲–۰]]
|match_USA_JAM=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#United States v Jamaica|۲–۰]]

|match_PAN_CAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Panama v Canada|۱–۰]]
|match_PAN_HON=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Panama v Honduras|۱–۱]]
|match_PAN_SLV=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Panama v El Salvador|۲–۱]]
|match_PAN_USA=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Panama v United States|۱–۰]]
|match_PAN_CRC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Panama v Costa Rica|۰–۰]]
|match_PAN_MEX=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Panama v Mexico|۱–۱]]
|match_PAN_JAM=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Panama v Jamaica|۳–۲]]

|match_CRC_CAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Costa Rica v Canada|۱–۰]]
|match_CRC_HON=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Costa Rica v Honduras|۲–۱]]
|match_CRC_SLV=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Costa Rica v El Salvador|۲–۱]]
|match_CRC_USA=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Costa Rica v United States|۲–۰]]
|match_CRC_PAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Costa Rica v Panama|۱–۰]]
|match_CRC_MEX=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Costa Rica v Mexico|۰–۱]]
|match_CRC_JAM=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Costa Rica v Jamaica|۱–۱]]

|match_MEX_CAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Mexico v Canada|۱–۱]]
|match_MEX_HON=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Mexico v Honduras|۳–۰]]
|match_MEX_SLV=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Mexico v El Salvador|۲–۰]]
|match_MEX_USA=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Mexico v United States|۰–۰]]
|match_MEX_PAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Mexico v Panama|۱–۰]]
|match_MEX_CRC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Mexico v Costa Rica|۰–۰]]
|match_MEX_JAM=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Mexico v Jamaica|۲–۱]]

|match_JAM_CAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Jamaica v Canada|۰–۰]]
|match_JAM_HON=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Jamaica v Honduras|۲–۱]]
|match_JAM_SLV=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Jamaica v El Salvador|۱–۱]]
|match_JAM_USA=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Jamaica v United States|۱–۱]]
|match_JAM_PAN=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Jamaica v Panama|۰–۳]]
|match_JAM_CRC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Jamaica v Costa Rica|۰–۱]]
|match_JAM_MEX=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف) - اوچونجو مرحله#Jamaica v Mexico|۱–۲]]

&lt;!--Team definitions--&gt;
|name_CAN={{Fb|CAN}} |short_CAN={{Flagdeco|CAN}}
|name_HON={{Fb|HON}} |short_HON={{Flagdeco|HON}}
|name_SLV={{Fb|SLV}} |short_SLV={{Flagdeco|SLV}}
|name_USA={{Fb|USA}} |short_USA={{Flagdeco|USA}}
|name_PAN={{Fb|PAN}} |short_PAN={{Flagdeco|PAN}}
|name_CRC={{Fb|CRC}} |short_CRC={{Flagdeco|CRC}}
|name_MEX={{Fb|MEX}} |short_MEX={{Flagdeco|MEX}}
|name_JAM={{Fb|JAM}} |short_JAM={{Flagdeco|JAM}}

&lt;!--Qualification column definitions--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=WC |result2=WC |result3=WC |result4=PO
|col_WC=green1 |text_WC=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲]]-یه سئچیلدی
|col_PO=blue1  |text_PO=[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونفدراسیون آراسیندا پلئی آف‌لار)|پلئی آف‌لارا]] سئچیلدی
}}&lt;/onlyinclude&gt;

==اویونلار==

===اویون گونو ۱===
{{Football box
|id = Canada v Honduras
|date = {{Start date|2021|9|2|df=y}}
|time = {{UTZ|20:05|-4}}
|team1 = {{fb-rt|CAN}}
|score = ۱–۱
|team2 = {{Fb|HON}}
|goals1 = 
*[[سایل لارین|لارین]] {{قول|۶۶|pen.}}
|goals2 = 
*[[الکساندئر لوپز|ا. لوپز]] {{قول|۴۰|pen.}}
|stadium = [[بی‌ام‌او فیلد]]، [[تورونتو]]
|attendance = ۱۴٬۸۲۲
|referee = [[فرناندو قوئررو (داور)|فرناندو قوئررو]] ([[مکزیک فوتبال فدراسیونو|مکزیک]])
|report = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180516 (فیفا)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565629 (کونکاکاف)]
}}
----
{{Football box
|id         = Panama v Costa Rica
|date       = {{Start date|2021|9|2|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-5}}
|team1      = {{fb-rt|PAN}}
|score      = ۰–۰
|team2      = {{Fb|CRC}}
|goals1     = 
|goals2     =
|stadium    = [[رومل فرناندز ایستادیومو]]، [[پاناماسیتی]]
|attendance = ۱۴٬۰۰۰
|referee    = [[ایوان بارتون]] ([[السالوادور فوتبال فدراسیونو|السالوادور]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180557 (فیفا)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565627 (کونکاکاف)]
}}
----
{{Football box
|id         = Mexico v Jamaica
|date       = {{Start date|2021|9|2|df=y}}
|time       = {{UTZ|21:00|-5}}
|team1      = {{fb-rt|MEX}}
|score      = ۲–۱
|team2      = {{Fb|JAM}}
|goals1     =
*[[الکسیس وقا|وقا]] {{قول|۵۰}}
*[[هنری مارتین (فوتبالیست)|هنری مارتین]] {{قول|۸۹}}
|goals2     =
*[[شمر نیکلسون|نیکلسون]] {{قول|۶۵}}
|stadium    = [[ازتکا ایستادیومو]]، [[مکزیکو سیتی]]
|attendance = ۰&lt;ref name=&quot;MEX first home matches&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/mexico-hit-with-fifa-fan-ban-two-home-world-cup-qualifiers-2021-06-18/ |title=Mexico hit with FIFA fan ban at two home World Cup qualifiers |publisher=[[رویترز]] |date=18 June 2021 |access-date=21 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MEX first home matches update&quot;&gt;{{cite web |url=https://apnews.com/article/soccer-sports-mexico-international-soccer-world-cup-c58ee2cf341502df686b5425b6faebcf |title=FIFA reduces penalty on Mexico for anti-gay chants at games |publisher=[[آسوشیتد پرس]] |date=25 August 2021 |access-date=2 September 2021}}&lt;/ref&gt;
|referee    = [[سلوین براون]] ([[هندوراس فوتبال فدراسیونو|هندوراس]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180553 (فیفا)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565626 (کونکاکاف)]
}}
----
{{Football box
|id         = El Salvador v United States
|date       = {{Start date|2021|9|2|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|SLV}}
|score      = ۰–۰
|team2      = {{Fb|USA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[کوسکوتلان ایستادیومو]]، [[سان سالوادور]]
|attendance = ۲۹٬۰۰۰
|referee    = [[جان قابریل کالدرون]] ([[کاستاریکا فوتبال فدراسیونو|کاستاریکا]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180534 (فیفا)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565628 (کونکاکاف)]
}}

===اویون گونو ۲===
{{Football box
|id         = Jamaica v Panama
|date       = {{Start date|2021|9|5|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:00|-5}}
|team1      = {{fb-rt|JAM}}
|score      = 0–3
|team2      = {{Fb|PAN}}
|goals1     =
|goals2     =
*[[Andrés Andrade (footballer, born 1998)|Andrade]] {{قول|14}}
*[[Rolando Blackburn|Blackburn]] {{قول|39}}
*[[Cecilio Waterman|Waterman]] {{قول|82}}
|stadium    = [[Independence Park (Jamaica)|Independence Park]], [[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|attendance = 0
|referee    = [[Ismael Cornejo]] ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180547 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565630 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
|id         = El Salvador v Honduras
|date       = {{Start date|2021|9|5|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|SLV}}
|score      = 0–0
|team2      = {{Fb|HON}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Cuscatlán]], [[San Salvador]]
|attendance = 29,000
|referee    = [[Walter López Castellanos|Walter López]] ([[National Football Federation of Guatemala|Guatemala]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180530 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565632 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
|id         = Costa Rica v Mexico
|date       = {{Start date|2021|9|5|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|CRC}}
|score      = 0–1
|team2      = {{Fb|MEX}}
|goals1     =
|goals2     = 
*[[Orbelín Pineda|Pineda]] {{قول|45+1|pen.}}
|stadium    = [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional]], [[San José, Costa Rica|San José]]
|attendance = 3,000
|referee    = [[Ismail Elfath]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180525 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565631 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
|id = United States v Canada
|date = {{Start date|2021|9|5|df=y}}
|time = {{UTZ|19:00|-5}}
|team1 = {{fb-rt|USA}}
|score = 1–1
|team2 = {{Fb|CAN}}
|goals1 = 
*[[برندین آرانسن|Aaronson]] {{قول|55}}
|goals2 =
*[[سایل لارین|Larin]] {{قول|62}}
|stadium = [[Nissan Stadium]], [[نشویل]]
|attendance = 43,028
|referee = [[Oshane Nation]] ([[Jamaican Football Federation|Jamaica]])
|report = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180563 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565633 Report (CONCACAF)]
}}

