Wikipedia bclwiki https://bcl.wikipedia.org/wiki/Panginot_na_Pahina MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Medio Espesyal Olay Paragamit Olay kan paragamit Wikipedia Olay sa Wikipedia Ladawan Olay sa ladawan MediaWiki Olay sa MediaWiki Plantilya Olay sa plantilya Tabang Olay sa tabang Kategorya Olay sa kategorya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 10 2932 303861 177720 2026-04-07T00:31:08Z CommonsDelinker 2 Replacing Flag_of_the_Cayman_Islands_(pre-1999).svg with [[File:Flag_of_the_Cayman_Islands_(1959—1999).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) 303861 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Islas Caiman | flag alias = Flag of the Cayman Islands.svg | flag alias-old = Flag of the Cayman Islands (1959—1999).svg | flag alias-civil = Civil Ensign of the Cayman Islands.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = old | var2 = civil | redir1 = CYM | redir2 = CAY </noinclude> }} 9f0rrwbx6n9gfa2jgmftt4jcp2arlaq 0 7440 303857 269046 2026-04-06T15:20:35Z Seav 261 remove photo not taken in Lian 303857 wikitext text/x-wiki {{Infobox lokasyon}} An '''Lian''' sarong ikatolong klaseng banwaan kan [[provincia kan Filipinas|probinsya]] nin [[Batangas]], [[Filipinas]]. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. <br> Sosog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. <br> Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. An patron kan Lian iyo si [[San Juan de Bautista]]. Kada HUnyo 24 rinorokyaw an saiyang kapiyestahan. === Mga barangay === [[Ladawan:Matabungkay Beach.jpg|thumb|right|288px|Matabungkay Beach.]] An Lian nababanga sa 19 [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bagong Pook * Balibago * Binubusan * Bungahan * Cumba * Humayingan * Kapito * Lumaniag * Luyahan * Malaruhatan </td><td valign=top> * Matabungkay * Barangay 1 or Bonbon(Pob.) * Barangay 2 (Pob.) * Barangay 3 (Pob.) * Barangay 4 (Pob.) * Barangay 5 or Tabok City (Pob.) * Prenza * Puting-Kahoy * San Diego </td></tr></table> === Klima === An panahon igdi nababanga sa duwa, an tig'init na napoon sa bulan kan Nobyembre abot Abril asin an tig'oran parati napoon Mayo sungdo Oktobre. === Mga eskwelahan === An Lian Institute iyo an enot na natogdas na kolehiyo. An iba pang mga paadalan iyo an mga minasunod: YALE Children School, Grand Praire School, Lian Central School, Saint Claire Academy, Lian National High School, Malaruhatan Elementary School, Matabungkay Elementary School, San Diego Elem. School, Bungahan Elem. School, Bagong Pook Elem. School, Prenza Elem. School, Cumba Elem. School, Lumanyag Elem. School, Luyahan Elem. School, Balibago Elem. School,Matabungkay National High School, Binubusan Elementary School, asin an Saint Anne Academy. === Balsa Festival === Digdi sa [Matabungkay|Matabungkay Beach ginigibo an paurumbasan nin barsa, an baraylehan sa gilid dagat, sarong konsyerto, asin kun anoano pang kaogmahan na dinadayo na kan mga turista asin bisita. An baybayon na ini halakbangon, malinaw an tubig asin baybay na gatason an kolor. == Mga opisyales napili sa 2007 na eleksyon == * '''Mayor''': * Hon. Osita P. Vergara * '''Vice-Mayor''': * Atty. Gerardo Manalo * '''Councilors''':[[#fn 3|³]] * Lauro "Ompong" Butiong * Florencio "Boyet" Masipag * Benito "Ben" Magbago * Carlito "Carling" Caisip * Exequiel "Exy" Bonuan * Leopoldo "Leo" Jonson * Jay-Ar Palahang [[#fn 1|¹]] * Jaime "Jimmy" Delos Reyes == Demograpiko == {{Populasyon}} == Toltolan == {{reflist}} == Mga panluwas na takod == * [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com] * [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System] * [http://www.batangasnow.com Batangas Now-Link to Hotels, Resorts, Scuba Diving, History and Natural Attractons] * [http://www.alfrescoresort.com Official Website of the Alfresco Beach Resort located in Matabungkay Beach, Lian, Batangas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141216182747/http://alfrescoresort.com/ |date=2014-12-16 }} {{Navbox Batangas}} {{DEFAULTSORT:Lian, Batangas}} [[Kategorya:Mga banwaan kan Batangas]] 2ijid8uede3lmkp9dtuqq7l5zz07gqe 0 24638 303860 267824 2026-04-06T23:53:14Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 303860 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Joy Lim Arthur | image = | birth_date = Desyembre 2, 1935 | death_date = Hulyo 9, 2015 | alma_mater = [[Purdue University]] <br> [[Unibersidad kan Estado nin Nueva Mehiko]] | employer = [[White Sands Missile Range]] }} Si '''Joy Lim Arthur''' (Desyembre 2, 1935 - Hulyo 9, 2015) sarong Electronic Engineer sa United States Army Research Laboratory. Kan 1966 siya an inot na babai na nagkaguno nin titulong gradwado sa inhenyeriya hali sa Unibersidad kan Estado nin Nueva Mehiko. Siya an inot na babaing inhenyero na nagtrabaho sa White Sands Missile Ringe, asin saro siyang Senior Research Engineer para sa Army kan Estados Unidos poon 1958 sagkod 2005. ==Kaamayi kan Buhay asin Edukasyon== Si Arthur namundag sa Manila.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://engineering.purdue.edu/ECE/InfoFor/Alums/OECE/2008/jarthur.html|title=Mrs. Joy L. Arthur|website=Electrical and Computer Engineering – Purdue University|language=en|access-date=2018-12-23}}</ref> An solo niang tugang na lalaki nagadan kan sia aki pa, na ikinapurisaw na marhay kan saiyang ama na si Venacio Lim.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://wsmrhistoric.com/files/1981%20Missile%20Ranger%20V33%20Issue%2016.pdf|title='Dumb girl' now OMEW engineer|last=|first=|date=1981-04-24|website=Missile Ranger|archive-url=|archive-date=|access-date=2018-12-23}}</ref> Isinentro nia an gabos niang ambisyon sa saiyang ngohod na aking babae, na tinotokdoan ini na garo baga sia aki niyang lalaki.<ref name=":2" /> Nagbalyo sia sa Estados Unidos asin nag - adal nin elektrikal na inhenyeriya sa Purdue University, na nakua nin titulong batsilyer sa pagigin inhenyero kan 1956.<ref name=":0" /> Sa Purdue University, si Arthur saro sa duwang babai sa 165 sa saindang klase sa inhenyeriya.<ref name=":3">{{Cite web|url=http://fndforms.nmsu.edu/partners_in_excellence_2013.pdf|title=Joy and Paul Arthur create endowment for engineers|last=|first=|date=|website=NMSU|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023804/http://fndforms.nmsu.edu/partners_in_excellence_2013.pdf|archive-date=2018-12-24|access-date=2018-12-23|dead-url=yes}}</ref> Nagbalik sia sa Manila pagkatapos na maggradwar, na naglalaom na makua an bendisyon kan saiyang ama tanganing magpakasal sa sarong Amerikanong inhenyero.<ref name=":2" /> An saiyang ama nahahadit na sia ibibilang na sarong pampam na babae, asin si Arthur nagbalik sa Amerika bilang teknikal na siyentista.<ref name=":2" /> Siya nagin an enot na babae na nagkaigwa nin masterado sa Unibersidad kan Estado nin Nueva Mehiko kan 1996.<ref name=":0" /><ref name=":3" /> Sinuportaran niya an Sosyedad kan mga Babaeng Inhinyero sa pag - establisar nin sarong kabtang sa Unibersidad kan Estado nin Nueva Mehiko.<ref name=":3" /> ==Karera== Kan 1958 si Arthur iyo an nagin inot na babaing inhenyero na nagtrabaho sa White Sands Missile Ringe.<ref name=":0" /> Nagbalyo siya sa United States Army Research Laboratory kan 1962, kun sain pinonan niyang protehiran an Militar kan Estados Unidos sa saindang elektronikong pakikilaban.<ref>{{Cite web|url=http://www.wsmr-history.org/halloffame1.htm|title=Hall of Fame – Joy Arthur|website=www.wsmr-history.org|access-date=2018-12-23|archive-date=2019-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190119131359/http://www.wsmr-history.org/HallOfFame1.htm|dead-url=yes}}</ref> Nagkonsentrar siya sa pagpadakol kan mga soldados na nakaligtas sa lugar nin gyera asin sa pagpauswag sa pagtumang kan Militar kan Estados Unidos sa manlainlain na huma.