ویکی‌پدیا azbwiki https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter مدیا اؤزل دانیشیق ایشلدن ایشلدن دانیشیغی ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا دانیشیغی فایل فایل دانیشیغی مدیاویکی مدیاویکی دانیشیغی شابلون شابلون دانیشیغی کؤمک کؤمک دانیشیغی بؤلمه بؤلمه دانیشیغی پوْرتال پوْرتال دانیشیغی TimedText TimedText talk ماژول ماژول دانیشیغی Event Event talk 0 584 1591790 1575716 2026-08-16T00:34:58Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591790 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--> |settlement_type = بؤلوم |subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌نین لیستی|اؤلکه]] |subdivision_name = {{بایراق|Turkey}} |timezone = [[Time in Turkey|TRT]] |utc_offset = +۳ |map_caption = آلانیانین یئری تورکیه نقشه‌سینین اوستونده. |official_name = آلانیا |image_skyline = Alanyafromcastle.JPG |image_caption = آلانیا [[آلانیا قلعه‌سی|قلعه‌سی]] و بندری |image_alt= A colorful city with red roofs rising out from a curving harbor with blue water and cruise ship docked by a long pier. |image_seal = Alanya municipality logo.png |seal_alt = A dark-yellow circular seal with a smaller circle inside it that portrays a fortified tower and wall behind blue waves. The smaller circle is enclosed by a black two-headed bird with the text T.C. above and Alanya Belediyesi below. |image_blank_emblem = Alanya script logo.png |blank_emblem_alt = The word Alanya in blue text except for the letter ''Y'' which is elongated and in yellow. |nickname = Güneşin gülümsediği yer<br />("گونشین گولومسدیقی یئر") |subdivision_type1=[[تورکیه جومهوریتی‌نين جوغرافی بؤلگه‌لری|بؤلگه]] |subdivision_name1 = [[آغ‌دنیز بؤلگه‌سی|آغ‌دنیز]] |subdivision_type2=[[تورکیه اوستانلاری|اوستان]] |subdivision_name2 = [[آنتالیا اوستانی|آنتالیا]] | area_footnotes = {{Turkey district areas|SOURCE}} | area_blank1_title = بؤلوم | area_blank1_km2 = {{Turkey district areas|Antalya|Alanya}} | elevation_m = 0–250 |elevation_ft = 0–820 | population_footnotes = {{Turkey district populations|SOURCE|Antalya}} | population_urban = {{Turkey district populations|Antalya|Alanya|şehir}} | population_as_of = {{Turkey district populations|YEAR}} | population_blank1_title = District | population_blank1 = {{Turkey district populations|Antalya|Alanya|toplam}} | population_density_blank1_km2 = auto |population_demonym = آلانیالیلار |pushpin_map = Turkey#Europe#Mediterranean |pushpin_relief = 1 |pushpin_label_position = top |pushpin_map_caption =آلانیانین یئری |coordinates = {{Coord|36|33|N|32|00|E|region:TR|display=inline}} |postal_code_type=[[پوست کودو]] |postal_code = ۰۷۴۰۰ |blank_info = ۰۷ |blank_name=[[Turkish car number plates|Licence&nbsp;plate]] |area_code = ۹۰۲۴۲+ |leader_title=[[List of mayors of Alanya|یلدیه باشچی‌سی]] |leader_name = Adem Murat Yücel |leader_party = [[Nationalist Movement Party|MHP]] |website = [http://www.alanya.bel.tr/ www.alanya.bel.tr]<br />[http://www.alanya.gov.tr/ www.alanya.gov.tr] |leader_title1=[[List of governors of Alanya|فرماندار]] |leader_name1 = Dr. Fatih Ürkmezer<ref>{{Cite web|url=http://www.alanya.gov.tr/kaymakam-ozgecmis|title=Kaymakam Dr. Fatih ÜRKMEZER|website=www.alanya.gov.tr|accessdate=2021-09-06|archivedate=2020-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200925194651/http://alanya.gov.tr/kaymakam-ozgecmis}}</ref> |established_title = قورولدو |established_date = ۱۸۷۲ }} '''آلانیا''' ({{IPAc-en|ə|ˈ|l|ɑː|n|j|ə|audio=En-Alanya-pronunciation.ogg}}; {{IPA-tr|aˈɫanja}}) [[تورکیه|تۆرکیه]] جۆمهۇریتی‌نين [[آنتالیا اوستانی|آنتالیا اوستانینین]] [[آغ‌دنیز بؤلگه‌سی]]نده یئرلشن بیر بؤیوک شهرلریندن بیری دیر. بو شهر شرق طرفدن [[آنتالیا]] شهریندن ۱۳۳ کیلومتر فاصیله‌سی وار. بۇ شهرين ۲۰۱۰-جی ايلینده ۹۸٫۶۲۷ نفر نۆفۇسو وارمیش<ref name=abprs>{{cite web |url=http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=7&p_yil=2010&p_dil=2&desformat=html |title=Statistical Institute page for Antalya |work=Address Based Population Registration System (ABPRS) Database |publisher=[[Turkish Statistical Institute]] |access-date=August 24, 2011 |year=2011 }}{{Dead link|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{اؤلو باغلانتی|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. آلانیا، [[توروس داغلاری|توروس داغلارینین]] آلتیندا [[آرالیق دنیزی|آرالیق دنیزینه]] اوزانان کیچیک بیر یاریم‌آدادا طبیعی استراتژی موقعیتینه گوره، [[پتولئمایک شاهلیغی|پتولئمایک]]، [[سلوکیلر ایمپیراتورلوغو|سلوکیلر]]، [[روم ایمپیراتورلوغو|روم]]، [[بیزانس ایمپیراتورلوغو|بیزانس]] و [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو|عثمانلی]] ایمپراتورلوغلاری کی آرالیق دنیز اساسلی ایپراتورلوغلار ساییلیلار چوخ موهوم بیر قالا اولموشدور. آلانیانین ان بویوک سیاسی اهمیتی [[اورتا عصرلر|اورتا عصرلرده]] [[آنادولو سلجوقلو دؤولتی|آنادولو سلجوقلو]] سولطانلین حاکمیتی آلتیندا، [[علاءالدین کیقباد]]، ایله اله گلدی و بو شهرین آدی بو شخصین آدیندان آلیندی. اونون قوردوغو کمپینلر اساسیندا [[قیزیل کوله]]، گمی قیرمه کارخاناسی و آلانیا قالاسی کیمی بیر چوخ گورملی یئرلر نتیجه‌لندی. == قایناقلار == {{قایناق}} *{{cite book | last1=Lloyd | first1=Seton | author1-link=Seton Lloyd | last2=Rice | first2=D.S. | year=1958 | title=Alanya ('Alā'iyya) | publisher=British Institute of Archaeology at Ankara | place=London | oclc=7230223 }} * Redford, Scott. ''Landscape and the state in medieval Anatolia: Seljuk gardens and pavilions of Alanya, Turkey''. [[آکسفورد]]: Archaeopress; 2000. {{ISBN|1-84171-095-4}} ==خاریجی لینکلر== {{آمبار بؤلمه|آلانیا}} {{Wikivoyage|آلانیا}} {{پوْرتال|تورکیه|left=yes}} * {{Official website}} * [https://kmhesaplama.com/antalya/alanya-haritasi/ Alanya Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926222053/https://kmhesaplama.com/antalya/alanya-haritasi/ |date=2020-09-26 }} * [https://cleopatra-beach.com Cleopatra Beach] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430201035/https://cleopatra-beach.com/ |date=2019-04-30 }} {{Coord|36|33|0|N|32|0|0|E|region:TR-07_type:city(400000)|display=title}} {{جوغرافیایی موقعیت | Northwest = [[گوندوغموش]] | North = [[هادیم]] | Northeast = [[تاشکند، تورکیه|تاشکند]] | West = [[ماناوگات]] | Centre = [[File:Antalya location Alanya.svg|150px|alt=Map of Antalya Province showing several municipalities with Alanya on the right and in red]] | East = [[ساریوئلیلر]] | Southwest = [[Gulf of Antalya]] | South = [[آرالیق دنیزی]] | Southeast = [[قاضی‌پاشا]] }} {{تورکیه ناحیه‌لری|provname=آنتالیا|sortkey=Alanya|Image=Antalya}} {{Authority control}} [[Category:آلانیا| ]] [[Category:Mediterranean port cities and towns in Turkey]] [[Category:Turkish Riviera]] [[Category:Populated places in Antalya Province]] [[Category:Populated coastal places in Turkey]] [[Category:Fishing communities in Turkey]] [[Category:Alanya District]] [[Category:Districts of Antalya Province]] [[Category:World Heritage Tentative List for Turkey]] [[Category:Catholic titular sees in Asia]] 9l4zh2rb5p0i6jqnwvwc5aqqe70civ6 0 618 1591791 1590245 2026-08-16T00:47:56Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591791 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = آلمان فدراتیو جومهوریتی |native_name = {{Native name|de|Bundesrepublik Deutschland|icon=no}}{{efn|name=a|In the recognized minority languages and the most spoken minority [[languages of Germany|language of Germany]]: :*{{lang-da|Forbundsrepublikken Tyskland}} :*{{lang-nds|Bundesrepubliek Düütschland}} :*{{lang-hsb|Zwjazkowa Republika Němska}} :*{{lang-dsb|Nimska Zwězkowa Republika}} :*{{lang-rmy|Federalni Republika Jermaniya}} :*{{lang-fy|Bûnsrepublyk Dútslân}} :*{{Lang-tr|Almanya Federal Cumhuriyeti}} }} |common_name = Germany |national_motto = بیرلیک و عدالت و اؤزگورلوک {{Lang|de|"{{Lang|de|[[Das Lied der Deutschen|Einigkeit und Recht und Freiheit]]}}"}}{{سخ}}<small>"Unity and Justice and Freedom" (de facto) </small> [[فارس دیلی]] : اتحاد و عدالت و آزادی |national_anthem = ''[[Deutschlandlied]]''{{سخ}}({{Lang-en|"Song of Germany"}}){{سخ}}<small>(third verse only)</small>{{efn|From 1952 to 1990, the ''Deutschlandlied'' was the national anthem but only the third verse was sung on official occasions. Since 1991, the third verse alone has been the national anthem.<ref name=PresidentsOffice>{{cite web | url = http://www.bundespraesident.de/DE/Amt-und-Aufgaben/Wirken-im-Inland/Repraesentation-und-Integration/repraesentation-und-integration-node.html| title = Repräsentation und Integration | author = Bundespräsidialamt | authorlink = Bundespräsidialamt | language = German | accessdate = ۸ March ۲۰۱۶ | quote = Nach Herstellung der staatlichen Einheit Deutschlands bestimmte Bundespräsident von Weizsäcker in einem Briefwechsel mit Bundeskanzler Helmut Kohl im Jahr 1991 die dritte Strophe zur Nationalhymne für das deutsche Volk. [In 1991, following the establishment of German unity, Federal President von Weizsäcker, in an exchange of letters with Chancellor Helmut Kohl, declared the third verse [of the Deutschlandlied] to be the national anthem of the German people.]}}</ref>|group=efn}}{{سخ}}[[File:National anthem of Germany - U.S. Army ۱st Armored Division Band.ogg|center]] |image_flag = Flag of Germany.svg |image_coat = Coat of Arms of Germany.svg |image_map = EU-Germany.svg |map2_width = ۲۵۰px |map_caption = {{Map caption|location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the [[اوروپا بیرلیگی]] |subregion_color=green |legend=EU-Germany.svg}} |official_languages = [[آلمان دیلی]]{{ref|a}}{{efn|[[دانمارک دیلی]]، [[Low German]]، [[سورب دیللری]], [[رومان دیلی]], and [[فریس دیل‌لری]] are recognised by the [[European Charter for Regional or Minority Languages]]|group=efn}} |ethnic_groups = {{Unbulleted list|item_style=white-space:nowrap; |۸۰٫۰٪ [[آلمانلار]] |۱۱٫۶٪ باشقا اورپالی |۳٫۷٪ [[ترک]] |۱٫۷٪ [[آسیالی]] |۰٫۷٪ [[آفریقالی]] |۰٫۵٪ [[آمریکالی]] |۱٫۸٪ باشقا}} |ethnic_groups_year = ۲۰۱۲<ref name=autogenerated2>{{cite book | author = Bundesamt für Migration und Flüchtlinge | date = January ۲۰۱۴ | title = Migrationsbericht ۲۰۱۲ | trans_title = Migrarion Report ۲۰۱۲ | url = http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Publikationen/Migrationsberichte/migrationsbericht-2012.pdf | format = PDF | language = German | publisher = Bundesministerium des Innern Referat Öffentlichkeitsarbeit | accessdate = ۲۷ July ۲۰۱۴ | archive-date = 2016-08-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160812062845/http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Publikationen/Migrationsberichte/migrationsbericht-2012.pdf | url-status = dead }}</ref> |religion = {{Unbulleted list|item_style=white-space:nowrap; | ۳۳٫۵٪ دین‌سیز |۲۹٫۵٪ کاتولیسیزم |۲۷٫۹٪ اینجیل‌لی کیلیسا |۵٪ [[ایسلام]] |۳٫۳٪ باشقا مسیحیت |۰٫۸٪ باشقا دین<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 06 December 2016.</ref>}} |demonym = [[آلمانلار]] |capital = [[برلین]]{{ref label|aaa|a}} | footnote_a = |coordinates = {{Coord|52|31|N|13|23|E|type:city}} |largest_city = capital |government_type = [[فدرال حوکومت|فدرال]]{{جب}}[[پارلمانی سیستم]]{{جب}}[[جومهوریت]] |leader_title1 = [[جومهور باشقانی]] |leader_name1 = [[Joachim Gauck]] |leader_title2 = [[آلمانین فدرال کانس‌لاری|کانس]] |leader_name2 = [[آنقلا مرکل]] |legislature = {{آریت}} |upper_house = [[بوندسرات]] |lower_house = [[بوندستاق]] |sovereignty_type = [[آلمان کیرالیقی|تشکیلات]] |established_event1 = [[مقدس روم ژرمن ایمپیراتورلوغو|مقدس روم]] |established_date1 = ۲ فوریه ۹۶۲ |established_event2 = [[آلمان کونفدراسیونو]] |established_date2 = ۸ ژون ۱۸۱۵ |established_event3 = [[آلمان بیرلیشماقی]] |established_date3 = ۱۸ ژانویه ۱۸۷۱ |established_event4 = [[ویمار جومهوریتی]] |established_date4 = ۱۱ اوت ۱۹۱۹ |established_event5 = [[غربی آلمان]] |established_date5 = ۲۳ مئی ۱۹۴۹ |established_event6 = [[آوروپا ایقتیصادی بیرلیگی|EEC]] [[اوروپا بیرلیگی|Foundation]]{{efn|[[اوروپا بیرلیگی]] since ۱۹۹۳.|group=efn}} |established_date6 = ۱ ژانویه ۱۹۵۸ |established_event7 = [[آلمان بیرلیشماقی|بیرلیشماق]] |established_date7 = ۳ اوکتبر ۱۹۹۰ |area_km2 = ۳۵۷٬۱۶۸ |area_sq_mi = ۱۳۷٬۸۴۷ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = ۶۳ |population_estimate = ۸۲٬۱۷۵٬۷۰۰<ref>{{cite web|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/۲۰۱۶/۰۸/PD16_295_12411pdf.pdf;jsessionid=۹۹۶EC2DF0A8D510CF89FDCBC74DBAE9F.cae۲?__blob=publicationFile|title=Population at 82.2 million at the end of 2015 – population increase due to high immigration|date=۲۶ August ۲۰۱۶|work=destatis.de}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |population_estimate_year = ۲۰۱۵ |population_estimate_rank = ۱۶نجی |population_density_km2 = ۲۲۷ |population_density_sq_mi = ۵۸۳ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ۵۸ |GDP_PPP_year = ۲۰۱۵ |GDP_PPP = $۳٫۸۴۲ تریلیون<ref name=IMF>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/۲۰۱۵/۰۲/weodata/weorept.aspx?pr.x=۳۸&pr.y=۳&sy=۲۰۱۴&ey=۲۰۲۰&scsm=۱&ssd=۱&sort=country&ds=.&br=۱&c=۱۳۴&s=NGDPD%۲CNGDPDPC%۲CPPPGDP%۲CPPPPC&grp=۰&a= |title=Germany |publisher=International Monetary Fund |date=October ۲۰۱۵ |accessdate=۶ August ۲۰۱۶}}</ref> |GDP_PPP_rank = 5 |GDP_PPP_per_capita = $۴۷٬۰۳۳<ref name=IMF /> |GDP_PPP_per_capita_rank = ۲۰ |GDP_nominal = $۳٫۳۷۱ تریلیون<ref name=IMF /> |GDP_nominal_rank = 4 |GDP_nominal_per_capita_rank = ۲۰ |GDP_nominal_year = ۲۰۱۵ |GDP_nominal_per_capita = $۴۱٬۲۶۷<ref name=IMF /> |Gini_year = ۲۰۱۴ |Gini_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |Gini = 30.7 <!--number only--> | Gini_ref =<ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di۱۲|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=۱۳ August ۲۰۱۳}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = ۲۰۱۴<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.916 <!--number only--> |HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |title=۲۰۱۵ Human Development Report |date=۲۰۱۵ |accessdate=۱۴ December ۲۰۱۵ |publisher=United Nations Development Programme}}</ref> |HDI_rank = ۶ |currency = [[یورو]] ([[Euro sign|€]]) |currency_code = EUR |time_zone = CET |utc_offset = +۱ |time_zone_DST = CEST |utc_offset_DST = +۲ |drives_on = ساغ |cctld = [[.de]] و [[.eu]] |calling_code = [[Telephone numbers in Germany|۴۹]] }} [[File:Invasions_of_the_Roman_Empire_1.png|thumb|left|300px]] [[File:Invasions_of_the_Roman_Empire_1.png|thumb|left|300px]] [[File:HRR_1648.png|thumb|left|300px]] [[File:GermansAD50.svg|thumb|left|300px]] '''آلمان''' ({{آلمانجا|'''Deutschland'''}})، ({{تلفظ|ˈdɔʏtʃlant}}) رسمی آدی: '''آلمان فدراتیو جومهوریتی''' ({{آلمانجا|'''Bundesrepublik Deutschland'''}}) [[باتی آوروپا]]دا یئرلشن دؤولت‌دیر. قوزئی ده [[قوزئی دنیزی]]، [[دانمارک]] و [[بالتیک دنیزی]]، دۇغودا [[لهیستان]] و [[چک جومهوریتی]]، گونئی‌ده [[اوتریش]] و [[سویس]]، باتی ده ایسه [[فرانسه]]، [[لوکزامبورق]]، [[بلژیک]] و [[هولند]] ایله همسرحددیر. آلمان ۱۶ فدرال ایالت‌دن ({{آلمانجا|'''Bundesländer'''}}) عبارت مجلیس‌لی فدرال جومهوریتیدیر. باشکند شهر و اینضیباطی مرکز [[برلین]] شهری‌دیر. دؤولت کیمی آلمان [[۱۸۷۱]]-جی ایلده [[Fransa-Prussiya müharibəsi|فرانسه -پروس ساواشی]]ندن سوْنرا بیرلشدیریلمیش‌دیر. [[ایکینجی دونیا ساواشی]]ندن سوْنرا ایکی حیصّه یه بؤلونن اؤلکه، [[۱۹۹۰]]-جو ایلده یئنی‌دن بیرلش‌دی. [[اوروپا بیرلیگی]]نین یارادیجیلاریندان بیری اوْلان آلمان ۸۱٫۸ میلیون اهالی‌سی ایله آب-ده سای اعتباری‌له بیرینجی یئری تۇتور.<ref>http://www.bbc.com/news/world-europe-17299607</ref> <ref>http://www.nationsonline.org/oneworld/germany.htm</ref><ref>https://www.lonelyplanet.com/germany</ref><ref>https://www.deutschland.de/en</ref> [[بیرلشمیش میلتلر قورومو]] (۱۹۷۳)، [[ناتو]] (۱۹۵۵)، [[جی ۸]] و [[جی۴]] تشکیلاتلارینین عضوو اوْلان آلمان دۆنیانین اؤنجول دؤولتلریندن بیریدیر. اؤلکه اۆدم حجمینه گؤره دۆنیانین اۆچونجو بؤیوک ایقتصادیاتینا مالیک اوْلماقلا یاناشی امتهه ایخراجاتینا گؤره بیرینجی، ایدخالاتینا گؤره ایسه ایکینجی یئری تۇتور. ۲۰۰۷-جی ایلده هم [[اوروپا بیرلیگی]]، هم ده گ۸-ین نؤوبه‌لی رهبرلییی خۆصوصیت لرینی حیاتا کئچیریب. ۱۰۰-جی ایلدن اول جرمن خالق‌لاری جرمانیا اولاراق آدلاندیریلان بؤلگه‌ده یاشامیش‌لار.<ref>[http://www.unrv.com/provinces/germania.php M.S. Cermanya hakkında] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222103229/http://www.unrv.com/provinces/germania.php |date=2008-12-22 }} www.unrv.com</ref> ۱۰. عصردن ۱۸۰۶-جی ایله قدر جرمن بؤلگه‌لری موقددس روما ژرمن ایمپراتورلوغونون بیر پارچاسی اوْلدو. ۱۶. عصر بویونجا قوزئی آلمان بؤلگه‌لری، تئستانت ایصلاحاتیندان مرکزی اوْلدو. ژرمن خالقی ایلک اولاراق ۱۸۷۱-جی ایلده فرانسه -پروسسییا موحاریبه‌سی اسناسیندا خالق-دؤولت حالینا گلدی. ایکی. دونیا دؤیوشو سوْنراسیندا، ۱۹۴۹-جو ایلد، آلمان دؤیوشو قازانان دؤولت‌لر طرفیندن ایکی دؤولته بؤلوندو. بۇ ایکی دؤولت ۱۹۹۰-جی ایل‌ده بیرلشدی‌لر. باتی آلمان داها سوْنرا آدی آوروپا بیرلیگی آوروپا بیرلیگی‌نین ۱۹۵۷دئکی قوروجو عوضولریندن بیری. بیرلشمک‌له شرقی آلمان دا ۱۹۹۳-جو ایل‌ده بۇ بیرلیگه عوضو اوْلموشدور. آلمان شئنگئن بؤلگه‌سینین بیر پارچاسی و آوروپا اورتاق پول واحیدی آورویو ۲۰۰۲-جی ایلده قبول ائتمیش وضعییت‌ده‌دیر. آلمان بیر فدرال پارلمانتر جومهوریت دیر. اون‌آلتی اوستان‌دن عیبارت‌دیر. پایتختی و ان بؤیوک شهری برلین‌دیر. آلمان بیرلشمیش میلت‌لر تشکیلاتینا، ناتو-یا، جی ۸-ه عوضوودور و کیوتو پروتوکولونون ایمضالامیش‌دیر. آلمان ۲۰۰۷-جی ایله گؤر، [[عومومی داخیلی محصول]] ({{فارسجا| تولید ناخالص داخلی}}) گؤره دونیانین ۳ بؤیوک ایقتیصادیاتی و ان چوْخ ایخراجات رئال‌لاشدیران اؤلکه‌سیدیر. اؤلکه دونیادا توسعه اۆچون ان چوْخ هدیهده بونونان ایکینجی اؤلکه مؤوقع‌سینده‌دیر.<ref>[http://www.topnews.in/germany-worlds-second-biggest-aid-donor-after-us-229970 Almanya, ABD'den sonra en çok bağış yapan ülke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110524095558/http://www.topnews.in/germany-worlds-second-biggest-aid-donor-after-us-229970 |date=2011-05-24 }} TopNews, India, Retrieved 2008, 04-10.</ref> بونا قارشی اؤلک، حربی خرجله‌مه بودجه‌سی اولاراق ۶. سیرادادیر.<ref>{{Cite web | url = http://www.sipri.org/contents/milap/milex/mex_major_spenders.pdf/download | başlık = En çok askeri harcama yapan on beş ülke | erişimtarihi = ۲۳-۰۸-۲۰۰۷ | yayımcı = Stockholm International Peace Research Institute | tarih = ۲۰۰۶ | iş = Askeri harcamalar araştırması | title = archive copy | accessdate = 2012-08-28 | archivedate = 2007-08-14 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070814224502/http://www.sipri.org/contents/milap/milex/mex_major_spenders.pdf/download }}</ref> اؤلکه، ایجتیماعی تهلوکه‌سیزلیک سیستمی‌یله یوکسک حیات سَوییه‌سینه مالیک‌دیر. آلمان، اوروپا مسئله‌لرینده یوکسک اؤلکه اهالیسی و ایقتیصادی گئلیشمیشلیغی‌یله دونیا سَوییه‌سینده کیلیدی رول اویناماقدادیر.<ref>[http://www.iht.com/articles/۲۰۰۸/۰۴/۰۴/europe/poll.php Avrupa'nın lideri?]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} International Herald Tribune. Nisan 4, 2008.[[نیسان (عبری)]].</ref> آلمان بیر چوْخ [[علم]] وتکنولوژی ساحه‌سینده لیدر وضعییت‌ده اولاراق قبول ائدیلمیشدیر.<ref>[http://www.innovations-report.de/html/berichte/informationstechnologie/bericht-109339.html Güvenli geleceğe güvenli tekonojiyle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105055439/http://www.innovations-report.de/html/berichte/informationstechnologie/bericht-109339.html |date=2013-11-05 }} www.innovations-report.de. Mayıs 7, 2008. [[Mayıs|۰۴–۰۴]].</ref> == تاریخ == === آلمان قبیله‌لری === [[File:Germanic tribes (750BC-1AD).png|thumbnail|۲۰۰px|left|<div style="text-align: center;">آلمان قبیله‌لری‌نین یاییلماسی</div>]] آلمان قبیله‌لری‌نین، ''تونچ'' چاغیندا و یا ''دمیر'' چاغی‌نین درحال اولینده اورتایا چیخدیغی تخمین ائدیلیر. م. اؤ ۱. عصرده، گونئی اسکاندیناوییا و قوزئی آلماندان گلن قبیله‌لر، جنوبا، شرقه و قربه یاییلاراق کلت‌لرله، گالیالی‌لارلا، ایسلاولارلا، بالتیک قبیله‌لری‌یله و ایران خالق‌لاری ایله علاقه‌یه گیردیلر. ائرکن ژرمن تاریخی حاقیندا بیلینن‌لر، ''روما ایمپیراتورلوغو'' زامانینداکی معلومات‌لارلا محدوددور.<ref name="Claster">Jill N. Claster: ''Medieval Experience: 300–1400''. NYU Press 1982, p. 35. ISBN 0-8147-1381-5.</ref> ''آوگوستوس'' رهبرلیگینده ''کیروما ایمپیراتورلوغو'' زامانیندا، رومالی ''گئنئرال جئرمانیایا'' هوجوم‌لارا باشلادی. ژرمن قبیله‌لری بۇ سیرادا دؤیوش تاکتیکالارینی اؤیرندیلر. بۇ اسنادا شخصییت‌لرینی موحافیظ‌ه ائتمه‌گی باجاردیلار. ۹-جی ایل‌ده، طرفیندن ایداره اوْلونان روما لئژیونو، ''چئروسکئرلئرین'' لیدئری طرفیندن ''واروس'' دؤیوشونده مغلوب اوْلدو. ''بئلج''، ''تونا'' و ''رئن'' چای‌لاری آراسیندا سرحدلرینه قدر گئنیشلندی. ۱۰۰ اطرافیندا طلب، ''تاجیتوسون'' ژرمن‌لر اوزرینده یازدیغی اثره گؤر، ژرمن قبیله‌لری بۇ گونون موعاصیر یوردلار ''تونا'' و ''رئن'' چایی آراسینداکی بؤلگه‌یه یئرله‌شدیلر. ۳. عصر اطرافیندا بیر نئچه بؤیوک ژرمن قبیله‌سی اورتایا چیخدی. ''آلامان‌لار''، ''فرانک‌لار''، ''ساکسون‌لار''، ''فریزلر''، ''جهاتتی‌لر''، ''سیجامبری‌لر'' بۇنلاردان بعضی‌لری. ۲۶۰ اطرافیندا، ژرمن خالق‌لاری، تونانی کئچیب روما ایداره‌سینده‌کی ساحه‌لره گیرمه‌یه باشلادیلار.<ref name="Cambridge ancient history">The Cambridge Ancient History, vol. 12, p. 442. ISBN 0-521-30199-8.</ref> === روما آلمان ایمپیراتورلوغو (۹۶۲–۱۸۰۶) === [[File:Lucas Cranach (I) workshop - Martin Luther (Uffizi).jpg|thumbnail|left|140px|<div style="text-align: center;">[[ایصلاحات (تاریخ)|ایصلاحات حرکتینی]] باشلادان [[مارتین لوتئر]]</div>]] [[اورتا عصرلر]] بؤلونموش دوولت‌چیک‌لرینی [[شارلمان]] بیر آرایا گتیردی.<ref>[http://sbaldw.home.mindspring.com/hproject/prov/charl000.htm Şarlman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210084325/http://sbaldw.home.mindspring.com/hproject/prov/charl000.htm |date=2017-12-10 }} Şarlman'ın biyografisi</ref> ۲۵ دسامبر ۸۰۰-دن واتیکان‌دا کراللیق تاجینی گئیه‌رک کارولئنژ ایمپراتورلوغونو قوردو.<ref>Joanna Story, ''Charlemagne: Empire and Society'', Manchester Üniversitesi Yayınları, ۲۰۰۵ ISBN 978-0-7190-7089-1</ref> ۸۴۳-جی ایله گلیندیگینده بۇ دؤولت اوچ پارچایا آیریلدی و دهییشیک‌لیک‌لره اوغرایاراق وارلیغینی ۱۸۰۶-جی ایله قدر داوام ائتدیردی. دؤولت، ائیدئر چاییندان آرالیق دنیزینه قدر یاییلدی. دؤولت، موقددس روما ایمپیراتورلوغو اولاراق بیلینسه‌ده، ۱۴۴۸-جی ایل‌ده اعتیباراً رسمی اولاراق آلمان خالقی‌نین موقددس روما ایمپیراتورلوغو (ساجروم رومانوم ایمپئریوم ناتیونیس گئرمانیج) اولاراق خاطیرلانمیش‌دیر.<ref>[http://www.nationstates.net/region=sacrum_romanum_imperium Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ] www.nationstates.net</ref> [[اوتتو]] خاندانی (۹۱۹–۱۰۲۴) دؤوروند، ۹۶۲-جی ایل‌ده؛ لورراینه، ساکسونییا، فرانجونیا، سوابییا، تهورینگئن و باویئرا دوک‌لوک‌لری بیرلشدیریلدی و آلمان کرالینا موقددس روما ژرمن ایمپراتورو اولاراق تاج گئیدیریلدی.<ref>Rosamond McKitterick, ''Charlemagne: The Formation of a European Identity'', Cambridge Üniversitesi Yayınları, ۲۰۰۸ ISBN 978-0-521-88672-7</ref> موقددس روما ژرمن ایمپیراتورلوغو، سالیان سولاله‌سی‌نین (۱۰۲۴–۱۱۲۵) یؤنتیمینده‌ایکن قوزئی ایتالییانی و بورگونیایی اله کئچیردی. بونا قارشی ایمپراتورلار، باشا کئچمه مؤوضوع‌سوندا چکیشمه‌لره گیرینجه گوج‌لرینی ایتیردیلر.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/292452/Investiture-Controversy Hükümdarlık mücadelesi] http://www.britannica.com</ref> هوهئنستاوفئن خاندانی‌نین (۱۱۳۸–۱۲۵۴) رهبرلیگی آلتیندا، آلمان شاهزاده‌لری، گونئی و شرقده‌کیسلاویان توْرپاق‌لارینداکی تاثیرلرینی آرتیردیلار. بورا یئرلَشن آلمان ایممیقرانت‌لار خانسا بیرلیگینی قوراراق تیجارت‌ده توسعه و او گونون آوروپاسینا گؤر، اوْلدوقجا زنگین وضعییته گلدیلر.<ref>[[:آلمان]] en.wikipedia.com</ref> [[File:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|thumbnail|۲۰۰px|left|<div style="text-align: center;">[[موقددس روما ژرمن ایمپراتورلوغو|ایمپیراتورلوق‌دان]] شاهزاده سئچیمی تشکیلاتی (۱۳۴۱ پارشومئنی)</div>]] ۱۳۵۶دا اعلان ائدیلن فرمان‌لا حؤکمدارلیق سئچیمی ایله علاقه‌دار بیر سیرا ده‌ایشیک‌لیک‌لر ائدیلدی. بونا گؤره کرالی، باشپیسکوپوسلوکلاردان و تاثیرلی اوستان‌لرده‌کی شاهزاده‌لرین ایشتیراکی ایله عیبارت اوْلان یئددی نفرلیک بیر هئیت سئچه‌جک‌دی.<ref>[http://avalon.law.yale.edu/medieval/golden.asp Kutsal Roma Cermen İmparatoru IV.Charles'ın fermanı] Yale Üniversitesi Web Sitesi</ref> ۱۵. عصردن اعتیباراً، کرال یالنیز هابسبورگ خاندانینا عوضو کس‌لردن اوْلموشدور. ۱۵۱۷-جی مارتین لوتئر وظیفه‌سینی سوءایستیفاده ائدن روما کاتولیک کیلسه‌سینه قارشی ۹۵ مادّه‌لیک بیر بیان‌نامه حاضیرلایاراق پروتئستانت ایصلاحاتی‌نین باشلاتدی. ۱۵۳۰دان سوْنرا، لوتئرجیلیک کاتولیک کیلسه‌سیندن آیریلدی و بیر چوْخ آلمان اوستانینده رسمی دین قبول ائدیلدی. بونون اوزرینه، آلمان اؤلکه‌سی‌نی خاراب ائدن اوتوز ایل دؤیوش‌لری (۱۶۱۸–۱۶۴۸) باشلادی.<ref>[http://mars.wnec.edu/~grempel/courses/wc2/lectures/30yearswar.html 30 Yıl Savaşları] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991009072232/http://mars.wnec.edu/~grempel/courses/wc2/lectures/30yearswar.html |date=1999-10-09 }}, Gerhard Rempel, Western New England Koleji.</ref> آلمان اوستانلارینده‌کی اهالی تخمیناً% ۳۰ نیسبتینده آزالدی.<ref>[http://users.erols.com/mwhite28/warstat0.htm#۳۰YrW 30 Yıl Savaşları (۱۶۱۸–۴۸)], Alan McFarlane, The Savage Wars of Peace: England, Japan and the Malthusian Trap (2003)</ref> ۱۶۴۸ده ایمضالانان وستفالیا آندلاشماسی بۇ دین دؤیوشونو بیتیردی. دؤیوشون سوْنوندا کراللیق، بیر چوْخ موستقیل اوستانه آیریلدی. ۱۷۴۰دا سوْنرا، آوسترییادا حؤکم سورن هابسبورگ خاندانی و پروسیا دؤولتی، آلمان اوستانلاری‌نی اؤز یانلارینا چکیب اؤلکه‌یه تامامیله حؤکم ائتمه‌یه چالیشدیلار. موقددس روما ژرمن ایمپیراتورلوغو ۱۸۰۶-جی ایل‌ده ناپولئون موحاریبه‌لری زامانی تامامیله ییخیلدی.<ref name="concise h">Fulbrook, Mary: ''A Concise History of Germany'', Cambridge Üniversitesi Yayınları ۱۹۹۱, p. 97. ISBN 0-521-54071-2</ref> === برپا و قییام (۱۸۱۴–۱۸۷۱) === [[File:Nationalversammlung in der Paulskirche.jpg|thumbnail|200px|left|<div style="text-align: center;">فرانکفورت مجلیسی، ۱۸۴۸</div>]] [[ناپولیون بوناپارت]]ین تاخت‌دان دوشمه‌سیندن سوْنرا ۱۸۱۴-جی ایل‌ده توپلانان [[وییانا کونقرئسی]]نده آلینان قرارلارلا آلمان کونفدراسیونو آدی آلتیندا ۳۹ دنه موستقیل آلمان اوستانی قورولدو. بۇ کونفدراسیونو لیدئرلیگینه اوتریش-ماجاریستان ایمپیراتورلوغو سئچیلدی. ویانا کونقرئسینه رئاکسییا اولاراق آوروپانین موختلیف اؤلکه‌لرینده قییام‌لار چیخدی. خوصوصی‌له آلماندا علم و فلسفه‌ده گؤرولن توسعه و لیبئرالیزم آخینی خالق‌لارین حاق‌لاری‌نی زنگینده اساس فاکتور اوْلدو. بۇ مودت‌ده آلمان خالقی‌نین اکثرییتی فرانسیز اینقیلابی‌نین و میلّیت‌چیلیک آخینیندان تاثیرلندیلر. خالق، میلّی بیرلیگین تأمین ائدیلمه‌سینی ایسته‌ایردی. سئچیلن قوروجو مجلیس، ۱۳ مای ۱۸۴۸ده فرانکفورت‌دا بیر کونستیتوسییا حاضیرلاماق اۆچون توپلاندی. ۲۸ مارس ۱۸۴۹دا کونستیتوسییا قبول ائدیلدی. بۇ حرکتی تمثیل ائدن قارا، قیرمیزی و قیزیل ساریسی رنگ‌لر داها سوْنرا آلمان بایراغینا رنگ ورمیشدیر.<ref>Martin, Norman. [https://www.fotw.info/flags/de1848.html Alman Konfederasyonu 1815–1866 (Almanya)] Dünya Bayrakları. ۵ Ekim 2000.Erişim: 12-07-2006</ref> ۱۸۴۸ اینقیلاب‌لاری نتیجه سینده فرانسه دا جومهوریت اعلان ائدیلدی. بۇ حرکتین موفقیته چاتماسی اوزرینه آلمان اینتئللئکتوال‌لار و خالق دا قییام باشلاتدیلار.<ref>[https://web.archive.org/web/20051210142541/http://mars.acnet.wnec.edu/~grempel/courses/germany/lectures/081848.html Almanya'da 1848 Devrimi] mars.acnet.wnec.edu</ref> باشلانغیجدا حؤکمدارلار طلب ائدیلن لیبئرال حوقوق‌لاری تصدیق‌له‌دی. پروسیا کرالی دؤرد. فریئدریجه ویلهئلمه بیر سیرا حوقوق‌لاری آلینمیش شکیلده کراللیق تکلیف ائدیلدی. لاکین او، بونو ردد ائتدی. چونکی قبول ائتسه‌یدی، تاجی تانری‌نین عینایت‌ینه دئییل، مجلیسین حوضوروندا گئیه‌جک و مجلیسه باغلی اولاجاقدی.<ref>[[:en:The Revolutions of 1848 in the German states|Almanya'da ۱۸۴۸ İhtilalleri]] en.wikipedia.com</ref> اؤلوموندن سوْنرا یئرینه بیر. ویلهئلم کئچدی. ۱۸۶۲-جی ایل‌ده، باش ناظیر اوتتو وون بیسمارجکی تعیین ائتدی. بیسمارک دانمارکیلا ۱۸۴۶-جی ایل‌ده ائدیلن دؤیوشده بیر قیسیم یئرلری اله کئچیردی. ائرته‌سی ایل ائدیلن دؤیوش‌لرده اوتریش (اتریش) اوردوسونو مغلوب ائده‌رک قوزئی آلمان کونفئدئراسیونونو قوردو. اوتریش بۇ کونفدراسیونو خاریجینده بوراخیلدی. === آلمان ایمپاراتورلوغو (۱۸۷۱–۱۹۱۸) === [[File:Wernerprokla.jpg|thumbnail|۲۰۰px|left|<div style="text-align: center;">Versailles'da Alman İmparatorluğu'nun kurulması,1871. [[Bismarck]] ortadaki beyaz üniformalı</div>]] [[برلین]] میلّی تمل‌لره سؤیکنن موعاصیر آلمان ائدیلن راضیلاشمالار ۱۸۷۱-جی ایل‌ده قورولدو. اؤلکه‌نین قوروجوسو پروسیا کرال‌لیغی‌یدی. فرانسه -پروسسییا موحاریبه سیندن سوْنرا، ۱۸ ژانویه ۱۸۷۱-جی ایل‌ده ورسایللئسدا آلینان قرارلاردا ایمپیراتورلوق اعلان ائدیلدی.<ref>[http://www.dhm.de/lemo/html/kaiserreich Alman İmparatorluğu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402071949/http://www.dhm.de/lemo/html/kaiserreich/ |date=2009-04-02 }} Das Kaiserreich</ref> ایمپراتورلوغا هوهئنزوللئرن خاندانی حؤکم ائتدی. باشکند بئرلین ائدیلدی. ایمپیراتورلوق بوتون داغینیق آلمان دوولت‌چیک‌لرینی ایچینه آلیناراق قورولدو لاکین اوتریش بۇ بیرلیگین خاریجینده بوراخیلدی. اؤلکه ۱۸۸۴ده اعتیباراً آوروپا خاریجینده موستملکه‌لر قورماغا باشلادی.<ref>[http://www.worldstatesmen.org/COLONIES.html#German Alman İmparatorluğu'nun tüm sömürgeleri] www.worldstatesmen.org</ref> ایمپراتورلوغون اینشاسی اثناسیندا تاختدا اوْلان بیر ویللیام خاریجی سیاستده آلمانی دیگر بؤیوک دؤولت‌لر کیمی گوج‌لو و اعتیبارلی بیر وضعییته گتیرمک اۆچون مشغول اوْلموشدور. فرانسه دان دیپلوماتیک اولاراق اوزاق دورولمایا چالیشیلمیش، دؤیوشدن کاچینیلمیشتیر. ایکی. ویلهئلم دؤورونده، آلمان، دیگر آوروپا گوج‌لری کیمی ایمپئریال بیر سیاست ایزله‌میش و زامان-زامان موستملکه‌لری مؤوضوع‌سوندا قونشو دؤولت‌لرله ضیدییت‌لرین گیرمیشدیر. بو، بیر سیرا دوستلوق‌لاری زده‌له‌میش و آلمان قارشی فرانسه، بیرلشمیش کراللیق و روسیه ایمپیراتورلوغو بیر راضیلاشما ایمضالایاراق قوطب مئیدانا گتیرمیشدیر. آلمان ایسه یالنیز اوتریش-ماجاریستان ایمپیراتورلوغو ایله ایتتیفاق قورابیلمیش‌دیر.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/231186/Germany/58191/Germany-from-1871-to-1918 Alman İmparatorluğu dış politikası] www.britannica.com</ref> آلمانین ایمپئریال سیاستی اؤلکه خاریجینه داشمیش و دؤولت دیگر آوروپا گوج‌لری کیمی آفریقانین پایلاشماسینا قاتیلمیشدیر. بئرلین کونفرانسیندا بۇ قیطعه آوروپا گوج‌لرینه پای ائدیلمیش‌دیر. آلمانین پایینا آلمان شرق آفریقاسی، آلمان قوزئی غربی آفریقاسی، توقو و کامئرون دوشدو. بؤیوک گوج‌لر آراسی آفریقادا اوْلان بۇ موباریزه بیر. دونیا دؤیوشونون سبب‌لریندن بیری اولاجاقدی.<ref>Khapoya op. cit. p. ۱۱۵f</ref> ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴د، سارایئوودا اوتریش-ماجاریستان ایمپیراتورلوغو شاهزاده‌سی ائرسه-هئرسوق فرانس فئردیناند سوءقصد تشکیل ائدیلمه‌سی بیر. دونیا دؤیوشونو باشلاتدی. آلمانین آرالاریندا اوْلدوغو ایتتیفاق دؤولت‌لری، اعتیلاف دؤولت‌لری‌نه قارشی ۴ ایل داوام ائدن دؤیوش‌لر نتیجه سینده مووففقیت‌سیز اوْلدو. آلماندا نووامبر ۱۹۱۸-جی ایلده قییام یاشاندی و ایمپراتور ایکی. ویلهئلم، تاخت‌دان ایمتیناع ائتمک مجبوریتینده قالدی. ۱۱ نووامبردا آتش‌کس اعلان ائدیلدی. ۲۸ ژوئن ۱۹۱۹دا ورسایللئس باریش آندلاشماسی ایمضالاندی. لاکین موقاویله شرط‌لری آلمانی آلچالدیجی تاپیلدی، بۇ وضعیت اؤلکه‌ده میلّیتچیلیگی آرتیردی و خالق یاواش-یاواش ناسیزم آخینی اطرافیندا بیرلشمه‌یه باشلادی.<ref name="lee h">Stephen J. Lee: ''Europe, 1890–1945''. Routledge 2003, p. 131. ISBN 0-415-25455-8.</ref> === ویمار جوموریتی (۱۹۱۹–۱۹۳۳) === [[File:Paul von Hindenburg.jpeg|thumbnail|۱۴۰px|left|<div style="text-align: center;">جومهورباشقانی [[پاول فن هیندنبورق]]</div>]] موفقیت‌لی کئچن نووامبر ۱۹۱۸ قییامی‌نین سوْنرا جومهوریت ائلان ائدیلدی. دؤولت باشچی‌سی فریئدریجه ائبئرت طرفیندن ۱۱ آوقوست ۱۹۱۹دا قورولوشو اعلان ائدیلن دؤولت، آدینی میلّی مجلیسین یئنی کونستیتوسییانی یاراتماق اۆچون توپلاندیغی ویمار شهریندن آلیر. داها اول روسا لوخئمبورگ و کارل لیئبکنئجهت ۱۹۱۸-جی ایل‌ده آلمان کومونیست پارتییاسینی قورموشدولار. بونون خاریجینده آلمان ایشچی پارتییاسی ایسه ژانویه ۱۹۱۹-جو ایلده قورولدو. حیزب داها سوْنرا آدینی ناسیونال سوسیالیست آلمان ایشچی پارتییاسینا دؤنوشدورجک‌دی. بؤیوک بوحران (۱۹۲۹-اونجو ایلده یارانان بویوک ایقتیصادی بوحران)، ورسایللئس آندلاشماسی طرفیندن دیکته ائدیلن آغیر صولح شرط‌لریندن و اوزون بیر سیلسیله غئیری-ثابیت حؤکومت‌لردن ضرر گؤرن آلمانداکی سیاسی کوتله‌لر، سیاسی سیستم‌لری اوْلان مجلیس سیستمله اؤزلرینی داها آز قایناشدیرماق باشلامیش‌لار. مشهور بیر ساغچی (مونارشیست، völkisch، و نازی) Dolchstoßlegende یئنی آلمانین بیر دونیا دؤیوشونو حربی مغلوبیت سببی‌یله دئییل ده آلمان اینقیلابی سببی‌یله ایتیردیگینی ایدیعا ائدن بیر سیاسی میت بۇ وضعیتی داها دا پیس‌لش‌دیرمیش‌دی. دیگر طرف‌دن، رادیکال سولچو کومونیست‌لر، مثلاً ایسپارتاکوس بیرلیگی، «کاپیتالیست رهبرلیگی» اولاراق گؤردوکلری سیستمی بیر راتئرئپوبلیک قورماق مقصدی‌یله ییخماق ایسته‌ایردیلر.<ref name="ingviki">[[:آلمان]] en.wikipedia.org Erişim: 1 Mart 2009</ref> بیر چوْخ حیزب طرفیندن یاری حربی (پارامیلیتئر) گوج‌لر قورولموشدو و سیاسی سبب‌لرله مین‌لرله جینایت ایشلنمیشدی. پارامیلیتئر گوج‌لر سئچیجی‌لرین گؤزونو قورخوتماق‌دا و اونسوز دا یوکسک ایش‌سیزلیک سَوییه‌سی و یوخسوللوق‌دان دؤیوشن اوْلان خالق‌دا شیددت و نیفرت توخوم‌لاری اکمک‌ده‌ایدی‌لر. بیر سیلسیله مووففقیت‌سیز کابینئتده سوْنرا، جومهوریت باشچیسی پاول وون هیندئنبورگ، هم چوْخ آلترناتیو گؤرمه‌مه‌سیندن هم‌ده ساغچی دانیشمالاری‌نین تضییقی سببی‌ایله، ۳۰ ژانویه ۱۹۳۳ده آدولف هیتلئری آلمان کانسلئری اولاراق آتامیش‌دیر.<ref name="ingviki" /> === اۆچونجو ایمپیراتورلوق (۱۹۳۳–۱۹۴۵) === [[File:Adolf Hitler Berghof-1936.jpg|thumbnail|۱۴۰px|left|<div style="text-align: center;">[[آدولف هیتلر|آدولف هیتلئر]]، اۆچونجو ایمپاراطورلوغون [[صدراعظم]]ی (۱۹۳۳).</div>]] فئوریه ۱۹۳۳د، [[آلمان مجلیسی]] اوتاچکیلدی. صاباحی‌سی گون بعضی تمل دئموکراتیک حوقوق‌لار حذف اوْلوندو. هیتلر، بوتون قانون‌وریجیلیک و ایجرا صلاحییت‌لرینی اؤزونده ییغدی. بونونلا علاقه‌دار قرار مجلیسده آلینارکن آلمان ایجتیماعی دئموکرات پارتییاسی لاییحه‌نین قارشیسیندا دایاندی، لاکین کومونیست‌لرین مجلیس‌ده‌کی۸۱ کورسوسو، بۇ قرارین چیخماسینا مانیعه اولا بیلمه‌دی.<ref>[http://www.dhm.de/lemo/html/nazi/innenpolitik/ermaechtigungsgesetz/index.html Das Ermächtigungsgesetz 1933]{{سخ}}Erişim = ۱۲-۰۹-۲۰۰۸{{سخ}}Yazar = Deutsches Historisches Museum{{سخ}}Yayımcı = Deutsches Historisches Museum{{سخ}}Dil = Almanca</ref> یئنه کونستیتوسییادا ائدیلن بیر سیرا ده‌ایشیک‌لیک‌لر اؤلکه‌ده تک حیزب رژیمینین اورتایا چیخماسینی تأمین ائتدی. صنایع ساحه‌سینه سهمیه قویولدو. بئله‌جه صنایع یالنیز کیفایت قدر اساس احتییاج مادّه‌سی چیخاراجاق، بونون خاریجینده بوتون ایستئحصال گوجونو سیلاح صنایع‌اینده حرکت وریلدی.<ref>[http://www.dhm.de/lemo/html/nazi/wirtschaft/index.html Industrie und Wirtschaft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705130826/http://www.dhm.de/lemo/html/nazi/wirtschaft/index.html |date=2014-07-05 }}{{سخ}}Erişim tarihi = ۱۲-۰۹-۲۰۰۸{{سخ}}Yazar = Deutsches Historisches Museum{{سخ}}Yayımcı = Deutsches Historisches Museum{{سخ}}Dil = Almanca</ref> ۱۹۳۶-جی ایل‌ده آلمان بیرلیک‌لری ورسایللئس سازیشینه گؤره سیلاح‌سیز بؤلگه اوْلان رئن-روهئر بؤلگه‌سینه گیردیلر. اینگیلیس باش ناظیری نئویللئ چامبئرلاین‌ین (Neville Chamberlain) حادیثه‌نی یاتیرماق سیاستینین غئیری-کافی اوْلدوغو گؤرولدو. بوندان جسارت ائدن هیتلئر ۱۹۳۸-جی ایل‌ده اعتیباراً یاییلما سیاستینی تطبیقه باشلادی. ایکی جبهه‌ده بیردن دؤیوشمک‌دن چکینن هیتلئر، سووت‌لر بیرلیگی ایله، داها سوْنرا اؤزونون پوزاجاغی، مولوتوو-ریببئنتروپ سالدیرمازلیک پاکتی (پئیمانی) ایمضالادی. ۱۹۳۹دا، میلتچیلیگین حددیندن آرتیغا قاچماسی نتیجه‌سی آلمان، پولشانی، ایلدیریم دؤیوشو تاکتیغییله ایشغال ائتدی. بونو ایزله‌ین ایکی گونده بریتانییا و فرانسه دؤیوش دئکلاراسیون‌لار نشر آلمان دؤیوش اعلان ائتدیلر. بو، ایکینجی دونیا موحاریبه‌سی‌نین باشلاماسی معناسینی وریردی. آلمان چوْخ آردیجیل بیر شکیلده آوروپانین اهمیتلی بیر قیسیمینی دیرک یا دا بیلواسیطه یولدان نظارت ائتمه‌گی باجاردی. [[File:Potsdamer Platz 1945.jpg|thumbnail|۲۰۰px|left|<div style="text-align: center;">[[ایکینجی دونیا ساواشی|ایکینجی دونیا موحاریبه‌سی]] سوْنراسی[[برلین|بئرلین]]، ۱۹۴۵.</div>]] ۲۲ جولای ۱۹۴۱-جی ایل‌ده، [[هیتلئر]]، [[سووت‌لر بیرلیگی]] ایله ائدیلن پاکتی (پئیمانی) تک طرفلی لغو ائتدی، شرق جبهه‌سینی آچدی و بارباروسسا هارئکاتینی باشلاتدی. قیسا بیر مۆدت سوْنرا [[یاپونییا]] ایمپیراتورلوغو، بیرلشمیش دؤولت‌لرین پئارل هاربور بازاسینا هوجوم تشکیل ائتدی. آلمان، بیرلشمیش دؤولت‌لرین دؤیوش اعلان ائتدی. آلمان اوردوسوْنون، سووت‌لر بیرلیگینه قارشی دؤیوش باشلانغیجیندا سورعت‌له توسعه ائتدیردیگی هوجوم‌لار ایستالینگراد دؤیوشوی‌له سوْنا چاتدی. موسکو یولونو آچماق اۆچون ائدیلن بۇ دؤیوشده آلمان اوردولاری مغلوب اوْلدو. آردیندان، آلمان اوردولاری شرق جبهه سیندن گئری چکیلمک مجبوریتینده قالدی. نورماندییا چیخارماسی، دؤیوشون باتی جبهه سینده‌کی دؤنوش نؤقطه‌سی اوْلدو. موتتفیق قوووه‌لری، نورماندییا ساحیل‌لرینه چیخارما ائده‌رک سورعت‌لی بیر شکیلده آلمان حاکیمیتینده‌کی بؤلگه‌لرده ایره‌لی‌له‌دیلر. بو، آلمان اۆچون دؤیوشون سونو اوْلدو. ۸ مای ۱۹۴۵-جی ایل‌ده قیرمیزی اوردو، بئرلینی ایداره‌سی آلتینا آلدی. نازی حؤکومتی، داها سوْنرالاری هولوکوست اولاراق تعیین اوْلوناجاق سوی‌قیریم‌لا، یهودی‌لری، کومونیست‌لر، رومان‌لار، ائشجینسل (هم‌جنس‌گرالار)، یهوه‌نین شاهیدلرین، سیاسی رقیب‌لری‌نی، کئشیش‌لری، الیله اورتادان قالدیرما سیاستی ایزله‌دی. نازی آلمانسی دؤورونده تخمیناً اون بیر میلیون آدام هولوکوست‌دا سوی‌قیریم‌ا اوغرادی. بۇنلارین آلتی میلیونو یهودی، اوچ میلیونو پولونیالی‌ایدی. ایکینجی دونیا دؤیوشو و ناسیست سوی‌قیریم‌لاری، آوروپادا تخمیناً ۳۵ میلیون اینسانین جانینا مال اوْلدو.<ref>[[Holokost]] ve [[II. Dünya Savaşı]] maddelerine bakınız.</ref> === بؤلونمه و بیرلشمه (۱۹۴۵–۱۹۹۰) === [[File:Deutschland Bundeslaender 1957.png|thumbnail|۱۴۰px|left|<div style="text-align: center;">۱۹۴۹'دن سوْنرا ایکی آلمان دوولت‌لری‌نه و بولونموش شهییر بئرلینه ایکینجی دونیا ساواشی‌نی قازانان گوج‌لر طرفیندن شکیل وریلدی. قربی آلمان آمریکا، اینگیلیس و فرانسه ایداره‌ائتمه‌سی آلتیندا، شرقی آلمان ایسه سووت‌لر ایداره‌چی‌لیک آلتینا وریلدی.</div>]] بو دؤیوش‌ده تخمیناً اون میلیون عسگر و آلمان وطنداش اوْلوب-اؤلوموایله نتیجلنمیشدی. اودئر چایی‌نین شرقین‌دکی گئنیش توْرپاق‌لار ایتیریلمیش؛ یئنی سرحدلر خاریجینده قالان باشقا اؤلکه‌لردکی اون بئش میلیون آلمان، بۇ اؤلکه‌لر طرفین‌دن دئپورتاسیا ائدیلمیش؛ بیر چوْخ بؤیوک شهر تخریب اوغرامیشدی. گئرییه قالان میلّی بؤلگه و بئرلین، موتتفیق‌لر طرفین‌دن دؤرد عسگری بؤلگه‌یه آیریلمیشدی. باتی بؤلگه‌لری ایداره ائدن [[فرانسه]]، بیرلشمیش کراللیق و [[آبش]] بؤلگه‌لرینی بیرلشدیریب، ۲۳ مای ۱۹۴۹-جو ایلده آلمان فدراتیو جومهوریتینی {{آلمانجا|Bundesrepublik Deutschland}} قوردولار؛ ۷ اوْکتوبر ۱۹۴۹-جو ایلده، سووت بؤلگه‌سی، دئموکراتیک آلمان رئسپوبلیکاسینا {{آلمانجا|Deutsche Demokratische Republik}} چئوریلدی. بون‌لار، «قربی آلمان» و «شرق آلمان»، و بئرلین‌ین ایکی پارچاسی «باتی بئرلین» و «شرق بئرلین» اولاراق خاطیرلاندی. شرقی آلمان، شرق بئرلینی باشکند اعلان ائتدی، بونا قارشی‌لیق باتی آلمان باشکندینی بون‌و ائتدی. باتی آلمان، فدرال مجلیس جومهوریتی اعلان ائتدی و بیرلشمیش دؤولت‌لر، فرانسه و بیرلشمیش کراللیق ایله امکداش‌لیغینا گئده‌رک بازار ایقتیصادیاتینا آغیرلیق وردی. اؤلکه، ۱۹۵۰-جی ایل‌لرین باشین‌دان اعتبارن سورعتله ایقتیصادی توسعه ایچینه گیردی. باتی آلمان، عئینی زاماندا ۱۹۵۵-جی ایل‌ده ناتو-یا قاتیلدی؛ ۱۹۵۸-جی ایلده آوروپا بیرلیگی‌نین آلتی قوروجو اؤلکه‌سی آراسیندا ایشتیراک ائتدی<ref>[http://europa.eu/abc/history/index_en.htm Avrupa Topluluğu kurucu devletleri] Avrupa Birliği resmi internet sitesi</ref> شرقی آلمان، وارشاوا (ورشو) پئیمانی ایمضالایاراق سووت ایتتیفاقی‌نین حربی و سیاسی نظارتی آلتین‌داکی شرقی بلوکو اؤلکه‌لرین‌دن بیری حالینا گلدی. دئموکراتیا حوقوق‌لارینا قارشی، سیاسی گوج یالنیز قاباقدا گلن عضولر (پولیتبورو) {{آلمانجا|Politburo}} طرفین‌دن تشکیل ائدیلدی. گوج‌لری شرقی آلمان دولت تهلوکه‌سیزلیک سازیمانی هئیت طرفین‌دن تأمین ائدیلیردی، گئنیش بیر ساحه‌یه یاییلمیش گیزلی خیدمت و حؤکومت‌دکی سوسیالیست بیرلیک پارتیاسی‌نین بیر چوْخ کانار محلله تشکیلاتی جمعیت‌دکی هر جور فیکری تعقیب ائدیردی. خالقین تمل احتیاج‌لاری چوْخ اوجوز قیمت‌لره دؤولت طرفین‌دن قارشیلانیردی. سووت‌لر بنزری پلان‌لی ایقتیصادییات قورولدو؛ سوْنرا، شرقی آلمان قارشی‌لیق‌لی ایقتیصادی یاردیم شوراسی‌نین بیر عضوو اوْلدو. اؤلکه‌نین سوسیال پروقرامینی ایضاح ائدن و بونون فایدالاریندان بحث ائدن کومونیست تبلیغاتا باخمایاراق بیر چوْخ وطنداش، باتی‌دکی سیاسی آزادلیق و ایقتیصادی ریفاها حئیران‌لیق دویوردو. بئرلین دیواری، ۱۹۶۱-جی ایل‌ده شرق آلماندان، باتی آلمانا قاچیش‌لارین قاباغین آلماق اۆچون دوزلدیلدی و سویوق دؤیوش‌ون سیموولو اوْلدو. شرقی و قربی آلمان آراسین‌داکی تضییق، باش ناظیر ویللی براندتین اوستپولیتیک سیاستی ایله آزالدی. شرق آلماندان، باتی آلمانا ائدیلن کؤچ‌لرین آرتیمینا قارشی شرق آلمان حوکومتی، سینیرلارداکی کئچید مانیعه‌لرینی یونگول‌لشدیردی و وطنداش‌لاری‌نین باتی آلمانا گزینتی‌لرینه ایجازه وردی. آرتان خالق تضییق‌لری قارشی‌سیندا شرقی آلمان، سرحدلرینی آچدی. ان نهایت، آلمان یئنی‌دن بیرلشمه‌سی، ۳ اوْکتوبر ۱۹۹۰دا تأمین ائدیلدی. ائدیلن راضی‌لاشمالارلا، بۇ دؤولت‌لری قوران دؤرد بؤیوک گوج حاق‌لاریندان ایمتیناع ائتدی و آلمان تام موستقیل‌لیگینه قوووشدو. بئرلین اؤلکه‌نین رسمی باشکندی اعلان ائدیلدی، بون شهری ایسه بعضی ناظیرلیک‌لرین مرکزی اوْلدو.<ref>Colchester, Nico. [http://www.ft.com/cms/s/504285c4-68b6-11da-bd30-0000779e2340,dwp_uuid=۶f876a3c-e19f-11da-bf4c-0000779e2340.html D-mark day dawns]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Financial Times]]. 1 Ocak 2001. Erişim tarihi = ۰۷-۱۲-۲۰۰۶</ref>[[File:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|thumbnail|۱۰۰px|sol|<div style="text-align: center;">[[Berlin Duvarı]], [[Brandenburg Kapısı]]'nın önünde. 1989'dan sonra kapı açılmıştır.</div>]] بیرلشمه‌دن بری آلمان، ناتو و آوروپا بیرلیگی ایچینده آکتیو رول آلماقدادیر. آلمان بالکان‌لارا صولح گوجو گؤندرمیش‌دیر. آیریجا آلمان اوردوسو، [[افقانیستان]] موحاربه‌سینده طالیبانین دئوریلمه‌سین‌دن سوْنرا، تهلوکه‌سیزلیگین تأمین ائدیلمه‌سی اۆچون افقانیستانا گئدن ناتو اوردوسو ایچینده رول اوینامیش‌دیر.<ref name="ARM">Dempsey, Judy. [http://www.iht.com/articles/۲۰۰۶/۱۰/۳۱/news/germany.php Almanya Bosna'dan çekilmeyi planlıyor]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} International Herald Tribune. 31 Ekim 2006. Erişim tarihi = ۳۰-۱۱-۲۰۰۶</ref> بۇ حربی حرکات‌لار چوْخ موباهیسه موذاکیره ائدیلدی، چونکی ایکینجی دونیا دؤیوشون‌دن سوْنرا اؤلکه‌نین یالنیز مودافعه ائتمه آدینا عسگر ساخلاماسی قبول ائدیلمیش، اؤلکه خاریجینه عسگر گؤندرمه‌سی، قانون‌لا مانیعه تؤردیلمیشدی. بونا قارشی مجلیس، صولح گوجو اۆچون بونون رئال‌لاش‌دیریلا قبول ائتدی. == جوْغرافییا == [[File:Deutschland topo.jpg|thumbnail|۱۳۰px|sol|<div style="text-align: center;">Topografik harita.</div>]] آلمان سرحدلری ۳۵۷٬۰۲۱ کم ² 'لیک بیر ساحه‌نی اؤرتر. بونون ۳۴۹٬۲۲۳ کم ² 'سی قورودان، ۷٬۷۹۸ کم ² سی سو قایناق‌لاریندان مئیدانا گلیر. آلمان، ساحه باخیمین‌دان آوروپانین یئددینجی، دونیانین آلتمیش اۆچونجو بؤیوک اؤلکه‌سیدیر. یئنیله؛ گونئی‌داکی آلپ داغ‌لاریندان، قوزئی‌داکی قوزئی دنیزینه (Nordsee) و قوزئی-باتی‌دکی بالتیک دنیزینه (Ostsee) دوغرو آزالماقدادیر. اؤلکه‌نین ان یوکسک نوقطه‌سی، آلپ‌لار اوزرینده اوْلان ۲٫۹۶۲ م یوکسک‌لیک‌دکی زوگسپیتزئ (Zugspitze) نوقطه‌سی‌دیر. اوْرتا آلمان‌داکی آغاچلانمیش مؤوقع‌دکی یایلالار ایله قوزئی‌داکی آلچاق سویه‌لی دوزن‌لیک‌لره نقلیات؛ رئن چایی، تونا چایی و ائلبئ چایی<ref name="CIA">[https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html Almanya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060930072310/https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html |date=2006-09-30 }} CIA Factbook. 14 Kasım 2006. Erişim = ۲۹-۱۱-۲۰۰۶</ref> کیمی، آوروپانین بعضی اهمیتلی بؤیوک چای‌لاری ایله تأمین ائدیلیر. آلمان سرحدلری‌نین هامی‌سینی آوروپا بیرلیگی عضوو اؤلکه‌لرله پایلاشار. اؤلکه‌نین قونشولاری قوزئی‌دا دانمارک، شرقده پولشا و چئخ جومهوریتی، گونئی‌دا آوستریا و سویس، باتی‌ده فرانسه و لوکسئمبورق، قوزئی-باتی‌دن بلژیک و هوللاندیانین. === اوستان‌لر === آلمان؛ هر بیری آلت بؤلگه‌لره آیریلمیش جمعی ۱۳ اوستان (Bundesländer) و ۳ آزاد شهر ترکیب‌لی‌دیر. {{-Rtl}} <div style="float:left; margin:۵em ۵em ۰ ۲em;">{{German Federal States}}</div> {| style="background:none;" cellspacing="۲px" | {| class="sortable wikitable" style="text-align:right; font-size:۹۰%;" |- style="font-size:۱۰۰%; text-align:right;" ! style="width:۱۴۰px;"| اوستان !! style="width:۸۵px;"| مرکزی !! style="width:۸۵px;"| ساحه (km^۲)!! style="width:۸۵px;"| اهالی<ref>{{cite web|url=http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_jb01_jahrtab1.asp|title=Gebiet und Bevölkerung – Fläche und Bevölkerung|date=December ۲۰۱۵|publisher=[[Statistisches Bundesamt]] und statistische Landesämter|accessdate=۳ August ۲۰۱۷|language=German|archivedate=2017-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170706204449/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_jb01_jahrtab1.asp}}</ref> !! style="width:۱۰۰px;"| Nominal GDP billions EUR in 2015<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.vgrdl.de/VGRdL/tbls/tab.jsp?lang=en-GB&rev=RV۲۰۱۴&tbl=tab۰۱|title=Gross domestic product – at current prices – 1991 to ۲۰۱۵|date=۵ November ۲۰۱۶|publisher=Statistische Ämter des Bundes und der Länder|accessdate=۶ July ۲۰۱۶|language=English}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !! style="width:۱۰۰px;"| Nominal GDP per capita EUR in 2015<ref name="auto" /> !! Nominal GDP per capita USD in 2015<ref>{{cite web|url=http://www.usforex.com/forex-tools/historical-rate-tools/yearly-average-rates|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321221451/http://www.usforex.com/forex-tools/historical-rate-tools/yearly-average-rates|dead-url=yes|archive-date=۲۱ March ۲۰۱۲|title=Historical Exchange Rates Tool & Forex History Data – OFX|publisher=|accessdate=2017-08-04|archivedate=2012-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321221451/http://www.usforex.com/forex-tools/historical-rate-tools/yearly-average-rates}}</ref> |- | [[بادن-وورتمبرق]] || [[اشتوتقارت]] || style="text-align:right"|۳۵٬۷۵۲|| style="text-align:right"|۱۰٬۸۷۹٬۶۱۸ || style="text-align:right"|۴۶۱ || style="text-align:right"|۴۲٬۸۰۰ || style="text-align:right"|۴۷٬۵۰۰ |- | [[بایرن]] || [[مونیخ]] || style="text-align:right"|۷۰٬۵۴۹|| style="text-align:right"|۱۲٬۸۴۳٬۵۱۴ || style="text-align:right"|۵۵۰ || style="text-align:right"|۴۳٬۱۰۰ || style="text-align:right"|۴۷٬۹۰۰ |- | [[برلین]] || [[برلین]] ||style="text-align:right"|۸۹۲|| style="text-align:right"|۳٬۵۲۰٬۰۳۱ || style="text-align:right"|۱۲۵ || style="text-align:right"|۳۵٬۷۰۰ || style="text-align:right"|۳۹٬۷۰۰ |- | [[براندنبورق]] || [[پوتسدام]] || style="text-align:right"|۲۹٬۴۷۷|| style="text-align:right"|۲٬۴۸۴٬۸۲۶ || style="text-align:right"|۶۶ || style="text-align:right"|۲۶٬۵۰۰ || style="text-align:right"|۲۹٬۵۰۰ |- | [[برمن ایالتی]] || [[برمن]] || style="text-align:right"|۴۰۴|| style="text-align:right"|۶۷۱٬۴۸۹ || style="text-align:right"|۳۲ || style="text-align:right"|۴۷٬۶۰۰ || style="text-align:right"|۵۲٬۹۰۰ |- | [[هامبورق]] || [[هامبورق]] ||style="text-align:right"|۷۵۵|| style="text-align:right"|۱٬۷۸۷٬۴۰۸ || style="text-align:right"|۱۱۰ || style="text-align:right"|۶۱٬۸۰۰ || style="text-align:right"|۶۸٬۸۰۰ |- | [[هسن]] || [[ویسبادن]] || style="text-align:right"|۲۱٬۱۱۵|| style="text-align:right"|۶٬۱۷۶٬۱۷۲ || style="text-align:right"|۲۶۴ || style="text-align:right"|۴۳٬۱۰۰ || style="text-align:right"|۴۷٬۹۰۰ |- | [[مکلنبورق-فورپومرن]] || [[شورین]] || style="text-align:right"|۲۳٬۱۷۴|| style="text-align:right"|۱٬۶۱۲٬۳۶۲ || style="text-align:right"|۴۰ || style="text-align:right"|۲۵٬۰۰۰ || style="text-align:right"|۲۷٬۷۰۰ |- | [[نیدرزاکسن]] || [[هانوفر]] || style="text-align:right"|۴۷٬۶۱۸|| style="text-align:right"|۷٬۹۲۶٬۵۹۹ || style="text-align:right"|۲۵۹ || style="text-align:right"|۳۲٬۹۰۰ || style="text-align:right"|۳۶٬۶۰۰ |- | [[نوردراین-وستفالن]] || [[دوسلدورف]] || style="text-align:right"|۳۴٬۰۴۳|| style="text-align:right"|۱۷٬۸۶۵٬۵۱۶ || style="text-align:right"|۶۴۶ || style="text-align:right"|۳۶٬۵۰۰ || style="text-align:right"|۴۰٬۵۰۰ |- | [[راینلاند-فالتس]] || [[ماینتس]] || style="text-align:right"|۱۹٬۸۴۷|| style="text-align:right"|۴٬۰۵۲٬۸۰۳ || style="text-align:right"|۱۳۲|| style="text-align:right"|۳۲٬۸۰۰ || style="text-align:right"|۳۶٬۴۰۰ |- | [[Saarland]] || [[زاربروکن]] || style="text-align:right"|۲٬۵۶۹|| style="text-align:right"|۹۹۵٬۵۹۷ || style="text-align:right"|۳۵ || style="text-align:right"|۳۵٬۴۰۰ || style="text-align:right"|۳۹٬۳۰۰ |- | [[زاکسن]] || [[درسدن]] || style="text-align:right"|۱۸٬۴۱۶|| style="text-align:right"|۴٬۰۸۴٬۸۵۱ || style="text-align:right"|۱۱۳ || style="text-align:right"|۲۷٬۸۰۰ || style="text-align:right"|۳۰٬۹۰۰ |- | [[زاکسن-آنهالت]] || [[دورتموند]] || style="text-align:right"|۲۰٬۴۴۵|| style="text-align:right"|۲٬۲۴۵٬۴۷۰ || style="text-align:right"|۵۷ || style="text-align:right"|۲۵٬۲۰۰ || style="text-align:right"|۲۷٬۸۰۰ |- | [[شلسویق-هولشتاین]] || [[کیل]] || style="text-align:right"|۱۵٬۷۶۳|| style="text-align:right"|۲٬۸۵۸٬۷۱۴ || style="text-align:right"|۸۶ || style="text-align:right"|۳۱٬۲۰۰ || style="text-align:right"|۳۴٬۷۰۰ |- | [[تورینقن]] || [[ارفورت]] || style="text-align:right"|۱۶٬۱۷۲|| style="text-align:right"|۲٬۱۷۰٬۷۱۴ || style="text-align:right"|۵۷ || style="text-align:right"|۲۶٬۴۰۰ || style="text-align:right"|۲۹٬۳۰۰ |- | Germany || [[برلین]] || style="text-align:right"|۳۵۷٬۳۷۶|| style="text-align:right"|۸۲٬۱۷۵٬۶۸۴ || style="text-align:right"|۳۰۲۵ || style="text-align:right"|۳۷٬۱۰۰ || style="text-align:right"|۴۱٬۲۰۰ |} |} === آلمانین ان بؤیوک شهرلری === === ایقلیم === [[File:Hintersee.jpg|thumbnail|۲۰۰px|left|<div style="text-align: center;">باویئرادان آلپ داغ‌لارینا بیرباخیش</div>]] آلمانین عومومی‌سی، نم‌لی باتی کولک‌لری‌نین اوستونلوک قوردوغو مولاییم بیر ایقلیمه مالیک‌دیر. ایقلیم؛ گولف ایسترئام‌ین تأثیری آلتین‌داکی قوزئی آتلانتیکا آخینتی‌لاری طرفین‌دن تأثیرلنمکده‌دیر. بۇ ایسیدیجی سولار، قوزئی دنیزی سینیرلارینداکی ژوتلاند یاریماداسی و قوزئی بؤلگه‌سی داخیل اولماق اوزره بیر چوْخ بؤلگه‌نی تأثیر ائتمکده‌دیر. نتیجه اولاراق قوزئی-باتی و قوزئی بؤلگه‌لرینده ایقلیم اوقیانوسال ایقلیمی؛ یاغیش یای بویونجا ماکسیموما چیخماق اوزره هر دؤور سورر.<ref>[http://www.germanculture.com.ua/library/facts/bl_climate.htm Almanya'da iklim] www.germanculture.com Erişim: 1 Mart 2009</ref> قیش‌لاری مولاییم و یای‌لاری سرینلیر، بونا قارشی ایستی‌لیک چوْخ واخت ۳۰ ° ج (۸۶ ° ف) آشابیلمکده‌دیر. شرق‌ده ایسه ایقلیم داها یئر؛ قیش‌لار چوْخ سویوق، یازلار چوْخ ایستی و قورو اولا بیلمکده‌دیر. اوْرتا و گونئی آلمان ایسه فرق‌لی اولاراق یئر و اوقیانوسال ایقلیم آراسیندا بیر کئچیش بؤلگه‌سی‌دیر. یئنه، ان یوکسک ایستی‌لیک یازین ۳۰ ° ج (۸۶ ° ف) آشابیلمکده‌دیر.<ref>[http://www.dummies.com/WileyCDA/DummiesArticle/id-5361.html Germany For Dummies 3.baskı] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071123223026/http://www.dummies.com/WileyCDA/DummiesArticle/id-5361.html |date=2007-11-23 }}{{سخ}}yayımcı = Wiley Mayıs 2007 ISBN = ۹۷۸-۰-۴۷۰-۰۸۹۵۶-۹</ref><ref>[http://www.wordtravels.com/Travelguide/Countries/Germany/Climate/ Almanya'da iklim ve hava] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926110355/http://www.wordtravels.com/Travelguide/Countries/Germany/Climate |date=2008-09-26 }} World Travels. Erişim = ۳۰-۱۱-۲۰۰۶</ref> === بیولوژی موختلیف‌لیک === [[File:Cervus elaphus 11.jpg|thumbnail|200px|left|<div style="text-align: center;">گه‌ایک نووع‌لری، گئنیش بیر یابانی اورتاما یاییلمیش‌دیر</div>]] آلمان؛ آوروپانین اوْرتا و آتلانتیک بؤلگه‌لرینده اولماسی ایله بیر چوْخ حئیوان و بیتکی نؤوعونو ساخلاماقدادیر. اؤلکه، دؤرد آنا ائکوبؤلگه‌یه آیری‌لار: آتلانتیکا مئشه‌لری، بالتیک مئشه‌لری، اوْرتا آوروپا مئشه‌لری و قربی آوروپا مئشه‌لری.<ref>[http://www.panda.org/about_wwf/where_we_work/ecoregions/maps/index.cfm Ekobölgeler] WWF, Erişim = ۲۸-۱۲-۲۰۰۸</ref> آلمانین عومومی‌سی، ایشلنه بیلر اراضی (۳۳٪) و سیلویکولتورلر، مئشه‌لر (۳۱٪) ایله اؤرتولموش‌دور. یالنیز ۱۵٪ لیک بیر قیسیم قالیجی چاییرلاردان اؤرتولودور. [[File:Thüringerwald.JPG|thumbnail|200px|sol|<div style="text-align: center;">اؤلکه‌نین اوچ‌ده بیری مئشه‌لرله اورتولوب‌دور</div>]] بیتکی و حئیوان نؤوعو عومومییت‌له اوْرتا آوروپا ایله عئینی‌دیر. کایین‌لار، پالید و دیگر یارپاق تؤکن آغاج‌لار، مئشه‌لرین اوچ‌ده بیرینی تشکیل ائتمکده‌دیر؛ آغاچلاندیرما ایله قوزالی آغاج‌لار آرتماقدادیر. لادین و کؤکنار آغاج‌لاری داغ‌لارین اوست قیسیم‌لرینی دومینه ائتمیش وضعییت‌ده‌دیرلر، بونا قارشی شام و قاراچام، قوم‌لو اراضی‌لرده اولور. اؤلکه‌ده بیر چوْخ ائغرئلتیوتو، چیچک، گؤبلک و قارایوسون نؤوعو وار. بالیق، قوزئی دنیزینده و چای‌لاردا اولور. یابانی حئیوان نؤوع‌لری عومومی اولاراق مارال، چؤل دونوزو، یابانی قویون، تولکو، پورسوق، یابانی دووشان و کوندوزدان مئیدانا گلر. یاز و پاییزدا بیر چوْخ نؤوع کؤچری قوش، آلمان‌دان کئچر. آلمان‌داکی میلّی پارک‌لار بون‌لاردیر: -هولستئین دنیزی میلّی پارکی، هامبورگ دنیزی میلّی پارکی، آشاغی ساکسونیا دنیزی میلّی پارکی، ژاسموند میلّی پارکی، وورپوممئرن لاگو بؤلگه‌سی میلّی پارکی، موریتز میلّی پارکی، آشاغی اودئر وادی‌سی میلّی پارکی، هارز میلّی پارکی، ساکسون سویس میلّی پارکی و باویئرا مئشه‌سی میلّی پارکی. آلمان حئیوانات باغچالاری، یابانی حیات پارک‌لاری، سوآلتی پارک‌لاری، و قوش پارک‌لاری ایله مشهوردور.<ref>[http://www.eupedia.com/europe/zoological_gardens_europe.shtml Avrupadaki ünlü hayvanat bahçeleri listesi] www.eupedia.com, Erişim = ۱۷-۱۰-۲۰۰۸</ref> ۴۰۰-دن چوْخ قئیدیات‌دان کئچمیش زووپارک و طبیعت پارکی‌یلا اؤلکه، دونیادا بۇ ساحه‌ده بیر نؤمره‌دیر.<ref>[http://www.americanzoos.info/Zoofacts.html Bazı ilginç hayvanat bahçesi olayları] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031007010357/http://www.americanzoos.info/Zoofacts.html |date=2003-10-07 }} www.americanzoos.info/, Erişim = ۲۰۰۸ ۱۷-۱۰-۲۰۰۸</ref> بئرلین زوولوژیک باغچاسی، آلمانین ان کؤهنه و ایندیکی واخت‌دا دونیانین ان چوْخ حئیوان نؤوعونه صاحب زووپارکین.<ref>[http://www.zoo-berlin.de/en/understand/zahlen-fakten.html Hayvan İstatistikleri 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100609204353/http://www.zoo-berlin.de/en/understand/zahlen-fakten.html |date=2010-06-09 }}(Almanca), Berlin Hayvanat bahçesi, Giriş = ۰۵-۰۸-۲۰۰۸</ref> === اطراف موحیط === [[File:Windgermany.JPG|thumbnail|200px|left|<div style="text-align: center;"> آلماندا کولک گوجونو و گونش انرژی‌سی‌نی دونیادا ان چوْخ ایستیفاده ائدن اؤلکه‌دیر</div>]] آلمان، اطراف شوعورو یئرینده بیر اؤلکه اولاراق بیلینیر.<ref>[http://209.85.135.104/search?q=cache:zXGikuS_5GIJ:www.dzforum.de/downloads/020101311.pdf+germany+%۲۲environmental+consciousness%۲۲&hl=en&ct=clnk&cd=۳&client=news Çevre bilinci hedefi]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Alman Federal Çevre Vakfı, Erişim = ۲۸-۱۲-۲۰۰۷</ref> چوْخ آلمان، اینسانین ائتدیک‌لری‌نین، قلوبال ایستی‌لشمه‌نین ان اهمیتلی سببی اوْلدوغونو بیلر.<ref>[http://www.worldpublicopinion.org/pipa/pdf/sep07/BBCClimate_Sep07_rpt.pdf Bütün ülkeler iklim değişikliği üzerie adımlar atmalı] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216014941/http://www.worldpublicopinion.org/pipa/pdf/sep07/BBCClimate_Sep07_rpt.pdf |date=2008-02-16 }}{{سخ}}Giriş = ۱۱-۰۲-۲۰۰۸{{سخ}}Yazar = PIPA{{سخ}}Tarih =۲۰۰۷-۰۹-۲۴{{سخ}}Çalışma = BBC World service Poll, carried out by Globescan</ref> اؤلکه، کیوتو پروتوکولونو و بیر چوْخ دیگر اطراف تهلوکه‌سیزلیگی راشیلاشماسینی ایمضالایاراق، آز ائمیسیون ایستانداردلارینا اویغون گلمه‌یه، یئنی‌دن دؤوره‌یه آرتیرماغا و یئنی‌لنه بیلر انرژی قایناق‌لاری ایستیفاده‌سی‌نین یایقین‌لاشدیریلماسینا سؤز ورمیش‌دیر.<ref>[http://www.umweltbundesamt.de/uba-info-presse-e/۲۰۰۴/pe04-056.htm Almanya'nın çevre koruma endüstrisini takviye]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Erişim = ۲۵-۱۱-۲۰۰۷</ref> [[File:Aquila chrysaetos Flickr.jpg|thumbnail|200px|sol|<div style="text-align: center;">راک عوقابی اوولانماق قاباغیندا موحافیظت اولونوب‌دور </div>]] آلمان حوکومتی، اطرافا ضررلی مادّه‌لرین آزالدیلماسی یولون‌داکی گئنیش آکتیویته‌لریله، بۇ مقصده لیدئرلیک ائتمیش‌دیر و ایندیکی واخت‌دا دا بۇ فعالییت‌لرین بیر نتیجه‌سی اولاراق اؤلکه‌دکی ضررلی کیمیوی مادّه نیسبتی آزالتیلماق‌دادیر. آلمان، آدام باشینا دوشن کاربون نیسبتینده آوروپا بیرلیگی ایچینده بیرینجی سیرادا ایشتیراک ائتمه‌سینه قارشی؛ آوسترالیا، کانادا، سعودیه عربیستانی و آمریکا بیرلشمیش دؤولت‌لرینه گؤره اوْلدوقجا آشاغی بیر نیسبته مالیک‌دیر. کؤمور یاکیمی و صنایع توللانتیلاریندان گلن نشر (ائمیسیون)، هاوا چیرک‌لی‌لیگینه سبب اولماقدادیر. سولفات تورشوسو طرفین‌دن یارادیلان تورشو یاغیش‌لاری، مئشه‌لرین ضرر گؤرمه‌سینه سبب اولماقدادیر. بالتیک دنیزینه شرقی آلمان طرفین‌دن، کانالیزاسیا آتیغی و صنایع آرتیغی ایله یارادیلان چیرک‌لی‌لیک آزالدیلدی. گئرهارد اشنایدئر {{آلمانجا|Gerhard Schröder}} رهبرلیگین‌دکی حؤکومت زامانیندا ائلئکتریک ایستئحصالی اۆچون نووه انرژی ایستیفاده‌سی‌نین بیتیریلمئسی‌نین پلانلاندیغی آچیقلاندی. آلمان؛ آوروپا بیرلیگی ایله، آب-نین فاونا، فلورا و هابیتاتی‌نین قورونماسی مقصدی‌له چالیشماقدادیر. آلمانین سون بوزلاق بؤلگه‌سینین اوْلدوغو آلپ بؤلگه‌سین‌دکی بوزلاق‌لار، اریمه‌یه معروض قالیر. == ایداره == [[File:Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|thumbnail|left|250px|<div style="text-align: center;">Berlin'de, parlamentonun toplandığı [[Reichstag]]</div>]] آلمان؛ فدرال، مجلیس، تمسی‌لی دئموکراسی‌لی بیر رئسپوبلیکادیر. آلمان سیاسی سیستمی ۱۹۴۹-جو ایلده اعلان ائدیلن کونستیتوسیایلا، بیلینن آدییلا گروندگئسئتز ایله، تمللندیریلمیش‌دیر. گروندگئسئتز آدییلا خاتیرلانان سند، ورفاسسونگ سؤزونه (کونستیتوسیا) قارشی سئچیلمیش‌دیر، چونکی اؤلکه او زامان ایکی آیری دؤولت و گروندگئسئتزی یازان‌لار، آلمان بیرلشدیگینده بونون اصل کونستیتوسیایلا دییش‌دیریله وورغولاماق ایستمیش‌دیر. گروندگئسئتز اوزرینده دییشیک‌لیک‌لرین تکلیف اۆچون مجلیسین اوچده ایکی‌لیک اکثریتی لازیم‌دیر؛ تمل حاق‌لاری مۆدافیعه مادّه‌لری، گوج‌لرین آیری‌لیغینی، فدرال قورولوش و کونستیتوسیانی قالدیرماغا ایستیقامت‌لی تشببوس‌لری مقاومتی، دایم قانونی و دییش‌دیریله بیلمز ائدر. گروندگئسئتز، ۱۹۹۰ آلمان یئنی‌دن بیرلشمه‌سین‌دن سوْنرا کیچیک دییشیک‌لیک‌لرله ایندیکی واختدا وارلیغینی داوام ائتدیرمکده‌دیر. فدرال پرزیدنت، ژواجهیم گاوجک [[File:2011 Joachim Gauck-2.jpg|thumbnail|sol|150px|فئدرال باشقان, [[Joachim Gauck]]]] بوندئسکانزلئر (فدرال شانسؤلیئ)-بو آن آنگئلا مئرکئلین - حؤکومتین باشی‌دیر و ایجرا رئال‌لاش‌دیران آدام‌دیر، وظیفه‌لری اعتباریله مجلیس دئموکراسیلئردئکی باش ناظر ایله بنزردیر. آنا قانونوریجی‌لیک اوْرقانی بوندئستاگ و اون آلتی اوستانی تمسیل ائدن، قانون‌لارین ائدیلمه‌سینه قاتیلان کونستیتوسیا اوْرقان بوندئسرات، فدرال قانونوریجی‌لیک اوْرقان‌لاری‌دیر. بۇ ایکی قورولوش قانون ائدر. بوندئستاگتا ۶۱۴ میلّت وکی‌لی وار. بۇ میلّت وکیل‌لری دؤرد ایلده بیر سئچیلیر و آلمان خالقینی تمسیل ائدیر. سئچکی سیستمی اکثریت سیستمی و نیسبی تمسیل سیستمی‌نین بیر قاریشیغی‌دیر. بوندئسرات عضولری اون آلتی اوستان‌دن سئچیلمیش کس‌لردن میدانا گلر و بون‌لار اوستان کابینئلئریندئ ده اولور. هر اوستان حؤکومتی، اؤز دئلئگئسینی هر هانسی بیر زاماندا دییش‌دیرمک حقوقونا مالیک‌دیر. بوندئسپرäسیدئنت (فدرال پرزیدنت)-بو آن ژواجهیم گاوجک-دؤولت باشچی‌سی، سیموولیک وظیفه‌لری و گوجلریله پریوریتئت‌لی حقوقونا مالیک‌دیر. وظیفه‌سینی بئش ایللیک بیر دؤور اۆچون ایجرا ائدیر. بیر باشقا دؤور اۆچون یئنی‌دن سئچیله بیلر. قیسمن فدرال مجلیس عضولری، قیسمن ایسه اون آلتی اوستانین مجلیسولارینجا سئچیلن و فدرال مجلیس عضولرینه برابر سایدا عضولردن عبارت کومیته‌سی طرفین‌دن سئچیلیر. بوندئستاگ باشچی‌سی، پروتوکول باخیمین‌دان رسمی اولاراق ایکینجی سیرادا ایشتیراک ائدر. پروتوکولدا اۆچونجو سیرادا ایسه شانسؤلیئ گلیر. بوندئستاگ طرفینده سئچیلن شانسؤلیئ، پرزیدنت طرفین‌دن تعیین ائدیلیر. ۱۹۴۹-جو ایلدن بری سئچکی‌لر و ناظرلیک‌لر خریستیان دئموکرات بیرلیگی و آلمان ایجتیماعی دئموکرات پارتیاسی طرفین‌دن کازانیلمیشتیر. بونا قارشی، آز بیر سئقمئنت طرفین‌دن دستک‌لنن، لیبئرال پارتیا اوْلان لیبئرال دئموکرات پارتیاسی‌نین (۱۹۴۹-جو ایلدن بۇ یانا همیشه مجلیسده ایشتیراک ائتمیش‌دیر) و بیرلیک ۹۰/یئشیللئر (۱۹۸۳دن بۇ یانا مجلیس‌دن) بوندئستاگتا اهمیت‌لی رول اوستلنمکده‌دیر. بۇ پارتیالار کوالیسیا حؤکومت‌لرده کیچیک رول‌لار ائتمکده‌دیر. == خاریجی علاقه لر == آلمان، قورولوشون‌دان بری آوروپا بیرلیگی ایچینده لیدر رول اوْیناییر. ایکینجی دونیا دؤیوشون‌دن بری اؤلکه، فرانسه ایله یاخین علاقه ایچینده‌دیر. بۇ دوستلوق خصوصیله ۱۹۸۰لر سوْنوندا و ۱۹۹۰-لارین باشیندا، خریستیان دئموکرات هئلموت کول و سوسیالیست فرانچویس میتتئرراند اؤندرلیگینده اوْلدوقجا گوجلندی. آلمان، آوروپالی دؤولت‌لره یئنی تئخنولوگیالارین تاپیلماسیندا، بیرلشمیش و هسساس آوروپا سیاستی یارادیلماسیندا، مۆدافیعه و تهلوکه‌سیزلیک جیهازلاری ایستئهسالیندا رهبرلیک ائدیر. ۲۳ مای ۱۹۴۹-جو ایلدن، باتی آلمانین قورولوشون‌دان بری اؤلکه، گرک یاخین کئچمیشی گرکسه ایشغال آلتینا گیرمه‌سی سببیله مؤوجود اوْلان خاریجی ایلیشکیسیندئکی ضعیف‌لیگی‌نین فرقینه واردی. سویوق دؤیوش مدتین طرفین‌دن، آلمانین شرق بلوکو طرفین‌دکی پارچاسی، آوروپادا سیاسی معناداکی شرق -باتی گرگین‌لیگی‌دیر سیموولو اوْلدو. بونا قارشی ۱۹۷۰-جی ایللرده، براندتین اوستپولیتیکی دتئنتئنین آنا فاکتورو اوْلدو. ۱۹۹۹-جو ایلده، شانسؤلیئ گئرهارد سجهرؤدئرین حؤکومتی تمل آلمان اساس خاریجی سیاستینده فرق‌لی بیر قرار آلاراق ناتو-نون یوقوسلاویایا ائتدیگی عملیاتا عسگر گؤندردی. بئله‌جه آلمان عسگرلری، ایکیتجی دونیا دؤیوشونده بری ایلک دفعه خاریجه چیخمیش اوْلدو. [[File:33rdG8Leaders.jpg|thumbnail|sol|200px|<div style="text-align: center;">[[آنگلا مرکل]]، [[جی ۸]]'ه ائو صاحیبلیگی ائتماقدا</div>]] آلمان و آمریکا بیرلشمیش شتات‌لاری یاخین دوست‌دور. ۱۹۴۸تئئ مارسهالل پلانی ایله، آبش حؤکومتی، آلمانین دؤیوش سوْنراسیندا تکرار سنایئسی‌نین قورولماسینا کؤمک ائتمیش‌دیر. آیریجا آبش یئنه دؤیوش سوْنراسی آلمانداکی یئمک بحرانی مؤوضوسوندا یاردیم‌لار ائتمیش‌دیر. ایراق دؤیوشو اسناسیندا آلمان، آمریکا حؤکومتینه سویوق داوراناراق آب ایله آبش-این اورتاق حرکت ائتمه‌سینه سؤیکنن آتلانتیسیزم تئزی‌سینی بوزموش‌لاردیر. بونا قارشی ایکی اؤلکه آراسیندا یاخین بیر سوسیال-مدنی علاقه وار. ایکی اؤلکه آیریجا اقتصادی اولاراق بیر-بیرینه اوْلدوقجا آسی‌لی‌دیر: آلماننین ایدخالاتینین ۸٫۸٪، ایخراجاتی‌نین ایس ۶٫۶٪ سی آمریکا بیرلشمیش دؤولت‌لرینه عاییددیر. یئنه آمریکا بیرلشمیش شتاتلاری ۸٫۸٪ لیک ایدخالاتینی، ۹٫۸٪ لیک ایخراج آلمان ایله ائدر. بیر باشقا یاخین‌لیق، آمریکاداکی اتنیک قروپ‌لارلا علاقه‌داردیر. اؤلکه‌دکی ان بؤیوک آزلیغی آلمان وطنداش‌لاری تشکیل ائدیر. آیریجا کایسئرسلاوتئرنین یاخین‌لارین‌داکی رامستئین آئرودروم آمریکان اوردوسوْنون اؤز توْرپاق‌لاری خاریجین‌دکی ان بؤیوک اوسسودور. آلمان فدراتیو جومهوریتی‌نین توسعه یاردیم‌لار، رسمی اؤلکه سیاستین‌دن موستقیل‌دیر. بۇ یاردیم‌لار، اقتصادی همری‌لیک و توسعه ناظرلیگی (بمز) طرفین‌دن نیزاما قویولور و تطبیق ائدیلیر. آلمان حؤکومتی بۇ یاردیم‌لاری بئینلخالق بیر مسولیت اولاراق گؤرر. آلمان، ۲۰۰۷-جی ایلده توسعه کؤمک‌لری و هومانیتار یاردیم‌لار آدینا ۸٫۹۶ میلیارد آورو ایستیفاده ائتمیش‌دیر. بۇ بیر اوولکی ایل اوْلان ۲۰۰۶ گؤر ۵٫۹٪ آرتیم دئمک‌دیر. بئله‌لیکله، دؤولت، آمریکا بیرلشمیش شتات‌لاریندا سوْنرا ان چوْخ هدیه‌ده اوْلان اؤلکه مؤوقئسینه گلمیش‌دیر. آلمان، هر ایل اؤلکه بودجسینین ۰٫۳۷٪ سینی بۇ یاردیم‌لارا خرجلمکده‌دیر و حؤکومتین ۲۰۱۰ هدفی بونو ۰٫۵۱٪ ائ چیخارماق‌دیر. == حربی == [[File:Fregatte Mecklenburg-Vorpommern F218.jpg|thumbnail|200px|left|<div style="text-align: center;">''Mecklenburg-Vorpommern'' ساواش گئمیسی, [[Lübnan]]'daki geçici güç çerçevesinde Lübnan sahillerinde.</div>]] آلمان اوردوسو یا دا دیگر آدییلا بوندئسوهر، قورو قوووه‌لری، دنیز قوووه‌لری، هاوا قوووه‌لری و مرکزی تیبب خیدمتینده مئیدانا گه‌لر. حربی خیدمت ۱۸ یاشینی کئچمیش هر کیشی وطنداش اۆچون ضروریدیر و دوققوز آیدیر. ایسته‌ین کسلر، عسگرلیک وضعیفه‌سی یئرینه کؤنوللو اولاراق زیویلدیئنست (بیر نؤو ایجتیماعی وضعیف)، یا دا آلتی ایل بویونجا کؤنوللو اولاراق؛ قیرمیزی خاچ، خیلاصئتمه کیمی بیر تجیلی حادیثهقروپوندا وضعیفه آلا بیلر. ۲۰۰۳-جو ایل معلوماتلارینا گؤره اؤلکه گسییهنین %۱٫۵۵ای آسکئرییئیئ هارجانماکتادیر. باریش زامانی؛ بوندئسوهر، مودافیعهنازیری طرفیندن ایداره ائدیلیر. اگر آلمان بیر دؤیوشه قاتیلسا، بۇ وضعیتده آلمانین کانسلئری بوندئسوهرین رهبرلیگینی اله آلیر. [[File:Eurofighter 9803.ogg|thumbnail|200px|thumbtime=۳۲|sol|<div style="text-align: center;">بیر [[یوروفایتر تایفون]] گوستریر اوچوشوندا</div>]] بو آندا بوندئسوهردئ وضعیفه‌لی ۲۳۰٬۰۰۰ پروفئسسیونال عسگر، ۵۵٬۰۰۰ ۱۸–۲۵ یاش آراسی ضروری حربی خیدمتینی یئرینه یئتیرن عسگر و ۲٬۵۰۰ آکتیو احتیاط گوج اولار. آشاغی یوخاری ۳۰۰٬۰۰۰ احتیاط عسگر اوردو گوجو اۆچون حاضیردیر. بۇنلار مودافیعهتالیملئرینئ کاتیلماکتادیرلار و بیر قیسیمی ده خاریجه یاییلمیشدیر. ۲۰۰۱-جی ایلدن بۇ یانا قادینلار دا قانونی هر هانسی بیر محدودلاشدیرما اولمادان عسگره پایلاش، لاکین وضعیفه آلماق ضروری دئییل، ایسته‌یه باغلیدیر. تخمیناً ۱۴٬۵۰۰ قادین بۇ آندا آکتیو گؤرئودئدیر. بۇ عددین ایچینده صولح می‌سسیاسی مقصدییله موختلیف اؤلکه‌لرده اوْلان قادین عسگرلر ده واردیر. اؤلکه‌ده بۇ آن ایکی قادین تیبب ایشچیسی گئنئرال روتبه‌سینده وار. اوْکتوبر ۲۰۰۶ گؤر؛ آلمان اوردوسو؛ تخمیناً ۹٬۰۰۰ شخصیت حربی گوجله خاریجده‌کیبیر چوْخ صولح گوجونون اورتاغیدیر. بۇنلاردان ۱٬۱۸۰ عسگر بوسنییا هئرسئقووینادا؛ ۲٬۸۴۴ عسگر کوسووادا؛ ۷۵۰ عسگر ائوفور بونیه‌سینده دئموکراتیک کونگو رئسپوبلیکاسیندا؛ و ۲٬۸۰۰ عسگر ناتو طرفیندن یارادیلان ایساف ترکیبینده افقانیستاندا. فئوریه ۲۰۰۷-جی ایله گؤر؛ آلمان، افقانیستانداکی تخمیناً ۳٬۰۰۰ ایساف گوجویله آمریکا بیرلشمیش شتاتلاری (۱۴٬۰۰۰) و بؤیوک بریتانییانین (۵٬۲۰۰) سوْنرا ان چوْخ حربی گوج گؤندرن ۳. اؤلکه ایشتیراک ائتمکده‌دیر. آلماندا، آمریکا بیرلشمیش شتاتلاری طرفیندن بوجهئلئ کونوشلاندیریلمیش نووه سیلاهلاری وار. == دئموگرافی == [[File:Binnenalster am Abend.jpg|thumbnail|left|۲۰۰ px|<div style="text-align: center;">[[هامبورق]], [[Avrupa Birliği|AB]] içinde [[Nüfuslarına göre Avrupa Birliği şehirleri listesi|başkent olmayan şehirler arasında]] en kalabalık şehirdir.</div>]] ۸۲ میلیوندان اوزرینده‌کی وطنداشی ایله آلمان؛ آوروپا بیرلیگی ایچینده ان چوْخ اهالییه صاحیب اؤلکه مؤوقئعسی‌نده‌دیر. بونا قارشی اؤلکه‌ده دوغورگانلیک نیسبتی، آنا باشینا ۱٫۳۹ اوشاق ایله دونیا اورتالاماسینین اوْلدوقجا آلتیندادیر. فدرال ستاتیستیکا اوفیسی تخمینلرینه گؤره اهالی ۲۰۵۰ -جی ایلده ۶۹–۷۴ میلیون آراسیندا اولاجاق (۶۹ میلیون ایللیک +۱۰۰٬۰۰۰ گؤچلئ؛ ۷۴ میلیون ایللیک +۲۰۰٬۰۰۰ گؤچلئ). آلمان بیر چوْخ بؤیوک شهره مالیکدیر. بۇنلاردان ان بؤیوکلری بئرلین، هامبورگ، مونهئن، کؤلن، فرانکفورت و ستوتتگارتتیر. بونونلا بیرلیکده آلمانداکی بیر چوْخ شهر، بیربیرییلا قایناشمیش و گئنیش یاشاییش یئرلری مئیدانا گتیرمیشدیر. بۇنلاردان بیری ده رئن-روحر بؤلگه‌سیدیر. بۇ بؤلگ؛ دوسسئلدورف (کرونین باشکندی)، کؤلن، ائسسئن، دورتموند، دویسبورگ و بوجهوم شهرلرینی ایحاطه ائدیر. [[File:Cityscapeberlin2006.JPG|thumbnail|sol|۲۰۰ px|<div style="text-align: center;">[[برلین]] ۳٫۴ میلیون نوفوسیله آلمانین ان کالابالیک شهریدیر.</div>]] دسامبر ۲۰۰۴ اعتیباریل، آلماندا تخمیناً ۷ میلیون خاریجی، آلمان وطنداشلیغینا کئچمیشدیر. اؤلکه‌ده یاشایان ائدئنلئریندئن ۱۹٪ و خاریجی و یا خاریجی منشالیدیر. گنج اوْلانلار یاشلی اوْلانلارا گؤره داها خاریجی منشالیدیر. ۱۵ یاشینی آشمیش آلمانلارین ۳۰٪ `نین خاریجده دوغولموش ان آز بیر والیدئینلرینه وار. بؤیوک شهرلرده ۵ یاش و کیچیک اوشاقلارین ۶۰٪ ینین خاریجده دوغولموش ان آز بیر والیدئینلرینه وار. اؤلکه‌ده‌کیان بؤیوک آزلیق قروپونو (۷٫۲ میلیون)، [[تورکیه]]دن گلمیش اینسانلار تشکیل ائدیر. دیگر آزلیقلار ایسه [[ایتالییا]]دان، [[سئربییا]]دا، [[یونانیستان]]دان، پولشادان و [[خورواتییا]]دا گلمیشدیر. [[بیرلشمیش می‌لتلر]] تشکیلاتینین اهالی فوندو سییاهیسینا گؤره آلمان، دونیادا قاچقین اهالیسی ان چوْخ اوْلان اۆچونجو اؤلکه‌سی دئییل. بو؛ دونیا اوزرینده‌کیکؤچکونلرین ۵٪-ای ینی ۱۹۱ میلیون ایممیقرانتین ۱۰ میلیونو، یا دا باشقا بیر تعبیرله آلمان اهالیسینین ۱۲٪-ای دئمکدیر. آلمانین کئچمیشده اوْلان چوْخ چتینلیک چیخارمایان کؤچ قانونلاری سایه‌سینده بیر چوْخ خاریجی آلمان وطنداشی اوْلموش و آلمان ائتنیغینی سئچمیشدیر (داها چوْخ کئچمیش سووتلر بیرلیگی اؤلکه‌لریندن). لاکین ۲۰۰۰-جی ایلدن اعتیباراً قانونلار سئرتلئشتیریلمیش و وطنداشلیغا کئچمک زورلاشتیریلمشتیر. == دین == [[File:Kölner Dom nachts.jpg|thumbnail|۱۴۰px|left|<div style="text-align: center;">[[Ren]] nehri kıyısındaki [[Köln Katedrali]], [[Dünya Miras Listesi]]ndedir.</div>]] [[خریستیانلیق]]، آلماندا ۵۳ میلیون (۶۴٪) تارافتارلا ان مشهور اوْلان دینی اینانیشدیر. ایکینجی مشهور اینانج ایسه ۳٫۳ میلیون آدام ایله [[ایسلام]] دینی (۴٪)، داها سوْنرا ایسه هر ایکیسینه اینانان جمعی ۲۰۰٬۰۰۰ آدام (۰٫۲۵٪) ایله بوددیزم و [[یهود]]یلیک گلمکده‌دیر. [[هیندویزم]] ۹۰٬۰۰۰ اینانانا مالیکدیر (۰٫۱٪). آلمانداکی دیگر بوتون دینی ایجماعلار ۵۰٬۰۰۰-دن آز سایدا (وه یا ۰٫۰۵٪ دن) طرفدارا مالیکدیر. تخمیناً ۴٬۲۴ میلیون آلمان ایسه (۲۹٫۶٪) هر هانسی بیر دینه اینانماماقدادیر. [[File:BentoXVI-30-10052007.jpg|thumbnail|140px|sol|<div style="text-align: center;">Şu anki [[Papa]]; [[XVI. Benedictus]], Almanya'nın [[Bavyera]] eyaletinde doğmuştur.