دوه

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="azb">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکی‌پدیا</sitename>
    <dbname>azbwiki</dbname>
    <base>https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">اؤزل</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">دانیشیق</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ایشلدن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ایشلدن دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ویکی‌پدیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ویکی‌پدیا دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فایل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فایل دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدیاویکی دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">شابلون</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">شابلون دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">کؤمک</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">کؤمک دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">بؤلمه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">بؤلمه دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">پوْرتال</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">پوْرتال دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماژول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماژول دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>دوه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24577</id>
    <revision>
      <id>1588773</id>
      <parentid>579676</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T08:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>/* نقلیات واسطه‌سی کیمی */</comment>
      <origin>1588773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13186" sha1="ptb0rsa56suodklzf98jwgo3wmsevig" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| name = دوه
| image = 07. Camel Profile, near Silverton, NSW, 07.07.2007.jpg
| image_alt = A one-humped camel
| image_caption = [[بیرهورگوج‌لو دوه]]&lt;br&gt; (''Camelus dromedarius'')
| image2 = File:Bactrian Camel.jpg
| image2_alt = A shaggy two-humped camel
| image2_caption = [[ایکی‌هورگوج‌لو دوه]]&lt;br&gt; (''Camelus bactrianus'')
| taxon = Camelus
| authority = [[کارل لینه]]، [[10th edition of Systema Naturae|۱۷۵۸]]
&lt;!--| range_map = need combined range map of all three camel species--&gt;
&lt;!--| range_map_caption = Global range of camels--&gt;
| subdivision_ranks = Species
| subdivision =
''[[ایکی‌هورگوج‌لو دوه]]''&lt;br /&gt;
''[[بیرهورگوج‌لو دوه]]''&lt;br /&gt;
''[[Camelus ferus]]''&lt;br /&gt;
†''[[Camelus gigas]]'' (fossil)&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=BayScience Foundation, Inc|title=Camelus gigas|url=http://zipcodezoo.com/index.php/Camelus_gigas|work=ZipcodeZoo|accessdate=17 April 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160508075718/http://zipcodezoo.com/index.php/Camelus_gigas|archivedate=8 May 2016|df=}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
†''[[Camelus moreli]]'' (fossil)&lt;br /&gt;
†''[[Camelus sivalensis]]'' (fossil)&lt;ref&gt;{{cite book| publisher = R. Hardwicke| last = Falconer| first = Hugh| title = Palæontological Memoirs and Notes of the Late Hugh Falconer: Fauna antiqua sivalensis| year = 1868| page = 231| url = https://books.google.com/books?id=hb4wAQAAMAAJ&amp;pg=PA231| deadurl = no| archiveurl = https://web.archive.org/web/20160511033140/https://books.google.com/books?id=hb4wAQAAMAAJ&amp;pg=PA231| archivedate = 2016-05-11| df = }}&lt;/ref&gt;
| synonyms = {{Collapsible list|Title=List
|''Camellus'' &lt;small&gt;[[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782&lt;/small&gt;
|''Dromedarius'' &lt;small&gt;[[C. L. Gloger|Gloger]], 1841&lt;/small&gt;
}}
}}

'''دوه''' {{لاتینجه|Camelus}} – فسیله‌سینه عایید [[حئیوان]] جینسی.

== تۆره لری ==

*†''[[Camelus gigas|کاملوس گیگاس]]'' (فوسسیل)
*†''[[Camelus hesternus|کاملوس هسترنوس]]'' (فوسسیل)
*†''[[Camelus sivalensis|کاملوس سیوالنسیس]]'' (فوسسیل)
*†''[[Suriya dəvəsi|سوریه دوه‌سی]]''

==شفاف گؤز قاپاغی==

دوه‌لرین گؤزلری قوم فیرتینالارین‌دان قورونماق اۆچون ۳ قاپاق‌لی‌دیر. لاکین معلوم اوْلدوغو کیمی، گؤز قاپاقلاریمیزی یومدوق‌دا کنار موحیطی گؤره بیلمریک. اوْنا گؤره، صحرادا اۇزون یول قت اد‌ن دوه قوم فیرتیناسی اوْلدوق‌دا گؤزو گؤرمه‌دن یولونا داوام اده بیلمز. بۇ شفاف گؤز قاپاقلاری اینک کیمی حئیوانین گؤزلرینی قوم‌دان قورویور، هم ده گؤزلری قاپالی ایک‌ن ایشیغی گؤرمه‌سینی تامین ادیر. اۇزون، سیخ یارائدیلمیش کیرپیکلر ده لازی‌می احتیاجی اؤدییر. بۇندان علاوه، گؤزلرین اطرافین‌داکی مؤحکم سۆموکلر هم ضربه‌لره، هم ده گونش شوالارینا قارشی گؤزو قورویور.

==هضم سیستمی==

دوه‌لرین هضم سیستمی صحراداکی محدود ییئجئک موختلیفلیینه اۇیغون یارادیلمیش‌دیر. دوه‌لر یم تاپمادیق‌دا ییئجئک حساب اوْلونمایان کاوچوک، تیکان کیمی ماده‌لر یییرلر. گۆج‌لو دیشلری، یاریق اۆست دوداقلاری و خصوصی آغیز قورولوشو سایه‌سین‌ده بئله ماده‌لری آسان‌لیقلا ییه بیلیرلر. البته، هر شیی هضم اد‌ن گۆج‌لو معده‌لری ده بونا کؤمک اوْلور. معده سلیینین پارچالاییجی تأثیری ایله ان برک ماده‌لری ده هضم ائدیرلر. دیگر ممه‌لیلرین معده‌سی ۱ کامرالی اوْلور، دوه‌لرین ایسه معده‌سینین ۸۰۰ کامراسی وار. ییئجئک و سو بۇ کامرالاردا ساخلانیلیر. بۇندان علاوه، دوه‌لر معده‌لرین‌ده‌کی هضمه کؤمک اد‌ن باکتری لر واسطه‌سیله دیگر جانلیلارین هضم اده بیلمدیی سللولوزانی آسان‌لیقلا هضم ائدیرلر. نورمال شرطلرده گون‌ده ۳۰-۵۰ کیلو ییئجئک قبول اد‌ن دوه‌لر چتین شرایط‌ده گون‌ده ساده‌جه ۲ کق قورو اوْتلا بیر آی یاشایا بیلیرلر.

==ایفرازات سیستمی==
دوه‌لرین بؤیرکلری صحرا شرایطینه اۇیغون اوْلاراق آز میقداردا مایع ایله ایشلییر. دوه‌لر مؤجوزوی خصوصیته مالیک بؤیرکلری سایه‌سین‌ده سو تاپمادیق‌دا، دۇزلو دنیز سویو ایچه بیلیر. سویون گری سورولماسینی تامین اد‌ن سیدیک کانالی دا دیگر هیوانلارداکین‌دان داها اۇزون‌دور. بئله‌لیکله، داها چوْخ سو گری سورولور و سو ایتکی‌سی آز اوْلور. بئله‌جه، سو قیتلیغی(کمبود) زامانی گون‌ده‌لیک ۵-۱۰ لیترلیک سیدیک ایفراز(ترشّح)ینی ۹۰% آزال‌دا بیلیرلر. نورمال شرطلرده ممه‌لیلرین بؤیوک حیصّه ‌سی بؤیرکلرین‌ده ییغیلمیش سیدیک قانا قاریشدیق‌دا زهرلنیب اؤلور. دوه‌لرده ایسه وضعیت فرق‌لی‌دیر. دوه‌لرین بؤیرکلری بدنلرین‌ده‌کی سیدیی تمیزله‌یه‌رک دفعه‌لرله قاراجیردن کچیریر. بۇ یوللا سودان و ییئجئکلاردان ماکسیموم فای‌دالانیرلار.

==بوغازلیق دؤورو==

دوه‌لرین بوغازلیق مدتی ۱۳ آیدیر. بالا دوه‌لر، اساساً، قیش فسلین‌ده دوغولورلار. دوغوش واختی قوراق صحرانین تزه اوْتلارلا اؤرتولدویو و چوْخ‌لو سو قویوسونون اوْلدوغو دؤوره دوشور. بالالار ۱.۵ ایل عرضینده آنا سودو ایله ییئجئکلانیرلار. آنجاق قوراق موحیط‌ده سوده ده قناعت ائتمک لازیم‌دیر. سود آنجاق بالایا سودورمه واختلارین‌دا گلیر.

==دوه سودو==

دوه‌لرین قانین‌دا اوْلان «نانوبادی» آدلانان آنتی‌تللرین موالیجوی خوصوصیتی کشف ائدیلیب. دوه آنتی‌تللرینین ویروسلاری توتوب اؤلدوردویونو اؤیره‌نه‌ن آراشدیرما‌چیلار قیچس و سرطان کیمی نوخوشلوقلرین مۆالیجه‌سین‌ده آنتی‌تللرین تأثیرلی اوْلاجاغینی بیل‌دیریرلر.
دوه قانی ایله یاناشی، عصرلردیر صحراداکی کؤچریلر طرفیندن ییئجئک کیمی ایستیفاده اوْلونان دوه سودونون فای‌دالاری دا چوْخ‌دور. دوه‌لرین سودو اینسانلار اۆچون شفا منبعی‌دیر. بۇ شفالی سودده اینک سودون‌دن ۱۰ دفعه چوْخ دمیر و ۳ دفعه چوْخ سی ویتامینی وار. ویتامین و مینراللارلا زنگین اوْلان دوه سودو ینی زامان‌دا بیر چوْخ نوخوشلوق اۆچون موالیجوی اهمیته مالیک‌دیر. آپاریلان آراشدیرمالار نتیجه‌سینده بۇ سودون دیابت خسته‌لرینین حیات سوییه‌سینی قالدیردیغینی، آوتیست خسته‌لره موثبت تأثیر اتدیینی، ایمنی سیستمینی گوجلندیردیینی و بۇ سبب‌دن، اۆزه چیخان نوخوشلوقلرین مۆالیجه‌سین‌ده فایدالی اوْلدوغو بللی ائدیلیب. بۆتون بونلارلا یاناشی، دوه سودو سو و ییئجئک احتیاجینین چوْخ اوْلدوغو صحرا شرایطین‌ده یاشایان اینسانلار اۆچون، البته، چوْخ اهمیت‌لی‌دیر.

==نقلیات واسطه‌سی کیمی==

[[آذربایجان]]دا دمیر یولو چکی‌لنه قدر [[at|آت]]، [[قاتیر]] و [[اۇزونقولاق‌دان]] فرق‌لی اوْلاراق دوه اساس یوک حئیوانی ساییلیردی. چونکی بیر دوه‌نین یوکو ۲-۳ آت یوکونه برابر ایدی. یوک‌لو دوه بیر گون‌ده فاصیله‌سیز اوْلاراق ۳۰-۳۵ km، فاصیله ایله ایسه ۵۰ km-ا قدر یول گده بیلیردی. یوک‌لو دوه‌نین سرعتی ساعت‌دا ۴-۵ km-ا چاتیردی. دوه‌یه وۇرولان یوکون میقدارا مسافه‌دن وابسته اوْلاراق بللی ائدیلیردی. هر دوه‌نین یوکو اؤز چکی‌سینین تخمیناً یاری‌سینا برابر اوْلمالی ایدی.

آذربایجان‌دا اۆرتیم (تولید) اوْلونان [[ایپک]]، [[کتان]]، [[پامبیق]]، [[تاخیل]]، [[بویاق ماده‌سی]]، [[نفت]]، [[دۇز]]، [[شراب]] و س. محصوللار ایستر داخیلی، ایسترسه ده خاریجی بازاردان دوه کاروانلاری ایله داشینیردی. ۱۹-جو عصرین ۷۰-جی ایللرینه عایید بیر قایناق‌ده دئییلیر کی، هر ایل گدبی‌دن  گؤندریله‌ن ۴۰ مین پودا قدر میس باکییا قدر دولرله گتیریلیردی.

دوه‌دن یوکداشیما واسطه‌سی کیمی حربی یوروشلار زامانی دا گئنیش ایستیفاده ادیلمیش‌دیر. بۇ زامان لازیم اوْلان ارزاغی و دؤیوش سورساتینی دوه ایله داشیماغا اۆستونلوک وریردیلر. روس الچی‌سی آ. وولینسکی ایرانا سفر ائدرکن سییار ماغازا اۆچون ۲۰۰۰ مانات‌لیق‌دان چوْخ (تخ. ۲۸-۳۴ باش) دوه ساتین آلمیش‌دی.

[[۱۸۲۶]]-[[۱۸۲۸]]-جی ایللر تۆرکیه-روسیه ساواشی زامانی چار اوْردوسو اؤز اوْردوسونو یوک حئیوانلاری ایله تامین ائتمک اۆچون آذربایجان‌دا یرلی اهالی‌دن چوْخ‌لو میقداردا دوه، آت و [[اؤکوز]] آلمیش‌دی.

عادتاً، بیر نئچه باش دوه‌سی اوْلانلار چاروادارلیقلا مشغول ایدیلر. شاروادارلیق [[قوبا]]، [[شاماخی]]، [[قبه‌له]] و [[خاچماز]] کندلری آراسیندا گئنیش یاییلمیش‌دیر. تکجه شاماخی قضاسیندا ۱۹-جو عصرین ۸۰-جی ایللرین‌ده ۴۲۸۲ باش دوه وار ایدی، همین دوه‌نین صاحبلری چاروادارلیقلا مشغول اوْلوردو. دوه ایله یوک داشیماق اۆچون یوکونو نؤعون‌دن وابسته اوْلاراق خصوصی دوه چووالین‌دان، ساندیقلاردان، سبتلردن، تولوقلاردان ایستیفاده ائدیلیردی. ازیلمه‌یه‌ن شیلر (تاخیل، اۇن، قند، دۇز) چووالا، سیلاح، شوشه قابلار و س. ساندیق و سبتلره، مایع محصوللاری (نفت، شراب، سو، بال) تولوقلارا دولدورولوب داشینیردی.