<ref>{{Cite web|url=https://www.newspapers.com/newspage/35323563/|title=Las Cruces Sun-News from Las Cruces, New Mexico on July 5, 1970 · Page 19|website=Newspapers.com|language=en|access-date=2018-12-23}}</ref> Si Arthur nagdisenyo man nin pamprotehir na mga sensor na pwedeng gamiton tanganing protehiran an mata nin tawo sa mas parating mga huma nin laser.<ref name=":0" /> Naggibo siya nin mga teknolohiya na kayang raoton an signal, kaiba an multi-specral jammer na kayang kontrolon an ano man na mga gas.<ref>{{Cite web|url=http://www.wsmr.army.mil/PAO/WSHist/HallFame/Pages/ArthurJoyMs.aspx|title=Arthur, Joy, Ms.|website=www.wsmr.army.mil|access-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120201150821/https://www.wsmr.army.mil/PAO/WSHist/HallFame/Pages/ArthurJoyMs.aspx|archive-date=2012-02-01}}</ref> Kan 1975 siya sana an babai na nanggana sa United States Army Research Laboratory R&D Achievement Award.<ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YKIrAAAAYAAJ&q=Joy+L+Arthur&pg=RA3-PA17|title=Army R D & A Bulletin|date=1975|publisher=HQ, U.S. Army Materiel Command|language=en}}</ref> Ginana niya an premyo huli sa saiyang mga kontribusyon sa elektronikong kagamitan pampakikilaban, partikularmente sa pag-adal kan kagamitan na chaff. Ilinadawan niya an materyales na kaipuhan para sa mas epektibong chaff.<ref name=":1" /> Ipinaglaog siya sa White Sands Missile Ringe Hall of Fame kan 2005.<ref name=":0" /> Nagadan si Arthur kan Hulyo 9, 2015 pagkatapos nin halawig na pakikipaglaban sa hilang na Parkinson.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.tributes.com/obituary/show/Joy-L.-Arthur-102658989|title=Joy Arthur Obituary - Las Cruces, New Mexico - Tributes.com|website=www.tributes.com|access-date=2018-12-23}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Si Arthur asin an saiyang agom na si Paul Arthur nag-organisar nin pagpa-eskwela para sa mga babaing Amerikano sa Unibersidad kan Estado nin Nueva Mehiko.<ref name=":3" /> Si Arthur may duwang aki, si Gregorio Venancio Arthur asin Lia Frieda Brodnax.<ref name=":4" /> === Mga Gawad=== *1974 Certificate of Merit from the [[Association of Old Crows]]<ref name=":5">{{Cite web|url=http://ece3.nmsu.edu/ECEAcademy_Joy_Arthur.htm|title=/Joy Arthur|website=ece3.nmsu.edu|access-date=2018-12-23|archive-date=2013-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20131205195344/http://ece3.nmsu.edu/ECEAcademy_Joy_Arthur.htm|dead-url=yes}}</ref> *1974 Samuel Stiber Award for Technical Excellence in Electronic Warfare<ref name=":5" /> *1975 U.S. Army Research and Development Achievement Award<ref name=":1" /> *1996 NMSU Distinguished Engineering Alumnus<ref name=":5" /> *2005 [[White Sands Missile Range]] Hall of Fame<ref name=":0" /> == Toltolan== {{reflist}} [[Kategorya:Kababaihan sa Filipinas]] {{Tamboan}} 92ohidpumdqxntkdf1trqtga82nc7ty 0 26230 303863 259364 2026-04-07T00:48:57Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 303863 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Konkretismus (DSC04014).jpg|thumb|294x294px|Sarong simpleng aritmetikong kalkulasyon nin [[pagdugang]]]] An '''kalkulasyon''' o '''pagkalkula''' ([[Ingles]]: ''calculation'') iyo sarong proseso na pigliliwat an saro o mas dakul pang pigkaag (''input'') pasiring sa saro o mas dakol pang mga resulta. An termino iyo mahiwas na nagagamit, gikan sa labing kasagkorang [[Aritmetika|aritmetikong]] kalkulasyon sa paggamit nin [[algoritmo]], pasiring sa bakong malinaw na pagkalkula nin istratehiya sa kompetisyon, o pagkalkula nin tsansa kan matriyumpong relasyon sa tahaw nin duwang tawo. == Etimolohiya == An ''kalkula'' may boot-sabihon na matematikong pagdetermina sa kaso nin sarong numero o bilang, o sa kaso nin abstraktong problema para makaguno nin simbag gamit an [[lohika]], rason, o ordinaryong pag-iisip.<ref>{{cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/calculate|title=calculate {{!}} Definition of calculate in English by Oxford Dictionaries|website=Oxford Dictionaries {{!}} English|access-date=2018-08-30|archive-date=2018-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831035348/https://en.oxforddictionaries.com/definition/calculate|dead-url=yes}}</ref> An taramon iyo gikan sa [[Latin]] na ''calculus'', na may orihinal na kahulogan na sadit na gapo sa gall-bladder (gikan sa Latin na ''calx''). May boot-sabihon man ini na mga sadit na gapo na piggagamit sa pagkalkula, o sadit na gapo na ginagamit sa [[abakus]] (Latin ''abacus'', Griyego ''abax''). An abakus iyo sarong instrumento na ginamit kan mga Griyego asin Romano para sa mga aritmetikong kalkulasyon, bago pa man an ''slide-rule'' asin elektronikong kalkulador, asin pigbibilog nin mga gapo na nakakabit sa mga bakal. == Aplikasyon == Halimbawa, an [[multiplikasyon]] kan 7 sa 6 iyo sarong simpleng algoritmikong kalkulasyon. An pag-estima sa tamang presyo para sa mga pinansyal na instrumento gamit an Black–Scholes na modelo iyo sarong mas kompleksong algoritmikong kalkulasyon. An mga [[Estadistika|estadistikong]] pag-estima sa maabot na eleksyon na resulta hali sa mga opinyong pagpili iyo igwa man nin algoritmikong kalkulasyon, pero minahimo nin rango kan posibilidad imbes na eksaktong simbag. ==Pagkumpara sa komputasyon== An kalkulasyon iyo sarong prerekisito para sa [[komputasyon]].<ref>[http://science.jrank.org/pages/7536/Calculation-Computation.html Jrank.org]</ref> An kalainan sa kahulugan kan ''kalkulasyon'' asin ''komputasyon'' iyo minaluwas na hali sa katapusan kan medieval na panahon.<ref>[http://science.jrank.org/pages/8509/Calculation-Computation-Premodern-Early-Modern-Non-Western.html Jrank.org]</ref> == Hilingon man == * [[Pagbilang]] * [[Pagsukol]] * [[Kalkulus]] ==Mga panluwas na takod== {{commons category|Calculation|Kalkulasyon}} * An [http://www.wdl.org/en/item/4255 "The Lifting of the Veil in the Operations of Calculation"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111084002/https://www.wdl.org/en/item/4255/ |date=2021-11-11 }} iyo sarong manuskripto, gikan sa ika-18 na siglo, sa Arabiko, ni [[Ibn al-Banna' al-Marrakushi]], dapit sa mga kalkulasyon na proseso == Toltolan == {{reflist}} {{matematika-poon}} [[Kategorya:Matematika]] s2epswz41ij1x9lp0eecsvy4k4sdnha 0 34429 303877 303362 2026-04-07T08:54:12Z ~2026-21193-68 30942 303877 wikitext text/x-wiki [[File:Bado Pang kasal.jpg|thumb|Bado Pang kasal]] An '''bado pangkasal''' o '''wedding dress''' iyo an bado na isinusulot kan nobya durante nin seremonya sa kasal. An kolor, estilo asin seremonyal na kahalagahan kan gaha pwedeng depende sa relihiyon asin kultura kan mga partisipante sa kasal. Sa parati, relihiyoso an mga duot. Kun siring, makahulogan an impluwensia nin relihion. An "puting kasal" sa Europa asin Estados Unidos, na nagin mayor sa bilog na kinaban, konektadong marhay sa mga prinsipyo sa buhay nin Kristianismo. [nangangaipo nin toltolan] An puting gubing nagin simbolo nin Kristianong kasal na siring sa mga bandang kasal asin mga singsing na may brilyante, kun bako man. Sa kulturang Solnopan asin mga rona nin kultura kan Anglo-Saxon, an badong pangkasal kadaklan puti, usong ginibong popular ni Reyna Victoria kan siya nagpakasal kan 1840. Western. Queen Victoria. An puti kolor nin kadalisayan sa Kristianong pagtubod asin iyan nangangahulogan na magrepresentar sa malinig na puso kan nobya. Sa mga kultura sa Sirangan, parateng pinipili kan mga nobya an pula tanganing simbolohon an pagigin daing kamanungdanan. == Kultura sa solnopan == [[Ladawan:1929wedding.jpg|thumb|An babae sa too nakasulot nin tipikong gubing sa kasal poon 1929. Sagkod sa huring kabtang kan dekada nin 1960 an gubing sa kasal nagpapabanaag