</div>]] پروتئستانتلیق قوزئی و شرقد؛ رومان کاتولیکلییه ایسه گونئی و قربده یوغونلاشماکتادیر. بوتون اینانجلار اهالینین تخمیناً ۳۱٪-ده ایحاطه ائتمکده‌دیر. بۇ آنکی پاپا بئنئدیکت اون آلتی باویئرادا دوغولموشدور. آتئیستلر و آقنوستیکلر ده داخیل هر هانسی بیر اینانجا داخیل اولمایان اینسانلار اهالینین تخمیناً ۶٫۲۹٪ سینی تشکیل ائدیر و خوصوصیله کؤهنه شرق آلمان بؤلگه‌لرینده و بؤیوک متروپول بؤلگه‌لرینده یاشاماقدادیرلار. چوخ تورکیه‌دن گلن سوننیلر و شیه‌لرین عیبارت تخمیناً ۳٫۳ میلیون موسلمان اهالیسی ایله بیرلیکده آز سایدا دا شیه واردیر. اؤلکه اهالیسینین۱٫۷٪ سینی مئیدانا گتیرن، اورتودوکس مذهبینه باغلی اینسانلارین بؤیوک اکثریتی سئربلر و قدیم یونان مئیدانا گه‌لر. آلمان، باتی آوروپانین اۆچونجو بؤیوک یهودی اهالیسینه صاحیب اؤلکه‌سیدیر. ۲۰۰۴-جو ایلد، آلمان، ایسرایلده اوْلدوغو کیمی سووت رئسپوبلیکالاریندان گلن یهودی اهالیسی، آلمانین بیرلشمه‌سی زامانی رقم اوْلان ۳۰٬۰۰۰ ایله موقاییسه ۲۰۰٬۰۰۰-دن چوْخ بیر عدده چائتمیشدیر. یهودی اهالیسینین آغیرلیقلی اوْلدوغو شهرلر آراسیندا بئرلین، فرانکفورت و مونهئن وار. تخمیناً ۲۵۰٬۰۰۰ بوددیست آلماندا یاشاییر و بۇنلارین ۵۰٪-ای عاصییا ایممیقراتیدیر. ۲۰۰۵-جی ایلده‌کیائوروبارومترئ آنکئتینئ گؤر، آلمان خالقینین ۴۷٪-ای «بیر یارادیجینین وار اولدوغونا اینانیرام» دوشونجه‌سینی دستکلرکن، ۲۵٪-ای «بیر نؤو روح و یا حیات قایناغینین وار اولدوغونا اینانیرام» و ۲۵٪-ای ده «هر هانسی بیر روح، یارادیجی و یا حیات قایناغینین وار اولدوغونا اینانمیرام» دوشونجه‌سینی منیمسه‌میشلر. == ایقتیصادیات == [[File:S-Klasse W221.jpg|thumbnail|۲۰۰ px|<div style="text-align: center;">Almanya ۲۰۰۷ yılında dünyanın önde gelen ihracatçılarındandı.</div>]] آلمانییا آوروپانین ان بؤیوک میلّی ایقتیصادیاتی، دونیادا اۆچونجو ان بؤیوک عومومی داخیلی هاسیلایا صاحیب اؤلک، ساتین آلما گوجو جوتونده گؤره بئشینجی اؤلکه مؤوقئعسینده‌دیر؛ ۲۰۰۷-جی ایلده‌کیرئال بؤیومه نیسبتی ٪ ۲٫۴ نؤو. صنایعلشمه‌سینی بری اؤلک؛ قلوبال ایقتیصادیاتدا بیر لوکوموتیو، یئنیلیکچی و قاباقجیل اولاراق رول آلمیشدیر. "مادئ این گئرمانی" ائتیکئتلی ایخراج ماللاری اؤلکه‌نین زئنگینلیغیندئکی آنا عونصوردور. آلمانییا ۲۰۰۶-جی ایلده‌کی $ ۱٫۱۳۳ تریلیون [[دوللار]]لیق ایهراجاتییلا دونیانین ان چوْخ ایخراجات ائدن اؤلکه‌سی اوْلموشدور. اؤلک؛ آورو اۆچون اؤلکه‌لری داخیلدیر و ۱۶۵ میلیارد آورو تیجارت چوخونا صاحیب اوْلموشدور. عومومی گلیرینین ۷۰٪ینی خیدمت سئکتورو، ۲۹٫۱٪ اینی صنایع ساحه لری و ۰٫۹٪ اونو دا اکینچیلیک سئکتورو تشکیل ائدیر. چیخاریلان محصوللارین بؤیوک اکثریتینی اوتوموبیل، ماشین، مئتال صنایع و کیمیوی مادّه قوللارینداکی موهندیسلیک محصوللاری تشکیل ائدیر. آلمانییا دونیاداکی کولک توربینلری و گونش انرژیسی تئخنولوگییاسی ساحه‌سینده بیر نؤمره‌لی ایستحصالچینین. هر ایل هاننوور، فرانکفورت و بئرلین کیمی بیر چوْخ آلمان شهرینده بؤیوک بین‌الخلق تیجارت سرگیلر و کونقرئسلر تشکیل ائدیلمکده‌دیر. [[File:Skyline Frankfurt 2011-01.jpg|thumbnail|left|۲۰۰ px|<div style="text-align: center;">Frankfurt önemli bir finans merkezidir ve [[Avrupa Merkez Bankası]]'na ev sahipliği yapar </div>]] دونیانین گلیرلرینی گؤره سیرالانمیش ان بؤیوک ۵۰۰ شیرکتینی گؤسترن فورتونئ گلوبال ۵۰۰ سیرالاماسیندا آلمانییادان ۳۷ شیرکت وار. بۇنلارین ان بؤیوک اون دنه‌سی دایملئر، وولکسwاگئن، آللیانز سئ (ن چوْخ قازانج ائدن شیرکت)، سیئمئنس، دئوتسجهئ بانک (۲. ان چوْخ قازانج ائدن)، ائ. اون، دئوتسجهئ پوست، دئوتسجهئ تئلئکوم، مترو و باسفتیر. ان چوْخ چالیشانا صاحیب شیرکتلر ایسه دئوتسجهئ پوست، روبئرت بوسجه گمبه و ائدئکادیر. دونیا سَوییه‌سینده بیلینن مارکالاری؛ مرسدس-بنز، ساپ، بم‌و، عادیداس، آودی، پورسجهئ، وولکس‌واگئن و نیوادیر. آلمانییا؛ باغلی آوروپا ایقتیصادیاتی و سیاسی بیرلشمه‌نین مودافیعه چیسیدیر. تیجارت قرارلاریندا ایسه آوروپا بیرلیگی عوضولرینین و آب تک بازار قانونلارینین قرارلارینا اویغون حرکت ائدیر. آلمانییا، آوروپانین عومومی پول واحیدی اوْلان آورونو ایستیفاده ائتمکده‌دیر و آلمانییانین پول سیاستی ایله علاقه دار قرارلاری، دیگر آوروزوندا اوْلان اؤلکه‌لر کیمی فرانکفورتداکی آوروپا مرکزی بانکی طرفیندن وریلیر. ۱۹۹۰-جی ایلده‌کییئنیدن بیرلشمه‌دن سوْنرا، حیات ستاندارتی و ایللیک گلیرلر کؤهنه قربی آلمانییا عیالتلرینده یوکسک ایدی و بوتون آلمانییادا بۇ ستاندارتلارین قورونماسی ساغلانیلمایا چالیشیلدی. کؤهنه شرق آلمانییا ایقتیصادیاتینین مودئرنیزاسیاسی و باتی عیالتلرین ستاندارتلارینا اینتئقراسییا اولماسی ۲۰۱۹-جی ایله قدر اوزون مودتلی اولاجاق شکیلده پروقراملاشدیریلمیشدیر و ایللیک قربدن شرقه دوغرو تخمیناً ۸۰ میلیارد دوللار ترانسفئر اولماقدادیر. ۲۰۰۵-جی ایلدن بری ایشسیزلیک نیسبتی ائنیشه کئچمیشدیر و ۲۰۰۸ ژوئن آییندا سون ۱۵ ایلین ان آشاغی سَوییه‌سینه گئریلیه‌رک ۷٫۵٪ آ چائتمیشدیر. یوزده نیسبتلر باتی آلمانییادان شرقه دوغرو۶٫۲٪ ایل ۱۲٫۷٪ آراسیندا دییشمکده‌دیر. بۇ آنکی حؤکومت محدودلاشدیریجی بیر مالیییه سیاست ایزله‌ایب ایجتیماعی سئکتورونداکی ایشلرده کسیلمه‌یه گیتمیشکئن، شانسؤلیئ آنگئلا مئرکئل حؤکومتی ایشچی بازاری و ریفاه سَوییه‌سی آدینا بیر سیرا ایصلاحات حیاتا کئچیرمیشدیر. === اسکیناسلار === ۲۰۰۴-جو ایلین ایلک آلتی آییندا آلمانییادا ان چوْخ ساختاسی ائدیلن بانکنوت ۵۰ آورو (۴۳٫۶٪)، سوْنرا ۲۰ آورو (۲۸٫۲٪) و ۱۰۰ آورو (۲۱٫۳٪) بانکنوتلاری ایدی. ۵۰۰ آورو پوللارین ساختادیر ایسه چوْخ نادیر گؤرولوردو. ۲۰۰۴-جی ایلده آوروپا بؤلگه‌سینده جمده تخمیناً ۵۹۴٬۰۰ ساختا پول اورتایا چیخاریلدی. ۲۰۰۵-جی ایلده بۇ عدد ۵۷۹٬۰۰۰ و ۲۰۰۶-جی ایلده ده ۵۶۵٬۰۰۰ ائ گئریله‌دی. آلمانییادا قئید آلتینا آلینان ساهتئجیلیک سایی دا سون ایللرده (۲۰۰۴) ۸۰٫۵۸۳ دن ۴۰٫۲۰۴ (۲۰۰۷) ائ گئریله‌دی. آورونون بازارا چیخاریلما مرحله سینده چوخو دفعهساختا ۳۰۰ و ۱۰۰۰ آورو (بو پوللارین گئرچکلری یوخ ایدی) پوللارین دا بازارا چیخاریلماسی جهدینده اوْلدو و بعضی حاللاردا بۇ جهد مووففقیتله نتیجلندی. ۲۰۰۶-جی ایلده ۲۰ آورو بانکنوتلار ۳۶٪ لیک نیسبتله ان چوْخ ساختاسی ائدیلن بانکنوتتو. ۲۰۰۳-جو ایلده سویس بانکنوتلاریندان ۴ میلیون سویس فرانکی دیرینده‌کی ۸٫۲۷۷ عددینین ساختا اوْلدوغو موعین اوْلوندو. نومینال دیره گؤره (تئداوولدئکی جمعی پول ۳۴ میلیارد فرانک) حسابلاندیغیندا ساختا پول پایی ۰٫۰۲۲٪ دیر. ۴ میلیون ساختا فرانکتان ۲٬۳ میلیون فرانک فاکسیمیلئ-بانکنوت دئییلن ساختا بانکنوتلارین. بۇ بانکنوتلار تشکیل قورو پول آکلامادا، پول تئسلیماتی ائدیلرکن سویس بانکنوتلارینی تانیمایان آلانلار دولاندیرمادا ایستیفاده ائدیلر. فاکسیمیلئ-بانکنوتلار عومومیتله گئرچک پوللارین آراسینا یئرله‌شدیریلمیش دسته‌لر حالیندا الدن چیخاریلیر. سویس‌ده‌کیآورو ساختاچیلیغین ان چوْخ پروبلئم یاشانان مؤوزولاردان بیریدیر. ۲۰۰۴-جو ایلده ۲ میلیون آورو دیرینده ساختا آورو کاغیذ و سیککه‌نی ال قویولدو. بونون یانیندا ۱ میلیون دوللار دیرینده دوللار ساختاچیلیغین ده ائدیلمیشدیر. دیر باخیمیندان ۱۰۰ فرانک بانکنوتلار ۲۰۰۳-جو ایلد ۵۳٪ لوک ایستیفاده نیسبتییله ان اعتیبارلی بیریمدی. بۇ واحیدی ۱۶٪ لیق نیسبتله ۵۰ فرانک بانکنوتلار و۱۴٪ لوک نیسبتله ۲۰ فرانک بانکنوتلار تقیب ائدیر. ان آز ساختاسی چیخاریلان بانکنوتلار ۲٫۹٪ نیسبتییله ۱۰۰۰ فرانک بانکنوتلاری. آیریجا رسمی اولاراق بازاردا اولمایان ۲۰۰۰ فرانک بانکنوتلار دا موعین اوْلونموشدور. بعضی ساهتئجیلیکلئر ائله دیقته چارپاندیر کی فدرال بانکین تجروبه‌لی ایشچیلری و پولیسه باغلی ساختا پول بیریملئریندئکی وضعیفه‌لیلر و پول سایما ماشینلاری بۇ پوللاری تانییا بیلرلر. === اینفراستروکتور === [[File:Two Ships-Hamburg.jpg|left|thumbnail|۲۰۰ px|<div style="text-align: center;">[[هامبورق]] Limanı [[Avrupa]]'nın ikinci büyük limanıdır</div>]] آوروپادا مرکزی بیر مؤوقئعده اولماسی، آلمانییانی اهمیتلی بیر نقلیات علاقهنؤقته‌سی حالینا گتیرمیشدیر. بۇ وضعیت اؤلکه‌نین سیخ و موعاصیر نقلیات شبکه‌سی سایه‌سینده رئاللاشمیشدیر. بۇ شبکه‌نین ان مشهورلاری، دونیادا جمعی اوزونلوقدا اۆچونجو ان بؤیوک اوْلان گئنیش موتورلو واسیطه یولو (وتویول) دور. اوتویوللاردا بعضی مارشروتلاری آراسیندا سورعت سینیرلاماسینین اولماماسی دا اهمیتلی بیر خوصوصیتدیر. آلمانییا چوْخ مرکزلی بیر سورعتلی قاتار شبکه‌سی قورموشدور. اینتئرجیتیئخپرئسس دیگر آدییلا ایجئ عومومیتله قونشو اؤلکه‌لرده‌کیبؤیوک شهرلره و مسافه‌لره نقلیات تمین ائتمکده‌دیر. قاتارلارین سورعتلری ۱۶۰ کم / سا ایله ۳۰۰ کم / سا آراسیندا دییشمکده‌دیر و ان اوست ایره‌لی خیدمتی دئوتسجهئ باهن وریر. اولاشیملار ۳۰ دقیقه لیک، ساعاتلیق و یا ایکی ساعاتدا بیرلیک پئرییوتلار شکلینده رئاللاشمادان. [[File:ICE3-Einfahrt-Dortmund.jpg|thumbnail|left|۲۰۰px|<div style="text-align: center;">آلمانداکی بیر سورعتلی ترن</div>]] آلمانییا دونیانین بئشینجی بؤیوک انرژی ایستهلاکچیسی دئییل و ۲۰۰۲-جی ایلده ایلک انرژی احتییاجینین اوچده ایکیسی ایتهالاتلا قارشیلانمیشدیر. عئینی ایل آلمانییا، آوروپانین ان بؤیوک ائلئکتریک ایستهلاکچیسی اوْلموشدور: جمعی اولاراق ائلئکتریک ایستهلاکی ۵۱۲٫۹ تئراواتت-ساعات اولاراق رئاللاشمیشدیر. حؤکومت سیاستی؛ گونش، کولک انرژیسی، بییودیزئل، هیدرولئکتریک و گئوتئرمال انرژی کیمی یئنیلنه بیلر انرژی قایناقلارینین توسعه ائتدیریلمه‌سینی وورغولاییر. انرژییه قناعت اؤلچومونون نتیجه‌لرینه گؤر، انرژی محصولدارلیغی ۱۹۷۰-جی ایللرین باشلاریندان بری توسعه ائتمکده‌دیر. حؤکومت، ۲۰۵۰-جی ایلده اؤلکه‌نین انرژی احتییاجینین یاریسینی یئنیلنه قایناقلاردان قارشیلاما آدینا بیر حدف قویموشدور. ۲۰۰۰-جی ایلده حؤکومت و آلمانییا نووه گوج صنایعسی؛ ۲۰۲۱ئ قدر نووه ستانسییالاری پیلله‌لی اولاراق آزالتما مؤوزوسوندا آنلاشمیشتیرلار. لاکین یئنیلنه بیلر انرژی، انرژی ایستهلاکیندا اوْلدوقجا آشاغی پایا مالیکدیر. ۲۰۰۶-جی ایل انرژی ایستهلاکینین قایناقلارا گؤره داغیلیمی بۇ شکیلده رئاللاشمیشدیر: مایئ یاناجاق (۳۵٫۷٪)؛ کؤمور (۲۳٫۹٪)؛ طبیعی قاز (۲۲٫۸٪)؛ نووه انرژی (۱۲٫۶٪)؛ سو و کولک گوجو (۱٫۳٪)؛ دیگرلری (۳٫۷٪). == علم == [[File:Einstein1921 by F Schmutzer 4.jpg|thumbnail|left|150 px|<div style="text-align: center;">Albert Einstein - ۱۹۲۱</div>]] آلمان گئچمیشتئن بئری موختلیف علمی آلانلاردا ائن گؤزئ چارپان آراشدیرمالارین بازیلارینا ائو ساهیپلیغی یاپماکتادیر. نوبئل موکافاتی بوگونئ کادار ۱۰۱ آلمان تارافیندان آلینمیشتیر. آلبئرت ائینستئین وماخ پلانجکین چالیشمالاری موعاصیر فیزیغین تئمئللئری آدینا چوْخ واجیبدیر و داها سوْنرالاری بۇ چالیشمالار ورنئر هئیزئنبئرق وماخ تارافیندان گئلیشتیریلمیشتیر آنادان اوْلموشدور. بۇ آدلار، داها اؤنجئلئری یئتیشمیش هئرمانن وون هئلمهولتز جوزئف وون فراونهوفئر ودانیئل قابریئل فاهرئنهئیت کیمی ایسیملئردئند ائتکیلئنمیشتیر. یلهئلم جونراد رؤنتگئن اون-ایشینینی کئشفئتمیشتیر وبو هئم آلمانجادا هئم دئ دیغئر دیللئردئ رؤنتگئنستراهلئن (رؤنتگئن ایشینلاری) ایسمییلئ آنیلمیشتیر. بۇ باشاری اونو، ۱۹۰۱-جی ایلده ایلک نوبئل فیزیک موکافاتی کازانان کیشیسی یاپمیشتیر. سپئیس موهئندیسی ئرنهئر وون براون، ایلک اوزای روکئتینی گئلیشتیردی وداها سوْنرا ناسانین اؤندئ گئلئن اویئلئریندئن اوْلدو، آبدنین آپوللون پروگرامینین باشاریسینا اؤنجولوک ائدئن ساتورن بئش آی روکئتینی گئلیشتیردی. هئینریجه رودولف هئرتزین ائلئکترومانیئتیک ایشین اوپئراتئس چالیشمالاری، موعاصیر تئلئکومونیکاسیونون گئلیشیمینین تئمئلینی اولوشتورموشتور. ۱۸۷۹-جی ایلده لئیپسیق اونیورسیتئسیندئ ایلک لابوراتوارینی اینشا ائدئن wیلهئلم wوندت، دئنئیسئل پسیکولوژینین آتاسی اولاراق قبول ائدیلمیشدیر. آلئخاندئر وون هومبولدتون دوغا بیلیمجی وکاشیف اولاراق ائتدیگی چالیشمالار، بییوجوْغرافیانین تئمئلینی اولوشتورموشتور. [[File:Cleanroom1.jpg|thumbnail|sol|۲۰۰ px|<div style="text-align: center;">[[اشتوتقارت]]'ta Mikroelektronik Üretim için kapsamlı tozsuz oda birimi</div>]] جارل فریئدریجه گاوسس، داوید هیلبئرت، بئرنهارد ریئمانن، قوتفرید لئیبنیتس، کارل wئیئرستراسس وهئرمانن wئیل کیمی موهوم ماتئماتیکچیلئر دئ آلمانییادا دوغموشتور. آلمان، آوروپادا ماتباایی ایلک کوران یوهان قوتئنبئرق، گئیگئر سایاجینین خالیقی هانس گئیگئر وایلک تام آوتوماتیک دیگیتال بیلگیسایاری یاپان کونراد زوسئ کیمی بیر چوْخ اونلو کشیف وموهئندیسین واتانیدیر. فئردیناند وون زئپپئلین، اوتتو لیلیئنتهال، گوتتلیئب دایملئر، رودولف دیئسئل، هوگو ژونکئرس وکارل بنز کیمی آلمان موجیت، موهئندیس وساناییجی موعاصیر اوتوموتیو وهاوا اولاشیم تئکنولوژیسینین شئکیللئنمئسینئ یاردیم ائتمیشلئردیر. آلمانداکی موهوم آراشدیرما بیریملئری ماکس پلانک طایفا، هئلمهولتز-گئمئینسجهافت وفراونهوفئر-گئسئللسجهافتدیر. وبو کوروملار باغیمسیز و یا هاریجی اولاراق اونیورسیتئت سیستمینئ باغلیدیر علمی اورئتیملئرئ موهوم کاتکیلار ساغلاماکتادیرلار. پرئستیژلی قوتفرید لئیبنیتس wیلهئلم موکافاتی ائلم آدامی و یا آکادئمیسیئنئ وریلمئکتئدیر اونون ایل. اونون بیر اؤدولون دئغئری ان چوْخ ۲٬۵ میلیون آورویئ کادار چیکابیلمئکتئدیر وبو موکافات، دونیادا وریلئن ائن یوکسئک موکافات دئغئرینئ مالیک آراشدیرما اؤدوللئریندئن بیریدیر. == تحصیل == آلمانییادا تحصیلین ایدارئسینین سوروملولوغو، اؤنجئلیک اولاراق فدرال اوستانلئریندیر. فدرال باش تحصیل کونوسوندا اوْلدوقجا کیچیک بیر رول مالیکدیر. ایستئغئ باغلی اولماقلا آناوکولو تحصیلی اوچ وآلتی یاش آراسیندا بوتون چوجوکلارا ساغلانماکتادیر، سوْنراسیندا دا ائن آز دوققوز ایل سورئجئک زورونلو تحصیل واردیر. وایلکؤغرئتیم گئنئلدئ دؤرد ایل سورمئکتئدیر دؤولت اوکوللاری بۇ ایلکؤغرئتیم سورئجیندئ کاتمانلارا آیریلمامیشتیر. [کایناک بئلیرتیلمئلی] بونا زیت اولاراق، اوْرتا اؤغرئتیمدئ اؤغرئتمئنلئرین اؤغرئنجیلئرین یئتئنئکلئرینئ واؤغرئتمئنلئرین تاوسییئسیلئرینئ گؤرئ اؤغرئنجیلئرین گیدئبیلئجئکلئری دؤرد نؤو اوکول وار: گیمناسیوما ائن یئتئنئکلی اؤغرئنجیلئر قئیدیاتدان اولور وگیمنازییانین اونلاری اونیورسیتئت تحصیلینئ حاضیرلار، تحصیل، ائیالئتلئرین سیستمینئ باغلی اولاراق سئکیز و یا دوققوز ایل سورمئکتئدیر؛ رئالسجهولئ داها یایگین اولاراق اوْرتا سیرا اؤغرئنجیلئرئ هیتاپ ائدئر وآلتی ایل سورئر. هاوپتسجهولئ اوکوللاری، اؤغرئنجیلئری مئسلئکی تحصیلئ حاضیرلار وگئسامتسجهولئ دئ اؤنجئکی اوچ نؤوو کاپسایان بیر تحصیل سیستمینی بئنیمسئمئکتئدیر [کایناک بئلیرتیلمئلی] [[File:Ludwig-Maximilians-Universität München.jpg|thumbnail|left|۲۰۰ px|<div style="text-align: center;">[[Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi]] ۱۴۷۲ yılında kurulmuştur.</div>]] اییت بونیئسیندئن ساغلانان اۇلوسلاراراسی اؤغرئنجی دئغئرلئندیرمئ پروقرامی، اوجد اولکئلئری وبیر نئچه طرفداش اولکئدئن ۱۵ یاشینداکی اؤغرئنجیلئرین یئتئنئکلئرینی دئغئرلئندیرمئسی اۆچون تاسارلانمیشتیر. ۲۰۰۶-جی ایلده آلمان اوکول چوجوکلاری اؤنجئکی ییللارا گؤرئ سئوییئلئرینی گئلیشتیردیلئر ویاپیلان ایستاتیستیک آراشدیرمالارا گؤرئ علمی یئتئنئکلئردئ اورتالامانین اوْلدوقجا اوزئریندئ ۱۳. سیرادا اوْلوب، ماتئماتیکتئ ۲۰. سیرادا واوکوما یئتئنئکلئریندئ ایسئ ۱۸. سیرادا بولوناراک اورتالامانین نئ چوْخ اوزئریندئ، نئ دئ آشاغیسیندا کالمیشلاردیر. [۱۱۰] آلمانییادا سوسیو-ایقتیصادی حاللار اوْلدوقجا یوکسکدیر، اؤغرئنجیلئرین پئرفورمانسلاری دا سوسیو-ایقتیصادی فاکتؤرلئردئن دیغئر اولکئلئرئ گؤرئ داها چوْخ ائتکیلئنیر. [۱۱۰] اونیورسیتئیئ گیرمئک اۆچون، لیسئ اؤغرئنجیلئرینین آبیتور سیناوینا گیرمئلئری طلب اوْلونور؛ آیریجا مئسلئک لیسئسی دیپلوماسینا مالیک اوْلان اؤغرئنجیلئر دئ باشوورابیلمئکتئدیر. خوسوسی بیر چیراکلیک سیستمی اوْلان دوعالئ تحصیل، اؤغرئنجیلئرئ مئسلئکی ائغیتیملئرینی بیر شیرکئت بونیئسیندئ سوردورئبیلمئلئرینئ ایزین وریر. بیر چوْخ آلمان اونیورسیتئتی دئولئتئ عاییددیر واؤغرئنجیلئردئن ایستئنئن بیر دؤنئملیک هارچ اوجرئتی ۵۰–۵۰۰ آورو آراسیندا دئغیشمئکتئدیر. [۱۱۱] آلمانداکی اونیورسیتئلئر، اولکئدئکی یوکسئک ائغیتیم ستاندارتلارییلا بین‌الخلق بیر سایگینلیغا مالیکدیر. تهئس. - قس دونیا اونیورسیتئلئر سیرالاماسی کریتئرلئرینئ گؤرئ ۲۰۰۷-جی ایلده ۳ آلمان اونیورسیتئتی دونیادا ایلک ۱۰۰دئ یئر آلاندا، ایلک ۲۰۰دئ اوْلان اونیورسیتئت سایی ۱۱ اوْلدو [۱۱۲] == مدنیت == [[File:Beethoven.jpg|thumbnail|left|140px|<div style="text-align: center;">[[لودويک بتهوون]] (۱۷۷۰–۱۸۲۷), besteci.</div> [[File:Ludwig van Beethoven - Symphonie 5 c-moll - 1. Allegro con brio.ogg|left|140px]]]] آلمان، تاریختئ داس توْرپاق دئر دیجهتئر آوند دئنکئر (شایرلئرین ودوشونورلئرین اولکئسی) دییئ آنیلیر و. ۲۰۰۶-جی ایلدن بۇ یانا آلمان کئندیسینی فیکیرلئرین اولکئسی اولاراق آدلاندیرماکتادیر. آلمان جولتورئ، آلمانین اولوس دئولئت اولاراق دوغماسیندان چوْخ اؤنجئلئری اورتایا چیخدی آلمان دیلی کونوشولان بوتون جوْغرافیایی ائتکیسی آلتینا آلمیشتیر. کؤکلئرینین ائتکیسییلئ آلمانییادا کولتور، آوروپاداکی دین ولایکلیک کیمی زیهینسئل وپوپولئر ائغیلیملئرین ائتکیسییلئ شئکیللئنمیشتیر. بۇ اونلاری آوروپا کولتوروندئن آیری اولاراق خوصوصی بیر آلمان گئلئنئغی تانیملاماک زور اولاجاق بۇ یارگی باغلامیندا دیگر بیر چیکاریم دا تاریخی شاهسییئتلئردئ اولاجاق. وولفقانق آمادئی موتسارت، فرانس کافکا وپاول جئلان موعاصیر دوشونجئدئ بیرئر آلمان یئرلیسی اولمامالارینا باخمایاراق، تاریخسئل حاللاری، ایش و سوسیال ایلیشکیلئرینین آنلاشیلمالاری آچیسیندان آلمان کولتورئل چئورئسینین ایچیندئ دئغئرلئندیریلمئکتئدیرلئر. [[File:Franz Marc 003.jpg|thumbnail|sol|140px|<div style="text-align: center;">[[Franz Marc]]'ın (۱۸۸۰–۱۹۱۶) ۱۹۱۱ yılındaki yapıtı, Blaues Pferd I.</div>]] آلمانییادا کولتورئل کوروملاردان فدرال ائیالئتلئر جاوابدئهدیر. اوزئریندئ کیتابخانا ایله مالی دئستئک ساغلانان ۲۴۰ تییاترو، یوزلئرجئ سئنفونیک اورکئسترا، بینلئرجئ موزئ و ۲۵٫۰۰۰٬۱۶ ائیالئتئ داغیلمیش دورومدادیر. بۇ کولتورئل اوْلاناکلار میلیونلارلا اینسان تارافیندان دئغئرلئندیریلمئکتئدیر: آلمانییادا هر ایل ۹۱ میلیون کیشی موزئلئری زییارئت ائتمئکتئ، ۲۰ میلیون کیشی تییاترو و اوپئرایا گیتمئکتئ و ۳٬۶ میلیون کیشی سئنفونیک اورکئسترالاری دینلئمئکتئدیر. آلمان، لودویق وان بئتهوون، ایوهان سئباستیان باخ، ژوهاننئس براهمس و ریجهارد wاگنئر کیمی دونیاجا اونلو کلاسسیک موسیقی بئستئجیلئرینئ مالیک چیکماکتادیر. ۲۰۰۶دان ایتیبارئن آلمان، دونیاداکی بئشینجی بؤیوک موسیقی پازاری حالینا خئیری و کرافتwئرک، سجورپیونس و راممستئین کیمی موسیقی گروپلارییلا پوپ و روجک موسیقی اوزئریندئ ائتکیلی اوْلدو. بیر چوْخ آلمان رئسسام فارکلی آرتیستیک تارزداکی چالیشمالارییلا بین‌الخلق بیر پرئستیژ کازانمیشتیر. هانس هولبئین، و ماتتهیاس گرونئwالد، آلبرئجهت دورئر رؤنئسانس دؤنئمینین، جاسپار داوید فریدریخ رومانتیکا دؤورون، ماخ ائرنستدئ گئرچئکوستوجولوغون موهوم ساناتچیلارینداندیر. آلمانین کارولئنژ میماریسی و اوتتو میماریسی ایلئ بۇ آلانا ائتدیگی کاتکیلار، رومانئسک میمارینین موهوم هابئرجیلئری اوْلدولار. رئگیون داها سوْنرالاری گوتیک، رؤنئسانس و باروک کیمی تارزلارین موهوم چالیشمالارینین یاپیلدیغی بیر مئکان حالینا گلمیشدیر. آلمان یاخین موعاصیر آکیمدا اؤزئللیکلئ wالتئر گروپیوسون باشلاتتیغی باوهاوس آکیمییلا اوْلدوقجا موهوم بیر یئر تئشکیل ائدیر. عئینی زاماندا، یئنه آلمانلی اوْلان لودویق میئس وان دئر روهئ، ۲۰. یوزییلین ایکینجی یاریسیندا دونیانین ائن اونلو میمارلاریندان بیری حالینا گلمیشدیر. جام جئپهئلی گؤکدئلئنلئر اونون فیکریدیر. === فلسفه === [[File:Immanuel Kant (painted portrait).jpg|thumbnail|left|۱۴۰px|<div style="text-align: center;">[[Immanuel Kant]] (۱۷۲۴–۱۸۰۴), filozof.</div>]] آلمانین فعلسئفئیئ ائتکیسی تاریخ‌سئل اولاراق بؤیوک اؤنئم آرز ائدئر و بیر چوْخ اونوتولماز آلمان فیلوزوفو، اوْرتا چاغدان بئری باتی فعلسئفئسینئ اؤنئملی کاتکیلاردا بولونموشلاردیر. قوتفرید لئیبنیزین راسیونالیزمئ کاتکیلاری؛ کلاسسیک آلمان ایدئالیزمینین ایممانول کانت، قئورق ویلهئلم فریدریخ هئگئل، و فریدریخ ویلهئلم جوزئف سجهئللینگ ژوهانن گوتتلیئب فیجهتئ تارافیندان قورولماسی؛ کارل مارکس و فریدریخ ائنگئلسین کومونیست تئوریگی فورمولئ ائتمئلئری؛ آرتور سجهوپئنهاورون مئتافیزیکسئل پئسیمیزم دئرلئمئسی؛ فریدریخ نیئتزسجهئین پئرسپئکتیویزمی گئلیشتیرمئسی؛ مارتین هئیدئگگئرین وارولوشچولوک اوزئرینئ چالیشمالاری؛ ژورگئن هابئرماسین سوسیال تئوریلئری؛ فعلسئفئنین توسعه ائتمه‌سی آدینا اوْلدوقجا ائتکیلئییجییدیلئر. آلمان ائدئبییاتی، التهئر وون دئر ووگئلئیدئ و ولفرام وون ائسجهئنباجه کیمی یازارلارین چالیشمالارییلا اوْرتا چاغا کادار اوزانابیلمئکتئدیر. ایوهان وولفقانق وون قؤتئ و فریدریخ شیللئر کیمی بیر چوْخ آلمان یازار و شاعیر بؤیوک بیر اونئ مالیک اوْلدولار. قریمم کاردئشلئر تارافیندان باسیلان حالک ماساللاری، آلمان حالک ائدئبییاتینی بین‌الخلق سئوییئدئ اون صاحیبی یاپمیشتیر. ۲۰. یوزییلین ائتکیلی یازارلاری و توماس مانن، بئرتولت برئجهت، هئرمانن هئسسئ، هئینریجه بؤلل، گونتئر گراسستیر. === مدیا === [[File:FrankfurterBuchmesse2008.JPG|thumbnail|sol|۲۰۰px|<div style="text-align: center;">Alman kitap pazarı, her yıl dünya çapında basılan tüm kitapların yaklaşık %۱۸'ini üretmiştir.(۲۰۰۸ yılında [[Frankfurt Kitap Fuarı]])</div>]] آلمان تلویزیون پازاری، ۳۴ میلیون تو صاحیبی ایلئ آوروپانین ائن بویوگودور. بیر چوْخ بؤلگئسئل و میلّی یایین ستاتیون فدرال سیاسی ستروکتورو ایچیندئ کابلو لینکی ایلئ ائدیلیر تشکیل ائدیر. آلمان هانئهالکلارینین یاکلاشیک% ۹۰ی کابلولو یا اویدو یایینینا مالیکدیر و ایزلئییجیلئرین ایجتیماعی کاناللاریندان خوصوصی کاناللارینا قدر ایزلئمئک اۆچون بیر چوْخ سئچیم اوْلاناغی واردیر. اوجرئتلی تو موبیل، عومومی تو یاییمجیلاری زدف و آردنین یایگین دیگیتال کانال ایمکانی سونماسیندان دولایی راغبئت گؤرمئمئکتئدیر. آلمان، بئرتئلسمانن و آخئل سپرینگئر آگ کیمی، دونیانین ان بؤیوک مدیا کورولوشلارینا ائو ساهیپلیغی یاپماکتادیر. آلمانین بیر کوماندا پولسوز تو رئکلامجیلیغی آغلارینین ساهیپلیغینی پروسیئبئنسات۱ اوستلئنمئکتئدیر. آلمان کیتاب پازاریندا هر ایل یاکلاشیک ۶۰٫۰۰۰ یئنی باسیم یاپیلماکتادیر؛ و بۇ راکام بوتون دونیادا باسیلان کیتاپلارین% ۱۸ینئ تئکابول ائدیر، بئله کی، آلمان دونیانین ۳. بؤیوک کیتاب اورئتیجیسی کونوموندا وار [کایناک بئلیرتیلمئلی]. فرانکفورت کیتاب فواری، بین‌الخلق جلیپ و تیجارئتتئ دونیانین ائن اؤنئملی کیتاب فواری اولاراق آنیلماکتادیر و ۵۰۰ ایلین اوزئریندئ بیر زاماندیر دوزئنلئنمئسییلئ آرتیق بیر گئلئنئک حالینا گلمیشدیر. اؤلکه هابئرلئری، اینگیلیس دیلی اولاراق هابئر حاقیندا دئر سپیئگئل، یاییمجی دئوتسجهئ ئللئ و هابئر حاقیندا تهئ لوجالدا یاییملانماکتادیر. آلمان اینتئرنئت کوللانیجیلاری تارافیندان نووامبر ۲۰۰۸دئ ان چوْخ زییارئت ائدیلئن اینتئرنئت سایتلار گووگلئ، یووتوبئ، ائبای، ویکیپئدییا، یاهوو! دور. === سینما === [[File:Berlinale2007.jpg|thumbnail|sol|۲۰۰px|<div style="text-align: center;">Şubat'ta [[Berlin Film Festivali]] sırasında Berlinale Palast.</div>]] آلمان کینوسو، ماخ سکلادانوسکینین ایشلرییله اوْلدوقجا ائرکن زامانلارا اساسلانیر. سینئما، ئیمار جومهوریتی ایللری بویونجا آلمان دیشاوورومجولاری روبئرت یئن و فریئدریجه یلهئلم مورناو ایله تاثیرلی اوْلموشدور. اوتریش منشالی اوْلوب ۱۹۲۶-جی ایلده آلمان وطنداشلیغینا کئچن و دؤیوش اولی آلمان فیلم صنایعسینده کاریئری پارلامیش اوْلان رئژیسسور فریتز لانگین هوللیwوود کینوسو اوزرینده بؤیوک بیر تأثیری اوْلدوغو دئییله بیلر. سسسیز فیلمی متروپولیس (۱۹۲۷) موعاصیر معنادا ائلم فانتاستیکا فیلملرینین آتاسی اولاراق قبول ائدیلیر. ۱۹۳۰-جو ایلده آوسترییالی-آمریکان ژوسئف وون ستئرنبئرگ، ایلک اهمیتلی آلمان سسلی فیلمی اوْلان ماوی مئلئکی ایداره ائتدی و بۇ فیلم آکتریسا مارلئنئ دیئتریجهئ دونیا سَوییه‌سینده بیر اون قازاندیردی. التئر روتتماننین ایداره ائتدیگی ایزلئنیمجی سندلی بئرلین: بؤیوک بیر شهرین سئنفونیسی، شهر سئنفونیسی نؤوونون ایلک اهمیتلی نومونه‌لریندن بیریدیر. لئنی ریئفئنستاهل ایشلرینده یئنی ائستئتیک ائلئمئنتلره یئر ورمیش اولسا دا نازی دؤورو فیلملری عومومی اولاراق تبلیغات آغیرلیقلی اوْلموشدور. ۱۹۷۰ و ۸۰-جی ایللر بویونجا، وولکئر سجهلؤندورفف، ئرنئر هئرزوگ، یم ئندئرس و راینئر ئرنئر فاسسبیندئر کیمی یئنی آلمان سینئماسی رئژیسسورلاری، اکثریتله ائتدیکلری تهریکئدیجی فیلملرله بین‌الخلق آرئنادا قربی آلمانییا کینوسوْنون ایره‌لیله‌مه‌سینه مانع اوْلموشلار. داها یاخین دؤورده‌کیفیلملر اوْلان گوود بیئ لئنین! (۲۰۰۳)، دیوارا قارشی (۲۰۰۴) و دئر اونتئرگانگ (چؤکوش) (۲۰۰۴) بین‌الخلق ایجتیماعیتده اهمیتلی اوغورلار قازانمیشلار. ان یاخشی خاریجی دیلده فیلم آکادئمییا موکافاتی، آلمان ایستحصاللاری اوْلان، ۱۹۷۹-جو ایلده دیئ بلئجهتروممئل (تئنئکئ ترامپئت) آ، ۲۰۰۲-جی ایلده ایرگئندو این آفریقا (افریکانین هئچ بیر یئریند) یئ و ۲۰۰۷-جی ایلده داس لئبئن دئر آندئرئن (باشقالارینین حیاتی) آ گئتمیشدیر. ان تانینان آلمان آکتیورلاری مارلئنئ دیئتریجه، کلاوس کینسکی، هاننا سجهیگوللا، آرمین موللئر-ستاهل، ژورگئن پروجهنو و توماس کرئتسجهمانن. ۱۹۵۱-جی ایلدن بۇ یانا هر ایل تشکیل ائدیلن بئرلین فیلم فئستیوالی، دونیانین قاباقدا گلن فیلم فئستیوالی آراسیندادیر. دونیانین هر یئریندن گلن فیلملری قییمتلندیرمک اوزره بین‌الخلق بیر مونصیف ایشتیراک ائدر و قازانانلار قیزیل و گوموش آیی ایله موکافاتلاندیریلار. هر ایل تشکیل ائدیلن آوروپا فیلم موکافاتلاری مراسیمی، هر ایکی ایلده بیر آوروپا فیلم آکادئمییاسینین (ئفا) اوْلدوغو شهر اوْلان بئرلینده تشکیل ائدیلمکده‌دیر. پوتسدامداکی بابئلسبئرگ ستودییالاری، دونیاداکی گئنیش میقیاسلی فیلم ستودییالارینین ان کؤهنه‌سینین و بین‌الخلق فیلم ایستحصاللاری اۆچون بیر مرکز حالیندادیر. === ایدمان === [[File:Michael Schumacher-I'm the man (cropped).jpg|thumbnail|left|140px|<div style="text-align: center;">[[Michael Schumacher]] yedi defa [[Formula ۱]] şampiyonluğu kazanmıştır.</div>]] ایدمان، آلمان حیاتی‌ندا اهمیت‌لی بیر یئر توتماقدادیر. ییرمی یئددی میلیون آلمان بیر ایدمان کلوبونا عضوودور و بونون یانیندا اون ایکی میلیون آدام فردی اولاراق بیر فعالیتی تعقیب ائدیر. فوتبول، ا​​ن مشهور ایدمان ساحه‌سی‌دیر. ۶٬۳ میلیون رسمی اوزوویله آلمان فوتبول فئدئراسیاسی (دئوتسجهئر فوßبالل-بوند)، دونیادا اؤز نؤوونده ان گئنیش تشکیلات تشکیلات‌دیر. بوندئسلیگا دونیاداکی بوتون پروفئسسیونال ایدمان لیقالاری آراسیندا ان چوْخ تاماشاچی اورتالاماسینا صاحب لیگ‌دیر. آلمان میلّی فوتبول کومانداسی ۱۹۵۴، ۱۹۷۴ و ۱۹۹۰ ایللرینده فیفا دونیا کوبوکونو و ۱۹۷۲، ۱۹۸۰ و ۱۹۹۶ ایللرینده ده آوروپا فوتبول چئمپیوناتینی قازانمیش‌دیر. آلمان، فیفا دونیا کوبوکونا ۱۹۷۴ و ۲۰۰۶ ایللرینده و اوفا آوروپا فوتبول چئمپیوناتینا دا ۱۹۸۸-جی ایلده ائو صاحب‌لیگی ائتمیش‌دیر. ان موفقیت‌لی و مشهور فوتبولچولاری فرانز بئجکئنباور، گئرد موللئر، ژورگئن کلینسمانن، لوتهار ماتتهاوس و اولیور کاهن‌دیر. تاماشاچی‌لار آراسیندا مشهور اوْلان دیگر ایدمان بوداق‌لاری دا هندبول، وولئیبول، باسکئتبول، ​​بوز هوکئیی و تئنیستیر. [[File:AllianzArenaSunset.jpg|thumbnail|sol|200px|<div style="text-align: center;">[[آلیانز آرنا]], [[Bayern Münih]]'in iç saha maçlarına ev sahipliği yapar ve [[2006 FIFA Dünya Kupası|۲۰۰۶ Dünya Kupası]]'nda kullanılmış stadlardandır.</div>]] آلمان دونیادا موهرریک‌لی ایدمان نؤولری‌نین بیرینده قاباقجیل اؤلکه‌لردن بیری‌دیر. یاریش قازانان اوتوموبیل‌لر، کوماندالار و سوروجولر آلماندان چیخماقدادیر. تاریخ‌دکی ان موفقیت‌لی فورمولا ۱ پیلوتو اوْلان میجهائل سجهوماجهئر، کاریئری بویونجا بیر چوْخ اهمیت‌لی موتورسپورلاری رئکوردلارا ایمضا آتمیش‌دیر و ۱۹۴۶-جی ایلدن بۇ یانا تشکیل ائدیلن فورمولا ۱ده ان چوْخ یاریش و چئمپیونلوق قازانان پیلوت وضعیتینده‌دیر. تاریخ‌دکی ان چوْخ قازانان ایسپورجولاردان بیری اوْلوب، میلیارد دول‌لارلیق بیر ثروته مالیک‌دیر. بی ام و و مرسدس ایستئهسالچی‌لاری موهرریک‌لی ایدمان نؤولری‌نین بیرینده قاباقجیل تاکیم‌لاردان‌دیر. فرانسه دا هر ایل تشکیل ائدیلن حؤرمت‌لی یاریش بیر تشکیلاتی اوْلان لئ مانس ۲۴ ساعتی پورسجهئ ۱۶ دفعه قازانمیش‌دیر. آلمان ایدمانچی‌لاری بوتون زامان‌لار اولیمپیا اویون‌لاری مئدال سیرالاماسیندا شرقی و قربی آلمان بیرلیکده دئغئرلئندیریلدیغینیدئ اۆچونجو سیرادا اولاراق اولیمپیا اویون‌لاریندا ان موفقیت‌لی اؤلکه‌لری آراسیندا وار. ۲۰۰۸ یاز اولیمپیادالاریندا آلمان مئدال سیرالاماسیندا بئشینجی سیرادا اولارکن ۲۰۰۶ قیش اولیمپیادالاریندا ایلک سیرادا ایشتیراک ائتمیش‌دیر. آلمان ۱۹۳۶-جی ایلده بئرلین و ۱۹۷۲-جی ایلده دا مونیه اولماق عذره یای اولیمپیا اویون‌لارینا ایکی دفعه ائو صاحب‌لیگی ائتمیش‌دیر. قیش اولیمپیا اویون‌لاری دا ۱۹۳۶-جی ایلده باویئرانین اکیز شهرلری اوْلان گارمیسجه و پارتئنکیرجهئندئ رئاللاشدیریلمیش‌دیر. === آلمان متبخی === [[File:Black Forest gateau.jpg|thumbnail|left|۲۰۰px|<div style="text-align: center;">Bir ''Schwarzwälder Kirschtorte'' (Kremalı pasta çeşidi).</div>]] آلمان متبخی، بؤلگه‌دن بؤلگه‌یه فرق‌لی‌لیک گؤسترمکده‌دیر. باویئرا و سوابیانین گونئی بؤلگه‌لری بونا نومونه‌دیر. بۇ بؤلگه‌لرین متبخ مدنیتی؛ آوستریا و ایسویچرئنینکینئ بنزردیر. دونوز اتی، مال اتی و ائو حئیوان‌لاری اتی ایله ائدیلن یئمک نؤولری آلماندا ایستهلاک ائدیلن یئمک‌لرین قاباقدا گلن‌لری‌نین. خصوصیله دونوز ائتینین آلمان موتفاغینداکی یئری خصوصی‌دیر. آز قالا بوتون بؤلگه‌لرده، یئمک‌لر سوسیس‌لی یئییلیر. آلماندا ۱۵۰۰لرده چوْخ سوسیسکا نؤوو چیخاریلماقدادیر. ان مشهور تروزلر کارتوف، کلم، کؤک، شالغام، ایسپاناق و پاخلانی. اوْرقانیک قئیدا ساتیشی بیر بازار حالینا گلمیش‌دیر و ساتیلان مهسوللارین% ۳٫۰ 'ونو بۇ قروپ قئیدالار اولوشتورور. بۇ بیر ترئند حالیندا یوکسلمکده‌دیر. مشهور بیر آلمان دییش بئله دئمکده‌دیر: "ناهار بیر ایمپراتور، گونورتا یئمیی بیر کرال و آخشام یئمیی بیر کاسیب کیمی‌دیر." ناهار عومومیتله تاخیل‌لی یئمک‌لرله و بال یا دا رئچئل‌لی چؤرکله ائدی‌لر. آلمان‌لارین بیر قیسیمی ناهاردا سویوق یئمک‌لری یا دا پئن‌دیرلی چؤریی سئچیم ائدیر. اؤلکه‌ده ۳۰۰-دن چوْخ چؤرک نؤوو سوبالاردا ساتیلماقدادیر. [[File:Buffet Germany.jpg|thumbnail|sol|۲۰۰px|<div style="text-align: center;">Tipik bir peynir ve soğuk yemek servisi</div>]] باشقا اؤلکه‌لردن گلن ایممیقرانت‌لار سایه‌سینده، آلمان متبخی و گونده‌لیک یئمک وردیش‌لری بیر چوْخ متبخ‌دن تسیرلنمیش‌دیر. پیززا و ماکارون کیمی ایتالیان یئمک‌لری، دؤنر کیمی تورک و عرب یئمک‌لری خصوصیله بؤیوک شهرلرده اوْلدوقجا مشهور اولاراق ساتیلماقدادیر. بئینلخالق بورگئر زنجیرلری و چین رئستورانت‌لار اؤلکه‌نین بیر چوْخ یئرینه یاییلمیش‌دیر. هیند، یاپون و دیگر آسیا موتفاک‌لاری‌نین پوپولئریتئسی آرتماقدادیر. یوکسک پروفیل‌لی دوققوز آلمان رئستوران، رئستورانت‌لار بئینلخالق دئرئجئلئندیرئن میجهئلین رهبری طرفین‌دن اوچ اوْلدوزلو اولاراق اعلان ائدیلمیش‌دیر. یئنه ۱۵ رئستوران ایکی اوْلدوز آلمیش‌دیر. شرابین اؤلکه‌نین بیر چوْخ سئقمئنتینده مشهور اولماسینا باخمایاراق آلمانین میلّی ایچکی‌سی پیوه اولاراق بیلینمکده‌دیر. آلماندا آدام باشینا پیوه ایستهلاکی ایللره گؤره دوشمه‌سینه باخمایاراق، آدام باشینا ایللیک ۱۱۶ لیتر ایله اوست سیرالارداکی یئرینی قوروماقدادیر. ۱۸ باتی اؤلکه‌سی اوزرینده ائدیلن آراشدیرمالار نتیجه سینده آلمان؛ آدام باشینا ایسپیرت‌سیز ایچکی ایستهلاکی مؤوضوسوندا ۱۴. ، آدام باشینا مئیوه سویو ایستهلاکیندا ایسه ۳. اوْلموش‌دور. بون‌لارین خاریجینده، مینئرال‌لارلا سو و سجهورلئ (مئیوه سویو ایله قاریشدیریلمیش) آلماندا چوْخ مشهوردور. === جمعیت === [[File:Claudia Schiffer in London.jpg|thumbnail|left|140px|<div style="text-align: center;">Almanya'nın dünya çapında [[Ulusal Marka Göstergesi|olumlu tanınmışlığı]] vardır. ([[Claudia Schiffer]], model)</div>]] ۲۰۰۶ دونیا کوبوکون‌دان بری، اؤلکه‌نین ایمیجی داخی‌لی و خاریجی دونیادا دییشمیش‌دیر. بۇ تورنیردن سوْنرا، ایللیک ائدیلن میلّی مارکا گؤسترمکله آراشدیرماسینا آلمان اوست سیرالارا تیرمانمیش و ۲۰۰۸-جی ایلده لیدئرلییه چاتمیش‌دیر. ۲۰ فرق‌لی اؤلکه‌دن اینسان‌لارا اؤلکه‌نین تانینمیش‌لیغی؛ مدنیت، سیاست، ایخراجات، اؤلکه‌نین اینسان‌لاری، اؤلکه‌یه توریزم، ایممیقرانت‌لارین ماراغینی چکمه و اینوستیسیالار باخیمین‌دان سوروشولموش‌دور. بیر باشقا قلوبال دوشونجه آراشدیرماسی ببج طرفین‌دن ائدیلمیش و نتیجه‌ده آلمانین، ۲۲ قاباقدا گلن اینوستور اؤلکه‌سی آراسیندا ان موسبت تأثیره صاحب اؤلکه اوْلدوغو اورتایا چیخمیش‌دیر. % ۵۶لیک بؤیوک بیر قروپ اؤلکه حاقیندا موسبت دونیاگؤروشونه ساهیبکن، % ۱۸لیک بیر قیسیم اؤلکه‌یه منفی باخماقدادیر. آلمان قانونی و ایجتیماعی اولاراق هوموسئکسوال‌لارا قارشی تولئرانس‌لی‌دیر. عائله بیرلیکده‌لییه ۲۰۰۱-جی ایلدن بری ایجازه وریلیر. گئیلئر و لئزبیئنلئر قانونی اولاراق یولداش‌لاری‌نین بیولوژی اوشاق‌لارینی اؤولادلیغا گؤتوره بیلر (اؤگئی اوشاق اولاراق). ایکی بؤیوک آلمان شهری‌نین بلدیه باشچی‌سی، گئی اوْلدوژک‌لارینی اعلان ائتمیش‌دیر. [[File:Neuschwanstein Castle panorama.jpg|thumbnail|sol|240px|<div style="text-align: center;">Alman toplumu tatillere oldukça para ayırmaktadır.([[Neuschwanstein|Neuschwanstein Şatosu]])</div>]] ۲۰. عصرین سون اون ایل عرضینده آلمان، ایممیقرانت‌لارا قارشی موقع‌ینی دییشدیرمیش‌دیر. ۹۰-جی ایللرین اورتاسینا قدر اومومی دوشونجه آلمانین بیر کؤچ اؤلکه‌سی اولمادیغی ایستیقامتینده ایدی. بونا قارشی اهالی‌نین ۱۰٪-ی آلمان اولمایان کس‌لردن میدانا گلمکده ایدی. گاستاربئیتئرلارین (ماوی یاخالی، قوناق ایشچی) اؤلکه‌یه گیریشی‌نین بیتمه‌سین‌دن سوْنرا، بۇ سیغینماجی‌لار تولارئ ائدیلدی‌لر. حال-حاضردا حؤکومتین و آلمان جمعیتی‌نین دوشونجه‌سی نظارت آلتیندا ایختیساس‌لی ایممیقرانت‌لارین اؤلکه‌یه گلیشی‌نین قبول ائدیله بیلر اوْلدوغودور. [۱۴۶] ۱۹۸۴-جو ایلده ۴٬۴ میلیون اوْلان آلماندا یاشایان خاریجی اهالی‌سی، ۲۰۰۸-جی ایلده ۷٬۳ میلیونا چیخمیش‌دیر. ۲۰۰۵-جی ایلدکی ۵۸ میلیارد آورو تتیل هارجاماسییلا آلمان، بۇ مؤوضودا بیرینجی اوْلموش‌دور. ان مشهور گزینتی یئرلری آوستریا، [[ایسپانیا]]، ایتالیا و فرانسه دیر. == گؤرونتولر == <gallery "mode="traditional&quot;" "class="cente&quot;&quot;"> File:Bildleiste Deutschland.02.jpg File:Aachen Cathedral North View at Evening.jpg File:St cyriakus gernrode tuerme02.jpg File:Limburg Dom voll 2.JPG File:Freiburger Münster.jpg File:2004-06-27-Germany-Wuerzburg-Lutz Marten-Residenz side view 1.jpg File:Sanssouci.jpg File:Braniborská brána.jpg File:Spiegelgalerie Herrenchiemsee.jpg File:Cologne Cathedral.jpg File:Neuschwanstein Castle (532850).jpg File:Einsteinturm 7443.jpg File:Neue Nationalgalerie Berlin 2004-02-21.jpg File:Olympiastadion Muenchen.jpg File:Herz-Jesu-Kirche Munich September 2014 02.JPG File:Hamburg, Barkassenfahrt NIK 3541.jpg File:Georg Wilhelm Friedrich Hegel00.jpg File:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg File:Gottfried Wilhelm von Leibniz.jpg File:Martin Luther by Lucas Cranach der Ältere.jpeg File:Marx old.jpg </gallery> == نوتلار == {{Notelist|group=efn}} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اوروپا اؤلکه لری}} {{جی 20}} {{Authority control}} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:آلمان]] [[بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر]] [[بؤلمه:مرکزی اوروپا اؤلکه‌لری]] [[بؤلمه:اوروپادا اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:فدرال جومهوریتلر]] [[بؤلمه:جی ۷ اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:جی ۸ اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:جی ۲۰ اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:آلمانجا دانیشان اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:ناتو اؤلکه‌لری]] [[بؤلمه:اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر]] [[بؤلمه:اوروپا بیرلییینین عوضو دؤولتلری]] [[بؤلمه:آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری]] [[بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:۱۸۷۱ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:۱۹۴۹ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:۱۹۹۰ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:غربی اوروپا اؤلکه‌لری]] 0tpveozh5m6p2ko6vbzc9hu9d79sv9i 0 1188 1591793 1585716 2026-08-16T02:58:31Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591793 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--> | official_name = امیرداغ | settlement_type = شهر | image_skyline = | image_caption = | image_blank_emblem = | blank_emblem_type = | image_map = Afyonkarahisar location Emirdağ.png | map_caption = Location in Turkey | pushpin_map = Turkey | coordinates = {{Coord|39|01|N|31|09|E|region:TR|display=inline,title}} | subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌نین لیستی|اؤلکه]] | subdivision_name = {{بایراق|Turkey}} | subdivision_type2 = [[تورکیه اوستانلاری|اوستان]] | subdivision_name2 = [[افیون قاراحیصار اوستانی|افیون قاراحیصار]] | leader_title = Governor | leader_name = Halil İbrahim Acır | leader_title1 = Mayor | leader_name1 = Serkan Koyuncu ([[Justice and Development Party (Turkey)|AKP]]) | area_footnotes = {{Turkey district areas|SOURCE}} | area_blank1_title = District | area_blank1_km2 = {{Turkey district areas|Afyonkarahisar|Emirdağ}} | elevation_m = 1100 | population_footnotes = {{Turkey district populations|SOURCE|Afyonkarahisar}} | population_as_of = {{Turkey district populations|YEAR}} | population_urban = {{Turkey district populations|Afyonkarahisar|Emirdağ|şehir}} | population_blank1_title = District | population_blank1 = {{Turkey district populations|Afyonkarahisar|Emirdağ|toplam}} | population_density_blank1_km2 = auto | timezone = [[Eastern European Time|EET]] | utc_offset = +۲ | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +۳ | postal_code_type = [[Postal code]] | postal_code = 03600 | area_code = 0272 | registration_plate = [[Turkish car number plates|03]] | blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank_info = [[Semi-arid climate|BSk]] | website = {{URL|http://www.emirdag.gov.tr}} }} '''امیرداغ''' [[تورکیه]] جۆمهوریتی‌نین بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۱۹٬۱۶۴نفر اهاليسي وارمیش<ref>City, town and village population([http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=34&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html)TURKISH rapor.tuik.gov.tr]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} STATISTICAL INSTITUTE، May 2012|کد دیل(en)</ref><ref>Turkey: largest cities and towns and statistics of their population([http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-215)World world-gazetteer.com]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Gazetteer،6 May 2012دیل/(en)</ref>. == قایناقلار == {{قایناق}} ==خاریجی لینکلر== * [https://web.archive.org/web/20070927000544/http://www.doaks.org/abstracts05/ByzSym05Lightfoot.html Christopher S. Lightfoot, ''Trade and Industry in Byzantine Anatolia – The Evidence from Amorium'', 2005 (abstract)] * [http://www.amoriumexcavations.org/ Archaeological site of Amorium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080923121338/http://www.amoriumexcavations.org/ |date=2008-09-23 }} * [http://www.emirdag.bel.tr/ Emirdağ Municipality web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161024215731/http://www.emirdag.bel.tr/ |date=2016-10-24 }} * [http://www.emirdag.gen.tr/ News about Emirdağ] {{آمبار بؤلمه}} {{تورکیه ناحیه‌لری|provname=افیون قاراحیصار|sortkey=Emirdag|image=Afyonkarahisar}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Emirdag}} [[بؤلمه:یاشاییش یئرلری افیون قاراحیصار اوستانیندا]] [[Category:Populated places in Emirdağ District]] [[Category:Archaeological sites in the Aegean Region]] [[بؤلمه:تورکیه شهرلری]] [[Category:Districts of Afyonkarahisar Province]] [[Category:Amorium]] ad7dq9xg9eiyhq73u0gho0vhd8266qq 0 1975 1591800 754581 2026-08-16T06:15:54Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591800 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = Bandar Abbas | native_name_lang = fa | native_name = بندر عباس | other_name = Gombroon, {{Lang|fa|گامبرون}} | settlement_type = City | image_skyline = Bandarabbas-sahel-2.jpg | image_caption = A view of the Taleghani Boulevard area | image_seal = Bandar Abbas government logo.svg | nickname = The Crab Port | motto = | image_map = | map_caption = | pushpin_map = Iran | pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_caption = | coordinates = {{Coord|27|11|N|56|16|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌]] | subdivision_name = {{بایراق|ایران}} | subdivision_type1 = [[ایران اوْستانلاری]] | subdivision_name1 = [[هورموزقان اوستانی]] | subdivision_type2 = [[ایران بؤلگه‌لری]] | subdivision_name2 = [[Bandar Abbas County|Bandar Abbas]] | subdivision_type3 = [[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)]] | subdivision_name3 = [[Central District (Bandar Abbas County)|Central]] | established_title = Settled | established_date = prior to 600 BCE | government_type = Municipality | leader_title = [[بندرعباس]] | leader_name = Abbas Aminizadeh | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_total_sq_mi = | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> | area_land_sq_mi = | area_water_km2 = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = 9 | elevation_ft = 30 | population_footnotes = | population_urban = 526,648 <ref>https://www.amar.org.ir/english</ref> | population_metro = | population_as_of = 2016 Census | population_est = | population_est_as_of = | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_note = | timezone = [[ایرانین رسمی ساعاتی]] | utc_offset = +3:30 | timezone_DST = [[ایرانین رسمی ساعاتی]] | utc_offset_DST = +4:30 | postal_code_type = Postal code | postal_code = 79177 | area_code = (+98) 076 | website = {{URL|http://bandarabbas.ir/}} }}<!-- Infobox ends --> '''بندرعباس''' شهری [[هورموزگان اوستانی]]نین مرکزیدیر. بو شهرین اسکی آدی گامبرون اولوبدور. بو شهر شاه عباس صفوی الیله، پورتاغاللیلار الیندن آزاد اولاندان سونرا، بندعباس آدی آلدی. بو شهرین نوفوسو، ۲۰۰۶-جی ایلين نوفوس سایی‌سی اساسيندا ۴۳۵٬۷۵۱ نفر ایمیش. == قایناقلار == {{قایناق}} ==خاریجی لینکلر== {{آمبار بؤلمه|Bandar Abbas|بندرعباس}} {{Wikisource1911Enc|Bander Abbāsi}} * [http://www.iranchamber.com/cities/bandar_abbas/bandar_abbas.php Bandar Abbas on Iran Chamber Society (www.iranchamber.com)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180501224800/http://www.iranchamber.com/cities/bandar_abbas/bandar_abbas.php |date=2018-05-01 }} * [https://web.archive.org/web/20071215024601/http://www.maroos.net/abbas.htm Bandar Abbas Port] * [https://web.archive.org/web/20071024003217/http://www.hums.ac.ir/english/province/hormozgan%20english/bandar_abbas.htm www.hums.ac.ir/english/province/hormozgan english/bandar_abbas.htm] {{هورموزقان اوستانی}} {{ایرانین اوستان مرکزلری}} {{ایرانین ان بؤیؤک شهرلری}} {{Authority control}} [[بؤلمه:بندرعباس بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری]] [[بؤلمه:هورموزگان اوستانی‌نین شهرلری]] [[بؤلمه:ایران اوستان‌لاری‌نین مرکزلری]] qvh6w9eunjivf3gamut2h7v8j8na8e3 0 2088 1591801 1448171 2026-08-16T06:41:30Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591801 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = بوندابرگ | state = qld | image = Poste Bundaberg.JPG | caption = بوندابرگ اوْرتاسی | latd =24 |latm =51 |lats =0 | longd =152 |longm =21 |longs =0 | pushpin_label_position = left | postcode = 4670 | lga = [[Bundaberg Regional Council|Bundaberg Region]] | stategov = [[Electoral district of Bundaberg|Bundaberg]] | fedgov = [[Division of Hinkler|Hinkler]] | pop = 71,000 approx. (2011) | pop_year = 2006 | pop_footnotes =<ref name="ABS">{{Census 2006 AUS | id = 3045 | name = Bundaberg (Statistical District) | quick = on | accessdate =3 March 2011}}</ref> | poprank = 26th | density = 268.6 | coordinates = | est = 1870 | area = 252.6 | timezone = [[UTC10|AEST]] | utc = +10 | timezone-dst = | utc-dst = | dist1 = 385 | location1 = [[بریزبین]] | mintemp = 16.3 | maxtemp = 26.5 | rainfall = 1142.6 }} '''بوندابرگ''' {{اینگیلیسجه|Bundaberg}}[[اوسترالیا]]نین [[کوئینزلند]] اوستانی‌نین [[وید بای بورنت]] بؤلگه‌سینده یئرلَشن بیر شهردیر.بو شهرین ۲۵۲.۶ کم مساحت ایله ۷۱۰۰۰ نفر جمعیتی واردیر. == نوْت‌لار == {{Reflist|group=note}} == اتک یازی‌لار == {{اتک یازی}} == قایناق‌لار == * {{ویکی قایناقلاماسی |باغلانتی=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bundaberg&oldid=667405307 |باشلیق=Bundaberg |دیل=اینگیلیسجه |یوخلاما=‏۳ جولای ۲۰۱۵ }} == بیرده باخ == * [[اوسترالیا شهرلری‌نین لیستی]] == ائشیک باغلانتی‌لار == * [http://bundaberg.qld.gov.au/ بوندابرگ رسمی سایتی] * [http://queenslandplaces.com.au/bundaberg کوئینزلند بیلیم‌یوردونون بندابرگ شعبه‌سی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927195822/https://queenslandplaces.com.au/bundaberg |date=2020-09-27 }} * [http://www.portbris.com.au/bundaberg بوندابرگ بندری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506151037/http://www.portbris.com.au/bundaberg |date=2008-05-06 }} <br/> {{قارداش_تاساری‌لار_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Bundaberg,_Queensland | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{اوسترالیا شهرلری}} [[بؤلمه:اوسترالیا شهرلری]] [[fa:]] [[tr:]] 8hv9e4g9b09enzux10wnfkfgfiz2jz3 0 2300 1591804 615635 2026-08-16T07:24:05Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591804 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = تاونزویل | state = qld | image = Mount Stuart, Townsville.jpg | caption = Townsville from [[Castle Hill, Queensland|Castle Hill]] | latd = 19 | latm = 15 | lats = 23 | longd = 146 | longm = 49 | longs = 6 | pushpin_label_position = left | pop = 189238 | pop_year = June 2013 (est.) | pop_footnotes =<ref>{{وب قایناقلاماسی |باغلانتی=http://www.townsville.qld.gov.au/townsville/cityprofile/Pages/default.aspx#population |باشلیق= تاونزویل شهری‌نین آمارلاری |یازار = |تاریخ=|امک= |یاییملاییجی=TOWNSVILLE CITY COUNCIL |یوخلاما تاریخی= 1 May 2014 |دیل= اینگیلیسجه}}</ref> | poprank = 13th | density = 1061 | density_footnotes = | est = 1865 | postcode = | elevation = | elevation_footnotes = | area = 140.2 | area_footnotes = | timezone = [[UTC+10:00|AEST]] | utc = +10 | mayor = [[Jenny Hill (politician)|Jenny Hill]] | dist1 = 1300 | dir1 = | location1 = Brisbane | lga = City of Townsville | region = | county = [[County of Elphinstone|Elphinstone]] | stategov = [[Electoral district of Townsville|Townsville]] | stategov2 = [[Electoral district of Thuringowa|Thuringowa]] | stategov3 = [[Electoral district of Mundingburra|Mundingburra]] | stategov4 = [[Electoral district of Burdekin|Burdekin]] | fedgov = [[Division of Herbert|Herbert]] | maxtemp = 28.9 | maxtemp_footnotes = | mintemp = 19.8 | mintemp_footnotes = | rainfall = 1149.9 | rainfall_footnotes = }} '''تاونزویل''' {{اینگیلیسجه|Townsville}}<ref>{{وب قایناقلاماسی |باغلانتی=http://www.thefreedictionary.com/Townsville |باشلیق= تاونزویل سؤزجوگونون تعریفی آچیق آنلاین سؤزلوک‌ده |یازار = |تاریخ=|امک= |یاییملاییجی=TheFreeDictionary.com |یوخلاما تاریخی= 13 November 2013 |دیل= اینگیلیسجه}}</ref><ref>{{وب قایناقلاماسی |باغلانتی=http://dictionary.reference.com/browse/Townsville |باشلیق= تاونزویل |یازار = |تاریخ=|امک= |یاییملاییجی=Reference.com |یوخلاما تاریخی= 13 November 2013 |دیل= اینگیلیسجه}}</ref>، [[کوئینزلند]] اوستانینده بیر شهردیر. بو شهرین 140.2 کم مساحت ایله 189,238 نفر جمعیتی واردیر. == گؤرونتولر == <gallery> file:View of Townsville from Mt Stuart.jpg| تاونزویل گؤرونومو file:TownsvilleSkyline08.jpg|تاونزویل بندری </gallery> == اتک یازی‌لار == {{اتک یازی}} == قایناق‌لار == *{{ویکی قایناقلاماسی |باغلانتی=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Townsville&oldid=659006395 |باشلیق=Townsville |دیل=اینگیلیسجه |یوخلاما=‏۲۵ آوریل ۲۰۱۵ }} == بیرده باخ == == ائشیک باغلانتی‌لار == * [http://queenslandplaces.com.au/townsville/ کوئینزلند بیلیم‌یوردونون تاونزویل‌ده پردیسی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150427053256/http://www.queenslandplaces.com.au/townsville |date=2015-04-27 }} * [http://www.townsville.qld.gov.au/ تاونزویل کونسول سایتی] {{اوسترالیا شهرلری}} [[بؤلمه:اوسترالیا شهرلری]] 73bk5sgpmi7jmevxfcls89g77qanj5p 0 4939 1591787 1545541 2026-08-15T21:49:25Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591787 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = کنز | state = qld | image = Cairns-copperlode.JPG | caption = View of Cairns from Lake Morris Road with the Yarrabah peninsula in the background | pop = 156169 | pop_year = 2011 | pop_footnotes = <ref name="population">{{Census 2011 AUS|id=LGA32070|name=Cairns (Local Government Area) |accessdate=22 December 2014|quick=on}}</ref> | poprank = 14th | density = 250.9 | density_footnotes = <ref>{{Census 2006 AUS|id=3061|name=Cairns (QLD) (Statistical District)|accessdate=30 September 2009|quick=on}}</ref> | est = 1876 | latd = 16 | latm = 55 | lats = 32 | longd = 145 | longm = 46 | longs = 31 | elevation = | elevation_footnotes = | area = 488.1 | area_footnotes = <ref name=regionstats>{{cite web|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Latestproducts/35005Population/People12000-2004?opendocument|title=National Regional Profile : Cairns City Part A (Statistical Subdivision)|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|date=20 November 2006|accessdate=26 November 2007|archivedate=2007-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071001124645/http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs%40.nsf/Latestproducts/35005Population/People12000-2004?opendocument}}</ref> | timezone = [[Australian Eastern Standard Time|AEST]] | utc = +10 | dist1 = 1388 | dir1 = NW | location1 = Brisbane | dist2 = 1960 | dir2 = NNW | location2 = Sydney | lga = Cairns Region | region = | county = [[County of Nares|Nares]] | stategov = [[Electoral district of Cairns|Cairns]], [[Electoral district of Barron River|Barron River]], [[Electoral district of Mulgrave (Queensland)|Mulgrave]] | fedgov = [[Division of Leichhardt|Leichhardt]] (majority) & [[Division of Kennedy|Kennedy]] | url = | maxtemp = 29.0 | mintemp = 20.8 | rainfall = 2020.4 }} '''کنز''' {{اینگیلیسجه|Cairns}}[[اوسترالیا]]نین [[کوئینزلند]] اوستانی‌نین [[اوزاق قوزئی کوئینزلند]] بؤلگه‌سینده یئر‌لشن بیر شهردیر.بو شهرین ۴۸۸.۱<ref name=regionstats/> کم مساحت ایله ۱۵۶۱۶۹<ref name=population/> نفر جمعیتی واردیر. == گؤرونتولر == <gallery perrow=6> ‏ فایل:Dawn, the Esplanade, Cairns, QLD.JPG|View of the pier and Esplanade at dawn ‏ فایل:Cairns Lagoon.JPG|Cairns Lagoon ‏ فایل:Glass bottom boats & Semi sub.JPG|Glass bottom boats and a Semi submarine at [[Green Island (Queensland)|Green Island]], [[Great Barrier Reef]], outer Cairns ‏ فایل:Great Barrier Reef Ferry.JPG|A [[Great Barrier Reef]] ferry, [[Green Island (Queensland)|Green Island]], outer Cairns ‏ فایل:Kuranda Scenic Railway Cairns.JPG|Kuranda scenic railway, [[Kuranda, Queensland|Kuranda]] ‏ فایل:Mossman River and Gorge.JPG|Mossman river and Gorge, [[Daintree National Park]], outskirts of Cairns ‏ فایل:Moved Termite Mounts Mareeba.JPG|Moved termite mounds, [[Mareeba, Queensland]], outskirts of Cairns ‏ فایل:QLD Rescue Helicopter.JPG|Queensland rescue Helicopter, [[Green Island (Queensland)|Green Island]], [[Great Barrier Reef]], outskirts of Cairns ‏ فایل:Marine Stingers Sign Cairns.JPG|Marine stingers sign, [[Trinity Beach, Queensland|Trinity beach]], Cairns </gallery> == نوْت‌لار == {{Reflist|group=note}} == اتک یازی‌لار == {{اتک یازی}} == قایناق‌لار == * {{ویکی قایناقلاماسی |باغلانتی=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cairns&oldid=669144038 |باشلیق=Cairns |دیل=اینگیلیسجه |یوخلاما=‏۳ جولای ۲۰۱۵ }} == بیرده باخ == * [[اوسترالیا شهرلری‌نین لیستی]] == ائشیک باغلانتی‌لار == * [http://www.cairns.qld.gov.au/ کنز رسمی سایتی] * [http://queenslandplaces.com.au/cairns کوئینزلند بیلیم‌یوردونون کنز شعبه‌سی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010055103/http://queenslandplaces.com.au/cairns |date=2017-10-10 }} * [http://cairnslifestyle.com/ کنز یئرلی بیلگی‌لندیرمه سایتی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627181118/http://cairnslifestyle.com/ |date=2015-06-27 }} * [http://www.australia.com/explore/cities/cairns.aspx توریسم سایتی]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.nfsa.gov.au/blog/2012/08/21/far-north-queensland-time-capsule/ تاریخی گؤرونتولر میلّی ساخلانج‌دا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512033111/http://www.nfsa.gov.au/blog/2012/08/21/far-north-queensland-time-capsule/ |date=2013-05-12 }} <br/> {{قارداش_تاساری‌لار_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Cairns,_Queensland | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{اوسترالیا شهرلری}} [[File:Moved_Termite_Mounts_Mareeba.JPG|thumb|left|400px]] [[بؤلمه:اوسترالیا شهرلری]] jtvgxj3nwn0jdf9u2w1g6wyfvlnowdw 0 7928 1591788 1573666 2026-08-16T00:18:22Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591788 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = آسلان | fossil_range = {{Geological range|Pleistocene|Present}} | image = Lion (Panthera leo) (30941994012).jpg | image_caption = A male [[Southern African lion]] photographed in [[Kruger National Park]], [[گۆنئی آفریقا]] | image2 = Lioness Etosha NP.jpg | image2_caption = A Southern African lioness photographed in [[Etosha National Park]], [[نامیبیا]] | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name=IUCN>{{IUCN|assessor=Bauer, H.|assessor2=Packer, C.|assessor3=Funston, P.F.|assessor4=Henschel, P.|assessor5=Nowell, K. |year=2016|id=15951|taxon=Panthera leo |version=2017-3}}</ref> | taxon = Panthera leo<ref name=MSW3>{{MSW3 Carnivora|id=14000228 |page=546 |heading=''Panthera leo''}}</ref> | authority=([[کارل لینه]]، [[10th edition of Systema Naturae|1758]])<ref name="Linn1758"/> | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = {{show |1=see [[#Subspecies|Subspecies]] |2={{dagger}}''[[Barbary lion|P. l. leo]]'' (''[[Sensu stricto]]''){{سخ}} {{dagger}}''[[American lion|P. l. atrox]]''{{سخ}} {{dagger}}''[[History of lions in Europe|P. l. europaea]]''{{سخ}} {{dagger}}''[[Cape lion|P. l. melanochaita]]'' (''Sensu stricto''){{سخ}} {{dagger}}''[[Sri Lanka lion|P. l. sinhaleyus]]''{{سخ}} {{dagger}}''[[Panthera leo spelaea|P. l. spelaea]]''{{سخ}} {{dagger}}''[[Panthera leo vereshchagini|P. l. vereshchagini]]'' }} | range_map = Lion distribution.png | range_map_caption = Distribution of ''Panthera leo'' in [[آفریقا]] and [[اوْراسیا]]، in the past and present. | synonyms = ''Felis leo'' Linnaeus, 1758 }} '''آسلان'''، '''آرسلان'''، یادا '''اصلان''' [[پیشیک کیمی‌لر]] حئیوانلارؽنؽن [[پیشیکلر]] عائیله‌سینه عائید اۏلان بیر [[حئیوان]] نؤعودور. آسلان [[بؤیوک پیشیکلر]]ین ایکینجی بؤیوک عؤضوودور. == آسلان(Panthera leo) == [[File:آسلان.jpg|thumb|]]، آرسلان، اووزون گؤوده‌لی، قیسا قیچلی، بؤیۆک باشلؽ، عضله لینَن گۆجلۆ قۇرۇلۇشلۇ، آجۇنۇن اَن بؤیؤک دؤرد پیشیگیندن بیریدیر. آچؽق بیر یئر حیوانی اۏلان آسلان کئچمیش چاغلاردا آفریقا، آورۇپا ایله آسیادا یاشارکن، گۆنۆمۆزده آفریقادا [[بؤیۆک چؤلۆن]]نۆن گونئیینده، آز سایؽدا [[هیندوستان|هینده]]ده گؤرۆلۆر. آسیا توروندن اولان هیندده بیر نئچه یۆز آسلان گوجرات بؤلگه سینین «گیر» مئشه سی اۇلۇسال پارکؽندا سؽخؽ بیر قۏرۇما آلتؽندا یاشاماقدادؽر. آسلانلار قۇیرۇقلارؽ بیرلیکده ۳متره دیر، آغؽرلؽغؽ ایسه یاخلاشؽق ۲۳۰کیلویا قدردیر، دیشی لر هارداسا بۇنۇن یارؽسؽ قدردیر. تۆکلری قۏنۇر بۏیادا سارؽیا چالؽر. ارکگین یئله سی (یالی) قۏنۇر بۏیادا سارؽدان قارایا قدر دئییشر. گئنیش آلؽنلؽ، گۆجلۆ اَنگلی، اووزانیب چکیلن جایناقلؽ دؽر. قۇیرۇغۇنۇن اۇجۇ پوسکولودور. ارکک آسلانلار باشینین اطرافی اووزون و گؤزل بیر یئله ایله بزکلی دیر. چیگینلرینین اووزرینه قدر داغیلان یئله، غضبلندیگی زامان قاباریر. اسارت ده اولان شئیرلارین یئله لری وحشی شئیرلارینکیندان عومومیتله داها اووزون و گووردور. شئیرلار بیربیرلری ایله بؤلگه مولکیتی اۆچون دؤیوشر. عومومیتله بۇ اؤلومله ده سونوجلانا بیلیر. شئیرلارین جایناقلاری و دیشلری چوْخ کسکیندیر. شئرین اؤزل کوکره مه سی آخشام چاغلاری و گون دوغمادان اؤنجه ائشیدیلر، کوکره مه یه قاریشیق اؤکسوره یه بنزر بیر سسده چیخاریر. شئیرلار دونیا اووزرینده یاشایان پیشیک توورلری ایچینده ان ایجتیماعی یاشایان تووردور. دیگر بوتون پیشیک جینس لری یالنیز یاشاماغی ترجیح ائدر کن شئیرلار بؤیوک قوروپلار اولوشتوران تک پیشیک توورودور. شئیرلار بیر یادا داها چوْخ عائیله دن اولوشان قوروپلار حالیندا یاشار. مودافیعه و اُو سیراسیندا بیرلشن شئیرلار، اُولارینی قوالار یادا پوسقویا دوشورر. اورتالاما بیر آفریقا شئرینین سورعتی ساعاتدا ۵۵کیلومتره یه چاتا بیلیر. آنجاق بۇ سورعتینی ساده جه قیسا بیر سوره دوام ائتدیره بیلیر. بؤیوک بیر اوستالیق و کورنازلیقلا (حیله گرلیکله) باغلی یئرلره گیرمه یی باشاران شئر ، آغزیندا داشیدیغی ایری اُوو ایله بیرلیکده حاصارلاری دا راحاتجاسینا آشا بیله جک قدر گوجلو و چئویکدیر. عومومیتله اینساندان قاچینماقلا بیرلیکده، اُولانما قابیلیتینی ایتیرمیش یاشلی شئیرلار سیخ سیخ (موکرر) اینسانلارادا سالدیرارلار.شئیرلار ایکی یاشیندا جوفتلشمه یه باشلار. لاکین تام یئتکینلیگه بئش یاشیندا چاتار. ارککلرین بیردن چوْخ جوفتلری واردیر. حامیله لیک سوره سی ۱۰۵–۱۱۲ گون آراسیندا دئییشیر. دیشی بیر دوغوشوندا ۲–۵ آراسی بالا دونیایا گتیریر. یئنی دوغولان بالالار کوردور. آیریجا کورکلریده خاللی دیر. گؤزلری دوغومدان آلتی گون سونرا آچیلیر. آنا، بالالاری اوچ آیلیق کن سوتدن آچار و اونلارا اُولانما درس لری وئرمه یه باشلار. اسیر ائدیلمیش شئیرلار عومومیتله ایلده بیر دفعه، دوغادا یاشایانلارایسه ایکی ایلده بیر دوغار. == گؤرونتولر == <gallery> File:Lions_painting,_Chauvet_Cave_(museum_replica).jpg Image:P l Bleyenberghi.jpg Image:Male Lion and Cub Chitwa South Africa Luca Galuzzi 2004 edit1.jpg File:Barbary lion.jpg File:Ngorongoro Crater, Tanzania (2288742082).jpg Image:The Asiatic Lion.jpg Image:West African male lion.jpg Image:Panthera_leo_atrox_Sergiodlarosa.jpg Image:Felis-speleata Höhlenlöwe.jpg Image:Lion Kruger National Park.jpg Image:Panthera leo Sabi Sands.jpg Image:Panthera_leoP1040181.JPG Image:Panthera_leoP1040182.JPG Image:Lioness-in-the-Serengeti.JPG Image:Lion Yawning.jpg Image:2012 Lion Gemsbokvlakte.jpg Image:Mother lion and cubs.jpg Image:Lion in Kenya.jpg Image:Serengeti_Lion_1.jpg Image:Serengeti_Lion_2.jpg Image:Serengeti Lion Running saturated.jpg Image:Lion lying 1.jpg Image:Lion lying 2.jpg Image:Lioness.jpg Image:Young_male_lions_Africa.jpg Image:Lions lying.jpg Image:Lion pair.jpg Image:Lion pair2.jpg Image:PregnantLioness.jpg Image:OkavangoDeltaLions.JPG Image:Namibie_Etosha_Lion_01.JPG Image:Namibie Etosha Lionceaux 01.JPG Image:Namibie Etosha Lionceaux 02.JPG Image:Namibie Etosha Lionceaux 03.JPG Image:Lioness Warns Cub.jpg Image:Cubs Face Off.jpg Image:Cub Catches Tail.jpg Image:Cub Stalks Tail.jpg Image:Lion Cubs Wrestling.jpg Image:Pair of lions v2.jpg Image:Just one lion.jpg Image:Lion and lioness.png Image:Male Lion and Cub Chitwa South Africa Luca Galuzzi 2004.JPG Image:Maneless lion from Tsavo East National Park.png File:Lion_raring-sound1TamilNadu178.ogg File:Cape_Lion.jpg File:Kapama_Private_Game_Reserve,_South_Africa_(Unsplash).jpg File:Kapama_Private_Game_Reserve,_South_Africa_(Unsplash_h4EV1gnBbuM).jpg File:Baboons_trapped_up_tree_by_lions.jpg File:Tsavo_east_panorama.jpg File:Lion_in_Sanjay_Gandhi_National_Park.jpg File:King_lion.jpg File:LionKing.jpg File:Dortmund_Zoo_(8891948631).jpg File:Too_ck_2016_(Unsplash).jpg File:South_Luangwa_National_Park,_Zambia_(Unsplash_dFmU3BXrC68).jpg File:Pride_of_lions_Kruger.jpg File:ONTARIO-00412_-_Big_Queen......._(14863117843).jpg File:Berber_Lion.jpg File:Lion_(15433888440).jpg File:Panthera_leo_-_African_Lion_in_Al_ain_Zoo.jpg File:Panthera_leo_-_African_Lion.jpg File:Sleepy California Sealions, Dana Point, California (27563822731).jpg File:Yawning_Lion_1.jpg File:South_Luangwa_National_Park,_Zambia_(Unsplash).jpg File:One-eyed_Lion_(Panthera_leo)_(16609662745).jpg File:African_lions_(22081002739).jpg File:Kruger_Park,_South_Africa_(Unsplash).jpg File:Samuel_Scrimshaw_2016-11-28_(Unsplash).jpg File:Lion_on_tree.jpg File:Windows_to_The_Soul_(14284158870).jpg File:Khutse_male_lion.jpg File:Lion,_Parc_Zoologique_de_Paris,_13_July_2015.jpg File:Laika_ac_Mara_Triangle_(9693147925).jpg File:Laika_ac_Mara_Triangle_(9696377140).jpg File:Laika_ac_Mara_Triangle_(9696376930).jpg File:Laika_ac_Lioness_(9689713106).jpg File:Lion_(Panthera_leo)_(8603270337).jpg File:Lion_at_Pilanesberg_National_Park_2.jpg File:Sasan_Gir,_Asiatic_lioness_(9721061956).jpg </gallery> == خاریجی کئچیدلر == * [http://www.catsg.org/index.php?id=108 Species portrait Lion; IUCN/SSC Cat Specialist Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327090743/http://www.catsg.org/index.php?id=108 |date=2019-03-27 }} * {{Cite journal | url = http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Panthera_leo.html | title = Animal Diversity Web – ''Panthera leo'' (lion) | publisher = U Mich}} * {{Cite journal | url = http://www.awf.org/content/wildlife/detail/lion | publisher = African Wildlife Foundation | title = Lion}} * [https://www.youtube.com/watch?v=LU8DDYz68kM Battle at Kruger]: Video of a pack of lions fighting against a crocodile and buffaloes over a kill. * {{cite web | url = http://www.biodiversitylibrary.org/name/Felis_leo | work = Biodiversity Heritage Library | type = bibliography | title = ''Felis leo''}} * {{cite web | url = http://www.biodiversitylibrary.org/name/Panthera_leo | work = Biodiversity Heritage Library | type = bibliography | title = Panthera leo}} * {{cite web | url = http://ngm.nationalgeographic.com/2013/08/lion-conservation/lion-strongholds | work = National Geographic | type = bibliography | title =The state of Lions}} * {{Cite journal | url = http://www.bbc.co.uk/nature/species/Lion | publisher = The BBC | title = Lion | type = news, and video clips from BBC programmes past and present | access-date = 2016-11-21 | archive-date = 2010-11-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101106083059/http://www.bbc.co.uk/nature/species/Lion | url-status = dead}} * {{cite web | url = http://www.lionconservationfund.org/ | title = Lion Conservation Fund}} Example of a fund and its projects about the research and conservation of the lion. * {{cite web | url = https://edge.org/conversation/lions-africa-39s-magnificent-predators | title = Lions: africa's magnificent predators }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Description article == قایناقلار == {{قایناق}} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:حئیوانلار]] [[بؤلمه:Panthera]] [[بؤلمه:Apex predators]] [[بؤلمه:Felids of Africa]] [[بؤلمه:Man-eating species]] [[بؤلمه:Mammals of Sub-Saharan Africa]] [[بؤلمه:National symbols of Burundi]] [[بؤلمه:National symbols of Chad]] [[بؤلمه:National symbols of Kenya]] [[بؤلمه:National symbols of Malawi]] [[بؤلمه:National symbols of Morocco]] [[بؤلمه:National symbols of Sierra Leone]] [[بؤلمه:National symbols of Singapore]] [[بؤلمه:National symbols of South Africa]] [[بؤلمه:National symbols of Sri Lanka]] [[بؤلمه:National symbols of Eswatini]] [[بؤلمه:National symbols of the Republic of the Congo]] [[بؤلمه:National symbols of Togo]] [[بؤلمه:National symbols of Tunisia]] [[بؤلمه:Vulnerable animals]] [[بؤلمه:Vulnerable biota of Africa]] [[بؤلمه:Extant Pliocene first appearances]] [[بؤلمه:Mammals described in 1758]] [[بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله]] 626kbx5pjsj0fu39y4njoz729wfzxj9 0 20826 1591811 1562313 2026-08-16T09:37:38Z Taha el Irano 53385 /* تورپاقملگلمه */ 1591811 wikitext text/x-wiki '''توْپراق''' یا '''تورپاق'''، [[یئر]] اوزونده [[بیتگی]] بیتن قاتا دئییلر. توپراق بیرلیکده یئر اوزونده یاشاییشی قوْرویان [[مینرال]] لار، اورقانیک مادّه، قاز، سو و سایی‌سیز اوْرقانیزملرین قارشیغی‌دیر. تورپاغین دؤرد اؤنملی ایشی واردیر: بیتگی بؤیومه‌سی اۆچون بیر یئر، سو ساخلاما و آریتماسینا گؤره بیر یئر، هاوانی دَییشدیرن بیر آراج و جانلیلار اۆچون بیر یاشاییش یئری دیر. [[file:Kashtanovaya pahotnaya pochva.jpg|thumb|قونور تورپاق]] '''توْرپاق''' - [[یئر]] قابیغینین [[بیتکی]] بیته‌ن اۆست قاتی. == تعریفی == [[فایل:Soil profile.png|بندانگشتی|تورپاغین قاتلاری]] تورپاغا ایلک علمی تعریف V.V.Dokuچایو طرفیندن وریلمیش‌دیر: "داغ سوخورلارینین (فرقی یوخ‌دور هانسی) سو، هاوا و مۆختلیف نؤع جانلی و جان‌سیز اوْرقانیزملرین بیرگه فعالیّتی نتیجه‌سینده طبیعی یوللا دییشدیریلمیش "آچیق" و یا خاریجی قاتینا توْرپاق دئییلیر".<ref name="ReferenceA">قریب مممدوو. تورپاقشوناس‌لیق و تورپاق جوغرافیاسینین اساسلاری. باکی، "علم"، ۲۰۰۷. ۶۶۰ س.</ref> اوْ بللی اتمیش‌دیر کی، یر سطحین‌ده‌کی بۆتون توْرپاقلار "یرلی ایقلیمین، بیتکی و حئیوان اوْرقانیزملرینین، آنا داغ سوخورلارین ترکیب و قورولوشونون، ارازینین رلیفینین و نهایت، اؤلکه‌نین یاشینین اوْلدوقجا مورکّب قارشی‌لیق‌لی تأثیری" نتیجه‌سینده یارانمیش‌دیر. V.V.Dokuچایوین بۇ ایدیالاری تورپاغین اطراف موحیطله دایم ماده و انرژی مۆبادیله‌سی و قیسمه‌ن قاپالی بیولوژی دؤوران واسطه‌سیله قارشی‌لیق‌لی تأثیرده اوْلان بیومینرال ("بیوکوس") دینامیک سیستم کیمی درک ادیلمه‌سین‌ده بؤیوک اهمیت کسب اتمیش‌دیر. تورپاغین اساس خاصه‌سی مونبیت‌لیگی‌دیر. مونبیت‌لیک تورپاغین بیتکینی نورمال یاشاماسی و محصول یتیرمه‌سین‌دن اؤترو ییئجئک المنتلری و سو، اوْنون کؤک سیستمینی هاوا و ایستی‌لیکله تأمین ائتمک قابیلیتی‌دیر. V.R.Vilyamsین قئید اتدیی کیمی، تورپاغی داغ سوخورون‌دان فرقله‌ن‌دیره‌ن محض بۇ اهمیت‌لی کیفیتی اوْنو «یر کوره‌سینین قورو سطحینین بیتکییه محصول ورمه‌یه کابول اوْلان اۆست هوریزونتو کیمی تعیین ادیر». توْرپاق و توْرپاق اؤرتویونون اینکیشافی، بیرده مونبیتلیینین فورمالاشماسی، توْرپاقملگلمه‌نین طبیعی عامللرینین آهنگی و اینسان جمعیتینین مۆختلیف تأثیرلری ایله، اوْنون محصولدار قوه‌لرینین، ایقتیصادی و سوسیال شرایطلرینین اینکیشافی ایله چوْخ سیخ باغلی‌دیر (ق.ش. مممدوو، ۲۰۰۷). تورپاغین ان اۆست قاتینین رنگی داها تونددور. تورپاغین اۆست قاتین‌دا بیتکیلرین کؤکلرینه، چوروموش بیتکی قالیقلارینا، و ده یاغیش قوردلارینا، حشرات و باشقا حئیوان قالیقلارینا تصادف ائدیلیر. بۇ قاتلار [[میکروورقانیزملر]]ین تأثیریله پارچالاناراق چورونتو تشکیل ادن ماده‌لری عمله گتیریر. همین چورونتو کؤکلرله بیرلیک‌ده تورپاغین رنگینی توندلشدیریر. آلت قاتلاردا چورونتو و بیتکیلرین کؤکیری نیسبتاً آزالیر. اوْنا گؤره ده آلت قاتلاردا تورپاغین رنگی اۆست قات‌دان آچیق اوْلور. تورپاغین آلت قاتلارین‌دا، عادتاً، قوم، گیل و داشلار اوْلور. هر بیر توْرپاق‌دا چورونتو واردیر، بونونلا دا اوْ، داغ سوخورو، قوم و یا گیل‌دن فرق‌لنیر. ترکیبین‌ده چورونتو چوْخ اوْلان توْرپاقلارین رنگی قارا اوْلور. بئله توْرپاقلار قاراتوْرپاق آدلانیر. قاراتوْرپاق روتوبتی یاخشی ساخلاییر، ترکیبین‌ده ییئجئک ماده‌لری چوْخ اوْلور. چورونتو ماده‌لری ایله زنگین اوْلان توْرپاق مونبیت ساییلیر. مونبیت توْرپاقلاردان همیشه یۆکسک و ثابت محصول الده ائدیلیر. == ترکیبی == توْرپاق ترکیبینه گؤره مورکّب‌دیر. بونو آشاغی‌داکی تجروبه‌لرله ثبوت ائتمک اوْلار. اگر بیر پارچا قاراتورپاغی آلوودا کؤزرتسک، اوْنون ترکیبین‌ده اوْلان بیتکی قالیقلاری، چورونتولر یاناجاق، یرده تورپاغین بیر قدر آچیق رنگ‌لی کولو قالاجاق‌دیر. دمه‌لی، تورپاغین قارا اوْلماسی اوْنون ترکیبین‌ده‌کی چورونتونون میقدارین‌دان وابسته‌دیر. تجروبه‌نی داوام اتدی‌رک. کؤزردیلمیش تورپاغین بیر حیصّه‌سینی ایستکانا تؤکوب، اۆزرینه سو علاوه ادک. بۇ سویون رنگی بولاناجاق‌دیر. بولانمیش سویو باشقا ایستکانا سوزوب کنارا قویاق. اوّلکی ایستکانین دیبین‌ده‌کی چؤکونتونو بیر نئچه دفعه یوساق، اوْنون دیبین‌ده تمیز قوم قالدیغینی گؤرریک. بولانیق سو تؤکولموش ایستکانی بیر نئچه ساعت‌دان سوْنرا نظردن کچیرسک، سویون دورولدوغونو و گیلین ایستکانین دیبینه چؤکدویونو مۆشاهیده ادریک. دمه‌لی، تورپاغین ترکیبین‌ده چورونتودن باشقا قوم و گیل ده واردیر. سویو بولان‌دیران دا گیل‌دیر. ایندی ینه کؤزردیلمیش تورپاغین قالان حیصّه‌سینی ایستکانا تؤکوب اۆزرینه سو علاوه ادک و سو دورولانا قدر گؤزلیک. دورولموش سویو باشقا تمیز بانکایا بوشالدیب سوزگج کاغیذین‌دان سوزک. آلینمیش سویو چینی قابا تؤکوب بوخارلان‌دی‌راق. سو بوخارلانیب قورتاردیق‌دان سوْنرا قابین دیبین‌ده آغ رنگ‌ده ارپ قالاجاق‌دیر. بۇ، توْرپاق سویون‌دا هللولموش و سوزگج کاغیذین‌دان سوزوله‌ن دۇزلاردیر. توْرپاق‌دا بیرده سو و هاوا دا واردیر. سویون اوْلماسینی ال ایله حیس ائتمک اوْلار. اگر سویا بیر پارچا قورو توْرپاق آتساق، اوْندان هاوا قابارجیقلاری چیخماغا باشلایاجاق‌دیر. بۇ دا تورپاغین ایچری‌سین‌ده‌کی هاوادیر. دمه‌لی، تورپاغین ترکیبین‌ده چورونتو، قوم، گیل، مینرال دۇزلار، سو و هاوا واردیر. اوْنلارین میقداری آیری-آیری توْرپاقلاردا مۆختلیف دیر. چورونتو چوْخ اوْلان توْرپاقلار مونبیت توْرپاقلاردیر'. قوم چوْخ اوْلان توْرپاقلار قوم‌لو، قومسال، گیل چوْخ اوْلان توْرپاقلار ایسه گیل‌لی توْرپاقلار آدلانیر. تورپاغین ترکیبین‌ده سو چوْخ اوْلدوق‌دا باتاقلیغا چوریلیر، مینرال دۇزلار چوْخ اوْلدوق‌دا شورانلاشیر، اکین اۆچون یارارسیز اوْلور. جومهوریتیمیزین بعضی دوزه‌ن‌لیک رایونلارین‌دا تورپاغین ترکیبین‌ده خؤرک دۇزو و باشقا دۇزلار دا حَددیندن چوْخ‌دور. همین دۇزلار مدنی بیتکیلر طرفیندن منیمسنیلیر و بیتکییه منفی تأثیر گؤستریر. بئله ساحه‌لر اکین اۆچون یارارسیزدیر. شوران توْرپاقلاری یارارلی حالا سالماق اۆچون گئنیش ملیوراسییا ایشلری گؤرولور. بۇ مقصدله شورانلاشمیش توْرپاقلاردا درین کاناللار چکیلیر، توْرپاق‌داکی آرتیق دۇزلار یویولاراق همین کاناللار واسطه‌سیله آخیدیلیر. مونبیت توْرپاق قاتی اۇزون ایللر عرضینده اوْنا، مۆختلیف بیتکی و حئیوان قالیقلارینین، چورونتولرینین قاریشماسی نتیجه‌سینده عمله گلیر. اوْنا گؤره ده توْرپاق‌دان دوزگون ایستیفاده ادیلمه‌سینین و اوْنون مۆحافیظه اوْلونماسینین بؤیوک اهمیتی واردیر. بئله کی، مشه‌لرین قیریلماسی، چمنلیکیرین دوزگون ایستیفاده ادیلمه‌مه‌سی تورپاغین آشینماسما، یعنی اوْنون مونبیت قاتینین سو و کولک واسطه‌سیله یویولوب آپاریلماسینا سبب اوْلور. جومهوریتیمیزداکی توْرپاق ساحه‌لرینین چوْخ حیصّه سی قوراق‌لیق رایونلاردادیر. بۇ رایونلاردا تؤرپاغین سوواریلماسی کند چیفتلیک (مزرعه) بیتکیلرینین محصولدارلیغینی ۲–۳ دفعه آرتیریر. بعضی توْرپاقلاردا حَددیندن آرتیق روتوبت اوْلدوغون‌دان باتاقلیغا چوریلیر. بۇ زونالاردا یۆکسک محصول آلماق اۆچون تورپاغی قوروتماق لازیم‌دیر. عصرلر و مین ایللر عرضینده یارانان توْرپاق بیزیم طبیعی سروتیمیزدیر، اینسانین ارزاق محصوللارینین، حئیوان ییئجئکسینین، صنایع اۆچون آلینان خامین اساس منبعی‌دیر. تورپاغی قوروماق و اوْنون محصولدارلیغینی آرتیرماق هامینین بورجودور. == تورپاق اوْلوشومو == توْرپاق‌اوْلوشوموندا جانلی اوْرقانیزملرین، ایلک نؤوبه‌ده یاشیل بیتکیلرین و میکروورقانیزملرین خصوصی رولو وار. اوْنلارین فعالیّتینین تأثیری آلتیندا داغ سوخورلارینین تورپاغا چوئریلمه‌سی و مونبیتلیینین فورمالاشماسی ایله باغلی اهمیت‌لی پروسسلر، اوْ جمله‌دن بیتکی ییئجئکسینین اساسینی تشکیل ادن کولی المنتلرین و آزوت بیرلشمه‌لرینین غلظتسی، اورقانیک ماده‌لرین سینتزی و پارچالانماسی، بیتکیلرین و میکروورقانیزملرین حیات فعالیّتینین محصوللاری ایله داغ سوخورلارینین مینرال بیرلشمه‌لرینین قارشی‌لیق‌لی تأثیری و س. باش وریر.