===اویون گونو ۳===
{{Football box
|id = Canada v El Salvador
|date = {{Start date|2021|9|8|df=y}}
|time = {{UTZ|19:30|-4}}
|team1 = {{fb-rt|CAN}}
|score = 3–0
|team2 = {{Fb|SLV}}
|goals1 =
*[[آتیبا هاچینسون|Hutchinson]] {{قول|6}}
*[[جاناتان دیوید|David]] {{قول|11}}
*[[Tajon Buchanan|Buchanan]] {{قول|59}}
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[تورونتو]]
|attendance = 15,000
|referee = [[Ricardo Montero (referee)|Ricardo Montero]] ([[Costa Rican Football Federation|Costa Rica]])
|report = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180515 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565637 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
|id = Panama v Mexico
|date = {{Start date|2021|9|8|df=y}}
|time = {{UTZ|19:05|-5}}{{Refn|group=note|The Panama v Mexico match was originally scheduled on 8 September 2021, 20:05 local time,&lt;ref name=&quot;kickoff_times_1-6&quot;/&gt; but was re-scheduled to 19:05 local time since Panama maintains a curfew which begins at 00:00 as a preventive measure against the [[COVID-19 pandemic in Panama|COVID-19 pandemic]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tudn.com/futbol/concacaf-mundial-eliminatorias/partido-panama-vs-mexico-octagonal-final-cambia-de-horario|title=El Panamá vs. México del Octagonal Final cambia de horario|publisher=[[TUDN (brand)|TUDN]]|last=Yu|first=Kevin|date=7 September 2021|language=es}}&lt;/ref&gt;}}
|team1 = {{fb-rt|PAN}}
|score = 1–1
|team2 = {{Fb|MEX}}
|goals1 = 
*[[Rolando Blackburn|Blackburn]] {{قول|28}}
|goals2 = 
*[[خسوس مانوئل کورونا|Corona]] {{قول|76}}
|stadium = [[Estadio Rommel Fernández]], [[Panama City]]
|attendance = 16,000
|referee = [[Mario Escobar (referee)|Mario Escobar]] ([[National Football Federation of Guatemala|Guatemala]])
|report = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180561 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565635 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
| id = Costa Rica v Jamaica
| date = {{Start date|2021|9|8|df=y}}
| time = {{UTZ|19:00|-6}}
| team1 = {{fb-rt|CRC}}
| score = 1–1
| team2 = {{Fb|JAM}}
| goals1 = 
*[[Jimmy Marín|Marín]] {{قول|3}}
| goals2 = 
*[[Shamar Nicholson|Nicholson]] {{قول|47}}
| stadium = [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional]], [[San José, Costa Rica|San José]]
| attendance = 3,000
| referee = [[Drew Fischer]] ([[Canadian Soccer Association|Canada]])
| report = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180524 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565634 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
| id = Honduras v United States
| date = {{Start date|2021|9|8|df=y}}
| time = {{UTZ|20:30|-6}}{{Refn|group=note|The Honduras v United States match was originally scheduled on 8 September 2021, 20:05 local time,&lt;ref name=&quot;kickoff_times_1-6&quot;/&gt; but was re-scheduled to 20:30 local time.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.diariomas.hn/2021/09/04/honduras-estados-unidos-cambia-de-horario/ |title=Honduras-Estados Unidos cambia de horario |publisher=Diario Mas |date=4 September 2021 |access-date=8 September 2021 |language=es}}&lt;/ref&gt;}}
| team1 = {{fb-rt|HON}}
| score = 1–4
| team2 = {{Fb|USA}}
| goals1 = 
*[[Brayan Moya|Moya]] {{قول|27}}
| goals2 = 
*[[Antonee Robinson|A. Robinson]] {{قول|48}}
*[[Ricardo Pepi|Pepi]] {{قول|75}}
*[[برندین آرانسن|Aaronson]] {{قول|86}}
*[[Sebastian Lletget|Lletget]] {{قول|90+3}}
| stadium = [[Estadio Olímpico Metropolitano]], [[San Pedro Sula]]
| attendance = 31,000
| referee = [[Fernando Hernández Gómez]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]])
| report = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180541 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565636 Report (CONCACAF)]
}}

===اویون گونو ۴===
{{Football box
|id         = United States v Jamaica
|date       = {{Start date|2021|10|7|df=y}}
|time       = {{UTZ|18:30|-5}}
|team1      = {{fb-rt|USA}}
|score      = 2–0
|team2      = {{Fb|JAM}}
|goals1     = 
*[[Ricardo Pepi|Pepi]] {{قول|49||62}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Q2 Stadium]], [[آستین، تگزاس|Austin]]
|attendance = 20,500
|referee    = [[Reon Radix]] ([[Grenada Football Association|Grenada]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180567 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565638 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
|id         = Honduras v Costa Rica
|date       = {{Start date|2021|10|7|df=y}}
|time       = {{UTZ|18:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|HON}}
|score      = 0–0
|team2      = {{Fb|CRC}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Olímpico Metropolitano]], [[San Pedro Sula]]
|attendance = 19,000
|referee    = [[Mario Escobar (referee)|Mario Escobar]] ([[National Football Federation of Guatemala|Guatemala]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180536 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565640 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
|id         = Mexico v Canada
|date       = {{Start date|2021|10|7|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:40|-5}}
|team1      = {{fb-rt|MEX}}
|score      = 1–1
|team2      = {{Fb|CAN}}
|goals1     = 
*[[Jorge Sánchez (footballer, born 1997)|Sánchez]] {{قول|21}}
|goals2     = 
*[[Jonathan Osorio|Osorio]] {{قول|42}}
|stadium    = [[ازتکا ایستادیومو]], [[مکزیکو سیتی]]
|attendance = 61,200
|referee    = [[Ismael Cornejo]] ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180549 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565641 Report (CONCACAF)]
}}
----
{{Football box
|id         = El Salvador v Panama
|date       = {{Start date|2021|10|7|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|SLV}}
|score      = 1–0
|team2      = {{Fb|PAN}}
|goals1     = 
*[[Enrico Hernández|Hernández]] {{قول|37}}
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Cuscatlán]], [[San Salvador]]
|attendance = 10,000
|referee    = [[Oshane Nation]] ([[Jamaican Football Federation|Jamaica]])
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180533 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565639 Report (CONCACAF)]
}}

===اویون گونو ۵===
{{Football box
|id         = Jamaica v Canada
|date       = {{Start date|2021|10|10|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:00|-5}}
|team1      = {{fb-rt|JAM}}
|score      = 0–0
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180542 Report (FIFA)]&lt;br/&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565642 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CAN}}
|goals1     =
|goals2     = 
|stadium    = [[Independence Park (Jamaica)|Independence Park]], [[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|attendance = 0
|referee    = [[Keylor Herrera]] ([[Costa Rican Football Federation|Costa Rica]])
}}
----
{{Football box
|id         = Costa Rica v El Salvador
|date       = {{Start date|2021|10|10|df=y}}
|time       = {{UTZ|16:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|CRC}}
|score      = 2–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180522 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565644 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|SLV}}
|goals1     =
*[[برایان رویز|Ruiz]] {{قول|52}}
*[[سلسو بورخس|Borges]] {{قول|58|pen.}}
|goals2     = 
*[[Jairo Henríquez|Henríquez]] {{قول|12}}
|stadium    = [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional]], [[San José, Costa Rica|San José]]
|attendance = 5,000
|referee    = [[Said Martínez]] ([[National Autonomous Federation of Football of Honduras|Honduras]])
}}
----
{{Football box
|id         = Panama v United States
|date       = {{Start date|2021|10|10|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:00|-5}}{{Refn|group=note|The Panama v United States match was originally scheduled on 10 October 2021, 20:05 local time,&lt;ref name=&quot;kickoff_times_1-6&quot;/&gt; but was rescheduled to 17:00 local time.&lt;ref name=&quot;kickoff_times_7-8&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.concacaf.com/world-cup-qualifying-men/article/concacaf-and-fifa-confirm-schedule-for-november-s-final-round-matches-of-world-cup-qualifying/|title=Concacaf and FIFA confirm schedule for November's Final Round matches of World Cup Qualifying|publisher=CONCACAF|date=1 October 2021|access-date=2 October 2021}}&lt;/ref&gt;}}
|team1      = {{fb-rt|PAN}}
|score      = 1–0
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180562 Report (FIFA)]&lt;br/&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565643 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|USA}} 
|goals1     = 
*[[انیبال قودوی|Godoy]] {{قول|54}}
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Rommel Fernández]], [[Panama City]]
|attendance = 21,000
|referee    = [[سزار آرتورو راموس|César Ramos]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]])
}}
----
{{Football box
|id         = Mexico v Honduras
|date       = {{Start date|2021|10|10|df=y}}
|time       = {{UTZ|18:00|-5}}{{Refn|group=note|The Mexico v Honduras match was originally scheduled on 10 October 2021, 17:45 local time,&lt;ref name=&quot;kickoff_times_1-6&quot;/&gt; but was rescheduled to 18:00 local time.&lt;ref name=&quot;kickoff_times_7-8&quot;/&gt;}}
|team1      = {{fb-rt|MEX}}
|score      = 3–0
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180552 Report (FIFA)]&lt;br/&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565645 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|HON}}
|goals1     = 
*[[Sebastián Córdova|Córdova]] {{قول|18}}
*[[Rogelio Funes Mori|Funes Mori]] {{قول|76}}
*[[ایروینق لوزانو|Lozano]] {{قول|86}}
|goals2     =
|stadium    = [[ازتکا ایستادیومو]], [[مکزیکو سیتی]]
|attendance = 70,000
|referee    = [[Ismail Elfath]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}