kan mga estilo kan aldaw; Poon kaidto sinda parate nang basado sa estilo nin Victorian.]] An mga Kasal na ginibo durante asin kasunod tolos kan Edad Media sa parate bako sanang pagsasaro nin duwang tawo. Midle Ages Sinda pwedeng pagsasaro nin duwang pamilya, duwang negosyo o duwa pa nganing nasyon. An dakol na kasal mas mahalaga pa sa politika kisa pagkamoot, partikularmente sa mga noble asin mas halangkaw na mga grupo sosyal. politika. Kun siring linalaoman an mga kasal na maggubing sa paagi na ibinubugtak an saindang pamilya sa pinakamarahay na liwanag asin angay sa saindang kamugtakan sa sosyedad, huli ta dai sinda nagrerepresentar sa sainda sana durante kan seremonya. An mga kalamidad hale sa mayaman na mga pamilya parateng may kadakol na kolor asin eksklusibong mga tela. Ordinaryo na sanang maheling sinda na nakasulot nin mas maitom na mga kolor asin suon nin mga barahibo, bulaw asin silk. velvet. An mga kalamidad na nakasulot nin labi - labing uso sa presente, na puedeng bakalon kan pinakamayaman na materyales an kuarta kan saindang pamilya. An pinakadukha sa mga nobya sulot an saindang pinakamarahay na gubing sa simbahan sa saindang aldaw nin kasal. An kantidad asin presyo nin materyal na gubing sa kasal na yaon nagpapabanaag kan sosyal na kamugtakan kan nobya asin nagparisa kun sagkod saen an kayamanan kan pamilya sa mga bisita sa kasal. === Kasaysayan nin kolor === An enot na dokumentadong pangyayari nin sarong prinsesa na nakasulot nin puting gubing sa kasal para sa sarong seremonya sa kasal nin hade iyo an ki Philippa nin Inglaterra, na nagsulot nin sarong tunk sa puting silk na may sulot na isquirel asin ermine kan 1406, kan pakasalan nia si Eric nin Pomerania. Philippa nin Inglaterra. Siring man, sulot an puting kasal ni Anne kan Brittany kan naagom niya si Louis XII kan 1499. Si Mary, Queen of Scots, nakasulot nin puting gubing sa kasal kan 1559 kan naagom nia an enot niang agom, si Francis, an Daupin nin Pransia, huli ta iyan an paborito niang kolor, minsan ngani kaidto puti an kolor nin pagmondo para sa mga reyna nin Pransia. Mary, Queen of Scots. Francis. Dauphin of France. Minsan siring, bako ining lakop na uso: Bago kan panahon nin Victorian, an sarong nobya kinasal sa ano man na kolor, na an itom nangorognang popular sa Scandinavia. Victoriano era Si White nagin popular na opsion kan 1840, pakakasal ni Reyna Victoria ki Albert kan Saxe-Coburg asin Gotha, kan si Victoria nagsulot nin puting gaha na trina gamit an Honiton lace. Queen Victoria. Albert of Saxe-Coburg asin Gotha. a puting gaha. An mga ilustrasyon kan kasal ipinublikar nin dakol, asin dakol na nobya an pinili para sa puti sono sa pinili kan Reyna. An pagsulot nin puti tolos - tolos na inarog nin mayaman, usong mga nobya. Pakalihis nin mayo pang sarong dekada, an Libro ni Godey nagsasabi na an puting mga gaha kan kasal sarong suanoy na kostumbre na nagpapaheling nin pagigin birhen nin nobya, na nagsurat:   Siring man, pinagdakit-taramon ini sa sarong artikulo dapit sa "Etiquette kan Trousseau" sa saindang luwas kan Agosto 1849 kan parehong magasin sakop an temang ini. An "Custo, poon sa panahon bago mag - agom, nagdesisyon na magputi bilang [sarong gaha kan kasal] na tamang kugos, emblema kan pagigin presko asin kadalisayan nin pagigin tin - edyer," an isinurat ninda. Sa kapoonpooni, asul an konektado sa kadalisayan, kabanalan, pagigin fiel, asin ki Birhen Maria. Virgin Mary.<ref>{{Cite book|title=Folk and Fairy Tales: A Handbook–Greenwood Folklore Handbooks|last=Ashliman, DL|publisher=ABC-CLIO|year=2004|isbn=9780313058592|page=9|author-link=D. L. Ashliman}}</ref> Minsan siring, dakol na tawo kan panahon na idto an naniniwala na an puti sinadyang simbolo nin pagigin daraga, asin an puting gubing sa kasal nagin an pamantayan na simbolo para sa pagigin inosente asin romansa. Dawa pakatapos na an puti magin nangingibabaw na kolor, sa laog nin sarong peryodo, an mga gubing sa kasal ibinagay sa mga estilo kan panahon na idto. Kan mga enot na 1900, kaiba sa gubing an kadakol na dekorasyon, arog baga nin mga lace o kuta. Ini inarog man sa mga bado sa kasal, kun saen ordinaryo na sana an mga dekorative fill asin lace. Halimbawa, kan 1920, sinda parateng halipot sa atubangan na may mas halawig na tren sa likod asin sulotan nin mga tahob sa kasal. An tendensiyang ini na masunod an mga uso sa presente nagpadagos sagkod kan huring parte kan 1960, kan nagin popular ini sa pagreberso sa halawig, pano nin mga desenyo na reminente kan panahon nin Victorian. Huling igwa nin mas mayaman na mga nobya kan panahon nin Victorian, an tendensia nin sarong puting gaha kan kasal sa huri nakalakop sa gabos na kamugtakan sa ekonomiya asin pinaririgon bilang "tradisyon" kan ika - 20 siglo. Victoriano era An puting estilo nin kasal tinawan nin saro pang makahulogan na pagpapakosog kan 1981, kan tolong-quarter bilyones katawo - saro sa anom na tawo sa bilog na globo an nagmamasid na si Charles, si Prinsipe kan Wales naagom si Diana Spencer sa saiyang magarbong gubing na puti na may kaibang 25-na-kanyang tren. <ref name="Ingrassia">{{Cite book|title=Altared: Bridezillas, Bewilderment, Big Love, Breakups, and What Women Really Think about Contemporary Weddings|last=Ingrassia|first=Catherine|publisher=Vintage Books|year=2007|isbn=978-0-307-27763-3|editor-last=Curran|editor-first=Colleen|location=New York|pages=[https://archive.org/details/altaredbridezill0000unse/page/24 24–30]|chapter=Diana, Martha and Me|chapter-url=https://archive.org/details/altaredbridezill0000unse/page/24}}</ref> An kasal na ini sa pankagabsan ibinibilang na pinakamaimpluwensiang kasal na puti kan ika - 20 siglo.<ref name="Ingrassia" /> Poon kan kabangaan kan ika - 20 siglo, an kadaklan na gubing sa kasal sa Solnopan parateng maputi, minsan ngani kaiba sa "pinaputian" an "Off-puti" arog kan marfil, beige asin cream. puti. Off-puti. vaory. beige. Minsan siring, an puti bakong an unibersal na kolor nin gubing sa kasal. Halimbawa, sa Mejico, an pula popular na kolor. === Kristianong mga prinsipyo sa buhay === [[Ladawan:Edmund_Blair_Leighton_-_signing_the_register.jpg|thumb|200x200px|Dakol na kultura an nag - arog sa tradisyonal na kaugalean sa Solnopan kan kasal na puti, kun an nobya nagsusulot nin maputing gubing asin tahob sa kasal. Susog ki Edmund Leighton (1853-1922). Edmund Leighton]] An tradisyonal asin relihiosong mga nobya may tendensiang pumili nin puting mga gubing, magdanay sa uso. An puting mga gaha sa kasal sa pangenot mas gusto kan mga pamilyang Kristiano sa Solnopan. Sinda isinusulot kan nobya bilang simbolo nin kadalisayan, pagkadaing sala, asin karahayan. Sa kulturang Solnopan, puti an kolor na parateng gayo na konektado sa daing sala, o kadalisayan. <ref>Eva Heller (2000), ''Psychologie de la couleur – effets et symboliques''.