<ref name="ReferenceA" /> توْرپاق‌اوْلوشومون بیولوژی ماهیتی‌نین درک ائدیلمه‌سین‌ده V.R.Vilyams و V. İ. ورنادسکینین خصوصی خیدمتلری اوْلموش‌دور. ایقلیم شرایطی‌نین، بیتکی اؤرتویونون، داغ سوخورلارینین و رلیفین مۆختلیف‌لیگی و آیری-آیری اراضیلرین یاشین‌داکی فرقلر توْرپاقلارین طبیعت‌ده موختلیفلیینی شرط‌لندیریر. اوْنلارین یاییلماسینین جوْغرافی قانون‌اویغونلوقلاری توْرپاق‌اوْلوشدوران عامللرین آهنگی ایله بللی اوْلونور. یئر کوره‌سی و اوْنون آیری-آیری ماتریکلری اۆچون بۇ قانون‌اویغونلوقلار ایقلیم و بیتکی اؤرتویونون زونال دییشیک‌لیگی ایله علاقه دار. بۇ جهت توْرپاقلارین اۆفوقی و شاقولی زونال‌لیق قانونونا اۇیغون اینکیشافین‌دا اؤزونو گؤستریر. کیچیک اراضیلرین توْرپاق اؤرتویونون خصوصیتلری ایلک نؤوبه‌ده رلیفین، آنا سوخورون ترکیب و خاصه‌لرینین تورپاغین ایقلیمینه، بیتکی و توْرپاقملگلمه‌یه تأثیری ایله باغلی‌دیر. اؤزونون خصوصی کیفیتی سایه‌سین‌ده توْرپاق اورقانیک عالمین حیاتین‌دا مؤهوم رول اوْیناییر. لاندشافتین هم محصولو و هم ده المنتی – خصوصی طبیعت جیس‌می اوْلماقلا، اوْ، یر کوره‌سی طبیعتینین اینکیشافین‌دا اهمیت‌لی موحیط کیمی چیخیش ادیر. آتموسفر، بیوسفر، هیدروسفر و لیتوسفر ایله فاصیله‌سیز ماده و انرژی مۆبادیله‌سی حالین‌دا اوْلان توْرپاق اؤرتویو بۆتون بۇ سفرالار آراسیندا یرده تشکول تاپمیش و اؤزونون چوْخچشیدلی فوْرمالارین‌دا حیاتین اینکیشاف و مؤوجودلوغو اۆچون ضروری اوْلان مووازینتین ساخلانماسین‌دا عوضسیز شرط کیمی چیخیش ادیر. مونبیت‌لیک خاصه‌سینه مالیک اوْلماقلا توْرپاق کند چیفتلیک (مزرعه) ین‌دا اساس اۆرتیم (تولید) واسطه‌سی کیمی چیخیش ادیر. توْرپاق‌دان اۆرتیم (تولید) واسطه‌سی کیمی ایستیفاده اتمکله، اینسان توْرپاقلارین خاصه‌لرینه، رژیملرینه و مونبیتلیینه، بیرده توْرپاقملگلمه‌نی بللی ادن طبیعی عامللره بیلاواسیته تأثیر اتمکله توْرپاقملگلمه‌نی اهمیت‌لی درجه‌ده دییشیر؛ مشه‌لرین سالینماسی و قیریلماسی، کند چیفتلیک (مزرعه) بیتکیلرینین بجریلمه‌سی طبیعی بیتکیلیین گؤرکه‌مینی، قوروتما و سووارما ایسه ارازینین نم‌لیک رژیمینی دییشیر و س. تورپاغین بجریلمه‌سی، گوبره‌لرین تطبیقی و کیمیوی ملیوراسییا تدبیرلری (اهنگله‌مه، گیپسله‌مه و س) ده توْرپاقلارا آز تأثیر گؤسترمیر. نتیجه اعتباریله، توْرپاق تکجه اینسان امیینین تطبیق پردمتی دییل، عئینی زامان‌دا بۇ امیین محصولودور. بئله‌لیکله، توْرپاقشوناس‌لیق تورپاغی خصوصی طبیعت جیس‌می کیمی، اۆرتیم (تولید) واسطه‌سی کیمی، اینسان امیینین تطبیق و آککومولیاسییا ادیلدیی پردمت کیمی، بیرده بللی درجه‌ده بۇ امیین محصولو کیمی اؤیرنیر. == کند چیفتلیک (مزرعه) ین‌دا == کند چیفتلیک (مزرعه) ین‌دا اساس اۆرتیم (تولید) واسطه‌سی کیمی توْرپاق آشاغی‌داکی مؤهوم خصوصیتلری ایله سجییه‌لنیر: توْرپاق اوزدیلمزدیر؛ توْرپاق محدوددور، یعنی اوْنو بؤیوتمک، چوْخالتماق، آرتیرماق اوْلماز؛ تورپاغین یرینی دییشمک اوْلماز؛ تورپاغا مخصوص خصوصیت یالنیز اوْنون مونبیت‌لیگی‌دیر. بۇ خصوصیتلر توْرپاق رسورسلارینا سوْن درجه دقت‌لی یاناشماغی و دایم توْرپاقلارین مونبیتلیینین آرتیریلماسی قایغی‌سینا قالماغی طلب ادیر. == کیمیوی ترکیبی == [[file:Hgn-Agregat sol d'activite-LPR.jpg|thumb|300px|[[Mikroskop|میکروسکوپ]] آلتیندا تورپاغین گؤرونوشو]] شرایط‌دن وابسته اوْلاراق، محلولون داخیلین‌ده بیرلشمه‌لر دیسسوسیاسییا اوْلونورسا، بۇ حال‌دا آیری-آیری یونلار توْرپاق طرفیندن اۇدولا بیلر. اگر توْرپاق طرفیندن کیمیوی تئپکی نتیجه‌سینده آنجاق کاتیونلار اۇدولموش اوْلورسا و بۇ تئپکی بللی فیزیکی قوه آلتیندا کچیرسه، بئله اۇدولمایا تورپاغین فیزیکی-کیمیوی اۇدما قابیلیتی دئییلیر. آشاغی‌دا یازدیغیمیز تئپکی بونو آیدینلاش‌دیرا بیلر: [توْرپاق] Ca + 2Na Cl = [توْرپاق] Na + Ca Cl₂ فیزیکی کیمیوی اۇدما قابیلیتینین بیر خوصوصیتی وار، دییشمه تئپکیسی نتیجه‌سینده توْرپاق ایله محلولون کاتیونلاری بیر-بیرینی عوض ادیر. بۇ تئپکی ایله اۇدولان کاتیونلارا «دییشمه» کاتیونلاری و یاخود «اۇدولموش» کاتیونلار دئییلیر. خصوصاً قئید ائتمک لازیم‌دیر کی، اۇدما پروسسین‌ده تورپاغین بۆتون کۆتله‌سی ایشتیراک اتمیر. اۇدما پروسسینی یارادان توْرپاق‌دا اوْلان ان نارین کوللوید زررجیکلری‌دیر. بۇ کیمی کوللوید زررجیکلره تورپاغین «اۇدما قابیلیتی» دئییلیر. بۇ کومپلکسین ان خۆصوصی علامتی، اؤزون‌ده اوْلان کاتیونو محلولون کاتیونو ایله عوض اتمه قابیلیتی‌دیر. ترکیبجه اۇدما کومپلکسی چوْخ مۆختلیف کیمیوی بیرلشمه‌لردن عبارت‌دیر. بورایا ایستر مینرال و ایسترسه اورقانیک کاللویدلر داخیل ائدیلیر. بۇ سببه‌دن ده بونا کومپلکس آدی وریلمیش‌دیر. مۆختلیف توْرپاق تیپلرین‌ده اۇدما کومپلکسینین میقداری چوْخ مۆختلیف اوْلور. بئله کی، بعضی توْرپاقلاردا اۇدما کومپلکسی چوْخ یۆکسک، بعضیلرین‌ده ایسه چوْخ آز اوْلور. نارین زرره‌لی، گیل‌لی، گیل‌لیجه و عضوو ماده‌لرله زنگین توْرپاقلاردا اۇدما کومپلکسینین میقداری یۆکسک، قومسال هوموس ماده‌سی آز اوْلان توْرپاقلاردا ایسه اۇدما کومپلکسینین میقداری آز اوْلور.<ref>http://abduyev.com/index.php?mod=article_father&lang=az&cat=55&act=view&id=38{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ایستینادلار == {{پانویس}} == خاریجی کچیدلر == {{جوممونس|جاتگوری:سویل}} == بیرده باخ == * [[تورپاقشوناس‌لیق]] {{Pie chart |caption = زیغلی توپراغین ایچینده‌کیلرین یوزده‌سی |value1 = ۲۵ |label1 = سو |color1= blue |value2 = ۲۵ |label2 = هاوا |color2 = cyan |value3 = ۱۸ |label3 = قوم |color3 = yellow |value4 = ۱۸ |label4 = لیل |color4 = brown |value5 = ۹ |label5 = زیغ |color5 = grey |value6 = ۵ |label6 = اوقانیک مادّه |color6 = black }} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:تورپاقشوناس‌لیق]] [[بؤلمه:جوغرافیا]] hn4rofv8hsef0l34gwchs0ly8yv5sw2 0 28494 1591796 1591758 2026-08-16T04:23:19Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591796 wikitext text/x-wiki {{Infobox national football team | Name = ایران | Nickname = {{Lang|fa|تیم ملی}}<ref name="Veo 2014">{{cite web | last=Veo | first=Valerio | title=Team Melli looked excellent in defeat | website=ESPNFC.com | date=23 November 2014 | url=http://www.espnfc.com/team/iran/469/blog/post/1901739/iran-played-to-an-impressive-1-0-loss-to-argentina-at-the-2014-world-cup | accessdate=11 January 2015}}</ref><br>''ایران میلّی فوتبال تیمی'' | Badge = <!--Please see [[:Wikipedia:Files for discussion/2016 February 17#File:Football Federation Islamic Republic of Iran.png]] before adding any non-free files for the team badge--> | Badge_size = 150px | Association = {{Nowrap|{{lang|en|[[ایران ایسلام جومهوریتی فوتبال فدراسیونو|ایران فوتبال فدراسیونو]]}} (FFIRI)}} | FIFA Trigramme = IRN | FIFA Rank = {{FIFA World Rankings|IRN}} | FIFA max = ۱۵ | FIFA max date = آقوست ۲۰۰۵<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank=135/index.html|title=The FIFA/Coca-Cola World Ranking - Ranking Table - FIFA.com|first=|last=FIFA.com|publisher=|accessdate=2018-10-27|archivedate=2015-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711230353/http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank=135/index.html}}</ref> | FIFA min = ۱۲۲ | FIFA min date = مئی ۱۹۹۶<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank=30/index.html|title=The FIFA/Coca-Cola World Ranking - Ranking Table - FIFA.com|first=|last=FIFA.com|publisher=|accessdate=2018-10-27|archivedate=2016-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160622181606/http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank=30/index.html}}</ref> | Elo Rank = {{World Football Elo Ratings|Iran}} | Elo max = ۱۵ | Elo max date = مئی ۲۰۰۵ | Elo min = ۷۳ | Elo min date = ژانویه ۱۹۶۴ | Confederation = [[آسیا فوتبال کونفدراسیونو|ای‌اف‌سی]] (آسیا) | Sub-confederation = [[مرکزی آسیا فوتبال کونفدراسیونو|کافا]] (مرکزی آسیا) | Coach = {{بایراقچه|کرواسی}} [[دراقان اسکوچیچ]] | Captain = [[مسعود شجاعی]] | Most caps = [[جواد نکونام]] (۱۵۱) | Top scorer = [[علی دایی]] (۱۰۹) | Home Stadium = [[آزادی ایستادیومو]] (۷۸٬۱۱۶) | pattern_la1 = _irn18home |pattern_b1 = _irn18home|pattern_ra1 =_irn18home|pattern_sh1 =_irn18home|pattern_so1 =_irn18home | leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _irn1819a|pattern_b2 =_irn1819a|pattern_ra2 =_irn1819a|pattern_sh2 =_irn18away |pattern_so2 =_3_stripes_white | leftarm2 = EC0000 |body2 = EC0000 |rightarm2 = EC0000 |shorts2 = EC0000 |socks2 = EC0000 | First game = {{Fb|AFG|1931}} ۰–۰ {{fb-rt|IRN|1925}}<br>([[کابول]]، [[افغانیستان]]; ۲۵ آقوست ۱۹۴۱) | Largest win = {{Fb|IRN}} ۱۷–۰ '''مالدیو''' {{بایراقچه|MDV}} <br> ([[دمشق]]، [[سوریه]]; ۲ ژوئن ۱۹۹۷) {{Fb|IRN}} [[2002 FIFA World Cup qualification – AFC First Round#Group 2|۱۹–۰]] {{fb-rt|GUM}}<br>([[تبریز]]، [[ایران]]; ۲۴ نووامبر ۲۰۰۰<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-matches/52/00/64/170429-factsheet-fifacompetitionsbiggestmarginvictories.pdf |title=Biggest margin victories/losses (Fifa fact-Sheet) |format=PDF |publisher=FIFA.com |date= |accessdate=27 November 2013 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305031851/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-matches/52/00/64/170429-factsheet-fifacompetitionsbiggestmarginvictories.pdf }}</ref>) | Largest loss = {{Fb|TUR}} ۶–۱ {{fb-rt|IRN|1925}}<br>([[ایستانبول]]، [[تورکیه]]; ۲۸ مئی ۱۹۵۰)<br />{{Fb|KOR|1949}} ۵–۰ {{fb-rt|IRN|1925}}<br/>([[توکیو]]، [[ژاپون]]; ۲۸ مئی ۱۹۵۸<ref>{{cite web|url= http://www.rsssf.com/tablesa/asgames58.html|title=Asian Games 1958 (Tokyo, Japan)|publisher=rsssf|date= |accessdate=}}</ref>) | World cup apps = ۵ | World cup first = ۱۹۷۸ | World cup best = ۱۴ اینجی (بیرینجی دوور)، [[فیفا دونیا کاپی ۱۹۷۸|۱۹۷۸]] | Regional name = [[آسیا میلتلر کاپی]] | Regional cup apps = ۱۴ | Regional cup first = [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۶۸|۱۹۶۸]] | Regional cup best = شامپیون ([[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۶۸|۱۹۶۸]]، [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۷۲|۱۹۷۲]]، [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۷۶|۱۹۷۶]]) | 2ndRegional name = [[یای اولمپیکی|اولمپیک اویونلاری]] | 2ndRegional cup apps = ۴ | 2ndRegional cup first = [[Football at the 1968 Summer Olympics|۱۹۶۸]] | 2ndRegional cup best = دؤردده بیر فینال ([[Football at the 1976 Summer Olympics|۱۹۷۶]]) }} '''ایران میلّی فوتبال تیمی''' ایرانی اۇلوسلارآراسی آرنادا تمثیل ائدن فۇتبول تاخیمی‌دیر. ائو اویونلارین ۱۹۷۰'ده یاپیلان ۸۰٫۰۰۰ نفرلیک اوْلان آزادی ایستادیمو'ندا اوْینارلار. == تاریخی == === اول ایللر === [[ایران فوتبال فدراسیونو]] [[۱۹۲۰ (میلادی)]] ایلده یارادیلیب. [[۱۹۲۶ (میلادی)]] ایلده [[تهرانین سئچیلمیش تیمی]] (تهران کولوبو، طوفان کولوبو و ارمنیلر کولوبونان سئچیلمیش اویونچولار) سرحددی کئچئرک [[باکی]] و [[شوروی]]‌یه گئدیب و بو ایرانلی‌لار اۆچون ایلک فوتبال اویونو دی. بو تهرانین سئچمه تیمی، ایران میلّی فوتبال تیمینین سلفیدیر. ''تیم ملی''‌نین ایلک اویونو [[۲۳ آقوست]] [[۱۹۴۱ (میلادی)]]جی ایلده [[کابول]] شهرینده [[هیند میلّی فوتبال تیمی|اینگیلیس هیندوستانینین]] قارشیسیندا ۱-۰ قازاندی. [[فیفا]] باخیمینان ایرانین ایلک بین‌الخلق فوتبال اویونو [[۲۵ آقوست]] [[۱۹۴۱ (میلادی)]]جی ایلده [[افغانیستان میلّی فوتبال تیمی|افغانیستان]]ین قارشیسندا اؤز وئریب.<ref name="Iran: Fixtures and Results">{{cite web|url=https://www.fifa.com/associations/association=irn/fixturesresults/gender=m/index.html#|title=Iran: Fixtures and Results|publisher=FIFA.com|date=|accessdate=|archivedate=2015-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150302041017/http://www.fifa.com/associations/association=irn/fixturesresults/gender=m/index.html}}</ref> === فیفا دونیا کاپی ۱۹۸۷ آرژانتین === [[فایل:Iran1977.jpg|بندانگشتی|ایران میلّی فوتبول تاخیمی ۱۳۵۶|چپ|230px]] ایران میلّی فوتبال تیمی ۱۹۷۷نجی ایلین نوْوامبر آیینین ۲۵ ینده [[اوسترالیا میلّی فوتبال تیمی|اوسترالیا میلّی فوتبال تیمین]] ۰–۱ اوتدو و بیرینجی دفعه فیفا دونیا کاپینا یول تاپدی. === اینقیلاب دان سونرا === === فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸ فرانسه === [[۱۹۹۷ (میلادی)]] ایلین نوْوامبر آییندا ایران، [[فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸|۱۹۹۸ اینجی ایلین دونیا کاپینا]] گئتماقا اۆچون گینه‌ده [[اوسترالیا میلّی فوتبال تیمی|اوسترالیا]]نین قاباقینا چیخدی و ایکی اویونو برابر نتیجه‌ایله باشا چادیرده امّا حریفین میدانیندا کی ووردوقو قوللارا گوره، ائیلیه بولدو [[فیفا دونیا کاپی|دونیا کاپینا]] یول تاپسین. === آسیا میلتلر جامی ۲۰۰۰ === === فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۲ کوره و ژاپون سئچیلمه مرحله‌سی=== ایران بۇ دوره ده کی اویونلارا یول تاپا بولمده. === آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۴=== === فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶ آلمان === === مووقتی دایاندیریلماسی === === آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۷ === === فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ سئچیلمه مرحله‌سی === === آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۱ === === فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ برزیل === === آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ === === فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ روسیه === == سیاسی اعتیراضلار == == تیمین تصویری == == ریقابتلر == == ایستادیومو == [[File:Azadi Stadium 1991.PNG|left|250px|thumb|[[آزادی ایستادیومو]]]] ۱۹۷۲-جی ایلدن بو ائله ایرانین میلّی ایستادیومو ۷۸٬۱۱۶ تخمینی تاماشاچی‌سی اولان [[تهران]]ین [[آزادی ایستادیومو]] دور.<ref>{{cite web|url=http://www.varzesh3.com/news/1343153/|title=Azadi Stadium Capacity|date=23 July 2016|work=Varzesh3}}</ref> آزادی ایستادیومو دونیانین ان بویوک ۲۳نجو، آسیادا ۷ و غرب آسیادا بیرینجی فوتبال ایستادیومو دیر. ۱۹۹۸-جی ایلده فیفا دونیا کاپی‌نین سئچمئلئرینده ایران و [[اوسترالیا میلّی فوتبال تیمی|اوسترالیا]] اویونوندا ۱۲۸٬۰۰۰ دن چوخ تاماشاچیله آزادی‌ده بیر رکورد قویولوب.<ref name="fifa97">{{cite web|url=https://www.fifa.com/classicfootball/matches/qualifiers/match=8705/index.html|title=Classic Football|work=FIFA.com|accessdate=2018-10-10|archivedate=2014-03-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140309142234/http://www.fifa.com/classicfootball/matches/qualifiers/match=8705/index.html}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/10927470/World-Cup-ban-Irans-women-just-dont-care.html|title=World Cup ban? Iran's women just don't care|date=26 June 2014|work=Telegraph.co.uk}}</ref> ۱۹۴۲-جی ایلدن ۱۹۷۲-جی ایله قدر [[امجدیه ایستادیومو]] ایرانین میلّی ایستادیومو ایدی. ایرانین بین‌الخلق اویونلاردا اوینادیقی دیگر ایستادیوملار [[سهند ایستادیومو]] ([[تبریز]])، [[تختی ایستادیومو (تهران)|تختی ایستادیومو]] ([[تهران]]) و [[اینقیلاب ایستادیومو]] ([[کرج]]) دیر. == ایسپانسرلری == == تورنومنت رکوردلاری == === فیفا دونیا کاپی === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|[[فیفا دۆنیا کوبوکو]] ! style="width:1%;" rowspan="39"| !colspan=6|دۆنیا کوبوکونین موقدماتی‌سی |- !میزبان/ایل !دور !روتبه !اویون !اوتماق !برابر !اوتوزماق !گ. ز. !گ. خ. !اویون !اوتماق !برابر !اتوزماق !گ. ز. !گ. خ. |- |[[فیفا دۆنیا کوبوکو ۱۹۳۰|۱۹۳۰]] تا [[فیفا دۆنیا کوبوکو ۱۹۷۰|۱۹۷۰]]||''حوضوری یوخیدی''||-||-||-||-||-||- ||-||-||-||-||-||-||- |- |{{بایراقچه|West Germany}} [[فیفا دۆنیا کوبوکو ۱۹۷۴|۱۹۷۴]]||''یول تاپمادی''||-||-||-||-||-||-||-||۸ ||۵||۱||۲||۹||۶ |- |{{بایراقچه|Argentina|alt}} [[فیفا دۆنیا کوبوکو ۱۹۷۸|۱۹۷۸]]||دور ۱||۱۴نجی||۳||۰||۱||۲||۲||۸||۱۲||۱۰||۲||۰||۲۰||۳ |- |{{بایراقچه|Spain}} [[فیفا دۆنیا کوبوکو ۱۹۸۲|۱۹۸۲]]||''حوضوری یوخیدی''||-||-||-||-||-||- ||-||-||-||-||-||-||- |- |{{بایراقچه|Mexico}} [[فیفا دۆنیا کوبوکو ۱۹۸۶|۱۹۸۶]]||''یول تاپمادی'' ||-||-||-||-||-||- ||-||-||-||-||-||-||- |- ||{{بایراقچه|Italy}} [[فیفا دۆنیا کوبوکو ۱۹۹۰|۱۹۹۰]]||''یول تاپمادی''||-||-||-||-||-||-||- ||۶||۵||۰||۱||۱۲||۵ |- ||{{بایراقچه|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری}} [[فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۴|۱۹۹۴]]||''یول تاپمادی''||-||-||-||-||-||-||- ||۱۱||۵||۳||۳||۲۳||۱۳ |- |{{بایراقچه|France|۱۹۱۰}} [[فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸|۱۹۹۸]]||دور ۱||۲۰نجی||۳||۱||۰||۲||۲||۴||۱۷||۸||۶||۳||۵۷||۱۷ |- |{{بایراقچه|South Korea}}{{بایراقچه|Japan}} [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۲|۲۰۰۲]]||''یول تاپمادی''||-||-||-||-||-||-||-||۱۴||۹||۳||۲||۳۶||۹ |- |{{بایراقچه|Germany|۱۹۱۰}} [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶|۲۰۰۶]]||دور ۱||۲۵نجی||۳||۰||۱||۲||۲||۶||۱۲||۹||۱||۲||۲۹||۷ |- |{{بایراقچه|South Africa|۲۰۱۰}} [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰|۲۰۱۰]]||''یول تاپمادی''||-||-||-||-||-||-||-||۱۴||۵||۸||۱||۱۵||۹ |- |{{بایراقچه|Brazil}} [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴|۲۰۱۴]]||دور ۱||۲۸نجی||۳||۰||۱||۲||۱||۴|||۱۶||۱۰||۴||۲||۳۰||۷ |- |{{flagicon|Russia}} [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸|۲۰۱۸]]||دور ۱||۱۸جی |۳ |۱ |۱ |۱ |۲ |۲ |۱۸ |۱۲ |۶ |۰ |۳۶ |۵ |- |{{بایراقچه|قطر}} [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲|۲۰۲۲]] |قروپلار مرحله‌سی |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |- |{{بایراقچه|کانادا}}{{بایراقچه|مکزیک}}{{بایراقچه|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری}} [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۶|۲۰۲۶]] |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |۰ |- !'''مجموع''' !۵/۲۱ !- !۱۵ !۲ !۴ !۹ !۹ !۲۴ !۱۲۸ !۷۸ !۳۴ !۱۶ !۲۶۷ !۸۱ |} {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="7" |ایرانین اویونلاری فیفا دونیا کاپلاریندا |- !ایل!!مرحله !تاریخ !ایستادیوم !تماشاچی!!نتیجه !ایرانین قولاری |- |rowspan="3"|[[فیفا دونیا کاپی ۱۹۷۸|۱۹۷۸]] |rowspan="3"|قروپ |۱۳ خرداد ۱۳۵۷، ۱۶:۴۵ ART |[[مالویناس آرژنتیناس ایستادیومو|مالویناس آرژنتیناس]]، [[مندوزا (آرژانتین)|مندوزا]] |۳۳۴۳۱|| align="Right" |{{Fb|Iran|1964}} ۰ – ۳ {{Fb|NED}} | - |- |۱۷ خرداد ۱۳۵۷، ۱۶:۴۵ ART |[[ماریو آلبرتو کمپس ایستادیومو|ماریو آلبرتو کمپس]]، [[کوردوبا، آرژانتین|کوردوبا]] |۷۹۳۸|| align="Right" |{{Fb|Iran|1964}} ۱ – ۱ {{Fb|SCO}} |[[ایرج دانایی‌فرد]] '۶۰ |- |۲۱ خرداد ۱۳۵۷، ۱۶:۴۵ ART |[[ماریو آلبرتو کمپس ایستادیومو|ماریو آلبرتو کمپس]]، [[کوردوبا، آرژانتین|کوردوبا]] |۲۱۲۶۲|| align="Right" |{{Fb|Iran|1964}} ۱ – ۴ {{Fb|PER}} |[[حسن روشن]] '۴۱ |- | rowspan="3" |[[فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸|۱۹۹۸]] |rowspan="3"|قروپ |۲۴ خرداد ۱۳۷۷، ۱۷:۳۰ CET |[[جئوفروی قویچارد ایستادیومو|جئوفروی قویچارد]]، [[سنت اتین]] |۳۰۶۰۰|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۰ – ۱ {{Fb|FR Yugoslavia}} | - |- |۳۱ خرداد ۱۳۷۷، ۲۱:۰۰ CET |[[ژرلان ایستادیومو|ژرلان]]، [[لیون]] |۳۹۱۰۰|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۲ – ۱ {{Fb|USA}} |[[حمید استیلی]] '۴۱، [[مهدی مهدوی‌کیا]] '۸۳ |- |۴ تیر ۱۳۷۷، ۲۱:۰۰ CET |[[ایستاد دو لا موسون ایستادیومو|ایستاد دو لا موسون]]، [[مون‌پلیه]] |۲۹۸۰۰|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۰ – ۲ {{Fb|GER}} | - |- | rowspan="3" |[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶|۲۰۰۶]] |rowspan="3"|قروپ |۲۱ خرداد ۱۳۸۵، ۱۸:۰۰ CEST |[[فرانکن ایستادیومو|فرانکن]]، [[نورنبرق]] |۴۱۰۰۰|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۱ – ۳ {{Fb|MEX}} |[[یحیی گل‌محمدی]] '۳۶ |- |۲۷ خرداد ۱۳۸۵، ۱۵:۰۰ CEST |[[کومرتسبانک آرنا]]، [[فرانکفورت]] |۴۸۰۰۰|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۰ – ۲ {{Fb|POR}} | - |- |۳۱ خرداد ۱۳۸۵، ۱۶:۰۰ CEST |[[ردبول آرنا]]، [[لایپزیق]] |۳۸۰۰۰|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۱ – ۱ {{Fb|ANG}} |[[سوهراب بختیاری‌زاده]] '۷۵ |- | rowspan="3" |[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴|۲۰۱۴]] |rowspan="3"|قروپ |۲۶ خرداد ۱۳۹۳، ۱۶:۰۰ UTC-3 |[[ارنا دا بایشادا ایستادیومو|ارنا دا بایشادا]]، [[کوریتیبا]] |۳۹۰۸۱|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۰ – ۰ {{Fb|NGA}} | - |- |۳۱ خرداد ۱۳۹۳، ۱۳:۰۰ UTC-3 |[[مینیرو ایستادیومو|مینیرو]]، [[بلو هوریزونته]] |۵۷۶۹۸|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۰ – ۱ {{Fb|ARG}} | - |- |۴ تیر ۱۳۹۳، ۱۳:۰۰ UTC-3 |[[ایتایپاوا آرنا فونته نواوا ایستادیومو|ایتایپاوا آرنا]]، [[سالوادور، باهیا|سالوادور]] |۴۸۰۱۱|| align="Right" |{{Fb|IRN}} ۱ – ۳ {{Fb|BIH}} |[[رضا قوچان‌نژاد]] '۸۲ |- | rowspan="3" |[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸|۲۰۱۸]] |rowspan="3"|قروپ |۲۵ خرداد ۱۳۹۷، ۱۸:۰۰ MSK |[[کرستوفسکی ایستادیومو|کرستوفسکی]]، [[سنت پترزبورق]] |۶۲۵۴۸ |align="Right" |{{Fb|IRN}} ۱ – ۰ {{Fb|MAR}} |[[عزیز بوحدوز]] ([[گل‌به‌خودی]]) '۵+۹۰ |- |۳۰ خرداد ۱۳۹۷، ۲۱:۰۰ MSK |[[قازان آرنا ایستادیومو|قازان آرنا]]، [[قازان]] |۴۲۷۱۸ |align="Right" |{{Fb|IRN}} ۰ – ۱ {{Fb|ESP}} | - |- |۴ تیر ۱۳۹۷، ۲۱:۰۰ MSK |[[موردوویا آرنا ایستادیومو|موردوویا آرنا]]، [[سارانسک]] |۴۱۶۸۵ |align="Right" |{{Fb|IRN}} ۱ – ۱ {{Fb|POR}} |[[کریم انصاری‌فرد]] '۳+۹۰ |} === آسیا کاپی === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="15" |ایران در جام ملت‌های آسیا |- !colspan=8|[[آسیا میلتلر کاپی|آسیا میلتلر کاپی فینالی]] ! style="width:1%;" rowspan="39"| !colspan=6|[[آسیا میلتلر کاپی سئچیمی]] |- !ائوصاحیبی/ایل !نتیجه !GP !W !D* !L !GS !GA !GP !W !D* !L !GS !GA |- |{{بایراقچه|هونق کونق|۱۹۱۰}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۵۶|۱۹۵۶]]||''اؤلمادی''||-||-||-||-||-||- ||-||-||-||-||-||- |- |{{بایراقچه|جنوبی کوره}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۶۰|۱۹۶۰]]||''سئچیلمئدی''||-||-||-||-||-||-||۶||۳||۱||۲||۱۲||۱۰ |- |{{بایراقچه|ايسرائيل}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۶۴|۱۹۶۴]]||''اؤلمادی''||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||- |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران|۱۹۶۴}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۶۸|۱۹۶۸]]||'''شامپیون'''||۴||۴||۰||۰||۱۱||۲||colspan=6|''ائوصاحیبی اؤلماقینا گوره اوتوماتیک سئچیلدی |- style="background:gold;" |{{بایراقچه|تایلند}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۷۲|۱۹۷۲]]||'''شامپیون'''||۵||۵||۰||۰||۱۲||۴||colspan=6|''شامپیون اؤلماقینا گوره اوتوماتیک سئچیلدی |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران|۱۹۶۴}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۷۶|۱۹۷۶]]||'''شامپیون'''||۴||۴||۰||۰||۱۳||۰||colspan=6|''ائوصاحیبی و شامپیون اؤلماقینا گوره اوتوماتیک سئچیلدی |- style="background:#c96;" |{{بایراقچه|کویت}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۸۰|۱۹۸۰]]||اۆچونجو یئر||۶||۳||۲||۱||۱۶||۶||colspan=6|''شامپیون اؤلماقینا گوره اوتوماتیک سئچیلدی |- style="background:#9acdff;" |{{بایراقچه|سنقاپور}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۸۴|۱۹۸۴]]||دؤردونجو یئر||۶||۲||۴||۰||۸||۳||۵||۵||۰||۰||۲۱||۲ |- style="background:#c96;" |{{بایراقچه|قطر}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۸۸|۱۹۸۸]]||اۆچونجو یئر||۶||۲||۲||۲||۳||۴||۴||۲||۲||۰||۶||۱ |- |{{بایراقچه|ژاپون}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۹۲|۱۹۹۲]]||ایلک مرحله||۳||۱||۱||۱||۲||۱||۲||۲||۰||۰||۱۰||۰ |- style="background:#c96;" |{{بایراقچه|ایمارات}} [[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۹۶|۱۹۹۶]]||اۆچونجو یئر||۶||۳||۲||۱||۱۴||۶||۶||۶||۰||۰||۲۷||۱ |- |{{بایراقچه|لوبنان}} [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۰|۲۰۰۰]]||دؤردده بیر فینال||۴||۲||۱||۱||۷||۳||۶||۴||۱||۱||۱۶||۲ |- style="background:#c96;" |{{بایراقچه|چین}} [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۴|۲۰۰۴]]||اۆچونجو یئر||۶||۳||۳||۰||۱۴||۸||۶||۵||۰||۱||۱۶||۵ |- |{{بایراقچه|اندونزی}}{{بایراقچه|مالزی}}{{بایراقچه|تایلند}}{{بایراقچه|ویتنام}} [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۷|۲۰۰۷]]||دؤردده بیر فینال||۴||۲||۲||۰||۶||۳ ||۶||۴||۲||۰||۱۲||۲ |- |{{بایراقچه|قطر}} [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۱|۲۰۱۱]]||دؤردده بیر فینال||۴||۳||۰||۱||۶||۲||۶||۴||۱||۱||۱۱||۲ |- |{{بایراقچه|AUS}} [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵|۲۰۱۵]]||دؤردده بیر فینال||۴||۳||۱||۰||۷||۳||۶||۵||۱||۰||۱۸||۵ |- style="background:#81c846;" |{{بایراقچه|ایمارات}} [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹|۲۰۱۹]]||یاری فینال||۶||۵||۰||۱||۱۲||۳||۸||۶||۲||۰||۲۶||۳ |- |{{flagicon|China}} [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۲۳|۲۰۲۳]]||''باشلانماییب''||۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰||۰ |- |'''جمعی'''||'''۱۷/۱۴'''||'''۶۸'''||'''۴۱'''||'''۱۹'''||'''۸'''||'''۱۳۱'''||'''۴۸'''||'''۶۱'''||'''۴۶'''||'''۱۰'''||'''۵'''||'''۱۷۵'''||'''۳۳''' |} :''*برابرلیکی گؤستریر کی ناک‌اوت مرحله‌سینین اویونلارینا شامیل اولورو او اویونلار پنالی‌له باشا چاتیبدی.''<br/>''**قیرمیزی سرحدلی گؤستریلنلر ائو توپراقیندا تورنومنتین اویونلاری چئکیلیبدی.'' === اولمپیک اویونلاری === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|[[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا|یای اولمپیک اویونلارینداکی]] رکوردلار ! style="width:8px;" rowspan="12"| !colspan=6|سئچیلمه رکوردو |- ! style="width:90px;"|ایل ! style="width:90px;"|نتیجه ! style="width:80px;"|یئر ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|Pld|Games played}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|W|Won}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|D|Drawn}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|L|Lost}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|GF|Goals for}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|GA|Goals against}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|Pld|Games played}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|W|Won}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|D|Drawn}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|L|Lost}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|GF|Goals for}} ! style="width:20px;"|{{قیسالتما|GA|Goals against}} |- |[[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۰۸|۱۹۰۸]]–[[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۶۰|۱۹۶۰]] |colspan=8|''گیرمئدی'' ||-||-||-||-||-||- |- |{{بایراقچه|ژاپون}} [[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۶۴|۱۹۶۴]]||قروپلار مرحله‌سی||۱۲جی||۳||۰||۱||۲||۱||۶ ||۶||۴||۱||۱||۱۴||۳ |- |{{بایراقچه|مکزیک}} [[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا۱۹۶۸|۱۹۶۸]]||colspan=8|''گیرمئدی'' ||-||-||-||-||-||- |- |{{بایراقچه|باتی آلمان}} [[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۷۲|۱۹۷۲]]||قروپلار مرحله‌سی||۱۲جی||۳||۱||۰||۲||۱||۹ ||۵||۳||۲||۰||۶||۰ |- |{{بایراقچه|کانادا}} [[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۷۶|۱۹۷۶]]||{{Nowrap|'''دؤردده بیر فینال'''}}||۷جی||۳||۱||۰||۲||۴||۵ ||۴||۳||۱||۰||۸||۱ |- |{{بایراقچه|شوروی}} [[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۸۰|۱۹۸۰]]||rowspan=2 colspan=8|''بایکوت ائتدی'' ||۵||۳||۲||۰||۱۸||۲ |- |{{بایراقچه|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری}} [[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۸۴|۱۹۸۴]] ||-||-||-||-||-||- |- || {{بایراقچه|جنوبی کوره}} [[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۸۸|۱۹۸۸]]||colspan=8|''سئچیلمئدی'' ||۲||۱||۰||۱||۲||۲ |- |[[فوتبال یای اولمپیک اویونلاریندا ۱۹۹۲|۱۹۹۲]]–بوگون |colspan=8|''باخ [[ایران ۲۳ یاش آلتی میلّی فوتبول تاخیمی|ایران ۲۳ یاش آلتی میلّی فوتبال تیمی]]'' || || || || || || |- !جمعی ||{{Nowrap|دؤردده بیر فینال}}||۴ / ۱۷||۹||۲||۱||۶||۶||۲۰ !|۲۲||۱۴||۶||۲||۴۸||۸ |} === آسیایی اویونلار === {| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !width=200|ائوصاحیبی / ایل !width=150|دؤور !width=35|Pld !width=35|W !width=35|D* !width=35|L !width=35|GS !width=35|GA !width=35|Dif !width=35|Pts |- style="background:silver;" |{{بایراقچه|IND}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۵۱|۱۹۵۱]]||ایکینجی||۳||۲||۰||۱||۲||۱||+۱||۶ |- |{{بایراقچه|PHL|1936}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۵۴|۱۹۵۴]]||''گیرمئدی''||-||-||-||-||-||-||-||- |- |{{بایراقچه|ژاپون}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۵۸|۱۹۵۸]]||بیرینجی دؤور||۲||۰||۰||۲||۰||۹||−۹||۰ |- |{{بایراقچه|IDN}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۶۲|۱۹۶۲]]||''گیرمئدی''||-||-||-||-||-||-||-||- |- style="background:silver;" |{{بایراقچه|THA}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۶۶|۱۹۶۶]]||ایکینجی||۷||۴||۰||۳||۹||۶||+۳||۱۲ |- |{{بایراقچه|THA}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۷۰|۱۹۷۰]]||بیرینجی دؤور||۲||۰||۱||۱||۲||۳||−۱||۱ |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|IRN|1964}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۷۴|۱۹۷۴]]||'''شامپیون '''||۷||۷||۰||۰||۲۰||۱||+۱۹||۲۱ |- |{{بایراقچه|THA}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۷۸|۱۹۷۸]]||''حوضوری یوخیدی''||-||-||-||-||-||-||-||- |- |{{بایراقچه|IND}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۸۲|۱۹۸۲]]||دؤردده بیر فینال||۴||۲||۰||۲||۳||۲||+۱||۶ |- |{{بایراقچه|KOR}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۸۶|۱۹۸۶]]||دؤردده بیر فینال||۵||۳||۱||۱||۱۳||۲||+۱۱||۱۰ |- style="background:gold;" |{{بایراقچه|CHN}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۹۰|۱۹۹۰]]||'''شامپیون'''||۵||۴||۱||۰||۷||۱||+۶||۱۳ |- |{{بایراقچه|ژاپون}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۹۴|۱۹۹۴]]||بیرینجی دؤور||۴||۱||۲||۱||۵||۲||+۳||۵ |- style="background:gold;" |{{بایراقچه|THA}} [[آسیا اویونلاری ۱۹۹۸|۱۹۹۸]]||'''شامپیون'''||۸||۷||۰||۱||۲۵||۷||+۱۸||۲۱ |- |[[فوتبال آسیا اویونلاریندا ۲۰۰۲|۲۰۰۲]]–بوگون |colspan=9|''باخ [[ایران ۲۳ یاش آلتی میلّی فوتبول تاخیمی|ایران ۲۳ یاش آلتی میلّی فوتبال تیمی]]'' |- !جمعی||۱۰/۱۳||۴۷||۳۰||۵||۱۲||۸۶||۳۴||+۵۲||۹۵ |} === غرب آسیا اویونلاری === {| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !width=200|ائوصاحیبی / ایل !width=150|دؤور !width=35|Pld !width=35|W !width=35|D* !width=35|L !width=35|GS !width=35|GA !width=35|Dif !width=35|Pts |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران}} [[غرب آسیا اویونلاری ۱۹۹۷|۱۹۹۷]]||'''شامپیون '''||؟||؟||؟||؟||؟||؟||؟||؟ |- style="background:silver;" |{{بایراقچه|کویت}} [[غرب آسیا اویونلاری|۲۰۰۲]]||یکینجی||۴||۱||۳||۰||۵||۴||+۱||۶ |- style="background:#cd7f32;" |{{بایراقچه|قطر}} [[فوتبال غرب آسیا اویونلاریندا ۲۰۰۵|۲۰۰۵]]||اۆچونجو یئر||۴||۳||۱||۰||۱۰||۲||+۸||۱۰ |- !جمعی||۳/۳||۸||۴||۴||۰||۱۵||۶||+۹||۱۶ |} === غرب آسیا قهرمانلیقی === {| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !width=200|Host nation(s) / year !width=150|Round !width=35|Pld !width=35|W !width=35|D* !width=35|L !width=35|GS !width=35|GA !width=35|Dif !width=35|Pts |- style="background:gold;" |{{بایراقچه|Jordan}} [[West Asian Football Federation Championship 2000|2000]]||'''Champions '''||5||4||1||0||7||1||+6||13 |- style="background:#cd7f32;" |{{بایراقچه|Syria}} [[West Asian Football Federation Championship 2002|2002]]||Third place||4||1||2||1||4||3||+1||5 |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران}} [[West Asian Football Federation Championship 2004|2004]]||'''Champions '''||4||4||0||0||17||3||+14||12 |- style="background:gold;" |{{بایراقچه|Jordan}} [[West Asian Football Federation Championship 2007|2007]]||'''Champions '''||4||3||1||0||5||1||+4||10 |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران}} [[West Asian Football Federation Championship 2008|2008]]||'''Champions'''||4||4||0||0||13||2||+11||12 |- style="background:silver;" |{{بایراقچه|Jordan}} [[2010 West Asian Football Federation Championship|2010]]||Runners-up||4||2||1||1||8||5||+3||7 |- |{{بایراقچه|Kuwait}} [[2012 West Asian Football Federation Championship|2012]]||Group Stage ||3||1||2||0||2||1||+1||5 |- !Total||7/8||28||19||7||2||56||16||+40||64 |} === مرکزی آسیا قهرمانلیقی === {| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !width=200|Host nation(s) / year !width=150|Round !width=35|Pld !width=35|W !width=35|D* !width=35|L !width=35|GS !width=35|GA !width=35|Dif !width=35|Pts |- |{{بایراقچه|UZB}} [[2018 CAFA Championship|2018]]||-||-||-||-||-||-||-||-||- |- !Total||-||-||-||-||-||-||-||-||- |} === آرسی‌دی جامی / ای‌سی‌او جامی === {| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !width=200|Host nation(s) / year !width=150|Round !width=35|Pld !width=35|W !width=35|D* !width=35|L !width=35|GS !width=35|GA !width=35|Dif !width=35|Pts |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران|1964}} [[RCD Cup 1965|1965]]||'''Champions '''||2||1||1||0||4||1||+3||4 |- style="background:silver;" |{{بایراقچه|پاکیستان}} [[RCD Cup 1967|1967]]||Runners-up||2||1||0||1||2||1||+1||3 |- style="background:silver;" |{{بایراقچه|تورکیه}} [[RCD Cup 1969|1969]]||Runners-up||2||1||0||1||4||6||−2||3 |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران|1964}} [[RCD Cup 1970|1970]]||'''Champions '''||2||1||1||0||8||1||+7||4 |- style="background:silver;" |{{بایراقچه|پاکیستان}} [[RCD Cup 1974|1974]]||Runners-up||2||1||0||1||2||2||0||3 |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{بایراقچه|ایران}} [[ECO Cup 1993|1993]]||'''Champions '''||4||4||0||0||10||1||+9||12 |- !Total||6/6||14||9||2||3||30||12||+18||29 |} == نتیجه‌لر== === قاباقکی اویونلاری=== {{Legend2|#CCFFCC|'''ق'''<small>ازانماق</small>|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend2|#FFFFCC|'''ب'''<small>رابرلیک</small>|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend2|#FFCCCC|'''اؤ'''<small>دوزماق</small>|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:90%;" |- ! تاریخ !! ایستادیوم !! حریف !! ریقابت !!نتیجه !! ایرانلی قول ووْران !! کاپیتان |- | style="text-align: center;" colspan=7 bgcolor="lightgrey"|'''۲۰۱۹''' |- |۷ ژانویه ۲۰۱۹ |{{Nowrap|{{flagicon|UAE}} [[محمد بن زاید ایستادیومو|محمد بن زاید]]، [[ابوظبی]]}} |{{Fb|Yemen}} | [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ قروپ د|آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] | style="background:#cfc; width:10px; text-align:center;"| ۵–۰ ق |[[مهدی طارمی]] {{گل|۱۲||۲۵}} <br> [[اشکان دژآگه]] {{گل|۲۳}} <br> [[سردار آزمون]] {{گل|۵۳}} <br> [[سامان قدوس]] {{گل|۷۸}} |[[اشکان دژآگه]] |- |۱۲ ژانویه ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|UAE}} [[آل نهیان ایستادیومو|آل نهیان]]، [[ابوظبی]] |{{Fb|Vietnam}} | [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ قروپ د|آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] | style="background:#cfc; width:10px; text-align:center;"| ۲–۰ ق |[[سردار آزمون]] {{گل|۳۸||۶۹}} |[[اشکان دژآگه]] |- |۱۶ ژانویه ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|UAE}} [[آل مکتوم ایستادیومو|آل مکتوم]]، [[دوبی]] |{{Fb|Iraq}} | [[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ قروپ د|آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] | style="background:#ffc; width:10px; text-align:center;"| ۰–۰ ب | |[[امید ابراهیمی]] |- |۲۰ ژانویه ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|UAE}} [[محمد بن زاید ایستادیومو|محمد بن زاید]]، [[ابوظبی]] |{{Fb|Oman}} |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ ناک‌اوت مرحله‌سی|آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] |style="background:#cfc; width:10px; text-align:center;"| ۲–۰ ق |[[علیرضا جهانبخش]] {{گل|۳۲}} <br> [[اشکان دژآگه]] {{گل|۴۰}} |[[اشکان دژآگه]] |- |۲۴ ژانویه ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|UAE}} [[محمد بن زاید ایستادیومو|محمد بن زاید]]، [[ابوظبی]] |{{Fb|China}} |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ ناک‌اوت مرحله‌سی|آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] |style="background:#cfc; width:10px; text-align:center;"| ۳–۰ ق |[[مهدی طارمی]] {{گل|۱۸}} <br> [[سردار آزمون]] {{گل|۳۱}} <br> [[کریم انصاری‌فرد]] {{گل|۹۰}} |[[اشکان دژآگه]] |- |- |۲۸ ژانویه ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|UAE}} [[هزاع بن زاید ایستادیومو|هزاع بن زاید]]، [[العین]] |{{Fb|Japan}} |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ ناک‌اوت مرحله‌سی|آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] | style="background:#fcc; width:10px; text-align:center;"| ۰–۳ اؤ | |[[اشکان دژآگه]] |- |۰۶ ژوئن ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|IRN}} [[آزادی ایستادیومو|آزادی]]، [[تهران]] |{{Fb|Syria}} |[[یوْلداش‌لیق اوْیونو]] |style="background:#cfc; width:10px; text-align:center;"| ۵–۰ ق |[[علیرضا جهانبخش]] {{گل|۲۱}} <br>[[مهدی طارمی]] {{گل|۳۵, ۵۰, ۵۹}} <br> [[اللهیار صیادمنش]] {{گل|۸۴}} |[[احسان حاج‌صفی]] |- |۱۱ ژوئن ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|South Korea}} [[سئول فیفا دونیا کاپی ایستادیومو|سئول فیفا دونیا کاپی]]، [[سئول]] |{{Fb|South Korea}} |[[یوْلداش‌لیق اوْیونو]] |style="background:#ffc; width:10px; text-align:center;"| ۱–۱ ب |[[Own Goal|OG]] {{گل|۶۲}} |[[احسان حاج‌صفی]] |- |۱۰ سپتامبر ۲۰۱۹ |{{بایراقچه|HKG}} [[هونق کونق ایستادیومو|هونق کونق]]، [[هونق کونق]] |{{بایراق|HKG}} |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |style="background:#ffc; width:10px; text-align:center;"| ۲–۰ ق |[[سردار آزمون]] {{گل|۲۳}}{{سخ}}[[کریم انصاری‌فرد]] {{گل|۵۴}} |[[احسان حاج‌صفی]] |} === گئلئجک اویونلاری === {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:90%;" |- ! تاریخ !! ریقابت!! یئر!! حریف |- | style="text-align: center;" colspan=4 bgcolor="lightgrey"|'''۲۰۱۹''' |- |۱۰ اوکتوبر ۲۰۱۹ |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |{{بایراقچه|IRN}} [[آزادی ایستادیومو|آزادی]]، [[تهران]] |{{Fb|CAM}} |- |۱۵ اوکتوبر ۲۰۱۹ |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |{{بایراقچه|BHR}} [[Bahrain National Stadium|National Stadium]], [[Riffa]] |{{Fb|BHR}} |- |۱۴ نووامبر ۲۰۱۹ |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |{{بایراقچه|IRQ}} [[Basra Sports City]]، [[بصره]] |{{Fb|IRQ}} |- |۱۹ نووامبر ۲۰۱۹ |[[یوْلداش‌لیق اوْیونو]] |TBD |TBD |- | style="text-align: center;" colspan=4 bgcolor="lightgrey"|'''۲۰۲۰''' |- |۲۶ مارس ۲۰۲۰ |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |{{بایراقچه|IRN}} [[آزادی ایستادیومو|آزادی]]، [[تهران]] |{{Fb|HKG}} |- |۳۱ مارس ۲۰۲۰ |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |{{بایراقچه|CAM}} [[Phnom Penh Olympic Stadium|Olympic Stadium]]، [[پنوم‌پن]] |{{Fb|CAM}} |- |۴ ژوئن ۲۰۲۰ |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |{{بایراقچه|IRN}} [[آزادی ایستادیومو|آزادی]]، [[تهران]] |{{Fb|BHR}} |- |۱۰ ژوئن ۲۰۲۰ |[[2022 FIFA World Cup qualification – AFC Second Round#Group C|2022 WC qualification]] and [[2023 AFC Asian Cup qualification#Group C|2023 AC qualification]] |{{بایراقچه|IRN}} [[آزادی ایستادیومو|آزادی]]، [[تهران]] |{{Fb|IRQ}} |- |} :^<big>*</big>FIFA International match days 2018–2024<ref>{{cite web|url=https://resources.fifa.com/image/upload/international-match-calendar-2018-2024-2709662.pdf?cloudid=p3ywicffz0zxeaomaajh|title=FIFA INTERNATIONAL MATCH CALENDAR 2018-2024|publisher=FIFA.com|date=|accessdate=}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> :^§AFC Calendar of Competitions 2019<ref>{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019|title=AFC Calendar of Competitions 2019|date=|accessdate=|archivedate=2018-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009235740/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019}}</ref> == آیری اؤلکه‌لرین قارشی‌سیندا رکوردلار == == مشقچی‌سی == ''{{اساس|ایران میلّی فوتبال تیمینین باش مشقچی‌لرینین لیستی}}'' {| class="wikitable" |- | باش مشقچی | {{بایراقچه|BEL}} [[مارک ویلموتس]]<ref>[https://www.dhnet.be/sports/football/diablesrouges/officiel-wilmots-selectionneur-de-l-iran-5ce54654d8ad58072abb104e Officiel: Wilmots sélectionneur de l'Iran]</ref> |- | اسیستان | {{بایراقچه|ESP}} [[مانو فررا]]<ref>[https://www.varzesh3.com/news/1613399/%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D9%84%DA%98%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 ورزش3: ویلموتس با سه دستیار اسپانیایی و بلژیکی در تهران]</ref><br>{{بایراقچه|Iran}} [[وحید هاشمیان]]<ref>[https://www.varzesh3.com/news/1614468/%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%B3-%D8%B4%D8%AF هاشمیان دستیار ویلموتس؛ کادرفنی بوندس لیگایی شد]</ref> |- | قاپی‌چی مشقچی‌سی | {{بایراقچه|FRA}} [[Laurent Spinosi]] <ref>{{Cite web |title=مربی جدید دروازه‌بان‌های تیم ملی؛ لوران اسپینوسی |url=http://isport.ir/fa/content/4b47d7189567 |access-date=2019-09-10 |archive-date=2019-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717212918/http://isport.ir/fa/content/4b47d7189567 |url-status=dead |accessdate=2019-09-10 |archivedate=2019-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717212918/http://isport.ir/fa/content/4b47d7189567 }}</ref> |- | فیت‌نیس مشقچی‌لری | {{بایراقچه|BEL}} Kevin Miny<ref>[https://www.dhnet.be/sports/football/division-1a/standard/kevin-miny-en-iran-avec-marc-wilmots-5cf177e89978e27796b18bb1 Kevin Miny en Iran avec Marc Wilmots]</ref> |- | فیزیوتراپیست | {{بایراقچه|Iran}} علیرضا شهاب<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.ffiri.ir/en/national-football-team/NationalTeamAdult/Introduction-of-national-team-officials/cadr/ |accessdate=2018-10-10 |archivedate=2018-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181010124312/http://ffiri.ir/en/national-football-team/NationalTeamAdult/Introduction-of-national-team-officials/cadr/ }}</ref> |- | دیلمانج | |- | آنالیزور | {{بایراقچه|BEL}} Herman De Landtsheer<ref>[https://www.dhnet.be/sports/football/on-en-sait-plus-sur-le-staff-belge-qui-devrait-accompagner-wilmots-en-iran-5ce59bd69978e223b1a81cc8 On en sait plus sur le staff belge qui devrait accompagner Wilmots en Iran]</ref> |- | تیمین دوکتورو | {{بایراقچه|ایران}} دکتر پرهام خانلری |- | ماساژور | |- | آی‌تی و مدیا مصلحتچی‌سی | |- |} *[http://www.ffiri.ir/en/national-football-team/NationalTeamAdult/Introduction-of-national-team-officials/cadr/ قایناق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010124312/http://ffiri.ir/en/national-football-team/NationalTeamAdult/Introduction-of-national-team-officials/cadr/ |date=2018-10-10 }} ==اویونچولاری== === ایندیکی اویونچولاری=== *اویونلار و قوللارین سایی‌سی ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۹ دا {{Fb|Hong Kong}} قاباقینداکی اویوندان سونرا یوخلانیب. {{Nat fs g start|background=#0202FF|color=white}} {{National football squad player (goals)|no=1|pos=GK|name=[[علیرضا بیرانوند]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|9|19|df=y}}|caps=37|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو|پرسپولیس]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=12|pos=GK|name=[[محمدرشید مظاهری]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1989|5|18|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[تيراختور آذربایجان فوتبال کولوبو|تيراختور]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=22|pos=GK|name=[[حسین حسینی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|6|30|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[ایستیقلال فوتبال کولوبو|ایستیقلال]]|clubnat=IRN}} {{National football squad break|background=#FF0000}} {{National football squad player (goals)|no=2|pos=DF|name=[[وریا غفوری]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1987|9|20|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[ایستیقلال فوتبال کولوبو|ایستیقلال]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=4|pos=DF|name=[[سیاوش یزدانی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|3|2|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[ایستیقلال فوتبال کولوبو|ایستیقلال]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=5|pos=DF|name=[[میلاد محمدی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|9|29|df=y}}|caps=31|goals=0|club=[[خنت فوتبال کولوبو|خنت]]||clubnat=BEL}} {{National football squad player (goals)|no=8|pos=DF|name=[[مرتضی پورعلی‌گنجی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|4|19|df=y}}|caps=39|goals=2|club=[[العربی قطر فوتبال کولوبو|العربی]]|clubnat=QAT}} {{National football squad player (goals)|no=13|pos=DF|name=[[حسین کنعانی‌زادگان]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1994|3|23|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو|پرسپولیس]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=15|pos=DF|name=[[محمد نادری (فوتبالیست)|محمد نادری]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|10|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو|پرسپولیس]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=19|pos=DF|name=[[مجید حسینی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|6|20|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[ترابزون ایسپور فوتبال کولوبو|ترابزون ایسپور]]|clubnat=TUR}} {{National football squad player (goals)|no=23|pos=DF|name=[[رامین رضائیان]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1990|3|21|df=y}}|caps=42|goals=2|club=[[الشحانیه فوتبال کولوبو|الشحانیه]]||clubnat=QAT}} {{National football squad break|background=#FF0000}} {{National football squad player (goals)|no=3|pos=MF|name=[[احسان حاج‌صفی]] ^{کاپیتان}|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1990|2|25|df=y}}|caps=108|goals=7|club=[[تيراختور آذربایجان فوتبال کولوبو|تيراختور]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=6|pos=MF|name=[[احمد نوراللهی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|1|2|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو|پرسپولیس]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=7|pos=MF|name=[[مسعود شجاعی]] ^{کاپیتان}|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1984|6|9|df=y}}|caps=84|goals=9|club=[[تيراختور آذربایجان فوتبال کولوبو|تيراختور]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=9|pos=MF|name=[[امید ابراهیمی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1987|9|16|df=y}}|caps=48|goals=0|club=[[اوپن فوتبال کولوبو|اوپن]]|clubnat=BEL}} {{National football squad player (goals)|no=11|pos=MF|name=[[وحید امیری]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1988|4|2|df=y}}|caps=51|goals=1|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو|پرسپولیس]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=14|pos=MF|name=[[علی کریمی (فوتبالچب ۱۹۹۴|علی کریمی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1994|2|11|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[ایستیقلال فوتبال کولوبو|ایستیقلال]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=16|pos=MF|name=[[مهدی ترابی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1994|9|10|df=y}}|caps=30|goals=6|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو|پرسپولیس]]|clubnat=IRN}} {{National football squad player (goals)|no=18|pos=MF|name=[[علیرضا جهانبخش]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|8|11|df=y}}|caps=50|goals=7|club=[[برایتون اند هوو آلبیون فوتبال کولوبو|برایتون]]|clubnat=ENG}} {{National football squad player (goals)|no=21|pos=MF|name=[[اشکان دژآگه]] ^{کاپیتان}|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1986|7|5|df=y}}|caps=59|goals=11|club=[[تيراختور آذربایجان فوتبال کولوبو|تيراختور]]|clubnat=IRN}} {{National football squad break|background=#FF0000}} {{National football squad player (goals)|no=10|pos=FW|name=[[کریم انصاری‌فرد]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1990|4|3|df=y}}|caps=79|goals=20|club=[[السیلیه ایدمان کولوبو|السیلیه]]|clubnat=QAT}} {{National football squad player (goals)|no=20|pos=FW|name=[[سردار آزمون]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1995|1|1|df=y}}|caps=47|goals=29|club=[[زنیت سن پترزبورق فوتبال کولوبو|زنیت]]|clubnat=RUS}} {{National football squad player (goals)|no=17|pos=FW|name=[[اللهیار صیادمنش]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|2001|6|29|df=y}}|caps=1|goals=1|club=[[ایستانبول ایسپور فوتبال کولوبو|ایستانبول ایسپور]]|clubnat=TUR}} {{National football squad end|background=#0202FF}} ===سون چاغیریشلار === سون ۱۲ آی عرضینده تیمه آشاغیداکی فوتبالچی‌لار چاغیریلیب. <!--Sorted by position, most recent call-up, caps, goals and last name.--> {{National football squad start (recent)|background=#FF0000|color=white}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=GK|name=[[مهدی امینی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|9|15|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[پئیکان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=GK|name=[[Ahmad Gohari]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|1|12|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=GK|name=[[امیر عابدزاده]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|4|26|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[ماریتیمو ایدمان کولوبو]]|clubnat=POR|latest={{Fb|KOR}}, 11 June 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=GK|name=[[پیام نیازمند]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1995|4|6|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest={{Fb|KOR}}, 11 June 2019}} {{National football squad break|background=#FF0000}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[سعید آقایی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1995|2|9|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[محمد انصاری]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1991|9|23|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[دانیال اسماعیلی‌فر]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|2|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[ذوب‌آهن ایصفاهان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[Mohammad Hossein Moradmand|Hossein Moradmand]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|6|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[شهرخودرو خراسان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[ایمان سلیمی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|6|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[تيراختور آذربایجان فوتبال کولوبو]] |clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[مهدی شیری (زاده ۱۳۶۹)]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1991|1|31|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[پژمان منتظری]] ^RET|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1983|9|6|df=y}}|caps=50|goals=1|club=[[ایستیقلال فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest={{Fb|KOR}}, 11 June 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[روزبه چشمی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|7|24|df=y}}|caps=18|goals=1|club=[[ایستیقلال فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest={{Fb|KOR}}, 11 June 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[صادق محرمی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|3|1|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[لوکوموتیو زاقرب فوتبال کولوبو]]|clubnat=CRO|latest={{Fb|KOR}}, 11 June 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=DF|name=[[محمدرضا خانزاده]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1991|5|11|df=y}}|caps=13|goals=1|club=[[تيراختور آذربایجان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] ^PRE, Dec 2018}} {{National football squad break|background=#FF0000}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[احمد عبدالله‌زاده]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|5|6|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[فولاد خوزیستان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[Majid Aliyari]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|3|2|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[سایپا تهران فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[Reza Asadi]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|1|17|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[تيراختور آذربایجان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[Amir Hossein Karimi]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|2|9|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[پئیکان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[Mohammad Karimi]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|2|20|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[مهرداد محمدی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|9|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[C.D. Aves|Aves]]|clubnat=POR|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[Mohammad Mohebi]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1998|1|30|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[آرش رضاوند]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|10|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[ایستیقلال فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[سعید واسعی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1994|12|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[پئیکان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[سعید عزت‌اللهی]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|10|1|df=y}}|caps=30|goals=1|club=[[اوپن فوتبال کولوبو]]|clubnat=BEL|latest={{Fb|KOR}}, 11 June 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[علی قلی‌زاده]] ^INJ|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|3|10|df=y}}|caps=6|goals=3|club=[[رویال شارلوا فوتبال کولوبو]]|clubnat=BEL|latest=[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] ^PRE, Dec 2018}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=MF|name=[[فرشاد احمدزاده]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|9|23|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] ^PRE, Dec 2018}} {{National football squad break|background=#FF0000}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=FW|name=[[مهدی طارمی]] ^INJ|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|7|18|df=y}}|caps=42|goals=19|club=[[ریو اوه فوتبال کولوبو]]|clubnat=POR|latest={{Fb|HKG}} ^PRE, Sepetember 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=FW|name=[[شهریار مغانلو]]|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1994|12|21|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[ملوان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=FW|name=[[پیمان رنجبری]] |age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|8|21|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[گول‌گوهر سیرجان فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest=Unofficial Friendly, 15 July 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=FW|name=[[علی علیپور]] |age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1994|11|12|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو]]|clubnat=IRN|latest={{Fb|KOR}}, 11 June 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=FW|name=[[سامان قدوس]] |age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1993|9|6|df=y}}|caps=21|goals=2|club=[[امیان فوتبال کولوبو]]|clubnat=FRA|latest={{Fb|JPN}}, 28 January 2019}} {{National football squad player (recent)|no=|pos=FW|name=[[کاوه رضایی]] ^INJ|age={{دوغوم تاریخی ایله یاش|1992|4|5|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[رویال شارلوا فوتبال کولوبو]]|clubnat=BEL|latest=[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹]] ^PRE, Dec 2018}} {{National football squad end|background=#FF0000}} [[File:Iran vs. Angola 2014-05-30 (007).jpg|350px|thumbnail|left]] ;{{Anchor|Withdrew}}Notes *^INJ Player withdrawn from the squad due to an injury. *^PRE Preliminary squad. *^RC Player suspended for yellow or red card accumulation. *^RET Player retired from the national team. *^SUS Player suspended. *^WD Player withdrew for non-injury related reasons<br/>. ===قاباقکی اویونچولاری=== ====دونیا کاپی==== * [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ تیم‌لرین اویونچولاری#ایران|فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ ایران اویونچولاری]] * [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ تیم‌لرین اویونچولاری#ایران|فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ ایران اویونچولاری]] * [[فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶ تیم‌لرین اویونچولاری#ایران|فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶ ایران اویونچولاری]] * [[فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸ تیم‌لرین اویونچولاری#ایران|فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸ ایران اویونچولاری]] * [[فیفا دونیا کاپی ۱۹۷۸ تیم‌لرین اویونچولاری#ایران|فیفا دونیا کاپی ۱۹۷۸ ایران اویونچولاری]] ====اولمپیک اویونلاری==== * [[Football at the 1964 Summer Olympics&nbsp;– Men's team squads#.C2.Iran|1964 Olympic Games]] * [[Football at the 1972 Summer Olympics&nbsp;– Men's team squads#.C2.Iran|1972 Olympic Games]] * [[Football at the 1976 Summer Olympics&nbsp;– Men's team squads#.C2.Iran|1976 Olympic Games]] ====آسیا کاپلاری==== * [[2019 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 2019 squad]] * [[2015 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 2015 squad]] * [[2011 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 2011 squad]] * [[Asian Cup 2007 squads#Iran|Asian Cup 2007 squad]] * [[Asian Cup 2004 squads#Iran|Asian Cup 2004 squad]] * [[Asian Cup 2000 squads#Iran|Asian Cup 2000 squad]] * [[Asian Cup 1996 squads#Iran|Asian Cup 1996 squad]] * [[Asian Cup 1992 squads#Iran|Asian Cup 1992 squad]] * [[1988 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 1988 squad]] * [[1984 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 1984 squad]] * [[1980 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 1980 squad]] * '''[[1976 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 1976 squads]]''' * '''[[1972 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 1972 squads]]''' * '''[[1968 AFC Asian Cup squads#Iran|Asian Cup 1968 squads]]''' :''See also [[:Category:Iran international footballers]]'' ;آسیا اویونلاری * '''[[Football at the 1998 Asian Games – Squads#Iraq|1998 Asian Games squad]]''' * [[Football at the 1994 Asian Games – Squads#Iraq|1994 Asian Games squad]] * '''[[Football at the 1990 Asian Games – Squads#Iraq|1990 Asian Games squad]]''' * [[Football at the 1986 Asian Games – Squads#Iraq|1986 Asian Games squad]] * [[Football at the 1982 Asian Games – Squads#Iraq|1982 Asian Games squad]] *'''[[Football at the 1974 Asian Games – Squads#Iraq|1974 Asian Games squad]]''' :<small>Since 2002, the Asian Games has been part of the [[Iraq national under-23 football team|under-23 team]]'s record.</small> ==رکوردلار== === ان چوخ اوینین اویونچولار === [[File:Iran vs. Montenegro 2014-05-26 (040).jpg|thumb|190px|[[جواد نکونام]] ۱۵۱ اویون]] [[File:Ali Karimi in Mashhad.jpg|190px|thumb|[[علی کریمی]] ۱۲۷ اویون ۳۸ قول]] ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۹ تاریخینده یوخلانیب: {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# !آدی !ایللر !اویونلاری !قوللاری |- |۱ |align="right"|[[جواد نکونام]] |۲۰۰۰–۲۰۱۵ |۱۵۱ |۳۹ |- |۲ |align="right"|[[علی دایی]] |۱۹۹۳–۲۰۰۶ |۱۴۹ |۱۰۹ |- |۳ |align="right"|[[علی کریمی]] |۱۹۹۸–۲۰۱۲ |۱۲۷ |۳۸ |- |۴ |align="right"|[[سید جلال حسینی]] |۲۰۰۷– |۱۱۵ |۸ |- |۵ |align="right"|[[مهدی مهدوی‌کیا]] |۱۹۹۶–۲۰۰۹ |۱۱۰ |۱۳ |- |۶ |align="right"|'''[[احسان حاج‌صفی]]''' |۲۰۰۸– |۱۰۸ |۶ |- |۷ |align="right"|[[آندرانیک تیموریان]] |۲۰۰۵–۲۰۱۶ |۱۰۱ |۹ |- |۸ |align="right"|[[کریم باقری]] |۱۹۹۳–۲۰۱۰ |۸۷ |۵۰ |- |۹ |align="right"|[[حسین کعبی]] |۲۰۰۲–۲۰۱۰ |۸۴ |۱ |- |۱۰ |align="right"|[[مسعود شجاعی]] |–۲۰۰۴ |۸۴ |۸ |} ===ان چوخ اوینین قاپی‌چی=== [[File:Abedzadeh2008.jpg|thumb|190px| [[احمدرضا عابدزاده]] ۷۹ اویون ]] یوخلاما تاریخی ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۹: {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# !آد !ایللر !اویونلار |- |۱ |align="right"|[[احمدرضا عابدزاده]] |۱۹۸۷–۱۹۹۸ |۷۹ |- |۲ |align="right"|[[سید مهدی رحمتی]] |۲۰۰۴–۲۰۱۲ |۷۶ |- |۳ |align="right"|[[ابراهیم میرزاپور]] |۲۰۰۱–۲۰۱۱ |۷۱ |- |۴ |align="right"|[[ناصر حجازی]] <ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/144/149/5/index.html|title=Iran says farewell to ‘The Legend’|first=|last=FIFA.com|date=26 May 2011|publisher=|accessdate=2018-10-10|archivedate=2016-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160401123511/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/144/149/5/index.html}}</ref> |۱۹۶۸–۱۹۸۰ |۶۲ |- |۵ |align="right"|'''[[علیرضا بیرانوند]]''' |۲۰۱۴– |۴۴ |- |} ''The records are collected based on data from [https://www.fifa.com FIFA] and [http://www.rsssf.com RSSSF].'' <br/>''Bold names denote a player still playing or available for selection.'' ===ان چوخ قول ووْران=== [[File:Ali Daei 2016.jpg|thumb|190px|[[علی دایی]] is the world's [[List of top international association football goal scorers by country|all-time leading goalscorer]] in international matches, having scored 109 goals in 149 matches]] {{As of|2014|alt= As of 19 May 2018}}, the 10 players with the most goals: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !# !آد !ایللر !قوللار !اویون !اورتا/اویون |- |۱ |align="right"|[[علی دایی]] <small>([[علی دایی‌نین بین‌الخلق قولارینین لیستی|لیست]])</small> |۱۹۹۳–۲۰۰۶ |۱۰۹ |۱۴۹ |۰٫۷۳ |- |۲ |align="right"|[[کریم باقری]] |۱۹۹۳–۲۰۱۰ |۵۰ |۸۷ |۰٫۵۷ |- |۳ |align="right"|[[جواد نکونام]] |۲۰۰۰–۲۰۱۵ |۳۹ |۱۵۱ |۰٫۲۶ |- |۴ |align="right"|[[علی کریمی]] |۱۹۹۸–۲۰۱۲ |۳۸ |۱۲۷ |۰٫۳۰ |- |۵ |align="right"|'''[[سردار آزمون]]''' |۲۰۱۴– |۲۳ |۳۳ |۰٫۷۰ |- |۶ |align="right"|[[غلامحسین مظلومی]] |۱۹۶۹–۱۹۷۷ |۱۹ |۴۰ |۰٫۴۸ |- |۷ |align="right"|[[فرشاد پیوس]] <ref>{{cite web|url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/player.php?id=420|title=Statistics: Iran [ Team Melli]|publisher=|accessdate=2018-10-10|archivedate=2021-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210722184155/https://www.teammelli.com/matchdata/details/player.php?id=420}}</ref> |۱۹۸۴–۱۹۹۴ |۱۸ |۳۴ |۰٫۵۳ |- |۸ |align="right"|'''[[رضا قوچان‌نژاد]]''' |۲۰۱۲–۲۰۱۸ |۱۷ |۴۳ |۰٫۴۰ |- |۸ |align="right"|'''[[کریم انصاری‌فرد]]''' |۲۰۰۹– |۱۷ |۶۴ |۰٫۲۷ |- |۱۰ |align="right"|[[حمید علیدوستی]] <ref>{{cite web|url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/player.php?id=231|title=Statistics: Iran [ Team Melli]|publisher=|accessdate=2018-10-10|archivedate=2017-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170913135004/http://www.teammelli.com/matchdata/details/player.php?id=231}}</ref> |۱۹۷۷–۱۹۸۶ |۱۵ |۲۷ |۰٫۵۶ |} ''The records are collected based on data from [https://www.fifa.com/live-scores/teams/country=irn/men/index.html FIFA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180414063826/http://www.fifa.com/live-scores/teams/country=irn/men/index.html |date=2018-04-14 }}, [http://www.rsssf.com/miscellaneous/iran-recintlp.html RSSSF] & [http://www.varzesh3.com/news/1330836 Varzesh3].'' <br/>''Bold names denote a player still playing or available for selection.'' ==ایران کاپیتان‌لاری== {{As of|20 June 2018 after match against Spain}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# !ایللر !اویونچو !اویون (قول) !اکتیو ایللر !کاپیتان اولان اویونلار (قوللار) |- |۱ |۱۹۶۵–۱۹۶۷ |style="text-align:right;"|[[محمد رنجبر]] |۲۳ (۰) |۱۹۵۹–۱۹۶۷ |۹ (۰) |- |۲ |۱۹۶۷–۱۹۷۰ |style="text-align:right;"|[[حسن حبیبی]] |۳۱ (۰) |۱۹۵۸–۱۹۷۰ |۱۰ (۰) |- |۳ |۱۹۷۰–۱۹۷۲ |style="text-align:right;"|[[مصطفی عرب]] |۴۸ (۲) |۱۹۵۹–۱۹۷۲ |۱۳ (۰) |- |۴ |۱۹۷۲–۱۹۷۷ |style="text-align:right;"|[[پرویز قلیچ‌خانی]] |۶۴ (۱۲) |۱۹۶۴–۱۹۷۷ |۲۶ (۷) |- |۵ |۱۹۷۷–۱۹۸۰ |style="text-align:right;"|[[علی پروین]] |۷۶ (۱۳) |۱۹۷۰–۱۹۸۰ |۳۱ (۲) |- |۶ |۱۹۸۰ |style="text-align:right;"|[[ناصر حجازی]] |۶۲ (۰) |۱۹۶۸–۱۹۸۰ |۷ (۰) |- |۷ |۱۹۸۰–۱۹۸۴ |style="text-align:right;"|[[مهدی دینورزاده]] |۲۶ (۰) |۱۹۷۷–۱۹۸۴ |۹ (۰) |- |۸ |۱۹۸۴–۸۷<br>۱۹۸۹–۹۱ |style="text-align:right;"|[[محمد پنجعلی]] |۴۵ (۰) |۱۹۷۸–۱۹۹۱ |۲۷ (۰) |- |۹ |۱۹۸۷–۸۹<br>۱۹۹۱–۹۳ |style="text-align:right;"|[[سیروس قایقران]] |۴۳ (۶) |۱۹۸۶–۱۹۹۳ |۲۲ (۳) |- |۱۰ |۱۹۹۳ |style="text-align:right;"|[[حمید درخشان]] |۴۱ (۹) |۱۹۸۰–۱۹۹۳ |۱۲ (۳) |- |۱۱ |۱۹۹۳–۱۹۹۴ |style="text-align:right;"|[[فرشاد پیوس]] |۳۵ (۱۹) |۱۹۸۴–۱۹۹۴ |۴ (۱) |- |۱۲ |۱۹۹۶ |style="text-align:right;"|[[مجتبی محرمی]] |۳۷ (۵) |۱۹۸۸–۱۹۹۶ |۲ (۰) |- |۱۳ |۱۹۹۶–۱۹۹۸ |style="text-align:right;"|[[احمدرضا عابدزاده]] |۷۹ (۰) |۱۹۸۸–۱۹۹۸ |۳۸ (۰) |- |۱۴ |۱۹۹۸–۱۹۹۹ |style="text-align:right;"|[[نادر محمدخانی]] |۶۴ (۴) |۱۹۸۸–۱۹۹۹ |۹ (۱) |- |۱۵ |۱۹۹۹–۲۰۰۰ |style="text-align:right;"|[[جواد زرینچه]] |۸۰ (۱) |۱۹۸۷–۲۰۰۰ |۸ (۰) |- |۱۶ |۲۰۰۰–۲۰۰۶ |style="text-align:right;"|[[علی دایی]] |۱۴۹ (۱۰۹) |۱۹۹۳–۲۰۰۶ |۸۰ (۴۴) |- |۱۷ |۲۰۰۶–۲۰۰۹ |style="text-align:right;"|[[مهدی مهدوی‌کیا]] |۱۱۰ (۱۳) |۱۹۹۶–۲۰۰۹ |۱۷ (۱) |- |۱۸ |۲۰۰۹–۲۰۱۵ |style="text-align:right;"|[[جواد نکونام]] |۱۵۱ (۳۹) |۲۰۰۰–۲۰۱۵ |۵۶ (۱۸) |- |۱۹ |۲۰۱۵–۲۰۱۶ |style="text-align:right;"|[[آندرانیک تیموریان]] |۱۰۱ (۹) |۲۰۰۵–۲۰۱۶ |۸ (۱) |- |۲۰ |۲۰۱۶–۲۰۱۷ |style="text-align:right;"|[[اشکان دژآگه]] |۴۲ (۷) |۲۰۱۲– |۸ (۲) |- |۲۱ |۲۰۱۷– |style="text-align:right;"|[[مسعود شجاعی]] |۷۵ (۸) |۲۰۰۴– |۶ (۰) |} ===چوخ اویوندا کاپیتان اولان=== As of 7 June 2016, the 10 players with the most matches as [[Captain (association football)|captain]]: {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# <ref>{{cite web|url=http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=150314&MusicID=111057|title=بیشترین کاپیتانی|date=24 June 2015|work=تبیان|accessdate=2018-10-10|archivedate=2012-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120913095246/http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=150314&MusicID=111057}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.khabaronline.ir/detail/406860/sport/iran-soccer|title=کاپیتان های تیم ملی چطور خداحافظی کردند/ازحبیبی،قلیچ خانی،پروین و دایی تا نکونام -|work=khabaronline}}</ref> !اویونچو !اویونلار !ایللر !اویوندا کاپیتان |- |۱ |style="text-align:right;"|[[علی دایی]] |۱۴۹ |۱۹۹۳–۲۰۰۶ |۸۰ |- |۲ |style="text-align:right;"|[[جواد نکونام]] |۱۵۱ |۲۰۰۰–۲۰۱۵ |۵۶ |- |۳ |style="text-align:right;"|[[احمدرضا عابدزاده]] | ۷۹ |۱۹۸۸–۱۹۹۸ |۳۸ |- |۴ |style="text-align:right;"|[[علی پروین]] |۷۶ |۱۹۷۰–۱۹۸۰ |۳۱ |- |۵ |style="text-align:right;"|[[محمد پنجعلی]] |۴۵ |۱۹۷۸–۱۹۹۱ |۲۷ |- |۶ |style="text-align:right;"|[[پرویز قلیچ‌خانی]] |۶۴ |۱۹۶۴–۱۹۷۷ |۲۶ |- |۷ |style="text-align:right;"|[[سیروس قایقران]] |۴۳ |۱۹۸۶–۱۹۹۳ |۲۲ |- |۸ |style="text-align:right;"|[[مهدی مهدوی‌کیا]] |۱۱۰ |۱۹۹۶–۲۰۰۹ |۱۷ |- |۹ |style="text-align:right;"|[[علی کریمی]] |۱۲۷ |۱۹۹۸–۲۰۱۲ |۱۶ |- |۱۰ |style="text-align:right;"|[[مصطفی عرب]] |۴۸ |۱۹۵۹–۱۹۷۲ |۱۳ |} ===دونیا کاپیندا ایران کاپیتان‌لاری=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# !اویوندا کاپیتان (قوللار) !اویونچو !دونیا کاپیندا کاپیتان !اکتیو ایللر !اویون (قوللار) |- |۱ |۳ (۰) |style="text-align:right;"|[[علی پروین]] |[[فیفا دونیا کاپی ۱۹۷۸|آرژانتین ۱۹۷۸]] |۱۹۷۰–۱۹۸۰ |۷۶ (۱۳) |- |۲ |۱ (۰) |style="text-align:right;"|[[نادر محمدخانی]] |rowspan="2"|[[فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸|فرانسه ۱۹۹۸]] |۱۹۸۸–۱۹۹۹ |۶۴ (۴) |- |۳ |۲ (۰) |style="text-align:right;"|[[احمدرضا عابدزاده]] |۱۹۸۷–۱۹۹۸ |۷۹ (۰) |- |۴ |۲ (۰) |style="text-align:right;"|[[علی دایی]] |rowspan="2"|[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶|آلمان ۲۰۰۶]] |۱۹۹۳–۲۰۰۶ |۱۴۹ (۱۰۹) |- |۵ |۱ (۰) |style="text-align:right;"|[[یحیی گل‌محمدی]] |۱۹۹۳–۲۰۰۶ |۷۴ (۵) |- |۶ |۳ (۰) |style="text-align:right;"|[[جواد نکونام]] |[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴|برزیل ۲۰۱۴]] |۲۰۰۰–۲۰۱۵ |۱۵۱ (۳۹) |- |۷ |۱ (۰) |style="text-align:right;"|[[مسعود شجاعی]] |rowspan="2"|[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸|روسیه ۲۰۱۸]] |۲۰۰۴– |۷۵ (۸) |- |۸ |۲ (۰) |style="text-align:right;"|[[احسان حاج‌صفی]] |۲۰۰۸– |۹۲ (۶) |- |} ===آسیا کاپیندا ایران کاپیتان‌لاری=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# !اویوندا کاپیتان (قوللار) !اویونچو !آسیا کاپیندا کاپیتان !اکتیو ایللر !اویونلار (قوللار) |- |۱ |۴ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1968.htm |title=de beste bron van informatie over sport. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724161357/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1968.htm |archivedate=24 July 2011 |df= }}</ref> |style="text-align:right;"|[[حسن حبیبی]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۶۸|ایران ۱۹۶۸]] |۱۹۵۸–۱۹۷۰ |۳۱ (۰) |- |۲ |۴ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1972.htm |title=de beste bron van informatie over sport. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724161402/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1972.htm |archivedate=24 July 2011 |df= }}</ref> |style="text-align:right;"|[[مصطفی عرب]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۷۲|تایلند ۱۹۷۲]] |۱۹۵۹–۱۹۷۲ |۴۸ (۲) |- |۳ |۳ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1976.htm |title=de beste bron van informatie over ورزشی. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724181140/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1976.htm |archivedate=24 July 2011 |df= }}</ref> |style="text-align:right;"|[[پرویز قلیچ‌خانی]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۷۶|ایران ۱۹۷۶]] |۱۹۶۴–۱۹۷۷ |۶۴ (۱۲) |- |۴ |۵ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1980.htm |title=de beste bron van informatie over ورزشی. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724163925/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1980.htm |archivedate=24 July 2011 |df= }}</ref> |style="text-align:right;"|[[ناصر حجازی]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۸۰|کویت ۱۹۸۰]] |۱۹۶۸–۱۹۸۰ |۶۲ (۰) |- |۵ |۶ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1984.htm |title=de beste bron van informatie over ورزشی. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100217040531/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1984.htm |archivedate=17 February 2010 |df= }}</ref> |style="text-align:right;"|[[محمد پنجعلی]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۸۴|سنقاپور ۱۹۸۴]] |۱۹۷۸–۱۹۹۱ |۴۵ (۰) |- |۶ |۶ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1988.htm |title=de beste bron van informatie over ورزشی. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100106064044/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1988.htm |archivedate=6 January 2010 |df= }}</ref> | rowspan="2" style="text-align:right;"|[[سیروس قایقران]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۸۸|قطر ۱۹۸۸]] |rowspan="2"|۱۹۸۶–۱۹۹۲ |rowspan="2"|۴۰ (۶) |- |۷ |۳ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1992.htm |title=de beste bron van informatie over ورزشی. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100105122748/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1992.htm |archivedate=5 January 2010 |df= }}</ref> |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۹۲|ژاپون ۱۹۹۲]] |- |۸ |۲ (۰)<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1996.htm |title=de beste bron van informatie over ورزشی. Deze website is te koop! |publisher=parssport.ir |date= |accessdate=7 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724181200/http://www.parssport.ir/football/iran/national%20team/games/asian%20cup/asian_cup_1996.htm |archivedate=24 July 2011 |df= }}</ref> |style="text-align:right;"|[[مجتبی محرمی]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۱۹۹۶|ایمارات ۱۹۹۶]] |۱۹۸۸–۱۹۹۶ |۳۷ (۵) |- |۹ |۴ (۳) | rowspan="2" style="text-align:right;"|[[علی دایی]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۰|لوبنان ۲۰۰۰]] |rowspan="2"|۱۹۹۳–۲۰۰۶ |rowspan="2"|۱۴۹ (۱۰۹) |- |۱۰ |۶ (۳) |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۴|چین ۲۰۰۴]] |- |۱۱ |۴ (۰) |style="text-align:right;"|[[مهدی مهدوی‌کیا]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۷|۲۰۰۷]] |۱۹۹۶–۲۰۰۹ |۱۱۰ (۱۳) |- |۱۲ |۳ (۰) | rowspan="2" style="text-align:right;"|[[جواد نکونام]] |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۱|قطر ۲۰۱۱]] |rowspan="2"|۲۰۰۰–۲۰۱۵ |rowspan="2"|۱۵۱ (۳۹) |- |۱۳ |۴ (۰) |[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵|اوسترالیا ۲۰۱۵]] |} == قایناقلار == {{قایناق}} ==خاریجی لینکلر== {{آمبار بؤلمه|Iran national football team|ایران میلّی فوتبال تیمی}} *[http://www.ffiri.ir/ Official Website of IR Iran Football Federation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170807234254/http://www.ffiri.ir/ |date=2017-08-07 }} *[https://www.fifa.com/associations/association=irn/ FIFA profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814234959/https://www.fifa.com/associations/association=irn/ |date=2018-08-14 }} *[http://www.persianleague.com Iran Football News,Iran Football League] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151014135326/http://www.persianleague.com/ |date=2015-10-14 }} *[http://www.IranSoccer.Ir Iran Soccer News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170529174207/http://www.iransoccer.ir/ |date=2017-05-29 }} *[http://www.PersianFootball.com Iran Football News since 1997] *[http://www.teammelli.com/ Extensive archive of Team's results, squads, campaigns and players] *[http://www.parstimes.com/soccer/ Players Profile, Articles, Statistics and Gallery of National Team] *[http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html RSSSF archive of results 1941–] *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/iran-recintlp.html RSSSF archive of most capped players and highest goalscorers] *[http://www.eloratings.net/Iran.htm Iran's archive of results and elo rating points] *[http://dreamofiran.com/irans-national-football-team-the-smaller-iranian-society/ Iran’s National Football Team: The Smaller Iranian Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702184722/http://dreamofiran.com/irans-national-football-team-the-smaller-iranian-society/ |date=2014-07-02 }} {{S-start}} {{Succession box | before = [[1964 AFC Asian Cup|1964]] {{fb-rt|Israel}} | title = [[AFC Asian Cup|Asian Champions]] | years = [[1968 AFC Asian Cup|1968]] (first title)<br />[[1972 AFC Asian Cup|1972]] (second title)<br />[[1976 AFC Asian Cup|1976]] (third title) | after = [[1980 AFC Asian Cup|1980]] {{fb-rt|Kuwait}} }} {{Succession box | before = {{Fb-big|Myanmar|1974}}<br />{{Fb-big|South Korea}} | title = [[Football at the Asian Games|Asian Games Champions]] | years = 1974 (first title) | after = {{Fb-big|North Korea}}<br />{{Fb-big|South Korea}} }} {{Succession box | before = {{fb-rt|South Korea}} | title = [[Football at the Asian Games|Asian Games Champions]] | years = 1990 (second title) | after = {{Fb-big|Uzbekistan}} }} {{Succession box | before = {{fb-rt|Uzbekistan}} | title = [[Football at the Asian Games|Asian Games Champions]] | years = 1998 (third title)<br />2002 (fourth title) | after = {{Fb-big|Qatar}} }} {{Succession box | before = Inaugural champions | title = [[West Asian Football Federation Championship|WAFF Champions]] | years = [[West Asian Football Federation Championship 2000|2000]](first title) | after = [[West Asian Football Federation Championship 2002|2002]] {{Fb|Iraq|1991}} }} {{Succession box | before = [[West Asian Football Federation Championship 2002|2002]] {{Fb|Iraq|1991}} | title = [[West Asian Football Federation Championship|WAFF Champions]] | years = [[West Asian Football Federation Championship 2004|2004]] (second title)<br />[[West Asian Football Federation Championship 2007|2007]] (third title)<br />[[West Asian Football Federation Championship 2008|2008]] (fourth title) | after = [[West Asian Football Federation Championship 2010|2010]] {{Fb|Kuwait}} }} {{S-end}} {{آسیا میلتلر کاپین قازانانلار}} {{Asian Games football men's tournament winners}} {{Navboxes | title = ایران اویونچولاری - [[Football at the Summer Olympics|اولمپیک]] | list1 = {{Iran football squad 1964 Summer Olympics}} {{Iran football squad 1972 Summer Olympics}} {{Iran football squad 1976 Summer Olympics}} }} {{Navboxes | title = ایران اویونچولاری – [[فیفا دونیا کاپی]] | list1 = {{ایرانین اویونچولاری فیفا دونیا کاپی ۱۹۷۸}} {{ایرانین اویونچولاری فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۸}} {{ایرانین اویونچولاری فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۶}} {{ایرانین اویونچولاری فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴}} {{ایرانین اویونچولاری فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸}} }} {{Navboxes | title = ایرانین اویونچولاری [[آسیا میلتلر کاپی]] | list1 = {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۱۹۷۶}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۱۹۸۴}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۱۹۹۲}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۱۹۹۶}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۰}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۴}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۲۰۰۷}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۱}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵}} {{ایرانین اویونچولاری آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹}} }} {{Iran national football team}} {{National sports teams of Iran}} {{فوتبال ایراندا}} {{IRN fb natteams}} {{AFC teams}} {{Navboxes|title=فیفا دونیا کاپی فینالیستلری|list1= {{فیفا دونیا کاپی فینالیستلر ۱۹۷۸}} {{فیفا دونیا کاپی فینالیستلر ۱۹۹۸}} {{فیفا دونیا کاپی فینالیستلر ۲۰۰۶}} {{فیفا دونیا کاپی فینالیستلر ۲۰۱۴}} {{فیفا دونیا کاپی فینالیستلر ۲۰۱۸}} }} {{DEFAULTSORT:Iran National Football Team}} [[بؤلمه:AFC Asian Cup-winning countries]] [[بؤلمه:آسیا میلّی فوتبال تیم‌لری]] [[بؤلمه:ایران میلّی فوتبال تیمی]] [[بؤلمه:ایرانین میلی ایدمان تیم‌لری]] [[بؤلمه:فوتبال ایراندا]] epllkhfwu8ukpc19l8l6482yftafj3w 0 28985 1591771 1569667 2026-08-15T13:37:40Z Dr. Thomas Liptak 59004 photo updated (2026) 1591771 wikitext text/x-wiki {{Infobox German location |name = فرانکفورت |type = شهر |image_photo = {{Photomontage|position=center |photo1a = Frankfurt am Main, St. Katharinenkirche an der Hauptwache.jpg |photo2a = Frankfurt am Main, Römer -- 2015 -- 6732.jpg |photo3a = Frankfurter Dom 2.JPG |photo3b = Alte Oper (16075747277).jpg |size = 280 |spacing = 2 |color = #FFFFFF |border = 0}} |image_flag = Flag of Frankfurt am Main.svg |image_coa = DEU Frankfurt am Main COA.svg |lat_deg = ۵۰ | lat_min = ۷ | lat_sec = |lon_deg = ۸ | lon_min = ۴۱ | lon_sec = |coordinates = {{coord|50|7|N|8|41|E|format=dms|display=inline,title}} |image_plan = Hesse F.svg |plantext = <!-- Description of image Lageplan Default: Location of XX --> |state = Hessen |region = Darmstadt |district = urban |elevation = 112 |area = 248.31 |pop_urban = 2319029<ref name=region-frankfurt.de>[http://www.region-frankfurt.de/Regional-Authority/Facts-and-figures?La=2 The FrankfurtRheinMain region - facts and figures] Retrieved 18 January 2017</ref> |pop_urban_date = 2015 |pop_metro = 5604523<ref name=metro>[http://www.region-frankfurt.de/media/custom/2629_303_1.PDF?1469180764 Regional Monitoring 2015. Facts and Figures – FrankfurtRheinMain Metropolitan Region] Retrieved 18 January 2017</ref> |pop_metro_date = 2014 |postal_code = 60001–60599, 65901–65936 |PLZ-alt = 6000, 6230 |area_code = 069, 06109, 06101 |licence = F |Gemeindeschlüssel = 06 4 12 000 |NUTS = DE712 |LOCODE = DE FRA |divisions = 16 area districts (''Ortsbezirke'')<br />46 city districts (''Stadtteile'') |website = [http://www.frankfurt.de/ www.frankfurt.de] |mayor = [[Peter Feldmann]] |Bürgermeistertitel = [[List of mayors of Frankfurt|Lord Mayor]] |party = SPD |ruling_party1 = CDU |ruling_party2 = SPD |ruling_party3 = Green |year = 1st century }} '''فرانکفورت''' {{آلمانجا|'''Frankfurt'''}} [[آلمان|آلمانین]] [[هسن]] [[ایالت|ایالتینده]] یئر آلان بیر شهردیر و ۱۱۲ متر دنیز سئویه سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲٬۳۱۹٬۰۲۹ نفر دیر. بۇ شهرین ۲۴۸٫۳۱ کیلومتر موربع ساحه سی وار. {{آلمانین ان بؤیوک شهرلری}} == گؤرونتولر == <gallery "mode=traditional" "class=cente""> File:DEU Frankfurt am Main COA.svg File:Cityscape Frankfurt 2010 panorama crop.jpg File:Meyers5 Frankfurt Gallus.png File:Mk Frankfurt Hauptwache Zeil.jpg File:Frankfurt night2018 iOS.jpg File:FFM HBF Frankfurt.jpg File:Flag of the Free City of Frankfurt.svg File:Nikolai4.jpg File:Frankfurter Römer.jpg File:Staufenmauer.jpg File:Frankfurt Rundschauhaus.jpg File:FrankfurtM Staedel.jpg File:Mk Frankfurt Hbf 3.jpg file:Frankfurt-SkyLine-737.jpg File:Frankfurt am Main Hauptbahnhof von oben.jpg File:Frankfurt Hauptbahnhof tief S-Bahn S6.jpg File:Frankfurt Hauptbahnhof U-Bahn Typ U3 Linie U4.jpg File:VGF S201 29.11.2005 Suedbahnhof.JPG File:Frankfurter Mainbruecken.jpg File:Bockenheimer Depot.JPG File:Dreikönigskirche Sachsenhausen.jpg File:Höchster Schloß.jpg file:Sendeturm Großer Feldberg Taunus.JPG file:Frankfurter_haus.jpg File:Frankfurt Obermainbrücke.jpg File:Nidda FFM-Berkersheim.jpg File:Grüni1.jpg File:Frankfurt am Main Altes Friedhofsportal 1828.jpg File:Schwanheimer Düne Sandgrube 2.jpg File:Johann Heinrich Wilhelm Tischbein 007.jpg File:Goethe University Frankfurt Poelzig Building.jpeg </gallery> == بیرده باخ == * [[آلمان]] * [[آلمان شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی]] == قایناقلار == {{قایناق}} {{آلمان شهرلری}} [[بؤلمه:آلمان شهرلری]] 8uic1z64378z32zxftg3zivshm6xqcd 0 29009 1591772 1463842 2026-08-15T13:38:33Z Dr. Thomas Liptak 59004 /* گؤرونتو */ photo updated (2026) 1591772 wikitext text/x-wiki === جدول === <!-- '''Anmerkung:''' Die Tabelle wird nach Vorlage von aktuelleren Einwohnerzahlen komplett überarbeitet. Bitte daher keine einzelnen Einwohnerzahlen ändern, weil sonst die Rangfolge auf der einheitlichen Basis (gleiches Datum und gleiche Quelle) nicht mehr stimmt. --> {| class="wikitable sortable zebra" style="text-align:right; font-size:90%" |- class="hintergrundfarbe6" style="font-size:90%" ! rowspan="2" | سیرا ! rowspan="2" | شهرین آدی ! colspan ="9"| ایللر ! rowspan="2" |سخلیغ{{سخ}}[km²] <small>(2015)</small> ! rowspan="2" | Ew. /km²<small>(2015)</small> ! rowspan="2" | Änd. [%] <small>(Vorjahr)</small> ! rowspan="2" | Großstadt erst&shy;mals{{FN|1}} ! rowspan="2" | Bun&shy;des&shy;land |- class="hintergrundfarbe6" style="font-size:90%" !1939<ref name="dr1939">Die ständige Bevölkerung des Deutschen Reiches nach den [http://www.digizeitschriften.de/dms/img/?PID=PPN514401303_1939|log10&physid=phys62#navi Ergebnissen der Volkszählung 1939, Heft 2; Berlin 1941]. Die Zahl der Wohnbevölkerung lag teilweise um mehrere Tausend höher.</ref> ! ۱۹۵۰ ! ۱۹۶۰ ! ۱۹۷۰ ! ۱۹۸۰ ! ۱۹۹۰ ! ۲۰۰۰ ! ۲۰۱۰ ! ۲۰۱۵ |- | 1 || align="left" | [[برلین]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|4321521}} || {{Number table sorting|3336026}} || {{Number table sorting|3274016}} || {{Number table sorting|3208719}} || {{Number table sorting|3048759}} || {{Number table sorting|3433695}} || {{Number table sorting|3382169}} || {{Number table sorting|3460725}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|3520031}} || 891,68 || 3.948 || 1,45 || 1747 || align="left" | {{DE-BE}} |- | 2 || align="left" | [[هامبورق]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|1698388}} || {{Number table sorting|1605606}} || {{Number table sorting|1836958}} || {{Number table sorting|1793640}} || {{Number table sorting|1645095}} || {{Number table sorting|1652363}} || {{Number table sorting|1715392}} || {{Number table sorting|1786448}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|1787408}} ||755,30|| 2.366 || 1,40 || 1787 || align="left" | {{DE-HH}} |- | 3 || align="left" | [[مونیخ]] || {{Number table sorting|815212}} || {{Number table sorting|831937}} || {{Number table sorting|1101384}} || {{Number table sorting|1311978}} || {{Number table sorting|1298941}} || {{Number table sorting|1229026}} || {{Number table sorting|1210223}} || {{Number table sorting|1353186}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|1450381}} ||310,70|| 4.668 ||1,45|| 1852 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 4 || align="left" | [[کولن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|768352}} || {{Number table sorting|594941}} || {{Number table sorting|801142}} || {{Number table sorting|849451}} || {{Number table sorting|976694}} || {{Number table sorting|953551}} || {{Number table sorting|962884}} || {{Number table sorting|1007119}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|1060582}} ||405,02|| 2.619 || 1,33 || data-sort-value="1852,2" |1852 || align="left" | <span style="white-space:nowrap">{{DE-NW}}</span> |- | 5 || align="left" | [[فرانکفورت]] || {{Number table sorting|548220}} || {{Number table sorting|532037}} || {{Number table sorting|675009}} || {{Number table sorting|666179}} || {{Number table sorting|629375}} || {{Number table sorting|644865}} || {{Number table sorting|648550}} || {{Number table sorting|679664}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|732688}} ||248,31|| 2.951 || 2,10 || 1875 || align="left" | {{DE-HE}} |- | 6 || align="left" | [[اشتوتقارت]] || {{Number table sorting|454346}} || {{Number table sorting|497677}} || {{Number table sorting|637366}} || {{Number table sorting|634202}} || {{Number table sorting|580648}} || {{Number table sorting|579988}} || {{Number table sorting|583874}} || {{Number table sorting|606588}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|623738}} ||207,35|| 3.008 || 1,84 || 1874 || align="left" | <span style="white-space:nowrap">{{DE-BW}}</span> |- | 7 || align="left" | [[دوسلدورف]] || {{Number table sorting|535753}} || {{Number table sorting|500516}} || {{Number table sorting|697891}} || {{Number table sorting|660963}} || {{Number table sorting|590479}} || {{Number table sorting|575794}} || {{Number table sorting|569364}} || {{Number table sorting|588735}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|612178}} ||217,41|| 2.816 || 1,27 || 1882 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 8 || align="left" | [[دورتموند]] || {{Number table sorting|537865}} || {{Number table sorting|507349}} || {{Number table sorting|640802}} || {{Number table sorting|640642}} || {{Number table sorting|608297}} || {{Number table sorting|599055}} || {{Number table sorting|588994}} || {{Number table sorting|580444}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|586181}} ||280,71|| 2.088 || 0,98 || 1894 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 9 || align="left" | [[اسن]] || {{Number table sorting|664523}} || {{Number table sorting|605411}} || {{Number table sorting|729462}} || {{Number table sorting|696419}} || {{Number table sorting|647643}} || {{Number table sorting|626973}} || {{Number table sorting|595243}} || {{Number table sorting|574635}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|582624}} ||210,34|| 2.770 || 1,54 || 1896 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 10 || align="left" | [[لایپزیق]] || {{Number table sorting|702155}} || {{Number table sorting|617574}} || {{Number table sorting|589632}} || {{Number table sorting|583885}} || {{Number table sorting|562480}} || {{Number table sorting|511079}} || {{Number table sorting|493208}} || {{Number table sorting|522883}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|560472}} ||297,39|| 1.885 || 2,94 || 1871 || align="left" | {{DE-SN}} |- | 11 || align="left" | [[برمن]] || {{Number table sorting|354109}} || {{Number table sorting|444549}} || {{Number table sorting|563270}} || {{Number table sorting|592533}} || {{Number table sorting|555118}} || {{Number table sorting|551219}} || {{Number table sorting|539403}} || {{Number table sorting|547340}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|557464}} ||325,56|| 1.712 || 1,03 || 1875 || align="left" | {{DE-HB}} |- | 12 || align="left" | [[درسدن]] || {{Number table sorting|629713}} || {{Number table sorting|494187}} || {{Number table sorting|493603}} || {{Number table sorting|502432}} || {{Number table sorting|516225}} || {{Number table sorting|490571}} || {{Number table sorting|477807}} || {{Number table sorting|523058}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|543825}} ||328,31|| 1.656 || 1,40 || data-sort-value="1852,1" |1852 || align="left" | {{DE-SN}} |- | 13 || align="left" | [[هانوفر]] || {{Number table sorting|464646}} || {{Number table sorting|444296}} || {{Number table sorting|574672}} || {{Number table sorting|521003}} || {{Number table sorting|534623}} || {{Number table sorting|513010}} || {{Number table sorting|515001}} || {{Number table sorting|522686}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|532163}} ||204,15|| 2.607 || 1,63 || 1875 || align="left" | <span style="white-space:nowrap">{{DE-NI}}</span> |- | 14 || align="left" | [[نورنبرق]] || {{Number table sorting|420349}} || {{Number table sorting|362459}} || {{Number table sorting|458401}} || {{Number table sorting|478181}} || {{Number table sorting|484405}} || {{Number table sorting|493692}} || {{Number table sorting|488400}} || {{Number table sorting|505664}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|509975}} ||186,38|| 2.736 || 1,78 || 1881 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 15 || align="left" | [[دویسبورق]]{{FN|2}} || {{Number table sorting|433530}} || {{Number table sorting|410783}} || {{Number table sorting|503641}} || {{Number table sorting|452721}} || {{Number table sorting|558089}} || {{Number table sorting|535447}} || {{Number table sorting|514915}} || {{Number table sorting|489599}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|491231}} ||232,80|| 2.110 || 1,19 || 1903 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 16 || align="left" | [[بوخوم]] || {{Number table sorting|305469}} || {{Number table sorting|289804}} || {{Number table sorting|362490}} || {{Number table sorting|343809}} || {{Number table sorting|400757}} || {{Number table sorting|396486}} || {{Number table sorting|391147}} || {{Number table sorting|374737}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|364742}} ||145,66|| 2.504 || 0,79 || 1904 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 17 || align="left" | [[ووپرتال]]{{FN|3}} || {{Number table sorting|399718}} || {{Number table sorting|363224}} || {{Number table sorting|421378}} || {{Number table sorting|417694}} || {{Number table sorting|393381}} || {{Number table sorting|383660}} || {{Number table sorting|366434}} || {{Number table sorting|349721}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|350046}} ||168,39|| 2.079 || 1,34 || 1884 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 18 || align="left" | [[بیله‌فلد]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|126711}} || {{Number table sorting|153613}} || {{Number table sorting|174527}} || {{Number table sorting|168609}} || {{Number table sorting|312708}} || {{Number table sorting|319037}} || {{Number table sorting|321758}} || {{Number table sorting|323270}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|333090}} ||258,82|| 1.287 || 1,00 || 1930 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 19 || align="left" | [[بون]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|98702}} || {{Number table sorting|115394}} || {{Number table sorting|146889}} || {{Number table sorting|275722}} || {{Number table sorting|288148}} || {{Number table sorting|292234}} || {{Number table sorting|302247}} || {{Number table sorting|324899}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|318809}} ||141,06|| 2.260 || 1,55 || 1934 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 20 || align="left" | [[مونستر]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|132760}} || {{Number table sorting|118496}} || {{Number table sorting|180871}} || {{Number table sorting|198878}} || {{Number table sorting|269696}} || {{Number table sorting|259438}} || {{Number table sorting|265609}} || {{Number table sorting|279803}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|310039}} ||303,28|| 1.022 || 2,60 || 1915 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 21 || align="left" | [[کارلسروهه]] || {{Number table sorting|184489}} || {{Number table sorting|198840}} || {{Number table sorting|240450}} || {{Number table sorting|259091}} || {{Number table sorting|271892}} || {{Number table sorting|275061}} || {{Number table sorting|278558}} || {{Number table sorting|294761}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|307755}} ||173,46|| 1.774 || 2,57 || 1901 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 22 || align="left" | [[مانهایم]] || {{Number table sorting|280365}} || {{Number table sorting|245634}} || {{Number table sorting|311383}} || {{Number table sorting|332378}} || {{Number table sorting|304303}} || {{Number table sorting|310411}} || {{Number table sorting|306729}} || {{Number table sorting|313174}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|305780}} ||144,96|| 2.109 || 1,98 || 1897 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 23 || align="left" | [[آوقسبورق]] || {{Number table sorting|180039}} || {{Number table sorting|185183}} || {{Number table sorting|206422}} || {{Number table sorting|213230}} || {{Number table sorting|248346}} || {{Number table sorting|256877}} || {{Number table sorting|254982}} || {{Number table sorting|264708}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|286374}} ||146,84|| 1.950 || 1,87 || 1909 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 24 || align="left" | [[ویسبادن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|165646}} || {{Number table sorting|220741}} || {{Number table sorting|257293}} || {{Number table sorting|250715}} || {{Number table sorting|274464}} || {{Number table sorting|260301}} || {{Number table sorting|270109}} || {{Number table sorting|275976}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|276218}} ||203,92|| 1.355 || 0,40 || 1905 || align="left" | {{DE-HE}} |- | 25 || align="left" | [[قلزنکیرشن]]{{FN|4}} || {{Number table sorting|317505}} || {{Number table sorting|315460}} || {{Number table sorting|388608}} || {{Number table sorting|347074}} || {{Number table sorting|304386}} || {{Number table sorting|293714}} || {{Number table sorting|278695}} || {{Number table sorting|257981}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|260368}} ||104,94|| 2.481 || 1,05 || 1903 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 26 || align="left" | [[مونشن‌قلادباخ]]{{FN|1}}^, {{FN|5}} || {{Number table sorting|128418}} || {{Number table sorting|124879}} || {{Number table sorting|152414}} || {{Number table sorting|151085}} || {{Number table sorting|128329}} || {{Number table sorting|259436}} || {{Number table sorting|263014}} || {{Number table sorting|257993}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|259996}} ||170,47|| 1.525 || 1,22 || 1921 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 27 || align="left" | [[براونشوایق]] || {{Number table sorting|189628}} || {{Number table sorting|223760}} || {{Number table sorting|242489}} || {{Number table sorting|223275}} || {{Number table sorting|261141}} || {{Number table sorting|258833}} || {{Number table sorting|245816}} || {{Number table sorting|248867}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|251364}} ||192,17|| 1.308 || 1,15 || 1890 || align="left" | {{DE-NI}} |- | 28 || align="left" | [[کمنیتس]]{{FN|6}} || {{Number table sorting|334713}} || {{Number table sorting|293373}} || {{Number table sorting|286329}} || {{Number table sorting|299411}} || {{Number table sorting|317644}} || {{Number table sorting|294244}} || {{Number table sorting|259246}} || {{Number table sorting|243248}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|248645}} ||220,86|| 1.126 || 2,10 || 1883 || align="left" | {{DE-SN}} |- | 29 || align="left" | [[کیل]] || {{Number table sorting|261298}} || {{Number table sorting|254449}} || {{Number table sorting|271610}} || {{Number table sorting|271070}} || {{Number table sorting|250062}} || {{Number table sorting|245567}} || {{Number table sorting|232612}} || {{Number table sorting|239526}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|246306}} ||118,65|| 2.076 || 1,30 || 1900 || align="left" | {{DE-SH}} |- | 30 || align="left" | [[آخن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|159631}} || {{Number table sorting|129811}} || {{Number table sorting|170367}} || {{Number table sorting|175451}} || {{Number table sorting|243947}} || {{Number table sorting|241861}} || {{Number table sorting|244386}} || {{Number table sorting|258664}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|245885}} ||160,85|| 1.529 || 1,05 || 1888 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 31 || align="left" | [[هاله (شهر)]]{{FN|8}} || {{Number table sorting|217480}} || {{Number table sorting|289119}} || {{Number table sorting|277855}} || {{Number table sorting|257261}} || {{Number table sorting|232294}} || {{Number table sorting|310234}} || {{Number table sorting|247736}} || {{Number table sorting|232963}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|236991}} ||135,02|| 1.755 || 1,94 || 1890 || align="left" | {{DE-ST}} |- | 32 || align="left" | [[ماقدبورق]] || {{Number table sorting|329824}} || {{Number table sorting|260305}} || {{Number table sorting|261594}} || {{Number table sorting|272237}} || {{Number table sorting|289032}} || {{Number table sorting|278807}} || {{Number table sorting|231450}} || {{Number table sorting|231549}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|235723}} ||201,00|| 1.173 || 1,47 || 1882 || align="left" | {{DE-ST}} |- | 33 || align="left" | [[فرایبورق]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|108487}} || {{Number table sorting|109717}} || {{Number table sorting|141637}} || {{Number table sorting|163568}} || {{Number table sorting|175106}} || {{Number table sorting|191029}} || {{Number table sorting|205102}} || {{Number table sorting|224191}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|226393}} ||153,06|| 1.479 || 1,89 || 1934 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 34 || align="left" | [[کرفلد]]{{FN|7}} || {{Number table sorting|170205}} || {{Number table sorting|171875}} || {{Number table sorting|211479}} || {{Number table sorting|222666}} || {{Number table sorting|223969}} || {{Number table sorting|244020}} || {{Number table sorting|239916}} || {{Number table sorting|235076}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|225144}} ||137,78|| 1.634 || 1,19 || 1888 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 35 || align="left" | [[لوبک]] || {{Number table sorting|149502}} || {{Number table sorting|238276}} || {{Number table sorting|232140}} || {{Number table sorting|239955}} || {{Number table sorting|220588}} || {{Number table sorting|214758}} || {{Number table sorting|213399}} || {{Number table sorting|210232}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|216253}} ||214,21|| 1.010 || 0,85 || 1912 || align="left" | {{DE-SH}} |- | 36 || align="left" | [[اوبرهاوزن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|191829}} || {{Number table sorting|202808}} || {{Number table sorting|258626}} || {{Number table sorting|246199}} || {{Number table sorting|228947}} || {{Number table sorting|223840}} || {{Number table sorting|222151}} || {{Number table sorting|212945}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|210934}} ||77,10|| 2.736 || 0,78 || 1914 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 37 || align="left" | [[ارفورت]] || {{Number table sorting|159201}} || {{Number table sorting|188650}} || {{Number table sorting|186448}} || {{Number table sorting|195994}} || {{Number table sorting|211575}} || {{Number table sorting|208989}} || {{Number table sorting|200564}} || {{Number table sorting|204994}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|210118}} ||269,88|| 779 || 1,89 || 1906 || align="left" | {{DE-TH}} |- | 38 || align="left" | [[ماینتس]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|154033}} || {{Number table sorting|88369}} || {{Number table sorting|133089}} || {{Number table sorting|174858}} || {{Number table sorting|187392}} || {{Number table sorting|179486}} || {{Number table sorting|182870}} || {{Number table sorting|199237}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|209779}} ||97,74|| 2.146 || 1,35 || 1908 || align="left" | {{DE-RP}} |- | 39 || align="left" | [[روستوک]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|118048}} || {{Number table sorting|133109}} || {{Number table sorting|158630}} || {{Number table sorting|198636}} || {{Number table sorting|232506}} || {{Number table sorting|248088}} || {{Number table sorting|200506}} || {{Number table sorting|202735}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|206011}} ||181,26|| 1.137 || 0,90 || 1935 || align="left" |<span style="white-space:nowrap">{{DE-MV}}</span> |- | 40 || align="left" | [[کاسل]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|211624}} || {{Number table sorting|162132}} || {{Number table sorting|206354}} || {{Number table sorting|214785}} || {{Number table sorting|195912}} || {{Number table sorting|194268}} || {{Number table sorting|194766}} || {{Number table sorting|195530}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|197984}} ||106,78|| 1.854 || 1,66 || 1899 || align="left" | {{DE-HE}} |- | 41 || align="left" | [[هاقن]] || {{Number table sorting|151481}} || {{Number table sorting|146401}} || {{Number table sorting|195500}} || {{Number table sorting|201042}} || {{Number table sorting|218927}} || {{Number table sorting|214449}} || {{Number table sorting|203151}} || {{Number table sorting|188526}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|189044}} ||160,45|| 1.178 || 1,25 || 1928 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 42 || align="left" | [[هام]] || {{Number table sorting|56684}} || {{Number table sorting|59866}} || {{Number table sorting|68775}} || {{Number table sorting|84629}} || {{Number table sorting|171869}} || {{Number table sorting|179639}} || {{Number table sorting|182427}} || {{Number table sorting|181783}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|179397}} ||226,43|| 792 || 1,60 || 1975 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 43 || align="left" | [[زاربروکن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|131285}} || {{Number table sorting|111450}} || {{Number table sorting|129801}} || {{Number table sorting|128251}} || {{Number table sorting|193554}} || {{Number table sorting|191694}} || {{Number table sorting|183257}} || {{Number table sorting|175741}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|178151}} ||167,09|| 1.066 || 0,69 || 1909 || align="left" | {{DE-SL}} |- | 44 || align="left" | [[مولهایم آن در رور]] || {{Number table sorting|136828}} || {{Number table sorting|149589}} || {{Number table sorting|183979}} || {{Number table sorting|192183}} || {{Number table sorting|181279}} || {{Number table sorting|177681}} || {{Number table sorting|172862}} || {{Number table sorting|167344}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|169278}} ||91,28|| 1.854 || 1,30 || 1908 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 45 || align="left" | [[پوتسدام]] || {{Number table sorting|126241}} || {{Number table sorting|118180}} || {{Number table sorting|115004}} || {{Number table sorting|111336}} || {{Number table sorting|130900}} || {{Number table sorting|139794}} || {{Number table sorting|129324}} || {{Number table sorting|156906}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|167745}} ||188,25|| 891 || 2,26 || 1939 || align="left" | {{DE-BB}} |- | 46 || align="left" |[[لودویقسهافن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|143934}} || {{Number table sorting|123869}} || {{Number table sorting|164657}} || {{Number table sorting|176257}} || {{Number table sorting|159399}} || {{Number table sorting|162233}} || {{Number table sorting|163383}} || {{Number table sorting|164177}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|164718}} ||77,55|| 2.124 || 0,54 || 1921 || align="left" | {{DE-RP}} |- | 47 || align="left" | [[الدنبورق]] || {{Number table sorting|74141}} || {{Number table sorting|122809}} || {{Number table sorting|122337}} || {{Number table sorting|131545}} || {{Number table sorting|136764}} || {{Number table sorting|143131}} || {{Number table sorting|154832}} || {{Number table sorting|162173}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|163830}} ||102,99|| 1.591 || 1,82 || 1946 || align="left" | {{DE-NI}} |- | 48 || align="left" | [[لورکوزن]] || {{Number table sorting|49927}} || {{Number table sorting|65531}} || {{Number table sorting|93940}} || {{Number table sorting|107626}} || {{Number table sorting|160825}} || {{Number table sorting|160919}} || {{Number table sorting|161047}} || {{Number table sorting|160772}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|163487}} ||78,87|| 2.073 || 1,21 || 1963 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 49 || align="left" | [[اوسنابروک]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|97918}} || {{Number table sorting|109538}} || {{Number table sorting|135821}} || {{Number table sorting|144864}} || {{Number table sorting|157367}} || {{Number table sorting|163168}} || {{Number table sorting|164101}} || {{Number table sorting|164119}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|162403}} ||119,79|| 1.356 || 3,51 || 1939 || align="left" | {{DE-NI}} |- | 50 || align="left" | [[زولینقن]] || {{Number table sorting|140453}} || {{Number table sorting|147845}} || {{Number table sorting|170619}} || {{Number table sorting|177124}} || {{Number table sorting|166085}} || {{Number table sorting|165401}} || {{Number table sorting|164973}} || {{Number table sorting|159927}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|158726}} ||89,54|| 1.773 || 1,25 || 1929 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 51 || align="left" | [[هایدلبرق]] || {{Number table sorting|84273}} || {{Number table sorting|116488}} || {{Number table sorting|127595}} || {{Number table sorting|121398}} || {{Number table sorting|133227}} || {{Number table sorting|136796}} || {{Number table sorting|140259}} || {{Number table sorting|147312}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|156267}} ||108,83|| 1.436 || 1,00 || 1946 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 52 || align="left" | [[هرنه]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|94639}} || {{Number table sorting|111591}} || {{Number table sorting|113252}} || {{Number table sorting|103849}} || {{Number table sorting|182542}} || {{Number table sorting|178132}} || {{Number table sorting|174529}} || {{Number table sorting|164762}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|155851}} ||51,42|| 3.031 || 0,80 || 1933 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 53 || align="left" | [[نویس (شهر)]] || {{Number table sorting|59649}} || {{Number table sorting|63478}} || {{Number table sorting|93680}} || {{Number table sorting|116013}} || {{Number table sorting|149334}} || {{Number table sorting|147019}} || {{Number table sorting|150013}} || {{Number table sorting|151388}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|155414}} ||99,52|| 1.562 || 1,81 || 1963 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 54 || align="left" | [[دارمشتات]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|110552}} || {{Number table sorting|94788}} || {{Number table sorting|138736}} || {{Number table sorting|141847}} || {{Number table sorting|138201}} || {{Number table sorting|138920}} || {{Number table sorting|138242|}} || {{Number table sorting|144402}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|155353}} ||122,09|| 1.272 || 2,29 || 1937 || align="left" | {{DE-HE}} |- | 55 || align="left" | [[پادربورن]] || {{Number table sorting|39955}} || {{Number table sorting|40270}} || {{Number table sorting|52773}} || {{Number table sorting|68207}} || {{Number table sorting|110155}} || {{Number table sorting|120680}} || {{Number table sorting|139084}} || {{Number table sorting|146283}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|148126}} ||179,60|| 825 || 2,03 || 1975 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 56 || align="left" | [[رقنسبورق]] || {{Number table sorting|90651}} || {{Number table sorting|117291}} || {{Number table sorting|123751}} || {{Number table sorting|130888}} || {{Number table sorting|132604}} || {{Number table sorting|121691}} || {{Number table sorting|125676}} || {{Number table sorting|135520}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|145465}} ||80,70|| 1.803 || 2,23 || 1940 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 57 || align="left" | [[اینقولشتات]] || {{Number table sorting|31370}} || {{Number table sorting|40523}} || {{Number table sorting|52540}} || {{Number table sorting|70594}} || {{Number table sorting|90490}} || {{Number table sorting|105489}} || {{Number table sorting|115722}} || {{Number table sorting|125088}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|132438}} ||133,37|| 993 || 1,10 || 1989 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 58 || align="left" | [[وورتسبورق]] || {{Number table sorting|101345}} || {{Number table sorting|78443}} || {{Number table sorting|115541}} || {{Number table sorting|116395}} || {{Number table sorting|128652}} || {{Number table sorting|127777}} || {{Number table sorting|127966}} || {{Number table sorting|133799}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|124873}} ||87,63|| 1.425 || 0,53 || 1932 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 59 || align="left" | [[فورت]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|78838}} || {{Number table sorting|99890}} || {{Number table sorting|98615}} || {{Number table sorting|94415}} || {{Number table sorting|99088}} || {{Number table sorting|103362}} || {{Number table sorting|110477}} || {{Number table sorting|114628}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|124171}} ||63,35|| 1.960 || 2,18 || 1950 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 60 || align="left" | [[وولفسبورق]]{{FN|9}} || {{Number table sorting|6797}} || {{Number table sorting|25422}} || {{Number table sorting|62577}} || {{Number table sorting|90115}} || {{Number table sorting|125935}} || {{Number table sorting|128510}} || | {{Number table sorting|121805}} || {{Number table sorting|121451}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|124045}} ||204,08|| 608 || 0,83 || 1972 || align="left" | {{DE-NI}} |- | 61 || align="left" | [[افنباخ آم ماین]] || {{Number table sorting|85128}} || {{Number table sorting|89030}} || {{Number table sorting|115051}} || {{Number table sorting|118841}} || {{Number table sorting|110993}} || {{Number table sorting|114992}} || {{Number table sorting|117535}} || {{Number table sorting|120435}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|123734}} ||44,89|| 2.756 || 2,27 || 1954 || align="left" | {{DE-HE}} |- | 62 || align="left" | [[اولم]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|68585}} || {{Number table sorting|71132}} || {{Number table sorting|90383}} || {{Number table sorting|93158}} || {{Number table sorting|100671}} || {{Number table sorting|110529}} || {{Number table sorting|117233}} || {{Number table sorting|122801}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|122636}} ||118,69|| 1.033 || 1,59 || 1980 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 63 || align="left" | [[هایلبرن]] || {{Number table sorting|74214}} || {{Number table sorting|64643}} || {{Number table sorting|87203}} || {{Number table sorting|102300}} || {{Number table sorting|111938}} || {{Number table sorting|115843}} || {{Number table sorting|119305}} || {{Number table sorting|122879}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|122567}} ||99,88|| 1.227 || 2,27 || 1970 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 64 || align="left" | [[فورتسهایم]] || {{Number table sorting|78320}} || {{Number table sorting|54143}} || {{Number table sorting|81373}} || {{Number table sorting|91104}} || {{Number table sorting|106500}} || {{Number table sorting|112944}} || {{Number table sorting|117156}} || {{Number table sorting|119781}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|122247}} ||98,00|| 1.247 || 2,48 || 1975 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 65 || align="left" | [[قوتینقن]] || {{Number table sorting|49668}} || {{Number table sorting|78680}} || {{Number table sorting|77785}} || {{Number table sorting|109892}} || {{Number table sorting|129656}} || {{Number table sorting|121831}} || {{Number table sorting|124132}} || {{Number table sorting|121060}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|118914}} ||116,89|| 1.017 || 1,06 || 1964 || align="left" | {{DE-NI}} |- | 66 || align="left" | [[بتتروپ]] || {{Number table sorting|83381}} || {{Number table sorting|93268}} || {{Number table sorting|111246}} || {{Number table sorting|106225}} || {{Number table sorting|114571}} || {{Number table sorting|118936}} || {{Number table sorting|120611}} || {{Number table sorting|116771}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|117143}} ||100,61|| 1.164 || 0,97 || 1953 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 67 || align="left" | [[تری‌یر]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|81808}} || {{Number table sorting|75526}} || {{Number table sorting|85210}} || {{Number table sorting|103598}} || {{Number table sorting|95536}} || {{Number table sorting|97835}} || {{Number table sorting|99410}} || {{Number table sorting|105260}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|114914}} ||117,13|| 981 || 5,94|| 1969 || align="left" | {{DE-RP}} |- | 68 || align="left" | [[رکلینقهاوزن]] || {{Number table sorting|86302}} || {{Number table sorting|104791}} || {{Number table sorting|130405}} || {{Number table sorting|125369}} || {{Number table sorting|119418}} || {{Number table sorting|125060}} || {{Number table sorting|124785}} || {{Number table sorting|118365}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|114330}} ||66,43|| 1.721 || 0,16 || 1949 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 69 || align="left" | [[رویتلینقن]] || {{Number table sorting|37421}} || {{Number table sorting|45735}} || {{Number table sorting|66659}} || {{Number table sorting|79705}} || {{Number table sorting|95456}} || {{Number table sorting|103687}} || {{Number table sorting|110650}} || {{Number table sorting|112484}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|114310}} ||87,06|| 1.313 || 1,65|| 1988 || align="left" | {{DE-BW}} |- | 70 || align="left" | [[برمرهافن]]{{FN|1}}^, {{FN|10}} || {{Number table sorting|110982}} || {{Number table sorting|114070}} || {{Number table sorting|141017}} || {{Number table sorting|142919}} || {{Number table sorting|138728}} || {{Number table sorting|130446}} || {{Number table sorting|120822}} || {{Number table sorting|113366}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|114025}} ||93,82|| 1.215 || 3,55|| 1939 || align="left" | {{DE-HB}} |- | 71 || align="left" | [[کوبلنتس]] || {{Number table sorting|86501}} || {{Number table sorting|66444}} || {{Number table sorting|97867}} || {{Number table sorting|120079}} || {{Number table sorting|113676}} || {{Number table sorting|108733}} || {{Number table sorting|107950}} || {{Number table sorting|106417}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|112586}} ||105,13|| 1.071 || 1,03|| 1962 || align="left" | {{DE-RP}} |- | 72 || align="left" | [[برقیش قلادباخ]] || {{Number table sorting|23286}} || {{Number table sorting|32681}} || {{Number table sorting|41409}} || {{Number table sorting|50228}} || {{Number table sorting|101472}} || {{Number table sorting|104037}} || {{Number table sorting|105693}} || {{Number table sorting|105723}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|111366}} ||83,09|| 1.340 || 1,52|| 1977 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 73 || align="left" | [[ینا]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|68377}} || {{Number table sorting|80309}} || {{Number table sorting|81190}} || {{Number table sorting|88130}} || {{Number table sorting|103718}} || {{Number table sorting|102518}} || {{Number table sorting|99893}} || {{Number table sorting|105129}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|109527}} ||114,76|| 954 || 1,22|| 1975 || align="left" | {{DE-TH}} |- | 74 || align="left" | [[رمشاید]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|103912}} || {{Number table sorting|103276}} || {{Number table sorting|125912}} || {{Number table sorting|136822}} || {{Number table sorting|129082}} || {{Number table sorting|123155}} || {{Number table sorting|119287}} || {{Number table sorting|110563}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|109499}} ||74,52|| 1.469 || 0,45|| 1929 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 75 || align="left" | [[ارلانقن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|33471}} || {{Number table sorting|50011}} || {{Number table sorting|68569}} || {{Number table sorting|85061}} || {{Number table sorting|101845}} || {{Number table sorting|102440|}} || {{Number table sorting|100778}} || {{Number table sorting|105629}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|108336}} ||76,95|| 1.408 || 1,80|| 1974 || align="left" | {{DE-BY}} |- | 76 || align="left" | [[مئرس]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|29646}} || {{Number table sorting|34832}} || {{Number table sorting|45908}} || {{Number table sorting|53410}} || {{Number table sorting|99923}} || {{Number table sorting|104595}} || {{Number table sorting|107062}} || {{Number table sorting|105506}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|104529}} ||67,68|| 1.544 || 1,56|| 1975 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 77 || align="left" | [[زیقن]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|37622}} || {{Number table sorting|38787}} || {{Number table sorting|48210}} || {{Number table sorting|57563}} || {{Number table sorting|112320}} || {{Number table sorting|109174}} || {{Number table sorting|108476}} || {{Number table sorting|103424}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|102355}} ||114,69|| 892|| 2,02|| 1975 || align="left" | {{DE-NW}} |- | 78 || align="left" | [[هیلدس‌هایم]]{{FN|1}} || {{Number table sorting|68.679}} || {{Number table sorting|72.292}} || {{Number table sorting|94.352}} || {{Number table sorting|93.373}} || {{Number table sorting|102.619}} || {{Number table sorting|105.291}} || {{Number table sorting|103.909}} || {{Number table sorting|102.794}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|101667}} || 92,18 || 1.103 || 1,69 || 1974 || align=left | {{DE-NI}} |- | 79 || align="left" | [[زالتسقیتر]]{{FN|1}}^, {{FN|11}} || {{Number table sorting|45.598}} || {{Number table sorting|100.667}} || {{Number table sorting|108.872}} || {{Number table sorting|119.031}} || {{Number table sorting|113.600}} || {{Number table sorting|114.355}} || {{Number table sorting|112.302}} || {{Number table sorting|102.394}} || class="hintergrundfarbe3" |{{Number table sorting|101079}} || 223,92 || 451 || 2,14 || 1942 || align=left | {{DE-NI}} |- class="hintergrundfarbe6 sortbottom" style="font-size:90%" ! rowspan="2" | Rang ! rowspan="2" | Name ! colspan ="9"| Einwohnerzahl ! rowspan="2" | Fläche{{سخ}}[km²] <small>(2015)</small> ! rowspan="2" | Ew. /km²<small>(2015)</small> ! rowspan="2" | Änd. [%] <small>(Vorjahr)</small> ! rowspan="2" | Großstadt erst&shy;mals{{FN|1}} ! rowspan="2" | Bun&shy;des&shy;land |- class="hintergrundfarbe6" style="font-size:90%" !1939<ref name="dr1939"/> ! ۱۹۵۰ ! ۱۹۶۰ ! ۱۹۷۰ ! ۱۹۸۰ ! ۱۹۹۰ ! ۲۰۰۰ ! ۲۰۱۰ ! ۲۰۱۵ |} == گؤرونتو == <gallery widths="250px" heights="150px"> File:Über den Dächern von Berlin.jpg|[[برلین]] File:Hamburg Rathaus.jpg|[[هامبورق]] File:LudwigstraßeMUC.jpg|[[مونیخ]] File:Nightview of Cologne Cathedrale across the River Rhine.jpg|[[کولن]] File:Frankfurt am Main, St. Katharinenkirche an der Hauptwache.jpg|[[فرانکفورت]] File:Stuttgart Leonhardsviertel.JPG|[[اشتوتقارت]] File:Medienhafen-März-09-13 spiegelung zusammengezogen.jpg|[[دوسلدورف]] File:Dortmund Panorama.jpg|[[دورتموند]] File:Essen-Südviertel Luft.jpg|[[اسن]] File:Leipzig Fockeberg Zentrum.jpg|[[لایپزیق]] File:Weserhb2.jpg|[[برمن]] File:Dresden from Albertbrücke.jpg|[[درسدن]] File:Hannover Blick Neues Rathaus 01.jpg|[[هانوفر]] File:Nuremberg panorama morning 3.jpg|[[نورنبرق]] </gallery> == قایناق‌لار == http://www.statistik-portal.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706204449/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_jb01_jahrtab1.asp |date=2017-07-06 }} - آلمانین آمار ایداره سی {{FNZ|1|Die Einwohnerzahl der so gekennzeichneten Städte lag seit der erstmaligen Überschreitung der Grenze von 100.000 Einwohnern zeitweise unter dieser Grenze.}} {{FNZ|2|Duisburg hieß vom 1. August 1929 bis zum 31. März 1935 ''[[Duisburg-Hamborn (Stadt)|Duisburg-Hamborn]]''.}} {{FNZ|3|Wuppertal entstand am 1. August 1929 aus dem Zusammenschluss (unter anderem) der Großstädte ''[[Barmen]]'' und ''[[Elberfeld]]''. Beide Städte zählten schon 1884 jeweils mehr als 100.000 Einwohner. Bis zur Umbenennung am 24. Januar 1930 hieß die Stadt ''Barmen-Elberfeld''.}} {{FNZ|4|Gelsenkirchen hieß vom 1. April 1928 bis zum 20. Mai 1930 ''Gelsenkirchen-Buer''.}} {{FNZ|5|Mönchengladbach hieß bis zum 31. Juli 1929 ''[[München-Gladbach]]'', ab dem 1. August 1929 bis zum 31. Juli 1933 (mit der eingemeindeten Stadt ''Rheydt'') ''[[Gladbach-Rheydt]]'', ab dem 1. اوت ۱۹۳۳ (wieder ohne ''Rheydt'') ''M. Gladbach'' (zunächst mit der Aussprache München Gladbach, ab dem 20. Dezember 1950 mit der Aussprache Mönchen Gladbach) und ab dem 11. Oktober 1960 ''Mönchengladbach''.}} {{FNZ|6|Chemnitz hieß vom 10. Mai 1953 bis zum 31. Mai 1990 ''Karl-Marx-Stadt''.}} {{FNZ|7|Krefeld hieß vom 1. August 1929 bis zum 24. آوریل ۱۹۴۰ ''Krefeld-[[Uerdingen]] a. Rh.''}} {{FNZ|8|Einwohnerzahl 1990 nach Eingemeindung von ''Halle-Neustadt'' am 6. Mai desselben Jahres.}} {{FNZ|9|Wolfsburg trug vom 1. Juli 1938 bis zum 24. Mai 1945 den Namen ''Stadt des [[KdF-Wagen|<abbr title="Kraft durch Freude">KdF</abbr>-Wagens]] bei Fallersleben''.}} {{FNZ|10|Bremerhaven hieß vom 1. November 1939 bis zum 31. Dezember 1946 ''[[Wesermünde]]''.}} {{FNZ|11|Salzgitter hieß bis zum 22. Januar 1951 ''Watenstedt-Salzgitter''.}} [[Datei:Bevölkerungsentwicklung Deutscher Großstädte seit 1990.png|links|mini|hochkant=2|Bevölkerungsentwicklung seit der Wiedervereinigung bis 2008. Angaben in 1000 Einwohner logarithmisch skaliert {{Farblegende|#C00000|Abnahme der Bevölkerung}} {{Farblegende|#92D050|Zunahme der Bevölkerung}}]] {{آلمان شهرلری}} == منابع == {{پانویس}} [[بؤلمه:آلمان شهرلری]] o3vq4jh270jv03o5jed0xnjr0kjxmxd 0 57812 1591786 1579474 2026-08-15T21:17:16Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591786 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = کالیفورنیا، سن دیقو بیلیم‌یوردو | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = 200 | image_alt = | caption = | latin_name = | other_name = | former_name = | motto = [[Fiat lux]] ([[Latin]]) | motto_lang = [[Let there be light]] | mottoeng = | top_free_label = | top_free = | type = [[دؤولت بیلیم‌یوردو|دؤولتی]] | established =22238 | closed = | founder = | parent = | affiliation = | religious_affiliation = | academic_affiliation = | endowment = $1.177 billion (2016) | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chairperson = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = 31,989 | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | address = | city = [[سن دیقو]] | state = | province = | country =[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکا]] | postcode = | coordinates = | campus =شهرین حومه‌سی | language = | free_label = | free = | free_label2 = | free2 = | colors = | athletics = | sports = | athletics_nickname = | sporting_affiliations = | mascot = King Triton | sports_free_label = | sports_free = | sports_free_label2 = | sports_free2 = | website = {{url|https://www.ucsd.edu}} | logo =University of California, San Diego logo.svg | logo_size = | logo_alt = }} '''کالیفورنیا، سن دیقو بیلیم‌یوردو''' ({{lang-en| University of California, San Diego}}, {{lang-fa|دانشگاه کالیفرنیا، سن دیگو}}، {{lang-ar|جامعة كاليفورنيا (سان دييغو)}})[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکا]]نین [[سن دیقو]] شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ [[بیلیم‌یوردو]] شهرین حومه‌سینده‌دیر. عۆمومی و [[دؤولت بیلیم‌یوردو|دؤولتی‌]] اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر. == گؤرونتولر == <gallery> File:Snake Path, UCSD.jpg|<!--alt=Image of the Snake Path taken from one of the upper floors in Geisel Library. |Snake Path, east of Geisel Library. File:Graffiti Staircase.jpg|<!--Graffitied staircase in Mandeville Hall File:Ucsdtriton.jpg|<!--Athletic mascot, the Triton (mythology)|Triton </gallery> == مزون‌لار == {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =University of California, San Diego | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{آمریکا بیلیم یوردلاری}} == قایناق‌لار == {{قایناق}} *http://www.leilani.green/{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *As of June 30, 2017. {{cite web |url= http://www.nacubo.org/Documents/research/2017-Endowment-Market-Values-2.pdf |title= U.S. and Canadian Institutions Listed by Fiscal Year (FY) 2017 Endowment Market Value and Change in Endowment Market Value from FY 2016 to FY 2017 |publisher= National Association of College and University Business Officers and Commonfund Institute |year= 2017 |accessdate= 2018-02-18 |archivedate= 2018-12-26 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20181226033316/http://www.nacubo.org/Documents/research/2017-Endowment-Market-Values-2.pdf }} *{{cite web|url=http://ucsd.edu/timeline/|title=Campus Timeline|publisher=University of California, San Diego|accessdate=April 29, 2013}} *{{cite web|url=http://physicalplanning.ucsd.edu/plans/docs/LRDP_Chap2.pdf |title=Long Range Development Plan 2004 |accessdate=May 5, 2013 |work=Physical &amp; Community Planning |publisher=University of California, San Diego |pages=28–29 |format=PDF}} *{{cite web|url=http://ncsesdata.nsf.gov/profiles/site;jsessionid=519A925E61C6701A1CAB3D9DDC0EE0B8?method=rankingBySource&ds=herd|title=Rankings by total R&amp;D expenditures|publisher=National Science Foundation|accessdate=2026-08-15|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162229/https://ncsesdata.nsf.gov/profiles/site;jsessionid=519A925E61C6701A1CAB3D9DDC0EE0B8?method=rankingBySource&ds=herd}} *{{cite web|title=University of California--San Diego - U.S. News Best Grad School Rankings|publisher=''U.S. News &amp; World Report''|accessdate=4 June 2017|url=https://www.usnews.com/best-graduate-schools/university-of-california-san-diego-110680/overall-rankings}} *{{cite web|title=University of California--San Diego - U.S. News Best Global University Rankings|publisher=''U.S. News &amp; World Report''|accessdate=8 July 2017|url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/stanford-university-243744/overall-rankings}} *{{cite news|url=http://www.utsandiego.com/uniontrib/20070203/news_7m3ucsd.html|title=Athletic fee hike approved at UCSD|last=Yang Su|first=Eleanor|date=February 3, 2007|newspaper=[[U-T San Diego]]|accessdate=July 22, 2009}} *{{Cite news|url=http://www.signonsandiego.com/sports/drooz/20021028drooz.html|title=Giving it the old college Triton|newspaper=[[U-T San Diego]]|accessdate=February 25, 2008|last=Drooz|first=Alan|date=November 4, 2002|ref=harv}} *{{Cite journal| doi=10.1177/0891242407299426| volume=21| issue=3| pages=203–222| last1=Smilor| first1=Raymond| last2=O'Donnell| first2=Niall| last3=Stein| first3=Gregory| last4=Welborn| first4=Robert S.| title=The Research University and the Development of High-Technology Centers in the United States| journal=Economic Development Quarterly| accessdate=July 17, 2009| date=August 1, 2007| url=http://edq.sagepub.com/cgi/content/abstract/21/3/203| ref=harv| archive-date=2009-08-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20090802072818/http://edq.sagepub.com/cgi/content/abstract/21/3/203| url-status=dead}} *{{Cite book | last=Kerr | first=Clark | title=The Gold and the Blue: A Personal Memoir of the University of California, 1949-1967 Volume I: Academic Triumphs | year=2003 | url=https://books.google.com/?id=jMEZ_47vXkAC&amp;pg=RA1-PA254 | pages=248, 254–260 | location=[[Berkeley, California|Berkeley]] | publisher=[[University of California Press]] | accessdate=July 20, 2009 | isbn=978-0-520-22367-7 | ref=harv}} [[بؤلمه:بیلیم‌یوردلار]] [[en:University of California, San Diego|University of California, San Diego]] 7vemwk88626rrwzy4idkckoj8iqerpf 0 58126 1591802 1591000 2026-08-16T06:44:31Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591802 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = بوکونی بیلیم‌یوردو | native_name = Università Commerciale Luigi Bocconi | native_name_lang = | image = Università degli studi Luigi Bocconi - Milano.jpg | image_size = 220 | image_alt = | caption = | latin_name = | other_name = | former_name = | motto = Empowering Talent | motto_lang = | mottoeng = | top_free_label = | top_free = | type = [[اؤزل بیلیم‌یوردو|اؤزل]] | established =1905 | closed = | founder = | parent = | affiliation = | religious_affiliation = | academic_affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chairperson = | chancellor = | president = [[Mario Monti]] | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ۱۰۴٬۰۰0 | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | address = | city = [[میلان]] | state = | province = | country =[[ایتالیا]] | postcode = | coordinates = | campus =شهرین حومه‌سی | language = | free_label = | free = | free_label2 = | free2 = | colors = | athletics = | sports = | athletics_nickname = | sporting_affiliations = | mascot = | sports_free_label = | sports_free = | sports_free_label2 = | sports_free2 = | website = | logo = | logo_size = | logo_alt = }} '''بوکونی بیلیم‌یوردو''' ({{lang-en| Bocconi University}}, {{lang-fa|دانشگاه بوکونی}}، {{lang-ar|جامعة بوكوني}})[[ایتالیا]]نین [[میلان]] شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ [[بیلیم‌یوردو]] شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۱۰۴٬۰۰۰ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. خوصوصی و [[اؤزل بیلیم‌یوردو|اؤزل]] اؤیره‌تیم قۇرومودیر. == گؤرونتولر == <gallery> File:Luigi Bocconi Patria Esercito Re p285.jpg|<!--Luigi Bocconi File:Bocconi-sda-pens.jpg|<!--The ''pensionato'' building, between which the SDA Bocconi building is seen File:Dubini Residence.jpg|<!--The Dubini Residence (Residenza E.Dubini) of Bocconi University </gallery> == مزون‌لار == {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Bocconi University | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ایتالیا بیلیم یوردلاری}} == قایناق‌لار == {{قایناق}} *http://www.zoominfo.com/p/Luca-Padulli/-2003472773 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180223171224/https://www.zoominfo.com/p/Luca-Padulli/-2003472773 |date=2018-02-23 }} *http://www.thelocal.it/20151214/italian-ex-porn-star-lands-football-job *http://www.stampa.unibocconi.it/editor/archivio_pdf/La_Bocconi_in_cifre20121114181222.pdf *http://www.gioia.it/bellezza/capelli/interviste/a250/chiara-ferragni-influencer-testimonial-pantene-intervista/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171026091310/http://www.gioia.it/bellezza/capelli/interviste/a250/chiara-ferragni-influencer-testimonial-pantene-intervista/ |date=2017-10-26 }} *{{cite web|title=Alumnus of the Year: Fabrizio Saccomanni|url=http://www.alumnibocconi.it/alumnus-of-the-year-fabrizio-saccomanni|publisher=Bocconi Alumni Association|accessdate=27 April 2013}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *{{cite news|last1=Green|first1=Danielle|title=A family affair|url=http://vision.ae/articles/a_family_affair|accessdate=23 May 2015|work=Vision|date=April 2015|archive-date=2015-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150815084936/http://vision.ae/articles/a_family_affair|dead-url=yes|archivedate=2015-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150815084936/http://vision.ae/articles/a_family_affair}} [[بؤلمه:بیلیم‌یوردلار]] [[en:Bocconi University|Bocconi University]] e3lllml4fpwptg643n7tiyqf0ajmdce 0 104562 1591792 1576750 2026-08-16T00:56:09Z Dostojewskij 2579 بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار 1591792 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=سارا میشل قلر |شکیل=سارا میشل قلر |شکیل آدی=Sarah Michelle Gellar by David Shankbone.jpg |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =[[اوْیونچو]] |میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] |تحصیل = |دوْغوم تاریخ ={{Birth date and age|1977|4|14}} |دوْغوم یئر =[[نیویورک]], [[New York (state)|New York]], آمریکا بیرلشمیش ایالتلری |اؤلوم تاریخ = |اؤلوم یئر = |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی={{marriage|[[Freddie Prinze Jr.]]|2002}} |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وب‌سایت = }} '''سارا میشل قلر''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Sarah Michelle Gellar) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[اوْیونچو]] ۱۴ آوریل ۱۹۷۷ ‏ میلادی تاریخینده [[نیویورک]] شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۸۱–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب. == اوْینادیغی فیلم‌لر == {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی !روْل ! نوت |- | 1984 | ''[[Over the Brooklyn Bridge]]'' | Phil's Daughter | Uncredited |- | 1986 | ''[[Crossroads (1986 film)|Crossroads]]'' | Church Goer | rowspan=2|Deleted scenes<ref>{{cite web |url=http://www.sarahgellarfan.pixel51.com/crossroads/ |title=CROSSROADS (1986) with Sarah Michelle Gellar? |website=www.sarahgellarfan.pixel51.com |accessdate=2019-03-13 |archivedate=2017-03-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170319111943/http://www.sarahgellarfan.pixel51.com/crossroads/ }}</ref> |- | 1988 | ''[[Funny Farm (film)|Funny Farm]]'' | Elizabeth's Student |- | 1989 | ''[[High Stakes (1989 film)|High Stakes]]'' | Karen Rose | |- | rowspan=2|1997 | ''[[I Know What You Did Last Summer]]'' | Helen Shivers | |- | ''[[Scream 2]]'' | Casey "Cici" Cooper | |- | 1998 | ''[[Small Soldiers]]'' | Gwendy Doll (voice) | |- | rowspan=3|1999 | ''[[She's All That]]'' | Girl in Cafeteria | Special thanks |- | ''[[Simply Irresistible (film)|Simply Irresistible]]'' | Amanda Shelton | |- | ''[[Cruel Intentions]]'' | [[Kathryn Merteuil]] | |- | 2001 | ''[[Harvard Man]]'' | Cindy Bandolini | |- | 2002 | ''[[Scooby-Doo (film)|Scooby-Doo]]'' | rowspan=2| [[Daphne Blake]] | |- | rowspan=2|2004 | ''[[Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed]]'' | |- | ''[[The Grudge]]'' | rowspan=2|[[Karen Davis (The Grudge)|Karen Davis]] | rowspan=2|Minor role |- |rowspan=3| 2006 | ''[[The Grudge 2]]'' |- | ''[[Southland Tales]]'' | Krysta Now | |- | ''[[The Return (2006 film)|The Return]]'' | Joanna Mills | |- | rowspan=4|2007 | ''[[Happily N'Ever After]]'' | Ella |rowspan=2| Voice |- | ''[[TMNT (film)|TMNT]]'' | [[April O'Neil]] |- | ''[[Suburban Girl]]'' | Brett Eisenberg | |- | ''[[The Air I Breathe]]'' | Sorrow | |- | rowspan=2|2009 | ''[[Possession (2009 film)|Possession]]'' | Jessica | |- | ''[[Veronika Decides to Die (film)|Veronika Decides to Die]]'' | Veronika Deklava | |- | 2013 | ''Freedom Force'' | Nicole | Voice |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی !روْل ! نوت |- | 1983 | ''An Invasion of Privacy'' | Jennifer Bianchi | Television فیلم |- | 1988 | ''[[Spenser: For Hire]]'' | Emily | Episode: "Company Man" |- | 1988 | ''[[Crossbow (TV series)|Crossbow]]'' | Sara Guidotti | Episode: "Actors" |- | 1989 | ''Girl Talk'' | Herself as a host | Episode: Pilot |- | 1991 | ''[[A Woman Named Jackie]]'' | Teenage Jacqueline Bouvier | Miniseries |- | 1992 | ''[[Swans Crossing]]'' | Sydney Orion Rutledge | 65 episodes |- | 1993–95<br>2011 | ''[[All My Children]]'' | [[Kendall Hart]]<br>Unnamed Patient | 28 episodes<br>1 episode |- | 1997 | ''[[Beverly Hills Family Robinson]]'' | Jane Robinson | Television فیلم |- | 1997–03 | ''[[Buffy the Vampire Slayer]]'' | [[Buffy Summers]] / Various | 144 episodes |- | 1998–02 | ''[[Saturday Night Live]]'' | Herself/Host | 5 episodes |- | 1998 | ''[[King of the Hill]]'' | Marie (voice) | Episode: "[[And They Call It Bobby Love]]" |- |1999–2000 | ''[[Angel (1999 TV series)|Angel]]'' | Buffy Summers | Episodes: "[[I Will Remember You (Angel)|I Will Remember You]]" and "[[Sanctuary (Angel episode)|Sanctuary]]" |- | 2000 | ''[[Sex and the City]]'' | Debbie | Episode: "[[List of Sex and the City episodes|Escape from New York]]" |- | 2001 | ''[[Grosse Pointe (TV series)|Grosse Pointe]]'' | Herself | Episode: "Passion Fish" |- | 2004 <br> 2012 | ''[[The Simpsons]]'' | Gina Vendetti (voice) | Episodes: "[[The Wandering Juvie]]"<br>Episode: "[[Moonshine River]]" |- | 2005–18 | ''[[Robot Chicken]]'' | Buffy Summers / Daphne Blake / various voices | 15 episodes |- | 2011–12 | ''[[American Dad!]]'' | Phyllis / Jenny (voices) | Episodes: "[[Virtual In-Stanity]]"<ref>Entertainment weekly #1120–1121 Pg114</ref> and "Adventures in Hayleysitting" |- | 2011 | ''[[God, the Devil and Bob]]'' | That Actress on That Show (voice) | Episode: "There's Too Much Sex on TV" |- | 2011–12 | ''[[Ringer (TV series)|Ringer]]'' | Bridget Kelly / Siobhan Martin | 22 episodes; also executive producer |- | 2013–14 | ''[[The Crazy Ones]]'' | Sydney Roberts | 22 episodes |- | 2015–16 | ''[[Star Wars Rebels]]'' | [[Seventh Sister Inquisitor|Seventh Sister]] (voice) | 5 episodes |- | 2016 | ''[[Those Who Can't]]'' | Gwen Stephanie | Episode: "The Fairbell Tape" |- | 2016 | ''[[Cruel Intentions (pilot)|Cruel Intentions]]'' | Kathryn Merteuil | Unaired Pilot; also executive producer |} {| class="wikitable" |- ! ایل !آدی !روْل ! نوت |- | 2000 | ''[[Sour Girl]]'' | Female Love Interest | Music video for [[Stone Temple Pilots]] |- | 2011 <!-- DLC (Call of the Dead) for the game was released in 2011 --> | ''[[Call of Duty: Black Ops]]'' | Herself | Video game |- | 2015 | ''[[Princess Rap Battle]]'' | [[Cinderella (Disney character)|Cinderella]] | [[YouTube]] video series (1 episode) |- | 2019 | ''Killer Skin'' | Georgia Cunningham | [[Olay]]'s first Super Bowl commercial |} {| class="wikitable" |- ! ایل ! Association ! Category ! Work ! Result |- | rowspan="2" | 1993 | rowspan="2" | [[Young Artist Awards]] | [[14th Youth in Film Awards#Best Young Performer in a Television Series|Best Young Actress in a New Television Series]]<ref>{{cite web |date= |url=http://www.youngartistawards.org/pastnoms14.htm |title=14th Annual Youth in Film Awards 1991–1992 |publisher=Young Artist Awards |accessdate=January 30, 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/5ww3Qlhws?url=http://www.youngartistawards.org/pastnoms14.htm |archivedate=March 4, 2011 |df=}}</ref> | ''Swans Crossing'' | {{nom}} |- | [[14th Youth in Film Awards#Best Young Performer in a Television Series|Best Young Actress in an Off-Primetime Series]] | ''Swans Crossing'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | 1994 | [[Daytime Emmy Awards]] | [[Daytime Emmy Award for Outstanding Younger Actress in a Drama Series|Outstanding Younger Actress in a Drama Series]] | ''All My Children'' | {{nom}} |- | Young Artist Awards | [[15th Youth in Film Awards#Best Young Performer in a Television Series|Best Youth Actress in a Soap Opera]]<ref>{{cite web |date= |url=http://www.youngartistawards.org/pastnoms15.htm |title=15th Annual Youth in Film Awards 1992–1993 |publisher=Young Artist Awards |accessdate=January 30, 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/5ww3RO8zx?url=http://www.youngartistawards.org/pastnoms15.htm |archivedate=March 4, 2011 |df=}}</ref> |''All My Children'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | 1995 | Daytime Emmy Awards | [[22nd Daytime Emmy Awards#Outstanding Younger Actress|Outstanding Younger Actress in a Drama Series]] |''All My Children'' | {{won}} |- | Young Artist Awards | [[16th Youth in Film Awards#Best Performance by a Youth Actress in a Daytime Series|Best Performance by a Youth Actress in a Daytime Series]]<ref>{{cite web |date= |url=http://www.youngartistawards.org/pastnoms16.htm |title=16th Annual Youth in Film Awards 1993–1994 |publisher=Young Artist Awards |accessdate=January 30, 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018180657/http://www.youngartistawards.org/pastnoms16.htm |archivedate=October 18, 2014 |df=}}</ref> |''All My Children'' | {{nom}} |- | rowspan="3" | 1998 | [[Blockbuster Entertainment Awards]] | Favorite Supporting Actress – Horror{{citation needed|date=April 2016}} | ''I Know What You Did Last Summer'' | {{won}} |- | [[MTV Movie Awards]] | [[MTV Movie Award for Best Breakthrough Performance|Best Breakthrough Performance]] | ''I Know What You Did Last Summer'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | [[Saturn Awards]] | [[Saturn Award for Best Actress on Television|Best Actress on Television]] | ''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | rowspan="6" | 1999 | [[26th Saturn Awards#Best Television Actress|Best Actress on Television]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | [[Kids' Choice Awards]] | [[1999 Kids' Choice Awards|Favorite TV Actress]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Young Artist Awards | [[20th Youth in Film Awards#Best Young Performer in a Television Series|Best Performance in a Television Series (Comedy or Drama) – Leading Young Actress]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Saturn Awards | [[25th Saturn Awards#Best Television Actress|Best Actress on Television]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | [[Teen Choice Awards]] | [[1999 Teen Choice Awards#Television|Choice TV Actress: Drama]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | [[Teen Choice Award for Choice Movie Villain#1999|Choice Movie: Villain]] | ''Cruel Intentions'' | {{won}} |- | rowspan="6" | 2000 | Kids' Choice Awards | [[2000 Kids' Choice Awards#Television|Favorite Television Friends]] <small>(shared with [[David Boreanaz]])</small> | ''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | rowspan="3" | MTV Movie Awards | [[MTV Movie Award for Best Kiss|Best Kiss]] <small>(shared with [[Selma Blair]])</small> | ''Cruel Intentions'' | {{won}} |- | [[MTV Movie Award for Best Performance|Best Performance – Female]] |''Cruel Intentions'' | {{won}} |- | [[MTV Movie Award for Best Villain|Best Villain]] |''Cruel Intentions'' | {{nom}} |- | Saturn Awards | [[26th Saturn Awards#Best Television Actress|Best Actress on Television]] | ''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Teen Choice Awards | [[2000 Teen Choice Awards#Television|Choice TV Actress: Drama]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | rowspan="6" | 2001 | [[Golden Globe Award]] | [[Golden Globe Award for Best Performance by an Actress in a Television Series - Drama|Best Performance by an Actress in a Television Series – Drama]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Kids' Choice Awards | [[2001 Kids' Choice Awards#Favorite Television Actress|Favorite Television Actress]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Saturn Awards | [[27th Saturn Awards#Best Television Actress|Best Actress on Television]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | Teen Choice Awards | [[2001 Teen Choice Awards#Television|Choice TV Actress: Drama]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Extraordinary Achievement Award |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | [[Television Critics Association Awards]] | Individual Achievement in Drama | ''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | rowspan="7" | 2002 | Kids' Choice Awards | [[2002 Kids' Choice Awards|Favorite Female Butt Kicker]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | [[SFX Awards]] | Best Television Actress{{citation needed|date=April 2016}} |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | [[Young Hollywood Awards]] | Hottest, Coolest Young Veteran – Female{{citation needed|date=April 2016}} |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | Saturn Awards | [[28th Saturn Awards#Best Television Actress|Best Actress on Television]] | ''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | rowspan="3" | Teen Choice Awards | [[Teen Choice Award for Choice TV Actress Drama#2000s|Choice TV Actress: Action]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | [[Teen Choice Award for Choice Movie Actress – Comedy#2000s|Choice Movie Actress: Comedy]] | ''Scooby-Doo'' | {{won}} |- | [[2002 Teen Choice Awards#Movies|Choice Movie: Chemistry]] <small>(shared with Freddie Prinze Jr.)</small> |''Scooby-Doo'' | {{nom}} |- | rowspan="4" | 2003 | [[Satellite Awards]] | [[Satellite Award for Best Actress - Television Series Drama|Best Actress – Television Series Drama]] | ''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Kids' Choice Awards | [[2003 Kids' Choice Awards|Favorite Female Butt Kicker]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Saturn Awards | [[29th Saturn Awards#Television|Best Actress on Television]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | Teen Choice Awards | [[2003 Teen Choice Awards#Television|Choice TV Actress: Drama]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | rowspan="2" | 2004 | SFX Awards | Best Television Actress{{citation needed|date=April 2016}} |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{won}} |- | Saturn Awards | [[30th Saturn Awards#Television|Best Actress on Television]] |''Buffy the Vampire Slayer'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | 2005 | MTV Movie Awards | [[MTV Movie Award for Best Frightened Performance|Best Frightened Performance]] | ''The Grudge'' | {{nom}} |- | Teen Choice Awards | [[2005 Teen Choice Awards#Movie|Choice Movie Actress: Drama]] |''The Grudge'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | 2011 | [[Entertainment Weekly]] Entertainers of the Year Award | Favorite Television Actress<ref>{{cite news |url=http://popwatch.ew.com/2011/11/17/entertainers-of-the-year-2011-vote/#pd_a_5679073 |title=EW Entertainers of the Year 2011: Vote for your faves here! |date=November 17, 2011 |work=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=November 18, 2011 |archive-date=2013-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605140612/http://popwatch.ew.com/2011/11/17/entertainers-of-the-year-2011-vote/#pd_a_5679073 |url-status=dead |archivedate=2013-06-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605140612/http://popwatch.ew.com/2011/11/17/entertainers-of-the-year-2011-vote/#pd_a_5679073 }}</ref> | ''Ringer'' | {{nom}} |- | [[Virgin Media]] TV Award (UK) | Best Actress<ref name="autogenerated1">{{cite news |url=http://www.virginmedia.com/tvradio/awards/ |title=Vote NOW in the Virgin Media TV Awards! |accessdate=December 26, 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120107203610/http://www.virginmedia.com/tvradio/awards/ |archivedate=January 7, 2012}}</ref> |''Ringer'' | {{nom}} |- | rowspan="3" | 2012 | Teen Choice Awards | [[2012 Teen Choice Awards#Television|Choice TV Actress: Drama]]<ref>{{cite news |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/teen-choice-awards-nominees-vampire-diaries-326656 |title=Teen Choice Awards 2012: 'Vampire Diaries' Leads Nominations |date=May 18, 2012 |accessdate=May 18, 2012 |work=The Hollywood Reporter |first=Philiana |last=Ng}}</ref> |''Ringer'' | {{nom}} |- | [[Zap2it]] Awards | Best actor playing two characters on one show<ref>{{cite news |url=http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2012/05/zap2it-awards-nina-dobrev-vs-sarah-michelle-gellar-and-more-for-best-actor-playing-two-characters.html |title=Zap2it Awards: Nina Dobrev vs Sarah Michelle Gellar and more for Best Actor Playing Two Characters |date=May 28, 2012 |accessdate=May 28, 2012 |archivedate=2014-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140326141219/http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2012/05/zap2it-awards-nina-dobrev-vs-sarah-michelle-gellar-and-more-for-best-actor-playing-two-characters.html }}</ref> |''Ringer'' | {{nom}} |- | [[E!]] Golden Remotes Awards | Star You'll Miss The Most<ref>{{cite web |url=http://www.eonline.com/news/watch_with_kristin/golden_remotes_2012_winners_are/325796 |title=Golden Remotes 2012 And The Winners Are |publisher=E! Online |date=June 27, 2012 |accessdate=July 10, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120705050048/http://www.eonline.com/news/watch_with_kristin/golden_remotes_2012_winners_are/325796 |archivedate=July 5, 2012}}</ref> |''Ringer'' | {{won}} |- | 2014 | [[People's Choice Awards]] | [[40th People's Choice Awards#Television|Favorite Actress in a New Television Series]]<ref>{{cite web |date=January 8, 2014 |url=http://www.zap2it.com/blogs/peoples_choice_2014_crazy_ones_sarah_michelle_gellar_thanks_buffy_fans-2014-01 |title=People's Choice 2014: 'Crazy Ones' Sarah Michelle Gellar thanks 'Buffy' fans |publisher=Zap2it |accessdate=January 30, 2015 |archivedate=2015-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150123051714/http://www.zap2it.com/blogs/peoples_choice_2014_crazy_ones_sarah_michelle_gellar_thanks_buffy_fans-2014-01 }}</ref> | ''The Crazy Ones'' | {{won}} |} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Sarah Michelle Gellar|Sarah Michelle Gellar]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Sarah Michelle Gellar | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} == گؤرونتولر == <gallery mode="packed-hover" heights="320"> File:Sarah_Michelle_Gellar_Comic-Con_5,_2011.jpg File:Sarah_Michelle_Gellar's_Wax_Statue.jpg </gallery> [[بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار]] [[بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] o31b9u2hn7k5v9ewghdu6z09cipc946 0 104907 1591784 1570970 2026-08-15T20:16:17Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591784 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=پنی مارشال |شکیل=پنی مارشال |شکیل آدی=Penny Marshall 1976.jpg |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =[[اوْیونچو]] |میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] |تحصیل = |دوْغوم تاریخ ={{Birth date and age|1943|10|15|mf=yes}} |دوْغوم یئر =[[The Bronx]], [[نیویورک]], آمریکا بیرلشمیش ایالتلری |اؤلوم تاریخ = |اؤلوم یئر = |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی=Michael Henry |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وب‌سایت = }} '''پنی مارشال''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Penny Marshall) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[اوْیونچو]] ۱۵ اوْکتوبر ۱۹۴۳ ‏ میلادی تاریخینده [[نیویورک]] شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۶۸–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب. == اوْینادیغی فیلم‌لر == {| class="wikitable sortable" |- ! ایل ! فیلم !روْل ! نوت |- |1968 || ''[[The Savage Seven]]'' || Tina || <ref name="variety-18dec2018">{{cite magazine |last1=Dagan |first1=Carmel |title=Penny Marshall, ‘Laverne & Shirley’ Star, Director, Dies at 75 |url=https://variety.com/2018/film/news/penny-marshall-dead-dies-laverne-and-shirley-1203092419/ |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=December 18, 2018 |date=December 18, 2018}}</ref> |- |1968 || ''[[How Sweet It Is!]]'' || Tour Girl || <ref name="variety-18dec2018" /> |- |1970 || ''[[The Grasshopper (1970 film)|The Grasshopper]]'' || Plaster Caster || <ref name="variety-18dec2018" /> |- |1970 || ''[[Where's Poppa?]]'' || Courtroom Spectator || Uncredited role |- |1975 || ''How Come Nobody's on Our Side?'' || Theresa || aka ''Capers''<ref>{{Cite web|url=http://www.shockcinemamagazine.com/howcome.html|title=How Come Nobody's On Our Side?|website=www.shockcinemamagazine.com|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1979 || ''[[1941 (film)|1941]]'' || Miss Fitzroy || Uncredited role<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/penny-marshall/credits/184588|title=Penny Marshall {{!}} TV Guide|website=TVGuide.com|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1985 || ''[[Movers & Shakers]]'' || Reva || Cameo<ref>{{cite book | last=Maltin | first=L. | title=Leonard Maltin's 2015 Movie Guide | publisher=Penguin Publishing Group | year=2014 | isbn=978-0-698-18361-2 | url=https://books.google.com/books?id=F60TAwAAQBAJ&pg=PT1612 | access-date=December 20, 2018 | page=pt1612}}</ref> |- |1991 || ''[[The Hard Way (1991 film)|The Hard Way]]'' || Angie || <ref>{{cite book | title=Frame by Frame II: A Filmography of the African American Image, 1978-1994 | publisher=Indiana University Press | series=Frame by frame | year=1997 | isbn=978-0-253-21120-0 | url=https://books.google.com/books?id=kczcgHtgGfYC&pg=PA214 | access-date=December 20, 2018 | page=214}}</ref> |- |1993 || ''[[Hocus Pocus (1993 film)|Hocus Pocus]]'' || The Master's Wife || Uncredited role<ref>{{Cite web|url=https://people.com/movies/garry-and-penny-marshall-hilarious-cameo-bickering-couple-hocus-pocus/|title=Look Back on 'Hocus Pocus' Scene Starring Siblings Penny and Garry Marshall as Bickering Couple|website=PEOPLE.com|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1995 || ''[[Get Shorty (film)|Get Shorty]]'' || Herself || Cameo<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.stuff.co.nz/entertainment/celebrities/109461761/laverne-and-shirley-star-penny-marshall-dies-at-75|title=Laverne and Shirley star Penny Marshall dies at 75|website=Stuff|language=en|access-date=December 19, 2018}}</ref> |- |1998 || ''The Emperor's New Clothes: An All-Star Illustrated Retelling of the Classic Fairy Tale'' || The Imperial Lady-in-Waiting #2 || Voice<ref>{{Cite web|url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/98/12/20/specials/emperor.html|title=Audio Special: Celebrity Readings From 'The Emperor's New Clothes'|website=archive.nytimes.com|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |2000 || ''[[High Fidelity (film)|High Fidelity]]'' || Funeral Attendee || Uncredited role |- |2004 || ''[[Stateside (film)|Stateside]]'' || Lt. Chevetone || Uncredited role<ref name=":3" /> |- |2005 || ''[[Looking for Comedy in the Muslim World]]'' || Herself || Cameo<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=lyw8UOyPtvoC&pg=PA124|title=Film After Film: (Or, What Became of 21st Century Cinema?)|last=Hoberman|first=J.|publisher=Verso|year=2012|isbn=978-1-84467-751-1|page=124|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |2007 || ''[[Everybody Wants to Be Italian]]'' || Teresa the Florist || <ref>{{cite book | title=The Hollywood Reporter | publisher=Hollywood Reporter | issue=v. 405 | year=2008 | url=https://books.google.com/books?id=StUqAQAAIAAJ | access-date=December 20, 2018 | page=4}}</ref> |- |2007 || ''[[Alice Upside Down]]'' || Mrs. Plotkin || Direct-to-video film<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/alice-upside-down-125835|title=Alice Upside Down|website=The Hollywood Reporter|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |2007 || ''[[Blonde Ambition]]'' || Bolo Executive ||<ref name=":1" /> |- |2011 || ''[[New Year's Eve (2011 film)|New Year's Eve]]'' || Herself – Ahern Party || |- |2014 || ''[[Going to America (film)|Going to America]]'' || Herself – Famous Director || |- |2015 || ''[[Scooby-Doo! and Kiss: Rock and Roll Mystery]]'' || The Elder (voice) || Direct-to-video film<ref>{{Cite web|url=http://www.animationmagazine.net/home-entertainment/scooby-doo-meets-kiss-in-rock-and-roll-mystery/|title=Scooby-Doo Meets KISS in 'Rock and Roll Mystery'|last=Milligan|first=Mercedes|date=April 20, 2015|website=Animation Magazine|language=en-US|access-date=December 19, 2018}}</ref> |- |2016 || ''[[Mother's Day (2016 film)|Mother's Day]]'' || Narrator ||<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2016/film/reviews/mothers-day-film-review-1201761366/|title=Film Review: 'Mother's Day'|last=Barker|first=Andrew|last2=Barker|first2=Andrew|date=April 28, 2016|website=Variety|language=en|access-date=December 19, 2018}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی ! نوت |- |1986 || ''[[Jumpin' Jack Flash (film)|Jumpin' Jack Flash]]'' ||<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1988 || ''[[Big (film)|Big]]'' ||<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1990 || ''[[Awakenings]]'' || Also executive producer<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1992 || ''[[A League of Their Own]]'' || Also executive producer<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1994 || ''[[Renaissance Man (film)|Renaissance Man]]'' || Also executive producer<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1996 || ''[[The Preacher's Wife]]'' ||<ref name="variety-18dec2018" /> |- |2001 || ''[[Riding in Cars with Boys]]'' ||<ref name="variety-18dec2018" /> |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی ! نوت |- |1993 || ''[[Calendar Girl (1993 film)|Calendar Girl]]'' || Executive producer<ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/calendar-girl/cast/129387|title=Calendar Girl {{!}} TV Guide|website=TVGuide.com|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1996 || ''[[Getting Away with Murder (film)|Getting Away with Murder]]'' || Producer<ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/getting-away-with-murder/cast/131259|title=Getting Away With Murder {{!}} TV Guide|website=TVGuide.com|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1998 || ''[[With Friends Like These...]]'' || Producer<ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/movies/with-friends-like-these/cast/134268|title=With Friends Like These... {{!}} TV Guide|website=TVGuide.com|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |2003 || ''Risk'' || Producer |- |rowspan="2"|2005 || ''[[Cinderella Man]]'' || Producer<ref name="rs-18dec2018" /> |- |''[[Bewitched (2005 film)|Bewitched]]'' || Producer<ref name="rs-18dec2018" /> |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی !روْل ! نوت |- |1968–1969 || ''[[That Girl]]'' || Assistant Librarian / Joan || Episodes: "Secret Ballot", "Fix My Screen & Bug Out"<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1969 || ''[[My Friend Tony]]'' || Janet || Episode: "Computer Murder" |- |1969 || ''[[Then Came Bronson]]'' || Claire || Episode: "The Runner"<ref name=":4" /> |- |1970 || ''[[Love, American Style]]'' || Mary Agnes || Episode: "Love and the Pick-Up" segment<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1970 || ''[[Barefoot in the Park (TV series)|Barefoot in the Park]]'' || || Episode: "In Sickness and in Health" |- |1970 || ''[[Walt Disney anthology television series|The Wonderful World of Disney]]'' || Mayor's Secretary || Episodes: "The Wacky Zoo of Morgan City" (Parts 1 & 2) |- |1971 || ''[[The Feminist and the Fuzz]]'' || Liberation Lady || Television film<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2018/12/18/doing-it-her-way-penny-marshall-broke-barriers-women-rejected-feminism-label/?utm_term=.0308417fa9e8|title=Doing it her way: Penny Marshall broke barriers for women — but rejected the 'feminism' label|last=Andrews|first=Travis M.|date=December 18, 2018|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1971 || ''[[Getting Together]]'' || Mona || Episode: "Those Oldies But Goodies Remind Me of You"<ref>{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2018/12/18/entertainment/gallery/penny-marshall/index.html|title=Penny Marshall, in pictures|date=December 18, 2018|website=CNN|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1972–1974 || ''[[The Odd Couple (1970 TV series)|The Odd Couple]]'' || Myrna Turner || 27 episodes<ref name=":3" /> |- |1972 || ''[[Evil Roy Slade]]'' || Bank Teller || Television film<ref>{{Cite web|url=http://www.cashiersducinemart.com/details/issue-11/article-290/evil-roy-slade|title=Cashiers du Cinemart - Issue 11 - Evil Roy Slade|last=|first=Mike White|website=Cashiers du Cinemart Magazine|language=en-US|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1972 || ''[[The Super (TV series)|The Super]]'' || Janice || Episode: "The Matchmaker"<ref name=":5">{{Cite book|title=My Mother was Nuts: A Memoir|url=https://archive.org/details/mymotherwasnutsm00mars|last=Marshall|first=Penny|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2012|isbn=|location=|pages=[https://archive.org/details/mymotherwasnutsm00mars/page/n122 103]–109}}</ref> |- |1972 || ''[[The Bob Newhart Show]]'' || Stewardess || Episode: "Fly the Unfriendly Skies"<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1972 || ''[[The Crooked Hearts]]'' || Waitress || Television film<ref name=":5" /> |- |1972 || ''The Couple Takes a Wife'' || Paula || Television film<ref name=":5" /> |- |1973 || ''[[Banacek]]'' || Receptionist || Episode: "The Greatest Collection of Them All" |- |1974–1975 || ''[[Friends and Lovers (TV series)|Paul Sand in Friends and Lovers]]'' || Janice Dreyfuss || 14 episodes<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1974–1976 || ''[[The Mary Tyler Moore Show]]'' || Toni / Paula Kovacs || Episodes: "I Was a Single for WJM", "Murray in Love", "Menage-a-Lou"<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1975 || ''[[Let's Switch!]]'' || Alice Wright || Television film<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=7sMBAAAAMBAJ&pg=PA138&dq=lets+switch+penny+marshall#v=onepage&q=lets%20switch%20penny%20marshall&f=false|title=New York Magazine|last=LLC|first=New York Media|date=April 22, 1985|publisher=New York Media, LLC|language=en}}</ref> |- |1975 || ''Wives'' || Connie || Television فیلم |- |1975 || ''[[Chico and the Man]]'' || Anita Cappuccino || Episode: "Chico and the Van"<ref name=":5" /> |- |1975 || ''[[Saturday Night Live]]'' || Herself || Episode: "Rob Reiner"<ref name=":3" /> |- |1975–1979 || ''[[Happy Days]]'' || Laverne DeFazio || 5 episodes<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1976 || ''[[Good Heavens]]'' || || Episode: "Take Me Out to the Ball Game"<ref>{{Cite book|title=Single Season Sitcoms, 1948-1979: A Complete Guide|url=https://archive.org/details/singleseasonsitc0000lesz|last=Leszczak|first=Bob|publisher=McFarland|year=2012|isbn=|location=|pages=[https://archive.org/details/singleseasonsitc0000lesz/page/n68 59]}}</ref> |- |1976–1983 || ''[[Laverne & Shirley]]'' || Laverne DeFazio || 178 episodes<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1977 || ''[[Saturday Night Live]]'' || Herself || Episode: "Live from Mardi Gras"<ref name=":3" /> |- |1977 || ''[[Blansky's Beauties]]'' || Laverne DeFazio || Episode: "Nancy Remembers Laverne"<ref name=":6" /> |- |1978 || ''[[Mork & Mindy]]'' || Laverne DeFazio || Episode: "Pilot"<ref name=":3" /> |- |1978 || ''More Than Friends'' || Matty Perlman || Television film<ref name=":5" /> |- |1979 || ''[[Carol Burnett & Company]]'' || Herself || Episode #1.3<ref>{{Cite web|url=https://www.paleycenter.org/collection/item/?q=Carol+Plus+Two&p=1&item=T:46646|title=The Paley Center for Media|website=The Paley Center for Media|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1981 || ''[[Laverne & Shirley in the Army]]'' || Laverne DeFazio (voice) || 13 episodes<ref name=":6">{{Cite web|url=https://celebrity.nine.com.au/2018/12/19/06/13/penny-marshall-actress-director-dies-at-75|title=Penny Marshall, 'Laverne & Shirley' star, director, dies at 75|website=celebrity.nine.com.au|language=en-AU|access-date=December 20, 2018|accessdate=2019-03-13|archivedate=2018-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181219083650/https://celebrity.nine.com.au//2018/12/19/06/13/penny-marshall-actress-director-dies-at-75}}</ref> |- |1982 || ''[[Mork & Mindy/Laverne & Shirley/Fonz Hour]]'' || Laverne DeFazio (voice) || 8 episodes (''Laverne & Shirley with the Fonz'' segment)<ref name=":3" /> |- |1983 |[[Taxi (TV series)|''Taxi'']] |Herself |Episode: "Louie Moves Uptown"<ref name=":3" /> |- |1984 || ''[[The New Show]]'' || Various Characters || Episode #1.4<ref>{{Cite web|url=http://www.sctvguide.ca/episodes/as_newshow.htm|title=SCTV Guide - After SCTV - The New Show|website=www.sctvguide.ca|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |1984 || ''[[Love Thy Neighbor (1984 film)|Love Thy Neighbor]]'' || Linda Wilson || Television film<ref>{{Cite book|title=The Show Must Go On: How the Deaths of Lead Actors Have Affected Television Series|last=Snauffer|first=Douglas|publisher=McFarland|year=2015|isbn=|location=|pages=10}}</ref> |- |1985 || ''[[Challenge of a Lifetime]]'' || Nora Schoonover || Television film<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1985/02/14/arts/challenge-of-a-lifetime-with-penny-marshall.html|title='Challenge of a Lifetime,' with Penny Marshall|last=Corry|first=John|date=February 14, 1985|work=The New York Times|access-date=December 20, 2018|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- |1990 || ''[[The Simpsons]]'' || Ms. Botz (voice) || Episode: "[[Some Enchanted Evening (The Simpsons)|Some Enchanted Evening]]"<ref name=":3" /> |- |1993 || ''[[List of The Odd Couple (1970 TV series) episodes#CBS TV-movie: 1993|The Odd Couple: Together Again]]'' || Myrna || Television film<ref name=":4">{{Cite book|title=The Odd Couple on Stage and Screen: A History with Cast and Crew Profiles and an Episode Guide|last=Leszczak|first=Bob|publisher=|year=2014|isbn=|location=|pages=83}}</ref> |- |1996 || ''Saturday Night Live'' || Various Characters || Episode: "Rosie O'Donnell/Whitney Houston"<ref name=":3" /> |- |1998 || ''[[Tracey Takes On...]]'' || Herself || Episode: "Hollywood" |- |1998 || ''[[Nash Bridges]]'' || Iris Heller || Episode: "Skin Deep" |- |1999 || ''[[Jackie's Back|Jackie's Back!]]'' || Herself || Cameo |- |2004 || ''[[Frasier]]'' || Celeste (voice) || Episode: "Frasier-Liste" |- |2006 || ''[[Campus Ladies]]'' || || Episode: "Webcam"<ref name=":3" /> |- |2006 || ''[[Bones (TV series)|Bones]]'' || Herself || Episode: "[[The Woman at the Airport]]"<ref name=":3" /> |- |2008 || ''[[The Game (U.S. TV series)|The Game]]'' || Doris Fox || Episode: "A Delectable Basket of Treats"<ref name=":3" /> |- |2012 || ''[[The Life & Times of Tim]]'' || PR Executive (voice) || Episode: "The Smug Chiropractor/Corporate Disaster" |- |2012 || ''[[Portlandia (TV series)|Portlandia]]'' || Barbara || Episode: "Feminist Book Store 10th Anniversary"<ref name=":3" /> |- |2013 || ''[[Sam & Cat]]'' || Sylvia Burke || Episode: "#SalmonCat"<ref name=":2" /> |- |2014 || ''[[Mulaney]]'' || Tutti || Episode: "Sweet Jane"<ref>{{Cite web|url=https://www.uticaod.com/article/20140131/NEWS/301319921|title=Penny Marshall and Lorraine Bracco to Play Lesbian Couple on Fox's Mulaney|last=Guide|first=T. V.|website=Uticaod|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |2016 || ''[[The Odd Couple (2015 TV series)|The Odd Couple]]'' || Patty Dombrowski || Episode: "Taffy Days"<ref name="rs-18dec2018">{{cite magazine |last1=Grow |first1=Kory |title=Penny Marshall, Director and ‘Laverne & Shirley’ Actress, Dead at 75 |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/penny-marshall-laverne-shirley-actress-dead-770765/ |access-date=December 18, 2018 |magazine=[[Rolling Stone]] |date=December 18, 2018}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی ! نوت |- |1979 || ''[[Work ng Stiffs (TV series)|Working Stiffs]]'' || 1 episode: "The Preview Presentation" |- |1979–1981 || ''[[Laverne & Shirley]]'' || 4 episodes: "Squiggy in Love", "The Duke of Squigman", "The Dating Game", "But Seriously, Folks"<ref name="variety-18dec2018" /> |- |1987 || ''[[The Tracey Ullman Show]]'' || 1 episode |- |1993 || ''[[A League of Their Own (TV series)|A League of Their Own]]'' || 1 episode: "Dottie's Back"<ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/tvshows/a-league-of-their-own/cast/202631|title=A League of Their Own {{!}} TV Guide|website=TVGuide.com|language=en|access-date=December 20, 2018}}</ref> |- |2009 || ''[[According to Jim]]'' || 2 episodes: "The Yoga Bear", "Physical Therapy"<ref name="variety-18dec2018" /> |- |2010–2011 || ''[[United States of Tara]]'' || 2 episodes: "Explosive Diorama", "Wheels"<ref name="variety-18dec2018" /> |} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Penny Marshall|Penny Marshall]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Penny Marshall | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} [[بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار]] mazn4bbak3l6wyg9mrbp64vbjkjt03a 0 206067 1591816 651873 2026-08-16T10:59:41Z CommonsDelinker 261 Replacing Livraga_chiesa_parrocchiale.JPG with [[File:Livraga_(LO)_-_chiesa_di_San_Martino_Vescovo.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 1591816 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune| | name = Livraga | official_name = Comune di Livraga | native_name = | image_skyline = Livraga (LO) - chiesa di San Martino Vescovo.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | shield_alt = | image_map = Map - IT - Lodi - Livraga.png | map_alt = | map_caption = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|45|12|N|9|34|E|type:city(2,589)_region:IT|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | region = [[لومباردیا]] | province = [[Province of Lodi]] (LO) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = 12.2 | population_footnotes = | population_total = 2589 | population_as_of = Dec. 2004 | pop_density_footnotes = | population_demonym = | elevation_footnotes = | elevation_m = | twin1 = | twin1_country = | saint = | day = | postal_code = 26814 | area_code = 0377 | website = {{official website|http://www.comune.livraga.lo.it}} | footnotes = }} '''لیوراجا''' ([[ایتالیا دیلی|ایتالیاجا]]: Livraga) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۵۸۹ نفر ایمیش. و [[لومباردیا]] اوستانیندا یئرلشیب. == بیرده باخ == [[ایتالیا شهرلرین لیستی]] == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Livraga|Livraga]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Livraga | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ایتالیا-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:ایتالیا شهرلری]] ng80af836f6l7oxcanmmk5pobqj9z1a 0 255613 1591797 1591558 2026-08-16T04:40:44Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591797 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = | partof = the [[سوریه ایچ ساواشی]], [[ترروریسم‌له موباریزه]], [[Spillover of the Syrian Civil War]], [[Iraqi Civil War (2014–present)]], [[Libyan Civil War (2014–present)]], [[بوکو حرام آیاقلانماسی]], [[قوزئی قافقازدا چاتیشمالار]], [[Moro conflict]], and [[سینا آیاقلانماسی]] | image = [[File:2014 military intervention against ISIS collage.png|300px]]<br>[[File:Syrian, Iraqi, and Lebanese insurgencies.svg|300px]] | caption = '''Top:''' Two U.S.Air Force [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15E Strike Eagle]] aircraft flying over northern Iraq.<br> '''Left:''' [[اف ۲۲ رپتور لاکهید مارتین]] refueling before a strike in Syria.<br> '''Right:''' [[Peshmerga]] [[special forces]] gathered near Syria.<br> '''Middle:''' An American [[McDonnell Douglas F/A-18 Hornet|F/A-18C Hornet]] aboard {{USS|George H.W. Bush|CVN-77|6}} prior to the launch of operations over Iraq.<br> '''Bottom:''' Map of the situation in Iraq, Syria and Lebanon<br>as of 26 April 2018.<br> [[Template:Syrian, Iraqi, and Lebanese insurgencies detailed map|Map of the current military situation in Iraq, Syria, and Lebanon]]<br>[[Template:Libyan Civil War detailed map|Map of the current military situation in Libya]]<br>[[Template:Nigerian insurgency detailed map|Map of the current military situation in Nigeria]]<br>[[Template:Sinai insurgency detailed map|Map of the current military situation in Sinai]]<br>[[Template:Yemeni Civil War detailed map|Map of the current military situation in Yemen]] | date = 13 June 2014 – present<br>({{Age in years, months, weeks and days|month1=6|day1=13|year1=2014}}) | place = [[عراق]], [[سوریه]], [[لیبی]], [[نیجریه]], [[افغانیستان]], the [[North Caucasus]] and [[گونئی دوغو آسیا]]<!--action is only for those seven countries in this broad article--> | result = | status = Ongoing * Airstrikes on ISIL and al-Qaeda positions in Iraq, Syria, [[February 2015 Egyptian airstrikes in Libya|Libya]], [[بوکو حرام آیاقلانماسی]] and Afghanistan* Multinational humanitarian efforts * Arming and supporting local ground forces * Millions of civilians in Iraq and Syria flee their homes sparking a refugee crisis * Terrorist attacks in Paris ([[January 2015 Île-de-France attacks|Jan 2015]] and [[پاریس ترور حمله‌لری (نووامبر ۲۰۱۵)]]), Brussels ([[2016 Brussels bombings|Mar 2016]]) [[List of terrorist incidents linked to ISIL|and many other places]] * Thousands of civilians executed by ISIL forces in Iraq and Syria * ISIL controlled around 50% of Syria by late May 2015<ref>{{cite web|url=http://www.bustle.com/articles/84870-isis-controls-over-50-of-syria-after-seizing-the-historic-city-of-palmyra|title=Bustle|publisher=Bustle|accessdate=23 June 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://europe.newsweek.com/isis-controls-over-50-syria-after-palmyra-victory-327604|title=Isis controls over 50% of Syria after taking Palmyra|date=21 May 2015|work=Newsweek|accessdate=23 June 2015}}</ref> * ISIL controlled around 30% of Iraq at its peak in 2013<ref>{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/04/isil-controls-percent-iraq-170411162419697.html|title=ISIL now controls 'less than 6 percent of Iraq'|date=12 April 2017|work=Al-Jazeera|accessdate=12 November 2017}}</ref>* Emergence of independently-governed Kurdish regions. * ISIL lost all of its territory in Libya<ref>{{cite web|url=http://www.middle-east-online.com/english/?id=80804|title=As Caliphate Shrinks, ISIS Expected to Head for the Hills|date=12 January 2017|work=Middle East Online|accessdate=14 January 2017|archivedate=2017-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010084220/http://www.middle-east-online.com/english/?id=80804}}</ref><ref name="moves to desert valleys">{{cite web|url=http://www.defenceweb.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=46782:islamic-state-moves-to-libyas-desert-valleys-after-sirte-defeat&catid=49:National%20Security&Itemid=115|title=Islamic State moves to Libya's desert valleys after Sirte defeat - defenceWeb|first=Kim|last=Helfrich|publisher=}}</ref> * Boko Haram loses territory, insurgency continues<ref>{{cite web|url=http://leadership.ng/columns/573818/boko-haram-war-not-yet-over|title=Boko Haram War Not Yet Over|date=24 February 2017|work=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]|accessdate=24 February 2017|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170224105023/http://leadership.ng/columns/573818/boko-haram-war-not-yet-over|archivedate=24 February 2017|df=dmy-all}}</ref> * ISIL controlled 5.67% of Syria's land by November 2017<ref name="ISIS now controls less than 8% of Syrian territory – Russian General Staff">{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=78352|title=The regime forces impose their control over about 100 thousand square km of the area of the Syrian territory and the last fighting against the "Islamic State" organization rages8 in Deir Ezzor|work=SOHR|accessdate=12 November 2017}}</ref> and around 3% of Iraq by October 2017<ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/world/2017/10/25/what-comes-after-raqqa-for-isis.html|title=What comes after Raqqa for ISIS?|first1=Lucas|last1=Tomlinson|first2=Jennifer|last2=Griffin|publisher=Fox News}}</ref> * ISIL loses all territory in Iraq and most territory in Syria in December 2017.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-42291985|title=Iraq declares war with Islamic State is over|first1=Sebastian|last1=Usher|publisher=BBC}}</ref> | combatant1 = <small>'''Intervening in Syria and Iraq:'''</small><br> [[File:Seal of Combined Joint Task Force – Operation Inherent Resolve.svg|23px]] '''[[Combined Joint Task Force&nbsp;– Operation Inherent Resolve|CJTF–OIR]]'''<br> '''{{بایراق|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|size=22px}}''' <small>(also [[Derna campaign (2014–15)#U.S. airstrike|intervening in Libya]] and [[بوکو حرام آیاقلانماسی]])</small><ref name="usairstrike"/><br> {{بایراق|استرالیا|size=22px}}<ref>{{cite web|url=https://news.yahoo.com/australia-says-deploying-warplanes-join-iraq-campaign-171750273.html|title=Australia says it is deploying warplanes to join Iraq campaign|publisher=Yahoo|work=The Daily Telegraph|date=22 September 2014|accessdate=22 September 2014}}</ref><ref name="abc.net.au">{{cite news|last=Om|first=Jason|url=http://www.abc.net.au/lateline/content/2015/s4309514.htm|title=Federal Cabinet gives go ahead to RAAF air strikes on Islamic State in Syria|work=ABC News|date=9 September 2015|accessdate=10 October 2015}}</ref><br> {{بایراق|کانادا|size=22px}} <small>(2014–17)</small><ref name="ExtensionCAD">{{cite web|title=Minister Sajjan Announces Extension of Canada's Contribution to the Global Coalition against Da'esh|url=https://www.canada.ca/en/department-national-defence/news/2017/03/minister_sajjan_announcesextensionofcanadascontributiontotheglob.html|website=National Defence|publisher=National Defence / Canadian Armed Forces|accessdate=1 May 2017}}</ref><br> {{بایراق|بلژیک|size=22px}} <small>(2014–17)</small><ref>{{cite web|title=Battling Dutch, Belgium prepare to send forces |publisher=MSN |url=http://arabia.msn.com/news/middle-east/4185906/battling-dutch-belgium-prepare-send-f/ |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140929184807/http://arabia.msn.com/news/middle-east/4185906/battling-dutch-belgium-prepare-send-f/ |archivedate=29 September 2014 }}</ref><br> {{بایراق|دانمارک|size=22px}}<ref>{{cite news|newspaper=The Huffington Post |title=Denmark, Isis |date=9 September 2014 |url=http://www.huffingtonpost.com/2014/09/26/denmark-isis_n_5887230.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927101631/http://www.huffingtonpost.com/2014/09/26/denmark-isis_n_5887230.html |dead-url=yes |archive-date=27 September 2014 |df= }}</ref><ref name="thelocal.se">{{cite web |place=[[سوئد]] |url=http://www.thelocal.se/20140815/sweden-rejects-military-support-to-iraq |title=Sweden rejects calls for military support to Iraq |work=The Local |date=18 August 2014 |accessdate=18 August 2014}}</ref><ref>{{cite web|author1=KrigerenDK|title=Chief for Jægerkorpset: We will likely be fighting house to house in Iraq and Syria|url=http://krigeren.dk/chef-jaegerkorpset-vi-kan-komme-bykamp-irak-syrien/|website=KrigerenDK|accessdate=8 May 2017|language=Danish|date=20 March 2017}}</ref><br> {{بایراق|سوئد|size=22px}}<ref>{{cite news|newspaper=Radio Sweden|title=Sweden to increase support in fight against ISIS|date=21 July 2016|url=http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2054&artikel=6479322}}</ref><br> {{بایراق|فرانسه|size=22px}}<ref>{{cite web|title=Islamic State: France ready to launch Iraq air strikes|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-29255711|publisher=BBC|accessdate=18 September 2014|date=18 September 2014}}</ref><ref name=guardian19sept>{{cite web|title=France bombs Isis depot in Iraq|url=https://www.theguardian.com/world/2014/sep/19/france-bombs-isis-depot-iraq-islamic-state|work=The Guardian|accessdate=19 September 2014|date=21 September 2014}}</ref><br> {{بایراق|آلمان|size=22px}}<ref name="BBC">{{cite news|newspaper=BBC News|title=Syria conflict: German MPs vote for anti-IS military mission|date=4 December 2015|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-35002733}}</ref><ref name="theguardian">{{cite news|newspaper=theguardian|title=Germany joins anti-Isis military campaign|date=4 December 2015|url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/04/germany-joins-anti-isis-military-campaign}}</ref><ref name="Deutsche Welle">{{cite news|newspaper=Deutsche Welle|title=German parliament approves anti-IS Bundeswehr mission in Syria|date=4 December 2015|url=http://www.dw.com/en/german-parliament-approves-anti-is-bundeswehr-mission-in-syria/a-18894897}}</ref><br> {{بایراق|ایتالیا|size=22px}}<ref>{{cite web|url=http://www.ilfattoquotidiano.it/premium/articoli/silenzio-si-combatte-la-centuria-italiana-sui-fronti-anti-isis/|title=Isis, la guerra segreta dell'Italia: forze speciali in Libia e Iraq. Ma il Parlamento è all'oscuro di tutto - Il Fatto Quotidiano|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://notizie.tiscali.it/esteri/articoli/italia-guerra-isis-iraq-libia/|title=Anche l'Italia fa la guerra all'Isis: missioni segrete dei nostri soldati in Iraq e Libia|publisher=}}</ref><br> {{بایراق|نوروژ|size=22px}}<small>(2014–)</small><ref>https://www.regjeringen.no/en/aktuelt/norway-adjusts-its-contribution-to-the-counter-isil-coalition-in-iraq/id2541787/</ref><br> {{بایراق|تورکیه|size=22px}} <small>(2014–17)</small><ref>{{cite web|title=Turkey trains Kurdish peshmerga forces in fight against ISIL|url=http://www.worldbulletin.net/world/149002/turkey-trains-kurdish-peshmerga-forces-in-fight-against-isil|website=world bulletin.net|accessdate=23 November 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-33646314|title=Turkey bombs Islamic State targets in Syria|work=BBC News|accessdate=24 July 2015|date=24 July 2015}}</ref><br> {{بایراق|هولند|size=22px}}<ref>{{cite news|url=https://news.yahoo.com/dutch-send-fighter-jets-strike-iraq-175537161.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140925004130/http://news.yahoo.com/dutch-send-fighter-jets-strike-iraq-175537161.html |dead-url=yes |archive-date=25 September 2014 |title=Dutch send fighter jets to strike Iraq |publisher=Yahoo |df= }}</ref><ref name="uk.reuters.com">{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2014/08/15/uk-iraq-security-britain-idUKKBN0GF0L120140815|title=Britain ready to supply Kurds with arms|publisher=Reuters|accessdate=18 August 2014|first=Sarah|last=Young|date=15 August 2014|archive-date=2015-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713102844/http://uk.reuters.com/article/2014/08/15/uk-iraq-security-britain-idUKKBN0GF0L120140815|url-status=dead|archivedate=2015-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713102844/http://uk.reuters.com/article/2014/08/15/uk-iraq-security-britain-idUKKBN0GF0L120140815}}</ref><br> {{بایراق|اوردون|size=22px}}<ref name="i24 News">{{cite news|title=Jordan carries out air strikes in Iraq, killing 55 IS militants |url=http://www.i24news.tv/en/news/international/middle-east/60008-150204-king-abdullah-lands-in-jordan-following-murder-of-pilot |accessdate=4 February 2015 |work=i24 News |agency=i24 News |date=4 February 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150206072946/http://www.i24news.tv/en/news/international/middle-east/60008-150204-king-abdullah-lands-in-jordan-following-murder-of-pilot |archivedate=6 February 2015 |df= }}</ref><br> {{بایراق|مراکش|size=22px}} <small>(2014–16)</small><ref name="NYTMO">Morocco is the latest Arab nation to respond to an American appeal for more firepower, sending several F-16s to the fight [https://www.nytimes.com/2014/11/27/us/us-adds-air-power-but-isis-presents-elusive-target.html]</ref><ref name="DAILYMO">Morocco is to send F-16s to attack the militants under the US-led operation [http://www.dailymail.co.uk/news/article-2852247/A-10-Warthogs-Reaper-drones-called-blast-ISIS-skies-U-S-Air-Force-s-feared-ground-attack-planes-strike-militant-targets-days.html#ixzz3KPxTeLlu]</ref><ref name="WTMO">Officials said the North African kingdom has agreed to join the U.S.-led coalition air strikes against ISIL positions in Iraq and Syria.[https://web.archive.org/web/20141215051129/http://www.worldtribune.com/2014/12/12/morocco-f-16s-join-u-s-anti-isil-coalition/]</ref><ref name="Morocco World News">{{cite web|url=http://www.moroccoworldnews.com/2014/12/146456/moroccan-f-16-carry-out-airstrikes-against-isis/|title=Moroccan F-16 Carry Out Airstrikes Against ISIS|work=Morocco World News}}</ref><br>{{بایراق|ایسپانیا|size=22px}}<ref>{{Cite news|newspaper=republica.com|title=Daesh amenaza a España con más atentados si no deja la coalición internacional|accessdate=23 August 2017|url=https://www.republica.com/2017/08/23/estado-islamico-amenaza-a-espana-con-mas-ataques-si-no-deja-la-coalicion-internacional/amp/|archive-date=2019-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117191319/https://www.republica.com/2017/08/23/estado-islamico-amenaza-a-espana-con-mas-ataques-si-no-deja-la-coalicion-internacional/amp/|url-status=dead|archivedate=2019-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190117191319/https://www.republica.com/2017/08/23/estado-islamico-amenaza-a-espana-con-mas-ataques-si-no-deja-la-coalicion-internacional/amp/}}</ref><br> {{بایراق|بؤیوک بریتانیا|size=22px}}<ref name="ReferenceB">{{cite news|newspaper=BBC News|title=RAF jets sent on Iraqi combat mission|accessdate=21 October 2014|date=27 September 2014|url=https://www.bbc.com/news/uk-29393379}}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-33562420|title=Syria air strikes conducted by UK military pilots|publisher=BBC News|accessdate=24 July 2015|date=17 July 2015}}</ref><ref name="Ministry of Defence">{{cite web|url=https://www.gov.uk/government/news/uk-troops-to-train-moderate-syrian-opposition|title=UK troops to train moderate Syrian opposition|publisher=Ministry of Defence|date=26 March 2015}}</ref> ---- {{بایراق|ایران|size=22px}}<ref name="bi1"/> ---- <small>'''Intervening in Syria only:'''</small> * {{بایراق|روسیه|size=22px}} * {{بایراق|عربیستان|size=22px}} <small>(2014–16)</small> * {{بایراق|بحرئین|size=22px}} <small>(2014–16)</small> * {{بایراق|ایمارات|size=22px}} <small>(2014–16)</small> ---- <small>'''Support:'''</small> {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Military aid:</small> |{{بایراق|آلبانی|size=22px}}<ref name="Besar Likmeta">{{cite news|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/albania-starts-delivery-of-weapons-to-iraqi-kurds|title=Albania Starts Shifting Weapons to Iraqi Kurds|first=Besar|last=Likmeta|work=Balkan Insight|date=27 August 2014}}</ref> |{{بایراق|بوسنی و هرزقووین|size=22px}}<ref name="Armed Forces of Bosnia and Heregovina will donate 15 million bullets to Iraq.">{{cite web|last1=Klix.ba|title=BiH će Iraku donirati više od 15 miliona metaka za borbu protiv IDIL-a|url=http://www.klix.ba/vijesti/bih/bih-ce-iraku-donirati-vise-od-15-miliona-metaka-za-borbu-protiv-idil-a/141128081|website=klix.ba''(In Bosnian)''|accessdate=6 January 2015|location=Bosnia and Herzegovina}}</ref> |{{بایراق|رومانی|size=22px}} |{{بایراق|بولغاریستان|size=22px}}<ref name="autogeneratedlv">{{cite web|url=http://dnes.dir.bg/news/armia-%D0%92elizar-%D0%A8alamanov-17428509|title=До 2020 година 1.8 млрд. лв. ще бъдат вложени в армията|trans-title=1.8 bln. lv will be invested in the military by 2020|publisher=Dir|language=bg|date=20 September 2014|accessdate=20 September 2014|place=[[بولغاریستان]]|quote=Shalamanov does not consider the conflict in Ukraine to be the only short-term threat for Bulgarian national security, which is why '''our country is sending armaments to the opponents of Islamic State'''... According to him, the events in northern Iraq and Syria represent a growing risk that threatens our national interests.}}</ref> |{{بایراق|کروواسی|size=22px}}<ref name="jutarnji1">{{cite news|title=Hrvatska u borbi protiv islamista: Na zahtjev SAD-a šaljemo oružje za iračku vojsku|url=http://www.jutarnji.hr/hrvatska-u-borbi-protiv-islamista-na-zahtjev-sad-a-saljemo-oruzje-za-iracku-vojsku/1214692/|newspaper=Jutarnji list|date=21 August 2014|accessdate=22 August 2014|language=hr|place=[[کروواسی]]|archive-date=2016-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160413041814/http://www.jutarnji.hr/hrvatska-u-borbi-protiv-islamista-na-zahtjev-sad-a-saljemo-oruzje-za-iracku-vojsku/1214692/|url-status=dead}}</ref> |{{بایراق|قیبریس جومهوریتی|size=22px}}<ref name="reuters1">{{cite news|title=Cyprus says facilities at France's disposal to fight Islamic State|url=https://www.reuters.com/article/2015/11/19/us-cyprus-france-isis-idUSKCN0T81M420151119#5joMjYXOt828hLDV.97|date=19 November 2015|accessdate=20 November 2015|place=[[قیبریس جومهوریتی]]|archive-date=2015-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151122024125/http://www.reuters.com/article/2015/11/19/us-cyprus-france-isis-idUSKCN0T81M420151119#5joMjYXOt828hLDV.97|url-status=dead}}</ref> |{{بایراق|چک جومهوریتی|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list>{{cite news|title=What the 60-plus members of the anti-Islamic State coalition are doing|url=https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2014/09/25/what-the-60-members-of-the-anti-islamic-state-coalition-are-doing/|newspaper=Washington Post|date=22 September 2014|place=US|first=Sebastian|last=Payne}}</ref> |{{بایراق|ایستونی|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|کانادا|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|یونان|size=22px}}<ref name="Greek Reporter">{{cite web|work=Greek Reporter|date=25 September 2014|url=http://greece.greekreporter.com/2014/09/25/greece-brings-war-against-the-islamic-state/|title=Greece Brings War Against the Islamic State}}</ref> |{{بایراق|ماجاریستان|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|هیندوستان|size=22px}}<ref>https://thewire.in/159513/india-offered-military-assistance-iraq-fight-isis-iraqi-ambassador/</ref> |{{بایراق|ایتالیا|size=22px}}<ref name="corriere1">{{cite web|url=http://www.corriere.it/esteri/15_ottobre_05/italia-bombardera-l-isis-iraq-61fd0934-6ba2-11e5-9423-d78dd1862fd7.shtml|title=L'Italia pronta a bombardare Isis in Iraq. La Difesa: ipotesi da valutare|work=Corriere della Sera|accessdate=10 October 2015}}</ref><ref name="huffingtonpost1">{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.it/2015/10/06/italia-bombardera-isis-iraq_n_8248978.html|title=Isis, Corriere della Sera: "Italia bombarderà lo State islamico in Iraq". Difesa: "Solo ipotesi"|work=L'Huffington Post|accessdate=10 October 2015}}</ref> |{{بایراق|کویت|size=22px}}<ref name="aljazeera1">{{cite news|title=UAE 'pulls out' of coalition air strikes against ISIL|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/02/uae-pulls-coalition-air-strikes-isil-150204165342698.html|accessdate=4 February 2015|work=Al Jazeera English|agency=Al Jazeera|date=4 February 2015}}</ref> |{{بایراق|لوبنان|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|ناتو|size=22px}} |{{بایراق|پاکیستان|size=22px}}<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/pakistan-isis-shrine-bombing-attack-terrorist-killings-latest-sehwan-sufi-shrine-death-toll-taliban-a7585901.html | title=Pakistan 'kills 100 terrorists' in crackdown after Isis shrine bombing | date=17 February 2017 | newspaper=The Independent | first=Lizzie | last=Dearden | accessdate=4 May 2018 }}</ref> |{{بایراق|فیلیپین|size=22px}} |{{بایراق|سنقاپور|size=22px}}<ref name="channelnewsasia1">{{cite news|title=Singapore will join coalition against Islamic State|url=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-to-join/1450248.html?cid=FBSG|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104112347/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-to-join/1450248.html?cid=FBSG|dead-url=yes|archive-date=4 November 2014|newspaper=Channel NewsAsia|date=3 November 2014|accessdate=4 November 2014|place=[[سنقاپور]]|archivedate=2014-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104112347/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-to-join/1450248.html?cid=FBSG}}</ref> |Unnamed Middle Eastern countries<ref name="online.wsj.com">{{cite news|first=Dion|last=Nissenbaum|url=https://online.wsj.com/articles/u-s-military-shifts-to-helping-kurds-fight-back-1408063147|title=US Military Shifts to Helping Kurds Fight Back|work=The Wall Street Journal|date=14 August 2014|accessdate=18 August 2014}}</ref> |Unnamed Eastern European countries<ref name="online.wsj.com"/><ref name="weaver1">{{cite web|first=Matthew|last=Weaver|url=https://www.theguardian.com/world/middle-east-live/live/2014/aug/15/iraq-crisis-britain-ready-to-arm-kurds-as-eu-meets-live-updates#block-53ee11b7e4b06c461acbb568|title=Iraq crisis: EU backs plans by member states to arm Kurd fighters|work=The Guardian|date=14 August 2014|accessdate=18 August 2014}}</ref>}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Humanitarian aid:</small> |{{بایراق|اوروپا بیرلیگی|size=22px}} |{{بایراق|اوتریش|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|اندونزی|size=22px}} |{{بایراق|Ireland|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|ژاپون|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|لوکزامبورق|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|نیوزیلند|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|لهیستان|size=22px}}<ref name="autogenerated1">{{cite web|publisher=MSZ|place=[[لهیستان]]|url=http://www.msz.gov.pl/en/news/polish_aid_for_refugees_from_nineveh_in_iraq|title=Polish Aid For Refugees from Nineveh in Iraq}}</ref> |{{بایراق|ایسلوواکی|size=22px}}<ref name="rousek1">{{cite news|date=<!--17h 6min CET --> 14 August 2014|url=https://blogs.wsj.com/emergingeurope/2014/08/14/slovakia-launches-aid-for-displaced-civilians-in-northern-iraq/|title=Slovakia Launches Aid for Displaced Civilians in Northern Iraq|work=The Wall Street Journal|type=blog|accessdate=18 August 2014|first=Leos|last=Rousek}}</ref> |{{بایراق|ایسلوونی|size=22px}}<ref name="state1">{{cite news|date=3 December 2014|url=https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2014/12/234627.htm|title=Joint Statement Issued by Partners at the Counter-ISIL Coalition Ministerial Meeting|work=U.S. Department of State|accessdate=30 September 2015}}</ref> |{{بایراق|جنوبی کوره|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|سوئد|size=22px}}<ref name=autogenerated4>{{cite web|place=[[سوئد]]|url=http://www.thelocal.se/20140815/sweden-rejects-military-support-to-iraq|title=Sweden rejects calls for military support to Iraq|work=The Local|date=18 August 2014|accessdate=18 August 2014}}</ref>}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Intelligence aid:</small> |{{بایراق|ايسرائيل|size=22px}}<ref name="israelnationalnews1">{{cite web|url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/186446#.VEgQwBanUZ0|title=Confirmed: Israel Providing Intel Against ISIS – Defense/Security – News – Arutz Sheva|work=Arutz Sheva}}</ref> }} ---- '''[[Russia–Syria–Iran–Iraq coalition|RSII coalition]]''':<br> {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} [[روسیه]] <small>(airstrikes)</small><ref name="autogenerated2">{{cite web|title=Russia conducts first airstrike in Syria|url=http://edition.cnn.com/2015/09/30/politics/russia-syria-airstrikes-isis/|date=30 September 2015|publisher=CNN|accessdate=2015-09-30}}</ref><ref name="lenta1">{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2014/06/28/sukhoi/|title=В Ирак прибыла партия российских истребителей "Сухой"|publisher=|accessdate=31 March 2015}}</ref><ref name="sputniknews1">{{cite web|url=http://sputniknews.com/military/20150220/1018506997.html|title=US-Russia Exchange of Intelligence to Fight ISIL Possible– Security Service|author=Sputnik|date=20 February 2015|publisher=|accessdate=31 March 2015}}</ref><ref name="autogenerated3">{{cite web|url=http://www.rg.ru/2014/04/16/pomosh.html|title=Россия направила в Сирию 15 тонн гуманитарной помощи|work=Российская газета|accessdate=31 March 2015}}</ref><ref name="rambler1">{{cite web|url=http://news.rambler.ru/27539532/|title=Россия отправила в Ирак 40 тонн гуманитарной помощи|work=Рамблер-Новости|accessdate=31 March 2015}}</ref> <br>{{بایراق|سوریه|size=22px}} <br>{{بایراق|ایران|size=22px}}<ref name="foreignpolicy1">{{cite web|url=http://complex.foreignpolicy.com/posts/2014/09/10/tehrans_boots_on_the_ground_iraq_syria_islamic_state_isis_iran|archive-url=https://web.archive.org/web/20140911105102/http://complex.foreignpolicy.com/posts/2014/09/10/tehrans_boots_on_the_ground_iraq_syria_islamic_state_isis_iran|dead-url=yes|archive-date=11 September 2014|title=Tehran's Boots on the Ground|date=9 September 2014|accessdate=11 September 2014|work=Foreign Policy|archivedate=2014-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140911105102/http://complex.foreignpolicy.com/posts/2014/09/10/tehrans_boots_on_the_ground_iraq_syria_islamic_state_isis_iran}}</ref> <br>{{بایراق|عراق|size=22px}}<br/> *{{Flagicon image|Popular Mobilization Forces (Iraq) logo.jpg}} [[al-Hashd al-Shaabi|Iraqi Shia militias]] <small>(see below)</small> {{Flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|size=22px}} [[Hezbollah]]<ref name="csmon">{{cite news|last=Blanford|first=Nicholas|date=16 July 2014|title=Why Hezbollah is playing a smaller role in this Iraqi conflict|url=http://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2014/0716/Why-Hezbollah-is-playing-a-smaller-role-in-this-Iraqi-conflict|newspaper=[[Christian Science Monitor]]|location=|accessdate=12 October 2014 }}</ref><ref name="alarabiya1">http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/02/16/Hezbollah-fighting-is-in-Iraq-Nasrallah.html</ref> ---- '''Local forces:''' {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Local forces in Iraq:<br><!--Please do not add misc local militias that are not directly supported by intervening nations--></small> |{{بایراقچه|عراق|size=22px}} [[عراق]] Government<small> (supported by U.S. and RSII coalitions)</small> |[[Popular Mobilization Forces (Iraq)|Shi'a militias]]: <small>(supported by Iran)</small><ref name="12Julynytimes">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/07/13/world/middleeast/us-and-iraqis-try-to-fragment-extremist-group-.html|title=US and Iraqis Try to Fragment Extremist Group|work=The New York Times|date=12 July 2014|accessdate=13 July 2014|first1=Eric|last1=Schmitt|first2=Alissa J.|last2=Rubin}}</ref> *{{Flagicon image|Asa'ib Ahl Al-Haq flag.png}} [[Asa'ib Ahl al-Haq]] *{{Flagicon image|Badr Organisation Military flag.svg|size=22px}} [[Badr Organization]] *{{Flagicon image|Kata'ib Hezbollah flag.svg|size=22px}} [[Kata'ib Hezbollah]] *{{Flagicon image|Flag of Promised Day Brigades.svg|size=22px}} [[Promised Day Brigade]] |{{بایراقچه|عراق کوردیستانی|size=22px}} [[عراق کوردیستانی]] |{{بایراق|Iraqi Turkmen Front|size=22px}} <small>(supported by Turkey)</small> |{{Flagicon image|Flag of the Assyrians (gold and blue Assur).svg|size=22px}} [[Nineveh Plain Protection Units]]}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Local forces in Syria:<!