دوه‌نی یوکله‌مک اۆچون اوْنلارین بیرهورگوج‌لولرینی جاهازلاییر، ایکی هورگوج‌لولرینی ایسه آلیقلاییردیلار. بۇندان سوْنرا حاضیرلانمیش یوکلر (تایلار) بیر-بیرین‌دن تخمیناً ۱، ۵-۲ م آرالی قویولدوق‌دان سوْنرا، یوک تایلارینی دوه‌یه یاخین چکیر، کیچیک آغاجلا دوه‌نین قاباق قیچلارینا وۇروب اوْنو خیخیردیردیلار. یوکو ایلگک‌لی ایپ و چیلیکله بیر-بیرینه چاتیر و دوزی دورقوزوردولار.

==بونلارا دا باخ==
*[[قابارلی‌آیاقلیلار]]

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery&gt;
file:Camel seitlich trabend.jpg
Image:CamelFrankfurt.jpg
file:Bactrian.camel.sideon.arp.jpg
Image:Camelus dromedarius près de Mérindol 2.JPG
Image:Camel seitlich trabend.jpg
Image:Camelus dromedarius in Singapore Zoo.JPG
&lt;/gallery&gt;

== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{مین مقاله}}

[[بؤلمه:حئیوانلار‏]]</text>
      <sha1>ptb0rsa56suodklzf98jwgo3wmsevig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آدمیرال</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377047</id>
    <revision>
      <id>1588772</id>
      <parentid>1527834</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T06:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Officer781</username>
        <id>2239</id>
      </contributor>
      <comment>/* اؤلکه‌لرده آدمیرال درجه‌سی */ better image</comment>
      <origin>1588772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6356" sha1="5m2qw9al4j1u6qg0ldhstn7gphvyjcg" xml:space="preserve">'''آدمیرال''' ({{اینگیلیسجه|Admiral}})، [[دنیز گوجلری]]نده ان یوخاری نیظامی درجه‌لردن بیریدیر. کؤکو [[عربجه]]:أمير البحر‎ -ه دایانیر.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&amp;search=Admiral&amp;searchmode=none|title=Online Etymology Dictionary|website=etymonline.com|accessdate=2015-05-04}}&lt;/ref&gt;

==اؤلکه‌لرده آدمیرال درجه‌سی==
The rank insignia for an admiral often involves four stars or similar devices and/or 3 stripes over a broad stripe, but as one can see below, there are many cases where the insignia do ''not'' involve four stars or similar devices.

&lt;gallery&gt;
&lt;!-- Argentina --&gt;
File:AL-ARA.png|''Almirante''&lt;br&gt;[[Argentine Navy]]

&lt;!-- Australia --&gt;
File:Australia-Navy-OF-9-collected.svg|[[Admiral (Australia)|Admiral]]&lt;br&gt;[[Royal Australian Navy]]

&lt;!-- Bangladesh --&gt;
File:Admiral BD Navy Insignia.gif|Admiral&lt;br&gt;[[Bangladesh Navy]]

&lt;!-- Brasil--&gt;
File:AlmirantedeEsquadra MB.png|''Almirante-de-Esquadra''&lt;br&gt;[[Brazilian Navy]]

&lt;!-- Canada --&gt;
File:Can-Admiral.jpg|[[Admiral (Canada)|Admiral]]&lt;br&gt;[[Royal Canadian Navy]]

&lt;!-- China --&gt;
File:PLANF-0720-GEN.png|''海军上将''&lt;br&gt;[[People's Liberation Army Navy]]

&lt;!-- Chile --&gt;
File:Arlmirante armada chile.jpeg|''Almirante''&lt;br&gt;[[Chilean Navy]]

&lt;!-- Croatia --&gt;
File:Rukav zimske odore admirala HRM.svg|''admiral''&lt;br&gt;[[Croatian Navy]]

&lt;!-- Denmark --&gt;
&lt;!-- Ecuador --&gt;
File:Almirante_EC.jpg|''Almirante''&lt;br&gt;[[Ecuadorian Navy]]

&lt;!-- Egypt --&gt;
File:EgyptianNavyInsignia-Admiral-shoulderboard.svg|'''فريق أول'''&lt;br&gt;[[Egyptian Navy]]

&lt;!-- Estonia --&gt;
File:Mereväeadmiral.png|''Admiral''&lt;br&gt;[[Estonian Navy]]

&lt;!-- Finland --&gt;
File:Amiraali olkalaatta.svg|''Amiraali''&lt;br&gt;[[Finnish Navy]]
File:Amiraali hihalaatta.svg|''Amiraali''&lt;br&gt;[[Finnish Navy]]

&lt;!-- France --&gt;
File:Amiral France.png|[[Admiral (France)|''Amiral'']]&lt;br /&gt;[[French Navy]]

&lt;!-- Gabon --&gt;
File:23.GN-ADM.svg|''Admiral''&lt;br&gt;Gabonese Navy

&lt;!-- Germany --&gt;
File:MDS 64 Admiral Trp.svg|''Admiral''&lt;br&gt;[[German Navy]]
File:MDJA 64 Admiral Trp Lu.svg|''Admiral''&lt;br&gt;[[German Navy]]

&lt;!-- Ghana --&gt;
File:15-Ghana Navy-ADM.svg|''Admiral''&lt;br&gt;[[Ghana Navy]]

&lt;!-- Greece --&gt;
File:Greek-Admiral.jpg|''[[Navarchos|Návarchos]]''&lt;br&gt;[[Hellenic Navy]]

&lt;!-- India --&gt;
File:14-Indian Navy-ADM.svg|Admiral&lt;br&gt;[[Indian Navy]]

&lt;!-- Indonesia --&gt;
File:Pdu laksamanatni komando.png|''Laksamana''&lt;br&gt;[[Indonesian Navy]]

&lt;!-- Iran --&gt;
File:17-IIN-Daryabod-2.png|''Daryabod'' ({{Lang|fa|دریابد}})&lt;br&gt;[[Imperial Iranian Navy]]
File:21-Daryabod.png|''Daryabod'' ({{Lang|fa|دریابد}})&lt;br&gt;[[Islamic Republic of Iran Navy]]

&lt;!-- Israel --&gt;
File:IDF Navy Rav Aluf Prediction.png|''[[Rav aluf]]'' ({{Lang|he|רב-אלוף}})&lt;br&gt;[[Israel Defense Forces]]

&lt;!-- Italy --&gt;
File:IT-Navy-OF-10.png|''Ammiraglio''&lt;br&gt;[[Italian Navy]]

&lt;!-- Japan --&gt;
File:JMSDF Admiral insignia (b).svg|''Kaishō''{{Efn|Chief of Joint Staff of the [[Japan Self-Defense Forces]] and Chief of Staff of the [[Japan Maritime Self-Defense Force]]}}&lt;br&gt;[[Japan Maritime Self-Defense Force]]

&lt;!-- Kuwait --&gt;
File:16. KNF-GEN.svg|''Admiral (فريق أول)''}&lt;br&gt;[[Kuwait Naval Force]]

&lt;!-- Malaysia --&gt;
File:Laksamana insignia of Royal Malaysian Navy.png|''Laksamana''&lt;br&gt;[[Royal Malaysian Navy]]

&lt;!-- Montenegro --&gt;
File:19-Montenegro Navy-ADM.svg|''Admiral''&lt;br&gt;[[Montenegrin Navy]]

&lt;!-- Mexico --&gt;
File:Almirante_hombrera_SEMAR.png|''Almirante''&lt;br&gt;[[Mexican Navy]]

&lt;!-- Netherlands --&gt;
&lt;!-- Unsourced image removed: File:Admiraal.png|[[Admiral (Netherlands)|''Admiraal'']]&lt;br&gt;[[Royal Netherlands Navy]] --&gt;

&lt;!-- Norway --&gt;
File:NOR_NavyOF9.png|Admiral&lt;br&gt;[[Royal Norwegian Navy]] 

&lt;!-- Oman --&gt;
File:17.RNO-ADM (Sleeve).svg|Admiral&lt;br&gt;[[Royal Navy of Oman]] 

&lt;!-- Pakistan --&gt;
File:Admiral_Pakistan_Navy_Insignia.JPG|Admiral&lt;br&gt;[[Pakistan Navy]]

&lt;!-- Philippines --&gt;
File:PN ADM WhtDr.svg|Admiral&lt;br&gt;[[Philippine Navy]]
File:PN ADM BlkDr-Slv.svg|Admiral&lt;br&gt;[[Philippine Navy]]

&lt;!-- Poland --&gt;
File:POL PMW pagon1 admirał.svg|''Admirał''&lt;br&gt;[[Polish Navy]]

&lt;!-- Portugal --&gt;
File:POR-Navy-OF9.svg|''Almirante''&lt;br&gt;[[Portuguese Navy]]

&lt;!-- Romania --&gt;
File:RO-Navy-OF-10.png|''Amiral''&lt;br&gt;[[Romanian Naval Forces]]
File:RO-Navy-OF-10s.png|''Amiral''&lt;br&gt;[[Romanian Naval Forces]]

&lt;!-- Russia --&gt;
File:1899mor-07.png|''Адмиралъ''&lt;br&gt;[[Imperial Russian Navy]]  (1884—1904)
File:1904mor-20.png|''Адмиралъ''&lt;br&gt;[[Imperial Russian Navy]]  (1904—1917)
File:1904mor-e20.png|''Адмиралъ''&lt;br&gt;[[Imperial Russian Navy]]  (1904—1917)
File:Rus_Navy_FADM_shoulder2.png|''Адмирал''&lt;br&gt;[[Russian Navy]] pre 2010
File:RAF N F8-Admiral 2010–.png|''Адмирал''&lt;br&gt;[[Russian Navy]] post 2010
File:RAF N F8-Admiral sleeve.png|''Адмирал''&lt;br&gt;[[Russian Navy]] (sleeve)
&lt;!-- Saudi Arabia --&gt;

&lt;!-- Spain --&gt;
File:Almirante (Armada Española).png|''Almirante''&lt;br&gt;[[Armada Española]]

&lt;!-- Sudan --&gt;
File:Sudan Navy - OF09.svg|''Fariq awwal (فريق أول)''&lt;br&gt;[[Sudanese Armed Forces|Sudanese Navy]]

&lt;!-- Sweden --&gt;
File:SWE-NavyOF9.svg|[[Admiral (Sweden)|''Amiral'']]&lt;br&gt;[[Royal Swedish Navy]]

&lt;!-- Taiwan --&gt;
File:Taiwan-navy-OF-9a.svg|''二級上將''&lt;br&gt;[[ Republic of China Navy]]

&lt;!-- Thailand --&gt;
File:RTN OF-9 (Admiral).svg|''พลเรือเอก''&lt;br&gt;[[Royal Thai Navy]]

&lt;!-- Turkey --&gt;
File:Generic-Navy-O11.svg|''Oramiral''&lt;br&gt;[[Turkish Navy]]

&lt;!-- Ukraine --&gt;
File:Ukraine Admiral shoulderboard.svg|''Адмірал''&lt;br&gt;[[Ukrainian Navy]] (old version)
File:UAN shoulder mark 21.svg|''Адмірал''&lt;br&gt;[[Ukrainian Navy]] (new version)
File:Ukraine-Navy-OF-9.svg|''Адмирал''&lt;br&gt;[[Ukrainian Navy]] (sleeve)

&lt;!-- UK --&gt;
File:Generic-Navy-O11.svg|[[Admiral (United Kingdom)|Admiral]]&lt;br&gt;[[Royal Navy]]

File:British Royal Navy OF-9.svg|[[Admiral (United Kingdom)|Admiral]]&lt;br&gt;[[Royal Navy]]

&lt;!-- USA --&gt;
File:US Navy O10 insignia.svg|[[Admiral (United States)|Admiral]]&lt;br&gt;[[U.S. Navy]]

&lt;!-- Vietnam --&gt;
&lt;/gallery&gt;

==نوتلار==
{{Notelist}}


==قایناقلار==
{{اتک‌یازی}}

==ائشیک باغلانتیلار==
{{آمبار بؤلمه|Admirals}}
*{{cite EB1911|wstitle=Admiral|short=x}}
*{{cite NIE|wstitle=Admiral|short=x}}
 
{{آریت}}


{{Authority control}}

[[بؤلمه:آدمیراللار]]</text>
      <sha1>5m2qw9al4j1u6qg0ldhstn7gphvyjcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خلیفه‌لر لیستی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615662</id>
    <revision>
      <id>1588766</id>
      <parentid>1587099</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T20:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Geoffroi</username>
        <id>16976</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Sultan Ahmed III.jpg]] → [[File:Sultan Ahmed II.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · It's a depiction of Ahmed II, not Ahmed III</comment>
      <origin>1588766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39776" sha1="tqsmfhodoheox8owxglc8q25omnf6r4" xml:space="preserve">{{Infobox official post
|post=خلیفه{{سخ}}(خَلیفة)
|body=
|insignia=
|insigniasize=120px
|insigniacaption=
|style=[[امیرالمؤمنین]]
|residence=[[مدینه]]{{جب}}[[کوفه]]{{جب}}[[دمشق]]{{جب}}[[بغداد]]{{جب}}[[رقه (سوریه)|رقه]]{{جب}}[[سامرا]]{{جب}}[[قاهیره]]{{جب}}[[ایستانبول]]
|appointer=
|appointer_qualified=
|precursor=[[محمد]]، [[ایسلام]] [[پئیغمبر]]ی اوْلاراق
|first = [[ابوبکر]]{{جب}}۸ ژوئن ۶۳۲
|first-type=ایلک خلیفه
|formation=
|last=[[ایکینجی عبدالمجید]]
|last-type=سوْن خلیفه
|abolished=۳ مارس ۱۹۲۴
|succession=
}}
'''خلیفه‌لر لیستی'''، [[ایسلام]] پئیغمبری [[حضرت محمد]]ین اؤلوموندن سوْنرا [[حضرت محمدین جانیشینلیگی|پئیغمبر جانیشینی]] اوْلاراق موسلمانلارین سیاسی لیدرلیغی‌نی یاپمیش نفرلرین لیستی دیر.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ekinci |first=Ekrem Buğra |date=3 March 2017 |title=The rise and fall of the Islamic caliphate in history |url=https://www.dailysabah.com/feature/2017/03/03/the-rise-and-fall-of-the-islamic-caliphate-in-history |access-date=2023-04-06 |website=Daily Sabah |language=اینگیلیسجه |accessdate=2024-12-27 |archivedate=2023-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230406111043/https://www.dailysabah.com/feature/2017/03/03/the-rise-and-fall-of-the-islamic-caliphate-in-history }}&lt;/ref&gt;