</ref> Sa Biblia asin sa Templo nin Judaismo, an puting mga hayop na arog nin mga kordero iinatang tanganing paraon an mga kasalan. An puting liryo ibinibilang na burak nin kadalisayan asin kadaihan nin aram, asin parateng konektado ki Birhen Maria. Puti an kolor sa kulturang Solnopan parati gayong kaayon sa mga pagpoon. Si Cristo pagkatapos kan Pagkabuhay Liwat tradisyonal na ilinadawan na nakasulot nin puti. Sa Kristiyanismo, an mga aki nababawtismuhan asin nagkakaigwa nguna nin marahay na relasyon mantang nakasulot nin puti. communyon. An mga bautismo nangorognang konektado sa puti, huling an tawong iyan naggigibo nin relihiosong kapanugaan na magin dalisay asin malinig sa atubangan nin Dios. An relihiosong mga seremonya asin gubing na konektado sa sainda kaidto pa pirmeng mahalaga, asin an puti parateng komun na kolor na ginagamit sa pagpahayag nin halangkaw na relihiosong kapanugaan asin kadalisayan. Sa Kristianismo, an puting gubing sa kasal may duwang kahulogan. Iyan simbolo kan kadalisayan nin puso asin buhay kan agom na babae, saka kan saiyang reberensia sa Dios. Iyan ladawan man kan katanosan ni Cristo na ilinadawan sa Kapahayagan 19: 7-8: Revelation 19   Si Jesus naggubing kan saiyang nobya, an simbahan, sa saiyang sadiring katanosan bilang sarong bado kan "pinakamarahay sa purong puting lino.." Jesus. Sa Kapahayagan 19: 7-8, si Juan kan Patmos nagsurat manongod sa nobya (i.e., an Kristianong Iglesia) na ipinepresentar ki Jesus. Ilinaladawan nia sia na nakasulot nin "marahay na klaseng lino, makintab asin malinig," na tinawan nin kahulogan nin dakol na magin kolor puti. Kaagid kaiyan, an tahob sa nobya haloy nang ibinibilang na reperensia manongod sa tahob kan Templo na, kaidtong mga panahon kan Biblia, itinago an Kaban kan Tipan. Kan magadan si Cristo, nababanga an tahob, na nangangahulogan kan kapatawadan nin kasalan asin kan pakipag - uli nin Dios sa mga tawo. Kaagid kaiyan, ikinaitaas an tahob sa kasal durante kan kasal, na nangangahulogan kan koneksion kan mag - agom sa lambang saro. Sa An Simbahan ni Jesukristo nin mga Banal sa Huring-aldaw Santos an kolor na puti ginagamit na simbolo nin kadalisayan, innocence, asin kalinigan, partikular sa relihiyosong mga seremonya arog baga kan pagbubunyag asin mga seremonya sa templo, kaiba an mga kasal. An Simbahan ni Jesukristo nin mga Huring-aldaw na Santos. Para sa mga kasal sa templo, an puting gubing isinusulot man kan gabos na partisipante durante kan seremonya, mga lalaki sagkod babae, tanganing magsimbolisar man sa pagkasararo asin pagkapantaypantay sa atubangan nin Dios. An dapat na "maputi, mabini sa disenyo asin tela kan nobya, asin libre sa magarbong pasamno.." bride. [[Ladawan:NISSA_F.jpg|thumb|250x250px|Sarong nobya na nakasulot nin tipikong tahob sa kasal. veil]] Sa Kristiyanong teolohiya, an mga tataramon ni San Pablo mapadapit sa kun paano an pag-aagom minasimbolo sa pakisumaro ni Kristo asin kan Saiyang Simbahan sa irarom kan kabtang kan tradisyon nin tahob sa seremonya kan kasal. St. Si Pablo. Sa mga tradisyon Katoliko, an tahob hinihiling na "sarong nahihiling na tanda na an babae yaon sa irarom kan awtoridad nin sarong lalaki" asin ta siya nagpapasakop sa Kristong liderato kan saiyang agom na lalaki asin mamomoton na pangataman. An paghale sa tahob maheheling bilang simbolo kan tahob sa templo na gaba kan magadan si Cristo, na nagtatao sa mga nagtutubod nin direktang pagdolok sa Dios, asin sa kaparehong paagi, an nobya asin nobyo, na dati may agom na, ngonyan lubos nang nakakadolok sa lambang saro.<ref name="thoughtco" /> === Presenteng tendensia === [[Ladawan:White-wedding-dress.jpg|wala|thumb|Sarong nobya sa sarong kontemporaryong bersyon kan tradisyonal na puting gubing sa kasal na may tren, tiara asin puting tahob.]] ==== An kolor nin mga salampati ==== Haloy nang sinusunod kan kulturang taga Solnopan an tradisyon na pagsulot nin puti sa aldaw nin kasal. Iyan padagos na lakop sa tahaw kan pangenot na katemporanyong mga nobya asin bilang Weding Were, mga 85 porsiento kan mga nobya an nagdesisyon pa man giraray na magsulot nin maputing gubing sa kasal huli ta sa tipikong moda kaiyan, iyan nagdanay na daing ontok sa pag - agi nin mga taon. "Color Wheel Pro" ipigladawan an puti sa kaibahan kan liwanag, karahayan, innocence, kadalisayan asin pagkabirhen. An puti parate man na ibinibilang na kolor nin pagkasangkap.<ref name=":2" /> Kun dapit sa iba pang makahulogan na mga kahulogan para sa puti sa aldaw nin kasal, an "koforogish.com" nagsasabi, "Sa de kolor na sikolohiya, puti an kolor nin bagong mga kapinonan na naghuhugas sa rekord na malinig. An kolor puti sarong blank na kana, na naghahalat sanang isurat." Ngonyan na mga aldaw, sa paglakop kan kulturang Solnopan, isinusulot an puting mga gubing sa kasal sa dakol na nasyon asin rehion sa bilog na kinaban asin nagin ordinaryo na sana. Kan 2018, mga 83% kan mga nobya sa Estados Unidos an nakasulot nin puting gubing sa saindang dakulang aldaw, sono sa sarong surbey kan Bride Magazine. ⁇ .Brides Magazine. Mangnoha na, mantang an malinig na puting gubing espesyal sana para sa nobya, na bitoon sa kasal, an mga bisita asin sogkod apuera sa nobya sa pundamental dai tinotogotan na magsulot kan puting gubing. ==== Mga kadlagan ==== Arog nin ibang bado, an istilo nin badong pangkasal nakadepende bako sana sa tela, kundi sa pangkagabsan na korte asin itsura. Kaiba sa nagkapira sa pinakapopular na magkakakontemporanyong mga gubing an: A-line, ballgow, imperyo, mermaid, tekse-legth, asin trumpet. A-line. ballgow. empire. tea-length. Kaiba sa popular na mga katemporanyo an: asymmetric, bateau, halter, jewel, off-shold, retrato, scoop, seer, square, strap, hamart, asin v-neck. necklines. bateau. An liog nanonongod sa korte kan materyal sa ibabaw kan gubing mantang iyan nahoholog sa liog asin abaga. ==== Neck line ==== Kaiba sa popular na mga katemporanyo an: asymmetric, bateau, halter, jewel, off-shold, retrato, scoop, seer, plasa, untrap, hambot, asin v-neck. An liog nanonongod sa korte kan materyal sa ibabaw kan gubing mantang iyan nahoholog sa liog asin abaga. ==== tipong Sleve ==== [[Ladawan:Wedding_dress_princess_seams.jpg|thumb|200x200px|Daing Kaarog na gubing]] ==== Gawn laba ==== ; Ankla : Katakód kan sarong himline na nagtutugma sa bukod. ; Floor : Paagi sa sarong himline na tuminama sa salog. ; Mini : Katakód kan sarong himline na minasaklaw sa sentro kan paa. ; Si Tea : Katakod nin palda na nahoholog sa pag - oltanan kan tuhod asin bukol. ; Si Train : Katakod kan sarong palda na labaan o nakatakod asin/o deteachable tren na pwedeng pirang metro an laba. ==== Gloves etiquette ==== [[Ladawan:Bridal_bouquet_white_pink_rose_stephanotis.jpg|thumb|150x150px|Puting halaba na glood asin Nosegey. fanlong gloves. Nosegeay.]] Kun isinusulot an glove, iyan ibinubugtak durante kan seremonya. Kun an mga nobya may sulot na magkakasabay na mga glove, pinapagdadanay man ninda an saindang glove sa panahon kan seremonya. An mga pagkamoot dai maninigong darahon sa paagi na iyan maninigong ibilang na mahalagang kabtang kan kantidad. An mga pagkamoot maninigong isulot imbes na darahon.<ref name="inesgloves-gloves-etiquette" /> An laba kan bridal na mga gulo depende sa laba kan mga mangga kan gubing. glo. An mas halipot, mas haloy an pagkamoot. Kun siring, an Obera-length gloves tama sanang isinusulot na may daing manggas o haralipot na gubing o daing galang, daing mangga, o haralipot na mga gaha sa kasal. Opera-length gloves. sleveveveles. An puti an pinakatradisyunal na kolor sa opera gloves asin angay sa haros ano man na okasyon na isinusulot an mga opera glove. White. An Black opera gloves dai dapat sulotan nin puti o magian na mga gaha, na may sulot sanang maitom na bado. Black. An makolor na mga glove, kisuerra popular, maninigong isulot tanganing makapareho an kolor kan gubing. Maninigong likayan an laen - laen na kolor.