--Please do not add other civil war participants that are not directly supported by intervening nations, that includes the Syrian government per talk page discussions--><br></small> |{{بایراق|سوریه|size=22px}} <small>(supported by Russia and Iran)</small> |{{Flagicon image|Flag of Syrian Democratic Forces.svg|size=22px}} [[Syrian Democratic Forces]] <small>(U.S. & allies)</small> |{{Flagicon image|Flag of Syria (2025-).svg}} [[Syrian Train and Equip Program|Vetted Syrian Opposition]] <small>(U.S. & allies)</small> |[[File:Flag of Syria (2025-).svg|border|22px]] [[Turkish-backed Free Syrian Army]] <small>(supported by Turkey)</small>}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>[[Syrian Civil War spillover in Lebanon|Local forces<br>in Lebanon]]:</small> |{{بایراق|لوبنان|size=22px}} |{{Flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|size=22px}} [[Hezbollah]] |{{Flagicon image|Flag_of_the_Lebanese_Communist_Party.svg|size=22px}} [[Lebanese Communist Party]]}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>[[Battle of Sirte (2016)|Local forces<br>in Libya]]:<ref name=Reuters1>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-libya-security-idUSKCN1162RO|title=Libyan forces prepare for last push against Islamic State in Sirte|date=31 August 2016|accessdate=3 October 2016|via=Reuters}}</ref></small> |{{بایراقچه|لیبی}}'''[[Government of National Accord]]''' |Misrata Brigades |Misrata Military Council}} ---- '''[[February 2015 Egyptian airstrikes in Libya|Egyptian-led<br>intervention]]:'''<br><small>(in Libya)</small><br> {{بایراق|میصر|size=22px}}<br> {{بایراق|لیبی|size=22px}}<br> ---- '''[[بوکو حرام آیاقلانماسی]]:'''<br><small>([[Boko Haram]] joined ISIL in 2015)</small><br> '''{{بایراق|نیجریه|size=22px}}'''<br>{{بایراق|کامرون|size=22px}}<br>{{بایراق|چاد|size=22px}}<br>{{بایراق|نیجر|size=22px}}<br>{{بایراق|بنین|size=22px}}<br>{{بایراق|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|size=22px}}<br><small>''See also: [[بوکو حرام آیاقلانماسی]]''</small> ---- {{بایراق|الجزاییر|size=22px}}<ref name="ibtimes1">{{cite web|title=Algerian army claims killing 22 Isis-inspired Islamists|url=http://ibtimes.co.uk/algerian-army-claims-killing-22-isis-inspired-islamists-1502133|date=20 May 2015|publisher=International Business Times|accessdate=14 January 2016}}</ref> ---- {{Collapsible list |title=[[Islamic Military Alliance|Islamic Military<br>Alliance]]: |bullets=yes |{{بایراق|بحرئین|size=22px}} |{{بایراق|بنقلادش|size=22px}} |{{بایراق|بنین|size=22px}} |{{بایراق|چاد|size=22px}} |{{بایراق|کومور آدالاری|size=22px}} |{{بایراق|فیل دیشی ساحیلی|size=22px}} |{{بایراق|جیبوتی|size=22px}} |{{بایراق|میصر|size=22px}} |{{بایراق|قابون|size=22px}} |{{بایراق|قینه|size=22px}} |{{بایراق|اوردون|size=22px}} |{{بایراق|کویت|size=22px}} |{{بایراق|لوبنان|size=22px}} |{{بایراق|لیبی|size=22px}} |{{بایراق|مالدیو|size=22px}} |{{بایراق|مالی|size=22px}} |{{بایراق|مالزی|size=22px}} |{{بایراق|مراکش|size=22px}} |{{بایراق|موریتانی|size=22px}} |{{بایراق|نیجر|size=22px}} |{{بایراق|نیجریه|size=22px}} |{{بایراق|پاکیستان|size=22px}} |{{بایراق|قطر|size=22px}} |{{بایراق|عربیستان|size=22px}} |{{بایراق|سنقال|size=22px}} |{{بایراق|سیرالئون|size=22px}} |{{بایراق|سومالی|size=22px}} |{{بایراق|سودان|size=22px}} |{{بایراق|تورکیه|size=22px}} |{{بایراق|توقو|size=22px}} |{{بایراق|تونیس|size=22px}} |{{بایراق|ایمارات|size=22px}} |{{بایراق|یمن|size=22px}} }} | combatant2 = {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} '''[[داعش]]'''<!--Consistent with title and main Wikipedia article, do not change without broad consensus--> * {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} [[Boko Haram]]<br><small>(in Nigeria, Niger, Chad and Cameroon)</small><ref name="Boko Haram joins ISIL"/> * {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} [[Islamic State of Iraq and the Levant in Libya|Wilayat Barqa]]<br><small>(in Libya)</small> * {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} [[Islamic State of Iraq and the Levant – Sinai Province|Wilayat Sinai]]<br><small>(in the Sinai)</small> * {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} [[Islamic State of Iraq and the Levant – Khorasan Province|Wilayat Khorasan]]<br><small>(in Afghanistan and Pakistan)</small> * {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} [[Islamic State of Iraq and the Levant – Caucasus Province|Wilayat Kavkaz]]<br><small>(in the North Caucasus)</small> * {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} [[Abu Sayyaf]]<br><small>(in Southeast Asia)</small> * {{Flagicon image|Islamic State flag.svg|size=22px}} [[Islamic State in Somalia|Abnaa ul-Calipha]]<br><small>(in Somalia)</small> ---- {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=22px}} '''[[al-Qaeda]]''' * {{Flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg|size=22px}} [[Tahrir al-Sham]] <small>(2017–present)</small> ** {{Flagicon image|Flag of the Al-Nusra Front.svg|size=22px}} [[al-Nusra Front]] <small>(2014–17)</small> ** {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=22px}} [[Khorasan group]] * [[File:Flag of Jund al-Aqsa.svg|22px]] [[Jund al-Aqsa]]<ref name="internal struggle">{{cite web|title=An internal struggle: Al Qaeda's Syrian affiliate is grappling with its identity|url=http://www.brookings.edu/blogs/markaz/posts/2015/05/31-syria-isis-lister|website=Brookings Institution|date=31 May 2015|accessdate=1 June 2015}}</ref> <small>(2014–17)</small><ref name="defect to ISIS">{{cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/2000-radical-rebels-defect-isis-following-intra-rebel-deal/|title=Over 2,000 radical rebels defect to ISIS following intra-rebel deal|first=Izat|last=Charkatli|date=23 February 2017|publisher=|accessdate=2018-09-29|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528115241/https://www.almasdarnews.com/article/2000-radical-rebels-defect-isis-following-intra-rebel-deal/}}</ref><ref name="leaves for Raqqa">{{cite web|url=http://syriadirect.org/news/search-for-the-dead-begins-in-idlib-after-islamic-state-linked-brigade-leaves-for-raqqa/|title=Search for the dead begins in Idlib after Islamic State-linked brigade leaves for Raqqa|publisher=}}</ref> {{Flagicon image|Flag of the Turkistan Islamic Party in Syria.svg}} [[Turkistan Islamic Party in Syria|Turkistan Islamic Party]]<ref name=tip>{{cite web|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2017/02/uighur-jihadist-fought-in-afghanistan-killed-in-syria.php|title=Uighur jihadist fought in Afghanistan, killed in Syria|author=Caleb Weiss|publisher=[[Long War Journal]]|date=14 February 2017|accessdate=22 February 2017}}</ref> ---- | commander1 = {{Flagdeco|United States|size=22px}} '''[[باراک اوباما]]''' (until 2017)<br/> {{Flagdeco|United States|size=22px}} '''[[دونالد ترامپ]]''' (from 2017)<br/> {{Flagdeco|United States|size=22px}} [[Ashton Carter]]<br/> {{Flagdeco|United States|size=22px}} [[James Mattis]]<br/> {{Flagdeco|United States|size=22px}} [[Lloyd Austin]]<br/> {{Flagdeco|United States|size=22px}} [[Joseph Dunford]]<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} '''[[دیوید کامرون]]''' (until 2016)<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} '''[[ترزا می]]''' (from 2016)<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} [[Gavin Williamson]]<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} [[Michael Fallon]]<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} [[Nick Houghton]]<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} [[Stuart Peach]]<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} [[Andrew Pulford]]<br/> {{Flagdeco|United Kingdom|size=22px}} [[Stephen Hillier]]<br/> {{Flagdeco|Australia|size=22px}} '''[[Tony Abbott]]''' (until 2015)<br/> {{Flagdeco|Australia|size=22px}} '''[[Malcolm Turnbull]]'''(from 2015)<br/> {{Flagdeco|Australia|size=22px}} [[David Johnston (admiral)|David L. Johnston]]<br/> {{Flagdeco|Belgium|size=22px}} '''[[Elio Di Rupo]]''' (until 2014)<br/> {{Flagdeco|Belgium|size=22px}} '''[[Charles Michel]]''' (from 2014)<br/> {{Flagdeco|Belgium|size=22px}} [[Steven Vandeput]]<br/> {{بایراقچه|بحرئین|size=22px}} '''[[حمد بن عیسی آل‌خلیفه]]'''<br> {{Flagdeco|Canada|size=22px}} '''[[Stephen Harper]]''' (until 2015)<br/> {{Flagdeco|Canada|size=22px}} '''[[جاستين ترودو]]''' (from 2015)<br/> {{Flagdeco|Canada|size=22px}} [[Thomas J. Lawson]]<br/> {{Flagdeco|Canada|size=22px}} [[Jonathan Vance]]<br/> {{Flagdeco|Denmark|size=22px}} '''[[Helle Thorning-Schmidt]]''' (until 2015)<br/> {{Flagdeco|Denmark|size=22px}} '''[[Lars Løkke Rasmussen]]''' (from 2015)<br/> {{Flagdeco|Denmark|size=22px}} [[Peter Christensen]]<br/> {{Flagdeco|Denmark|size=22px}} [[Peter Bartram]] (until 2017)<br/> {{Flagdeco|Denmark|size=22px}} [[Bjørn Bisserup]] (from 2017)<br/> {{Nowrap|{{flagicon|فرانسه|size=22px}} '''[[فرانسوا اولاند]]'''<ref name="abcnews.go.com">{{cite news|title=France strikes Islamic State group's depot in Iraq|publisher=ABC News|url=http://abcnews.go.com/International/wireStory/france-strikes-islamic-state-groups-depot-iraq-25616007}}</ref>}}<br/> {{Nowrap|{{flagicon|فرانسه|size=22px}} '''[[Emmanuel Macron]]'''}}<br/> {{Nowrap|{{flagicon|فرانسه|size=22px}} [[Jean-Yves Le Drian]]}}<br/> {{Nowrap|{{flagicon|فرانسه|size=22px}} [[Pierre de Villiers]]}}<br/> {{Flagdeco|Germany|size=22px}} '''[[آنقلا مرکل]]'''<br/> {{Flagdeco|Germany|size=22px}} [[Ursula von der Leyen]]<br/> {{Flagdeco|Germany|size=22px}} [[Volker Wieker]]<br/> {{Flagdeco|Italy|size=22px}} '''[[Matteo Renzi]]'''<br/> {{Flagdeco|Italy|size=22px}} '''[[Paolo Gentiloni]]'''<br/> {{Flagdeco|Italy|size=22px}} '''[[Giuseppe Conte]]'''<br/> {{Flagdeco|Italy|size=22px}} [[Claudio Graziano]]<br/> {{Flagdeco|Italy|size=22px}} [[Roberta Pinotti]]<br/> {{Flagdeco|Italy|size=22px}} [[Elisabetta Trenta]]<br/> {{Flagdeco|Jordan|size=22px}} '''[[ایکینجی ملک عبدالله]]'''<br/> {{Flagdeco|Jordan|size=22px}} [[Hani Al-Mulki]]<br/> {{بایراقچه|مراکش|size=22px}} '''[[آلتینجی محمد (مراکش)]]'''<br> {{بایراقچه|مراکش|size=22px}} [[Saadeddine Othmani]]<br> {{بایراقچه|مراکش|size=22px}} [[Bouchaib Arroub]]<br> {{بایراقچه|نوروژ|size=22px}} '''[[Erna Solberg]]'''<br> {{بایراقچه|هولند|size=22px}} '''[[Mark Rutte]]'''<br/> {{بایراقچه|هولند|size=22px}} [[Tom Middendorp]]<br/> {{Flagdeco|Netherlands|size=22px}} [[Sander Schnitger]]<br/> {{بایراقچه|قطر|size=22px}} '''[[تمیم بن حمد آل ثانی]]'''<br> {{بایراقچه|عربیستان|size=22px}} '''[[عبدالله بن عبدالعزیز]]''' †<br> {{بایراقچه|عربیستان|size=22px}} '''[[سلمان بن عبدالعزیز آل سعود]]'''<br> {{Flagdeco|Turkey|size=22px}} '''[[رجب طیب اردوغان]]'''<br/> {{Flagdeco|Turkey|size=22px}} [[Hulusi Akar]]<br/> {{بایراقچه|ایمارات|size=22px}} '''[[خلیفه بن زاید آل نهیان]]'''<br> ---- {{بایراقچه|سوریه|size=22px}} '''[[بشار اسد]]'''<br/> ---- {{بایراقچه|عراق|size=22px}} '''[[Nouri al-Maliki]]'''<br/> {{بایراقچه|عراق|size=22px}} '''[[Fuad Masum]]'''<br/> {{بایراقچه|عراق|size=22px}} '''[[Haider al-Abadi]]'''<br/> ---- {{Flagdeco|Iraqi Kurdistan|size=22px}} '''[[مسعود بارزانی]]'''<br/> {{Flagdeco|Iraqi Kurdistan|size=22px}} Jaafar Sheikh Mustafa<br/> {{Flagdeco|Iraqi Kurdistan|size=22px}} Mustafa Said Qadir<br/> ---- {{بایراقچه|ایران|size=22px}} '''[[علی خامنه‌ای]]'''<br/> {{بایراقچه|ایران|size=22px}} '''[[حسن روحانی]]'''<br> {{بایراقچه|ایران|size=22px}} [[قاسم سلیمانی]]<br/> {{Flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|size=22px}} '''[[سئید حسن نصرالله]]'''<br/> ---- {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} '''[[ولادیمیر پوتین]]'''<br/> {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} [[Dmitry Medvedev]]<br/> {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} [[Sergey Shoygu]]<br/> {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} [[Viktor Bondarev]]<br/> {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} Andrei Kartapolov<br/> ---- {{بایراقچه|لوبنان|size=22px}} '''[[میشل عون]]'''<br/> {{بایراقچه|لوبنان|size=22px}} [[Tammam Salam]]<br/> {{بایراقچه|لوبنان|size=22px}} [[Jean Kahwaji]]<br/> {{بایراقچه|لوبنان|size=22px}} [[Samir Mouqbel]]<br/> {{بایراقچه|لوبنان|size=22px}} Walid Salman<br/> ---- {{بایراقچه|پاکیستان|size=22px}} '''[[Mamnoon Hussain]]'''<br/> {{بایراقچه|پاکیستان|size=22px}} '''[[نواز شریف]]'''<br/> {{بایراقچه|پاکیستان|size=22px}} [[Raheel Sharif]]<br/> {{بایراقچه|پاکیستان|size=22px}} [[Rizwan Akhtar]]<br/> {{بایراقچه|افغانیستان|size=22px}} '''[[Ashraf Ghani]]'''<br/> {{بایراقچه|افغانیستان|size=22px}} [[Abdullah Abdullah]]<br/> ---- {{Flagdeco|IRQ}} '''[[Abu Mahdi al-Muhandis]]'''<br> {{Flagicon image|Asa'ib Ahl Al-Haq flag.png}} [[Qais al-Khazali]]<br/> {{Flagicon image|Badr Organisation Military flag.svg|size=22px}} [[Hadi al-Amiri]] ---- {{بایراقچه|میصر|size=22px}} '''[[Abdel Fattah el-Sisi]]'''<br>{{بایراقچه|میصر|size=22px}} [[Sedki Sobhi]]<br>{{بایراقچه|میصر|size=22px}} [[Younes Hamed]]<br>{{بایراقچه|لیبی|size=22px}} '''[[Aguila Saleh Issa]]'''<br>{{بایراقچه|لیبی|size=22px}} [[Khalifa Haftar]]<br>{{بایراقچه|لیبی|size=22px}} Saqer al-Joroushi ---- {{بایراقچه|نیجریه|size=22px}} '''[[Muhammadu Buhari]]'''<br>{{بایراقچه|چاد|size=22px}} '''[[Idriss Déby]]'''<br>{{بایراقچه|کامرون|size=22px}} '''[[Paul Biya]]'''<br>{{بایراقچه|نیجر|size=22px}} '''[[Mahamadou Issoufou]]'''<br/>{{بایراقچه|بوروندی|size=22px}} '''[[Pierre Nkurunziza]]''' ---- {{بایراقچه|الجزاییر}} '''[[Abdelaziz Bouteflika]]'''<br>{{بایراقچه|الجزاییر}} [[Abdelmalek Sellal]]<br>{{بایراقچه|الجزاییر}} [[Ahmed Gaid Salah]] | commander2 = {{Flagdeco|Islamic State in Iraq and the Levant|size=22px}} '''[[ابوبکر بغدادی]]''' <small>([[Wounded in action|WIA]])</small> <small>(Leader)</small><ref name="al-Baghdadi incapacitated">{{cite web|url=http://www.iraqinews.com/iraq-war/isis-leader-al-baghdadi-incapacitated-says-guardian/|title=ISIS leader al-Baghdadi is incapacitated, says the Guardian|author=Abdelhak Mamoun|work=Iraq news, the latest Iraq news|accessdate=14 May 2015}}</ref><br> {{بایراقچه|داعش|size=22px}} [[Abu Ali al-Anbari]]{{KIA}}<br><small>(Deputy Leader of ISIL)</small><ref name="Deputy leader assumes command of ISIL">{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/report-a-former-physics-teacher-is-now-leading-isis-2015-4|title=Report: A former physics teacher is now leading ISIS - Business Insider|date=23 April 2015|work=Business Insider|accessdate=14 May 2015}}</ref><ref name="Abu Alaa Afri killed">{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-3080090/Islamic-State-s-second-command-killed-alongside-dozens-followers-coalition-air-strike-Iraqi-mosque.html|title=ISIS' Abu Alaa al-Afri killed alongside dozens of followers in air strike - Daily Mail Online|work=Mail Online|accessdate=14 May 2015|location=London|date=13 May 2015}}</ref><br> {{بایراقچه|داعش|size=22px}} [[Abu Mohammad al-Adnani]]{{KIA}} <small>(Spokesperson)</small><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abu Ayman al-Iraqi]]{{KIA}} <small>(Head of Military Shura)</small><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/08/28/world/middleeast/army-know-how-seen-as-factor-in-isis-successes.html|title=Military Skill and Terrorist Technique Fuel Success of ISIS|date=27 August 2014|work=[[New York Times]]|accessdate=21 October 2014|first1=Ben|last1=Hubbard|first2=Eric|last2=Schmitt}}</ref><ref name="who is next">{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/if-isis-leader-abu-bakr-al-baghdadi-killed-who-caliph-islamic-state-group-1721638|title=If ISIS Leader Abu Bakr al-Baghdadi Is Killed, Who Is Caliph Of The Islamic State Group?|author=Alessandria Masi|date=11 November 2014|work=International Business Times|accessdate=14 May 2015}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abu Suleiman al-Naser]]{{KIA}} <small>(Replacement Military Chief)</small><ref name="who is next"/><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abu Muslim al-Turkmani]]{{KIA}} <small>(Deputy Leader, Iraq)</small><ref name="ISIL top Iraqi commander killed in airstrike on Mosul">{{cite news|url=https://www.wsj.com/articles/u-s-airstrikes-in-iraq-raise-questions-over-islamic-state-leader-1415540605|title=Coalition Airstrikes Targeted Islamic State Leaders Near Mosul|author=Matt Bradley and Ghassan Adnan in Baghdad, and Felicia Schwartz in Washington|date=10 November 2014|work=WSJ}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} Akram Qirbash{{KIA}}<br><small>(Top ISIL judge)</small><ref name="Abu Alaa Afri killed"/><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abu Omar al-Shishani]]{{KIA}} <small>(Chief commander in Syria)</small><ref name="al-Shishani dead1">{{cite news|url=http://www.el-balad.com/1244483|agency=ElBalad|title=Kadyrov Claims Red-Bearded Chechen Militant al-Shishani Dead|date=14 November 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128064913/http://www.el-balad.com/1244483|archivedate=28 January 2015|df=dmy-all}}</ref><ref name="al-Shishani dead2">{{cite news|url=http://www.rferl.org/content/kadyrov-syria-shishani-chechen-death-us-batirashvili/26690236.html|publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty|title= Kadyrov Says Islamic State's Leader From Georgia Killed |date=14 November 2014}}</ref><ref name="confirmation">{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2016/03/14/politics/u-s-confirms-death-of-isis-operative-omar-al-shishani/index.html|publisher=CNN|title= U.S. confirms death of ISIS operative Omar al-Shishani|date=14 March 2016 |accessdate=14 March 2016}}</ref><ref name="Omar dead">{{cite web|url=http://abcnews.go.com/International/top-isis-commander-omar-chechen-believed-dead-airstike/story?id=37641801|title=Top ISIS Commander 'Omar the Chechen' Believed Dead After Airstrike|author=ABC News|work=ABC News|accessdate=14 April 2016}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Rustam Asildarov|Abu Muhammad al-Kadari]]{{KIA}} <small>(ISIL commander of the North Caucasus)</small><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abu Sayyaf (ISIL)|Abu Sayyaf]]{{KIA}} <small>(Senior ISIL economic manager)</small><ref name="new US raid in Syria1">{{cite web|url=http://www.defense.gov/news/newsarticle.aspx?id=128832|title=Defense.gov News Article: Carter: Special Operations Troops Conduct Raid in Syria|publisher=|accessdate=23 June 2015}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} Abdul Qadr al-Najdi <small>(ISIL commander of North Africa)</small><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abu Nabil al-Anbari]]{{KIA}} <small>(former ISIL commander of North Africa)</small><ref name=defense>{{cite web|url=http://www.defense.gov/News/News-Releases/News-Release-View/Article/633221/statement-from-pentagon-press-secretary-peter-cook-on-nov-13-airstrike-in-libya?source=GovDelivery |title=Statement from Pentagon Press Secretary Peter Cook on Nov. 13 airstrike in Libya > U.S. DEPARTMENT OF DEFENSE > News Release View |publisher=Defense.gov |date= |accessdate=2015-12-10}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abu al-Baraa el-Azdi|Muhammad Abdullah]] <small>(Top ISIL judge in Derna)</small><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} Salah Benali{{KIA}}<ref name="ISIL leader in Derna killed">{{cite web|url=http://www.libyaherald.com/2014/09/17/derna-islamist-leader-killed-in-benghazi/#axzz3DExFoxFz|title=Derna Islamist leader killed in Benghazi|publisher=Libya Herald|date=17 September 2014|accessdate=17 September 2014|archivedate=2014-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016024251/http://www.libyaherald.com/2014/09/17/derna-islamist-leader-killed-in-benghazi/#axzz3DExFoxFz}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} Abu Faruq al-Libi{{KIA}}<ref name="libyaherald">{{cite web|url=https://www.libyaherald.com/2015/08/01/daesh-butcher-captured-solider-in-benghazi-but-lose-a-commander/|title=Daesh butcher captured Benghazi solider but lose a commander|work=[[Libya Herald]]|date=1 August 2015|accessdate=1 August 2015}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} Ali al-Qarqaa <small>(ISIL Emir of Nofaliya)</small><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} Ahmed al-Rouissi{{KIA}}<ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/News/africa/2015/03/18/Senior-ISIS-commander-from-Tunisia-killed-in-Libya.html|title=Senior ISIS commander killed in Libya|publisher=|accessdate=23 June 2015}}</ref><br> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Abubakar Shekau]] <small>(ISIL Emir of West Africa)</small><ref name="Boko Haram joins ISIL">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/world/2015/03/08/boko-haram-swears-formal-allegiance-to-isis/ |title=Boko Haram swears formal allegiance to ISIS| others=Associated Press|publisher=Fox News|date=8 March 2015}}</ref> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Isnilon Totoni Hapilon|Abu Abdullah al-Filipini]] <small>(ISIL Emir of the Philippines and Co-Leader of Abu Sayyaf){{KIA}}</small> {{Flagdeco|Islamic State of Iraq and the Levant|size=22px}} [[Radullan Sahiron]] <small>(Co-Leader of Abu Sayyaf)</small> ---- {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=23px}} [[Abu Khayr al-Masri]]{{KIA}} <small>(al-Qaeda deputy leader)</small><ref name="al-Qaeda deputy killed">{{cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/breaking-al-qaedas-deputy-leader-killed-idlib-drone-strike/|title=BREAKING: Al-Qaeda's deputy leader killed in Idlib drone strike|first=Paul|last=Antonopoulos|date=26 February 2017|publisher=|accessdate=2018-09-29|archivedate=2019-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190630083731/https://www.almasdarnews.com/article/breaking-al-qaedas-deputy-leader-killed-idlib-drone-strike/}}</ref><ref name="war">{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/war-terror-who-abu-khayr-al-masri-al-qaeda-second-command-killed-drone-strike-syria-2497897|title=War On Terror: Who Is Abu Khayr al-Masri? Al Qaeda Second In Command Killed In Drone Strike In Syria|date=26 February 2017|publisher=}}</ref><ref name="drone strike">{{cite web|url=https://www.stratfor.com/situation-report/syria-al-qaeda-deputy-killed-apparent-drone-strike|title=Syria: Al Qaeda Deputy Killed In Apparent Drone Strike|publisher=}}</ref> {{Flagicon image|Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg|size=23px}} [[Abu Jaber Shaykh|Abu Jaber]] <small>(Leader of Tahrir al-Sham)</small><br> {{Flagicon image|Flag of the Al-Nusra Front (Variant).svg|size=22px}} [[Abu Mohammad al-Julani]] <small>(Leader of the al-Nusra Front)</small><br> {{Flagicon image|Flag of the Al-Nusra Front (Variant).svg|size=22px}} [[Abu Humam al-Shami]]{{KIA}}<br><small>(al-Nusra Military Chief)</small><ref name="al-Nusra military chief killed">{{cite web|url=http://aranews.net/2015/03/syrias-qaeda-leader-killed-in-explosion/|title=Syria's Qaeda leader killed in explosion - ARA News|work=ARA News|accessdate=31 March 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150308140014/http://aranews.net/2015/03/syrias-qaeda-leader-killed-in-explosion/|archivedate=8 March 2015|df=dmy-all}}</ref><br> {{Flagicon image|Flag of the Al-Nusra Front (Variant).svg|size=23px}} [[Abu Firas al-Suri]]{{KIA}} <small>(al-Nusra Spokesman)</small><ref name="auto">{{cite web| title = Syrian Nusra Front's Abu Firas killed in suspected drone strike: rebels| url =https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-idlib-idUSKCN0X00WD| website = Reuters| date = 3 April 2016| accessdate = 4 April 2016}}</ref><ref name="al-Nusra spokesman killed">{{cite web|url=http://aranews.net/2016/04/al-qaeda-top-official-killed-american-strike-northern-syria/|title=Al-Qaeda top official killed in American strike northern Syria - ARA News|work=ARA News|accessdate=14 April 2016|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160417141346/http://aranews.net/2016/04/al-qaeda-top-official-killed-american-strike-northern-syria/|archivedate=17 April 2016|df=dmy-all}}</ref><br> {{Flagicon image|Flag of the Al-Nusra Front (Variant).svg|size=22px}} Abu Muhammed al-Ansari{{KIA}}<br><small>(al-Nusra Emir of the [[ادلب اوستانی]])</small><br> {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=22px}} Mohammed Islambouli <small>(Leader of Khorasan)</small><ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2014/10/03/353498827/al-qaida-reasserts-itself-with-khorasan-group|title=Al-Qaida Reasserts Itself With Khorasan Group|accessdate=23 July 2015|work=NPR|date=3 October 2014}}</ref><br> {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=22px}} [[Muhsin al-Fadhli]] <small>(Operational Leader)</small>{{KIA}}<ref>{{cite news|url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.618048|title=Khorasan leader killed by U.S. air strike in Syria last week, Al-Qaida member tweets|work=[[Haaretz]]|date=28 September 2014|accessdate=1 October 2014|archivedate=2015-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150507195959/http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.618048}}</ref><ref name="Drugeon wounded"/><ref name="bno">{{cite web|url=http://bnonews.com/news/index.php/news/id935|title=Key al-Qaeda figure Muhsin al-Fadhli killed in U.S. airstrike in Syria - Pentagon|publisher=[[BNO News]]|accessdate=21 July 2015|archivedate=2018-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225121444/http://bnonews.com/news/index.php/news/id935}}</ref><br> {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=22px}} Sanafi al-Nasr{{KIA}}<ref name="5th Khorasan leader killed">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2015/10/18/middleeast/syria-khorasan-leader-killed/index.html|title=Al Qaeda leader killed in U.S. airstrike, Pentagon says|first1=Barbara|last1=Starr|first2=Tim|last2=Hume|date=18 October 2015|work=CNN|accessdate=17 November 2015}}</ref><br> {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=22px}} [[David Drugeon]]{{KIA}}<ref name="Drugeon wounded">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2014/12/10/politics/kohrasan-group-bomb-maker-survived/index.html|title=Officials: Khorasan Group bomb maker thought dead survived|work=CNN|accessdate=10 December 2014}}</ref><ref name="Drugeon confirmed dead">{{cite web|url=https://news.yahoo.com/french-jihadist-drugeon-likely-killed-syria-us-official-171715572.html|title=French jihadist Drugeon killed in Syria: US official|publisher=AFP|date=11 September 2015|accessdate=11 September 2015}}</ref><br> [[File:Flag of Jund al-Aqsa.svg|23px]] Said Arif{{KIA}}<br><small>(Jund al-Aqsa Military Chief)</small><ref name="internal struggle"/><br> {{Flagicon image|Flag of the Turkistan Islamic Party in Syria.svg}} [[Abu Omar al-Turkistani]]{{KIA}} ({{Small|TIP and al-Nusra military commander}})<ref name=tip/> ---- | strength1 = {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>United States:</small> |4,100 troops (in Iraq)<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-36075452|title=US extra troops to boost fight against IS in Iraq|author=BBC News|accessdate=21 April 2016|date=18 April 2016}}</ref> |2,500 troops (in Kuwait)<ref>{{cite news|url=https://online.wsj.com/articles/marines-deploy-new-quick-reaction-force-in-kuwait-1412204565|title=2,300 U.S. Marines deploy new quick-reaction force in Kuwait | work=The Wall Street Journal | first=Julian E.|last=Barnes|date=1 October 2014}}</ref> |7,000 contractors<ref>{{cite news|last=Lamothe|first=Dan|url=https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2014/06/12/u-s-companies-pulling-contractors-from-iraqi-bases-as-security-crumbles/|title=US companies pulling contractors from Iraqi bases as security crumbles|work=The Washington Post|date=19 July 2014|accessdate=13 August 2014}}</ref><ref>{{cite news|last=Nissenbaum|first=Dion|url=https://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304851104579361170141705420|title=Role of US Contractors Grows as Iraq Fights Insurgents|work=The Wall Street Journal|date=3 February 2014|accessdate=13 August 2014}}</ref> |500 soldiers to retrain the Iraqi army<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-30464272|title='Hundreds' more UK troops to be sent to Iraq - Michael Fallon|author= BBC news|date=30 May 2015|work=BBC News}}</ref> |[[USS Theodore Roosevelt (CVN-71)|USS Theodore Roosevelt]] [[Carrier Strike Group Twelve|carrier strike group]]<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/videos/world/2015/04/13/orig-u-s-ships-pass-through-suez-canal.cnn|title=See U.S. warships head for ISIS fight|date=13 April 2015|work=CNN|accessdate=23 June 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cbs8.com/story/28792319/uss-carl-vinson-begins-return-to-san-diego|title=USS Carl Vinson begins return to San Diego|date=13 April 2015|publisher=|accessdate=14 May 2015|archivedate=2019-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190218061655/http://www.cbs8.com/story/28792319/uss-carl-vinson-begins-return-to-san-diego}}</ref> |[[McDonnell Douglas F-15 Eagle|F-15 Eagle]], [[اف ۱۶]], [[McDonnell Douglas F/A-18 Hornet|F/A-18 Hornet]], [[Boeing F/A-18E/F Super Hornet|F/A-18 Super Hornet]] and [[اف ۲۲ رپتور لاکهید مارتین]] fighter aircraft<ref>{{قایناق۱|title=US airstrikes in Syria|newspaper=ABC News|publisher=Go|url=http://abcnews.go.com/International/us-airstrikes-syria/story?id=25686031}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hennigan|first1=W.J.|last2=Cloud|first2=David S.|title=AT WAR – AGAIN|url=http://flcourier.com/2014/09/25/at-war-again/|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020183718/http://flcourier.com/2014/09/25/at-war-again/|dead-url=yes|archive-date=20 October 2014|accessdate=20 October 2014|work=FLCourier.com|date=25 September 2014|archivedate=2014-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020183718/http://flcourier.com/2014/09/25/at-war-again/}}</ref> |[[McDonnell Douglas AV-8B Harrier II|AV-8B Harrier II]] & [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10 Thunderbolt]] ground-attack aircraft<ref>{{cite news|last1=Foster|first1=Peter|title=US military launches air strikes against Isil in Syria|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/11114961/US-military-launches-air-strikes-against-Isil-in-Syria.html|accessdate=20 October 2014|work=Telegraph.co.uk|date=23 September 2014|location=London}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ibtimes.com/10-thunderbolt-saved-congress-joins-airstrikes-against-isis-syria-1693329|title=The A-10 Thunderbolt, Saved By Congress, Joins Airstrikes Against ISIS in Syria|work=[[International Business Times]]|date=23 September 2014|accessdate=11 October 2014}}</ref> |[[North American Rockwell OV-10 Bronco|OV-10 Bronco]] light attack and observation aircraft<ref>{{cite news|last1=Axe|first1=David|title=Why Is America Using These Antique Planes to Fight ISIS?|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2016/03/09/why-is-america-using-these-antique-planes-to-fight-isis.html|accessdate=6 April 2016|work=thedailybeast.com|date=8 March 2016}}</ref> |[[Rockwell B-1 Lancer|B-1 Lancer]] & [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52 Stratofortress]] bomber aircraft<ref>{{cite web|title=Raptors, bombers & drones: How US-led ISIS strikes caused carnage in Syria|url=http://rt.com/news/190188-video-airstrikes-syria-islamicstate/|publisher=RT|accessdate=25 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|last1=Browne|first1=Ryan|title=B-52 bombers to take on ISIS|url=http://www.cnn.com/2016/03/08/politics/b52-bombers-isis/|accessdate=6 April 2016|work=CNN.com|date=8 March 2016}}</ref> |[[Lockheed AC-130]] gunships<ref>{{cite news|last1=Capaccio|first1=Tony|title=Pentagon Says Islamic State Fight Costs $7.6 Million/Day|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-10-10/pentagon-says-islamic-state-fight-costs-7-6-million-day.html|accessdate=13 October 2014|work=Bloomberg.com|date=10 October 2014}}</ref> |[[Northrop Grumman EA-6B Prowler|EA-6B Prowler]] & [[Boeing EA-18G Growler|EA-18G Growler]] electronic warfare aircraft |[[Lockheed C-130 Hercules]] transport aircraft<ref>{{cite news|title=Kobani: US drops weapons to Kurds in Syria|url=https://www.theguardian.com/world/2014/oct/20/us-drops-weapons-to-kurds-in-syria|accessdate=20 October 2014|work=TheGuardian.com|agency=Associated Press|date=20 October 2014}}</ref> |[[Lockheed U-2]], [[Northrop Grumman E-8 Joint STARS]] & [[Boeing RC-135]] reconnaissance aircraft<ref name="US TARGETING AFP">{{cite news|title=How US is Pinpointing ISIS Targets in Air War|url=http://www.ndtv.com/article/world/how-us-is-pinpointing-isis-targets-in-air-war-605116|accessdate=20 October 2014|work=NDTV.com|agency=Agence France-Presse|date=12 October 2014}}</ref> |[[Boeing KC-135 Stratotanker]] & [[McDonnell Douglas KC-10 Extender]] refueling aircraft<ref>{{cite news|last1=Baldor|first1=Lolita|title=Pentagon: Up to $1.1B cost for Iraq, Syria|url=http://www.marinecorpstimes.com/article/20141006/NEWS05/310060058/Pentagon-Up-1-1B-cost-Iraq-Syria|archive-url=https://web.archive.org/web/20141007002009/http://www.marinecorpstimes.com/article/20141006/NEWS05/310060058/Pentagon-Up-1-1B-cost-Iraq-Syria|dead-url=yes|archive-date=7 October 2014|accessdate=20 October 2014|work=MarineCorpsTimes.com|agency=Associated Press|date=6 October 2014|archivedate=2014-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007002009/http://www.marinecorpstimes.com/article/20141006/NEWS05/310060058/Pentagon-Up-1-1B-cost-Iraq-Syria}}</ref><ref>{{cite news|last1=Majumdar|first1=Dave|title=Exclusive Pictures of Stealth Jet Raid on Syria|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2014/09/25/exclusive-pictures-of-stealth-jet-raid-on-syria.html|accessdate=20 October 2014|work=TheDailyBeast.com|date=25 September 2014}}</ref> |[[Boeing AH-64 Apache]] attack helicopters<ref>{{cite news|last1=Rush|first1=James|title=Isis air strikes: US brings in Apache helicopters as British jets target militants in Iraq|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/isis-air-strikes-british-jets-carry-out-latest-attack-on-militants-in-iraq-9777284.html|accessdate=8 October 2014|work=The Independent|date=6 October 2014|location=London|archive-date=2015-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120003630/http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/isis-air-strikes-british-jets-carry-out-latest-attack-on-militants-in-iraq-9777284.html|url-status=dead}}</ref> |[[Sikorsky UH-60 Black Hawk|MH-60M Black Hawk]] multi-mission helicopters<ref>{{cite news|last1=Trevithick|first1=Joseph|title=U.S. Commandos Are Flying Around Iraq|url=https://medium.com/war-is-boring/u-s-commandos-are-flying-around-iraq-83c3ba59d243|accessdate=25 November 2014|work=Medium.com|date=18 November 2014}}</ref> |[[General Atomics MQ-1 Predator|MQ-1 Predator]] & [[General Atomics MQ-9 Reaper|MQ-9 Reaper]] unmanned ground-attack aircraft<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/11083159/Predator-drones-being-flown-over-Isils-Syrian-capital.html|title=Predator drones being flown over Isil's Syrian 'capital'|work=[[The Daily Telegraph]]|date=8 September 2014|accessdate=11 October 2014|location=London|first=Raf|last=Sanchez}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2780916/Reaper-drones-pinpoint-Jihadi-John-Terrorist-tracked-British-forces-security-chiefs-fear-kill-capture-mission-end-failure.htm|title=Reaper drones pinpoint Jihadi John: Terrorist has been tracked by British forces but security chiefs fear 'kill or capture' mission would end in failure|work=[[Daily Mail]]|date=4 October 2014|accessdate=11 October 2014|location=London}}</ref> |[[Northrop Grumman RQ-4 Global Hawk|RQ-4 Global Hawk]] & [[Lockheed Martin RQ-170 Sentinel]] unmanned surveillance aircraft<ref name="US TARGETING AFP" /><ref>{{cite news|last1=Gordon|first1=Greg|title=Once targeted, Global Hawk drone now hidden weapon in U.S. airstrikes|url=http://www.mcclatchydc.com/2014/09/29/241388_once-targeted-global-hawk-drone.html?rh=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20150128070702/http://www.mcclatchydc.com/2014/09/29/241388_once-targeted-global-hawk-drone.html?rh=1|dead-url=yes|archive-date=28 January 2015|accessdate=20 October 2014|work=McClatchyDC.com|date=29 September 2014}}</ref> |[[M777 howitzer]] artillery<ref>{{cite news|last1=Tilghman|first1=Andrew|title=Near ISIS front, U.S. Marine artillerymen 'fire every day'|url=http://www.militarytimes.com/story/veterans/2016/04/07/near-isis-front-us-marine-artillerymen-fire-everyday/82748578/|accessdate=29 April 2016|work=militarytimes.com|date=7 April 2016}}</ref> |[[HIMARS]] rocket artillery<ref>{{cite news|last1=Trevithick|first1=Joseph|title=The U.S. Army Hurls Hundreds of Rockets at Islamic State|url=http://warisboring.com/articles/the-u-s-army-hurls-hundreds-of-rockets-at-islamic-state/?mc_cid=df74d85228&mc_eid=6f473f22c5|accessdate=29 April 2016|work=WarIsBoring.com|date=25 November 2015|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208092509/http://warisboring.com/articles/the-u-s-army-hurls-hundreds-of-rockets-at-islamic-state/?mc_cid=df74d85228&mc_eid=6f473f22c5}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Australia:</small> |400 RAAF personnel<ref name="AUS BACK STRIKES" /><ref>{{cite news|title=Australia says ready to strike ISIL in Iraq|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/10/australia-says-ready-strike-isil-iraq-201410344429911502.html|accessdate=6 October 2014|work=AlJazeera.com|date=3 October 2014}}</ref> |200 special forces troops |300+ Regular soldiers (combined with 100+ New Zealand Soldiers) <ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2014-10-20/iraq/5825438|title=Deal agreed for Australian forces to deploy in Iraq, Foreign Minister Julie Bishop says|date=20 October 2014|work=ABC News}}</ref> |6 [[Boeing F/A-18E/F Super Hornet|F/A-18 Super Hornet]]<ref>{{cite news|last1=Bree|first1=Max|title=Largest group in decades|url=http://airforcenews.realviewdigital.com/#folio=2|accessdate=7 October 2014|publisher=Australian Department of Defence|date=9 October 2014|page=3}}</ref> |1 [[Boeing 737 AEW&C]] surveillance aircraft<ref name="AUS BACK STRIKES">{{cite news|last1=Cooper|first1=Hayden|title=Australians back air strikes against Isis in Iraq by three to one, poll shows|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2014/oct/05/australians-back-air-strikes-isis-iraq-three-to-one-poll|work=The Guardian|accessdate=5 October 2014|date=5 October 2014}}</ref> |1 [[KC-30A]] refueling plane<ref>{{cite news|last1=McGuirk|first1=Rod|title=Australia says it will launch airstrikes in Iraq|url=http://www.navytimes.com/article/20141003/NEWS08/310030044/Australia-says-will-launch-airstrikes-Iraq|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20161205135806/http://www.navytimes.com/article/20141003/NEWS08/310030044/Australia-says-will-launch-airstrikes-Iraq|dead-url=yes|archive-date=5 December 2016|accessdate=5 October 2014|work=Navy Times|agency=Associated Press|date=3 October 2014|df=dmy-all|archivedate=2014-10-05|archiveurl=https://archive.today/20141005140901/http://www.navytimes.com/article/20141003/NEWS08/310030044/Australia-says-will-launch-airstrikes-Iraq}}</ref> |[[C-130J Hercules]] & [[Boeing C-17 Globemaster III|C-17A Globemaster]] transport aircraft<ref>{{cite news|last1=Radulova|first1=Lillian|title=Australian military transport plane 'shot at' by Islamic State fighters in northern Iraq while delivering aid|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2739817/Australian-transport-plane-SHOT-AT-Islamic-State-fighters-northern-Iraq-delivering-aid.html|accessdate=5 October 2014|work=Daily Mail|date=1 September 2014|location=London}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Bahrain:</small> |2 [[اف ۱۶]]<ref name=JustinFishel>{{cite web|url=https://twitter.com/JustinFishelFNC/status/514468300718231552|title=Partner Nations Contributions Summary|work=Justin Fishel|date=23 September 2014|accessdate=11 October 2014}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Belgium:</small> |6 [[اف ۱۶]] fighters (withdrawn in June 2015)<ref>{{cite web|last1=McInnis|first1=Kathleen|title=Coalition Contributions to Countering the Islamic State|url=https://www.fas.org/sgp/crs/natsec/R44135.pdf|website=Federation of American Scientists|publisher=Congressional Research Service|accessdate=21 December 2015|page=10|date=18 November 2015|archivedate=2021-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126021634/https://fas.org/sgp/crs/natsec/R44135.pdf}}</ref> |120 supporting troops |35 military advisors }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Canada:</small> |Up to 200 special forces advisers |830 [[Canadian Armed Forces]] personnel<ref name="Personal">{{cite web|title=Operation Inherent Resolve - Canada|url=http://www.inherentresolve.mil/About-Us/Coalition/Coalition-Display/Article/690716/canada|website=Operation Inherent Resolve|publisher=Operation Inherent Resolve|accessdate=21 June 2016}}</ref> |3 [[Bell CH-146 Griffon|CH-146 Griffon]] multi-role helicopter<ref name="National Defence / Canadian Armed ForcesNational Defence / Canadian Armed Forces">{{cite news|title=Canadian Armed Forces expands contribution to Global Coalition to defeat ISIL|url=http://news.gc.ca/web/article-en.do?crtr.sj1D=&crtr.mnthndVl=6&mthd=advSrch&crtr.dpt1D=6670&nid=1068259&crtr.lc1D=&crtr.tp1D=1&crtr.yrStrtVl=2016&crtr.kw=&crtr.dyStrtVl=1&crtr.aud1D=&crtr.mnthStrtVl=1&crtr.page=2&crtr.yrndVl=2016&crtr.dyndVl=3|accessdate=21 June 2016|agency=National Defence / Canadian Armed Forces|publisher=Government of Canada|date=19 May 2016|ref=CH-146 Griffon|archive-date=2017-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170305202744/http://news.gc.ca/web/article-en.do?crtr.sj1D=&crtr.mnthndVl=6&mthd=advSrch&crtr.dpt1D=6670&nid=1068259&crtr.lc1D=&crtr.tp1D=1&crtr.yrStrtVl=2016&crtr.kw=&crtr.dyStrtVl=1&crtr.aud1D=&crtr.mnthStrtVl=1&crtr.page=2&crtr.yrndVl=2016&crtr.dyndVl=3|url-status=dead}}</ref> |2 [[Lockheed CP-140 Aurora|CP-140 Aurora]] surveillance aircraft |1 [[Airbus CC-150 Polaris|CC-150T Polaris]] refueling aircraft<ref>{{cite news|title=MPs vote to join U.S.-led bombing campaign against ISIL |url=http://www.canada.com/vote+join+bombing+campaign+against+ISIL/10271461/story.html |accessdate=21 June 2016 |publisher=Postmedia Network Inc |date=7 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129032312/http://www.canada.com/vote%2Bjoin%2Bbombing%2Bcampaign%2Bagainst%2BISIL/10271461/story.html |archivedate=29 November 2014 |deadurl=yes |df= }}</ref> |1 [[Lockheed Martin C-130J Super Hercules|CC-130J Hercules]] tactical airlifter |1 [[Boeing C-17 Globemaster III|CC-177 Globemaster]] strategic airlifter <ref>{{cite web|url=http://www.forces.gc.ca/en/operations-abroad-current/op-impact.page|title=Operation IMPACT|publisher=National Defence and the Canadian Armed Forces|accessdate=22 October 2014|archivedate=2018-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181021003736/http://www.forces.gc.ca/en/operations-abroad-current/op-impact.page}}</ref><ref>{{cite news|title=Canadian transport planes join military effort in Iraq|url=https://www.thestar.com/news/canada/2014/08/15/canadian_transport_planes_joining_military_effort_in_iraq.html|accessdate=21 June 2016|work=The Star|date=15 August 2014|location=Ottawa}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Denmark:</small> |7 [[اف ۱۶]] fighters<ref name=DenFakta>{{cite web|title=FAKTA: Danmarks militære indsats i Irak og Syrien|language=Danish|url=https://www.information.dk/telegram/2016/04/fakta-danmarks-militaere-indsats-irak-syrien|publisher=[[Dagbladet Information|Information]]}}</ref> |1 [[Lockheed C-130 Hercules|C-130]] transport aircraft<ref name=DenFakta/> |1 mobile radar station<ref name=DenFakta/> |400 troops<ref name=DenFakta/> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>France:</small> |[[Force d'action navale|Task Force 473]] centered around the aircraft carrier {{Ship|French aircraft carrier|Charles de Gaulle|R91|2}} with 24 [[داسو رافائل]] fighters strike aircraft and 2 [[Northrop Grumman E-2 Hawkeye|E-2C Hawkeye]] AEW&C aircraft, with support from the frigate {{Ship|French frigate|Chevalier Paul|D621|2}}, a [[Rubis-class submarine]] and a [[Durance-class tanker]].<ref name=CDGDeployed>{{cite news|title=Le Charles-de-Gaulle engagé contre Daech, des Rafale décollent en mission|url=http://www.lexpress.fr/actualite/monde/proche-moyen-orient/le-porte-avions-charles-de-gaulle-integre-a-l-intervention-contre-daech_1654089.html#V5iDVpmsWf4bE4v2.99|accessdate=20 April 2015|agency=L'Express|date=23 February 2015}}</ref> All withdrawn 20 April 2015.<ref name=CDGWithdrawn>{{cite news|title=Iraq: The aircraft carrier Charles de Gaulle left the operation Shamal|url=http://www.opex360.com/2015/04/20/le-porte-avions-charles-de-gaulle-quitte-loperation-chammal/|accessdate=20 April 2015|publisher=Zone Militaire|date=20 April 2015}}</ref> |6 [[داسو رافائل]] fighters stationed in the United Arab Emirates<ref name=CDGWithdrawn/> |6 [[داسو رافائل]] fighters stationed in Jordan<ref name=CDGWithdrawn/> |1 [[Breguet Atlantic|Atlantique 2]] maritime patrol aircraft<ref name=CDGWithdrawn/> |1 [[Boeing E-3 Sentry]] AEW&C aircraft<ref name=CDGWithdrawn/> |1 [[Boeing KC-135 Stratotanker]] aerial refueling tanker<ref name=CDGWithdrawn/> |{{Ship|French frigate|Jean Bart|D615|2}} air defence frigate (withdrawn 30 January 2015)<ref name="JeanBartWithdrawn">{{cite news|title=La frégate anti-aérienne Jean Bart quitte l'opération Chammal|url=http://www.opex360.com/2015/01/30/la-fregate-anti-aerienne-jean-bart-quitte-loperation-chammal/#QcJFsLvkhCDukB56.99|accessdate=20 April 2015|agency=Zone Militaire|date=30 January 2015}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Germany:</small> |1200 troops<ref name="BBC"/> |6 [[Panavia Tornado#Tornado ECR|Panavia Tornado ECR]]<ref name="BBC"/> |1 [[Airbus A310 MRTT]] for in-flight refueling<ref name="BBC"/> |1 Frigate Augsburg (F 213)<ref name="BBC"/> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Italy:</small> |4 [[NHIndustries NH90|NH 90]] helicopter |4 [[Agusta A129 Mangusta|A 129]] helicopter |130 search and rescue team |1,200 troops<ref>{{cite web|url=http://video.corriere.it/pinotti-contro-l-isis-500-unita-italiane-iraq/ddb77e32-b159-11e4-9c01-b887ba5f55e9|title=Pinotti: "Contro l'Isis 500 unità italiane in Iraq"|date=10 February 2015|publisher=[[Corriere della Sera]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/esteri/2015/12/15/news/lotta_al_terrorismo_is_arabia_saudita_annuncia_coalizione_di_34_paesi_islamici-129494596/?ref=HREA-1|title=Iraq: 450 italiani a difesa diga Mosul. Arabia Saudita lancia coalizione islamica anti-Is|date=15 December 2015|work=Repubblica.it|accessdate=1 February 2016}}</ref> |4 [[Panavia Tornado]]<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/politica/2014/11/16/news/tornado_italia_siria_iraq_stato_islamico_m5s_pinotti-100702315/|title=M5s: "Il governo invia caccia contro l'Is senza autorizzazione".|date=16 November 2014|work=Repubblica.it|accessdate=6 December 2014}}</ref> |24 [[B1 Centauro]] tanks to send to the Jordanian Army<ref name="rainews.it">{{cite web|url=http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/iraq-pinotti-predator-280-istruttori-de153ce6-fc3a-4633-9438-0bddbb58baa9.html|title=Iraq, il ministro Pinotti: "Dall'Italia 280 soldati per addestrare i curdi, Predator e armi"|work=rainews}}</ref> |1 [[Boeing KC-767]] for in-flight refueling<ref name="rainews.it"/> |2 [[MQ-1 Predator]]<ref>{{cite web|url=http://www.ilgiornale.it/news/politica/decollano-i-droni-italiani-missioni-irak-e-ucraina-1060462.html|title=Decollano i droni italiani, missioni in Iraq e Ucraina|publisher=}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Jordan:</small> |20+ [[اف ۱۶]]{{citation needed|date=February 2015}} }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Morocco:</small> | 6 [[اف ۱۶]] fighters <ref name="NYTMO"/><ref name="DAILYMO"/><ref name="WTMO"/> | Intelligence support <ref>"Morocco's counter-terrorism support will focus on military, operational and intelligence aspects, according to WAM. According to the ministry, the contribution of the kingdom will focus on military operational and intelligence aspects.[http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2014/10/29/Morocco-vows-to-help-UAE-fight-terrorism.html]</ref><ref>Morocco is a member of the anti-ISIL coalition where the kingdom provides intelligence and operational support to Emirati, Saudi, Bahraini, Qatari Jordanian and American forces operating in Syria.[http://www.defensenews.com/article/20141031/DEFREG04/310310029/Morocco-Provide-UAE-Military-Intel-Support-Against-Terrorism] {{Webarchive|url=https://archive.today/20141220142242/http://www.defensenews.com/article/20141031/DEFREG04/310310029/Morocco-Provide-UAE-Military-Intel-Support-Against-Terrorism |date=2014-12-20 }}</ref> | Undisclosed number of troops deployed in the [[ایمارات]]<ref>Morocco will send military forces to the United Arab Emirates (UAE) to help fight terrorism and preserve regional peace and stability, the Foreign Ministry said on Wednesday. Speaking at a press briefing in Rabat, Moroccan Foreign Minister Salaheddine Mezouar did not reveal further information on this mission, such as the specific number of the dispatched troops. (...)"Morocco will provide military support to these brother countries in case that the Gulf states require intervention,"[http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2014-10/29/content_33911554.htm]</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-10-29/morocco-says-sending-troops-to-u-a-e-to-help-counter-terrorism.html|title=Morocco Says Sending Troops to U.A.E. to Help Counter Terrorism|author=Souhail Karam|date=29 October 2014|work=Bloomberg.com}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>NATO:</small> |[[Boeing E-3 Sentry]] AWACS }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Netherlands:</small> |6 [[اف ۱۶]] fighters + 2 spare |250 supporting troops |130 trainers for the [[Iraqi Army]]<ref>{{cite web|url=http://www.nltimes.nl/2014/09/24/parliament-commits-troops-isis-fight/|title=Dutch Parliament commits soldiers, F-16s to fight ISIS in Iraq|work=NL Times|accessdate=28 September 2014|archivedate=2016-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160402010652/http://www.nltimes.nl/2014/09/24/parliament-commits-troops-isis-fight/}}</ref> |2 [[MIM-104 Patriot|Patriot missile batteries]] and 200 supporting troops in Turkey to defend its [[ناتو]] ally against cross-border attacks. }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Portugal:</small> |30 Army Commandos to train the Iraqi Forces<ref>{{cite web|url=http://www.rtp.pt/noticias/index.php?article=790421&tm=7&layout=122&visual=61|title=Portugal vai enviar 30 comandos do exército para o Iraque|publisher=RTP|date=16 December 2014}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Qatar:</small> |2 [[Dassault Mirage 2000|Mirage 2000s]]<ref name="JustinFishel"/> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Saudi Arabia:</small> |4 [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15s]]<ref name="JustinFishel"/> | [[یوروفایتر تایفون]]<ref>{{cite web|url=http://www.defensenews.com/story/defense/show-daily/idex/2015/02/25/saudi-typhoons-use-paveway-bombs-on-isis/23982221/|title=Saudi Typhoons Use Paveway IV Bombs on ISIS|author=Andrew Chuter|date=25 February 2015|work=Defense News}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Spain:</small> |Spain planned to station a [[MIM-104 Patriot|Patriot missile battery]] and 130 troopers in Turkey in case of any cross-border attacks against its [[ناتو]] ally, but only after January 2015.<ref name="rudaw.net">{{cite news|url=http://rudaw.net/english/world/240920141|agency=Rudaw|title=Wary Spain Remains Reluctant Partner in anti-IS Coalition|date=24 September 2014|accessdate=2 October 2014}}</ref> |300 instructors to train the Iraqi Army.<ref name="politica.elpais.com">{{cite news|url=http://politica.elpais.com/politica/2014/10/09/actualidad/1412867011_131222.html|work=El País|title=Spain to send 300 soldiers to Iraq to train its Army|date=9 October 2014|accessdate=12 October 2014}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Turkey:</small> |A [[Special Forces (Turkish Armed Forces)|Special Forces Command]] training team.<ref>{{cite web|url=http://www.hurriyet.com.tr/dunya/27625485.asp|title=Peþmerge'ye eðitim 'Bordo Bereliler'den|work=HÜRRÝYET - TÜRKÝYE'NÝN AÇILIÞ SAYFASI|accessdate=25 February 2015}}</ref> |Some [[اف ۱۶]] participated in bombing.<ref>{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/01/turkish-jets-strike-isil-convoy-syria-2014129174915634511.html|title=Turkish forces 'strike ISIL convoy in Syria'|publisher=|accessdate=25 February 2015}}</ref> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>United Arab Emirates:</small> |4 [[اف ۱۶]]<ref name="JustinFishel"/> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>United Kingdom:</small> |300 military trainers training Iraqi forces<ref>{{cite news|title=More UK troops to train Iraqi forces|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-35790759|accessdate=16 March 2016|publisher=BBC News|date=12 March 2016}}</ref> |75 military trainers training Syrian moderate opposition forces.<ref name=SyriaTraining/> |[[United Kingdom Special Forces]]<ref>{{cite news|title=British special forces join fighters on Isil front line|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/11131948/British-special-forces-join-fighters-on-Isil-front-line.html|accessdate=19 November 2014|publisher=Telegraph|date=30 September 2014}}</ref> |10 [[MQ-9 Reaper]] unmanned combat aerial vehicles<ref name=10ReapersDM>{{cite news|title=ISIS fighters are using human shields to protect themselves from RAF drone strikes: Militants deliberately travelling with women and children in Syria and Iraq|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-3326442/ISIS-use-human-shields-protect-RAF-drone-strikes.html|accessdate=20 November 2015|publisher=Daily Mail|date=20 November 2015}}</ref> |10 [[Panavia Tornado]] strike aircraft<ref name="forces.tv">{{cite news|title=RAF Typhoons Join Syrian Bombing Mission|url=http://forces.tv/34952572|accessdate=3 December 2015|agency=Forces TV|date=3 December 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091019/http://forces.tv/34952572|dead-url=yes|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304091019/http://forces.tv/34952572}}</ref> |9 [[یوروفایتر تایفون]] multirole fighters<ref name="forces.tv"/> |2 [[Raytheon Sentinel]] ISTAR aircraft<ref name=SyriaTraining/> |2 [[Boeing E-3 Sentry]] AEW&C aircraft<ref>{{cite news|title=UK details extent of combat activity over Iraq|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/uk-details-extent-of-combat-activity-over-iraq-409617/|accessdate=2 March 2015|agency=Flightglobal|date=2 March 2015}}</ref> |2 [[Airbus Voyager]] aerial refueling tanker<ref name=ItsWAR>{{cite news|title=It's WAR: RAF Tornados bomb ISIS strongholds in Syria in two waves just 57 mins after vote|url=http://www.express.co.uk/news/world/623855/RAF-Syria-ISIS-Islamic-State|accessdate=3 December 2015|agency=Express|date=3 December 2015}}</ref><ref name="firstUKsortie"/> |1 [[Boeing RC-135|Boeing RC-135 Rivet Joint]] reconnaissance aircraft<ref name=SyriaTraining>{{cite news|title=UK troops to train moderate Syrian opposition|url=https://www.gov.uk/government/news/uk-troops-to-train-moderate-syrian-opposition|accessdate=26 March 2015|agency=Ministry of Defence|date=26 March 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=RAF Tornado jets in Cyprus for Iraq aid mission|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-28758370|accessdate=19 November 2014|publisher=BBC News|date=12 August 2014|quote=A "small number" of Chinook helicopters would also be sent for "further relief options", the Foreign Office said.}}</ref> |1 [[Beechcraft Super King Air|Shadow R1]] reconnaissance aircraft<ref name=10reapershadow>{{cite news|title=RAF steps up Iraq and Syria spying missions in 'new Battle of Britain'|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2015/jul/16/raf-iraq-and-syria-spying-missions-new-battle-of-britain-fallon|accessdate=19 July 2015|agency=The Guardian|date=19 July 2015}}</ref> |[[Airbus A400M Atlas]], [[C-130J]], [[Boeing C-17 Globemaster III|C-17]] and [[Boeing Chinook (UK variants)|Chinook]] aircraft used to support humanitarian relief efforts.<ref name=Atlas>{{cite web|title=Global Gateway|url=http://www.raf.mod.uk/rafbrizenorton/rafcms/mediafiles/56771E59_5056_A318_A881ADF7C6DABB24.pdf|publisher=Royal Air Force|date=March 2015|quote=The first Operational Atlas load was delivered to Op SHADER in Cyprus on 3 Mar - a sign of things to come.}}</ref> |1 [[Type 45 destroyer]] {{HMS|Defender|D36|6}}<ref>{{cite news|title=Frères D'Armes – Brothers in Arms|url=http://www.royalnavy.mod.uk/news-and-latest-activity/news/2015/november/18/151118-brothers-in-arms|accessdate=21 November 2015|agency=Royal Navy|date=18 November 2015|archive-date=2020-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200816153154/https://www.royalnavy.mod.uk/news-and-latest-activity/news/2015/november/18/151118-brothers-in-arms|url-status=dead}}</ref> |1 {{sclass-|Trafalgar|submarine|1}}<ref name="UKSub"/> }} ---- {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Russia:</small> |4,000 personnel<ref>[https://www.reuters.com/article/2015/11/08/us-mideast-crisis-syria-russia-idUSKCN0SX0H820151108 "Russian soldiers geolocated by photos in multiple Syria locations"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151108215752/https://www.reuters.com/article/2015/11/08/us-mideast-crisis-syria-russia-idUSKCN0SX0H820151108 |date=2015-11-08 }}, MARIA TSVETKOVA, 8 November 2015, Reuters. "U.S. security officials and independent experts told Reuters last week that Moscow had increased its forces in Syria to 4,000 personnel from an estimated 2,000. A U.S. defense official said multiple rocket-launcher crews and long-range artillery batteries were deployed outside four bases the Russians were using".</ref><br> '''[[Naval ship]]s''' |3 [[Buyan-class corvette|Buyan-M class corvettes]]<ref name="rt.com">{{cite web|url=https://www.rt.com/news/317864-russian-warships-missiles-launch/|title=4 Russian warships launch 26 missiles against ISIS from Caspian Sea|work=RT English|accessdate=8 October 2015}}</ref> |1 [[Gepard-class frigate]]<ref name="rt.com" /> |1 [[Vishnya-class intelligence ship]] |1 [[Kilo-class submarine|Improved Kilo-class submarine]]<ref>{{cite web|url=http://www.defence24.pl/273075,rosyjskie-rakiety-manewrujace-uderzyly-w-is-wystrzelone-z-okretu-podwodnego|title=Rosyjskie rakiety manewrujące uderzyły w IS. Wystrzelone z okrętu podwodnego|work=defence24.pl|accessdate=24 November 2015|archivedate=2017-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019074933/http://www.defence24.pl/273075,rosyjskie-rakiety-manewrujace-uderzyly-w-is-wystrzelone-z-okretu-podwodnego}}</ref> |1 [[Slava-class cruiser]]<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/world/russian-missile-cruiser-ordered-work-french-syria-article-1.2437679|title=Russian missile cruiser ordered to work with French in Syria|work=New York Daily News|date=17 November 2015|accessdate=24 November 2015}}</ref><br> '''[[Strategic bomber]]s''' |14 [[Tupolev Tu-22M|Tu-22M3]]<ref name="thedailybeast.com">{{cite web|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2015/11/17/russia-pounds-isis-with-biggest-bomber-raid-in-decades.html|title=Russia Pounds ISIS With Biggest Bomber Raid in Decades|work=The Daily Beast|accessdate=24 November 2015}}</ref> |6 [[Tupolev Tu-95|Tu-95MSM]]<ref name="thedailybeast.com"/> |5 [[Tupolev Tu-160|Tu-160]]<ref name="thedailybeast.com"/><br> '''[[Tactical bomber]]s''' |12 [[سوخوی۲۴ (فنسر)]]M2 |6 [[Sukhoi Su-34|Su-34]]<ref>{{cite web|url=http://theaviationist.com/2015/09/29/su-34-have-arrived-in-syria/|title=Russian Marines Position Themselves in Eastern Latakia|work=The Aviationist|date=29 September 2015|accessdate=1 October 2015}}</ref><br> '''[[Attack bomber]]s''' |12 [[Sukhoi Su-25|Su-25]]SM<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2015/09/21/these-are-the-28-jets-russia-now-has-in-syria/|title=This is the airpower Russia has in Syria|author=Thomas Gibbons-Neff|date=21 September 2015|work=The Washington Post|accessdate=30 September 2015}}</ref><br /> '''[[Fighter aircraft]]''' |4 [[سوخو ۳۰]]SM<ref>{{cite web|url=https://www.stratfor.com/analysis/russian-fighter-aircraft-arrive-syria|title=Russian Fighter Aircraft Arrive in Syria|work=Stratfor|date=21 September 2015|accessdate=1 October 2015}}</ref><br> '''[[Reconnaissance aircraft]]'''<br> [[Ilyushin Il-18|Il-20M1]]<br /> '''[[Attack helicopter]]''' |12 [[Mi-24]]P <ref>{{cite web|url=https://www.stratfor.com/sample/analysis/russian-fighter-aircraft-arrive-syria |title=Russian Fighter Aircraft Arrive in Syria |work=Stratfor |accessdate=8 October 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015222707/https://www.stratfor.com/sample/analysis/russian-fighter-aircraft-arrive-syria |archivedate=15 October 2015 }}</ref><br /> '''[[Utility helicopter]]''' |4 [[Mi-8]]MTV-5<br> '''Ground equipment''' |3 [[Pantsir-S1|SA-22]] SAM<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/09/22/world/middleeast/russia-deploys-ground-attack-aircraft-to-syrian-base.html|title=Russia Expands Fleet in Syria With Jets That Can Attack Targets on Ground|first1=Eric|last1=Schmitt|first2=Neil|last2=MacFarquhar|date=21 September 2015|work=The New York Times|accessdate=16 October 2015}}</ref><br /> Other anti-aircraft and anti-missile weapons<ref>[http://newsru.com/russia/05nov2015/zrk.html Главком ВКС РФ признал: в Сирию были переброшены зенитные ракетные системы] [[NEWSru]], 5 Nov 2015.</ref>}} ---- {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Iran:</small> |500 [[Quds Force]] members<ref name="vox1"/> |1,500 [[Basij]]is<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2014/jun/14/iran-iraq-isis-fight-militants-nouri-maliki?CMP=fb_gu|title=Iran sends troops into Iraq to aid fight against Isis militants|author=Martin Chulov|work=the Guardian|accessdate=6 December 2014}}</ref> |7 [[Sukhoi Su-25]] close air support aircraft<ref name="bi1"/> (operated by binational Iranian/Iraqi crew) |[[McDonnell Douglas F-4 Phantom II]] attack aircraft<ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/storyline/isis-terror/iran-appears-be-launching-airstrikes-against-isis-iraq-pentagon-n260426|title=Iran Appears to Be Launching Airstrikes Against ISIS in Iraq: Pentagon|author=|date=|work=NBC News}}</ref> |[[Ghods Mohajer|Mohajer-4]] and [[Ghods Ababil|Ababil]] drones<ref>{{cite web|title=Iran Is Expanding Its Military Role in Iraq in a Bunch of Ways |url=http://www.businessinsider.com/what-we-know-about-irans-expanding-military-role-in-iraq-2014-9|work=Business Insider|accessdate=16 October 2014}}</ref> }} ---- {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Egypt:</small> |6 [[اف ۱۶]] }} ---- {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Nigeria:</small> |[[Nigerian Army|Army]]: 130,000 active frontline troops. 32,000 active reserve troops. |[[Nigeria Police Force|Police Force]]: 371,000 officers }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Cameroon:</small> | 20,000 soldiers }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>African Union:</small> | 8,700 soldiers }} | strength2 = '''ISIL:''' * 200,000 fighters in Iraq and Syria <small>(according to [[عراق کوردیستانی]] Chief of Staff.)</small><ref name=el-balad.com1>{{cite web|title=ISIS militants have army of 200,000, claims senior Kurdish leader|url=http://www.el-balad.com/1247637|website=ElBalad|accessdate=16 November 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141120081551/http://www.el-balad.com/1247637|archivedate=20 November 2014|df=dmy-all}}</ref> * 20,000–31,500 (CIA estimate)<ref>{{cite web|title=ISIS can 'muster' between 20,000 and 31,500 fighters, CIA says|url=http://edition.cnn.com/2014/09/11/world/meast/isis-syria-iraq/|website=CNN||accessdate=15 November 2015}}</ref> * 6,500–10,000 fighters in Libya<ref name="limits">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/02/20/world/middleeast/us-airstrike-isis-libya.html|title=U.S. Bombing in Libya Reveals Limits of Strategy Against ISIS|date=20 February 2016|work=The New York Times|accessdate=14 April 2016}}</ref><ref name="shifts to Libya">{{cite web|url=http://freebeacon.com/national-security/isis-shifts-libya-strikes-syria/|title=ISIS Shifts to Libya After Strikes in Syria|work=The Washington Free Beacon|accessdate=12 January 2016}}</ref> * 7,000–10,000 fighters in Nigeria<ref>{{cite web|url=https://medium.com/war-is-boring/how-big-is-boko-haram-fac21c25807 |title= How Big Is Boko Haram? |date=2 February 2015 |accessdate=2 February 2015}}</ref> * 1,000–3,000 fighters in Afghanistan<ref>{{cite web| title =Islamic State group loyalists eye a presence in Afghanistan| url =http://bigstory.ap.org/article/7c31c5d9b3e04208a48b7351e2dc44a7/islamic-state-group-loyalists-eye-presence-afghanistan| website =Associated Press| date =8 September 2015| accessdate =30 September 2015| archivedate =2015-10-01| archiveurl =https://web.archive.org/web/20151001000606/http://bigstory.ap.org/article/7c31c5d9b3e04208a48b7351e2dc44a7/islamic-state-group-loyalists-eye-presence-afghanistan}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/2015/12/tracking-closely-isil-threat-afghanistan-151218141542712.html|title=US 'tracking closely' ISIL threat in Afghanistan|publisher=Aljazeera|date=18 December 2015}}</ref> * At least 400 fighters in the Philippines and Malaysia * Up to 600 tanks<ref name="nearly 5,000 bombs dropped on ISIL">{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/01/08/U-S-led-forces-drop-nearly-5-000-bombs-on-ISIS-.html|title=U.S.-led forces drop nearly 5,000 bombs on ISIS|work=Al Arabiya|date=8 January 2015|accessdate=8 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/middleeast/article4226717.ece?shareToken=f90094518fabc34e4ca7f4a59e7a3990#tab-5|title=Fears of massacre as Isis tanks lead assault on Kurdish bastion|work=The Times|date=4 October 2014}}</ref> * At least 6 Drones<ref>{{cite web|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2014/11/17/isis-we-nabbed-an-iranian-drone.html|title=ISIS: We Nabbed an Iranian Drone|work=The Daily Beast|accessdate=6 December 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2014/08/24/opinion/bergen-schneider-drones-isis/|title=Now ISIS has drones?