== خلیفه‌لر ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:65%&quot;
! سیرا
! آد
! شکیل
! دوْغوم–اؤلوم
! وظیفه باشلانیشی
! وظیفه بیتمه‌سی
! سولاله
|-
! colspan=&quot;7&quot; |'''[[راشیدی خیلافتی]] (۶۳۲–۶۶۱)''' 
|-
|۱
|''[[ابوبکر]]''
|[[فایل:Rashidun Caliph Abu Bakr as-Șiddīq (Abdullah ibn Abi Quhafa) - أبو بكر الصديق عبد الله بن عثمان التيمي القرشي أول الخلفاء الراشدين.svg|100px]]
|۵۷۳–۶۳۴
|۸ ژوئن ۶۳۲
|۲۳ آقوْست ۶۳۴
|[[بنی تیم]]
|-
|۲
|''[[عمر بن خطاب]]''
|[[فایل:Rashidun Caliphs Umar ibn Al-Khattāb - عُمر بن الخطّاب ثاني الخلفاء الراشدين.svg|100px]]
|۵۸۲–۶۴۴
|۲۳ آقوْست ۶۳۴
|۶ نوْوامبر ۶۴۴
|[[بنی عدی]]
|-
|۳
|''[[عثمان بن عفان]]''
|[[فایل:Rashidun Caliph Uthman ibn Affan - عثمان بن عفان ثالث الخلفاء الراشدين.svg|100px]]
| ۵۷۹–۶۵۶
|۶ نوْوامبر ۶۴۴
|۱۷ ژوئن ۶۵۶
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۴
| ''[[علی]]''
|[[فایل:Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg|100px]]
|۶۰۱–۶۶۱
|۱۷ ژوئن ۶۵۶
|۲۹ ژانویه ۶۶۱
|[[بنی هاشم]]
|-
|۵
|''[[حسن]]''
|[[فایل:الحسن ابن علي.svg|75px]]
|۶۲۴–۶۷۰
|۲۹ ژانویه ۶۶۱
|جولای ۶۶۱
|[[بنی هاشم]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; |'''[[اومویلر خیلافتی]] (۶۶۱–۷۵۰)'''
|-
|۶
|''[[معاویه]]''
|[[فایل:Muawiyah.png|85px]]
|۶۰۳–۶۸۰
|جولای ۶۶۱
|آوریل ۶۸۰
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۷
|''[[یزید بن معاویه]]''
|[[فایل:Yazid ibn Muawiya.jpg|85px]]
|۶۴۶–۶۸۳
|آوریل ۶۸۰
|۱۱ نوْوامبر ۶۸۳
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۸
|''[[معاویه بن یزید]]''
|[[فایل:معاوية بن يزيد.jpg|85px]]
|۶۶۴–۶۸۴
|۱۱ نوْوامبر ۶۸۳
|ژوئن ۶۸۴
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۹
|''[[مروان بن حکم]]''
|[[فایل:Marwan Caliph Calligraphy.png|85px]]
|۶۲۳–۶۸۵
|ژوئن ۶۸۴
|۱۲ آوریل ۶۸۵
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۰
|''[[عبدالملک بن مروان]]''
|[[فایل:عبد الملك بن مروان.png|85px]]
|۶۴۴–۷۰۵
|۱۲ آوریل ۶۸۵
|۹ اوْکتوبر ۷۰۵
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۱
|''[[ولید بن عبدالملک]]''
|[[فایل:الوليد بن عبد الملك.png|85px]]
|۶۷۴–۷۱۵
|۹ اوْکتوبر ۷۰۵
|۲۳ فوریه ۷۱۵
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۲
|''[[سلیمان بن عبدالملک]]''
|[[فایل:سليمان بن عبد الملك.png|85px]]
|۶۷۵–۷۱۷
|۲۳ فوریه ۷۱۵
|۲۴ سپتامبر ۷۱۷
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۳
|''[[عمر بن عبدالعزیز]]''
|[[فایل:Umar ibn Abdulaziz Caliph Calligraphy.png|85px]]
|۶۸۰–۷۲۰
|۲۴ سپتامبر ۷۱۷
|۴ فوریه ۷۲۰
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۴
|''[[ایکینجی یزید|یزید بن عبدالملک]]''
|[[فایل:يزيد بن عبد الملك.png|85px]]
|۶۹۰–۷۲۴
|۴ فوریه ۷۲۰
|۲۶ ژانویه ۷۲۴
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۵
|''[[هشام بن عبدالملک]]''
|[[فایل:2هشام بن عبد الملك.png|85px]]
|۶۹۱–۷۴۳
|۲۶ ژانویه ۷۲۴
|۶ فوریه ۷۴۳
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۶
|''[[ایکینجی ولید|ولید بن یزید]]''
|[[فایل:الوليد بن يزيد.png|85px]]
|۷۰۹–۷۴۴
|۶ فوریه ۷۴۳
|۱۷ آوریل ۷۴۴
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۷
|''[[اۆچونجو یزید|یزید بن ولید]]''
|[[فایل:يزيد بن الوليد.png|85px]]
|۷۰۱–۷۴۴
|۱۷ آوریل ۷۴۴
|۴ اوْکتوبر ۷۴۴
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۸
|''[[ابراهیم بن ولید]]''
|[[فایل:إبراهيم بن الوليد.png|85px]]
|۷۳۵–۷۵۰
|۴ اوْکتوبر ۷۴۴
|۴ دسامبر ۷۴۴
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|۱۹
|''[[ایکینجی مروان|مروان بن محمد]]''
|[[فایل:مروان بن محمد.png|85px]]
|۶۹۱–۷۵۰
|۴ دسامبر ۷۴۴
|۲۵ ژانویه ۷۵۰
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; |'''[[عباسی خیلافتی]] (۷۵۰–۱۵۱۷)'''
|-
|۲۰
|''[[ابوالعباس سفاح]]''
|[[فایل:Balami - Tarikhnama - Abu'l-'Abbas al-Saffah.jpg|85px]]
|۷۲۱–۷۵۴
|۲۵ ژانویه ۷۵۰
|۸ ژوئن ۷۵۴
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۱
|''[[المنصور]]''
|[[فایل:Abu Ja'far al-Mansur, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|85px]]
|۷۱۴–۷۷۵
|۸ ژوئن ۷۵۴
|۶ اوْکتوبر ۷۷۵
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۲
|''[[مهدی (خلیفه)|مهدی]]''
|[[فایل:AlMahdi.png|85px]]
|۷۴۴–۷۸۵
|۶ اوْکتوبر ۷۷۵
|۲۴ جولای ۷۸۵
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۳
|''[[هادی (خلیفه)|هادی]]''
|[[فایل:AlHadi.png|85px]]
|۷۶۴–۷۸۶
|۲۴ جولای ۷۸۵
|۱۴ سپتامبر ۷۸۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۴
|''[[هارون الرشید]]''
|[[فایل:Hārūn al-Rashīd.png|85px]]
|۷۶۳–۸۰۹
|۱۴ سپتامبر ۷۸۶
|۲۴ مارس ۸۰۹
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۵
|''[[امین (خلیفه)|امین]]''
|[[فایل:AlAmin.png|85px]]
|۷۸۷–۸۱۳
|۲۴ مارس ۸۰۹
|۲۷ سپتامبر ۸۱۳
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۶
|''[[مأمون]]''
|[[فایل:Al-Maʾmūn.png|85px]]
|۷۸۶–۸۳۳
|۲۷ سپتامبر ۸۱۳
|۷ آقوْست ۸۳۳
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۷
|''[[معتصم]]''
|[[فایل:AlMutasim.png|85px]]
|۷۹۶–۸۴۲
|۷ آقوْست ۸۳۳
|۵ ژانویه ۸۴۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۸
|''[[الواثق]]''
|[[فایل:AlWathiq.png|85px]]
|۸۱۲–۸۴۷
|۵ ژانویه ۸۴۲
|۱۰ آقوْست ۸۴۷
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۲۹
|''[[متوکل]]''
|[[فایل:AlWathiq.png|85px]]
|۸۲۲–۸۶۱
|۱۰ آقوْست ۸۴۷
|۱۰ دسامبر ۸۶۱
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۰
|''[[منتصر]]''
|[[فایل:AlMuntasir.png|85px]]
|۸۳۷–۸۶۲
|۱۰ دسامبر ۸۶۱
|۷ ژوئن ۸۶۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۱
|''[[مستعین]]''
|[[فایل:AlMustain.png|85px]]
|۸۳۶–۸۶۶
|۷ ژوئن ۸۶۲
|۱۷ اوْکتوبر ۸۶۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۲
|''[[معتز]]''
|[[فایل:Portrait of `Abbāsid Caliph al-Mu`tazz (d. 869) from the genealogy Zübdet-üt Tevarih (1598).jpg|85px]]
|۸۴۷–۸۶۹
|۱۷ اوْکتوبر ۸۶۶
|۱۳ جولای ۸۶۹
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۳
|''[[مهتدی]]''
|[[فایل:AlMuhtadi.png|85px]]
|۸۳۳–۸۷۰
|۱۳ جولای ۸۶۹
|۲۱ ژوئن ۸۷۰
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۴
|''[[معتمد (خلیفه)|معتمد]]''
|[[فایل:AlMutamid.png|85px]]
|۸۴۲–۸۹۲
|۲۱ ژوئن ۸۷۰
|۱۴ اوْکتوبر ۸۹۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۵
|''[[معتضد]]''
|[[فایل:AlMutadid.png|85px]]
|۸۵۴–۹۰۲
|۱۴ اوْکتوبر ۸۹۲
|۵ آوریل ۹۰۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۶
|''[[مکتفی]]''
|[[فایل:AlMuktafi.png|85px]]
|۸۷۷–۹۰۸
|۵ آوریل ۹۰۲
|۱۳ آقوْست ۹۰۸
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۷
|''[[مقتدر (خلیفه)|مقتدر]]''
|[[فایل:Portrait of the `Abbāsid Caliph al-Muqtadir (d. 932) from the genealogy Zübdet-üt Tevarih (1598).jpg|85px]]
|۸۹۵–۹۳۲
|۱۳ آقوْست ۹۰۸
|۲۸ فوریه ۹۲۹
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۸
|''[[قاهیر]]''
|[[فایل:AlQahir.png|85px]]
|۸۹۹–۹۵۰
|۲۸ فوریه ۹۲۹
|۲ مارس ۹۲۹
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|(۳۷)
|''[[مقتدر (خلیفه)|مقتدر]]''
|[[فایل:Portrait of the `Abbāsid Caliph al-Muqtadir (d. 932) from the genealogy Zübdet-üt Tevarih (1598).jpg|85px]]
|۸۹۵–۹۳۲
|۲ مارس ۹۲۹
|۳۱ اوْکتوبر ۹۳۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|(۳۸)
|''[[قاهیر]]''
|[[فایل:AlQahir.png|85px]]
|۸۹۹–۹۵۰
|۳۱ اوْکتوبر ۹۳۲
|۲۴ آوریل ۹۳۴
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۳۹
|''[[راضی (خلیفه)|راضی]]''
|[[فایل:AlRadi.png|85px]]
|۹۰۹–۹۴۰
|۲۴ آوریل ۹۳۴
|۱۲ دسامبر ۹۴۰
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۰
|''[[متقی]]''
|[[فایل:AlMuttaqi.png|85px]]
|۹۰۸–۹۶۸
|۱۲ دسامبر ۹۴۰
|۲۶ آقوْست ۹۴۴
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۱
|''[[مستکفی]]''
|[[فایل:AlMustakfi.png|85px]]
|۹۰۸–۹۴۹
|۲۶ آقوْست ۹۴۴
|۲۹ ژانویه ۹۴۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۲
|''[[مطیع (خلیفه)|مطیع]]''
|[[فایل:AlMuti.png|85px]]
|۹۱۳–۹۷۴
|۲۹ ژانویه ۹۴۶
|۵ آقوْست ۹۷۴
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۳
|''[[طائع]]''
|[[فایل:AlTaie.png|85px]]
|۹۲۹–۱۰۰۳
|۵ آقوْست ۹۷۴
|۲۲ نوْوامبر ۹۹۱
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۴
|''[[قادر (خلیفه)|قادر]]''
|[[فایل:AlQadir.png|85px]]
|۹۴۷–۱۰۳۱
|۲۲ نوْوامبر ۹۹۱
|۲۹ نوْوامبر ۱۰۳۱
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۵
|''[[قائم (خلیفه)|قائم]]''
|[[فایل:AlQaim.png|85px]]
|۱۰۰۱–۱۰۷۶
|۲۹ نوْوامبر ۱۰۳۱
|۲ آوریل ۱۰۷۵
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۶
|''[[مقتدی (خلیفه)|مقتدی]]''
|[[فایل:AlMuqtadi.png|85px]]
|۱۰۵۶–۱۰۹۴
|۲ آوریل ۱۰۷۵
|۳ فوریه ۱۰۹۴
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۷
|''[[مستظهر]]''
|[[فایل:AlMustazhir.png|85px]]
|۱۰۷۸–۱۱۱۸
|۳ فوریه ۱۰۹۴
|۶ آقوْست ۱۱۱۸
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۸
|''[[مسترشد]]''
|[[فایل:AlMustarshid.png|85px]]
|۱۰۹۲–۱۱۳۵
|۶ آقوْست ۱۱۱۸
|۲۹ آقوْست ۱۱۳۵
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۴۹
|''[[راشد (خلیفه)|راشد]]''
|[[فایل:AlRashad.png|85px]]
|۱۱۰۹–۱۱۳۸
|۲۹ آقوْست ۱۱۳۵
|۱۷ آقوْست ۱۱۳۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۰
|''[[مقتفی]]''
|[[فایل:AlMuqtafi.png|85px]]
|۱۰۹۶–۱۱۶۰
|۱۷ آقوْست ۱۱۳۶
|۱۲ مارس ۱۱۶۰
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۱
|''[[مستنجد]]''
|[[فایل:AlMustanjid.png|85px]]
|۱۱۲۴–۱۱۷۰
|۱۲ مارس ۱۱۶۰
|۱۸ دسامبر ۱۱۷۰
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۲
|''[[مستضی]]''
|[[فایل:AlMustadi.png|85px]]
|۱۱۴۲–۱۱۸۰
|۱۸ دسامبر ۱۱۷۰
|۲۷ مارس ۱۱۸۰
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۳
|''[[ناصر (خلیفه)|ناصر]]''
|[[فایل:AlNasir.png|85px]]
|۱۱۵۸–۱۲۲۵
|۲۷ مارس ۱۱۸۰
|۵ اوْکتوبر ۱۲۲۵
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۴
|''[[ظاهر (خلیفه)|ظاهر]]''
|[[فایل:AlZahir.png|85px]]
|۱۱۷۵–۱۲۲۶
|۵ اوْکتوبر ۱۲۲۵
|۱۰ جولای ۱۲۲۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۵
|''[[مستنصر (خلیفه)|مستنصر]]''
|[[فایل:AlMustansir.png|85px]]
|۱۱۹۲–۱۲۴۲
|۱۰ جولای ۱۲۲۶
|۵ دسامبر ۱۲۴۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۶
|''[[مستعصم]]''
|[[فایل:AlMustasim.png|85px]]
|۱۲۱۳–۱۲۵۸
|۵ دسامبر ۱۲۴۲
|۲۰ فوریه ۱۲۵۸