[[Ladawan:Wedding_rings_photo_by_Litho_Printers.jpg|thumb|200x200px|Sarong padis nin singsing sa kasal]] == Kultura sa subangan == Dakul na mga gubing na pangkasal sa Tsina, Indya (hingle sari), Pakistan (siyang namumuya sa pala-Kanalwar qameez o lehngas) an pula; An tradisyonal na kolor nagrerepresentar sa suerte asin asayti. China. India. weding sari. Pakistan. shalwar qameez. lehngas An mga gubing sa kasal (sa tradisyonal na porma nin áo t c the suanoy na Ao dai) asul, madiklom na asul. Vietnam. Ao dai Ngonyan na mga aldaw, dakol na babae an nagpili nin ibang kolor apuera sa pula. Sa modernong mayor na mga kasal na Intsik, an nobya tibaad pilion an mga gubing na pan - Solnopan na ano man an kolor, asin magwalat nin tradisyonal na panggastos para sa seremonya sa tsa para sa kasal. tea seremonya. [[Ladawan:TraditionalChineseWeddingDress.jpg|wala|thumb|An dinastiyang Qing estilohan an tradisyonal na gubing sa kasal na Intsik na may koronang phoenix headpiece na ginagamit pa sa modernong mga kasal na Taiwanes. phoenix.Taiwanese]] Sa modernong mga kasal na Taiwanese, an nobya sa pangkagabsan nagsusuplay nin pula (sunod sa tradisyon kan mga Intsik) o puti (mas Solnopan) na sinag para sa materyales sa kasal, alagad an kadaklan masulot kan pulang tradisyonal na gubing para sa saindang pormal na mga bangkete sa kasal. Taiwanese. Sa tradisyon, an ama kan nobya an responsable sa bangkete sa kasal na inandam sa lado kan nobya asin sa arak (na espesipikong inaapod na "xi-jiu," nakariribaraw kapareho kan inaapod mismo na bangkete sa kasal) na iniinom durante kan duwang bangkete. Minsan ngani an kasal mismo parateng basado sa mga pagpili kan mag - agom, an mga bangkete sa kasal sarong simbolikong kapahayagan nin "mga tabla" asin pag - apresyar, sa mga nagpatindog kan nobya asin nobyo (arog baga kan mga apoon asin amaon) asin an mga magpapadagos na yaon tanganing tumabang sa nobya asin nobyo sa ngapit. Kaya huli sa paggalang sa kamagurangan, an mga bangkete sa kasal sa parate ginigibo sa pormal asin tradisyonal na paagi. Pulang mga saris iyo an tradisyonal na gubing na pili para sa mga nobya sa kulturang Indiyan. weping saris. Indian An telang Sari tradisyonal man na sili. Sa paglihis nin panahon, naghihiwas an mga piling kolor asin mga piling tela para sa mga nobyang Indyan. Ngonyan ginagamit na an mga tela arog kan tubo, Georgette, kadamotan, asin santan, asin mga kolor pinahiwas ngane kaiba an bulawan, tiklad, oring, maroon, buru-bulawan, asin kayumanggihon man. An mga nobyang Indian sa mga nasyon sa Solnopan parateng isinusulot an sari sa seremonya sa kasal asin ginigibong tradisyonal na gubing na Indian pagkatapos (lehnga, choli, etc.].sari. lehnga. choli). Sa tradisyon, an sarong soldados ngunang nobya ni Kurdish magsulot nin pulang bado para sa saiyang kasal tanganing simbolo kan pagdudugo ni Postcoital maeeksperyensiahan nia kun mawara na an saiyang pagkabirhen mantang an sarong nobyang Kurdish na dati may agom bago magsulot nin rosak. Kurdish. Postcoital binleal bleed. Ngonyan, an dakol na Kurd ikinokonektar an pulang mga gubing sa kasal sa pobreng sosyedad sa probinsia nin Kurdis asin iyan dai na sa parate isinusulot.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/Kurdish_Culture_and_Identity/2xgOAQAAMAAJ?hl=en|title=Kurdish Culture and Identity|last=Allison|first=Christine|date=1996|publisher=Bloomsbury Academic|page=154}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/They_Lived_to_Tell_the_Tale/2gQF4mEPvZ8C?hl=en&kptab=overview|title=They Lived to Tell the Tale|last=Russel|first=Jan|date=November 2007|publisher=Lyons Press}}</ref><ref>{{Cite book|title=Journey Through Kurdistan|last=Smothers Bruni|first=Mary Ann|date=1995|publisher=Texas Memorial Museum|page=57|ref=https://www.google.com/books/edition/Journey_Through_Kurdistan/j2ltAAAAMAAJ?hl=en}}</ref> [[Ladawan:Wedding_kimono.jpg|too|thumb|An pormal na kasal kan Hapon nagamit pa ngonyan ngonyan.]] Sa parate kalabot sa kasal nin mga Hapones an tradisyonal na purong puting kimono para sa pormal na seremonya, na nagsisimbolisar sa kadalisayan asin pagigin daraga. An nobya tibaad magin pulang kimono para sa mga pangyayari pakatapos kan seremonya para sa kapaladan. An mga taga - Javanese na Indonesia nakasulot nin kebaya, sarong tradisyonal na klase nin bouse, kaiba an batik. Javanese Indonesia. kebaya. batik. Sa Pilipinas, an mga pagkakalaen kan mga tataramon na Baro't na ibinagay sa puting tradisyon sa kasal ibinibilang na paha sa mga babae, kaiba an Barong Tagalog para sa mga lalaki. Philippines. Baro't sabia. Bamorong Tagalog. Manlaenlaen na tribo asin Muslim na mga Filipino an may ibang klase nin tradisyonal na gubing durante kan saindang kanya - kanyang seremonya. Muslim Filipinos == Nasyonal na kultura nin mga Amerikano == [[Ladawan:Apache_bride.jpg|wala|thumb|Apache nobya. Apache]] An mga katutubong taga Amerika igwa nin magkakalaen na tradisyon may koneksion sa mga kasal asin sa siring mga gubing sa kasal. An sarong nobyang Hopi tradisyonal na may sulot na gubing kan nobyo asin kan siisay man na lalaki sa baryo na gustong magpartisipar. Hopi. An mga gubing binibilog nin dakulang paha, duwang gabos na gubing sa kasal, sarong puting gubing na pangkasal na may pulang ubak sa ibabaw asin irarom, puting mga panghakot asin mga mocasin, sarong panggakot sa pagmakinilya kan buhok, asin sarong tambong banig na kun saen ihinghot an tamong. An panluwas na gubing na ini nagserbi man na pan - ibabaw, huli ta an mga gubing na ini kakaipuhanon para sa pagbaklay sa kinaban sa irarom kan daga. An sarong nobyang Pueblo nakasulot nin gubing na gapas na nakagakod sa itaas kan toong abaga, na may paha sa gilid kan habayan. Pueblo Sa mga tradisyon kan Delaware, an sarong nobya nakasulot nin garo tuhod na gayad kan kublit nin usa asin banda nin wammum buda sa palibot kan saiyang angog. Delaware. Maliban sa pinong mga ba'yong o balagon na kurbata, an hawak haros dai na makaluwas sa habayan paitaas. Kun iyan kasal sa tiglipot, sia nagsusulot nin mga tabay na gibo sa usa asin moccasins patin sarong halabang gubing na gibo sa turkey. An saiyang lalawgon pininturahan nin puti, pula asin kayumanggihonng dalipay. An mga tribo kan Northern California (na kaiba an Klamath, Modoc asin an Yurok) may tradisyonal na gubing na bridal hinabol sa simbolikong mga kolor: Maputi sa subangan, asul para sa sur, kayumanggihon (orange) para sa sulnopan; asin ito para sa amihanan. California. Klamath. Modoc. Yourok Sarong tamboan an artikulong ini. An mga alahas na pirak asin pirak isinusulot kapwa kan nobya asin kan nobyo apuera sa pahang pirak. An alahas ibinibilang na kalasag tumang sa karatan kaiba an gutom, kadukhaan asin maraot na suerte. == Gallery == === An historikong mga gubing sa kasal sa Europa === <gallery> Ladawan:Bologna marriage women.jpg|Detail Hale sa Anting ni Nicolo da Bologna, 1350s. ⁇ .An Pagkasal. ⁇ .Nicolo da Bologna Ladawan:Peter Paul Rubens 088.jpg|[en→bcl]Helena Fourment, second wife of Peter Paul Rubens, painted by Rubens in her wedding dress, 1630. Ladawan:Sofia Magdalenas brudklänning, robe de cour, 1766.jpg|[en→bcl]Sophia Magdalena of Denmark's wedding dress, 1766. [[Livrustkammaren|The Royal Armoury]] in Sweden. Ladawan:Napoleon Marie Louise Marriage1.jpeg|[en→bcl]Marriage of [[Napoleon I]] and [[Marie Louise, Duchess of Parma|Marie Louise]]. [[France]], 1810. </gallery> === Paggubing hale sa laen - laen na lugar kan kinaban === <gallery> Ladawan:Edward S. Curtis Collection People 032.jpg|[[Wasco-Wishram|Wishram]] (North American Indian) bride around 1911 Ladawan:Bauernhochzeit Jomala 1.jpg|Traditional Finnish farmer wedding dress in [[Jomala]], [[Åland]] Ladawan:SB - Kazakh woman on horse.jpg|Traditional [[Kazakhstan|Kazakh]] wedding dress Ladawan:Milli Geyim 3.jpg|alt=Azerbaijan national wedding costume in Azerbaijan State Museum of History.