|date=24 August 2014|work=CNN}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/video/world/middleeast/100000003082541/footage-from-an-isis-drone.html|title=Footage From an ISIS Drone|date=30 August 2014|work=NYTimes.com – Video}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/10/27/in-bizarre-new-video-islamic-state-hostage-gives-tour-of-kobane/|title=In bizarre new video, Islamic State hostage gives tour of Kobane|work=Washington Post | first=Adam|last=Taylor|date=27 October 2014}}</ref><ref name="ISIL drone downed near Aleppo">{{cite web|url=http://www.almasdarnews.com/article/isis-drone-downed-by-the-syrian-army-at-kuweires-airbase-in-aleppo/|title=ISIS Drone Downed by the Syrian Army at Kuweires Airbase in Aleppo|author=Leith Fadel|work=Al-Masdar News|accessdate=23 June 2015|archivedate=2019-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190511014449/https://www.almasdarnews.com/article/isis-drone-downed-by-the-syrian-army-at-kuweires-airbase-in-aleppo/}}</ref> ---- '''al-Qaeda:''' * Tahrir al-Sham: 50,000+<ref name="joins">{{cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/islamist-rebel-group-joins-al-qaeda-franchise-syria/|title=Islamist rebel group joins Al-Qaeda franchise in Syria|first=Chris|last=Tomson|accessdate=21 May 2017|publisher=Al-Masdar News|date=21 May 2017|archivedate=2019-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190511014426/https://www.almasdarnews.com/article/islamist-rebel-group-joins-al-qaeda-franchise-syria/}}</ref><ref name="surfacing">{{cite web|url=http://english.aawsat.com/2017/01/article55366551/syria-surfacing-haiat-tahrir-al-sham-threatens-truce|title=Syria: Surfacing of 'Hai'at Tahrir al-Sham' Threatens Truce - ASHARQ AL-AWSAT English|first=Asharq|last=Al-awsat|date=30 January 2017|publisher=|access-date=2018-09-29|archive-date=2017-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215122504/http://english.aawsat.com/2017/01/article55366551/syria-surfacing-haiat-tahrir-al-sham-threatens-truce|url-status=dead|accessdate=2018-09-29|archivedate=2017-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170215122504/http://english.aawsat.com/2017/01/article55366551/syria-surfacing-haiat-tahrir-al-sham-threatens-truce}}</ref> * Khorasan: 50<ref>{{cite web |url=http://kneb.com/abc_world/gen-dempsey-claims-airstrikes-in-syria-that-targeted-khorasan-group-disrupted-plots-against-us-abcid35051725/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009184718/http://kneb.com/abc_world/gen-dempsey-claims-airstrikes-in-syria-that-targeted-khorasan-group-disrupted-plots-against-us-abcid35051725/ |dead-url=yes |archive-date=9 October 2014 |title=Gen. Dempsey Claims Airstrikes in Syria that Targeted Khorasan Group Disrupted Plots Against US |work=KNEB Radio |df= |accessdate=2018-09-29 |archivedate=2014-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141009184718/http://kneb.com/abc_world/gen-dempsey-claims-airstrikes-in-syria-that-targeted-khorasan-group-disrupted-plots-against-us-abcid35051725/ }}</ref> * Jund al-Aqsa: 2,100<ref name="defect to ISIS" /> ---- | casualties1 = {{بایراقچه|عراق|size=22px}}'''Republic of Iraq:''' * 34,000+ killed and 13,000+ wounded <ref>UN Casualty Figures *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1594:un-casualty-figures-for-january-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of January 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221855/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1594:un-casualty-figures-for-january-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1677:un-casualty-figures-for-february-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of February 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180803002718/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1677:un-casualty-figures-for-february-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2018-08-03 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1812:un-casualty-figures-for-march-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of March 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221839/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1812:un-casualty-figures-for-march-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1942:un-casualty-figures-for-april-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of April 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221832/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=1942:un-casualty-figures-for-april-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2055:un-casualty-figures-for-may-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of May 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190419211123/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2055:un-casualty-figures-for-may-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-19 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2155:un-casualty-figures-for-june-2014-the-highest-number-of-civilian-casualties-in-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of June 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181212080222/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2155:un-casualty-figures-for-june-2014-the-highest-number-of-civilian-casualties-in-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2018-12-12 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2300:un-casualty-figures-for-july-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of July 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190419211130/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2300:un-casualty-figures-for-july-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-19 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2533:un-casualty-figures-for-august-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of August 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221819/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2533:un-casualty-figures-for-august-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2695:un-casualty-figures-for-september-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of September 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221808/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2695:un-casualty-figures-for-september-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2831:un-casualty-figures-for-october-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of October 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180803043236/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2831:un-casualty-figures-for-october-2014-anbar-province-excluded&Itemid=633&lang=en |date=2018-08-03 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2963:casualty-figures-for-november-2014&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of November 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221755/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=2963:casualty-figures-for-november-2014&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3141:un-casualty-figures-for-december-2014-deadliest-since-2008-in-iraq&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of December 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105034442/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3141:un-casualty-figures-for-december-2014-deadliest-since-2008-in-iraq&Itemid=633&lang=en |date=2015-01-05 }} 3,689 killed and 4,181 wounded in 2014 *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3245:un-casualty-figures-for-january-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of January 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221743/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3245:un-casualty-figures-for-january-2015&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3344:un-casualty-figures-for-february-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of February 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627085230/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3344:un-casualty-figures-for-february-2015&Itemid=633&lang=en |date=2015-06-27 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3565:un-casualty-figures-for-march-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of March 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150913104653/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3565:un-casualty-figures-for-march-2015&Itemid=633&lang=en |date=2015-09-13 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3697:civilians-continue-to-pay-a-heavy-price-due-to-terrorism-violence-and-armed-conflict&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of April 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150913150744/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3697:civilians-continue-to-pay-a-heavy-price-due-to-terrorism-violence-and-armed-conflict&Itemid=633&lang=en |date=2015-09-13 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3872:security-situation-and-violence-continue-to-take-a-terrible-toll-on-the-men-women-and-children-from-all-of-iraq-s-communities&Itemid=605&lang=en UN Casualty Figures for the Month of May 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150927213647/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3872:security-situation-and-violence-continue-to-take-a-terrible-toll-on-the-men-women-and-children-from-all-of-iraq-s-communities&Itemid=605&lang=en |date=2015-09-27 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4031:casualty-figures-for-the-month-of-june-2015-in-iraq-continue-to-be-on-the-high-side&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of June 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221712/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4031:casualty-figures-for-the-month-of-june-2015-in-iraq-continue-to-be-on-the-high-side&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4111:casualty-figures-for-the-month-of-july-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of July 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420182049/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4111:casualty-figures-for-the-month-of-july-2015&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4230:un-casualty-figures-for-the-month-of-august-in-grievous-increase&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of August 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221707/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4230:un-casualty-figures-for-the-month-of-august-in-grievous-increase&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4344:un-casualty-figures-for-the-month-of-september-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of September 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221700/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4344:un-casualty-figures-for-the-month-of-september-2015&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4454:un-casualty-figures-for-the-month-of-october-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of October 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420221654/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4454:un-casualty-figures-for-the-month-of-october-2015&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4610:un-casualty-figures-for-the-month-of-november-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of November 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180803124300/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=4610:un-casualty-figures-for-the-month-of-november-2015&Itemid=633&lang=en |date=2018-08-03 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5064:un-casualty-figures-for-the-month-of-december-2015&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of December 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712052703/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5064:un-casualty-figures-for-the-month-of-december-2015&Itemid=633&lang=en |date=2018-07-12 }} 5,225 killed and 5,829 wounded in 2015 *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5147:un-casualty-figures-for-the-month-of-january-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of January 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180622164440/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5147:un-casualty-figures-for-the-month-of-january-2016&Itemid=633&lang=en |date=2018-06-22 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5284:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-february-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of February 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420215014/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5284:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-february-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5419:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-march-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of March 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420215007/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5419:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-march-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5580:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-april-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of April 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420215000/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5580:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-april-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5704:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-may-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of May 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420214954/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5704:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-may-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5848:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-june-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of June 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420214947/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5848:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-june-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5931:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-july-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of July 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420214941/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=5931:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-july-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6041:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-august-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of August 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420214934/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6041:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-august-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6144:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-september-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of September 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420214928/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6144:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-september-2016&Itemid=633&lang=en |date=2019-04-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6267:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-october-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of October 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180803131814/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6267:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-october-2016&Itemid=633&lang=en |date=2018-08-03 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6455:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-november-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualty Figures for the Month of November 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220052337/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6455:un-casualty-figures-for-iraq-for-the-month-of-november-2016&Itemid=633&lang=en |date=2016-12-20 }} *[http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6611:un-casualties-figures-for-iraq-for-the-month-of-december-2016&Itemid=633&lang=en UN Casualties Figures for Iraq for the Month of December 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170129092931/http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=6611:un-casualties-figures-for-iraq-for-the-month-of-december-2016&Itemid=633&lang=en |date=2017-01-29 }} 5,546 killed and 3,389 wounded in 2016</ref><ref>{{cite web|url=http://rudaw.net/arabic/middleeast/iraq/011120148|title=احصائية رسمية: 1997 العدد الكلي لمفقودي مجزرتي سبايكر وبادوش|work=Rudaw|accessdate=11 June 2015}}</ref> {{بایراقچه|سوریه|size=22px}} '''Syrian Arab Republic:''' * 8,000+ soldiers killed<ref>*[http://www.syriahr.com/en/?p=75913 Syria HR report] *[http://www.syriahr.com/en/2015/07/more-than-50-members-of-is-and-regime-forces-killed-and-wounded-in-the-east-of-homs Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=7696 Syria HR Report] *[http://uk.reuters.com/article/uk-syria-crisis-military/assads-army-stretched-but-still-seen-strong-in-syrias-war-idUKKBN0HD0LW20140918 Reuters Syria Crisis Military] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327184049/https://uk.reuters.com/article/uk-syria-crisis-military/assads-army-stretched-but-still-seen-strong-in-syrias-war-idUKKBN0HD0LW20140918 |date=2019-03-27 }} *[http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Aug-08/266471-jihadists-capture-key-base-from-syrian-army.ashx#axzz39nsNgIu7 Dailystar Base lost] *[https://www.almasdarnews.com/article/isis-backpedalling-al-shaar-gas-fields-saa-offensive/ Almasdarnews Al Shaar gas fields] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190611223532/https://www.almasdarnews.com/article/isis-backpedalling-al-shaar-gas-fields-saa-offensive/ |date=2019-06-11 }} *[https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/539303-fighting-rages-at-doorstep-of-key-syria-rebel-bastion nmedia Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019184059/https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/539303-fighting-rages-at-doorstep-of-key-syria-rebel-bastion |date=2017-10-19 }} *[http://www.syriahr.com/?option=com_news&nid=10941&Itemid=2&task=displaynews#.UuzYnPldWfU Syria HR Report] *[https://www.hrw.org/embargo/node/119645?signature%3De2f9f3f7816e1c649b9265b332fc2ec2%26suid%3D6 HRW Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131016062324/http://www.hrw.org/embargo/node/119645?signature=e2f9f3f7816e1c649b9265b332fc2ec2&suid=6 |date=2013-10-16 }} *[https://www.independent.co.uk/news/world/an-army-boot-is-placed-on-the-face-of-the-dead-men-general-ghassan-of-the-syrian-army-on-the-war-10289588.html Independent Army General Ghassan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925183458/http://www.independent.co.uk/news/world/an-army-boot-is-placed-on-the-face-of-the-dead-men-general-ghassan-of-the-syrian-army-on-the-war-against-nusra-10289588.html |date=2015-09-25 }} *[https://www.ndtv.com/world-news/syria-army-kurds-push-islamic-state-out-of-hasakeh-city-report-1201578 NDTV Syria army, Kurds Hasakeh City] *[https://web.archive.org/web/20150924132241/http://www.syriahr.com/en/2015/06/ypg-share-in-repelling-an-attack-on-the-city-of-al-hasakah-and-more-than-30-fighters-killed-in-the-clashes/ Syria HR Report] *[https://web.archive.org/web/20150407010624/http://syriahr.com/en/2015/04/jabhat-al-nusra-and-is-take-control-on-90-of-the-yarmouk-camp/ Syria HR Report Yarmouk] *[http://www.syriahr.com/en/?p=37487:Syria HR Report] *[http://aranews.net/2016/02/dozens-of-syrian-army-forces-killed-in-isis-attacks-in-aleppo/ Aranews Syrian Army Aleppo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181018034253/http://aranews.net/2016/02/dozens-of-syrian-army-forces-killed-in-isis-attacks-in-aleppo/ |date=2018-10-18 }} *[https://www.almasdarnews.com/article/cheetah-forces-lift-the-three-year-long-siege-of-the-kuweires-military-airbase/ Almasdarnews Kuweires air base] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181121111401/https://www.almasdarnews.com/article/cheetah-forces-lift-the-three-year-long-siege-of-the-kuweires-military-airbase/ |date=2018-11-21 }} *[https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887324281004578352640821817264 WSJ Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=74932 Syria HR Report] *[https://www.almasdarnews.com/article/isis-captures-the-oil-fields-near-palmyra-while-the-syrian-army-secures-the-ancient-city/ Almasdarnews Syrian army Palmyra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180211170406/https://www.almasdarnews.com/article/isis-captures-the-oil-fields-near-palmyra-while-the-syrian-army-secures-the-ancient-city/ |date=2018-02-11 }} *[http://www.syriahr.com/en/?p=44101 Syria HR Report] *[https://www.almasdarnews.com/article/southfront-400-isis-fighters-87-syrian-soldiers-die-in-aleppo-offensive/ Almasdar News Aleppo Offensive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904154218/https://www.almasdarnews.com/article/southfront-400-isis-fighters-87-syrian-soldiers-die-in-aleppo-offensive/ |date=2019-09-04 }} *[https://www.almasdarnews.com/article/syrian-army-neutralizes-turkish-backed-troops-near-al-bab/ Almasdar News Al-Bab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009014725/https://www.almasdarnews.com/article/syrian-army-neutralizes-turkish-backed-troops-near-al-bab/ |date=2018-10-09 }} *[https://maps.southfront.org/isis-suicide-attack-kills-11-syrian-soldiers-in-aleppo-province/ Southfront Aleppo province] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171009192746/https://maps.southfront.org/isis-suicide-attack-kills-11-syrian-soldiers-in-aleppo-province/ |date=2017-10-09 }} *[http://www.hindustantimes.com/world-news/twin-islamic-state-suicide-attacks-kill-15-in-north-syria/story-b7NvfJ7Y7MS1hdxEoJhjWM.html Hindustantimes Attacks North Syria] *[https://www.almasdarnews.com/article/11-syrian-army-soldiers-killed-isis-suicide-bomber-eastern-aleppo/ Almasdar News Eastern Aleppo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200817195333/https://www.almasdarnews.com/article/11-syrian-army-soldiers-killed-isis-suicide-bomber-eastern-aleppo/ |date=2020-08-17 }} *[https://www.almasdarnews.com/article/isil-suicide-bombing-kills-9-syrian-army-soldiers-east-aleppo/ Almasdar News 9 East Aleppo bombing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181123155637/https://www.almasdarnews.com/article/isil-suicide-bombing-kills-9-syrian-army-soldiers-east-aleppo/ |date=2018-11-23 }} *[https://sputniknews.com/middleeast/201604021037391709-syrian-army-al-qaryatayn/ Sputnik news Al Qaryatayn] *[https://townhall.com/news/politics-elections/2016/03/28/syrian-forces-pursue-campaign-against-islamic-state-after-retaking-palmyra-n2139741 Townhall Palmyra retake] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180807155435/https://townhall.com/news/politics-elections/2016/03/28/syrian-forces-pursue-campaign-against-islamic-state-after-retaking-palmyra-n2139741 |date=2018-08-07 }} *[http://www.almasdarnews.com/article/deir-ezzor-isis-suffers-significant-losses-near-military-airport/ Almasdar News Deir-ezzor losses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190526223711/https://www.almasdarnews.com/article/deir-ezzor-isis-suffers-significant-losses-near-military-airport/ |date=2019-05-26 }} *[http://www.syriahr.com/en/?p=7696 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=43075 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=50788 Syria HR Report] *[https://www.almasdarnews.com/article/us-coalition-knew-bombing-syrian-army-deir-ezzor/ Almasdar News Deir-ezzor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181113031459/https://www.almasdarnews.com/article/us-coalition-knew-bombing-syrian-army-deir-ezzor/ |date=2018-11-13 }} *[http://www.syriahr.com/2017/02/14/أكثر-من-470-مدني-وعنصر-استشهدوا-وقتلوا-خل/ Syria HR Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171018111113/https://www.almasdarnews.com/article/deir-ezzor-isis-suffers-significant-losses-near-military-airport/ |date=2017-10-18 }} *[http://www.syriahr.com/en/?p=74932 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=73818 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=73812 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=74217 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=73842 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=75782 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=76093 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=75450 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=76722 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=76744 Syria HR Report] *[https://twitter.com/QalaatAlMudiq/status/921819464836009984] *[http://www.syriahr.com/en/?p=43075 Syria HR Report] *[https://www.almasdarnews.com/article/isis-launches-major-counter-offensive-syrian-army-western-raqqa/ Almasdarnews ISIS counter offensive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171111153528/https://www.almasdarnews.com/article/isis-launches-major-counter-offensive-syrian-army-western-raqqa/ |date=2017-11-11 }} *[https://www.almasdarnews.com/article/battle-eastern-homs-continues-isis-keeps-attacking-map-update/ Almasdarnews ISIS eastern Homs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161211142606/https://www.almasdarnews.com/article/battle-eastern-homs-continues-isis-keeps-attacking-map-update/ |date=2016-12-11 }} *[http://www.syriahr.com/en/?p=62142 Syria HR Report] *[http://www.syriahr.com/en/?p=66650 Syria HR Report] *[http://www.almasdarnews.com/article/isis-launches-a-large-scale-offensive-in-east-hama/ Almasdarnews east Hama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190612114656/https://www.almasdarnews.com/article/isis-launches-a-large-scale-offensive-in-east-hama/ |date=2019-06-12 }} *[http://english.ahram.org.eg/NewsContent/2/8/106633/World/Region/Battle-for-Syria-gas-field-after-jihadists-execute.aspx Ahram Battle for Syria gas field] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222105908/http://english.ahram.org.eg/NewsContent/2/8/106633/World/Region/Battle-for-Syria-gas-field-after-jihadists-execute.aspx |date=2015-12-22 }} *[http://www.sacbee.com/2014/07/19/6567940/syria-fights-to-free-gas-field.html sacbee Syria fights fo free gas field] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140727102040/http://www.sacbee.com/2014/07/19/6567940/syria-fights-to-free-gas-field.html |date=2014-07-27 }} *[http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Jul-20/264502-60-syria-soldiers-dead-in-battle-with-jihadists-report.ashx Dailystar 60 syria soldiers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190316085536/http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Jul-20/264502-60-syria-soldiers-dead-in-battle-with-jihadists-report.ashx |date=2019-03-16 }} *[https://web.archive.org/web/20140811234117/http://www.syriahr.com/index.php?option=com_news&nid=21153&Itemid=2&task=displaynews Syria HR Report Archive] *[https://web.archive.org/web/20171018112828/http://www.syriahr.com/en/?p=75913 Syria HR Report Archive]</ref> {{بایراقچه|Syrian Kurdistan|size=22px}} '''Syrian Kurdistan:''' * 1,636–1,805 fighters killed<ref>15 killed (31 October 2012),[https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/fighting-erupts-between-syrian-rebels-and-kurds/2012/10/31/fedd811a-239e-11e2-92f8-7f9c4daf276a_story.html] 25 killed (19 November 2012),[http://edition.cnn.com/2012/11/20/world/europe/turkey-syria-violence/] 379 killed (2013),[https://web.archive.org/web/20131227052119/http://anna-news.info/node/13156] 537–706 killed (2014),[http://www.diclehaber.com/en/news/content/view/437247?from=2102159856] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160914160338/http://www.diclehaber.com/en/news/content/view/437247?from=2102159856 |date=2016-09-14 }}[https://web.archive.org/web/20141216111406/http://basnews.com/en/news/2014/12/15/ypg-at-least-2950-is-militants-killed-in-kobani/][http://syriahr.com/en/2014/12/1400-killed-in-80-days-of-clashes-bombardment-and-suicide-explosions-in-ein-al-arabkobane/] 680 killed (2015),{{cite web |url=http://ypgrojava.com/en/2016/01/01/balance-of-the-war-against-hostile-groups-in-rojava-northern-syria-year-2015/ |title=Archived copy |accessdate=2016-03-23 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126073438/http://ypgrojava.com/en/2016/01/01/balance-of-the-war-against-hostile-groups-in-rojava-northern-syria-year-2015/ |archivedate=26 January 2016 |df= }} total of 1,636–1,805 reported killed</ref> {{بایراقچه|عراق کوردیستانی|size=22px}} '''Iraqi Kurdistan:''' * 1,500+ fighters killed<ref name="Iraq 2015: A Catastrophic Normal">{{cite web|url=https://www.iraqbodycount.org/analysis/numbers/2015/|title=Iraq 2015: A Catastrophic Normal|publisher=|accessdate=14 April 2016}}</ref> * 6,000+ fighters wounded<ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/kurds-needs-arms-to-fight-against-isis-2015-6|title=Kurds needs arms to fight against ISIS - Business Insider|date=5 June 2015|work=Business Insider|accessdate=11 June 2015}}</ref> * 52 fighters missing<ref>{{cite web|url=http://rudaw.net/mobile/english/kurdistan/011020153|title=Ministry: 1,300 Peshmerga dead since start of war with ISIS}}</ref> {{بایراقچه|میصر|size=22px}} '''Egypt:''' * 700 security forces killed<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/world/world-news/egypt-isis-attack-kills-15-security-personnel-in-north-sinai/|title=Egypt: ISIS attack kills 15 security personnel in north Sinai|accessdate=20 March 2016}}</ref> {{بایراقچه|چاد|size=22px}} '''Chad:''' * 101 servicemen killed<ref name="news24.com"/><ref>{{cite web|url=https://news.yahoo.com/11-chadian-soldiers-killed-boko-haram-attack-security-093058479.html|title=11 Chadian soldiers killed in Boko Haram attack: army|date=6 October 2015|work=AFP}}</ref> {{بایراقچه|نیجریه|size=22px}} '''Nigeria:''' * 48 servicemen killed<ref>{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/World/Africa/2015/0430/Nigerian-troops-rescue-more-Boko-Haram-captives-from-forest-redoubt-video|title=Nigerian troops rescue more Boko Haram captives from forest redoubt (+video)|author=The Christian Science Monitor|work=The Christian Science Monitor}}</ref><ref name="reuters.com">{{cite news|url=https://af.reuters.com/article/cameroonNews/idAFL6N0WJ4R920150317|title=Boko Haram kills one in north Cameroon attack -army|work=reuters.com|date=17 March 2015|access-date=2018-09-29|archive-date=2018-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123021634/https://af.reuters.com/article/cameroonNews/idAFL6N0WJ4R920150317|url-status=dead|archivedate=2018-11-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181123021634/https://af.reuters.com/article/cameroonNews/idAFL6N0WJ4R920150317}}</ref><ref name="reuters.com1">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2015/07/13/us-cameroon-violence-idUSKCN0PN1B720150713|title=Suicide attacks killed at least 13 in northern Cameroon|work=Reuters|date=13 July 2015|access-date=2018-09-29|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924221132/http://www.reuters.com/article/2015/07/13/us-cameroon-violence-idUSKCN0PN1B720150713|url-status=dead}}</ref><ref name="foxnews.com">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/world/2015/05/18/nigerian-military-claims-destruction-10-boko-haram-camps-in-northeastern-forest/|title=Nigerian military claims destruction of 10 Boko Haram camps|work=Fox News | date=18 May 2015}}</ref> {{بایراقچه|ایران|size=22px}} '''Iran:''' * 35 servicemen killed<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2014/08/03/us-iraq-security-iran-insight-idUSKBN0G30GE20140803|title=Iran's elite Guards fighting in Iraq to push back Islamic State|date=3 August 2014|publisher=Reuters|author=Babak Dehghanpisheh|access-date=2018-09-29|archive-date=2015-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20151009150413/http://www.reuters.com/article/2014/08/03/us-iraq-security-iran-insight-idUSKBN0G30GE20140803|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.navytimes.com/article/20140625/NEWS08/306250077/3-Iranian-troops-killed-attack-near-Iraq-border|archive-url=https://archive.today/20140625184947/http://www.navytimes.com/article/20140625/NEWS08/306250077/3-Iranian-troops-killed-attack-near-Iraq-border|dead-url=yes|archive-date=25 June 2014|title=3 Iranian troops killed in attack near Iraq border|work=Navy Times|author=Amir Vahdat|date=25 June 2014|accessdate=2018-09-29|archivedate=2014-06-25|archiveurl=https://archive.today/20140625184947/http://www.navytimes.com/article/20140625/NEWS08/306250077/3-Iranian-troops-killed-attack-near-Iraq-border}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2014/12/28/Senior-Iranian-military-adviser-killed-in-Iraq.html|title=Senior Iranian military adviser killed in Iraq|author=|date=|work=alarabiya.net}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.middleeasteye.net/news/29-iranian-soldiers-killed-iraq-month-reports-1359968972|title=29 Iranian soldiers killed in Iraq in a month: Reports |date=5 January 2015|publisher=Middle East Eye}}</ref> {{بایراقچه|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|size=22px}} '''United States:''' * 71 servicemen killed<ref>{{cite web|url=http://thehill.com/policy/defense/257737-pentagon-confirms-death-of-us-troop-during-iraq-rescue-mission|title=Pentagon confirms first US combat death against ISIS|first=Kristina|last=Wong|date=22 October 2015|website=thehill.com|accessdate=9 June 2017}}</ref><ref name="defense.gov">{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/isis-islamic-state-us-american-soldier-how-many-deaths-killed-iraq-syria-a7226061.html|title=The Isis-US kill ratio is extremely one-sided|date=5 September 2016|website=independent.co.uk|accessdate=9 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/national/archive/2016/05/american-death-toll-isis/481206/|title=The American Casualties in the Fight Against ISIS|first=Krishnadev|last=Calamur|website=theatlantic.com|accessdate=9 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/world/2017/04/09/us-special-forces-soldier-killed-in-afghanistan-operation-against-isis.html|title=US special forces soldier killed in Afghanistan operation against ISIS|date=9 April 2017|website=foxnews.com|accessdate=9 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/world/2017/04/27/2-us-army-soldiers-killed-fighting-isis-in-afghanistan.html|title=2 US Army soldiers killed fighting ISIS in Afghanistan|date=27 April 2017|website=foxnews.com|accessdate=9 June 2017}}</ref> * 74 servicemen wounded <ref name="defense.gov"/> {{بایراقچه|کامرون|size=22px}} '''Cameroon:''' * 6 servicemen killed<ref name="news24.com">{{cite web|url=http://www.news24.com/Africa/News/Chad-troops-killed-in-Boko-Haram-counter-attack-20150205|title=Chad troops killed in Boko Haram counter-attack|work=News24|accessdate=2018-09-29|archivedate=2015-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706174541/http://www.news24.com/Africa/News/Chad-troops-killed-in-Boko-Haram-counter-attack-20150205}}</ref> {{بایراقچه|تورکیه|size=22px}} '''Turkey:''' * 5 servicemen killed<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/turkey/11758639/Turkey-tanks-open-fire-on-Isil-over-Syria-border-after-soldier-killed.html|title=Turkey tanks open fire on Isil over Syria border after soldier killed|work=The Telegraph|accessdate=24 July 2015|location=London|first=Andrew|last=Marszal|date=23 July 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.dailysabah.com/nation/2014/03/25/isil-connection-in-attack-against-turkish-security-forces|title=ISIL connection in attack against Turkish security forces|work=The Daily Sabah Turkey|accessdate=7 March 2016|date=25 March 2014|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225063357/https://www.dailysabah.com/turkey/2014/03/25/isil-connection-in-attack-against-turkish-security-forces|url-status=dead|archivedate=2018-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225063357/https://www.dailysabah.com/turkey/2014/03/25/isil-connection-in-attack-against-turkish-security-forces}}</ref><ref>{{cite web|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/09/01/Turkish-soldier-killed-in-cross-border-fire-from-ISIS-territory-in-Syria-.html|title=Turkish soldier killed in cross-border fire from ISIS territory in Syria|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-hits-isil-positions-in-northern-iraq-after-turkish-soldier-killed.aspx?pageID=238&nID=96949&NewsCatID=352|title=Turkey hits ISIL positions in northern Iraq after Turkish soldier killed - MIDEAST|publisher=|accessdate=14 April 2016}}</ref> {{بایراقچه|نیجر|size=22px}} '''Niger:''' * 9 servicemen killed<ref>{{cite web|url=https://news.yahoo.com/first-boko-haram-attack-niger-witnesses-000757903.html|title=109 Boko Haram fighters dead' after first attack on Niger|work=AFP|accessdate=6 February 2015}}</ref> {{بایراقچه|عربیستان|size=22px}} '''Saudi Arabia:''' * 3 border guards killed<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-30680099|title=BBC News – Saudi guards killed in attack on Iraq border|author=|date=|work=BBC News}}</ref> {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} '''Russia:''' * 93 servicemen killed<ref>{{cite web|url=http://m.sputniknews.com/middleeast/20160325/1036930112/Russian-Special-Forces-Hero-Killed.html|title=Hero of Russian Special Forces Killed in Syria Operation|date=25 March 2016|publisher=|accessdate=14 April 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-36022273|title=Syria conflict: Russian helicopter crashes, killing two crew|author=BBC News|accessdate=13 April 2016}}</ref><ref name="TASS 4 servicemen">{{cite news|url=http://tass.com/world/931888|title=Four Russian servicemen killed in car blast in Syria|agency=TASS|date=20 February 2017|accessdate=21 February 2017}}</ref><ref name="twenty">{{cite news|url=https://tvrain.ru/news/glava_kabardino_balkarii_podtverdil_gibel_dvadtsatogo_rossijskogo_voennogo_v_sirii-415187/?_branch_match_id=288643821470443681|title=Глава Кабардино-Балкарии подтвердил гибель двадцатого российского военного в Сирии |accessdate=12 August 2016}}</ref> {{بایراقچه|کانادا|size=22px}} '''Canada:''' * 1 serviceman killed<ref name=ajd/> {{بایراقچه|فرانسه|size=22px}} '''France''' * 2 serviceman killed {{بایراقچه|بؤیوک بریتانیا|size=22px}} '''United Kingdom''' * 3 serviceman killed {{بایراقچه|اوردون|size=22px}} '''Jordan:''' * 1 serviceman executed<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31121160|title=Jordan pilot hostage Moaz al-Kasasbeh 'burned alive'|date=3 February 2015|publisher=BBC}}</ref> | casualties2 = {{بایراقچه|داعش}} '''Islamic State of Iraq and the Levant:''' * 80,000+ killed<ref name="once promised">{{cite web|url=http://www.straitstimes.com/world/middle-east/once-promised-paradise-isis-fighters-end-up-in-mass-graves|title=Once promised paradise, ISIS fighters end up in mass graves|author=|publisher=The Straits Times|date=15 October 2017|accessdate=11 December 2017}}</ref> and 32,000+ targets destroyed or damaged in Iraq and Syria<ref name="Airstrikes in Iraq and Syria">{{cite web|url=http://www.defense.gov/News/Special-Reports/0814_Inherent-Resolve|title=Airstrikes in Iraq and Syria|publisher=US Department of Defense|date=30 September 2016|accessdate=21 October 2016}}</ref> * 1,500–2,500 killed in Libya<ref>{{cite web|url=http://www.military.com/daily-news/2017/02/14/specops-commander-60000-isis-fighters-killed-by-us-troops.html|title=SpecOps Commander: 60,000 ISIS Fighters Killed by US Troops|publisher=military.com|date=14 February 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libyaobserver.ly/news/al-ghasri-2500-radicals-were-killed-sirte-battle|title=Al-Ghasri: 2500 IS radicals were killed in Sirte battle|publisher=Libya Observer|date=19 December 2016|accessdate=11 November 2016|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220235956/https://www.libyaobserver.ly/news/al-ghasri-2500-radicals-were-killed-sirte-battle|url-status=dead|archivedate=2016-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220235956/https://www.libyaobserver.ly/news/al-ghasri-2500-radicals-were-killed-sirte-battle}}</ref> * 974 killed in Philippines * 300 killed in Afghanistan<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-usa-islamic-state-idUSKCN10L14B|title=U.S. says 300 Islamic State fighters killed in Afghan operation|publisher=|accessdate=10 August 2016}}</ref> * 131+ killed in Egypt<ref name="Egyptianair">{{cite web|title=Egyptian air strikes in Libya kill dozens of Isis militants |url=https://www.theguardian.com/world/2015/feb/16/egypt-air-strikes-target-isis-weapons-stockpiles-libya|newspaper=[[The Guardian]]|accessdate=17 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mcclatchydc.com/2015/03/14/259788/islamic-state-fighting-in-libyas.html|title=SIRTE, Libya: Islamic State fighting in Libya's Sirte claims at least 19 lives - Middle East - McClatchy DC|work=McClatchy DC|accessdate=23 June 2015|archivedate=2015-06-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150623103603/http://www.mcclatchydc.com/2015/03/14/259788/islamic-state-fighting-in-libyas.html}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.middleeasteye.net/news/us-jets-bomb-islamic-state-site-libya-reports-612097892|title=US jets target senior IS leader in attack on Libya camp|work=Middle East Eye|accessdate=14 April 2016}}</ref> ---- {{Flagicon image|Flag of Jihad.svg|size=22px}} '''[[al-Qaeda]]:''' * 298+ killed<ref name="10,700persons">{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=79228|title=About 3 thousand citizens were killed by the International Coalition warplanes in Syria within about 10700 persons who were killed during 38 months of their military operations in Syria|work=SOHR|date=23 November 2017|accessdate=11 December 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.defense.gov/News/Article/Article/1055727/us-airstrike-kills-more-than-100-al-qaida-fighters-in-syria|title=U.S. Airstrike Kills More Than 100 al-Qaida Fighters in Syria|work=[[US Department of Defense]]|date=20 January 2017}}</ref> '''[[Jaysh al-Sunna]]:''' * 10 killed<ref name="10,700persons"/> ---- 85,000+ militants killed | casualties3 = 13,568 Iraqi and Syrian civilians killed by ISIL<ref name="Iraq 2015: A Catastrophic Normal"/><ref>{{cite web|url=https://www.iraqbodycount.org/analysis/numbers/2014/|title=Iraq 2014: Civilian deaths almost doubling year on year|publisher=|accessdate=14 April 2016}}</ref><ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=44636 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170410050120/http://www.syriahr.com/en/?p=44636 |dead-url=yes |archive-date=10 April 2017 |title=2142 civilian citizens among the 4000 people executed by the "Islamic state" during the 20th month of announcing the "Caliphate State" in Syria |publisher=SOHR |accessdate=1 March 2016 }}</ref><br>2,500 civilians killed by Coalition airstrikes in Iraq and Syria<ref>"[https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2017/03/24/airstrike-monitoring-group-overwhelmed-by-claims-of-u-s-caused-civilian-casualties/ Airstrike monitoring group overwhelmed by claims of U.S.-caused civilian casualties]". ''The Washington Post''. 24 March 2017.</ref><ref>"[http://www.abc.net.au/7.30/content/2017/s4636101.htm Is the Australia Defence Force transparent enough about its role in Iraq and Syria?]". ABC News. 14 March 2017.</ref><br>2,142 civilians killed by ISIL in Syria<ref name="auto1"/><br> 7 civilians killed by airstrikes in Libya<ref>{{cite web|title=Civilians killed as Egypt launches air strikes in Libya |url=http://www.aljazeera.com/news/2015/02/egypt-bombs-isil-targets-libya-mass-beheadings-150216063339037.html|publisher=[[Al Jazeera English]]|accessdate=17 February 2015}}</ref><br> 650+ civilians killed by ISIL outside Iraq and Syria 7,600,000 Syrian civilians displaced<ref name="International Business Times">{{cite web|title=Isis: Worst refugee crisis in a generation as millions flee Islamic State in Iraq and Syria |url=http://www.ibtimes.co.uk/isis-worst-refugee-crisis-generation-millions-flee-islamic-state-iraq-syria-1506613|publisher=International Business Times|accessdate=10 July 2015}}</ref><br>3,300,000 Iraqi civilians displaced<ref name="International Business Times"/>|{{بایراق|کانادا|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> <small>'''Support:'''</small> {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Military aid:</small> |{{بایراق|آلبانی|size=22px}}<ref name="Besar Likmeta" /> |{{بایراق|بوسنی و هرزقووین|size=22px}}<ref name="Armed Forces of Bosnia and Heregovina will donate 15 million bullets to Iraq." /> |{{بایراق|بولغاریستان|size=22px}}<ref name="autogeneratedlv"/> |{{بایراق|کروواسی|size=22px}}<ref name="jutarnji1"/> |{{بایراق|قیبریس جومهوریتی|size=22px}}<ref name="reuters1"/> |{{بایراق|چک جومهوریتی|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|ایستونی|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|کانادا|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|یونان|size=22px}}<ref name="Greek Reporter" /> |{{بایراق|ماجاریستان|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|ایتالیا|size=22px}}<ref name="corriere1"/><ref name="huffingtonpost1"/> |{{بایراق|کویت|size=22px}}<ref name="aljazeera1"/> |{{بایراق|لوبنان|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|ناتو|size=22px}} |{{بایراق|ایسپانیا|size=22px}} |{{بایراق|سنقاپور|size=22px}}<ref name="channelnewsasia1"/> |Unnamed Middle Eastern countries<ref name="online.wsj.com" /> |Unnamed Eastern European countries<ref name="online.wsj.com"/><ref name="weaver1"/>}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Humanitarian aid:</small> |{{بایراق|اوروپا بیرلیگی|size=22px}} |{{بایراق|اوتریش|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|اندونزی|size=22px}} |{{بایراق|Ireland|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|ژاپون|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|لوکزامبورق|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|نیوزیلند|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|لهیستان|size=22px}}<ref name="autogenerated1"/> |{{بایراق|ایسلوواکی|size=22px}}<ref name="rousek1"/> |{{بایراق|ایسلوونی|size=22px}}<ref name="state1"/> |{{بایراق|جنوبی کوره|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> |{{بایراق|سوئد|size=22px}}<ref name="thelocal.se" /> |{{بایراق|تایوان|size=22px}}<ref name=WP_coalition_list /> }} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Intelligence aid:</small> |{{بایراق|ايسرائيل|size=22px}}<ref name="israelnationalnews1"/> }} ---- '''[[Russia–Syria–Iran–Iraq coalition|RSII coalition]]''':<br> {{بایراقچه|روسیه|size=22px}} [[روسیه]] <small>(airstrikes)</small><ref name="autogenerated2"/><ref name="lenta1"/><ref name="sputniknews1"/><ref name="autogenerated3"/><ref name="rambler1"/> <br>{{بایراق|سوریه|size=22px}} <br>{{بایراق|ایران|size=22px}}<ref name="foreignpolicy1"/> <br>{{بایراق|عراق|size=22px}}<br/> *{{Flagicon image|Popular Mobilization Forces (Iraq) logo.jpg}} [[al-Hashd al-Shaabi|Iraqi Shia militias]] <small>(see below)</small> {{بایراق|Hezbollah|size=22px}}<ref name="csmon" /><ref name="alarabiya1"/> ---- '''Local forces:''' {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Local forces in Iraq:<br><!--Please do not add misc local militias that are not directly supported by intervening nations--></small> |{{بایراقچه|عراق|size=22px}} [[عراق]] Government<small> (supported by U.S. and RSII coalitions)</small> |[[Popular Mobilization Forces (Iraq)|Shi'a militias]]: <small>(supported by Iran)</small><ref name="12Julynytimes" /> *[[Asa'ib Ahl al-Haq]] *{{Flagicon image|Badr Organisation Military flag.svg|size=22px}} [[Badr Organization]] *{{Flagicon image|Kata'ib Hezbollah flag.svg|size=22px}} [[Kata'ib Hezbollah]] *{{Flagicon image|Flag of Promised Day Brigades.svg|size=22px}} [[Promised Day Brigade]] |{{بایراقچه|عراق کوردیستانی|size=22px}} [[عراق کوردیستانی]] |[[File:Flag of Iraq Turkmen Front.svg|border|22px]] [[Iraqi Turkmen Front]] <small>(supported by Turkey)</small> |{{Flagicon image|Flag of the Assyrians (gold and blue Assur).svg|size=22px}} [[Nineveh Plain Protection Units]]}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>Local forces in Syria:<!--Please do not add other civil war participants that are not directly supported by intervening nations, that includes the Syrian government per talk page discussions--><br></small> |{{بایراق|سوریه|size=22px}} <small>(supported by Russia and Iran)</small> |{{Flagicon image|Flag of Syria (2025-).svg}} [[Syrian Opposition]] <small>(U.S. & allies)</small> |{{بایراقچه|Syrian Kurdistan|size=22px}} [[Syrian Kurdistan]] <small>(U.S. & allies, Russia & foreign Kurds)</small> [[File:Flag of Syrian Turkmens (variant 2).svg|border|22px]] [[Syrian Turkmen Brigades]] <small>(supported by Turkey)</small>}} {{Collapsible list |bullets=yes |title=<small>[[Syrian Civil War spillover in Lebanon|Local forces in Lebanon]]:</small> |{{بایراق|لوبنان|size=22px}} |{{بایراق|Hezbollah|size=22px}} |{{Flagicon image|Flag_of_the_Lebanese_Communist_Party.svg|size=22px}}[[Lebanese Communist Party]]}} ---- '''[[February 2015 Egyptian airstrikes in Libya|Egyptian-led intervention]]:''' <small>(in Libya)</small><br/> {{بایراق|میصر|size=22px}}<br> {{بایراق|لیبی|size=22px}}<br> ---- '''[[بوکو حرام آیاقلانماسی]]:'''<br /> <small>([[Boko Haram]] joined ISIL in 2015)</small> '''{{بایراق|نیجریه|size=22px}}'''<br />{{بایراق|کامرون|size=22px}}<br />{{بایراق|چاد|size=22px}}<br />{{بایراق|نیجر|size=22px}}<br />{{بایراق|بوروندی|size=22px}}<br /> {{بایراق|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|size=22px}}<br /><small>''See also: [[بوکو حرام آیاقلانماسی]]''</small> ---- {{بایراق|الجزاییر|size=22px}}<ref name="ibtimes1"/> ---- {{Collapsible list |title=[[Islamic Military Alliance]]: |bullets=yes |{{بایراق|بحرئین|size=22px}} |{{بایراق|بنقلادش|size=22px}} |{{بایراق|بنین|size=22px}} |{{بایراق|چاد|size=22px}} |{{بایراق|کومور آدالاری|size=22px}} |{{بایراق|فیل دیشی ساحیلی|size=22px}} |{{بایراق|جیبوتی|size=22px}} |{{بایراق|میصر|size=22px}} |{{بایراق|قابون|size=22px}} |{{بایراق|قینه|size=22px}} |{{بایراق|اوردون|size=22px}} |{{بایراق|کویت|size=22px}} |{{بایراق|لوبنان|size=22px}} |{{بایراق|لیبی|size=22px}} |{{بایراق|مالدیو|size=22px}} |{{بایراق|مالی|size=22px}} |{{بایراق|مالزی|size=22px}} |{{بایراق|مراکش|size=22px}} |{{بایراق|موریتانی|size=22px}} |{{بایراق|نیجر|size=22px}} |{{بایراق|نیجریه|size=22px}} |{{بایراق|پاکیستان|size=22px}} |{{بایراق|قطر|size=22px}} |{{بایراق|عربیستان|size=22px}} |{{بایراق|سنقال|size=22px}} |{{بایراق|سیرالئون|size=22px}} |{{بایراق|سومالی|size=22px}} |{{بایراق|سودان|size=22px}} |{{بایراق|تورکیه|size=22px}} |{{بایراق|توقو|size=22px}} |{{بایراق|تونیس|size=22px}} |{{بایراق|ایمارات|size=22px}} |{{بایراق|یمن|size=22px}} }}|Contingents }} '''''ایسلام دؤولتی علیهینه ساواش موداخیله''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: International military intervention against ISIL) [[سوریه ایچ ساواشی]]نین بیر قیسمی‌دیر. [[عراق]] و [[سوریه]] و [[لیبی]] و [[نیجریه]] و [[افغانیستان]] و [[گونئی دوغو آسیا]] یئرینده اوز وئرمیش‌دیر == گؤرونتولر == <gallery> file:Seal of Combined Joint Task Force – Operation Inherent Resolve.svg file:Flag of Syrian Turkmens (variant 2).svg file:United States humanitarian airdrop over Iraq, Aug. 8, 2014.jpg file:President Obama Makes a Statement on Iraq - 080714.ogv file:US AirStrikes in Iraq Map.png file:VIDEO OF U.S. MILITARY F-A-18 HORNET STRIKES IN IRAQ, AUG. 8(1).webm file:RAF CONDUCTS FIRST AIR STRIKES OF IRAQ MISSION MOD 45158635.jpg file:Operation Inherent Resolve 150304-F-MG591-123.jpg file:Combined Air and Space Operations Center 151007-F-MS415-015.jpg file:USS Philippine Sea (CG-58) launches Tomamhawk missiles in September 2014.jpg file:Destroyed neighborhood in Raqqa.png file:Vladimir Putin and Barack Obama (2015-09-29) 04.jpg file:USS Wasp conducts flight operations. (29091917825).jpg file:24 December 2016 CJCS USO Holiday Tour PT. 2 161224-D-PB383-080 (31850877755).jpg </gallery> == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:ایسلام دؤولتی علیهینه ساواش موداخیله]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =International military intervention against ISIL | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ساواش-قارالاما}} {{Authority control}} ایسلام دؤولتی علیهینه ساواش موداخیله [[بؤلمه:ساواشلار]] [[بؤلمه:۲۰۱۴-جو ایلده عراق]] [[بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلده عراق]] [[بؤلمه:۲۰۱۶-جی ایلده عراق]] [[بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:عراقین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:داعشین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:بوکو حرام آیاقلانماسی]] ka2mrzkmk0tm54t90uq9ecl78tp47cv 0 300345 1591807 1565815 2026-08-16T08:39:01Z Eloir 62974 1591807 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Galp | logo = Galp Logo 2024.svg | type = [[S.A. (corporation)|Sociedade Anónima]] | traded_as = {{Euronext|GALP}} | key_people = [[Paula Amorim]] <small>([[Chairman]])</small>, Carlos Gomes da Silva <small>([[chief executive officer|CEO]])</small> | industry = [[Petroleum industry]] | products = [[Gasoline|Oil and gas]] [[Hydrocarbon exploration|exploration]] and [[Extraction of petroleum|production]], [[natural gas]] transportation and distribution, [[Oil refinery|oil refining]], [[electricity generation]] | services = [[Filling station|Fuel stations]][[Home services|Natural gas heating]] | revenue = [[Euro|€]]15.204 billion <small>(2017)</small> <ref name="galp.com">https://www.galp.com/corp/Portals/0/Recursos/Investidores/SharedResources/Relatorios/EN/Annual_Report_and_Accounts_Galp_2017.pdf</ref> | operating_income = €1.063 million <small>(2017)</small> <ref name="galp.com"/> | net_income = €602 million <small>(2017)</small> <ref name="galp.com"/> | assets = €12.358 billion <small>(end 2017)</small><ref name="galp.com"/> | equity = €6.080 billion <small>(end 2017)</small><ref name="galp.com"/> | num_employees = 6,389 <small>(2017)</small><ref name="galp.com"/> | foundation = 1999 | location = [[لیسبون]], [[پورتوقال]] | homepage = [http://www.galp.com www.galp.com] }} '''قالپ''' ([[اینگیلیسجه]]: Galp Energia) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت [[پترولیوم]] ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۶٬۳۸۹ نفر اوْلوب. == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Galp Energia|Galp Energia]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Galp Energia | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{شیرکت-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:شیرکت‌لر]] szwy4zvt6t42i3swr1lk85z0satzolm 0 325721 1591774 1547823 2026-08-15T14:08:03Z Zafer 230 Photo changed 1591774 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name = Talisca |image = Talisca 94 Fenerbahçe 20260805 (8) (cropped).JPG |image_size = 350 |caption = Talisca with [[فنرباغچه فوتبال کولوبو]] |fullname = Anderson Souza Conceição |height = 1.91 m |birth_date = {{Birth date and age|1994|2|1|df=y}} |birth_place = [[Feira de Santana]], Brazil |currentclub = [[قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو|قوانقژو اورقراند تائوبائو]] |clubnumber = 24 |position = [[Midfielder#Attacking midfielder|Attacking midfielder]], [[Forward (association football)|Forward]] |youthyears1 = 2007 | youthclubs1 = [[واسکو دوقاما ایدمان کولوبو|واسکو دوقاما]] |youthyears2 = 2009–2013 | youthclubs2 = [[باهیا فوتبال کولوبو|باهیا]] |years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[باهیا فوتبال کولوبو|باهیا]] | caps1 = 30 | goals1 = 4 |years2 = 2014–2018 | clubs2 = [[بنفیکا فوتبال کولوبو|بنفیکا]] | caps2 = 52 | goals2 = 12 |years3 = 2016–2018 | clubs3 = → [[بشیکتاش فوتبال کولوبو|بشیکتاش]] (loan) | caps3 = 55 | goals3 = 27 |years4 = 2018 | clubs4 = → [[قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو|قوانقژو اورقراند تائوبائو]] (loan) | caps4 = 14 | goals4 = 14 |years5 = 2018– | clubs5 = [[قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو|قوانقژو اورقراند تائوبائو]] | caps5 = 4 | goals5 = 2 |nationalyears1 = 2013 | nationalteam1 = [[Brazil national under-20 football team|Brazil U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 |nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Brazil national under-23 football team|Brazil U23]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 1 |club-update = 11 November 2018 |nationalteam-update = 29 March 2015 }} '''تالیسکا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Talisca) (دوْغوم:{{Birth date and age|1994|2|1|df=y}} [[Feira de Santana]]) بیر فوتبالیست. [[قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو]] و [[برزیل]] میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و [[هافبک]] موقعیتینده اوْیناییب. ==اوْیونلاری== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|کولوب !rowspan="2"|سیزون !colspan="3"|لیق !colspan="2"|National Cup !colspan="2"|League Cup !colspan="2"|Continental !colspan="2"|Other !colspan="2"|توْپلام |- !لیق!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل |- |rowspan="3"|[[باهیا فوتبال کولوبو|باهیا]] |2013 |rowspan="2"|[[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão]] |21||2||1||0||colspan="2"|—||3||0||13||1||38||3 |- |2014 |9||2||4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||17||6||30||8 |- !colspan="2"|توْپلام !30!!4!!5!!0!!—!!—!!3!!0!!30!!7!!68!!11 |- |rowspan="3"|[[بنفیکا فوتبال کولوبو|بنفیکا]] |[[2014–15 S.L. Benfica season|2014–15]] |[[Primeira Liga]] |32||9||2||0||3||1||6||1||1{{efn|Appearance in the [[2014 Supertaça Cândido de Oliveira|Supertaça Cândido de Oliveira]]}}||0||44||11 |- |[[2015–16 S.L. Benfica season|2015–16]] |Primeira Liga |20||3||2||0||4||4||5||2||1{{efn|Appearance in the [[2015 Supertaça Cândido de Oliveira|Supertaça Cândido de Oliveira]]}}||0||32||9 |- !colspan="2"|توْپلام !52!!12!!4!!0!!7!!5!!11!!3!!2!!0!!76!!20 |- |rowspan="3"|[[بشیکتاش فوتبال کولوبو|بشیکتاش]] |[[2016–17 Beşiktaş J.K. season|2016–17]] |rowspan="2"|[[Süper Lig]] |22||13||2||1||colspan="2"|—||9||3||0||0||33||17 |- |[[2017–18 Beşiktaş J.K. season|2017–18]] |33||14||5||2||colspan="2"|—||7||4||0||0||45||20 |- !colspan="2"|توْپلام !55!!27!!7!!3!!0!!0!!16!!7!!0!!0!!78!!37 |- |rowspan="1"|[[قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو|قوانقژو اورقراند تائوبائو]] |[[2018 Guangzhou Evergrande Taobao F.C. season|2018]] |[[Chinese Super League]] |18||16||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||18||16 |- !colspan="3"|Career total !155!!59!!16!!3!!7!!5!!30!!10!!32!!7!!240!!84 |} {{notelist}} == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Talisca | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{فوتبالیست-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:فوتبال اویونچولاری]] n3ec4n161g8oxoptgao8pwieba3ru9i 0 328715 1591785 1164100 2026-08-15T21:03:46Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591785 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Carlos Lapetra | image = | fullname = Carlos Lapetra Coarasa | birth_date = {{birth date|1938|11|29|df=y}} | birth_place = [[ساراقوسا]], [[ایسپانیا]] | death_date = {{death date and age|1995|12|24|1938|11|29|df=y}} | death_place = Zaragoza, Spain | height = {{height|m=1.69|precision=0}} | position = [[Forward (association football)|Forward]] | youthyears1 = | youthclubs1 = SEU Madrid | years1 = 1958–1959 | clubs1 = [[CD Guadalajara (Spain)|Guadalajara]] | caps1 = | goals1 = | years2 = 1959–1969 | clubs2 = [[رئال ساراقوسا فوتبال کولوبو|رئال ساراقوسا]] | caps2 = 194 | goals2 = 38 | totalcaps = | totalgoals = | nationalyears1 = 1963–1966 | nationalteam1 = [[ایسپانیا میلّی فوتبال تیمی|ایسپانیا]] | nationalcaps1 = 13 | nationalgoals1 = 1 }} '''کارلوس لاپترا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Carlos Lapetra) (دوْغوم:{{birth date|1938|11|29|df=y}} [[ساراقوسا]]) بیر فوتبالیست. [[هوجومچو]] موقعیتینده اوْیناییب. ==اوْیونلاری== {| class="wikitable" style="font-size:100%" |+ ! # !! Date !! Venue !! Opponent !! Score !! Result !! Competition |- | 1. || 27 October 1965 || [[Ramón Sánchez Pizjuán Stadium|Sánchez Pizjuán]], [[سویا (شهر)]], [[ایسپانیا]] || {{fb|IRL}} || '''4'''–1 || 4–1 || [[1966 FIFA World Cup qualification (UEFA)#Group 9|1966 World Cup qualification]]<ref>{{cite web|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1965/10/28/pagina-3/927112/pdf.html|title=España, 4 – Irlanda, 1|trans-title=Spain, 4 – Ireland, 1|newspaper=Mundo Deportivo|language=es|date=28 October 1965|accessdate=27 April 2018|archivedate=2018-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180427184055/http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1965/10/28/pagina-3/927112/pdf.html}}</ref> |} == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Carlos Lapetra | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{فوتبالیست-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:فوتبال اویونچولاری]] [[بؤلمه:۱۹۳۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:رئال ساراقوسا کولوبونون اویونچولاری]] [[بؤلمه:یوفا یورو ۱۹۶۴ اویونچولاری]] [[بؤلمه:۱۹۶۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری]] epg60nbdhlb51hx6yptrlt2qx50un25 0 484453 1591813 1559216 2026-08-16T09:47:29Z Taha el Irano 53385 /* */ 1591813 wikitext text/x-wiki '''اؤزگورلوک'''، '''ارکینلیک''' یوخسا '''آزادلیق''' _ اساساً موختلیف حال‌لار (پروسئسلر/حادیثه‌لر) آراسیندا هئچ بیر تزییق اوْلمادان فردی سئچیم ایمکانی‌دیر. عومومی شکیلده قرار قبول ائدن سوبیئکتین وضعیَّتی‌نی گؤستریر. == قایناقلار == {{Stub}} [[بؤلمه:فلسفه]] [[بؤلمه:ایجتیماع]] [[بؤلمه:اینسانلار]] 1no8c6dashul1pfvx36w0i5swf7resy 0 498099 1591777 1575846 2026-08-15T14:49:01Z Zafer 230 Photo changed 1591777 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Çağlar Söyüncü | image = Çağlar Söyüncü 4 Fenerbahçe 20260805 (1) (cropped).JPG | image_size = | caption = Söyüncü with [[فنرباغچه فوتبال کولوبو]] in 2026 | fullname = Çağlar Söyüncü<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/august-2018.ashx |title=List of Players under Written Contract Registered Between 01/08/2018 and 31/08/2018 |publisher=The Football Association |format=PDF |page=12 |accessdate=18 June 2019}}</ref> | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1996|5|23|df=y}}<ref name="TFF Birthday">{{cite news|first=|last=|authorlink=|author=|coauthors=|curly=|title=Çağlar Söyüncü'nün doğum günü kutlandı|url=https://www.tff.org/default.aspx?pageID=202&ftxtID=29330|format=|agency=|work=|publisher=[[Turkish Football Federation]]|location=|id=|pages=|page=|date=25 May 2018|accessdate=8 November 2019|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20191108132120/https://www.tff.org/default.aspx?pageID=202&ftxtID=29330|archivedate=2019-11-08|quote=|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/26216/%C3%87aglar-S%C3%B6y%C3%BCnc%C3%BC/overview |title=Çaglar Söyüncü: Overview |publisher=Premier League |accessdate=18 June 2019 |archivedate=2021-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210610181117/https://www.premierleague.com/players/26216/%C3%87aglar-S%C3%B6y%C3%BCnc%C3%BC/overview }}</ref> | birth_place = [[ایزمیر]], Turkey | height = 1.85 m<ref>{{cite web |url=https://www.lcfc.com/players/26216/Caglar-Söyüncü/profile |title=Çaglar Söyüncü |publisher=Leicester City F.C. |accessdate=18 June 2019}}</ref> | position = [[مودافع]] | currentclub = [[فنرباغچه فوتبال کولوبو]] | clubnumber = 4 | youthyears1 = 2006–2011 | youthclubs1 = Menemen Belediyespor | youthyears2 = 2011–2013 | youthclubs2 = [[Bucaspor]] | youthyears3 = 2013–2014 | youthclubs3 = Gümüşorduspor | years1 = 2014–2016 | clubs1 = [[Altınordu F.K.|Altınordu]] | caps1 = 34 | goals1 = 2 | years2 = 2016–2018 | clubs2 = [[فرایبورق ایدمان کلوبو]] | caps2 = 50 | goals2 = 1 | years3 = 2018– | clubs3 = [[لستر سیتی فوتبال کولوبو|لستر سیتی]] | caps3 = 21 | goals3 = 1 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Turkey national youth football team|Turkey U18]] | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2015 | nationalteam2 = [[Turkey national youth football team|Turkey U19]] | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2015 | nationalteam3 = [[Turkey national under-20 football team|Turkey U20]] | nationalcaps3 = 3 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2015 | nationalteam4 = [[Turkey national under-21 football team|Turkey U21]] | nationalcaps4 = 1 | nationalgoals4 = 0 | nationalyears5 = 2016– | nationalteam5 = [[Turkey national football team|Turkey]] | nationalcaps5 = 28 | nationalgoals5 = 1 | medaltemplates = | club-update = 13:20, 16 November 2019 (UTC) | nationalteam-update = 19:19, 14 November 2019 (UTC) }} '''چالار سویونجو''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Çağlar Söyüncü) تورکیه‌لی فوتبال اوْیونچوسو. [[تورکیه]] میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و [[مودافع]] موقعیتینده اوْیناییب. ==اوْیونلاری== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !rowspan=2|تیم !rowspan=2|فصل !colspan=3|لیگ !colspan=2|National Cup !colspan=2|لیگ کاپ !colspan=2|Other !colspan=2|توْپلام |- !Division!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل |- |rowspan=3|[[Altınordu S.K.