===اویون گونو ۶===
{{Football box
|id         = United States v Costa Rica
|date       = {{Start date|2021|10|13|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:00|-4}}
|team1      = {{fb-rt|USA}}
|score      = 2–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180564 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565646 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CRC}}
|goals1     =
*[[Sergiño Dest|Dest]] {{قول|25}}
*[[لیونل موریرا|Moreira]] {{قول|66|o.g.}}
|goals2 =
*[[Keysher Fuller|Fuller]] {{قول|1}}
|stadium    = [[Lower.com Field]], [[کولمبوس|Columbus]]
|attendance = 20,165
|referee    = [[Daneon Parchment]] ([[Jamaican Football Federation|Jamaica]])
}}
----
{{Football box
|id         = Canada v Panama
|date       = {{Start date|2021|10|13|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:30|-4}}
|team1      = {{fb-rt|CAN}}
|score      = 4–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180519 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565649 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|PAN}}
|goals1     =
*[[میشل موریو|Murillo]] {{قول|28|o.g.}}
*[[آلفونسو دیویس|Davies]] {{قول|66}}
*[[Tajon Buchanan|Buchanan]] {{قول|71}}
*[[جاناتان دیوید|David]] {{قول|78}}
|goals2     =
*[[Rolando Blackburn|Blackburn]] {{قول|5}}
|stadium    = [[BMO Field]], [[تورونتو]]
|attendance = 26,622
|referee    = [[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}
----
{{Football box
|id         = Honduras v Jamaica
|date       = {{Start date|2021|10|13|df=y}}
|time       = {{UTZ|18:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|HON}}
|score      = 0–2
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180538 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565648 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|JAM}}
|goals1     =
|goals2     =
*[[Kemar Roofe|Roofe]] {{قول|38}}
*[[Oniel Fisher|Fisher]] {{قول|79}}
|stadium    = [[Estadio Olímpico Metropolitano]], [[San Pedro Sula]]
|attendance = 18,000
|referee    = [[Bryan López]] ([[National Football Federation of Guatemala|Guatemala]])
}}
----
{{Football box
|id         = El Salvador v Mexico
|date       = {{Start date|2021|10|13|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|SLV}}
|score      = 0–2
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180532 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565647 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|MEX}}
|goals1     =
|goals2     = 
*[[هکتور مورنو (فوتبالیست)|Moreno]] {{قول|30}}
*[[رائول خیمنز|Jiménez]] {{قول|90+3|pen.}}
|stadium    = [[Estadio Cuscatlán]], [[San Salvador]]
|attendance = 31,000
|referee    = [[Drew Fischer]] ([[Canadian Soccer Association|Canada]])
}}

===اویون گونو ۷===
{{Football box
|id         = Honduras v Panama
|date       = {{Start date|2021|11|12|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|HON}}
|score      = 2–3
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180540 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565652 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|PAN}}
|goals1     =
*[[Alberth Elis|Elis]] {{قول|30}}
*[[Brayan Moya|Moya]] {{قول|59}}
|goals2     =
*[[Cecilio Waterman|Waterman]] {{قول|77}}
*[[César Yanis|Yanis]] {{قول|81}}
*[[اریک دیویس|Davis]] {{قول|85}}
|stadium    = [[Estadio Olímpico Metropolitano]], [[San Pedro Sula]]
|attendance = 10,000
|referee    = [[Drew Fischer]] ([[Canadian Soccer Association|Canada]])
}}
----
{{Football box
|id         = El Salvador v Jamaica
|date       = {{Start date|2021|11|12|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|SLV}}
|score      = 1–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180531 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565651 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|JAM}}
|goals1     =
*[[Alex Roldan|Roldan]] {{قول|90}}
|goals2     =
*[[میکائیل انتونیو|Antonio]] {{قول|82}}
|stadium    = [[Estadio Cuscatlán]], [[San Salvador]]
|attendance = 10,000
|referee    = [[José Raúl Torres Rivera]] ([[Puerto Rican Football Federation|Puerto Rico]])
}}
----
{{Football box
|id         = Canada v Costa Rica
|date       = {{Start date|2021|11|12|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:05|-7}}
|team1      = {{fb-rt|CAN}}
|score      = 1–0
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180514 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565653 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CRC}}
|goals1     = 
*[[جاناتان دیوید|David]] {{قول|57}}
|goals2     =
|stadium    = [[Commonwealth Stadium]], [[ائدمونتون]]
|attendance = 48,806
|referee    = [[Ismail Elfath]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}
----
{{Football box
|id         = United States v Mexico
|date       = {{Start date|2021|11|12|df=y}}
|time       = {{UTZ|21:10|-5}}
|team1      = {{fb-rt|USA}}
|score      = 2–0
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180568 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565650 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|MEX}}
|goals1     =
*[[کریستین پولیسیک|Pulisic]] {{قول|74}}
*[[Weston McKennie|McKennie]] {{قول|85}}
|goals2     =
|stadium    = [[TQL Stadium]], [[سینسیناتی]]
|attendance = 26,000
|referee    = Iván Barton ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]])
}}

===اویون گونو ۸===
{{Football box
|id         = Jamaica v United States
|date       = {{Start date|2021|11|16|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:00|-5}}
|team1      = {{fb-rt|JAM}}
|score      = 1–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180548 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565654 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|USA}}
|goals1     =
*[[میکائیل انتونیو|Antonio]] {{قول|22}}
|goals2     =
*[[تیموتی وه‌آ|Weah]] {{قول|11}}
|stadium    = [[Independence Park (Jamaica)|Independence Park]], [[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|attendance = 4,100
|referee    = [[Juan Gabriel Calderón]] ([[Costa Rican Football Federation|Costa Rica]])
}}
----
{{Football box
|id         = Costa Rica v Honduras
|date       = {{Start date|2021|11|16|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|CRC}}
|score      = 2–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180523 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565656 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|HON}}
|goals1     =
*[[اسکار دوارت (فوتبالیست)|Duarte]] {{قول|20}}
*[[Gerson Torres|Torres]] {{قول|90+5}}
|goals2     =
*[[رومل کیوتو|Quioto]] {{قول|35}}
|stadium    = [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional]], [[San José, Costa Rica|San José]]
|attendance = 5,000
|referee    = [[Jair Marrufo]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}
----
{{Football box
|id         = Panama v El Salvador
|date       = {{Start date|2021|11|16|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-5}}
|team1      = {{fb-rt|PAN}}
|score      = 2–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180558 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565655 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|SLV}}
|goals1     =
*[[Cecilio Waterman|Waterman]] {{قول|50}}
*[[Freddy Góndola|Góndola]] {{قول|52}}
|goals2     =
*[[Jairo Henríquez|Henríquez]] {{قول|1}}
|stadium    = [[Estadio Rommel Fernández]], [[Panama City]]
|attendance = 15,000
|referee    = [[Marco Ortíz]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]])
}}
----
{{Football box
|id         = Canada v Mexico
|date       = {{Start date|2021|11|16|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:05|-7}}
|team1      = {{fb-rt|CAN}}
|score      = 2–1
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180518 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565657 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|MEX}}
|goals1     =
*[[سایل لارین|Larin]] {{قول|45+2||52}}
|goals2     =
*[[هکتور میقل هررا|Herrera]] {{قول|90}}
|stadium    = [[Commonwealth Stadium]], [[ائدمونتون]]
|attendance = 44,212
|referee    = [[Mario Escobar (referee)|Mario Escobar]] ([[National Football Federation of Guatemala|Guatemala]])
}}