|Traditional [[Azerbaijanis|Azerbaijani]] national wedding costume in [[Azerbaijan State Museum of History]]. Ladawan:Kosiv Dress.jpg|[[Hutsuls|Hutsul]] wedding dress Ladawan:Ստորին Հայքի հարսնազգեստ.jpg|Traditional [[Armenians|Armenian]] wedding dress Ladawan:Kymi's costume.JPG|18th-century wedding dress from [[Kymi, Greece]] (Collection of [[Peloponnesian Folklore Foundation|PFF]], [[Nauplio]]) Ladawan:"Highlanders' Wedding", Dom Ludowy Theatre 08.jpg|Bride in a wedding dress, [[Podhale]], the [[Tatra Mountains]] </gallery> === Solnopan na Asia/Norteng gubing na Aprikano === <gallery> Ladawan:Jewish Yemenite bride.jpg|An Judiong nobya nin Yemen sa Israel, an taon 1950 Ladawan:ModernEgypt, Khedive Tawfiq, DHP13401-1-1 01.jpg|Kasal kan Thawfik Pasha asin Emina Ilhamy, Cairo, Ehipto, Enero 1873. ⁇ .Tewfik Pasha. ⁇ .Emina Ilhamy </gallery> === An Sirangan na Asia === <gallery> Ladawan:Traditional chinese wedding.jpg|Mag - agom na Intsik na nakasulot nin tradisyonal na kasal hanfu. ⁇ .hhanfu. Ladawan:Korea-Seoul-Royal wedding ceremony 1365-06.JPG|Pagrebokar kan seremonya sa kasal kan hadeng si Hadeng Gojong asin Reyna Myeongseong </gallery> === An mga gubing na Timog na Asia === <gallery> Ladawan:IMG-20190213-WA0044.jpg|An nobyang Hindu sa India sa pulang Sari. ⁇ .Indian Hindu. ⁇ .Sari Ladawan:Wedding of Bangladesh.jpg|Bangladesi Muslim nobya sa pormal na matrimonyal Sari. ⁇ .Bangladeshi. ⁇ .Sari Ladawan:Indian bride in white.jpg|An Kristiyanong nobya sa India na puting Sari. ⁇ .Sari Ladawan:Newar bride 1941.jpg|An nobya kan Nepali sa Kathmandu, 1941 Ladawan:Bengali bride during sindoor daan IMG 7811 1.jpg|Bengali. ⁇ .Bengali Ladawan:Hindu bride in Lehenga.jpg|Hindung nobya sa Lehenga. ⁇ .Lehenga Ladawan:Bride-323334 640.jpg|Marathi Kasal Ladawan:A & D Wijeyeratne's Wedding Photograph.jpg|Sri Lankan Wedding </gallery> === An mga gubing sa Sur - Sirangan na Asia === <gallery> Ladawan:Thaiquoc-ngockieu.jpg|Mag - agom na Vietnamese sa tradisyonal na gubing Ladawan:Couple at a pre-wedding ceremony in Thailand.jpg|Kaagan nin gubing na tradisyonal na mga gubing na Thai Ladawan:Nyaungshwe, wedding (6211610799).jpg|Mag - agom na nakasulot nin tradisyonal na mga gamit sa Burmese Ladawan:Bali Hindu Wedding Traditional Dress.jpg|Mga Gubing Hindu na Kasal </gallery> === Modernong mga gubing na Sulnupan === <gallery> Ladawan:BrideMiniskirt1968.jpg|Sarong nobya kan 1968, na nakasulot nin bado na nagpapahiling kan mga istilo kan panahon Ladawan:Nixon with daughter Tricia marriage 1971.jpg|Patricia Nixon Cox kaiba an saiyang ama na si Richard Nixon, 1971. ⁇ .Patricia Nixon Cox. ⁇ .Richard Nixon Ladawan:Western wedding dress in Taiwan.jpg|An mag - agom na Taiwanes naggubing nin mga retratong pan - Solnopan para sa mga tindahan sa parke, 1989. ⁇ .Taiwanese Ladawan:John_and_Gail_at_St._Stephens_church.jpg|An Amerikanong nobya inagom an sarong Scot na may sulot na paha, 1996 Ladawan:The bride - New Orleans.jpg|An bagong nobya nin Orleans na nakasulot nin daing patos, daing manggas na gaha, 2006 </gallery> == Toltolan == {{Reflist}} == Panluwas na mga takod == * Fashion Plates of Weding Dres poon 1820-1929 hale sa The Metropolitan Museum of Art Liberaty. Fashion Plates of Weding Dreses poon 1820-1929 * [http://digitalcollection.chicagohistory.org/cdm/search/collection/p16029coll3/searchterm/wedding%20dress*/field/subjec/mode/all/conn/and/order/title/page/1 Kasal Dress in Chicago History Museum Digital Collections] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120729235620/http://digitalcollection.chicagohistory.org/cdm/search/collection/p16029coll3/searchterm/wedding%20dress*/field/subjec/mode/all/conn/and/order/title/page/1 |date=2012-07-29 }} * [https://statenisland.pastperfectonline.com/webobject/8F273460-28B0-4155-ADC7-196403668592 Kasal pagbado, 1900, sa Staten Island Historical Society Online Collections Database] * [https://statenisland.pastperfectonline.com/webobject/BDD6D520-E3F8-4C30-AFE6-535900831247 Kasal pagbado, 1951, sa Staten Island Historical Society Online Collections Database] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] kk2ryib2kpxydmvm44yze57x5t4tqcp 0 54744 303862 298409 2026-04-07T00:33:43Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 303862 wikitext text/x-wiki {{Short description|Arkeolohikong lugar sa Uzbekistan}} {{For|arkeolohikong lugar sa Tadyikistan|Kafir-kala (Tadyikistan)}} {{multiple image|perrow=2|total_width=300|caption_align=center | align = right | direction =vertical | header=Kafir-kala | image1 = Kafir-kala.jpg | caption1 =Mga kagabaan kan Kafir-kala.<ref>{{cite web |title=Antiquities of Samarkand. Kurgan in the Vicinity of Samarkand. Location of Kafir Kala |url=https://www.wdl.org/en/item/3709/ |website=www.wdl.org |language=en |date=1868 |access-date=2025-11-03 |archive-date=2021-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210605051703/https://www.wdl.org/en/item/3709/ |dead-url=yes }}</ref> | footer= {{Location map | Sulnopan na Asya#Usbekistan#Bactria | width = 275px | float = center | border = | caption = Kinamumugtakan kan Kafir-kala | alt = | relief = yes | AlternativeMap = | overlay_image = | label = Kafir-kala | label_size = | position = | background = | mark = | marksize = | link = | lat_deg = 39.572013 | lon_deg = 67.021506 }} }} {{coord|39.572013|67.021506|display=title}} An '''Kafir-kala''' ("Kuta kan [[Kafir|mga bakong parapamibi]]") sarong suanoy na kuta sa kataid kan [[salog nin Dargom]],<ref>Tomoyuki Usami et al. 2017 Archaeological Excavation and Documentation of Kafir Kala Fortress https://scholarworks.iu.edu/journals/index.php/sdh/article/download/23267/30042?inline=1</ref> 12 kilometro sa habagatan kan sentro kan syudad kan [[Samarkand]] sa [[Usbekistan]], na nagpoprotehir kan habagatan na linderos kan oasis kan Samarkand.<ref name="SM">{{cite journal |last1=Mantellini |first1=Simone |title=Change and Continuity in the Samarkand Oasis: Evidence for the Islamic Conquest from the Citadel of Kafir Kala |journal=Journal of Inner Asian Art and Archaeology |date=2012 |volume=7 |pages=227–253 |doi=10.1484/J.JIAAA.4.2017012 |hdl=11585/572547 |url=https://www.researchgate.net/publication/317108188}}</ref> Ini igwa nin sarong sentral na kuta na gibo sa ladrilyo asin may sukol na 75 × 75 metros sa base kaini. Ini igwa nin anom na torre asin napapalibutan nin sarong kanal, na nahihiling pa sagkod ngunyan.<ref name="SM"/> An mga istaran yaon sa luwas kan kuta.<ref name="SM"/> ==Mga kagabaan== An kuta inot na inookupar, kan ika-4-5 siglo CE, kan mga [[Kidarite]], na an mga sinsilyo asin bullae nakua duman.<ref>{{cite web |title=Administration, law and urban organization in the Late Antique and Early Medieval period |url=https://www.uib.no/fg/rames/111875/administration-law-and-urban-organization-late-antique-and-early-medieval-period |website=Universitetet i Bergen |language=nb |access-date=2020-10-18 |archive-date=2020-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018141329/https://www.uib.no/fg/rames/111875/administration-law-and-urban-organization-late-antique-and-early-medieval-period |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=The Kidarites in Bactria |url=http://pro.geo.univie.ac.at/projects/khm/showcases/showcase3?language=en |website=pro.geo.univie.ac.at |publisher=Coin Cabinet of the Kunsthistorisches Museum Vienna |access-date=2020-10-18 |archive-date=2020-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018102415/http://pro.geo.univie.ac.at/projects/khm/showcases/showcase3?language=en |url-status=dead }}</ref> Sarong dakulang bilang nin [[tatak|mga tatak]] an nadayag sa Kafir Kala, kaiba an mga tatak na may koneksyon sa mga Kidarite, sarong pambihirang halimbawa iyo an [[:File:Seal of lord Uglarg, the King of the Huns, the great Kushanshah, the Afshiyan of Samarkand.jpg|saro]] na nasambit sa "an hade kan mga Oghlar Huns, an dakulang [[Kushanshah]], an [[Afshin|ǝfšyan]] kan Samarkand".<ref>{{cite journal |last1=Shenkar |first1=M. |title=The Origin of the Sogdian Civic Communities (nāf) |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2020 |volume=63 |issue=3 |url=https://doi.org/10.1163/15685209-12341514|pages=357–388|doi=10.1163/15685209-12341514 |s2cid=219073423 |quote=Huli sa dai pa sana nahahaloy na ipinublikar na mga impresyon nin selyo hale sa Kafir Kala harani sa Samarkand, aram ta na kan mga ikalimang siglo, an Samarkand igwa nin sarong namamayo na may ginikanan na Hunniko, na naggamit kan tataramon na Baktriyano asin kan titulong “an hade kan mga Hun na Oghlar, an dakulang Kushanshah, an ǝfšyan kan Samarkand.