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#ECECEC&quot;|''خیلافت آراسیندا فاصیله {{small|(۲۰ فوریه ۱۲۵۸ – ۱۳ ژوئن ۱۲۶۱)}} ''{{efn|۱۲۵۸-جی ایلده [[ائلخانیلر|موغوللار]]ین بغدادی [[بغداد موحاصیره‌سی (۱۲۵۸)|موحاصیره]] ائدیب، خلیفه ''[[مستعصم]]''ی قتله یئتیریب [[عباسی خیلافتی]]‌نه سوْن قوْیدوقدان سوْنرا، عباسی‌لر میصره [[مملوک سولطانلیغی (میصر)|مملوک سولطانلیغی]]‌نا سؽغینیب، [[قاهیره]]‌ده مملوک‌لارین حیمایه‌سی آلتیندا ایسلام عالمینه خیلافت ائتدیلر. میصرده خلیفه‌لر داها چوْخ مذهبی ایشلر ایله مشغول اوْلوب، سیاسی ایشلری [[میصر مملوک سولطانلاری‌نین لیستی|مملوک سولطانلاری]] یۆرودوردولر. داها دوْغروسو ''قاهیره عباسی خلیفه‌لری‌''نین تؤرنسل و تشریفاتی وظیفه‌سی وار ایدی.}}
|-
|۵۷
|''[[احمد مستنصر]]''
|[[فایل:أحمد المستنصر بالله.jpg|85px]]
|۱۲۱۰–۱۲۶۱
|۱۳ ژوئن ۱۲۶۱
|۲۸ نوْوامبر ۱۲۶۱
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۸
|''[[بیرینجی حاکم]]''
|[[فایل:الحاكم بأمر الله الأول.jpg|85px]]
|۱۲۴۷–۱۳۰۲
|۲۸ نوْوامبر ۱۲۶۱
|۱۹ ژانویه ۱۳۰۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۵۹
|''[[سلیمان مستکفی]]''
|[[فایل:سليمان المستكفي بالله.jpg|85px]]
|۱۲۸۵–۱۳۴۰
|۱۹ ژانویه ۱۳۰۲
|فوریه ۱۳۴۰
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۰
|''[[ابراهیم واثق]]''
|[[فایل:إبراهيم الواثق بالله.jpg|85px]]
|–۱۳۴۱
|فوریه ۱۳۴۰
|۱۶ ژوئن ۱۳۴۱
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۱
|''[[ایکینجی حاکم]]''
|[[فایل:الحاكم بأمر الله الثاني.jpg|85px]]
|–۱۳۵۲
|۱۶ ژوئن ۱۳۴۱	
|۱۳۵۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۲
|''[[بیرینجی معتضد]]''
|[[فایل:أبو بكر المعتضد بالله.jpg|85px]]
|–۱۳۶۲
|۱۳۵۲
|۱۳۶۲
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۳
|''[[بیرینجی متوکل]]''
|[[فایل:محمد المتوكل على الله.jpg|85px]]
|–۱۴۰۶
|۱۳۶۲
|۱۳۷۷
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۴
|''[[زکریا مستعصم]]''
|[[فایل:زكريا المستعصم بالله.jpg|85px]]
|–۱۳۸۹
|۱۳۷۷
|۱۳۷۷
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|(۶۳)
|''[[بیرینجی متوکل]]''
|[[فایل:محمد المتوكل على الله.jpg|85px]]
|–۱۴۰۶
|۱۳۷۷
|سپتامبر ۱۳۸۳
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۵
|''[[ایکینجی واثق]]''
|
|–۱۳۸۶
|سپتامبر ۱۳۸۳
|۱۳ نوْوامبر ۱۳۸۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|(۶۴)
|''[[زکریا مستعصم]]''
|[[فایل:زكريا المستعصم بالله.jpg|85px]]
|–۱۳۸۹
|۱۳ نوْوامبر ۱۳۸۶
|۱۳۸۹
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|(۶۳)
|''[[بیرینجی متوکل]]''
|[[فایل:محمد المتوكل على الله.jpg|85px]]
|–۱۴۰۶
|۱۳۸۹
|۹ ژانویه ۱۴۰۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۶
|''[[مستعین (قاهیره)|مستعین]]''
|[[فایل:العباس المستعين بالله.jpg|85px]]
|۱۳۹۰–۱۴۳۰
|۹ ژانویه ۱۴۰۶
|۹ مارس ۱۴۱۴
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۷
|''[[ایکینجی معتضد]]''
|[[فایل:داود المعتضد بالله.jpg|85px]]
|–۱۴۴۱
|۹ مارس ۱۴۱۴
|۲۳ جولای ۱۴۴۱
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۸
|''[[ایکینجی مستکفی]]''
|
|۱۳۸۸–۱۴۵۱
|۲۳ جولای ۱۴۴۱
|۲۹ ژانویه ۱۴۵۱
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۶۹
|''[[قائم (قاهیره)|قائم]]''
|[[فایل:حمزة القائم بأمر الله.jpg|85px]]
|–۱۴۵۸
|۲۹ ژانویه ۱۴۵۱
|۱۴۵۵
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۷۰
|''[[مستنجد (قاهیره)|مستنجد]]''
|[[فایل:المستنجد بالله الثاني.jpg|85px]]
|–۱۴۷۹
|۱۴۵۵
|۷ آوریل ۱۴۷۹
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۷۱
|''[[ایکینجی متوکل]]''
|[[فایل:عبد العزيز المتوكل على الله.jpg|85px]]
|۱۴۱۶–۱۴۹۷
|۷ آوریل ۱۴۷۹
|۲۷ سپتامبر ۱۴۹۷
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۷۲
|''[[مستمسک]]''
|[[فایل:يعقوب المستمسك بالله.jpg|85px]]
|۱۴۷۰–۱۵۲۱
|۲۷ سپتامبر ۱۴۹۷
|۱۵۰۸
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|۷۳
|''[[اۆچونجو متوکل]]''
|[[فایل:المتوكل على الله الثالث.jpg|85px]]
|–۱۵۴۳
|۱۵۰۸
|۱۵۱۶
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|(۷۲)
|''[[مستمسک]]''
|[[فایل:يعقوب المستمسك بالله.jpg|85px]]
|۱۴۷۰–۱۵۲۱
|۱۵۱۶
|۱۵۱۷
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
|(۷۳)
|''[[اۆچونجو متوکل]]''
|[[فایل:المتوكل على الله الثالث.jpg|85px]]
|–۱۵۴۳
|۱۵۱۷
|۲۲ ژانویه ۱۵۱۷
|[[عباسی خاندانی|عباسی]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; |'''[[عثمانلی ایمپیراتورلوغو|عثمانلی خیلافتی]] (۱۵۱۷–۱۹۲۴)'''
|-
|۷۴
|''[[بیرینجی سلیم]]''
|[[فایل:Yavuz Selim.jpg|85px]]
|۱۴۷۰–۱۵۲۰
|۲۲ ژانویه ۱۵۱۷
|۲۲ سپتامبر ۱۵۲۰
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۷۵
|''[[بیرینجی سلیمان]]''
|[[فایل:EmperorSuleiman.jpg|85px]]
|۱۴۹۴–۱۵۶۶
|۲۲ سپتامبر ۱۵۲۰
|۷ سپتامبر ۱۵۶۶
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۷۶
|''[[ایکینجی سلیم]]''
|[[فایل:II. Selim.jpg|85px]]
|۱۵۲۴–۱۵۷۴
|۷ سپتامبر ۱۵۶۶
|۱۵ دسامبر ۱۵۷۴
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۷۷
|''[[اۆچونجو مراد]]''
|[[فایل:Sultan Murad III.jpeg|85px]]
|۱۵۴۶–۱۵۹۵
|۱۵ دسامبر ۱۵۷۴
|۱۶ ژانویه ۱۵۹۵
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۷۸
|''[[اۆچونجو محمد]]''
|[[فایل:Sultan Mehmed III.jpg|85px]]
|۱۵۶۶–۱۶۰۳
|۱۶ ژانویه ۱۵۹۵
|۲۲ دسامبر ۱۶۰۳
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۷۹
|''[[بیرینجی احمد]]''
|[[فایل:صورة للشاهزاده أحمد 2013-12-19 09-18.jpg|85px]]
|۱۵۹۰–۱۶۱۷
|۲۲ دسامبر ۱۶۰۳
|۲۲ نوْوامبر ۱۶۱۷
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۰
|''[[بیرینجی مصطفی]]''
|[[فایل:Sultan I. Mustafa.jpg|85px]]
|۱۵۹۱–۱۶۳۹
|۲۲ نوْوامبر ۱۶۱۷
|۲۶ فوریه ۱۶۱۸
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۱
|''[[ایکینجی عثمان]]''
|[[فایل:Osman 2.jpg|85px]]
|۱۶۰۴–۱۶۲۲
|۲۶ فوریه ۱۶۱۸
|۲۰ مئی ۱۶۲۲
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|(۸۰)
|''[[بیرینجی مصطفی]]''
|[[فایل:Sultan I. Mustafa.jpg|85px]]
|۱۵۹۱–۱۶۳۹
|۲۰ مئی ۱۶۲۲
|۱۰ سپتامبر ۱۶۲۳
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۲
|''[[دؤردونجو مراد]]''
|[[فایل:Murad IV.jpg|85px]]
|۱۶۱۲–۱۶۴۰
|۱۰ سپتامبر ۱۶۲۳
|۸ فوریه ۱۶۴۰
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۳
|''[[بیرینجی ابراهیم]]''
|[[فایل:Sultan Ibrahim I 2.jpg|85px]]
|۱۶۱۵–۱۶۴۸
|۸ فوریه ۱۶۴۰
|۸ آقوْست ۱۶۴۸
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۴
|''[[دؤردونجو محمد]]''
|[[فایل:Sultan Mehmed IV (2)(cropped).png|85px]]
|۱۶۴۲–۱۶۸۷
|۸ آقوْست ۱۶۴۸
|۸ نوْوامبر ۱۶۸۷
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۵
|''[[ایکینجی سلیمان]]''
|[[فایل:Paolo Veronese (Nachfolger) - Sultan Soliman II. - 2249 - Bavarian State Painting Collections.jpg|85px]]
|۱۶۴۲–۱۶۹۱
|۸ نوْوامبر ۱۶۸۷
|۲۲ ژوئن ۱۶۹۱
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۶
|''[[ایکینجی احمد]]''
|[[فایل:Sultan Ahmed II.jpg|85px]]
|۱۶۴۳–۱۶۹۵
|۲۲ ژوئن ۱۶۹۱
|۶ فوریه ۱۶۹۵
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۷
|''[[ایکینجی مصطفی]]''
|[[فایل:Sultan II. Mustafa.jpg|85px]]
|۱۶۶۴–۱۷۰۳
|۶ فوریه ۱۶۹۵
|۲۲ آقوْست ۱۷۰۳
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۸
|''[[اۆچونجو احمد]]''
|[[فایل:Portrait of Sultan Ahmed III (1673–1736), three-quarter-length, standing, with a view onto the Bosphorus and the Hagia Sophia by Jean-Baptiste Vanmour.jpg|85px]]
|۱۶۷۳–۱۷۳۶
|۲۲ آقوْست ۱۷۰۳
|۲۰ سپتامبر ۱۷۳۰
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۸۹
|''[[بیرینجی محمود (عثمانلی)|بیرینجی محمود]]''
|[[فایل:Sultan Mahmud I – Jean Baptiste Vanmour.jpg (cropped).jpg|85px]]
|۱۶۹۶–۱۷۵۴
|۲۰ سپتامبر ۱۷۳۰
|۱۳ دسامبر ۱۷۵۴
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۰
|''[[اۆچونجو عثمان]]''
|[[فایل:Osman III.jpg|85px]]
|۱۶۹۹–۱۷۵۷
|۱۳ دسامبر ۱۷۵۴
|۳۰ اوْکتوبر ۱۷۵۷
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۱
|''[[اۆچونجو مصطفی]]''
|[[فایل:Sultan III. Mustafa.jpg|85px]]
|۱۷۱۷–۱۷۷۴
|۳۰ اوْکتوبر ۱۷۵۷
|۲۱ ژانویه ۱۷۷۴
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۲
|''[[بیرینجی عبدالحمید]]''
|[[فایل:Portrait of Abdülhamid I of the Ottoman Empire.jpg|85px]]
|۱۷۲۵–۱۷۸۹
|۲۱ ژانویه ۱۷۷۴
|۷ آوریل ۱۷۸۹
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۳
|''[[اۆچونجو سلیم]]''
|[[فایل:Konstantin Kapidagli 002.jpg|85px]]
|۱۷۶۱–۱۸۰۸
|۷ آوریل ۱۷۸۹
|۲۹ مئی ۱۸۰۷
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۴
|''[[دؤردونجو مصطفی]]''
|[[فایل:IV.Mustafa.jpg|85px]]
|۱۷۷۹–۱۸۰۸
|۲۹ مئی ۱۸۰۷
|۲۷ جولای ۱۸۰۸
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۵
|''[[ایکینجی محمود]]''
|[[فایل:Mahmud II.jpg|85px]]
|۱۷۸۵–۱۸۳۹
|۲۷ جولای ۱۸۰۸
|۱ جولای ۱۸۳۹
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۶
|''[[بیرینجی عبدالمجید]]''
|[[فایل:Sultan Abdülmecid'in şehzadelik zamanları.jpg|85px]]
|۱۸۲۳–۱۸۶۱
|۱ جولای ۱۸۳۹
|۲۵ ژوئن ۱۸۶۱
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۷
|''[[بیرینجی عبدالعزیز]]''
|[[فایل:Sultan Abdulaziz.jpg|85px]]
|۱۸۳۰–۱۸۷۶
|۲۵ ژوئن ۱۸۶۱
|۳۰ مئی ۱۸۷۶
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۸
|''[[بئشینجی مراد]]''
|[[فایل:Portrait of Murad V.jpg|85px]]
|۱۸۴۰–۱۹۰۴
|۳۰ مئی ۱۸۷۶
|۳۱ آقوْست ۱۸۷۶
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۹۹
|''[[ایکینجی عبدالحمید]]''
|[[فایل:Sultan Gazi Abdül Hamid II - السلطان الغازي عبد الحميد الثاني.png|85px]]
|۱۸۴۲–۱۹۱۸
|۳۱ آقوْست ۱۸۷۶
|۲۷ آوریل ۱۹۰۹
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۱۰۰
|[[بئشینجی محمد]]
|[[فایل:Sultan Muhammed Chan V., Kaiser der Osmanen 1915 C. Pietzner.jpg|85px]]
|۱۸۴۴–۱۹۱۸
|۲۷ آوریل ۱۹۰۹
|۳ جولای ۱۹۱۸
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۱۰۱
|''[[آلتینجی محمد]]''
|[[فایل:Sultan Mehmed VI of the Ottoman Empire.jpg|85px]]
|۱۸۶۱–۱۹۲۶
|۳ جولای ۱۹۱۸
|۱۸ نوْوامبر ۱۹۲۲
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|۱۰۲
|''[[ایکینجی عبدالمجید]]''
|[[فایل:Portrait Caliph Abdulmecid II.jpg|85px]]
|۱۸۶۸–۱۹۴۴
|۱۸ نوْوامبر ۱۹۲۲{{efn|۱ نوْوامبر ۱۹۲۲ تاریخینده [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو]] یؽخیادیقدان سوْنرا، [[تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی]]‌نین قراری ایله ۱۸ نوْوامبر ۱۹۲۲ده ''۱۰۱-جی ایسلام خلیفه‌سی'' [[آلتینجی محمد]] وظیفه‌دن آلیناراق یئرینه ولیعهدی [[ایکینجی عبدالمجید]] افندی یئنی ''ایسلام خلیفه‌سی'' اوْلدو.}}
|۳ مارس ۱۹۲۴
|[[عثمانلی سولاله‌سی|عثمانلی]]
|-
|colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#ECECEC&quot;|''[[خیلافتین لغو ائدیلمه‌سی]] {{small|(۳ مارس ۱۹۲۴)}} ''
|}