|Altınordu]] |[[2014–15 TFF First League|2014–15]] |[[TFF First League]] |4||0||6||0||colspan=4|—||10||0 |- |[[2015–16 TFF First League|2015–16]] |TFF First لیگ |30||2||0||0||colspan=4|—||30||2 |- !colspan=2|توْپلام !34!!2!!6!!0!!colspan=4|—!!40!!2 |- |rowspan=3|[[فرایبورق ایدمان کلوبو]] |[[2016–17 SC Freiburg season|2016–17]] |[[بوندسلیقا]] |24||0||1||0||colspan=4|—||25||0 |- |[[2017–18 SC Freiburg season|2017–18]] |Bundesliga |26||1||2||0||colspan=2|—||2{{Efn|name=UEL|Appearances in [[یوفا آوروپا لیقا‌سی]]}}||0||30||1 |- !colspan=2|توْپلام !50!!1!!3!!0!!colspan=2|—!!2!!0!!55!!1 |- |rowspan=3|[[لستر سیتی فوتبال کولوبو|لستر سیتی]] |[[2018–19 Leicester City F.C. season|2018–19]] |[[اینگیلیس پرمیر لیگ]] |6||0||0||0||2||0||colspan=2|—||8||0 |- |[[2019–20 Leicester City F.C. season|2019–20]] |Premier لیگ |12||1||0||0||1||0||colspan=2|—||13||1 |- !colspan=2|توْپلام !18!!1!!0!!0!!3!!0!!0!!0!!21!!1 |- !colspan=3|Career توْپلام !102!!4!!9!!0!!3!!0!!2!!0!!116!!4 |} == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Çağlar Söyüncü | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{فوتبالیست-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:فوتبال اویونچولاری]] sn46h98dzgopknqt2zdmgyzg0x8afvc 0 521541 1591814 1571808 2026-08-16T09:58:35Z Taha el Irano 53385 /* */ 1591814 wikitext text/x-wiki [[File:Woman in a V-Neck T-Shirt.jpg|thumb|بیر خانیم نازیک و چهرایی تی‌شرت گئییب]] [[File:Leipzig2012.jpg|thumb|[[لایپزیق]] شهرینده تی‌شرت گونو]] '''تی شرت''' یا دا T-shirt — بیرتۆر [[کؤینک]]<nowiki/>‌دیر. تی-شرت اَیینین اۆست طرفینی توتار و معمولدا [[دوگمه]]<nowiki/>سیز و قیساقول و دستک‌سیزدیر. باشدا تی‌شرتلر کؤینک آلت [[پالتار]]ی ایدی و سون ایللرده مودل‌لری چوخالدی و ائشیک پالتاری دا اولدو. تی‌شرت معمولدا اوجوزلو [[پامبیق|کتان]] و ایشیقلی و کئش پارچادان تیکیلر. اونون پارچاسینی یوماق قوْلای‌دیر. کتان یا [[پامبیق]] کئش کیمی و خانیملار جورابی پارچاسیندان اولابیلر. == قایناق == https://en.wikipedia.org/wiki/T-shirt [[بؤلمه:پالتار]] p7tg2jormghi2ba22trowzj0cwys03o 0 530596 1591778 1286363 2026-08-15T14:56:57Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591778 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Frank O'Bannon |image = Reading Day at the Residence (cropped).jpg |caption = O’Bannon in 1999 |order = 47th [[Governor of Indiana]] |lieutenant = [[Joe E. Kernan|Joe Kernan]] |term_start = January 13, 1997 |term_end = September 13, 2003 |predecessor = [[Evan Bayh]] |successor = Joe Kernan |office1 = 46th [[Lieutenant Governor of Indiana]] |governor1 = Evan Bayh |term_start1 = January 9, 1989 |term_end1 = January 13, 1997 |predecessor1 = [[John Mutz]] |successor1 = Joe Kernan |state_senate2 = Indiana |district2 = 47th |term_start2 = November 3, 1982 |term_end2 = December 1, 1988 |predecessor2 = Michael Charles Kendall<ref name="capitolandwashington.com">{{cite web|url=http://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/|title=List of All Offices and Office Holders|date=5 March 2015|publisher=|accessdate=2020-03-16|archivedate=2020-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201116175912/https://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/}}</ref> |successor2 = [[Richard D. Young]] |state_senate3 = Indiana |district3 = 46th |term_start3 = November 8, 1972 |term_end3 = November 3, 1982 |predecessor3 = ''Constituency established''<ref name="capitolandwashington.com"/> |successor3 = Clay Patterson Baird |state_senate4 = Indiana |district4 = 29th |term_start4 = November 4, 1970 |term_end4 = November 8, 1972 |predecessor4 = Robert O'Bannon<ref name="capitolandwashington.com"/> |successor4 = Leslie Duvall |birth_name = Frank Lewis O'Bannon |birth_date = {{birth date|1930|1|30}} |birth_place = [[لوئیزویل، کنتاکی]], [[کنتاکی ایالتی]], [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکا]] |death_date = {{nowrap|{{death date and age|2003|9|13|1930|1|30}}}} |death_place = [[شیکاقو]], [[ایلینوی ایالتی]], [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکا]] |party = [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین دموکرات حزبی|دموکرات]] |spouse = [[Judy O'Bannon|Judy Asmus]] {{Small|(1957–2003; his death)}} |education = [[Indiana University Bloomington|Indiana University, Bloomington]] {{Small|([[Bachelor of Arts|BA]], [[Juris Doctor|JD]])}} <!-- RELIGION REMOVED PER PROJECT-WIDE CONSENSUS AT THE VILLAGE PUMP. https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Village_pump_(policy)/Archive_126#RfC:_Religion_in_biographical_infoboxes --> |allegiance = {{flag|United States}} |branch = {{flag|United States Air Force}} |serviceyears = 1952–1954 |battles = [[کوره ساواشی]] }} # '''فرانک او'بانون''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]:Frank O'Bannon) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[سیاستچی]] و [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین دموکرات حزبی|دموکرات]] حزبینین عوضوو. [[لوئیزویل، کنتاکی|لوئیزویل]] شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. == گؤرونتولر == <gallery> File:Statehouse 002.jpg File:Frank O'Bannon (grave).jpg </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} {{Authority control}} [[بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:۲۰۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر]] [[بؤلمه:ایندیانا دموکراتلاری]] rk5sbrxll5bmh16u1wb0j181w8tmji3 0 532004 1591799 1285805 2026-08-16T05:05:14Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Congressman | name = H. Joel Deckard | image name =H Joel Deckard.png | image_size=180px |birth_name=Huey Joel Deckard | birth_date={{birth date|1942|3|7|mf=y}} | birth_place =[[واندالیا، ایلینوی]], [[ایلینوی ایالتی]] | death_date={{nowrap|{{death date and age|2016|9|6|1942|3|7}}}} | death_place =[[مک‌کینی، تکزاس]] | restingplace = | restingplacecoordinates = | state1 = [[ایندیانا ایالتی]] | district1 = [[Indiana's 8th congressional district|8th]] | term_start1 = January 3, 1979 | term_end1 = January 3, 1983 | preceded1 = [[David L. Cornwell]] | succeeded1 = [[Frank McCloskey]] | state_house2 = Indiana | state2 = Indiana | district2 = 73rd | term_start2 = November 8, 1972 | term_end2 = November 6, 1974 | preceded2 = | succeeded2 = [[Lindel Hume]]<ref>{{cite web|url=http://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/173/|title=List of All Offices and Office Holders|date=5 March 2015|publisher=|accessdate=2020-03-16|archivedate=2019-11-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191114061356/https://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/173/}}</ref> | state_house3 = Indiana | state3 = Indiana | district3 = 38th | term_start3 = November 9, 1966 | term_end3 = November 8, 1972 | preceded3 = | succeeded3 = Leo A. Voisard<ref>{{cite web|url=http://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/138/|title=List of All Offices and Office Holders|date=5 March 2015|publisher=|accessdate=2020-03-16|archivedate=2019-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190320212057/http://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/138/}}</ref> | party =[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی]], [[Reform Party of the United States of America|Reform Party]] | spouse = Jennie Redman | children = one daughter | committees= }} | alma_mater = [[University of Evansville]] | profession = television executive | religion = | branch= [[National Guard of the United States|National Guard]] | unit = [[Indiana National Guard|Indiana]] | rank = | serviceyears= 1966 to 1982 }} [[File:Reagan Contact Sheet BW 2739 (cropped).jpg|thumb|left|Deckard with [[President of the United States|President]] [[رونالد ریقان]] in 1981]] ایچ. جول دکارد ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]:H Joel Deckard) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[سیاستچی]] و [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی|جومهوری]] حزبینین عوضوو ایدی. [[واندالیا، ایلینوی|واندالیا]] شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. [[مک‌کینی، تکزاس|مک‌کینی]] شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. == گؤرونتولر == <gallery> File:Reagan Contact Sheet BW 2739 (cropped).jpg </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} {{Authority control}} [[بؤلمه:۱۹۴۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:۲۰۱۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:ایندیانا جومهوریتچیلر]] [[بؤلمه:مونت‌ورنون، ایندیانا دوغوملولار]] [[بؤلمه:لیتل الم، تکزاس دوغوملولار]] [[بؤلمه:ایندیانا دوغوملو ایش آداملاری]] [[بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر]] f4onztue5ftx4kva3elrvb8y0cgs1se 0 535519 1591794 1283581 2026-08-16T03:11:27Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591794 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Otis Bowen |image = Otis R. Bowen.jpg |office = 16th [[United States Secretary of Health and Human Services]] |president = [[رونالد ریقان]] |term_start = December 13, 1985 |term_end = January 20, 1989 |predecessor = [[Margaret Heckler]] |successor = [[Louis Wade Sullivan|Louis Sullivan]] |order2 = 44th [[Governor of Indiana]] |lieutenant2 = Robert Orr |term_start2 = January 8, 1973 |term_end2 = January 12, 1981 |predecessor2 = [[Edgar Whitcomb]] |successor2 = [[Robert D. Orr|Robert Orr]] |office1 = Chair of the [[National Governors Association]] |term_start1 = July 10, 1979 |term_end1 = August 5, 1980 |predecessor1 = [[Julian Carroll]] |successor1 = [[George Busbee]] |office3 = [[Speaker of the Indiana House of Representatives]] |term_start3 = November 9, 1966 |term_end3 = November 8, 1972 |predecessor3 = Richard Clay Bodine<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/|title=List of All Offices and Office Holders|date=5 March 2015|website=Capitolandwashington.com|accessdate=15 June 2019|archivedate=2020-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201116175912/https://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/}}</ref> "|successor3 = Kermit Owen Burrous " |state_house4 = Indiana |office4 = Member of the<br>[[Indiana House of Representatives]] |constituency4 = [[Marshall County, Indiana|Marshall County]] |term_start4 = November 7, 1956 |term_end4 = November 5, 1958 |predecessor4 = Raymonde Alexis Clarke<ref name="auto"/> |successor4 = Forest Nelson McLaughlin |constituency5 = 8th district |term_start5 = November 9, 1960 |term_end5 = November 8, 1972 |predecessor5 = Forest Nelson McLaughlin |successor5 = James Lowell Drews |birth_name = Otis Ray Bowen |birth_date = {{birth date|1918|2|26}} |birth_place = [[Fulton County, Indiana|Fulton County]], [[ایندیانا ایالتی]], [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکا]] |death_date = {{death date and age|2013|5|4|1918|2|26}} |death_place = [[دونالدسون، ایندیانا]], [[ایندیانا ایالتی]], [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکا]] |party =[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی|جومهوری]] |spouse = {{Marriage|Elizabeth Steinmann|1939|1981|end=died}}<br>{{Marriage|Rose Hochstetler|1981|1991|end=died}}<br>{{Marriage|Carol Hahn|1992}} |children = }} '''اوتیس بوون''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]:Otis Bowen) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[سیاستچی]] و [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی|جومهوری]] حزبینین عوضوو. == گؤرونتولر == <gallery> File:Ford B1911 NLGRF photo contact sheet (1976-10-18)(Gerald Ford Library) (cropped).jpg File:Reagan Contact Sheet C32685 (cropped).jpg File:Otis-bowen-2007.jpg </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} {{Authority control}} [[بؤلمه:۱۹۱۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:۲۰۱۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر]] [[بؤلمه:ایندیانا جومهوریتچیلر]] 7rgq9aet7pjhd1enc1gtulsvdstjrlx 0 546001 1591810 1306634 2026-08-16T09:23:20Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591810 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |image= |state_senate1= Indiana |state1= Indiana |district1= 39th |term_start1= 1994 |term_end1= 2014 |predecessor1= Maurice E. Doll Jr.<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/239/ |accessdate=2020-03-20 |archivedate=2019-03-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190320204614/http://www.capitolandwashington.com/offices/all-offices/239/ }}</ref> |successor1= Eric Bassler |office2= [[Sheriff]] of [[Sullivan County, IndianaGovernment|Sullivan County]] |term_start2= 1986 |term_end2= 1994 |predecessor2= Byron Thrasher |successor2= Bill Miller<ref>{{Cite web|url=http://www.newspapers.com/newspage/333170535/?terms=John+Waterman+Sheriff+Sullivan+Bill+Miller&match=7|title=Nice job; you want it? I'll take yours|work=Vidette-Messenger of Porter County|location= Valparaiso, Indiana |date= November 23, 1994 |page= 4|via=Newspapers.com}}</ref> |party= [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی]] |spouse= }} '''جان وئیترمن''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: John Waterman) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[سیاستچی]] ، [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی|جومهوری]] حزبینین عوضوو و [[ایندیانا ایالتی|ایندیانا]] ایالتین سناتور ایدی. [[۱۹۵۲ (میلادی)|۱۹۵۲]] ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{Authority control}} [[بؤلمه:۱۹۵۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:یاشایان اینسانلار]] 2rznzl5nsj07dvcmoo2na8xwcpyh7tq 0 550667 1591812 1333106 2026-08-16T09:41:00Z ~2026-44711-71 63910 е 1591812 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name= Bolshoye Skretneye Ramenye |other_name= |native_name= Большое Скретнее Раменье |nickname= |settlement_type= Village |image_skyline= |image_caption= |pushpin_map= Russia Vologda Oblast#Russia |pushpin_label_position= |pushpin_mapsize= |pushpin_map_caption= |subdivision_type= Country |subdivision_name= [[Russia]] |subdivision_type1= [[List of regions of Russia|Region]] |subdivision_name1= [[Vologda Oblast]] |subdivision_type2= [[Counties of Russia|County]] |subdivision_name2= |subdivision_type3= [[Districts of Russia|District]] |subdivision_name3= [[Kichmengsko-Gorodetsky District]] |subdivision_type4= [[List of municipalities of Russia|Municipality]] |subdivision_name4= |timezone1= |utc_offset1= +3:00 |timezone1_DST= |utc_offset1_DST= |postal_code_type= |postal_code= |elevation_m= |elevation_footnotes= |coordinates= {{coord|59|55|N|46|23|E|display=inline}}<ref>[https://mapdata.ru/vologodskaya-oblast/kichmengsko-gorodeckiy-rayon/ Карта Кичменгско-городецкого района Вологодской области]</ref> }} '''بولشوی سکرتنئی رئیمنی''' ({{Lang-en|Bolshoye Sеkretneye Ramenye}} {{Lang-ru|Большое Скретнее Раменье}}) [[روسیه]] [[اؤلکه|اؤلکه‌سینده]] یئر آلان بیر کند دیر و [[وولوقدا اوبلاستی]]ندا یئرلشیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{Authority control}} [[بؤلمه:وولوقدا کندلری]] 307rpyxuogj3o5v7s5phhbstbujpbmz 0 604314 1591805 1526370 2026-08-16T08:31:30Z H.Ganjeli 58356 1591805 wikitext text/x-wiki '''چکیلیش''' یا '''یئر چکیمی''' ({{اینگیلیسجه|Gravity}}) [[نیوتونون دونیالیق جاذبه قانونو|نیوتونون دونیالیک جاذیبه قانونو]] تئوریسینده ایلک تانیلدی. یئر چکیمی یعنی یئر هر شئی اوزونه چکیر اورنک اگر بیر اینسان اوجا یئردن اتدانارسا یئره چکیلر. ==آیریجا باخ== *[[چکیمسل داغؽلیشیم]] ==قایناقلار== {{اتک‌یازی}} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:فیزیک]] k5c5a54fixgg5evxqtb7dkl5lxzpitm 0 606356 1591789 1515637 2026-08-16T00:19:58Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1591789 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = آسلان‌بیگ قارداشوف<br><small>Aslan bəy Qardaşov</small> | birth_date = {{birth-date|1866}} | rank = | serviceyears = | branch = | death_place = [[باکی]], [[آذربایجان]] | death_date = {{death-date and age|1920|1866}} | birth_place = [[چؤکک اوبا]], [[زاقاتالا رایونو]], [[آذربایجان]] | president = [[نصیب بَی یوسف‌بیگلی]] باش وزير، (آذربايجان ميلی مجليسی‌نين صدری) | image = Aslan bey Gardashov.jpg | successor = [[احمد بیگ پپینوف]]<ref>{{cite book|title=ИСТОРИЯ ВОЗНИКНОВЕНИЯ АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ |trans-title=History of establishment of Azerbaijan Republic |last1=Vekilov |first1=R.A. |year=1998 |publisher=Elm |location=Baku |page=25 |url=http://ebooks.preslib.az/pdfbooks/rubooks/vekilov.pdf |access-date=2011-12-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425154021/http://ebooks.preslib.az/pdfbooks/rubooks/vekilov.pdf |archive-date=2012-04-25 }}</ref> | predecessor = [[خسرو بیگ سلطانوف]] | term_end = 22 دسامبر 1919 | term_start = 14آوریل 1919 | title = [[آذربایجان خالق جومهوریتی]] نین اکینچی‌لیک و دؤولت املاکی وزیری | order = | image_size = | battles = }} '''آسلان بیگ علی آغا اوغلو قارداشوف''' ( 1866، [[چؤکک اوبا]]، [[زاقاتالا (شهر)|زاقاتالا]] دایره‌سی – 21 ژوئیه 1920، [[باکی]]) — [[آذربایجان خالق جومهوریتی]]<nowiki/>‌نین اکینچی‌لیک و دؤولت املاکی وزیری، آذربایجان خالق جومهوریتی مجلیسی‌نین عوضوو، احرار فراکسیونونون صدری، احرار پارتیاسی‌نین صدری، آذربایجان خالق جومهوریتی میلی شوراسی‌نین عوضوو، زاقافقازیا سئیمی‌نین و زاقافقازیا سئیمی‌نین موسلمان فراکسیونون عوضوو، [[روسیه ایمپیراتورلوغو|روسیه‌ایمپیراتورلوغو]]<nowiki/>نون 2. دؤولت دوماسی‌نین عوضوو.<ref>[[:az:Aslan_bəy_Qardaşov#CITEREFЧлены_Государственной_думы1907|Члены Государственной думы, 1907]]. səh. 454</ref> شوروی حؤکومتینه قارشی قالدیریلمیش زاقاتالا عوصیانی‌نین لیدرلریندن بیری.     آسلان بیگ قارداشوف زاقاتالادان نوماینده اولاراق زاقاتالانی موختلیف قانون‌وئریجی اورقان‌لاردا تمثیل ائتمیشدیر. او، اوّلجه زاقاتالانین داغلی‌لار جومهوریتینه<ref name=":0">{{Cite web |title="Arxivlənmiş surət" |url=https://azlogos.eu/zaqatala-problemi-dagistan-gurcustan-v%C9%99-az%C9%99rbaycan-ucbucaginda/ |accessdate=2022-05-05 |archivedate=2021-07-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210707043123/https://azlogos.eu/zaqatala-problemi-dagistan-gurcustan-v%C9%99-az%C9%99rbaycan-ucbucaginda/ }}</ref>، سونرا عثمانلی ایمپیراتورلوغونا<ref>[[:az:Aslan_bəy_Qardaşov#CITEREFХапизов,_Шахбан,_С._М._Галбацев2016|Хапизов, Шахбан, С. М. Галбацев, 2016]]. səh. 150</ref>، داها سونرا ایسه آذربایجان خالق جومهوریتینه<ref>[[:az:Aslan_bəy_Qardaşov#CITEREFCümhuriyyət_Qurucuları2018|Cümhuriyyət Qurucuları, 2018]]. səh. 265-370</ref> بیرلشدیریلمه‌سینی دستکله‌میشدیر. لاکین آوریل ایشغالیندان سونرا گورجوستان دموکراتیک جومهوریتی ایله آنلاشاراق زاقاتالانین گورجوستانا<ref name=":0" /> بیرلشدیریلمه‌سینی دستکله‌میشدیر. == اتک‌یازی‌لار == [[بؤلمه:سیاستچیلر]] <references />{{۱۹۲۰-جی ایله قدر آذربایجاندا سیاسی فعالیت}} l62jjjx9hpn7sq8tzkqk6sogb8dz53l 0 607607 1591779 1591748 2026-08-15T15:32:26Z IvanScrooge98 4097 /* */ +signature 1591779 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ghassan Kanafani | native_name = {{lang|ar|غسان كنفاني}} | image = Ghassan Kanafani.jpg |caption = | party = [[Popular Front for the Liberation of Palestine]] | birth_date = 8 April 1936 | birth_place = [[Acre, Israel|Acre]], [[Mandatory Palestine]] | death_date = 8 July 1972 (aged 36) | death_place = [[Beirut]], [[Lebanon]] | nationality = [[Palestinians|Palestinian]] | signature = توقيع غسان كنفاني.svg }} '''غسّان کنفانی''' ({{lang-ar|غسّان كنفانيّ}}) (۱۹۳۶-۱۹۷۲) [[یازیچی]] ایدی. ==قایناقلار== {{اتک‌یازی}} == ائشیک باغلانتیلار == *George Hajjar, 1973: [https://drive.google.com/file/d/0B07yGbz1WxbLeWE2VlVuUmZNbTg/view?resourcekey=0-qxxTAWRChaRkzBHsq4H4Bg Kanafani: Symbol of Palestine] *[https://www.marxists.org/archive/kanafani/index.htm Ghassan Kanafani Archive] at [[marxists.org]] *[http://www.palestineremembered.com/Jaffa/Jaffa/Story153.html Jaffa, Land of Oranges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120120335/https://www.palestineremembered.com/Jaffa/Jaffa/Story153.html |date=2022-01-20 }} Kanafani on becoming a refugee. *[https://web.archive.org/web/20060128050536/http://newjerseysolidarity.org/resources/kanafani/kanafanicover.html New Jersey Solidarity] - page on Kanafani with translated writings *[https://web.archive.org/web/20160313200158/http://newjerseysolidarity.org/resources/kanafani/kanafani5.html Letter from Gaza] - short story by Ghassan Kanafani (From NJS). *[http://media.virbcdn.com/files/5f/d06c929d62d90a04-3639RevoltinPalestine.pdf The 1936-39 Revolt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120152544/http://media.virbcdn.com/files/5f/d06c929d62d90a04-3639RevoltinPalestine.pdf |date=2021-01-20 }} - by Ghassan Kanafani (From NJS). *[https://web.archive.org/web/20110604162851/http://www.newjerseysolidarity.org/resources/kanafani/kanafani6.html Tribute to Ghassan Kanafani] - by S. Marwan, published in [[al-Hadaf]] on 22 July 1972. (From NJS) *[https://web.archive.org/web/20110608070909/http://www.yementimes.com/defaultdet.aspx?SUB_ID=29163 Ghassan Kanafani: The Founder of the Modern Palestinian Novel], ''Yemen Times'', 06.10.2008. {{Authority control}} p6ae603g3sb6adybmcrg12uuae96j8x 3 617010 1591775 1591763 2026-08-15T14:08:52Z Mehdi mehdi22 63179 /* سلام برادر */ یئنی بؤلمه 1591775 wikitext text/x-wiki == خوش‌گلدینیز == <div style="padding: 3px; direction: ltr; text-align: left; font-size: small;" lang="en">Can't read Azerbaijani? Read this message in [[Template:Welcome|English]] [[File:Flag of the United Kingdom.svg‎|25px|alt=|link=Template:Welcome]] or [[Template:Bienvenue|French]] [[File:Flag of France.svg|21px|alt=|link=Template:Bienvenue]] </div> <div style="background-repeat:no-repeat; width:100%; border:1px solid #a7d7f9; vertical-align:center;margin-bottom:5px; vertical-align:top; font-size:100%;"> <div style="padding:10px;"> سالام٬ {{PAGENAME}}. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان '''[[ویکی‌پدیا]]''' بیلیملیگی‌نین '''[[تۆرکجه]] '''دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز. باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک: *یارادیلان مقاله‌لری دَییشدیرمه‌یه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمه‌یین، '''[[ویکی‌پدیا:جسور اول!|جسور اوْلون]]'''. بیر نئچه جۆمله‌لیک مقاله‌لر یاراتماقدان چکینمه‌یین. *مقاله‌لرین '''بیلگی‌لیک'''، '''[[ویکی‌پدیا:آدلیملیق|بیلیملیک‌لیک]]'''، '''[[ویکی‌پدیا:طرف‌سیزلیک|طرفسیز]]''' و '''غرضسیز''' اوْلماسینا دیقّت ائدین. *مقاله‌لری دَییشردیرمه‌دن اؤنجه '''[[ویکی‌پدیا:دَییشدیرمه قایدالارینا اؤتری باخیش|دَییشدیرمه قایدالاری]]''' ایله تانیش اوْلون. *سوْرغولارینیزا [[:بؤلمه:کؤمک صفحه‌لری|کؤمک صفحه‌لرینده]] جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحه‌سینده سوْروشون. *باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایسته‌مکدن چکینمه‌یین، اوْنلارین دانیشیق صفحه‌لرینی دَییشدیره‌رک سواللارینیزی آرتیرین. *یئنی یاراتدیغینیز مقاله‌لرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازی‌نین دیلینی '''[[ویکی‌پدیا:یازی قۇراللاری|یازی قۇراللاری]]''' ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقاله‌یه آرتیرا بیلرسینیز. *مقاله‌لرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحه‌لرده (بؤلمه‌لر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سس‌وئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' علاوه ائده‌رک ایمضالایین. *مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحه‌لر سیزه یاردیم ائده‌جک: ** [[ویکی‌پدیا:مقاله ایسته]] ** [[ویکی‌پدیا: 1000 مقاله|ویکی‌پدیا: ۱۰۰۰ مقاله]] ** [[اؤزل:Wantedpages|ایسته‌نیلن مقاله‌لر]] *یاراتماق ایسته‌دیگینیز مقاله‌نین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و '''"مقاله یارات'''" دۆیمه‌سینه باسین. '''[[ویکی‌پدیا:ایلک مقاله‌نیزی یارادین|ایلک مقاله‌نیزی یارادین]]'''. <inputbox> type=create buttonlabel=مقاله یارات width=45 break=no </inputbox> ---------------------------------------------------------------------------------------------- ''ویکی‌پدیا ایشلدنلری [[ویکی‌پدیا:بیلیکلیک اهمیتلیلیک (شخصلر)|بیلیملیکلیک شخصلر]] دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز [[ایشلدن:{{PAGENAME}}|اؤز ایشلدن صفحه‌لرینده]] وئره بیلرلر!'' </div> </div> [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۱ اوْکتوبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۲ (UTC) == اوتوماتیک دولانان اعطاسی == [[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|left|100px]] سلاملار، چالیشمالارینیزلا یاراتدیغینیز مقاله‌لرین یوخلانماسیندان سونرا سیز اوتوماتیک دولانان عونوانیندا سئچیلبسینیز. * یئنی یاراتدیغینیز مقاله‌لر ویکی‌پدیا ایستانداردلاری اساسیندا اولماق اوچون لوطفاً حتماً [[وپ:یؤندملیک]] صفحه‌سینی اوخویون. * '''[[اؤزل:ترجیحات#mw-prefsection-gadgets|ترجیحلر > آلتلر]]''' بؤلوموندن بو ایشلدن سطحینه آچیق اولان آلتلری چالیشدیرا بیلرسینیز. * {{شابلون|اوتوماتیک دولانان علامتی}}نی ایشلدن صفحه‌نیزده ایشلده بیلرسینیز. * [[ویکی‌پدیا:دولانانلار]] گروهونا قاتیلیب، [[ویکی‌پدیا:قایتارانلار]] صفحه‌سینی اوخویون. یئنه‌ ده تبریک دئییریک. [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۷ نوْوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۵ (UTC) :@[[ایشلدن:Alp Er Tunqa|Alp Er Tunqa]] سلام ، سیزین نظرینیزدن چوخ موتلو اوْلدوم ، تشکرلار. اؤمودوم وار چالؽشمالاریم تۆرکجه ویکی اؤچون تاثیرلی اولسون. [[ایشلدن:H.Ganjeli|H.Ganjeli]] ([[ایشلدن دانیشیغی:H.Ganjeli|دانیشیق]]) ۷ نوْوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳ (UTC) == دولانان اعطاسی == [[file:Wikipedia_Reviewer.svg|left|100px]] سلاملار، چالیشمالارینیز یوخلانماقدان سونرا دولانان عونوانیندا سئچیلیبسینیز. لوطفا بو ایشلدن حاقینی ایشلتمکدن قاباق، * حتماً [[ویکی‌پدیا:دولانانلار]] صفحه‌سینی اوخویون. * {{شابلون|دولانان علامتی}}نی ایشلدن صفحه‌نیزه آرتیرا بیلرسینیز. * '''ترجیحلر > آلتلر> دولانما آلتلری'''، بؤلوموندن بو ایشلدن سطحین آلتلرینی چالیشدیرین؛ [[وپ:توینکل|توینکل]]، [[وپ:رده انبوه|جمعی بؤلمه]]، [[وپ:ابزار گشت‌زنی سریع|ابزار گشت‌زنی سریع]] و [[وپ:پاپآپس|پاپآپس]] کیمی آلتلر سیزه مقاله‌لری واندالیزم قاباغیندا قوروماقدا کؤمک ائدیر. یئنه‌ ده تبریک دئییریک. [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۲۴ نوْوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۰ (UTC) == قایتاریجی اعطاسی == سلاملار H.Ganjeli دییشدیرمه‌لرینیز یوخلانماقدان سونرا، بو ایشلدن حاقی [//azb.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=rights&user=&page=User%3A{{urlencode:{{PAGENAME}}}} سیزه وئریلدی]</span>. قایتاریجی ایشلدن حاقیندان فایدالانماق اوچون بونلاری نظرده ساخلایین: * قایتاریش [[ویکی‌پدیا:یاخشی نیت فرضی|یاخشی نیتلی دییشدیرمه‌لر]] یوخ ''تکجه'' ''آیدین [[ویکی‌پدیا:واندالیزم|واندالیزم]]‌لری'' قایتارماق اوچون ایشلنمه‌لیدیر. حتماً [[ویکی‌پدیا:قایتارانلار|موجاز]] قایتاریش موردلرینی اوخویون. * ''هئچ زامان'' [[ویکی‌پدیا:دییشدیرمه ساواشی|دییشدیرمه ساواشی]] اوچون قایتاریجی حاقیندان فایدالانمایین. * بو حاقدان یئرسیز فایدالانساز، قایتاریجی ایشلدن حاقی سیزدن آلینا بیلر. * واندالیزم قاباغینی آلماق اوچون [[ویکی‌پدیا:هاگل|هاگل]]دن فایدالانا بیلرسینیز؛ هاگل ویکی‌پدیادا خارابکارلیقلار قاباغینی آلماق اوچون ویژوال بیسیک دات‌نت دیلینده یازیلمیش بیر ویندوز پروقرامی‌دیر. * سون دییشیکلیکلری واندالیزم قاباغیندا قوروماق اوچون [[وپ:سورعتلی یوخلاما آلتی|سورعتلی یوخلاما آلتی]]<nowiki>‌ندن</nowiki> فایدالانا بیلرسینیز. * قایتاریجی ایشلدن حاقینی احتیاجینیز یوخسا، ایداره‌چیلرین بیریندن آلینماسینی ایسته‎‌‌یین. داها آرتیق ایطلاعات اوچون [[ویکی‌پدیا:قایتارانلار]] صفحه‌سینی اوخویون. سوالینیز وارسا [[User talk:Alp Er Tunqa|منیم دانیشیق صفحه‌م‌ده]] سوروشون. حؤرمتله! [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۹ (UTC) == سلام == لطفا تغییر ندهید داداش.تا چند روز دیگر بتوانیم به زبان فارسی ترجمه کنیم.تشکر تاجیکستان [[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) ۲۴ جولای ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۶ (UTC) :@[[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] سلام، ویکیپدیا تۆرکجه(azb) به زبان ترکی هست. لطفا یا مطالب را در ویرایش مقالات به این زبان انجام دهید. و یا مقاله را در زبان فارسی ویکیپدیا فارسی ایجاد کنید. [[ایشلدن:H.Ganjeli|H.Ganjeli]] ([[ایشلدن دانیشیغی:H.Ganjeli|دانیشیق]]) ۲۴ جولای ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۳ (UTC) ::سلام علیکم لطفا مهلت دهید چند روزی تا به فارسی ترجمه شود.تشکُر [[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) ۱۵ آقوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۸ (UTC) :ارکاداش تشکر السوم ترک آذربایجانی :تغییر ندهید ما در حال ایجاد صفحه به زبان فارسی هستیم ممنون برادر [[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) ۱۳ آقوست ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۵ (UTC) ::@[[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] , برو ویکی فارسی درستش کن [[ایشلدن:H.Ganjeli|H.Ganjeli]] ([[ایشلدن دانیشیغی:H.Ganjeli|دانیشیق]]) ۱۴ آقوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۵ (UTC) :::باشه مهلت دهید و لطفا پاک نکنید تا به فارسی تبدیلش کنیم.سپاسگزارم [[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) ۱۵ آقوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۰۱ (UTC) == سلام برادر == چرا تغییر میدهید.لطف تغییر ندهید همشری ترک [[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) ۱۵ آقوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۸ (UTC) 3o34bt9v0xnvappn2aass3p6oe4d6e0 1591776 1591775 2026-08-15T14:17:43Z H.Ganjeli 58356 [[Special:Contributions/Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[User talk:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) طرفین‌دن ائدیلمیش دییشیک‌لیک‌لر [[User:H.Ganjeli|H.Ganjeli]] طرفین‌دن ائدیلمیش دییشیک‌لیک‌لره قایتاریلدی. 1591709 wikitext text/x-wiki == خوش‌گلدینیز == <div style="padding: 3px; direction: ltr; text-align: left; font-size: small;" lang="en">Can't read Azerbaijani? Read this message in [[Template:Welcome|English]] [[File:Flag of the United Kingdom.svg‎|25px|alt=|link=Template:Welcome]] or [[Template:Bienvenue|French]] [[File:Flag of France.svg|21px|alt=|link=Template:Bienvenue]] </div> <div style="background-repeat:no-repeat; width:100%; border:1px solid #a7d7f9; vertical-align:center;margin-bottom:5px; vertical-align:top; font-size:100%;"> <div style="padding:10px;"> سالام٬ {{PAGENAME}}. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان '''[[ویکی‌پدیا]]''' بیلیملیگی‌نین '''[[تۆرکجه]] '''دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز. باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک: *یارادیلان مقاله‌لری دَییشدیرمه‌یه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمه‌یین، '''[[ویکی‌پدیا:جسور اول!|جسور اوْلون]]'''. بیر نئچه جۆمله‌لیک مقاله‌لر یاراتماقدان چکینمه‌یین. *مقاله‌لرین '''بیلگی‌لیک'''، '''[[ویکی‌پدیا:آدلیملیق|بیلیملیک‌لیک]]'''، '''[[ویکی‌پدیا:طرف‌سیزلیک|طرفسیز]]''' و '''غرضسیز''' اوْلماسینا دیقّت ائدین. *مقاله‌لری دَییشردیرمه‌دن اؤنجه '''[[ویکی‌پدیا:دَییشدیرمه قایدالارینا اؤتری باخیش|دَییشدیرمه قایدالاری]]''' ایله تانیش اوْلون. *سوْرغولارینیزا [[:بؤلمه:کؤمک صفحه‌لری|کؤمک صفحه‌لرینده]] جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحه‌سینده سوْروشون. *باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایسته‌مکدن چکینمه‌یین، اوْنلارین دانیشیق صفحه‌لرینی دَییشدیره‌رک سواللارینیزی آرتیرین. *یئنی یاراتدیغینیز مقاله‌لرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازی‌نین دیلینی '''[[ویکی‌پدیا:یازی قۇراللاری|یازی قۇراللاری]]''' ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقاله‌یه آرتیرا بیلرسینیز. *مقاله‌لرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحه‌لرده (بؤلمه‌لر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سس‌وئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' علاوه ائده‌رک ایمضالایین. *مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحه‌لر سیزه یاردیم ائده‌جک: ** [[ویکی‌پدیا:مقاله ایسته]] ** [[ویکی‌پدیا: 1000 مقاله|ویکی‌پدیا: ۱۰۰۰ مقاله]] ** [[اؤزل:Wantedpages|ایسته‌نیلن مقاله‌لر]] *یاراتماق ایسته‌دیگینیز مقاله‌نین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و '''"مقاله یارات'''" دۆیمه‌سینه باسین. '''[[ویکی‌پدیا:ایلک مقاله‌نیزی یارادین|ایلک مقاله‌نیزی یارادین]]'''. <inputbox> type=create buttonlabel=مقاله یارات width=45 break=no </inputbox> ---------------------------------------------------------------------------------------------- ''ویکی‌پدیا ایشلدنلری [[ویکی‌پدیا:بیلیکلیک اهمیتلیلیک (شخصلر)|بیلیملیکلیک شخصلر]] دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز [[ایشلدن:{{PAGENAME}}|اؤز ایشلدن صفحه‌لرینده]] وئره بیلرلر!'' </div> </div> [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۱ اوْکتوبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۲ (UTC) == اوتوماتیک دولانان اعطاسی == [[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|left|100px]] سلاملار، چالیشمالارینیزلا یاراتدیغینیز مقاله‌لرین یوخلانماسیندان سونرا سیز اوتوماتیک دولانان عونوانیندا سئچیلبسینیز. * یئنی یاراتدیغینیز مقاله‌لر ویکی‌پدیا ایستانداردلاری اساسیندا اولماق اوچون لوطفاً حتماً [[وپ:یؤندملیک]] صفحه‌سینی اوخویون. * '''[[اؤزل:ترجیحات#mw-prefsection-gadgets|ترجیحلر > آلتلر]]''' بؤلوموندن بو ایشلدن سطحینه آچیق اولان آلتلری چالیشدیرا بیلرسینیز. * {{شابلون|اوتوماتیک دولانان علامتی}}نی ایشلدن صفحه‌نیزده ایشلده بیلرسینیز. * [[ویکی‌پدیا:دولانانلار]] گروهونا قاتیلیب، [[ویکی‌پدیا:قایتارانلار]] صفحه‌سینی اوخویون. یئنه‌ ده تبریک دئییریک. [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۷ نوْوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۵ (UTC) :@[[ایشلدن:Alp Er Tunqa|Alp Er Tunqa]] سلام ، سیزین نظرینیزدن چوخ موتلو اوْلدوم ، تشکرلار. اؤمودوم وار چالؽشمالاریم تۆرکجه ویکی اؤچون تاثیرلی اولسون. [[ایشلدن:H.Ganjeli|H.Ganjeli]] ([[ایشلدن دانیشیغی:H.Ganjeli|دانیشیق]]) ۷ نوْوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳ (UTC) == دولانان اعطاسی == [[file:Wikipedia_Reviewer.svg|left|100px]] سلاملار، چالیشمالارینیز یوخلانماقدان سونرا دولانان عونوانیندا سئچیلیبسینیز. لوطفا بو ایشلدن حاقینی ایشلتمکدن قاباق، * حتماً [[ویکی‌پدیا:دولانانلار]] صفحه‌سینی اوخویون. * {{شابلون|دولانان علامتی}}نی ایشلدن صفحه‌نیزه آرتیرا بیلرسینیز. * '''ترجیحلر > آلتلر> دولانما آلتلری'''، بؤلوموندن بو ایشلدن سطحین آلتلرینی چالیشدیرین؛ [[وپ:توینکل|توینکل]]، [[وپ:رده انبوه|جمعی بؤلمه]]، [[وپ:ابزار گشت‌زنی سریع|ابزار گشت‌زنی سریع]] و [[وپ:پاپآپس|پاپآپس]] کیمی آلتلر سیزه مقاله‌لری واندالیزم قاباغیندا قوروماقدا کؤمک ائدیر. یئنه‌ ده تبریک دئییریک. [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۲۴ نوْوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۰ (UTC) == قایتاریجی اعطاسی == سلاملار H.Ganjeli دییشدیرمه‌لرینیز یوخلانماقدان سونرا، بو ایشلدن حاقی [//azb.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=rights&user=&page=User%3A{{urlencode:{{PAGENAME}}}} سیزه وئریلدی]</span>. قایتاریجی ایشلدن حاقیندان فایدالانماق اوچون بونلاری نظرده ساخلایین: * قایتاریش [[ویکی‌پدیا:یاخشی نیت فرضی|یاخشی نیتلی دییشدیرمه‌لر]] یوخ ''تکجه'' ''آیدین [[ویکی‌پدیا:واندالیزم|واندالیزم]]‌لری'' قایتارماق اوچون ایشلنمه‌لیدیر. حتماً [[ویکی‌پدیا:قایتارانلار|موجاز]] قایتاریش موردلرینی اوخویون. * ''هئچ زامان'' [[ویکی‌پدیا:دییشدیرمه ساواشی|دییشدیرمه ساواشی]] اوچون قایتاریجی حاقیندان فایدالانمایین. * بو حاقدان یئرسیز فایدالانساز، قایتاریجی ایشلدن حاقی سیزدن آلینا بیلر. * واندالیزم قاباغینی آلماق اوچون [[ویکی‌پدیا:هاگل|هاگل]]دن فایدالانا بیلرسینیز؛ هاگل ویکی‌پدیادا خارابکارلیقلار قاباغینی آلماق اوچون ویژوال بیسیک دات‌نت دیلینده یازیلمیش بیر ویندوز پروقرامی‌دیر. * سون دییشیکلیکلری واندالیزم قاباغیندا قوروماق اوچون [[وپ:سورعتلی یوخلاما آلتی|سورعتلی یوخلاما آلتی]]<nowiki>‌ندن</nowiki> فایدالانا بیلرسینیز. * قایتاریجی ایشلدن حاقینی احتیاجینیز یوخسا، ایداره‌چیلرین بیریندن آلینماسینی ایسته‎‌‌یین. داها آرتیق ایطلاعات اوچون [[ویکی‌پدیا:قایتارانلار]] صفحه‌سینی اوخویون. سوالینیز وارسا [[User talk:Alp Er Tunqa|منیم دانیشیق صفحه‌م‌ده]] سوروشون. حؤرمتله! [[User:Alp Er Tunqa|<span style="font-family:Segoe Script;color:#3399CC">'''Alp Er Tunqa'''</span>]] [[ایشلدن دانیشیغی:Alp_Er_Tunqa|_{<font face="Candara" size="4px">☎</font>}]] ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۹ (UTC) == سلام == لطفا تغییر ندهید داداش.تا چند روز دیگر بتوانیم به زبان فارسی ترجمه کنیم.تشکر تاجیکستان [[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) ۲۴ جولای ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۶ (UTC) :@[[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] سلام، ویکیپدیا تۆرکجه(azb) به زبان ترکی هست. لطفا یا مطالب را در ویرایش مقالات به این زبان انجام دهید. و یا مقاله را در زبان فارسی ویکیپدیا فارسی ایجاد کنید. [[ایشلدن:H.Ganjeli|H.Ganjeli]] ([[ایشلدن دانیشیغی:H.Ganjeli|دانیشیق]]) ۲۴ جولای ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۳ (UTC) :ارکاداش تشکر السوم ترک آذربایجانی :تغییر ندهید ما در حال ایجاد صفحه به زبان فارسی هستیم ممنون برادر [[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Mehdi mehdi22|دانیشیق]]) ۱۳ آقوست ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۵ (UTC) ::@[[ایشلدن:Mehdi mehdi22|Mehdi mehdi22]] , برو ویکی فارسی درستش کن [[ایشلدن:H.Ganjeli|H.Ganjeli]] ([[ایشلدن دانیشیغی:H.Ganjeli|دانیشیق]]) ۱۴ آقوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۵ (UTC) qtgicu32anw16p5wgs5kvzcu5akja60 0 617995 1591780 1591163 2026-08-15T16:49:19Z H.Ganjeli 58356 1591780 wikitext text/x-wiki '''سدنا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Sedna''') (نۆمره: ۹۰۳۷۷)، [[ گونش سیستمی|گونش سیستمی‌نین]] ان اوزاق یئرلرینده، [[نپتون]] مداریندان دا چوخ-چوخ اوزاقدا اولان بیر [[جؽرتدان گزه‌گن]] . بو گزه‌گن ۲۰۰۳-جو ایلده کشف اولوندو و قطرینین تخمیناً ۱۰۰۰ کیلومتر اولدوغو بیلینیر و دؤنرگه دوْوری ۱۱,۳۹۰ایل دیر. {{Infobox planet | minorplanet = yes | type = جؽرتدان گزه‌گن | name = سدنا | symbol = [[File:Sedna symbol (bold).svg|24px|⯲]] (mostly astrological) | image = Sedna PRC2004-14d.jpg | image_scale = | image_alt = Single fuzzy white dot with lots of background noise | caption = هابئل تلسکوْپونان سالینان شکیل سدنا گزه گنن ۲۰۰۴ایلینده | discovery_ref = <ref name="MPC-object"/> | discoverer = مایکل براون<br />چاد تروییلو<br />دیوید رابینوویتز | discovery_site = پالومار رصدخاناسی | discovered = ۱۴ نوامبر ۲۰۰۳ | mpc_name = (۹۰۳۷۷) سدنا | pronounced = {{IPAc-en|ˈ|s|ɛ|d|n|ə}} | adjective = Sednian<ref name="sednian"/> | alt_names = (90377) Sedna<br>[[Minor planet provisional designation|{{mp|2003 VB|12}}]] | named_after = سدنا دنیز ایلاهه سی | mp_category = [[ترانس نپتون]]<ref name="jpldata" />{{·}}[[Detached object|detached]]<br />[[sednoid]]<ref name="DES" /> [[جؽرتدان گزه‌گن]] | orbit_ref = <ref name="jpldata" /> | barycentric = yes | epoch = 31 May 2020 ([[Julian day|JD]] 2458900.5) | uncertainty = ۲ | observation_arc = ۳۰ ایل | earliest_precovery_date = 25 September 1990 | semimajor = {{convert|506|AU|e9km|abbr=unit|sigfig=2}}<ref name="barycenter"/> or 0.007 ly | perihelion = {{convert|76.19|AU|e9km|abbr=unit|sigfig=3}}<ref name="Perihelion2076"/><ref name="barycenter"/><ref name="AstDyS2076" /> | time_periastron = ≈ 18 July 2076<ref name="Perihelion2076"/><ref name="AstDyS2076" /> | aphelion = {{convert|937|AU|e9km|abbr=unit|lk=on|sigfig=2}} or 0.015 ly<ref name="barycenter"/><ref group=lower-alpha name=footnoteG/> | eccentricity = 0.8496<ref name="barycenter"/> | period = {{val|11390}} [[Julian year (astronomy)|yr]] (barycentric)<ref group=lower-alpha name=footnoteG/> | synodic_period = 11,408 Gregorian years | inclination = 11.9307[[degree (angle)|°]] | asc_node = 144.248° | arg_peri = 311.352° | mean_anomaly = 358.117° | mean_motion = {{Deg2DMS|0.00008020|sup=ms}} / day | avg_speed = 1.04&nbsp;km/[[second|s]] | satellites = 0 | mean_diameter = {{val|906|314|258|u=km}}<ref name="Lellouch A60">{{Cite journal |last1=Lellouch |first1=E. |last2=Santos-Sanz |first2=P. |last3=Lacerda |first3=P. |last4=Mommert |first4=M. |last5=Duffard |first5=R. |last6=Ortiz |first6=J. L. |last7=Müller |first7=T. G. |last8=Fornasier |first8=S. |last9=Stansberry |first9=J. |last10=Kiss |first10=Cs. |last11=Vilenius |first11=E. |last12=Mueller |first12=M. |last13=Peixinho |first13=N. |last14=Moreno |first14=R. |last15=Groussin |first15=O. |date=29 September 2013 |title="TNOs are Cool": A survey of the trans-Neptunian region: IX. Thermal properties of Kuiper belt objects and Centaurs from combined Herschel and Spitzer observations |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=557 |pages=A60 |doi=10.1051/0004-6361/201322047 |issn=0004-6361|doi-access=free |bibcode=2013A&A...557A..60L |hdl=10316/80307 |hdl-access=free }}</ref><br />{{val|1025|135|u=km|p=>&nbsp;}}<br />(occultation chord)<ref name="Rommel2020"/> | rotation = {{val|10.273|0.002}} [[Hour|h]]<br />(~18 h less likely)<ref name="Gaudi2005" /> | spectral_type = ([[Trans-Neptunian object#Colors|red]]) {{nowrap|1=B−V=1.24}}; {{nowrap|1=V−R=0.78}}<ref name="Tegler" /> | magnitude = 20.8 (opposition)<ref name="AstDys" /><br />20.5&nbsp;([[apsis|perihelic]])<ref name="Horizons2076" /> | abs_magnitude = {{val|1.83|0.05}}<ref name=herschel /><br />1.3<ref name="jpldata" /> | albedo = {{val|0.410|0.393|0.186}}<ref name="Lellouch A60"/> | single_temperature = ≈ 12 [[Kelvin|K]]&nbsp;''(see [[list of Solar System objects in hydrostatic equilibrium#Manual calculations (unless otherwise cited)|note]])'' }} اسپکتروسکوپیک (ایشیق‌سنجی) آراشدیرمالار گؤستریر کی، سدنا‌نین اۆزو سو بوزو، کربون دی‌اکسید و اتان قاریشیغیندان تشکیل اولوبدور. بونونلا یاناشی، متاندان یارانان و قیرمیزیمتیل رنگی اولان تولین (tholins) ماده‌لری ده بو گزه‌گن‌ده یئر آلیب کی، بو شیمیایی قورولوش، اوبیری ترانس‌نپتون (نپتون‌دان اوزاق) جیسیملری ایله چوخ اوخشارلیق داشیییر. تخمین وورولور کی، سدنا‌نین بؤیوک بیر [[آتموسفر]] (هاوا قاتی) یوخدور. دقیقت آراشدیرمالارا گؤره، سدنا، «سرس» (Ceres) کیمی -کی آستروئید قورشاغیندا یئرله‌شیر- ان بؤیوک آی‌سیز جؽرتدان گزه‌گن تانیلیر. بونا گؤره کی سدنا‌نین هئچ بیر [[طبیعی قمر|قمری]] کشف اولونماییب، اونون دقیق آغیرلیغی و سیخلیغی هله‌لیک بیزیم اوچون بیر سیر اولاراق قالیب‌دیر. [[File:Planetoid 90377 sedna animation location.gif|thumb|left|320px|داخیلی گزه گنلر(سارؽ)، اساس آستئروید قورشاغینین (آغ)، خاریجی گزه گنلر و پلوتونو (یاشؽل) و کویپئر قورشاغینین (آچؽق ماوی) دؤنرگلری ایله علاقه‌لی اولاراق سدنا دؤنرگئسی (قؽرمیزی رنگده‌) تصویر ائدن انیمیشنی.]] ==آیریجا باخ== *[[ماکه‌ماکه]] ==قایناقلار== {{قایناق}} n52r9c9fp1cn677btts2k0w9l0h4sua 0 618075 1591781 2026-08-15T16:52:35Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''ماکه‌ماکه''' (نومره سی۱۳۶۴۷۲ ، [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Makemake''' ، فارس دیلی|فارسجا]] : '''ماکی ماکی''' ) [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغیندا]] گۆنشین اطرافیندا فیرلانان گزه‌گن جیرتدان گزه‌گندیر ، نپتونون [[دؤنرگه|دؤنرگه سی]] کنارؽندا بوزلو جیسم‌لرین...' ایله ياراتدی 1591781 wikitext text/x-wiki '''ماکه‌ماکه''' (نومره سی۱۳۶۴۷۲ ، [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Makemake''' ، فارس دیلی|فارسجا]] : '''ماکی ماکی''' ) [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغیندا]] گۆنشین اطرافیندا فیرلانان گزه‌گن جیرتدان گزه‌گندیر ، نپتونون [[دؤنرگه|دؤنرگه سی]] کنارؽندا بوزلو جیسم‌لرین دیسکیدیر. بو، پلوتونون دیامتری ۶۰٪ اولان گۆنش سیستمیندکی دوردون‌جو اِن بویوک جیرتدان گزه‌گن و [[نپتون اؤته‌سی جیسم|نپتون اؤته‌سی جیسمدیر]] . ۳۱ مارس ۲۰۰۵-جی ایلده آمریکا [[اولدوزشیناس]] مایکل براون، چاد تروییلو و دیوید رابینوویتز طرفیندن پالومار رصدخاناسیندا کشف اولونموشدیر. بو کوماندا طره‌فیندن تاپیلان اِن بویوک جیسملردن بیری اولاراق، ماکه‌ماکه-نین کشف اِدیلیشی ۲۰۰۶-جی ایلده پلوتونون جیرتدان گزه‌گن کیمی ینیدن تصنیفلندیرمسینه توغفه وردی. ==قایناقلار== {{قایناق}} 0v6lxq0c6u4rowrtviukf4vd2w3f6dh 1591782 1591781 2026-08-15T17:41:01Z H.Ganjeli 58356 1591782 wikitext text/x-wiki '''ماکه‌ماکه''' (نومره سی۱۳۶۴۷۲ ، [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Makemake''' ، ) [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغیندا]] گۆنشین اطرافیندا فیرلانان گزه‌گن جیرتدان گزه‌گندیر ، نپتونون [[دؤنرگه|دؤنرگه سی]] کنارؽندا بوزلو جیسم‌لرین دیسکیدیر. بو، پلوتونون دیامتری ۶۰٪ اولان گۆنش سیستمیندکی دوردون‌جو اِن بویوک جیرتدان گزه‌گن و [[نپتون اؤته‌سی جیسم|نپتون اؤته‌سی جیسمدیر]] . ۳۱ مارس ۲۰۰۵-جی ایلده آمریکا [[اولدوزشیناس]] مایکل براون، چاد تروییلو و دیوید رابینوویتز طرفیندن پالومار رصدخاناسیندا کشف اولونموشدیر. بو کوماندا طره‌فیندن تاپیلان اِن بویوک جیسملردن بیری اولاراق، ماکه‌ماکه-نین کشف اِدیلیشی ۲۰۰۶-جی ایلده پلوتونون جیرتدان گزه‌گن کیمی ینیدن تصنیفلندیرمسینه توغفه وردی. ==قایناقلار== {{قایناق}} pzukg52nh4j8jimenzfihti1af9luut 1591783 1591782 2026-08-15T17:44:09Z H.Ganjeli 58356 1591783 wikitext text/x-wiki '''ماکه‌ماکه''' (نومره سی۱۳۶۴۷۲ ، [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Makemake''' ، ) [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغیندا]] گۆنشین اطرافیندا فیرلانان گزه‌گن جیرتدان گزه‌گندیر ، نپتونون [[دؤنرگه|دؤنرگه سی]] کنارؽندا بوزلو جیسم‌لرین دیسکیدیر. بو، پلوتونون دیامتری ۶۰٪ اولان گۆنش سیستمیندکی دوردون‌جو اِن بویوک جیرتدان گزه‌گن و [[نپتون اؤته‌سی جیسم|نپتون اؤته‌سی جیسمدیر]] . ۳۱ مارس ۲۰۰۵-جی ایلده آمریکا [[اولدوزشیناس]] مایکل براون، چاد تروییلو و دیوید رابینوویتز طرفیندن پالومار رصدخاناسیندا کشف اولونموشدیر. بو کوماندا طره‌فیندن تاپیلان اِن بویوک جیسملردن بیری اولاراق، ماکه‌ماکه-نین کشف اِدیلیشی ۲۰۰۶-جی ایلده پلوتونون جیرتدان گزه‌گن کیمی ینیدن تصنیفلندیرمسینه توغفه وردی. {{Infobox planet | minorplanet = yes | type = جؽرتدان گزه‌گن | name = ماکه‌ماکه | symbol = [[File:Makemake symbol (bold).svg|24px|🝼]] (mostly astrological) | image = Makemake and its moon.jpg | caption = | image_alt = A photograph of Makemake and its unnamed moon taken by the [[Hubble Space Telescope]] on April 27, 2015. Both Makemake and its moon appear as white dots against a black background. | discovery_ref = {{sfn|Minor Planet Center}} | discoverer = {{ubl | [[مایکل براون]] | چاد ترییلو | دیوید رابینوویتز }} | discovery_site = پالومار رصدخاناسی | discovered = ۳۱ مارس, ۲۰۰۵ | mpc_name = (136472) Makemake | pronounced = {{IPAc-en|UK|ˌ|m|æ|k|i|ˈ|m|æ|k|i}}, {{IPAc-en|US|ˌ|m|ɑː|k|i|ˈ|m|ɑː|k|i}} or {{IPAc-en|audio=en-us-Makemake.ogg|ˌ|m|ɑː|k|eɪ|ˈ|m|ɑː|k|eɪ}}{{efn|The [[Rapa Nui language|Rapa Nui]] pronunciation is {{IPA|rap|ˈmakeˈmake|}}, which is anglicized as {{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ˈ|m|æ|k|i}} in British English,{{sfn|Collins English Dictionary}} and {{IPAc-en|ˈ|m|ɑː|k|i|ˈ|m|ɑː|k|i}} or {{IPAc-en|ˈ|m|ɑː|k|eɪ|ˈ|m|ɑː|k|eɪ}} in American English.{{sfn|Brown (blog)|2008b}}<ref>{{MW|Makemake}}</ref> The distinction between {{IPAc-en|ɑː}} and {{IPAc-en|æ}} reflects how British and American English [[Pronunciation of English ⟨a⟩#In foreign borrowings|handles the Polynesian 'a']] (parallel to the first 'a' in Italian 'pasta'); the {{IPAc-en|eɪ}} pronunciation attempts to approximate the Polynesian 'e'.{{sfn|Lakdawalla|2008}}}} | alt_names = (136472) Makemake<br>[[Minor planet provisional designation|{{mp|2005 FY|9}}]]<br/>"Easterbunny" (nickname){{sfn|Christensen|2008}}<br/>K05331A (codename){{sfn|Brown (blog)|2008a}} | adjectives = Makemakean{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016}} | named_after = [[Makemake (deity)|Makemake]] | mp_category = {{ubli|[[Dwarf planet]]|[[Trans-Neptunian object|TNO]]|[[classical Kuiper belt object|classical]] (hot)}} | orbit_ref = {{sfn|JPL Horizons Barycentric Elements}}{{efn|name=barycentric}} | barycentric = yes | epoch = November 21, 2025<br />([[Julian day|JD]] 2461000.5)<!-- if updating the epoch, DO NOT use JPL Small Body Lookup ("jpldata") to update the orbital elements here, because it uses heliocentric elements. Please use the barycentric elements provided by JPL Horizons ("horizons-ssb") instead. --> | uncertainty = 1{{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | observation_arc = 70.53 yr (25,760 d){{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | earliest_precovery_date = January 29, 1955{{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | aphelion = {{cvt|52.796|AU|Tm|lk=on}} | perihelion = {{cvt|38.201|AU|Tm}} | time_periastron = 17 November 2186{{sfn|JPL Horizons Perihelion}} | semimajor = {{cvt|45.499|AU|Tm}}{{efn|name=barycentric}} | eccentricity = 0.1604 | period = 306.70 [[Julian year (astronomy)|yr]] (112,022 [[day|d]]) | mean_anomaly = {{val|170.497|ul=°}} | mean_motion = {{Deg2DMS|0.0032136|sup=ms}} / day | inclination = {{val|29.002|u=°}} | asc_node = {{val|79.441|u=°}} | arg_peri = ۲۹۶٫۰۶۵ | satellites = 1 ([[S/2015 (136472) 1]]) | dimensions = ({{val|1434|48|18}}) × ({{val|1420|18|24|u=km}}){{sfn|Brown|2013|p=1}} | mean_radius = {{val|715|7|u=km}}{{sfn|Brown|2013|p=1}} | flattening = 0.0098{{efn|name=flattening|Calculated using <math>\frac{(a-b)}{a}</math> and the dimensions from Brown (2013).{{sfn|Brown|2013|p=1}}}} | surface_area = {{val|6.42|e=6|u=km2}}{{efn|name=surface-vol|Calculated using the dimensions from Brown (2013){{sfn|Brown|2013|p=1}} assuming an [[ellipsoid|oblate spheroid]].}}{{sfn|Wolfram Alpha - Ellipsoid Surface Area}} | volume = {{val|1.53|e=9|u=km3}}{{efn|name=surface-vol}}{{sfn|Wolfram Alpha - Ellipsoid Volume}} | mass = {{val|2.69|0.20|e=21|u=kg}}{{sfn|Bamberger|2025}} | density = {{val|1.76|0.17|u=g/cm3}}{{sfn|Bamberger|2025}} | surface_grav = {{Gr|2.69|715|2}} m/s²{{efn|name=surfgrav}} | escape_velocity = {{V2|2.69|715|2}} km/s{{efn|name=escvel}}{{sfn|Protopapa et al.|2025|p=8}} | sidereal_day = {{ubl | {{val|11.4133|ul=h}}{{sfn|Hromakina|2019}} | or {{val|22.8266|0.0001|u=h}}{{sfn|Hromakina|2019}} }} | axial_tilt = {{ubl | {{val|46|-|78|u=°}} wrt orbit{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016|p=4}} | {{val|63|-|87|u=°}} wrt [[ecliptic]]{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016|p=3}} }} | albedo = {{ubl | {{val|0.82|0.02}} ([[geometric albedo|geometric]]){{sfn|Hromakina|2019|p=7}} | {{val|0.74|0.06}} ([[Bond albedo|Bond]]){{sfn|Verbiscer et al.|2022|p=23}} }} | single_temperature = {{val|30|-|40|ul=K}}{{sfn|Kiss et al.|2024}}{{sfn|Protopapa et al.|2025}} | spectral_type = {{ubl | [[Trans-Neptunian object#Color indices|B−V]] {{=}} {{val|0.868|0.004}}{{sfn|Alvarez-Candal et al.|2020}} | V−R {{=}} {{val|0.449|0.003}}{{sfn|Alvarez-Candal et al.|2020}} }} | abs_magnitude = {{ubl | {{val|0.049|0.020}} (corrected){{sfn|Hromakina|2019}} | {{val|-0.25}} ([[Jet Propulsion Laboratory|JPL]]/[[Minor Planet Center|MPC]]){{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} }} | magnitude = 17.0 ([[Opposition (astronomy and astrology)|opposition]]){{sfn|AstDys}} | angular_size = {{val|38.28|0.22}} [[milliarcsecond|milli-arcsec]]{{sfn|Ortiz|Sicardy|Braga-Ribas|Alvarez-Candal|2012|p=568}} }} ==قایناقلار== {{قایناق}} 2xjl7s2i3lpczc2htwt9j3qlelo3359 1591798 1591783 2026-08-16T04:47:44Z H.Ganjeli 58356 1591798 wikitext text/x-wiki '''ماکه‌ماکه''' (نومره سی۱۳۶۴۷۲ ، [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Makemake''' ، ) [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغیندا]] گۆنشین اطرافیندا فیرلانان گزه‌گن جیرتدان گزه‌گندیر ، نپتونون [[دؤنرگه|دؤنرگه سی]] کنارؽندا بوزلو جیسم‌لرین دیسکیدیر. بو، پلوتونون دیامتری ۶۰٪ اولان گۆنش سیستمیندکی دوردون‌جو اِن بویوک جیرتدان گزه‌گن و [[نپتون اؤته‌سی جیسم|نپتون اؤته‌سی جیسمدیر]] . ۳۱ مارس ۲۰۰۵-جی ایلده آمریکا [[اولدوزشیناس]] مایکل براون، چاد تروییلو و دیوید رابینوویتز طرفیندن پالومار رصدخاناسیندا کشف اولونموشدیر. بو کوماندا طره‌فیندن تاپیلان اِن بویوک جیسملردن بیری اولاراق، ماکه‌ماکه-نین کشف اِدیلیشی ۲۰۰۶-جی ایلده پلوتونون جیرتدان گزه‌گن کیمی ینیدن تصنیفلندیرمسینه توغفه وردی. {{Infobox planet | minorplanet = yes | type = جؽرتدان گزه‌گن | name = ماکه‌ماکه | symbol = [[File:Makemake symbol (bold).svg|24px|🝼]] (mostly astrological) | image = Makemake and its moon.jpg | caption = | image_alt = A photograph of Makemake and its unnamed moon taken by the [[Hubble Space Telescope]] on April 27, 2015. Both Makemake and its moon appear as white dots against a black background. | discovery_ref = {{sfn|Minor Planet Center}} | discoverer = {{ubl | [[مایکل براون]] | چاد ترییلو | دیوید رابینوویتز }} | discovery_site = پالومار رصدخاناسی | discovered = ۳۱ مارس, ۲۰۰۵ | mpc_name = (136472) Makemake | pronounced = {{IPAc-en|UK|ˌ|m|æ|k|i|ˈ|m|æ|k|i}}, {{IPAc-en|US|ˌ|m|ɑː|k|i|ˈ|m|ɑː|k|i}} or {{IPAc-en|audio=en-us-Makemake.ogg|ˌ|m|ɑː|k|eɪ|ˈ|m|ɑː|k|eɪ}}{{efn|The [[Rapa Nui language|Rapa Nui]] pronunciation is {{IPA|rap|ˈmakeˈmake|}}, which is anglicized as {{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ˈ|m|æ|k|i}} in British English,{{sfn|Collins English Dictionary}} and {{IPAc-en|ˈ|m|ɑː|k|i|ˈ|m|ɑː|k|i}} or {{IPAc-en|ˈ|m|ɑː|k|eɪ|ˈ|m|ɑː|k|eɪ}} in American English.{{sfn|Brown (blog)|2008b}}<ref>{{MW|Makemake}}</ref> The distinction between {{IPAc-en|ɑː}} and {{IPAc-en|æ}} reflects how British and American English [[Pronunciation of English ⟨a⟩#In foreign borrowings|handles the Polynesian 'a']] (parallel to the first 'a' in Italian 'pasta'); the {{IPAc-en|eɪ}} pronunciation attempts to approximate the Polynesian 'e'.{{sfn|Lakdawalla|2008}}}} | alt_names = (136472) Makemake<br>[[Minor planet provisional designation|{{mp|2005 FY|9}}]]<br/>"Easterbunny" (nickname){{sfn|Christensen|2008}}<br/>K05331A (codename){{sfn|Brown (blog)|2008a}} | adjectives = Makemakean{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016}} | named_after = [[Makemake (deity)|Makemake]] | mp_category = {{ubli|[[Dwarf planet]]|[[Trans-Neptunian object|TNO]]|[[classical Kuiper belt object|classical]] (hot)}} | orbit_ref = {{sfn|JPL Horizons Barycentric Elements}}{{efn|name=barycentric}} | barycentric = yes | epoch = November 21, 2025<br />([[Julian day|JD]] 2461000.5)<!-- if updating the epoch, DO NOT use JPL Small Body Lookup ("jpldata") to update the orbital elements here, because it uses heliocentric elements. Please use the barycentric elements provided by JPL Horizons ("horizons-ssb") instead. --> | uncertainty = 1{{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | observation_arc = 70.53 yr (25,760 d){{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | earliest_precovery_date = January 29, 1955{{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | aphelion = {{cvt|52.796|AU|Tm|lk=on}} | perihelion = {{cvt|38.201|AU|Tm}} | time_periastron = 17 November 2186{{sfn|JPL Horizons Perihelion}} | semimajor = {{cvt|45.499|AU|Tm}}{{efn|name=barycentric}} | eccentricity = 0.1604 | period = 306.70 [[Julian year (astronomy)|yr]] (112,022 [[day|d]]) | mean_anomaly = {{val|170.497|ul=°}} | mean_motion = {{Deg2DMS|0.0032136|sup=ms}} / day | inclination = {{val|29.002|u=°}} | asc_node = {{val|79.441|u=°}} | arg_peri = ۲۹۶٫۰۶۵ | satellites = 1 ([[S/2015 (136472) 1]]) | dimensions = ({{val|1434|48|18}}) × ({{val|1420|18|24|u=km}}){{sfn|Brown|2013|p=1}} | mean_radius = {{val|715|7|u=km}}{{sfn|Brown|2013|p=1}} | flattening = 0.0098{{efn|name=flattening|Calculated using <math>\frac{(a-b)}{a}</math> and the dimensions from Brown (2013).{{sfn|Brown|2013|p=1}}}} | surface_area = {{val|6.42|e=6|u=km2}}{{efn|name=surface-vol|Calculated using the dimensions from Brown (2013){{sfn|Brown|2013|p=1}} assuming an [[ellipsoid|oblate spheroid]].}}{{sfn|Wolfram Alpha - Ellipsoid Surface Area}} | volume = {{val|1.53|e=9|u=km3}}{{efn|name=surface-vol}}{{sfn|Wolfram Alpha - Ellipsoid Volume}} | mass = {{val|2.69|0.20|e=21|u=kg}}{{sfn|Bamberger|2025}} | density = {{val|1.76|0.17|u=g/cm3}}{{sfn|Bamberger|2025}} | surface_grav = {{Gr|2.69|715|2}} m/s²{{efn|name=surfgrav}} | escape_velocity = {{V2|2.69|715|2}} km/s{{efn|name=escvel}}{{sfn|Protopapa et al.|2025|p=8}} | sidereal_day = {{ubl | {{val|11.4133|ul=h}}{{sfn|Hromakina|2019}} | or {{val|22.8266|0.0001|u=h}}{{sfn|Hromakina|2019}} }} | axial_tilt = {{ubl | {{val|46|-|78|u=°}} wrt orbit{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016|p=4}} | {{val|63|-|87|u=°}} wrt [[ecliptic]]{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016|p=3}} }} | albedo = {{ubl | {{val|0.82|0.02}} ([[geometric albedo|geometric]]){{sfn|Hromakina|2019|p=7}} | {{val|0.74|0.06}} ([[Bond albedo|Bond]]){{sfn|Verbiscer et al.|2022|p=23}} }} | single_temperature = {{val|30|-|40|ul=K}}{{sfn|Kiss et al.|2024}}{{sfn|Protopapa et al.|2025}} | spectral_type = {{ubl | [[Trans-Neptunian object#Color indices|B−V]] {{=}} {{val|0.868|0.004}}{{sfn|Alvarez-Candal et al.|2020}} | V−R {{=}} {{val|0.449|0.003}}{{sfn|Alvarez-Candal et al.|2020}} }} | abs_magnitude = {{ubl | {{val|0.049|0.020}} (corrected){{sfn|Hromakina|2019}} | {{val|-0.25}} ([[Jet Propulsion Laboratory|JPL]]/[[Minor Planet Center|MPC]]){{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} }} | magnitude = 17.0 ([[Opposition (astronomy and astrology)|opposition]]){{sfn|AstDys}} | angular_size = {{val|38.28|0.22}} [[milliarcsecond|milli-arcsec]]{{sfn|Ortiz|Sicardy|Braga-Ribas|Alvarez-Candal|2012|p=568}} }} [[File:Illustration of the dwarf planet Makemake (iau0806a).jpg|thumb|upright=1.25|ماکی ماکینین بیر شیکل،قهوه ای و بیرناواخت جوی گؤرۆنتودا گوستریلیر.]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 4k4ko2tcuij4t5dm49wtrp84mwdkx1n 1591803 1591798 2026-08-16T07:16:28Z H.Ganjeli 58356 1591803 wikitext text/x-wiki '''ماکه‌ماکه''' (نومره سی۱۳۶۴۷۲ ، [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Makemake''' ، ) [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغیندا]] گۆنشین اطرافیندا فیرلانان گزه‌گن جیرتدان گزه‌گندیر ، نپتونون [[دؤنرگه|دؤنرگه سی]] کنارؽندا بوزلو جیسم‌لرین دیسکیدیر. بو، پلوتونون دیامتری ۶۰٪ اولان گۆنش سیستمیندکی دوردون‌جو اِن بویوک جیرتدان گزه‌گن و [[نپتون اؤته‌سی جیسم|نپتون اؤته‌سی جیسمدیر]] . ۳۱ مارس ۲۰۰۵-جی ایلده آمریکا [[اولدوزشیناس]] مایکل براون، چاد تروییلو و دیوید رابینوویتز طرفیندن پالومار رصدخاناسیندا کشف اولونموشدیر. بو کوماندا طره‌فیندن تاپیلان اِن بویوک جیسملردن بیری اولاراق، ماکه‌ماکه-نین کشف اِدیلیشی ۲۰۰۶-جی ایلده پلوتونون جیرتدان گزه‌گن کیمی ینیدن تصنیفلندیرمسینه توغفه وردی. {{Infobox planet | minorplanet = yes | type = جؽرتدان گزه‌گن | name = ماکه‌ماکه | symbol = [[File:Makemake symbol (bold).svg|24px|🝼]] (mostly astrological) | image = Makemake and its moon.jpg | caption = | image_alt = A photograph of Makemake and its unnamed moon taken by the [[Hubble Space Telescope]] on April 27, 2015. Both Makemake and its moon appear as white dots against a black background. | discovery_ref = {{sfn|Minor Planet Center}} | discoverer = {{ubl | [[مایک براون (گؤک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بیلیمجی)|مایک براون]] | چاد ترییلو | دیوید رابینوویتز }} | discovery_site = پالومار رصدخاناسی | discovered = ۳۱ مارس, ۲۰۰۵ | mpc_name = (136472) Makemake | pronounced = {{IPAc-en|UK|ˌ|m|æ|k|i|ˈ|m|æ|k|i}}, {{IPAc-en|US|ˌ|m|ɑː|k|i|ˈ|m|ɑː|k|i}} or {{IPAc-en|audio=en-us-Makemake.ogg|ˌ|m|ɑː|k|eɪ|ˈ|m|ɑː|k|eɪ}}{{efn|The [[Rapa Nui language|Rapa Nui]] pronunciation is {{IPA|rap|ˈmakeˈmake|}}, which is anglicized as {{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ˈ|m|æ|k|i}} in British English,{{sfn|Collins English Dictionary}} and {{IPAc-en|ˈ|m|ɑː|k|i|ˈ|m|ɑː|k|i}} or {{IPAc-en|ˈ|m|ɑː|k|eɪ|ˈ|m|ɑː|k|eɪ}} in American English.{{sfn|Brown (blog)|2008b}}<ref>{{MW|Makemake}}</ref> The distinction between {{IPAc-en|ɑː}} and {{IPAc-en|æ}} reflects how British and American English [[Pronunciation of English ⟨a⟩#In foreign borrowings|handles the Polynesian 'a']] (parallel to the first 'a' in Italian 'pasta'); the {{IPAc-en|eɪ}} pronunciation attempts to approximate the Polynesian 'e'.{{sfn|Lakdawalla|2008}}}} | alt_names = (136472) Makemake<br>[[Minor planet provisional designation|{{mp|2005 FY|9}}]]<br/>"Easterbunny" (nickname){{sfn|Christensen|2008}}<br/>K05331A (codename){{sfn|Brown (blog)|2008a}} | adjectives = Makemakean{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016}} | named_after = [[Makemake (deity)|Makemake]] | mp_category = {{ubli|[[Dwarf planet]]|[[Trans-Neptunian object|TNO]]|[[classical Kuiper belt object|classical]] (hot)}} | orbit_ref = {{sfn|JPL Horizons Barycentric Elements}}{{efn|name=barycentric}} | barycentric = yes | epoch = November 21, 2025<br />([[Julian day|JD]] 2461000.5)<!-- if updating the epoch, DO NOT use JPL Small Body Lookup ("jpldata") to update the orbital elements here, because it uses heliocentric elements. Please use the barycentric elements provided by JPL Horizons ("horizons-ssb") instead. --> | uncertainty = 1{{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | observation_arc = 70.53 yr (25,760 d){{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | earliest_precovery_date = January 29, 1955{{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} | aphelion = {{cvt|52.796|AU|Tm|lk=on}} | perihelion = {{cvt|38.201|AU|Tm}} | time_periastron = 17 November 2186{{sfn|JPL Horizons Perihelion}} | semimajor = {{cvt|45.499|AU|Tm}}{{efn|name=barycentric}} | eccentricity = 0.1604 | period = 306.70 [[Julian year (astronomy)|yr]] (112,022 [[day|d]]) | mean_anomaly = {{val|170.497|ul=°}} | mean_motion = {{Deg2DMS|0.0032136|sup=ms}} / day | inclination = {{val|29.002|u=°}} | asc_node = {{val|79.441|u=°}} | arg_peri = ۲۹۶٫۰۶۵ | satellites = 1 ([[S/2015 (136472) 1]]) | dimensions = ({{val|1434|48|18}}) × ({{val|1420|18|24|u=km}}){{sfn|Brown|2013|p=1}} | mean_radius = {{val|715|7|u=km}}{{sfn|Brown|2013|p=1}} | flattening = 0.0098{{efn|name=flattening|Calculated using <math>\frac{(a-b)}{a}</math> and the dimensions from Brown (2013).{{sfn|Brown|2013|p=1}}}} | surface_area = {{val|6.42|e=6|u=km2}}{{efn|name=surface-vol|Calculated using the dimensions from Brown (2013){{sfn|Brown|2013|p=1}} assuming an [[ellipsoid|oblate spheroid]].}}{{sfn|Wolfram Alpha - Ellipsoid Surface Area}} | volume = {{val|1.53|e=9|u=km3}}{{efn|name=surface-vol}}{{sfn|Wolfram Alpha - Ellipsoid Volume}} | mass = {{val|2.69|0.20|e=21|u=kg}}{{sfn|Bamberger|2025}} | density = {{val|1.76|0.17|u=g/cm3}}{{sfn|Bamberger|2025}} | surface_grav = {{Gr|2.69|715|2}} m/s²{{efn|name=surfgrav}} | escape_velocity = {{V2|2.69|715|2}} km/s{{efn|name=escvel}}{{sfn|Protopapa et al.|2025|p=8}} | sidereal_day = {{ubl | {{val|11.4133|ul=h}}{{sfn|Hromakina|2019}} | or {{val|22.8266|0.0001|u=h}}{{sfn|Hromakina|2019}} }} | axial_tilt = {{ubl | {{val|46|-|78|u=°}} wrt orbit{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016|p=4}} | {{val|63|-|87|u=°}} wrt [[ecliptic]]{{sfn|Parker|Buie|Grundy|Noll|2016|p=3}} }} | albedo = {{ubl | {{val|0.82|0.02}} ([[geometric albedo|geometric]]){{sfn|Hromakina|2019|p=7}} | {{val|0.74|0.06}} ([[Bond albedo|Bond]]){{sfn|Verbiscer et al.|2022|p=23}} }} | single_temperature = {{val|30|-|40|ul=K}}{{sfn|Kiss et al.|2024}}{{sfn|Protopapa et al.|2025}} | spectral_type = {{ubl | [[Trans-Neptunian object#Color indices|B−V]] {{=}} {{val|0.868|0.004}}{{sfn|Alvarez-Candal et al.|2020}} | V−R {{=}} {{val|0.449|0.003}}{{sfn|Alvarez-Candal et al.|2020}} }} | abs_magnitude = {{ubl | {{val|0.049|0.020}} (corrected){{sfn|Hromakina|2019}} | {{val|-0.25}} ([[Jet Propulsion Laboratory|JPL]]/[[Minor Planet Center|MPC]]){{sfn|JPL Small-Body Database Lookup}}{{sfn|Minor Planet Center}} }} | magnitude = 17.0 ([[Opposition (astronomy and astrology)|opposition]]){{sfn|AstDys}} | angular_size = {{val|38.28|0.22}} [[milliarcsecond|milli-arcsec]]{{sfn|Ortiz|Sicardy|Braga-Ribas|Alvarez-Candal|2012|p=568}} }} [[File:Illustration of the dwarf planet Makemake (iau0806a).jpg|thumb|upright=1.25|ماکی ماکینین بیر شیکل،قهوه ای و بیرناواخت جوی گؤرۆنتودا گوستریلیر.]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 8twcdrzkn37ujkpng4f730kp18bhkyk 0 618076 1591806 2026-08-16T08:37:09Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''چکیمسل داغؽلیشیم''' ، ([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Gravitational scattering''' ) ایکی و یا داها چوخ گؤی جیسمینین یاخین چکیملی قارشیلاشماسی نتیجهسینده، گۆج و حرکت میقداری مۆبادیله ائتمه سیله اونلارین گدیش یوللارینین دییشمه سیدیر. بو آخین، آستروفیزیکده چوخلو...' ایله ياراتدی 1591806 wikitext text/x-wiki '''چکیمسل داغؽلیشیم''' ، ([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Gravitational scattering''' ) ایکی و یا داها چوخ گؤی جیسمینین یاخین چکیملی قارشیلاشماسی نتیجهسینده، گۆج و حرکت میقداری مۆبادیله ائتمه سیله اونلارین گدیش یوللارینین دییشمه سیدیر. بو آخین، آستروفیزیکده چوخلو دیینامیک حادیثه لرین اساسیندادیر ، گؤیچاتلارین (قوجااولدوزلارین) قورولوشوندان تۇتاب، گزه‌گن سیستملریندن جیسمهلرین آتیلماسینا قدر. اولدوزلار، گزه‌گنلر و یا [[قارادلیک|قارا دلیکلر]] کیمی جیسملر بیر-بیرینین حرکتینه تاثیر ائده جک قدر یاخینلاشاندا، اونلارین یوللاری گؤزلنمه جک قدر کسکین دییشه بیلر. بؤیوک کۆتله لی جیسملرین — اولدوزلارین، گزه‌گنلرین و یا قارا دلیکلرین — یاخیندان کئچیشی، یا باغلی جوتلر، یا دا باغلی اولمایان آتیلمیش جیسملر یارادا بیلر.<ref name="Harvard–Smithsonian Hyperfast Jul 2010" /> بیر اؤرنک: موشتری، [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغینداکی]] جیسملری گونش سیستمیندن ائشیگه آتیر.<ref name="Gomes Nature 2005" /> ==قایناقلار== {{قایناق}} 0gusbxkcw9f0hvmm6tvcgtg5lpgddt2 1591808 1591806 2026-08-16T08:42:15Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1591808 wikitext text/x-wiki '''چکیمسل داغؽلیشیم''' ، ([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Gravitational scattering''' ) ایکی و یا داها چوخ گؤی جیسمینین یاخین چکیملی قارشیلاشماسی نتیجهسینده، گۆج و حرکت میقداری مۆبادیله ائتمه سیله اونلارین گدیش یوللارینین دییشمه سیدیر. [[File:Outersolarsystem objectpositions labels comp.png|thumb|The Kuiper belt (green), in the Solar System's outskirts.گۆنش سیستمینین قؽراقیندا یئرلشن کویپر قورشاغی(یاشیل)]] بو آخین، آستروفیزیکده چوخلو دیینامیک حادیثه لرین اساسیندادیر ، گؤیچاتلارین (قوجااولدوزلارین) قورولوشوندان تۇتاب، گزه‌گن سیستملریندن جیسمهلرین آتیلماسینا قدر. اولدوزلار، گزه‌گنلر و یا [[قارادلیک|قارا دلیکلر]] کیمی جیسملر بیر-بیرینین حرکتینه تاثیر ائده جک قدر یاخینلاشاندا، اونلارین یوللاری گؤزلنمه جک قدر کسکین دییشه بیلر. بؤیوک کۆتله لی جیسملرین — اولدوزلارین، گزه‌گنلرین و یا قارا دلیکلرین — یاخیندان کئچیشی، یا باغلی جوتلر، یا دا باغلی اولمایان آتیلمیش جیسملر یارادا بیلر.<ref name="Harvard–Smithsonian Hyperfast Jul 2010" /> بیر اؤرنک: موشتری، [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغینداکی]] جیسملری گونش سیستمیندن ائشیگه آتیر.<ref name="Gomes Nature 2005" /> ==قایناقلار== {{قایناق}} 70ixnmv61jha5rd0jkz96y6opburx7r 1591809 1591808 2026-08-16T09:00:25Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1591809 wikitext text/x-wiki '''چکیمسل داغؽلیشیم''' ، ([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Gravitational scattering''' ) ایکی و یا داها چوخ گؤی جیسمینین یاخین چکیملی قارشیلاشماسی نتیجهسینده، گۆج و حرکت میقداری مۆبادیله ائتمه سیله اونلارین گدیش یوللارینین دییشمه سیدیر. [[File:Outersolarsystem objectpositions labels comp.png|thumb|گۆنش سیستمینین قؽراقیندا یئرلشن کویپر قورشاغی(یاشیل)]] بو آخین، آستروفیزیکده چوخلو دیینامیک حادیثه لرین اساسیندادیر ، گؤیچاتلارین (قوجااولدوزلارین) قورولوشوندان تۇتاب، گزه‌گن سیستملریندن جیسمهلرین آتیلماسینا قدر. اولدوزلار، گزه‌گنلر و یا [[قارادلیک|قارا دلیکلر]] کیمی جیسملر بیر-بیرینین حرکتینه تاثیر ائده جک قدر یاخینلاشاندا، اونلارین یوللاری گؤزلنمه جک قدر کسکین دییشه بیلر. بؤیوک کۆتله لی جیسملرین — اولدوزلارین، گزه‌گنلرین و یا قارا دلیکلرین — یاخیندان کئچیشی، یا باغلی جوتلر، یا دا باغلی اولمایان آتیلمیش جیسملر یارادا بیلر.<ref name="Harvard–Smithsonian Hyperfast Jul 2010" /> بیر اؤرنک: موشتری، [[کویپر قورشاغی|کویپر قورشاغینداکی]] جیسملری گونش سیستمیندن ائشیگه آتیر.<ref name="Gomes Nature 2005" /> ==قایناقلار== {{قایناق}} 8yy51udy3ns8gltvivwvbvfrvzthvhs 0 618077 1591815 2026-08-16T10:04:55Z Taha el Irano 53385 ایجادشده به‌واسطهٔ ترجمهٔ بخش آغازین صفحهٔ «[[:az:Special:Redirect/revision/8941841|Düymə (geyim)]]» 1591815 wikitext text/x-wiki '''دۆگمه''' یوْخسا '''دۆیمه'''، گئییم و باشقا تیکیش و توخوجولوق محصوللاری‌نین حیسه‌لریندن بیر‌ی‌دیر گئییمین و بونا بنزر اشیالارین آچیق حیسه‌سینی باغلاماق اۆچون ایشلنیر. aptjhwim7fwksd6nn26cg0540n7270h