|url-access=subscription }}</ref> Dakul na mga halimbawa nin mga sinsilyo an nakotkot sa Kafir-kala, na nagpapahiling man kan pagbalyo gikan sa Sogdian pasiring sa Islamikong pamamahala sa lugar kan Samarkand na may marhay na pagkaeksakto.<ref>{{cite web |last1=Gariboldi |first1=Andrea |title=NUMISMATIC FINDS FROM KAFIR KALA AS EVIDENCE OF THE ISLAMIC TRANSITION IN SAMARKAND |url=https://www.openstarts.units.it/bitstream/10077/23376/1/07-Gariboldi_Mantellini_%20Berdimuradov_97-126.pdf}}</ref> <gallery widths="200px" heights="200px" perrow="4"> File:Kafir Kala near Samarkand.jpg|An mga raot na lanob na gibo sa [[ladrilyo]] kan Kafir Kala File:Kafir Kala near Samarkand (2).jpg|Mga gaba kan Kafir Kala </gallery> ==Kahoy na trangkahan== Sarong nasulo na kahoy na trangkahan na may magarbong dekorasyon an nadiskobre kan 2017 sa kwarto kan trono kan mga kagabaan kan Kafir-kala, asin posibleng iyo an trangkahan pasiring sa kwarto kan trono mismo. An mga eskultura sa pinto nagrerepresentar nin mga eksena nin pagsamba na nagtataong onra sa diyosa na si [[Nana (diyosa kan Baktriya)|Nana]], na ilinaladawan sa sentro, na nakatukaw sa kamahalan sa sarong trono nin liyon.<ref name="SPL149"/> <gallery widths="200px" heights="200px" perrow="4"> File:Porte de Kafir Kala general.jpg|Nasulo na kahoy na trangkahan, na may dekorasyon kan Diyosa na si [[Nana (diyosa kan Baktriya)|Nana]] asin mga parasamba. Kafir-kala, Usbekistan, ika-6 na siglo C.E..<ref>{{cite web |title=Splendeurs des oasis dOuzbekistan 2022. |url=https://api-www.louvre.fr/sites/default/files/2022-11/DP-LOUVRE_Exposition-Splendeurs-des-oasis-dOuzbekistan.2022.pdf}}</ref> File:Goddess Nana, Kafir Kala, at Silk Roads expo BM, London.jpg |An diyosa na si [[Nana (diyosa kan Baktriya)|Nana]], ika-6 na siglo C.E. Kafir Kala, Usbekistan </gallery> An mga parasamba nakasulot nin mga tunika na sagkod sa tuhod asin halawig na botas na isinusulot sa ibabaw nin pantalon - sarong estilo nin gubing na nakakagiromdom kan ipinapahiling sa [[Penjikent murals]] - asin nakasulot nin mga laso sa abaga kan klase na asosyado sa [[Hephthalites|Hephthalite]] na noble.<ref name="SPL149"/> An trangkahan pinetsahan kan enot na kabanga kan ika-6 na siglo C.E. (500-550 C.E.), asin an pagkalaglag kan palasyo iinaatribwir sa [[pananakop kan mga Muslim sa Transoxiana|pananakop kan mga Islam sa Samarkand]] kan 712 C.E. Sa sarong maogmang pagkakataon, an parsyal na pagkarbon kan mga inukit na hababa an rebelyo nagserbing tabang sa saindang pagpreserbar, kan an katuyuhan kan mga nagprobar na suluon sinda daing duwa-duwa na an saindang pagkaraot (na makakamtan kuta kun sinda nagin abo, imbes na epektibong nakombertir sa uring).<ref name="SPL149">{{cite book |last1=Frantz |first1=Grenet |title=Splendeurs des oasis d'Ouzbékistan |date=2022 |publisher=Louvre Editions |location=Paris |isbn=978-8412527858 |pages=149–153}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Begmatov |first1=Alisher |title=New Discoveries from Kafir-kala: Coins, Sealings, and Wooden Carvings (introduction, and drawings of wooden carvings) |journal=Acta Asiatica 119 |date=1 January 2020 |page=13 |url=https://www.academia.edu/49339646}}</ref> {{multiple image|perrow=5|total_width=900|caption_align=center | align = center | direction =horizontal | header=An nagkapirang detalye kan mga paratabang | image1 = Kafir Kala musicians and child (cropped).jpg | caption1 = Mga paratugtog asin aki | image2 = Nana devotees D.jpg | caption2 = Mga deboto sa palibot nin sarong altar nin kalayo | image3 = Nana devotees B.jpg | caption3 = Mga nagtitindog na deboto | image4 = Nana devotees 2.jpg | caption4 = Mga nagtitindog na deboto | image5 = Nana devotees C.jpg | caption5 = Mga nagluluhod na deboto | image6 = Kafir Kala musicians and child (contoured).jpg | image7 = Nana devotees, Kafir Kala.jpg | image8 = Kafir Kala Nana devotees.jpg | image9 = Kafir Kala Nana devotees (outlined).jpg | image10 = Nana devotees C (contoured).jpg | footer= }} ==Mga Paralel== [[File:Panjikent donors, Temple II, circa 500 CE.jpg|thumb|Mga nagdonar nin [[mga mural na Penjikent]], Templo II, mga 500 CE.<ref name="ES127"/>]] An nagkapira sa mga katabang sa mga mural kan Penjikent kapareho kan mga katabang sa trangkahan kan Kafir-kala: mga adorante na nakagubing nin mga tunika na abot sa tuhod, na may halabang botas sa ibabaw nin darakulang pantalon, darakulang kuwintas, asin mga laso sa abaga na pig-aasosyar sa mga nobleng Hephthalite.<ref name="SPL149"/> An mga mural na ini kan Penjikent pigpetsahan kan mga 500 CE.<ref name="ES127">{{cite book |last1=Sims |first1=Eleanor |title=Peerless images : Persian painting and its sources |date=2002 |publisher=New Haven : Yale University Press |isbn=978-0-300-09038-3 |pages=127–128 |url=https://archive.org/details/peerlessimagespe0000sims/page/128/mode/2up?view=theater}}</ref> ==Mga toltolan== {{reflist}} ==Mga panluwas na takod== * [https://www.researchgate.net/figure/Samarkand-star-in-the-box-on-the-upper-right-and-the-major-geographical-features-and_fig1_325946029 Mapa nin kinamumugtakan kan mga lugar sa palibot kan Samarkand] ==Urog pang mababasa== * {{cite journal |last1=Mantellini |first1=Simone |last2=Berdimuradov |first2=Amruddin |year=2005|title=Archaeological Explorations in the Sogdian Fortress of Kafir Kala (Samarkand Region, Republic of Uzbekistan) |journal=Ancient Civilizations from Scythia to Siberia |volume=11 |issue=1–2 |pages=107–132 |doi=10.1163/1570057054352934|hdl=11585/395975 }} [[Kategorya:Mga matawotawong lugar sa Rehiyon nin Samarqand]] [[Kategorya:Mga matawotawong lugar sa gilid kan Dalan nin Seda]] [[Kategorya:Mga syudad sa Katahawan na Asya]] [[Kategorya:Mga syudad nin Sogdia]] [[Kategorya:Mga arkeolohikong lugar sa Usbekistan]] [[Kategorya:Mga kuta sa Usbekistan]] sm4gnpt2u4ct88qlsvmvyka4vbokic5 0 55606 303859 303213 2026-04-06T23:43:58Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 303859 wikitext text/x-wiki   Si '''José García Villa''' (Agosto 5, 1908 – Pebrero 7, 1997) sarong Filipinong poeta, kritiko sa literatura, parasurat nin halipot na osipon, asin pintor. Tinawan siya kan titulong '''National Artist of the Philippines para sa Literatura''' kan 1973, asin nakamit man niya an '''Guggenheim Fellowship sa Creative Writing''' ni Conrad Aiken. Si Villa an nag-introdusir kan saro na inobatibong teknik sa pagsurat nin rawitdawit, na tinatawag na “'''reversed consonance rhyme scheme'''”, asin nakilala sa mahiwas na paggamit nin mga marka nin puntuasyon, lalo na an mga koma. Dahil kaini, siya minataw na “'''Pararawitdawit nin Koma.'''” Gamit niya an pangaran nin pluma na '''Doveglion''' (halin sa Salampati, Agila, asin Leon), na saro sa mga karakter na ginagamit niya sa saiyang mga obra. An estilo niya asin eksperimento sa anyo nag-impluwensya sa mga manunurat pareho kan '''E. E. Cummings''', na nag-eksperimento man sa “Doveglion, Adventures in Value,” saro sa mga rawitdawit na idinusay ni Villa. == Biograpiya == === Amay na buhay === Si '''José García Villa''' namundag kan Agosto 5, 1908, sa distrito nin '''Singalong, Manila'''. An saiyang mga magurang iyo si '''Simeón Villa,''' sarong personal na doktor ni Emilio Aguinaldo, asin si '''Guia Garcia,''' sarong mayaman na kagsadiri nin daga. Nagtapos siya sa '''University of the Philippines Integrated School''' asin sa '''University of the Philippines High School''' kan 1925. Nag-enrol siya sa Pre-Medical na kurso sa Unibersidad kan Filipinas, alagad nagbalyo sa kursong Pre-Law. Narealisar