== باشقا خیلافت‌لر ==
''آشاغی‌داکی دؤولت‌لر قۇروجولاری طرفیندن خیلافت آدی ایله قۇرولموش آمما بۆتون موسلمانلار طرفیندن قبول ائدیلمه‌میشدیر.''

=== زبیر خیلافتی (۶۸۳–۶۹۲) ===
{{اساس|ایکینجی فتنه ساواشی}}
[[فایل:Approximate map of areas under Ibn al-Zubayr's control after the death of Muawiya II.png|thumb|center|200px|زبیر خیلافتی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
! آد
! دوْغوم–اؤلوم
! وظیفه باشلانیشی
! وظیفه بیتمه‌سی
! سولاله
|-
|'''[[عبدالله بن زبیر]]'''
|۶۲۴–۶۹۲
|نوْوامبر ۶۸۳
|نوْوامبر ۶۹۲
|[[بنی اسد]]
|-
|} 

=== فاطمی خیلافتی (۹۰۹–۱۱۷۱) ===
{{اساس|فاطمی خیلافتی}}
[[فایل:Fatimid Caliphate.PNG|thumb|center|200px|فاطمی خیلافتی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!آد
!دوْغوم–اؤلوم
!وظیفه باشلانیشی
!وظیفه بیتمه‌سی
!سولاله
|-
|'''[[عبیدالله مهدی]]'''
|۸۷۴–۹۳۴
|۲۷ آقوْست ۹۰۹
|۴ مارس ۹۳۴
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[محمد قائم بأمرالله]]'''
|۸۹۳–۹۴۶
|۴ مارس ۹۳۴
|۱۷ مئی ۹۴۶
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[ایسماعیل منصور]]'''
|۹۱۴–۹۵۳
|۱۷ مئی ۹۴۶
|۱۸ مارس ۹۵۳
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[معز لدین‌الله]]'''
|۹۳۱–۹۷۵
|۱۸ مارس ۹۵۳
|۲۱ دسامبر ۹۷۵
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[ابومنصور نزار العزیزبالله|نزار العزیزبالله]]'''
|۹۵۵–۹۹۶
|۲۱ دسامبر ۹۷۵
|۱۳ اوْکتوبر ۹۹۶
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[حاکم بأمرالله]]'''
|۹۸۵–۱۰۲۱
|۱۳ اوْکتوبر ۹۹۶
|۱۳ فوریه ۱۰۲۱
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[علی الظاهربالله]]'''
|۱۰۰۵–۱۰۳۶
|۱۳ فوریه ۱۰۲۱
|۱۳ ژوئن ۱۰۳۶
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[معاذ مستنصر]]'''
|۱۰۲۹–۱۰۹۴
|۱۳ ژوئن ۱۰۳۶
|۲۹ دسامبر ۱۰۹۴
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[مستعلی بالله]]'''
|۱۰۷۴–۱۱۰۱
|۲۹ دسامبر ۱۰۹۴
|۱۱ دسامبر ۱۱۰۱
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[امیر بن مستعلی]]'''
|۱۰۹۶–۱۱۳۰
|۱۱ دسامبر ۱۱۰۱
|۷ اوْکتوبر ۱۱۳۰
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[حافظ لدین‌الله]]'''
|۱۰۷۴–۱۱۴۹
|۷ اوْکتوبر ۱۱۳۰
|۱۰ اوْکتوبر ۱۱۴۹
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[ظافر بأمرالله]]'''
|۱۱۳۳–۱۱۵۴
|۱۰ اوْکتوبر ۱۱۴۹
|۱ آوریل ۱۱۵۴
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[فائز بنصرالله]]'''
|۱۱۴۹–۱۱۶۰
|۱ آوریل ۱۱۵۴
|۲۲ جولای ۱۱۶۰
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|'''[[عاضد لدین‌الله]]'''
|۱۱۴۹–۱۱۶۰
|۲۲ جولای ۱۱۶۰
|۱۳ سپتامبر ۱۱۷۱
|[[فاطمی خاندانی|فاطمی]]
|-
|}

=== قرطبه خیلافتی (۹۲۹–۱۰۳۱) ===
{{اساس|قرطبه خیلافتی}}
[[فایل:Califato de Córdoba - 1000-en.svg|thumb|center|200px|قرطبه خیلافتی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!آد
!دوْغوم–اؤلوم
!وظیفه باشلانیشی
!وظیفه بیتمه‌سی
!سولاله
|-
|'''[[اۆچونجو عبدالرحمن]]'''
|۸۹۰–۹۶۱
|۱۷ ژانویه ۹۲۹
|۱۵ اوْکتوبر ۹۶۱
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[ایکینجی حکم]]'''
|۹۱۵–۹۷۶
|۱۵ اوْکتوبر ۹۶۱
|۱ اوْکتوبر ۹۷۶
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[ایکینجی هشام]]'''
|۹۶۶–۱۰۱۳
|۱ اوْکتوبر ۹۷۶
|۱۵ فوریه ۱۰۰۹
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[ایکینجی محمد (قرطبه)|ایکینجی محمد]]'''
|۹۷۶–۱۰۱۰
|۱۵ فوریه ۱۰۰۹
|۱۰۰۹
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[سلیمان مستعین بالله]]'''
|۹۶۵–۱۰۱۶
|۱۰۰۹
|۲۳ جولای ۱۰۱۰
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[ایکینجی هشام]]'''
|۹۶۶–۱۰۱۳
|۲۳ جولای ۱۰۱۰
|۱۹ آوریل ۱۰۱۳
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[سلیمان مستعین بالله]]'''
|۹۶۵–۱۰۱۶
|۱۹ آوریل ۱۰۱۳
|۱۰۱۶
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[علی بن حمود]]'''
|۹۶۴–۱۰۱۸
|۱۰۱۶
|۲۲ مارس ۱۰۱۸
|[[حمودی خاندانی|حمودی]]
|-
|'''[[دؤردونجو عبدالرحمن]]'''
|۱۰۰۰–۱۰۱۸
|۲۲ مارس ۱۰۱۸
|۱۰۱۸
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[قاسم بن حمود]]'''
|۹۵۴–۱۰۳۶
|۱۰۱۸
|۱۰۲۱
|[[حمودی خاندانی|حمودی]]
|-
|'''[[یحیی معتلی بالله]]'''
|۹۹۵–۱۰۳۵
|۱۰۲۱
|۱۰۲۳
|[[حمودی خاندانی|حمودی]]
|-
|'''[[قاسم بن حمود]]'''
|۹۵۴–۱۰۳۶
|۱۰۲۳
|۱۰۲۳
|[[حمودی خاندانی|حمودی]]
|-
|'''[[عبدالرحمن مستظهر بالله]]'''
|۱۰۰۱–۱۰۲۴
|۱۰۲۳
|۱۷ ژانویه ۱۰۲۴
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[محمد مستکفی بالله]]'''
|۹۷۶–۱۰۲۵
|۱۷ ژانویه ۱۰۲۴
|۲۶ مئی ۱۰۲۵
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|'''[[یحیی معتلی بالله]]'''
|۹۹۵–۱۰۳۵
|۲۶ مئی ۱۰۲۵
|۱۰۲۶
|[[حمودی خاندانی|حمودی]]
|-
|'''[[اۆچونجو هشام]]'''
|۹۷۳–۱۰۳۶
|۱۰۲۶
|۱۰۳۱
|[[اوموی خاندانی|اوموی]]
|-
|}