===اویون گونو ۹=== 
{{Football box
|id         = United States v El Salvador
|date       = {{Start date|2022|1|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:00|-5}}{{Refn|group=note|United States v El Salvador match was originally scheduled on 27 January 2022, 18:30 local time,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.concacaf.com/world-cup-qualifying-men/article/concacaf-and-fifa-confirm-schedule-for-january-s-final-round-matches-of-men-s-world-cup-qualifying/|title=Concacaf and FIFA confirm schedule for January’s Final Round matches of men’s World Cup Qualifying|publisher=CONCACAF|date=17 December 2021}}&lt;/ref&gt; but was rescheduled to 19:00 local time.&lt;ref&gt;{{cite tweet|author=CONCACAF|user=Concacaf|number=1486816820258557953|title=Update: The kickoff for the USA vs El Salvador match is now 19:00 ET|date=27 January 2022|language=es}}&lt;/ref&gt;}}
|team1      = {{fb-rt|USA}}
|score      = 1–0
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180565 Report (FIFA)]&lt;br/&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565661 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|SLV}}
|goals1     = 
*[[Antonee Robinson|A. Robinson]] {{قول|52}}
|goals2     =
|stadium    = [[Lower.com Field]], [[کولمبوس|Columbus]]
|attendance = 20,000
|referee    = Bryan López ([[National Football Federation of Guatemala|Guatemala]])
}}
----
{{Football box
|id         = Jamaica v Mexico
|date       = {{Start date|2022|1|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:00|-5}}
|team1      = {{fb-rt|JAM}}
|score      = ۱–۲
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180546 Report (FIFA)]&lt;br/&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565658 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|MEX}}
|goals1     = [[دانیال جانسون (فوتبالیست)|جانسون]] {{قول|۵۰}}
|goals2     =
*[[Henry Martín|Martín]] {{قول|۸۱}}
*[[Alexis Vega (Mexican footballer)|Vega]] {{قول|۸۳}}
|stadium    = [[Independence Park (Jamaica)|Independence Park]], [[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|attendance = ۰
|referee    = [[Ismael Cornejo]] ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]])
}}
----
{{Football box
|id         = Honduras v Canada
|date       = {{Start date|2022|1|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|HON}}
|score      = ۰–۲
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180535 Report (FIFA)]&lt;br/&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565659 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CAN}}
|goals1     =
|goals2     =
*[[Denil Maldonado|Maldonado]] {{قول|۱۰|o.g.}}
*[[جاناتان دیوید|دیوید]] {{قول|۷۳}}
|stadium    = [[Estadio Olímpico Metropolitano]], [[San Pedro Sula]]
|attendance = ۱۰٬۰۰۰
|referee    = [[Daneon Parchment]] ([[Jamaican Football Federation|Jamaica]])
}}
----
{{Football box
|id         = Costa Rica v Panama
|date       = {{Start date|2022|1|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|CRC}}
|score      = ۱–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180526 Report (FIFA)]&lt;br/&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565660 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|PAN}}
|goals1     = 
*[[برایان رویز|Ruiz]] {{قول|۶۵}}
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional]], [[San José, Costa Rica|San José]]
|attendance = ۲۱٬۰۰۰
|referee    = [[Ismail Elfath]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}

===اویون گونو ۱۰===
{{Football box
|id         = Canada v United States
|date       = {{Start date|2022|1|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|15:05|-5}}
|team1      = {{fb-rt|CAN}}
|score      = ۲–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180520 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565665 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|USA}}
|goals1     =
*[[سایل لارین|لارین]] {{قول|۷}}
*[[Sam Adekugbe|Adekugbe]] {{قول|۹۰+۵}}
|goals2     =
|stadium    = [[Tim Hortons Field]], [[Hamilton, Ontario|Hamilton]]
|attendance = ۱۲٬۰۰۰
|referee    = [[سزار آرتورو راموس|سزار راموس]] ([[مکزیک فوتبال فدراسیونو|مکزیک]])
}}
----
{{Football box
|id         = Panama v Jamaica
|date       = {{Start date|2022|1|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:05|-5}}
|team1      = {{fb-rt|PAN}}
|score      = ۳–۲
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180560 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565662 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|JAM}}
|goals1     = 
*[[Javain Brown|Brown]] {{قول|۴۳|o.g.}}
*[[اریک دیویس|Davis]] {{قول|۵۱}}
*[[Azmahar Ariano|Ariano]] {{قول|۶۹}}
|goals2     = 
*[[میکائیل انتونیو|انتونیو]] {{قول|۵|pen.}}
*[[آندره قری|Gray]] {{قول|۸۷}}
|stadium    = [[Estadio Rommel Fernández]], [[Panama City]]
|attendance = 
|referee    = [[Selvin Brown]] ([[National Autonomous Federation of Football of Honduras|Honduras]])
}} 
----
{{Football box
|id         = Mexico v Costa Rica
|date       = {{Start date|2022|1|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|MEX}}
|score      = ۰–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180550 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565663 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CRC}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[ازتکا ایستادیومو]]، [[مکزیکو سیتی]]
|attendance = ۰
|referee    = [[Said Martínez]] ([[National Autonomous Federation of Football of Honduras|Honduras]])
}}
----
{{Football box
|id         = Honduras v El Salvador
|date       = {{Start date|2022|1|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|18:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|HON}}
|score      = ۰–۲
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180537 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565664 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|SLV}}
|goals1     =
|goals2     = 
*[[Nelson Bonilla|Bonilla]] {{قول|۳۵}}
*[[Darwin Cerén|Cerén]] {{قول|۹۰+۲}}
|stadium    = [[Estadio Olímpico Metropolitano]], [[San Pedro Sula]]
|attendance =
|referee    = [[Keylor Herrera]] ([[Costa Rican Football Federation|Costa Rica]])
}}

===اویون گونو ۱۱===
{{Football box
|id         = Jamaica v Costa Rica
|date       = {{Start date|2022|2|2|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:00|-5}}
|team1      = {{fb-rt|JAM}}
|score      = ۰–۱
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180543 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565666 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CRC}}
|goals1     =
|goals2     = [[جوئل کمپل|کمپل]] {{قول|۶۲}}
|stadium    = [[Independence Park (Jamaica)|Independence Park]], [[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|attendance = ۰
|referee    = [[Marco Ortiz]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]){{Efn|Referee [[Jair Marrufo]] from [[United States Soccer Federation|United States]], who was originally assigned to the Jamaica v Costa Rica match,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.concacaf.com/world-cup-qualifying-men/article/january-wcq-concludes-with-u-s-mexico-seeking-home-wins/|title=January WCQ concludes with U.S., Mexico seeking home wins|publisher=CONCACAF|date=31 January 2022}}&lt;/ref&gt; was replaced by Marco Ortiz from Mexico.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://arbitraje.fmf.mx/detalle-noticia/cambios-en-designaciones-arbitrales-internacionales-eliminatoria-mundialista-de-la-concacaf_911|title=Cambios en Designaciones Arbitrales Internacionales: Eliminatoria Mundialista de la Concacaf|publisher=[[Mexican Football Federation]]|website=arbitraje.fmf.mx|date=29 January 2022|language=es}}&lt;/ref&gt;}}
}}
----
{{Football box
|id         = United States v Honduras
|date       = {{Start date|2022|2|2|df=y}}
|time       = {{UTZ|18:30|-6}}
|team1      = {{fb-rt|USA}}
|score      = ۳–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180566 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565668 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|HON}}
|goals1     =
*[[Weston McKennie|McKennie]] {{قول|۸}}
*[[Walker Zimmerman|Zimmerman]] {{قول|۳۷}}
*[[کریستین پولیسیک|پولیسیک]] {{قول|۶۷}}
|goals2     =
|stadium    = [[Allianz Field]], [[سینت پل، مینه‌سوتا|سینت پل]]
|attendance = ۱۹٬۲۰۲
|referee    = [[Oshane Nation]] ([[Jamaican Football Federation|Jamaica]])
}}
----
{{Football box
|id         = El Salvador v Canada
|date       = {{Start date|2022|2|2|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|SLV}}
|score      = ۰–۲
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180528 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565669 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CAN}}
|goals1     =
|goals2     = 
*[[آتیبا هاچینسون|هاچینسون]] {{قول|۶۶}}
*[[جاناتان دیوید|دیوید]] {{قول|۹۰+۳}}
|stadium    = [[Estadio Cuscatlán]], [[San Salvador]]
|attendance = ۹٬۰۰۰
|referee    = [[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}
----
{{Football box
|id         = Mexico v Panama
|date       = {{Start date|2022|2|2|df=y}}
|time       = {{UTZ|21:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|MEX}}
|score      = ۱–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180554 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565667 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|PAN}}
|goals1     = [[رائول خیمنز|خیمنز]] {{قول|۸۰|pen.}}
|goals2     =
|stadium    = [[ازتکا ایستادیومو]]، [[مکزیکو سیتی]]
|attendance = ۲٬۰۰۰
|referee    = [[Iván Barton]] ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]])
}}