=== مووحیدلر خیلافتی (۱۱۴۷–۱۲۶۹) ===
{{اساس|مووحیدلر دؤولتی}}
[[فایل:Almohad dynasty en.svg|thumb|center|200px|مووحیدلر خیلافتی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!آد
!دوْغوم–اؤلوم
!وظیفه باشلانیشی
!وظیفه بیتمه‌سی
!سولاله
|-
|'''[[عبدالمومن بن علی]]'''
|۱۰۹۴–۱۱۶۳
|۱۱۴۷
|۱۱۶۳
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[یوسف بن عبدالمؤمن]]'''
|۱۱۳۵–۱۱۸۴
|۱۱۶۳
|۵ آقوْست ۱۱۸۴
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[ابو یوسف یعقوب المنصور|یعقوب المنصور]]'''
|۱۱۶۰–۱۱۹۹
|۵ آقوْست ۱۱۸۴
|۲۳ ژانویه ۱۱۹۹
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[محمد ناصر]]'''
|۱۱۸۲–۱۲۱۳
|۲۳ ژانویه ۱۱۹۹
|۲۵ دسامبر ۱۲۱۳
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[یوسف مستنصر]]'''
|۱۲۰۳–۱۲۲۴
|۲۵ دسامبر ۱۲۱۳
|فوریه ۱۲۲۴
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[عبد واحد مخلوع]]'''
|۱۱۵۳–۱۲۲۴
|فوریه ۱۲۲۴
|سپتامبر ۱۲۲۴
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[عبدالله عادل]]'''
|۱۱۷۰–۱۲۲۷
|سپتامبر ۱۲۲۴
|۴ اوْکتوبر ۱۲۲۷
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[یحیی معتصم]]'''
|–۱۲۳۶
|۴ اوْکتوبر ۱۲۲۷
|۱۲۲۹
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[ادریس مأمون]]'''
|۱۱۸۶–۱۲۳۲
|۱۲۲۹
|۱۶ اوْکتوبر ۱۲۳۲
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[عبد واحد رشید]]'''
|۱۲۰۰–۱۲۴۲
|۱۶ اوْکتوبر ۱۲۳۲
|۴ نوْوامبر ۱۲۴۲
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[ابو حسن سعید]]'''
|۱۲۰۰–۱۲۴۸
|۴ نوْوامبر ۱۲۴۲
|ژوئن ۱۲۴۸
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|'''[[ابو حفص عمر مرتضی]]'''
|–۱۲۶۶
|ژوئن ۱۲۴۸
|۱۲۶۶
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-|
|'''[[ادریس واثق]]'''
|–۱۲۶۹
|۱۲۶۶
|۱۲۶۹
|[[مووحیدلر دؤولتی|مووحیدی]]
|-
|}

=== سوکوتو خیلافتی (۱۸۰۴–۱۹۰۳) ===
{{اساس|سوکوتو خیلافتی}}
[[فایل:Nigeria1880gbr.jpg|thumb|center|200px|سوکوتو خیلافتی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!آد
!دوْغوم–اؤلوم
!وظیفه باشلانیشی
!وظیفه بیتمه‌سی
!سولاله
|-
|'''[[عثمان دن فودیو]]'''
|۱۷۵۴–۱۸۱۷
|۲۱ فوریه ۱۸۰۴
|۲۰ آوریل ۱۸۱۷
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[محمد بلو]]'''
|۱۷۸۱–۱۸۳۷
|۲۰ آوریل ۱۸۱۷
|۲۵ اوْکتوبر ۱۸۳۷
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[ابوبکر اتیکو]]'''
|۱۷۸۲–۱۸۴۲
|۲۵ اوْکتوبر ۱۸۳۷
|۲۳ نوْوامبر ۱۸۴۲
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[علی ببا بن بلو]]'''
|۱۸۰۴–۱۸۵۹
|۲۳ نوْوامبر ۱۸۴۲
|۲۱ اوْکتوبر ۱۸۵۹
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[احمد عتیکو]]'''
|۱۸۰۷–۱۸۶۶
|۲۱ اوْکتوبر ۱۸۵۹
|۲ نوْوامبر ۱۸۶۶
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[علی کرمی]]'''
|۱۸۰۸–۱۸۶۷
|۲ نوْوامبر ۱۸۶۶
|۱۸ اوْکتوبر ۱۸۶۷
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[احمد رفاعی]]'''
|۱۸۱۴–۱۸۷۳
|۱۸ اوْکتوبر ۱۸۶۷
|۱۲ مارس ۱۸۷۳
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[ایکینجی ابوبکر اتیکو]]'''
|۱۸۱۲–۱۸۷۷
|۱۲ مارس ۱۸۷۳
|۲۸ مارس ۱۸۷۷
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[معزو]]'''
|۱۸۱۶–۱۸۸۱
|۲۸ مارس ۱۸۷۷
|۲۶ سپتامبر ۱۸۸۱
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[عمر بن علی بلو]]'''
|۱۸۲۴–۱۸۹۱
|۲۶ سپتامبر ۱۸۸۱
|۲۵ مارس ۱۸۹۱
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[عبدالرحمن اتیکو]]'''
|۱۸۲۸–۱۹۰۲
|۲۵ مارس ۱۸۹۱
|۱۰ اوْکتوبر ۱۹۰۲
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|'''[[بیرینجی محمد الظاهر]]'''
|–۱۹۰۳
|۱۰ اوْکتوبر ۱۹۰۲
|۱۵ مارس ۱۹۰۳
|[[فودیو خاندانی|فودیو]]
|-
|}

=== شریفی خیلافتی (۱۹۲۴–۱۹۳۱) ===
{{اساس|حیجاز کراللیغی}}
[[فایل:Kingdom of Hejaz 1920 Map.svg|thumb|center|200px|شریفی خیلافتی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!آد
!دوْغوم–اؤلوم
!وظیفه باشلانیشی
!وظیفه بیتمه‌سی
!سولاله
|-
|'''[[شریف حسین]]'''
|۱۸۵۴–۱۹۳۱
|۳ مارس ۱۹۲۴
|۴ ژوئن ۱۹۳۱
|[[هاشمی خاندانی|هاشمی]]
|-
|}

=== ایسلام دؤولتی (۲۰۱۴–۲۰۱۹){{efn|۲۹ ژوئن ۲۰۱۴ تاریخینده [[عراق]] و [[سوریه]] دن بعضی توْرپاقلار ایشغال ائدن [[داعش]]  خیلافت اعلان ائتدی؛ [[باغوز فوقانی دؤیوشو]] نتیجه‌سینده سوْن کوْنترول ائتدیگی توْرپاغی‌نی الدن وئررک ۲۳ مارس ۲۰۱۹ دا یؽخیلدی.}} ===
{{اساس|داعش}}
[[فایل:Islamic State (May 2015) (orthographic projection).png|thumb|center|200px|ایسلام دؤولتی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!آد
!دوْغوم–اؤلوم
!وظیفه باشلانیشی
!وظیفه بیتمه‌سی
|-
|[[ابوبکر بغدادی]]
| ۱۹۷۱–۲۰۱۹
| ۲۹ ژوئن ۲۰۱۴
| ۲۷ اوْکتوبر ۲۰۱۹{{efn|۲۳ مارس ۲۰۱۹ تاریخینده خیلافت رسماً یؽخیلدی.}}
|}

=== غیرسیاسی ===

==== احمدیه خیلافتی (۱۹۰۸–گۆنوموز) ====
{{اساس|احمدیه}}
[[فایل:Liwa-e-Ahmadiyya 1-2.svg|thumb|center|200px|احمدیه موسلمان جماعتی‌نین بایراغی]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!آد
!دوْغوم–اؤلوم
!وظیفه باشلانیشی
!وظیفه بیتمه‌سی
|-
|[[حکیم نورالدین]]
| ۱۸۳۴–۱۹۱۴
| ۲۷ مئی ۱۹۰۸
| ۱۳ مارس ۱۹۱۴
|-
|[[میرزا بشیرالدین محمود احمد]]
| ۱۸۸۹–۱۹۶۵
| ۱۴ مارس ۱۹۱۴
| ۷ نوْوامبر ۱۹۶۵
|-
|[[میزا ناصر احمد]]
| ۱۹۰۹–۱۹۸۲
| ۸ نوْوامبر ۱۹۶۵
| ۹ ژوئن ۱۹۸۲
|-
|[[میزا طاهر احمد]]
| ۱۹۲۸–۲۰۰۳
| ۱۰ ژوئن ۱۹۸۲
| ۱۹ آوریل ۲۰۰۳
|-
|[[میرزا مسرور احمد]]
| ۱۹۵۰–
| ۲۲ آوریل ۲۰۰۳
| گۆنوموز
|-
|}


== نوْتلار ==
{{notelist}}

== قایناقلار ==
{{قایناق}}


[[بؤلمه:خلیفه‌لر]]
[[بؤلمه:لیست‌لر]]</text>
      <sha1>tqsmfhodoheox8owxglc8q25omnf6r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پالئوتریدئا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>617527</id>
    <revision>
      <id>1588762</id>
      <parentid>1588463</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T13:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>/* اکولوژی */</comment>
      <origin>1588762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5760" sha1="b0wbpf2pd0obkks0vx52cqpyrumgnj4" xml:space="preserve">پالئوتریدئا ، [[اوروپا|اوروپادا]] مسکۇنلاشمیش [[ اؤتاران (جانلی لار)|اوتاران]] منشألی مملیلرین نسلی کسیلمیش بیر عائله‌سیدیر. آسییادا دا داها آز سایدا قالؽقلار وار،&lt;ref name=&quot;Bai-2017&quot;&gt;{{Cite journal |last=Bai |first=Bin |date=November 2017 |editor-last=Hautier |editor-first=Lionel |title=Eocene Pachynolophinae (Perissodactyla, Palaeotheriidae) from China, and their palaeobiogeographical implications |journal=Palaeontology |language=en |volume=60 |issue=6 |pages=837–852 |doi=10.1111/pala.12319 |issn=0031-0239|doi-access=free |bibcode=2017Palgy..60..837B }}&lt;/ref&gt; ائوسئنین اوْرتالارین‌دان ائرکن اوْلیقوسئن دوره سینه قدر. اوْنلار، یاشایان ائقویدائه عائله‌سی (زئبرالار، آتلار و ائشکلر دا داخیل اوْلماقلا) ایله بیرلیکده [[ آت کیمیلر|آت کیمیلر]] تسنیف ائدیلیرلر.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Perales-Gogenola |first1=Leire |last2=Badiola |first2=Ainara |last3=Gómez-Olivencia |first3=Asier |last4=Pereda-Suberbiola |first4=Xabier |date=2021-01-02 |title=New Leptolophus (Palaeotheriidae) species from the Iberian Peninsula and early evidence of hypsodonty in an Eocene perissodactyl |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02724634.2021.1912061 |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |language=en |volume=41 |issue=1 |article-number=e1912061 |doi=10.1080/02724634.2021.1912061 |bibcode=2021JVPal..41E2061P |issn=0272-4634|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;
{{Taxobox
| name = پالئوتریدئا
| fossil_range = {{Fossil range|55|28}}Early [[Eocene]] to early [[Oligocene]]
| image = Palaeotherium_magnum_skeleton_reconstruction_1922.png
| image_caption  = پالائتریوم ایسکلتی 
| image2 = Plagiolophus_1.JPG
  | image2_caption = [[پلاقیولوفوس]] فوسیلی
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  †PalaeotheriidaeBonaparte, 1850
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| subclassis           = 
| superfamilia      = 
| subspecies     = 
| subgenera      =
| genus        =   
| synonyms = Pachynolophidae
| subtribus      =
| species      = 
| includes = 
| subdivision_ranks = جینس
| subdivision   = * '''Pachynolophinae'''
** ''Anchilophus''
** ''Bepitherium''
** ''Eurohippus''
** ''Hyracotherium''
** ''Lijiangia''
** ''Lophiohippus''
** ''Lophiotherium''
** ''Metanchilophus''
** ''Orolophus''
** ''Pachynolophus''
** ''Paranchilophus''
** ''Propalaeotherium]]''&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Remy|first1=Jean A.|last2=Krasovec|first2=Gabriel|last3=Marandat|first3=Bernard|year=2016|title=A new species of Propalaeotherium (Palaeotheriidae, Perissodactyla, Mammalia) from the Middle Eocene locality of Aumelas (Hérault, France)|journal=Palaeovertebrata|volume=40|issue=2|article-number=e1 |doi=10.18563/pv.40.2.e1}}&lt;/ref&gt;
** ''Leptolophus''
** ''Mekodontherium''
** ''Metaplagiolophus''
** ''Palaeotherium''
** ''Paraplagiolophus''
}}

==تؤکۆملری==
[[File:Paleotherium magnum.jpg|left|thumb|پالئوتریوم مقنوم]]
[[File:Palaeotherium size comparison.png|left|thumb|پالئوتریوسلارین دییشکلی یکلیقلری]]
پالئوتریوس لائوتریسِنس (Paleotherius lautricense) کیمی کیچیک نؤوعلردن توتموش، جمی ۳۶ کیلوقرم  آغیرلیغیندا اولدوغو تخمین ائدیلن پالئوتریوم لائوتریسِنس (Palaeotherium lautricense) کیمی بؤیوک نؤوعلره قدر اؤلچولری گئنیش ایدی. بو نؤوعلار جانلی آتلارلا موقاییسه ائدیله بیلر و بدن کوتله‌لری ۲۰۰ کق-دان چوخدور. دیشلری براخیدونت‌دور (آشاغی تاجلیدیر). دانیلو و دیگرلرینین ۲۰۱۳-جو ایله گؤره، پالئوتریوسلار آیری اِکوئیدلردن بیرمنالی سیناپومورفیا ایله فرقلنیر: کؤپکدن دیستال اولاراق، پوست-کؤپک دیاستماسینین(ایکی دیش آراسی) اوستونده آچیلان بورون دلیگی و ایکی بیرمنالی کاراکتر وضعیتی ده‌ییشیکلیگی ایله: (دؤردونجو پرئمولار) اوزرینده اورتا متاکونول” و (بیرینجی و ایکینجی مولارلار) اوزرینده اوبلیک متاستایل&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Danilo |first1=Laure |last2=Remy |first2=Jean A. |last3=Vianey-Liaud |first3=Monique |last4=Marandat |first4=Bernard |last5=Sudre |first5=Jean |last6=Lihoreau |first6=Fabrice |date=January 2013 |title=A new Eocene locality in southern France sheds light on the basal radiation of Palaeotheriidae (Mammalia, Perissodactyla, Equoidea) |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02724634.2012.711404 |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |language=en |volume=33 |issue=1 |pages=195–215 |doi=10.1080/02724634.2012.711404 |bibcode=2013JVPal..33..195D |issn=0272-4634|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

==اکولوژی==
عائله‌نین ایلک عۆضولرینین [[میوه-یینلر]] ، داها سوْنرا ایسه داها بؤیوک عۆضولرینین [[پوتاباشی-یینلر]] اوْلدوغو ائحتیمال ائدیلیر.

==بونلارا دا باخ==
*[[ایلکین‌آتلار]]

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>b0wbpf2pd0obkks0vx52cqpyrumgnj4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1588769</id>
      <parentid>1588762</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T05:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>/* بونلارا دا باخ */</comment>
      <origin>1588769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5788" sha1="awyasgmo8ta9qt8dqbpoxb3i66q3fus" xml:space="preserve">پالئوتریدئا ، [[اوروپا|اوروپادا]] مسکۇنلاشمیش [[ اؤتاران (جانلی لار)|اوتاران]] منشألی مملیلرین نسلی کسیلمیش بیر عائله‌سیدیر. آسییادا دا داها آز سایدا قالؽقلار وار،&lt;ref name=&quot;Bai-2017&quot;&gt;{{Cite journal |last=Bai |first=Bin |date=November 2017 |editor-last=Hautier |editor-first=Lionel |title=Eocene Pachynolophinae (Perissodactyla, Palaeotheriidae) from China, and their palaeobiogeographical implications |journal=Palaeontology |language=en |volume=60 |issue=6 |pages=837–852 |doi=10.1111/pala.12319 |issn=0031-0239|doi-access=free |bibcode=2017Palgy..60..837B }}&lt;/ref&gt; ائوسئنین اوْرتالارین‌دان ائرکن اوْلیقوسئن دوره سینه قدر. اوْنلار، یاشایان ائقویدائه عائله‌سی (زئبرالار، آتلار و ائشکلر دا داخیل اوْلماقلا) ایله بیرلیکده [[ آت کیمیلر|آت کیمیلر]] تسنیف ائدیلیرلر.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Perales-Gogenola |first1=Leire |last2=Badiola |first2=Ainara |last3=Gómez-Olivencia |first3=Asier |last4=Pereda-Suberbiola |first4=Xabier |date=2021-01-02 |title=New Leptolophus (Palaeotheriidae) species from the Iberian Peninsula and early evidence of hypsodonty in an Eocene perissodactyl |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02724634.2021.1912061 |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |language=en |volume=41 |issue=1 |article-number=e1912061 |doi=10.1080/02724634.2021.1912061 |bibcode=2021JVPal..41E2061P |issn=0272-4634|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;
{{Taxobox
| name = پالئوتریدئا
| fossil_range = {{Fossil range|55|28}}Early [[Eocene]] to early [[Oligocene]]
| image = Palaeotherium_magnum_skeleton_reconstruction_1922.png
| image_caption  = پالائتریوم ایسکلتی 
| image2 = Plagiolophus_1.JPG
  | image2_caption = [[پلاقیولوفوس]] فوسیلی
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  †PalaeotheriidaeBonaparte, 1850
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| subclassis           = 
| superfamilia      = 
| subspecies     = 
| subgenera      =
| genus        =   
| synonyms = Pachynolophidae
| subtribus      =
| species      = 
| includes = 
| subdivision_ranks = جینس
| subdivision   = * '''Pachynolophinae'''
** ''Anchilophus''
** ''Bepitherium''
** ''Eurohippus''
** ''Hyracotherium''
** ''Lijiangia''
** ''Lophiohippus''
** ''Lophiotherium''
** ''Metanchilophus''
** ''Orolophus''
** ''Pachynolophus''
** ''Paranchilophus''
** ''Propalaeotherium]]''&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Remy|first1=Jean A.|last2=Krasovec|first2=Gabriel|last3=Marandat|first3=Bernard|year=2016|title=A new species of Propalaeotherium (Palaeotheriidae, Perissodactyla, Mammalia) from the Middle Eocene locality of Aumelas (Hérault, France)|journal=Palaeovertebrata|volume=40|issue=2|article-number=e1 |doi=10.18563/pv.40.2.e1}}&lt;/ref&gt;
** ''Leptolophus''
** ''Mekodontherium''
** ''Metaplagiolophus''
** ''Palaeotherium''
** ''Paraplagiolophus''
}}

==تؤکۆملری==
[[File:Paleotherium magnum.jpg|left|thumb|پالئوتریوم مقنوم]]
[[File:Palaeotherium size comparison.png|left|thumb|پالئوتریوسلارین دییشکلی یکلیقلری]]
پالئوتریوس لائوتریسِنس (Paleotherius lautricense) کیمی کیچیک نؤوعلردن توتموش، جمی ۳۶ کیلوقرم  آغیرلیغیندا اولدوغو تخمین ائدیلن پالئوتریوم لائوتریسِنس (Palaeotherium lautricense) کیمی بؤیوک نؤوعلره قدر اؤلچولری گئنیش ایدی. بو نؤوعلار جانلی آتلارلا موقاییسه ائدیله بیلر و بدن کوتله‌لری ۲۰۰ کق-دان چوخدور. دیشلری براخیدونت‌دور (آشاغی تاجلیدیر). دانیلو و دیگرلرینین ۲۰۱۳-جو ایله گؤره، پالئوتریوسلار آیری اِکوئیدلردن بیرمنالی سیناپومورفیا ایله فرقلنیر: کؤپکدن دیستال اولاراق، پوست-کؤپک دیاستماسینین(ایکی دیش آراسی) اوستونده آچیلان بورون دلیگی و ایکی بیرمنالی کاراکتر وضعیتی ده‌ییشیکلیگی ایله: (دؤردونجو پرئمولار) اوزرینده اورتا متاکونول” و (بیرینجی و ایکینجی مولارلار) اوزرینده اوبلیک متاستایل&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Danilo |first1=Laure |last2=Remy |first2=Jean A. |last3=Vianey-Liaud |first3=Monique |last4=Marandat |first4=Bernard |last5=Sudre |first5=Jean |last6=Lihoreau |first6=Fabrice |date=January 2013 |title=A new Eocene locality in southern France sheds light on the basal radiation of Palaeotheriidae (Mammalia, Perissodactyla, Equoidea) |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02724634.2012.711404 |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |language=en |volume=33 |issue=1 |pages=195–215 |doi=10.1080/02724634.2012.711404 |bibcode=2013JVPal..33..195D |issn=0272-4634|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

==اکولوژی==
عائله‌نین ایلک عۆضولرینین [[میوه-یینلر]] ، داها سوْنرا ایسه داها بؤیوک عۆضولرینین [[پوتاباشی-یینلر]] اوْلدوغو ائحتیمال ائدیلیر.

==بونلارا دا باخ==
*[[ایلکین‌آتلار]]
*[[پالائوتریوم]]

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>awyasgmo8ta9qt8dqbpoxb3i66q3fus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایلکین‌آتلار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>617833</id>
    <revision>
      <id>1588763</id>
      <timestamp>2026-06-13T13:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌‌نی ' ایلکین‌آتلار ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Propalaeotherium) ، ارکن ائوسن دورونده [[اوروپا]] و آسیایا اندمیک اولان ارکن پریسوداکتیل جینسی ایدی. جینس داخیلینده حاضیردا آلتی تانینمیش نؤوع مؤوجوددور، بونلاردان پ. ایسسلانوم تیپ نؤودور (۱۸۲۴-جو ایلده ژرژ کوویه طرفین...' ایله ياراتدی</comment>
      <origin>1588763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1553" sha1="odvpy5ru6yz8fr22evsd5r3t8fgf61p" xml:space="preserve">ایلکین‌آتلار ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Propalaeotherium) ، ارکن ائوسن دورونده [[اوروپا]] و آسیایا اندمیک اولان ارکن پریسوداکتیل جینسی ایدی. جینس داخیلینده حاضیردا آلتی تانینمیش نؤوع مؤوجوددور، بونلاردان پ. ایسسلانوم تیپ نؤودور (۱۸۲۴-جو ایلده ژرژ کوویه طرفیندن آدلاندیریلمیشدیر).
{{Taxobox
| name =  ایلکین‌آتلار
| fossil_range = [[Ypresian]], {{fossilrange|56.0|47.8}}
| image = Propalaeotherium hassiacum.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = †Propalaeotherium
Gervais, 1849
| subdivision_ranks = نوْوع
| subdivision = 
* †''P. argentonicum'' &lt;small&gt;Gervais, 1849&lt;/small&gt;
* †''P. hassiacum'' &lt;small&gt;Haupt, 1925&lt;/small&gt;
* †''P. helveticum'' &lt;small&gt;Savage ''et al.'', 1965&lt;/small&gt;
* †''P. isselanum'' &lt;small&gt;Cuvier, 1824&lt;/small&gt;
* †''P. sudrei'' &lt;small&gt;Remy, Krasovec &amp; Marandat, 2016&lt;/small&gt;
* †''P. voigti'' &lt;small&gt;Matthes, 1977&lt;/small&gt;
}}</text>
      <sha1>odvpy5ru6yz8fr22evsd5r3t8fgf61p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1588764</id>
      <parentid>1588763</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T18:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1588764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1600" sha1="sgw38xnvy05b0u4v2jzaovk29vnjdti" xml:space="preserve">'''ایلکین‌آتلار''' ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Propalaeotherium) ، ارکن ائوسن دورونده [[اوروپا]] و آسیایا اندمیک اولان ارکن پریسوداکتیل جینسی ایدی. جینس داخیلینده حاضیردا آلتی تانینمیش نؤوع مؤوجوددور، بونلاردان پ. ایسسلانوم تیپ نؤودور (۱۸۲۴-جو ایلده ژرژ کوویه طرفیندن آدلاندیریلمیشدیر).
{{Taxobox
| name =  ایلکین‌آتلار
| fossil_range = [[Ypresian]], {{fossilrange|56.0|47.8}}
| image = Propalaeotherium hassiacum.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = †Propalaeotherium
Gervais, 1849
| subdivision_ranks = نوْوع
| subdivision = 
* †''P. argentonicum'' &lt;small&gt;Gervais, 1849&lt;/small&gt;
* †''P. hassiacum'' &lt;small&gt;Haupt, 1925&lt;/small&gt;
* †''P. helveticum'' &lt;small&gt;Savage ''et al.'', 1965&lt;/small&gt;
* †''P. isselanum'' &lt;small&gt;Cuvier, 1824&lt;/small&gt;
* †''P. sudrei'' &lt;small&gt;Remy, Krasovec &amp; Marandat, 2016&lt;/small&gt;
* †''P. voigti'' &lt;small&gt;Matthes, 1977&lt;/small&gt;
}}

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>sgw38xnvy05b0u4v2jzaovk29vnjdti</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1588765</id>
      <parentid>1588764</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T18:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <origin>1588765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1958" sha1="78rjq456fikzv1e5c6grrlp4qfg6wdy" xml:space="preserve">'''ایلکین‌آتلار''' ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Propalaeotherium) ، ارکن ائوسن دورونده [[اوروپا]] و آسیایا اندمیک اولان ارکن پریسوداکتیل جینسی ایدی. جینس داخیلینده حاضیردا آلتی تانینمیش نؤوع مؤوجوددور، بونلاردان پ. ایسسلانوم تیپ نؤودور (۱۸۲۴-جو ایلده ژرژ کوویه طرفیندن آدلاندیریلمیشدیر).&lt;ref name=&quot;new&quot;&gt;{{cite journal|last1=Remy|first1=Jean A.|last2=Krasovec|first2=Gabriel|last3=Marandat|first3=Bernard|year=2016|title=A new species of Propalaeotherium (Palaeotheriidae, Perissodactyla, Mammalia) from the Middle Eocene locality of Aumelas (Hérault, France)|journal=Palaeovertebrata|volume=40|issue=2|pages=e1 |doi=10.18563/pv.40.2.e1}}&lt;/ref&gt;

{{Taxobox
| name =  ایلکین‌آتلار
| fossil_range = [[Ypresian]], {{fossilrange|56.0|47.8}}
| image = Propalaeotherium hassiacum.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = †Propalaeotherium
Gervais, 1849
| subdivision_ranks = نوْوع
| subdivision = 
* †''P. argentonicum'' &lt;small&gt;Gervais, 1849&lt;/small&gt;
* †''P. hassiacum'' &lt;small&gt;Haupt, 1925&lt;/small&gt;
* †''P. helveticum'' &lt;small&gt;Savage ''et al.'', 1965&lt;/small&gt;
* †''P. isselanum'' &lt;small&gt;Cuvier, 1824&lt;/small&gt;
* †''P. sudrei'' &lt;small&gt;Remy, Krasovec &amp; Marandat, 2016&lt;/small&gt;
* †''P. voigti'' &lt;small&gt;Matthes, 1977&lt;/small&gt;
}}

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>78rjq456fikzv1e5c6grrlp4qfg6wdy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1588767</id>
      <parentid>1588765</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T04:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <origin>1588767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2372" sha1="hb8uslzoqvw9j9x2spnj68huxe8ialn" xml:space="preserve">'''ایلکین‌آتلار''' ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Propalaeotherium) ، ارکن ائوسن دورونده [[اوروپا]] و آسیایا اندمیک اولان ارکن پریسوداکتیل جینسی ایدی. جینس داخیلینده حاضیردا آلتی تانینمیش نؤوع مؤوجوددور، بونلاردان پ. ایسسلانوم تیپ نؤودور (۱۸۲۴-جو ایلده ژرژ کوویه طرفیندن آدلاندیریلمیشدیر).&lt;ref name=&quot;new&quot;&gt;{{cite journal|last1=Remy|first1=Jean A.|last2=Krasovec|first2=Gabriel|last3=Marandat|first3=Bernard|year=2016|title=A new species of Propalaeotherium (Palaeotheriidae, Perissodactyla, Mammalia) from the Middle Eocene locality of Aumelas (Hérault, France)|journal=Palaeovertebrata|volume=40|issue=2|pages=e1 |doi=10.18563/pv.40.2.e1}}&lt;/ref&gt;

{{Taxobox
| name =  ایلکین‌آتلار
| fossil_range = [[Ypresian]], {{fossilrange|56.0|47.8}}
| image = Propalaeotherium hassiacum.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = †Propalaeotherium
Gervais, 1849
| subdivision_ranks = نوْوع
| subdivision = 
* †''P. argentonicum'' &lt;small&gt;Gervais, 1849&lt;/small&gt;
* †''P. hassiacum'' &lt;small&gt;Haupt, 1925&lt;/small&gt;
* †''P. helveticum'' &lt;small&gt;Savage ''et al.'', 1965&lt;/small&gt;
* †''P. isselanum'' &lt;small&gt;Cuvier, 1824&lt;/small&gt;
* †''P. sudrei'' &lt;small&gt;Remy, Krasovec &amp; Marandat, 2016&lt;/small&gt;
* †''P. voigti'' &lt;small&gt;Matthes, 1977&lt;/small&gt;
}}

==آدلانماسی==
Pro- (پرو): یونانی کؤک‌دن گلمیش و معناسی «قاباق»، «ایلکین» یا «قاباقکی».
Palaeo- (پالئو): یونانی palaios (παλαιός) سؤزوندن، یعنی «قدیم» یا «باستانی».
-therium (تِریوم): یونانی therion (θηρίον) سؤزوندن، یعنی «حئیوان» یا «ووحشی حئیوان».