===اویون گونو ۱۲===
{{Football box
|id         = Jamaica v El Salvador
|date       = {{Start date|2022|3|24|df=y}}
|time       = {{UTZ|18:05|-5}}{{Efn|The Jamaica v El Salvador match was originally scheduled on 24 September 2021, 19:00 local time,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.concacaf.com/world-cup-qualifying-men/article/concacaf-and-fifa-confirm-schedule-for-the-region-s-final-matches-of-men-s-world-cup-qualifying/|title=Concacaf and FIFA confirm schedule for the region's final matches of men's World Cup Qualifying|publisher=CONCACAF|date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; but was re-scheduled to 18:05 local time.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.elgrafico.com/futbol/Confirman-cambio-de-hora-para-el-Jamaica-El-Salvador-20220307-0017.html|title=Confirman cambio de hora para el Jamaica-El Salvador|trans-title=Kick-off time change confirmed for Jamaica-El Salvador|publisher=[[El Gráfico (El Salvador)|El Gráfico]]|last=Valiente|first=Josue|date=7 March 2022|language=es|accessdate=2022-04-04|archivedate=2022-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220926114934/https://www.elgrafico.com/futbol/Confirman-cambio-de-hora-para-el-Jamaica-El-Salvador-20220307-0017.html}}&lt;/ref&gt;}}
|team1      = {{fb-rt|JAM}}
|score      = ۱–۱
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180544 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565671 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|SLV}}
|goals1     = 
*[[آندره قری|Gray]] {{قول|۷۲}}
|goals2     = 
*[[Eriq Zavaleta|Zavaleta]] {{قول|۲۱}}
|stadium    = [[Independence Park (Jamaica)|Independence Park]], [[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|attendance = ۰
|referee    = [[Fernando Hernández Gómez]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]])
}}
----
{{Football box
|id         = Panama v Honduras
|date       = {{Start date|2022|3|24|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-5}}
|team1      = {{fb-rt|PAN}}
|score      = ۱–۱
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180559 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565672 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|HON}}
|goals1     = 
*[[Rolando Blackburn|Blackburn]] {{قول|۲۳}}
|goals2     = 
*[[Kevin López (footballer)|K. López]] {{قول|۶۵}}
|stadium    = [[Estadio Rommel Fernández]], [[Panama City]]
|attendance = ۲۴٬۰۰۰
|referee    = [[Ismail Elfath]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}
----
{{Football box
|id         = Mexico v United States
|date       = {{Start date|2022|3|24|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:00|-6}}
|team1      = {{fb-rt|MEX}}
|score      = ۰–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180555 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565670 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|USA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[ازتکا ایستادیومو]]، [[مکزیکو سیتی]]
|attendance = ۴۷٬۰۰۰
|referee    = [[Mario Escobar (referee)|Mario Escobar]] ([[National Football Federation of Guatemala|Guatemala]])
}}
----
{{Football box
|id         = Costa Rica v Canada
|date       = {{Start date|2022|3|24|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|CRC}}
|score      = ۱–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180521 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565673 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CAN}}
|goals1     = 
*[[سلسو بورخس|Borges]] {{قول|۴۵+۱}}
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional]], [[San José, Costa Rica|San José]]
|attendance = ۳۴٬۰۰۰
|referee    = [[Said Martínez]] ([[National Autonomous Federation of Football of Honduras|Honduras]])
}}

===اویون گونو ۱۳===
{{Football box
|id         = Canada v Jamaica
|date       = {{Start date|2022|3|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|16:05|-4}}
|team1      = {{fb-rt|CAN}}
|score      = ۴–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180517 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565677 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|JAM}}
|goals1     =
*[[سایل لارین|لارین]] {{قول|۱۳}}
*[[Tajon Buchanan|Buchanan]] {{قول|۴۴}}
*[[Junior Hoilett|Hoilett]] {{قول|۸۳}}
*[[آدریان ماریاپا|ماریاپا]] {{قول|۸|o.g.}}
|goals2     =
|stadium    = [[BMO Field]], [[تورونتو]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Canada returns to Toronto for all-important FIFA World Cup Qualifiers match on 27 March |url=https://canadasoccer.com/news/canada-returns-to-toronto-for-all-important-fifa-world-cup-qualifiers-match-on-27-march/ |website=Canada Soccer |date=18 February 2022 |access-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt;
|attendance = ۲۹٬۱۲۲
|referee    = [[Fernando Guerrero Ramírez|Fernando Guerrero]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]])
}}
----
{{Football box
|id         = El Salvador v Costa Rica
|date       = {{Start date|2022|3|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|15:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|SLV}}
|score      = ۱–۲
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180529 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565675 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CRC}}
|goals1     = [[Cristian Gil (footballer, born 1996)|Gil]] {{قول|۳۱}}
|goals2     =
*[[Anthony Contreras|Contreras]] {{قول|۳۰}}
*[[جوئل کمپل|Campbell]] {{قول|۴۵+۱}}
|stadium    = [[Estadio Cuscatlán]], [[San Salvador]]
|attendance =
|referee    = [[Daneon Parchment]] ([[Jamaica Football Federation|Jamaica]])
}}
----
{{Football box
|id         = United States v Panama
|date       = {{Start date|2022|3|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:00|-4}}
|team1      = {{fb-rt|USA}}
|score      = ۵–۱
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180569 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565674 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|PAN}}
|goals1     = 
*[[کریستین پولیسیک|پولیسیک]] {{قول|۱۷|pen.|۴۵+۴|pen.|۶۵}}
*[[پائول آریولا|آریولا]] {{قول|۲۳}}
*[[Jesús Ferreira|Ferreira]] {{قول|۲۷}}
|goals2     = [[انیبال قودوی|قودوی]] {{قول|۸۶}}
|stadium    = [[Exploria Stadium]], [[اورلندو|Orlando]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=USMNT Makes Choice for Last Home World Cup Qualifier |url=https://www.ussoccer.com/stories/2022/01/us-soccer-selects-orlando-to-host-final-home-fifa-world-cup-qualifier-of-2022-cycle |date=19 January 2022 |access-date=19 January 2022 |website=U.S. Soccer}}&lt;/ref&gt;
|attendance = ۲۵٬۰۲۲
|referee    = [[Iván Barton]] ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]])
}}
----
{{Football box
|id         = Honduras v Mexico
|date       = {{Start date|2022|3|27|df=y}}
|time       = {{UTZ|17:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|HON}}
|score      = ۰–۱
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180539 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565676 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|MEX}}
|goals1     =
|goals2     = [[ادسون آلوارز|Álvarez]] {{قول|۷۰}}
|stadium    = [[Estadio Olímpico Metropolitano]], [[San Pedro Sula]]
|attendance = ۰
|referee    = [[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}

===اویون گونو ۱۴===
{{Football box
|id         = Panama v Canada
|date       = {{Start date|2022|3|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-5}}
|team1      = {{fb-rt|PAN}}
|score      = ۱–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180556 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565681 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|CAN}}
|goals1     = [[قابریل تورس|Torres]] {{قول|۴۹}}
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Rommel Fernández]], [[Panama City]]
|attendance =
|referee    = [[Jair Marrufo]] ([[United States Soccer Federation|United States]])
}}
----
{{Football box
|id         = Jamaica v Honduras
|date       = {{Start date|2022|3|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|20:05|-5}}
|team1      = {{fb-rt|JAM}}
|score      = ۲–۱
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180545 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565680 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|HON}}
|goals1     =
*[[لئون بیلی|بیلی]] {{قول|۳۹|pen.}}
*[[راول موریسون|موریسون]] {{قول|۴۵+۲}}
|goals2     = [[Ángel Tejeda|Tejeda]] {{قول|۱۸|pen.}}
|stadium    = [[Independence Park (Jamaica)|Independence Park]], [[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|attendance =
|referee    = [[Keylor Herrera]] ([[Costa Rican Football Federation|Costa Rica]])
}}
----
{{Football box
|id         = Mexico v El Salvador
|date       = {{Start date|2022|3|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|MEX}}
|score      = ۲–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180551 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565679 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|SLV}}
|goals1     =
*[[Uriel Antuna|Antuna]] {{قول|۱۷}}
*[[رائول خیمنز|Jiménez]] {{قول|۴۳|pen.}}
|goals2     =
|stadium    = [[ازتکا ایستادیومو]]، [[مکزیکو سیتی]]
|attendance =
|referee    = [[Oshane Nation]] ([[Jamaica Football Federation|Jamaica]])
}}
----
{{Football box
|id         = Costa Rica v United States
|date       = {{Start date|2022|3|30|df=y}}
|time       = {{UTZ|19:05|-6}}
|team1      = {{fb-rt|CRC}}
|score      = ۲–۰
|report     = [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf/match-center/400180527 Report (FIFA)]&lt;br /&gt;[https://www.concacaf.com/en/men-s-world-cup-qualifying/game-details?matchid=565678 Report (CONCACAF)]
|team2      = {{Fb|USA}}
|goals1     =
*[[Juan Pablo Vargas|Vargas]] {{قول|۵۱}}
*[[Anthony Contreras|Contreras]] {{قول|۵۹}}
|goals2     =
|stadium    = [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional]], [[San José, Costa Rica|San José]]
|attendance = ۳۵٬۰۰۰
|referee    = [[Drew Fischer]] ([[Canadian Soccer Association|Canada]])
}}

==اوستون قول وورانلار==
{{#invoke:Goalscorers|main|فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف)|round=thirdround|bold=no}}&lt;!--CAREFULLY update goalscorers at Module:Goalscorers/data/فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (کونکاکاف)--&gt;

==نوتلار==
{{قایناق|group=note}}

==قایناقلار==
{{قایناق}}

==خاریجی لینکلر==
*{{Official website|https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/|Official FIFA World Cup website}}
**[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/concacaf Qualifiers – North, Central America and Caribbean: Matches], FIFA.com
*[https://www.concacaf.com/en/world-cup-qualifying-men World Cup Qualifying – Men], CONCACAF.com

{{فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی}}

{{DEFAULTSORT:2022 Fifa World Cup qualification Concacaf Third Round}}
[[Category:2022 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|3]]
[[Category:2021–22 in CONCACAF football|Qual3]]
[[Category:August 2021 sports events in North America|FIFA World Cup qualification - CONCACAF Third Round]]
[[Category:September 2021 sports events in North America|FIFA World Cup qualification - CONCACAF Third Round]]
[[Category:October 2021 sports events in North America|FIFA World Cup qualification - CONCACAF Third Round]]
[[Category:November 2021 sports events in North America|FIFA World Cup qualification - CONCACAF Third Round]]
[[Category:January 2022 sports events in North America|FIFA World Cup qualification - CONCACAF Third Round]]
[[Category:March 2022 sports events in North America|FIFA World Cup qualification - CONCACAF Third Round]]</text>
      <sha1>n4v1hxssgzbzdogjeje60ny72h2sju3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قرامافون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>609253</id>
    <revision>
      <id>1587651</id>
      <parentid>1571395</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T21:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3653" sha1="c79fzy6r2u0lf0x4pfzulliy19btces" xml:space="preserve">

[[فایل:EdisonPhonograph.jpg|بندانگشتی|فونوقراف]]
'''قرامافون''' یوخسا '''فونوقراف''' ({{اینگیلیسجه|Phonograph}}) بیر [[موسیقی]] آلتی دیر. [[توماس ادیسون]]&lt;nowiki/&gt;ون ایختیراع لارینداندیر.

== قایناقلار ==
{{اتک‌یازی}}

== ائشیک باغلانتیلار==
{{Commons and category|Phonograph|Phonographs}}
{{NSRW poster}}
* [http://www.douglas-self.com/MUSEUM/COMMS/hotairgramophone/hotairgramophone.htm c.1915 Swiss hot-air engined gramophone] at Museum of Retro Technology
* [http://funexhibits.com/projects/cooperative-phonograph/ Interactive sculpture delivers tactile soundwave experience] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308062542/http://funexhibits.com/projects/cooperative-phonograph/ |date=2021-03-08 }}
* [http://www.nps.gov/edis/photosmultimedia/very-early-recorded-sound.htm Very early recordings from around the world]
* [http://www.musesmuse.com/recording-art.html The Birth of the Recording Industry]
* [http://www.cylinder.de/ The Cylinder Archive]
* [https://archive.moeb.ca/en/ The Berliner Sound and Image Archive]
* [https://web.archive.org/web/20190905075931/http://cylinders.library.ucsb.edu/ Cylinder Preservation &amp; Digitization Project] – Over 6,000 cylinder recordings held by the Department of Special Collections, University of California, Santa Barbara, free for download or streamed online.
* [http://sounds.bl.uk/Browse.aspx?category=Sound-recording-history&amp;collection=Equipment&amp;browseby=Browse+by+type&amp;choice=Cylinder+players Cylinder players held at the British Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206065334/http://sounds.bl.uk/Browse.aspx?category=Sound-recording-history&amp;collection=Equipment&amp;browseby=Browse+by+type&amp;choice=Cylinder+players |date=2012-02-06 }} – information and high-quality images.
* [https://web.archive.org/web/20100220122900/http://www.phonobooks.com/ History of Recorded Sound: Phonographs and Records]
* [http://www.enjoythemusic.com/tablehistory.htm EnjoytheMusic.com] – Excerpts from the book ''Hi-Fi All-New 1958 Edition''
* [http://www.cyberbee.com/edison/cylinder.html Listen to early recordings on the Edison Phonograph]
* [http://www.PhonographsAndGramophones.com Mario Frazzetto's Phonograph and Gramophone Gallery].
* [http://www.dailykos.com/storyonly/2006/8/8/1696/98456 Say What?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100220062736/http://www.dailykos.com/storyonly/2006/8/8/1696/98456 |date=2010-02-20 }} – Essay on phonograph technology and intellectual property law
* [http://www.vinylengine.com Vinyl Engine] – Information, images, articles and reviews from around the world
* [http://www.theanalogdept.com/ The Analogue Dept] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309125343/http://www.theanalogdept.com/ |date=2021-03-09 }} – Information, images and tutorials; strongly focused on [[Thorens]] brand
* [https://www.youtube.com/watch?v=93Ll2frWOB4 45 rpm player and changer] at work on YouTube
* [http://www.criticalpast.com/video/65675030451_phonograph_Thomas-Edison_recording-and-playing-device_Edison-operates-phonograph Historic video footage of Edison operating his original tinfoil phonograph]
* [http://www.enjoythemusic.com/tablehistory.htm Turntable History on Enjoy the Music.com]
* [https://alignmentprotractor.com 2-point and Arc Protractor generators on AlignmentProtractor.com]

{{Audio format}}
{{Grooved track audio}}
{{Music technology}}
{{Thomas Edison}}

{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا ایختیراعلاری]]
[[بؤلمه:توماس ادیسون]]</text>
      <sha1>c79fzy6r2u0lf0x4pfzulliy19btces</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قیرمیزی گؤل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615311</id>
    <revision>
      <id>1587660</id>
      <parentid>1565792</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T05:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2047" sha1="a73ojf3ojv4efvvptzgvvh04sd1w4i2" xml:space="preserve">{{تاریخی یئرلرین بیلگی قوتوسو
| نام              = قیٛرمیٛزیٛ گؤل
| روی‌نقشه          = آری
| عرض‌جغرافیایی     =
| طول‌جغرافیایی     =
| تصویر            = Qizmizigol-tufarqan.jpeg
| اندازه تصویر     = 
| عنوان تصویر      =
| استان            =[[شرقی آذربایجان اوستانی|شرقی آذربایجان]]
| شهرستان          =[[توفارقان]] 
| بخش              =
| نام محلی         = 
| نام‌های دیگر      =
| نام‌های قدیمی     =
| نوع بنا          =
| سال‌های مرمت      =
| کاربری           = 
| کاربری کنونی     =
| قدمت          =
| شماره ثبت         =
| تاریخ ثبت ملی    =
| دوره ساخت اثر    =
| بانی اثر         =
| مالک اثر         =
| مالک فعلی اثر    =
| شماره ثبت یونسکو =
| تاریخ ثبت یونسکو =
| امکان بازدید     =
| شماره تلفن       =
| وبگاه            =
| پانویس           =
}}

'''قیرمیزی گؤل''' باتیٛ آذربایجان بؤلکه‌سینده اولان [[توفارقان]] (آذرشهر) شهرینده یئله‌شن بیر کند ایله گزمه‌لی بیر یئر آدئدیٛر.&lt;ref&gt;[https://irangardmag.ir/ghermezigol/ ایرانگرد سایتی]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; قیٛرمیٛزیٛ گؤل [[توفارقان]] شهرینده یئرله‎‌شن [[یئنگه‌‌جه کندی]] بؤلگه‎سینده یئرله‌شیبدیر.  کندده اولان، [[قاجارلار]] دؤنمیندن قالان [[قیرمیزی گؤل حامامی]] تاریخی آبیده‌ ده بؤلگه‌نین تاریخی آبیده‌لریندن ساییلیر.&lt;ref&gt;[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%82%D8%B1%D9%85%D8%B2_%DA%AF%D9%84 فارسجا ویکی‌پدیا]&lt;/ref&gt;