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>hb8uslzoqvw9j9x2spnj68huxe8ialn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1588768</id>
      <parentid>1588767</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T05:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <origin>1588768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2468" sha1="gqmmtygucl99aj6f91gewewcqbst6bt" xml:space="preserve">'''ایلکین‌آتلار''' ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Propalaeotherium) ، ارکن ائوسن دورونده [[اوروپا]] و آسیایا اندمیک اولان ارکن پریسوداکتیل جینسی ایدی. جینس داخیلینده حاضیردا آلتی تانینمیش نؤوع مؤوجوددور، بونلاردان پ. ایسسلانوم تیپ نؤودور (۱۸۲۴-جو ایلده ژرژ کوویه طرفیندن آدلاندیریلمیشدیر).&lt;ref name=&quot;new&quot;&gt;{{cite journal|last1=Remy|first1=Jean A.|last2=Krasovec|first2=Gabriel|last3=Marandat|first3=Bernard|year=2016|title=A new species of Propalaeotherium (Palaeotheriidae, Perissodactyla, Mammalia) from the Middle Eocene locality of Aumelas (Hérault, France)|journal=Palaeovertebrata|volume=40|issue=2|pages=e1 |doi=10.18563/pv.40.2.e1}}&lt;/ref&gt;

{{Taxobox
| name =  ایلکین‌آتلار
| fossil_range = [[Ypresian]], {{fossilrange|56.0|47.8}}
| image = Propalaeotherium hassiacum.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = †Propalaeotherium
Gervais, 1849
| subdivision_ranks = نوْوع
| subdivision = 
* †''P. argentonicum'' &lt;small&gt;Gervais, 1849&lt;/small&gt;
* †''P. hassiacum'' &lt;small&gt;Haupt, 1925&lt;/small&gt;
* †''P. helveticum'' &lt;small&gt;Savage ''et al.'', 1965&lt;/small&gt;
* †''P. isselanum'' &lt;small&gt;Cuvier, 1824&lt;/small&gt;
* †''P. sudrei'' &lt;small&gt;Remy, Krasovec &amp; Marandat, 2016&lt;/small&gt;
* †''P. voigti'' &lt;small&gt;Matthes, 1977&lt;/small&gt;
}}

[[File:Propalaeotherium model 845.jpg|right|ایلکین آتؽن تصویرلندیرمسی]]

==آدلانماسی==
Pro- (پرو): یونانی کؤک‌دن گلمیش و معناسی «قاباق»، «ایلکین» یا «قاباقکی».
Palaeo- (پالئو): یونانی palaios (παλαιός) سؤزوندن، یعنی «قدیم» یا «باستانی».
-therium (تِریوم): یونانی therion (θηρίον) سؤزوندن، یعنی «حئیوان» یا «ووحشی حئیوان».

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>gqmmtygucl99aj6f91gewewcqbst6bt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پالائوتریوم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>617834</id>
    <revision>
      <id>1588770</id>
      <timestamp>2026-06-14T05:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌‌نی ' پالائوتریوم ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Palaeotherium) ، پالائوتریوم، اورتا ائوسندن ارکن اولیقوسنه قدر [[اوروپا|اوروپادا]] احتیمال کی، [[اورتاشرق|اورتا شرقده]] یاشامیش نسلی کسیلمیش اکواید جینسی‌دیر. بو، پالئوژن مخصوص اولان و آتلارلا یاناشی، اونلارین ان یاخی...' ایله ياراتدی</comment>
      <origin>1588770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3013" sha1="g0tnzw7ll8bz2vidi9ssxz2sjzqla63" xml:space="preserve">پالائوتریوم ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Palaeotherium) ،
پالائوتریوم، اورتا ائوسندن ارکن اولیقوسنه قدر [[اوروپا|اوروپادا]] احتیمال کی، [[اورتاشرق|اورتا شرقده]] یاشامیش نسلی کسیلمیش اکواید جینسی‌دیر. بو، پالئوژن مخصوص اولان و آتلارلا یاناشی، اونلارین ان یاخین قوهوملارینی و اجدادلارینی دا احاطه ائدن [[آت کیمیلر]] ایله ان یاخین علاقه‌یه مالیک اولان [[پالئوتریدئا]] قروپونون تیپ جینسیدیر. پالائوتریوم فوسیللری ایلک دفعه ۱۷۸۲-جی ایلده فرانسه لی طبیعتشوناسی روبر دو لامانون طرفیندن تصویر ائدیلمیش و داها سونرا ۱۷۹۸-جی ایلدن سونرا باشقا بیر فرانسه لی طبیعتشوناسی ژرژ کوویه طرفیندن یاخیندان تدقیق ائدیلمیشدیر. کوویه جینسی ۱۸۰۴-جو ایلده یاراتمیش و عومومی فوسیل اؤلچولرینه و فورمالارینا اساساً بیردن چوخ نؤوعو مۆعین ائتمیشدیر. رسمی تاکسونومیک اورقان طرفیندن تانینان ایلک فوسیل جینسلریندن بیری کیمی، پالئونتولوگیا ساحه‌سینده موهوم بیر مرحله کیمی تانینیر. ارکن طبیعیشوناسلارین پالائوتریوم اوزرینده آپاردیقلاری تدقیقاتلار تکامول، نسلی کسیلمه و آردیجیللیق ایده‌آلارینین اینکیشافینا و بیر جینس داخیلینده موختلیف نؤعولرین مورفولوژی موختلیفلیینین نوماییش ائتدیریلمه‌سینه تؤهفه وئرمیشدیر.
{{Taxobox
| name =  ایلکین‌آتلار
| fossil_range = Middle [[Eocene]] – Early [[Oligocene]] {{fossil range|43.5|32.5}}{{Period fossil range|Paleogene|43.5|32.5}}
| image = Museum of Natural History Palaeotherium magnum.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = †Palaeotherium
Cuvier, 1804
| subdivision_ranks = نوْوع
| subdivision =  
}}
==آدلانماسی==
Palaeo-: یونانی palaios (παλαιός) کؤکوندن، یعنی قدیم / باستانی
-therium: یونانی therion (θηρίον) کؤکوندن، یعنی حئیوان / وحشی حئیوان</text>
      <sha1>g0tnzw7ll8bz2vidi9ssxz2sjzqla63</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1588771</id>
      <parentid>1588770</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T05:51:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>/* آدلانماسی */</comment>
      <origin>1588771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3054" sha1="5ld4vo6junpsywfk3rendsdai3qa5gk" xml:space="preserve">پالائوتریوم ([[ یونان دیلی|یۇنانجا]]: Palaeotherium) ،
پالائوتریوم، اورتا ائوسندن ارکن اولیقوسنه قدر [[اوروپا|اوروپادا]] احتیمال کی، [[اورتاشرق|اورتا شرقده]] یاشامیش نسلی کسیلمیش اکواید جینسی‌دیر. بو، پالئوژن مخصوص اولان و آتلارلا یاناشی، اونلارین ان یاخین قوهوملارینی و اجدادلارینی دا احاطه ائدن [[آت کیمیلر]] ایله ان یاخین علاقه‌یه مالیک اولان [[پالئوتریدئا]] قروپونون تیپ جینسیدیر. پالائوتریوم فوسیللری ایلک دفعه ۱۷۸۲-جی ایلده فرانسه لی طبیعتشوناسی روبر دو لامانون طرفیندن تصویر ائدیلمیش و داها سونرا ۱۷۹۸-جی ایلدن سونرا باشقا بیر فرانسه لی طبیعتشوناسی ژرژ کوویه طرفیندن یاخیندان تدقیق ائدیلمیشدیر. کوویه جینسی ۱۸۰۴-جو ایلده یاراتمیش و عومومی فوسیل اؤلچولرینه و فورمالارینا اساساً بیردن چوخ نؤوعو مۆعین ائتمیشدیر. رسمی تاکسونومیک اورقان طرفیندن تانینان ایلک فوسیل جینسلریندن بیری کیمی، پالئونتولوگیا ساحه‌سینده موهوم بیر مرحله کیمی تانینیر. ارکن طبیعیشوناسلارین پالائوتریوم اوزرینده آپاردیقلاری تدقیقاتلار تکامول، نسلی کسیلمه و آردیجیللیق ایده‌آلارینین اینکیشافینا و بیر جینس داخیلینده موختلیف نؤعولرین مورفولوژی موختلیفلیینین نوماییش ائتدیریلمه‌سینه تؤهفه وئرمیشدیر.
{{Taxobox
| name =  ایلکین‌آتلار
| fossil_range = Middle [[Eocene]] – Early [[Oligocene]] {{fossil range|43.5|32.5}}{{Period fossil range|Paleogene|43.5|32.5}}
| image = Museum of Natural History Palaeotherium magnum.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[تکدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = 
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = †Palaeotherium
Cuvier, 1804
| subdivision_ranks = نوْوع
| subdivision =  
}}
==آدلانماسی==
Palaeo-: یونانی palaios (παλαιός) کؤکوندن، یعنی قدیم / باستانی
-therium: یونانی therion (θηρίον) کؤکوندن، یعنی حئیوان / وحشی حئیوان

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>5ld4vo6junpsywfk3rendsdai3qa5gk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قابارلی‌آیاقلیلار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>617835</id>
    <revision>
      <id>1588774</id>
      <timestamp>2026-06-14T08:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌‌نی ' '''قابارلی‌آیاقلیلار''' ([[یونان دیلی|یونانجا]]: '''Tylopoda''')، تیلوپودا &lt;ref&gt;Donnegan, James (1834). &quot;A New Greek and English Lexicon&quot;&lt;/ref&gt; ، [[جوتدیرناق‌لیلار]] دسته‌سینه عایید اولان [[ اؤتاران (جانلی لار)|قورو بیتکی یئین]] ، آلت سرحدیدیر. اونلار وحشی طبیعتده [[جنوبی آمریکا]] ، [[آفریقا]]...' ایله ياراتدی</comment>
      <origin>1588774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1976" sha1="c2lf3ueai5vq3i2vx85q9lmjhcgk9y8" xml:space="preserve">'''قابارلی‌آیاقلیلار''' ([[یونان دیلی|یونانجا]]: '''Tylopoda''')، تیلوپودا &lt;ref&gt;Donnegan, James (1834). &quot;A New Greek and English Lexicon&quot;&lt;/ref&gt; ، [[جوتدیرناق‌لیلار]] دسته‌سینه عایید اولان [[ اؤتاران (جانلی لار)|قورو بیتکی یئین]] ، آلت سرحدیدیر. اونلار وحشی طبیعتده [[جنوبی آمریکا]] ، [[آفریقا]] و آسیانین یئرلی اراضیلرینده راست گلینیر، اوسترالیا وحشی ده‌وه‌لری ایسه گتیریلیر. بو قروپون شومالی آمریکا و [[ اوْراسیا|اوراسیادا]] اوزون بیر فوسیل تاریخی وار. قابارلی‌آیاقلیلار تخمینن ۵۰ میلیون ایل اول ائوسن دورونده اورتایا چیخمیشدیر.
{{Taxobox
| name =  قابارلی‌آیاقلیلار
| fossil_range = {{fossil range|Early Eocene|Holocene}}
| image = Camelcalf-feeding.jpg
| image_caption  = 
| image 2 = 
  | image2_caption = 
| status =
| status_system = 
| parent_authority = 
| taxon =  
| authority = 
 | regnum            = [[حئیوان]]
| phylum            =  [[خوْردالیلار]]
| familia           =  [[پالئوتریدئا]]
| subfamilia    = 
| classis           = [[ممه‌لیلر]]
| ordo           =  [[جوتدیرناق‌لیلار]]
| subordo        = Tylopoda
Illiger, 1811
| tribus           = 
| superordo     = 
| species     = 
| subgenera      =
| genus        = 
| subdivision_ranks = 
| subdivision = 
}}
==آدلانماسی==
Tylo-: یونانی tylos (τύλος) کؤکوندن، یعنی قابار، یا سرت/سرت‌لشمیش دَری.
-poda: یونانی pous/podos (πούς/ποδός) کؤکوندن، یعنی آیاق.
Tylopoda = قابارلی‌آیاقلیلار یا آیاق‌لاری قابارلی اولانلار.

==قایناقلار==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>c2lf3ueai5vq3i2vx85q9lmjhcgk9y8</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>