==قایناق‌لار==</text>
      <sha1>a73ojf3ojv4efvvptzgvvh04sd1w4i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قارا صاندیق قبریستانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615363</id>
    <revision>
      <id>1587644</id>
      <parentid>1567748</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T18:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6004" sha1="9qibn96ynvdv3tigiqnwg96uoen7dt9" xml:space="preserve">{{تاریخی یئرلرین بیلگی قوتوسو
| نام              = قارا صاندیٛق قبریستانیٛ
| روی‌نقشه          = 
| عرض‌جغرافیایی     =
| طول‌جغرافیایی     =
| تصویر            = Qarasandiq-urmu.jpg
| اندازه تصویر     = 
| عنوان تصویر      =
| استان            =[[غری آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان]]
| شهرستان          =[[اورمیه]] 
| بخش              =
| نام محلی         = 
| نام‌های دیگر      =
| نام‌های قدیمی     =
| نوع بنا          =
| سال‌های مرمت      =
| کاربری           = 
| کاربری کنونی     =
| قدمت          =
| شماره ثبت         =
| تاریخ ثبت ملی    = 
| دوره ساخت اثر    =
| بانی اثر         =
| مالک اثر         =
| مالک فعلی اثر    =
| شماره ثبت یونسکو =
| تاریخ ثبت یونسکو =
| امکان بازدید     =
| شماره تلفن       =
| وبگاه            =
| پانویس           =
}}

'''قارا صاندیق قبریستانی''' یوخسا '''قره صاندیق قبریستانی''' باتیٛ آذربایجان بؤلکه‌سی‌نین مرکزی اولان [[اورمیه]] شهرینده، [[گؤل اوستو]] مئیدانینا یاخیٛن و [[جیلولوق]] سوی‌قیٛریٛمیٛ دؤنمینه قاییدان بیر تاریخی قبریستاندیٛر.&lt;ref&gt;[https://anayool.ir/2024/01/27/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%87/ آنایول سایتی؛ نگاهی بر قبرستانهای تاریخی اورمیه]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aa.com.tr/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C/%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%84%D9%88%D9%82-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D آنادولو خبر آژانسی]&lt;/ref&gt;

==تانیتیمی==
[[file:Qarasandiq19118-urmu.jpg|thumb|left|250px| ۱۹۱۸ قارا صاندیق قبریستانی]]
قارا صاندیق قبریستانی، ایندیلیکده، اورمیه‌نین [[مدنی]] خییاوانیندا، [[عسگرخان]] محلله‌سینین اوزبه‌اوزونده و [[گؤل اوستو]] مئیدانینا قالاندادیر. ایندی بو قبریستانین یئری دوکان اولوبدور. 
«قارا صاندیق مزارلیغی» غرب دؤولت‌لری‌نین موداخیله‌سی‌نین و آذربایجان موسلمان‌لاری‌نین سویقیریمی‌نین جانلی و آیدین سندی‌دیر. بو فاجعه‌لرین شاهیدی اولان [[رحمت الله توفیق]] بیر واخت‌لار میرزه محمودون امری ایله جنازه‌لرین کوتلوی شکیلده باسدیریلماسینی اؤز اوزرینه گؤتورموشدو، [[اورمیه]] تاریخی‌نین ۲۳-۲۴-جو صحیفه‌سینده یازیر: کوچه‌لردن، خیابان‌لاردان ییغیب چوخ بؤیوک بیر چوخوردا اوست-اوسته ییغیب باسدیردیق. تؤوفیق یالنیز محاربه‌نین اوچونجو گونو، یعنی ۵ مارت ۱۲۹۶-جی ایل بازار گونو اؤلن‌لرین سایینی ۱۰٫۰۰۰ نفر کیمی قئید ائدیر. «بازار گونو باش وئرن قتل عام‌دا موسلمان‌لارین ایتکی‌لری‌نین سایی اون مین نفره چاتیب، او جمله‌دن قادین‌لار، اوشاق‌لار، قوجا‌لار و جاوان‌لار».&lt;ref&gt;محمدعلی ارجمندی، نشریه آغری ـ شماره ۱۳۶&lt;/ref&gt;

==۱۳۹۱-جی ایلده‌کی قازینتیلار==
[[file:Qarasandiq-1391-urmu.jpg|thumb|left|250px| ۱۳۹۱ قارا صاندیق قبریستانی‌‌نین قازیلماسی]]
۱۳۹۱-جی ایلده اورمیه شهرینده [[جیلولوق]] فاجعه‌سینده ائرمنی‌لر طرفین‌دن حاق‌سیز یئره قتله یئتیریلن تورک‌لرین جسدلری‌نین تاپیلدیغی تاریخی قبیریستانلیغین قالیق‌لاری اوزه چیخدی. نسه رسمی خبر آژانسلاری بو قتلی عام سندلرینی دانماغا چالیشدیلار. &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/80419500/%D9%87%D9%8A%DA%86-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B7%D9%87-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%D9%8A%D9%85%D9%8A-%D8%A7%D8%B1%D9% ایرنا خبر آژانسی]&lt;/ref&gt;
غربی آذربایجانین مدنی ارثی اوزره [[اوزمان]] رضا حیدری‌نین سؤزلرینه گؤره، قارا صاندیق‌دا [[اورمیه]] موسلمان‌لاری‌نین کوتلوی جسدلرین‌دن باشقا، بو قبیریستانلیغین آشاغی طبقه‌لرینده [[ایسلام]] سیویلیزاسیاسی‌نین ایزلری و شیرلی قاب‌لار و یئددی رنگ‌لی شوشه‌لر گؤرونور. شرق طرفده بو اراضیده ائکسکاواتورلا چوخور قازیلارکن ایسلام دؤورونه عایید گؤزل ناخیش‌لی ساخسی قاب‌لار و شیرلی قاب‌لارین قالیق‌لاری الده ائدیلمیش‌دیر. بو یئرده تونئل ده گؤرولوب کی، بو دا بو یئرده تاریخی سو کمری‌نین مؤوجودلوغون‌دان خبر وئریر.&lt;ref&gt;https://gunaz.tv/fa/post/43568&lt;/ref&gt;

==قایناق‌لار==

[[بؤلمه: اورمیه]]
[[بؤلمه: اورمیه محلله‌لری]]</text>
      <sha1>9qibn96ynvdv3tigiqnwg96uoen7dt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قالالار کندی (هئریس)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615403</id>
    <revision>
      <id>1587649</id>
      <parentid>1566330</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T20:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2567" sha1="3yl51wclkv4948vv6uouvunsh8w2g4u" xml:space="preserve">{{تاریخی یئرلرین بیلگی قوتوسو
| نام              = قالالار کندیٛ
| روی‌نقشه          = 
| عرض‌جغرافیایی     =
| طول‌جغرافیایی     =
| تصویر            = Qalalarkendi-.jpg
| اندازه تصویر     = 
| عنوان تصویر      =
| استان            =[[شرقی آذربایجان اوستانی|شرقی آذربایجان]]
| شهرستان          =[[هئریس]] 
| بخش              = [[خوجا]]
| نام محلی         = 
| نام‌های دیگر      =
| نام‌های قدیمی     =
| نوع بنا          =
| سال‌های مرمت      =
| کاربری           = 
| کاربری کنونی     =
| قدمت          =
| شماره ثبت         =
| تاریخ ثبت ملی    =
| دوره ساخت اثر    =
| بانی اثر         =
| مالک اثر         =
| مالک فعلی اثر    =
| شماره ثبت یونسکو =
| تاریخ ثبت یونسکو =
| امکان بازدید     =
| شماره تلفن       =
| وبگاه            =
| پانویس           =
}}
'''قالالار کندی''' [[هئریس]] شهرینده یئرله‌شن [[خوجا]] بؤلگه‌سی‌نین [[کند]]لریندن بیری‌دیر.&lt;ref&gt;[https://addressmap.ir/5224/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%84%D8%B1-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%AF/ قالالار کندی]&lt;/ref&gt;

==کنده گؤره==
قالالار کندی‌نین طبیعی وضعیتی [[داغلیق]] ، [[دره]] و یا تپه‌لیک‌دیر. [[ایران]] ایستاتیستیکا مرکزی‌نین ۲۰۱۳-جو ایل بیلگیلرینه اساساً، بو کندین عمومی اها‌لی‌سی ۱۲۰ نفر، ۶۱ [[کیشی]] و ۵۹ قادین‌دیر. بو [[کند]]ده تصروفات‌لارین سایی ۳۷، ۲۵ [[یاشاییش]] منطقه‌سی وار. بو کندین [[ایدمان]] مئیدانچاسی، ایدمان زالی، مسجیدی، میللی ائلئکتریک شبکه‌سی، دیزئل محریکی، یئنی ائنئرژی‌سی (گونش، کولک و س.)، قاز، [[سو]] خطی، سویو تمیزلمه سیستئمی یوخدور.&lt;ref&gt;[https://forum.rasekhoon.net/post/show/641394/1212272/ راسخون سایتی - قالالار کندی‌نین تانیتیمی]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==قایناق‌لار==</text>
      <sha1>3yl51wclkv4948vv6uouvunsh8w2g4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قالاقاپیسی پارکی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615469</id>
    <revision>
      <id>1587648</id>
      <parentid>1566707</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T20:07:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1248" sha1="26jq65dhrv3fnkfxm42bqcplo8rnf7o" xml:space="preserve">{{تاریخی یئرلرین بیلگی قوتوسو
| آد             = قالاقاپیٛ‌سیٛ پارکیٛ
| تصویر            = Qalaqapisi-park-xoy.jpg
| استان            =[[غربی آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان]]
| شهرستان          =[[خوی]]
| بخش              =
| یئرلی آدی         = قالاقاپیسی
| ایشلمی          = [[پارک]]
| قدمت          =[[چاغداش]]،[[اسلام جمهوریتی]]
| سایتی           = [https://news.khoy.ir]
}}

'''قالاقاپیٛ‌سیٛ پارکیٛ''' — [[خوی]]-ده یئرلشن بیر گزمه‌لی و  گؤرمه‌لی پارک‌دیر.&lt;ref&gt;[https://news.khoy.ir/gallery/%D8%AC%D8%B4%D9%86-%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%A6%D8%AC%D9%87-%D9%84%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B3/ یای گئجه‌لری - قالاقاپیسی پارکی]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

بو پارک تاریخی [[قالا قاپیسی (خوی)|قالاقاپیسی]] [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]نین یانیندا یئرله‌شیبدیر.

==قایناق‌لار==</text>
      <sha1>26jq65dhrv3fnkfxm42bqcplo8rnf7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قدرت حاج نوری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615698</id>
    <revision>
      <id>1587650</id>
      <parentid>1584107</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T20:59:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1587650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5675" sha1="kv0pah6vjtznq21tbmrm4shqlkxp404" xml:space="preserve">'''قدرت حاج نوری''' [[اردبیل]]لی ایش آدامی، خیّیر و گولشچی دیر. اردبیلین اؤزل اورک خسته‌خاناسینین (فارسجا: بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی قلب اردبیل) قوروجوسو دور.

قدرت حاج نوری ۱۳۴۴-نجو گونش هیجری ایلینده اردبیلین محمدیّه محلّه‌سینده آنادان اولموشدور. ایشینی تویوق بئجرمه فارملارینی قورماقلا باشلامیش و تویوق اتی و تویوق یومورتا‌سی ایستحصالی اوزره ایرانین ان بؤیوک ایستحصالچیسی کیمی تانینمیشدیر. &lt;ref&gt;https://artajoojeh.com/مصاحبه-زنده-با-قدرت-حاج-نوری،-کارآفرین/&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.aparat.com/v/x2536bq{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

۱۴۰۱-نجی گونش هیجری ایلینده اردبیلین گولشمه هئیئتی‌نین صدری عونوانیندا سئچیلمیشدیر.&lt;ref&gt;https://www.mojnews.com/بخش-استان-ها-62/437375-قدرت-حاج-نوری-رئیس-هیات-کشتی-استان-اردبیل-شد&lt;/ref&gt;

۱۴۰۲-نجی گونش هیجری ایلینده ۸۰۰ میلیارد تومن شخصی پولو ایله اردبیلده بیر اؤزل اورک خسته‌خاناسینی (فارسجا: بیمارستان ۲۰۰ تختخوابی تخصصی و فوق تخصصی قلب اردبیل) قورموشدور. &lt;ref&gt;https://www.irna.ir/news/85555764/ساخت-بیمارستان-۲۰۰-تختخوابی-قلب-در-اردبیل-آغاز-شد&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://webda.arums.ac.ir/fa/news/32676/آیین-کلنگ-زنی-بیمارستان-خیّرساز-تخصصی-و-فوق-تخصصی-قلب-اردبیل{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.yjc.ir/fa/news/8783460/احداث-بیمارستان-تخصصی-و-فوق-تخصصی-قلب-در-اردبیل&lt;/ref&gt;

۱۴۰۳-نجو گونش هیجری ایلینده شخصی هزینه‌سی ایله اردبیلده ایمامزادا سید صدرالدین دارالشفاسی آدینا ۲۴-ساعاتلیق بیر کلینیک (مریض خانا) قورموشدور.&lt;ref&gt;https://artajoojeh.com/کلنگزنی-کلینیک-شبانهروزی-دارالشف/&lt;/ref&gt;

== پشه‌ای فعالیت‌لری ==
حاج نوری‌نین پشه‌ای فعالیت‌لری ۱۳۷۰-جی ایل‌لرین آغازینا دامدارلیق و تویوقچولوغ صنعتی ساحه‌سینده باشلامیشدیر. او، ایلک‌لاردا اردبیل اوستانیندا کوچوک تویوق پرورش واحدلاری یاراتماقلا بو ساحه‌ده فعالیتینه باشلامیشدیر. ۱۳۷۴-جو ایلده بیر تویوق اتی ایستحصال واحدی، ۱۳۷۸-جی ایلده ایسه بیر «آنا تویوق» پرورش واحدی تأسیس ائتمیشدیر. سوندا «آرتا جوجه سبلان» شرکتی ۱۳۸۱-جی ایلده رسمـی اولاراق ثبت اولونموشدور.&lt;ref&gt;{{یادکرد خبر |خبرگزاری=برنا |عنوان=سرمایه‌گذاری در صنعت دام و طیور استان اردبیل |تاریخ=1400/08/27 |نشانی=https://www.borna.news}}&lt;/ref&gt;

== اجتماعی و خیریه فعالیت‌لری ==
رسمی و محلی رسانه‌لرین خبرینه اساسن، حاج نوری اقتصادی فعالیت‌لرین یانی‌سیندا اردبیل اوستانیندا بئعسی عام‌المنفعه و اجتماعی برنامه‌لرده شرکت ائتمیشدیر.&lt;ref&gt;{{یادکرد خبر |خبرگزاری=ایلنا |عنوان=نقش خیرین در توسعه خدمات اجتماعی استان اردبیل |تاریخ=1401/04/06 |نشانی=https://www.ilna.ir}}&lt;/ref&gt;

=== سلامت ساحه‌سی ===
گؤسترگیج rapportlara گؤره، او اردبیل اوستانیندا طبی تجهیزاتین تأمینی، درمان مراکزلرین بئعسی بولوم‌لرینین اینشاسی یا تجهیزی، هابئله محتاج مریض‌لره یاردیم ائتمک‌ده رول اؤینامیشدیر.&lt;ref&gt;{{یادکرد خبر |خبرگزاری=ایرنا |عنوان=افتتاح بخش‌های درمانی جدید با مشارکت خیرین در اردبیل |تاریخ=1402/08/10 |نشانی=https://www.irna.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد خبر |خبرگزاری=همشهری |عنوان=توسعه زیرساخت‌های درمانی با مشارکت خیرین |تاریخ=1402/05/09 |نشانی=https://www.hamshahrionline.ir}}&lt;/ref&gt;

=== اجتماعی ساحه ===
بئعسی رسانه‌لر، اونون محلی خیریه اؤجاقللارینا حمایت، محتاجلارا یاردیم، غیرعمدی جُرم‌لر سبب‌له حبس اولونموش محکوم‌لارین آزاد اولونماسینا کمک و اجتماعی–فرهنگی برنامه‌لره پشتیگان ایشلرینده فعالیتینی خبر وئرمی‌شدیر.&lt;ref&gt;{{یادکرد خبر |خبرگزاری=مهر |عنوان=نقش خیرین در حمایت اجتماعی استان اردبیل |تاریخ=1400/11/18 |نشانی=https://www.mehrnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد خبر |خبرگزاری=صدا و سیما |عنوان=قدردانی از خیرین و فعالان اجتماعی استان اردبیل |تاریخ=1402/06/14 |نشانی=https://www.iribnews.ir}}&lt;/ref&gt;

== قایناقلار ==</text>
      <sha1>kv0pah6vjtznq21tbmrm4shqlkxp404</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>