niya, bagaman, na an tunay niyang hilig iyo sa arte asin literatura. Nagprobar siya magpinta, alagad nagin mas interesado sa creative writing matapos mabasa an Winesburg, Ohio ni Sherwood Anderson, na nagin inspirasyon sa saiyang estilo asin disiplina sa pagsurat. === Karera sa pagsurat === An estilo nin arte ni '''José García Villa''', na panrawitdawit, pigkonsiderar na sobrang agresibo para sa panahon. Kan 1929, nagsumite siya nin Man Songs, sarong serye nin mga erotikong rawitdawit, sa suplemento kan magasin na The Philippines Herald. An mga administrador sa Unibersidad kan Filipinas napag-araman na sobra ini ka maisog asin pinamulta siya huli sa kalaswaan sa Manila Court of First Instance. Sa kaparehong taon, nanggana siya nin '''Pinakamarahay na Istorya kan Taon''' gikan sa The Philippines Free Press para sa kwento na Mir-I-Nisa. Nakaresibe siya nin '''P1,000 na premyong kwarta''', na ginamit niya sa pag-migrate pasiring sa Estados Unidos. Nag-enrol siya sa Unibersidad kan New Mexico, kun saen siya saro sa mga kagmukna kan ''Clay'', sarong mimeograph literary magazine. Naggradwar siya na may Bachelor of Arts degree, asin nagpadagos sa post-graduate na trabaho sa Columbia University . Luway-luway na nakua ni Villa an atensyon kan mga sirkulo nin literatura kan nasyon, saro sa mga dikit na Asyano na nakagibo kaini kan panahon na idto. Pagkatapos kan pagpublikar kan ''Footnote to Youth'' kan 1933, si Villa nagbalyo hale sa pagsurat nin prosa pasiring sa rawitdawit, asin nagpublikar sana nin nagkapirang mga obra sagkod 1942. Durante kan pagluwas kan ''Have Come, Am Here'' kan 1942, siya nag'introdusir nin sarong bagong iskema nin rima na inaapod na "reversed consonance" kun saen, susog sa Villa: "An huring mga konsonante, an huring konsonante, nag'apod kan huring konsonante." o an huring prinsipal na konsonante kan sarong tataramon, binabaliktad para sa katumbas na rima. Kaya, an sarong rima para sa ''harani'' magigin ''dalagan;'' Kan 1949, si Villa nagpresentar nin sarong estilo nin rawitdawit na inapod niyang "comma poems", kun saen an mga koma ibinubugtak pagkatapos kan lambang tataramon. Sa preface kan ''Volume Two'', siya nagsurat: "An mga koma sarong integral asin mahalagang parte kan medium: na nagreregular kan berbal na densidad asin hiro kan oras kan rawitdawit: na nagpapangyari sa lambang tataramon na makamit an mas bilog na halaga nin tono, asin an hiro kan linya magin mas nasusukol." Si Villa nagtrabaho bilang sarong associate editor para sa New Directions Publishing sa Siyudad nin Nueva York poon 1949 sagkod 1951, dangan nagin direktor kan workshop sa rawitdawit sa City College of New York poon 1952 sagkod 1960. Dangan naghale siya sa eksena nin literatura asin nagkonsentrar sa pagtukdo, enot na naglektura sa The New School for Social Research poon 1964 sagkod 1973, siring man nagkondukta nin mga workshop sa rawitdawit an saiyang apartment. Si Villa saro man na attaché kultural sa Misyon kan Filipinas sa Naciones Unidas poon 1952 abot 1963, asin adviser sa mga gibong kultural sa Presidente kan Filipinas poon 1968. === Kagadanan === Kan Pebrero 5, 1997, sa edad na 88, si José nakua na mayo nang malay sa saiyang apartment sa Nueva York asin dinara tolos sa St. Vincent Hospital sa lugar kan Greenwich Village. An saiyang kagadanan pakalihis nin duwang aldaw, Pebrero 7, pig-atribwir sa "cerebral stroke asin multilobar pneumonia". Ilinubong siya kan Pebrero 10 sa St. John's Cemetery sa New York, nakasulot nin [[Barong Tagalog|barong tagalog]] . === Selebrasyon kan Sentenario sa New York === Kan Agosto 5 asin 6, 2008, an selebrasyon kan sentenaryo ni Villa nagpoon sa sarong pagbasa nin rawitdawit sa Jefferson Market Library . Para sa paglansar kan ''Doveglion: Collected Poems'', an pagluwas giraray kan Penguin Classics kan mga rawitdawit ni Villa na pig-edit ni John Edwin Cowen, igwa nin mga pagbasa kan saiyang mga rawitdawit ni Cowen, kan introduser kan libro na si Luis H. Francia, asin kan iskolar na si Tina Chang . Dangan, an <nowiki><i id="mwWw">Leonard Lopate Show</i></nowiki> nag-interbyu ki Cowen asin Francia manungod sa buhay asin trabaho kan "Pope of Greenwich Village", na sinundan kan Asia Pacific Forum show. === Personal na buhay === Kan 1946 si Villa naagom si Rosemarie Lamb, na igwa siyang duwang aking lalaki, si Randall asin Lance. Ibinasura ninda an saindang kasal pakalihis nin sampulong taon. Igwa man siyang tolong makoapo, sinda Jordan Villa, Sara Villa Stokes asin Travis Villa. Si Villa orog na harani sa saiyang mga pamangkin, si Ruby Precilla, Milagros Villanueva, Maria Luisa Cohen, asin Maria Villanueva. == Mga gibo == Bilang sarong editor, enot na ipinublikar ni Villa ''an Philippine Short Stories: Best 25 Short Stories of 1928'' kan 1929, sarong antolohiya nin mga osipon na Filipino na isinurat sa Ingles na kadaklan naipublikar sa magasin literaryo na Philippine Free Press para sa taon na idto. Ini an ikaduwang antolohiya na naipublikar sa Filipinas, sunod sa ''Philippine Love Stories'' kan editor na si Paz Márquez-Benítez kan 1927. An enot niyang koleksyon nin mga halipot na osipon na saiyang isinurat ipinublikar sa titulong ''Footnote to Youth: Tales of the Philippines and Others'' kan 1933; mantang kan 1939, si Villa nagpublikar ''kan Many Voices'', an saiyang enot na koleksyon na mga rawitdawit, na sinundan kan ''Poems ni Doveglion'' kan 1941. An ibang mga koleksyon nin mga rawitdawit kabali an ''Have Come, Am Here'' (1942) asin ''Volume Two'' (1949; an taon na pig-edit niya ''an The Doveglion Book of Philippine Poetry sa Ingles poon 1910'' ). Pakalihis nin tolong taon, nagpaluwas siya nin sarong follow-up para ''sa The Portable Villa'' na may titulong ''The Essential Villa.'' Kan 1958, ilinuwas niya ''an Selected Poems and New,'' na kun saen pinagdanay niya "an mga rawitdawit sana na pwede ko pang pag-intindihon" gikan sa ''Have Come, Am Here'' asin ''Volume Two'' . Igwa, dugang pa, nin sarong seksyon kan mga enot na rawitdawit, "na minakompuesto kan sakong pighihiling na pinakamarahay sa mga gibo na ginibo kan sakong enot na pagkahoben," na ipinublikar sa kaenot-enote. Sa kini nga tomo "Villa gibiyaan balak" (Cowen). Si Villa, alagad, nag-agi sa "self-exile" pagkatapos kan mga taon 1960, dawa ngani siya nominado para sa nagkapirang mayor na premyo sa literatura kabali an Pulitzer Prize for Poetry. Ini tibaad huli sa mga pagtumang sa pag-ultanan kan saiyang pormalismo (literatura) pormalistang estilo asin kan mga parasuportar kan literaturang proletaryo, na nagkasala saiya bilang sarong sadit na burgesya. Si Villa "nagbalik" sana kan 1993 sa sarong antolohiya na may titulong ''[[Charlie Chan Is Dead]]'', na pig-edit ni [[Jessica Hagedorn]] . Nagkapirang reprint kan mga nakaaging obra ni Villa an ginibo, kabali ''an Appassionata: Mga Rawitdawit sa Pag-omaw sa Pagkamoot'' kan 1979, ''A Parliament of Giraffes'' (sarong koleksyon nin mga rawitdawit ni Villa para sa mga hoben na parabasa, na may traduksiyon sa Tagalog na tataramon na Tagalog na itinao ni Larry Francia), asin ''The Anchored Angel: Selected Writing na pig-edit ni Villa'' kaiba si Eileos Francia pauna na itinao ni Hagedorn (parehong kan 1999). An saiyang mga popular na rawitdawit kabali an ''When I Was No Bigger Than A Huge'', sarong halimbawa kan saiyang "comma poems", asin ''an The Emperor's New Sonnet'' (sarong parte kan ''Have Come, Am Here'' ) na sa pundamental sarong blangko na papel. == Istilo nin pagsurat == Ilinadawan ni Villa an saiyang paggamit nin mga koma pagkatapos kan lambang tataramon na kapareho kan " Seurat 's architectonic and measured pointillism —kun saen an mga punto nin kolor iyo mismo an medium siring man an teknika nin pahayag". An pambihirang estilong ini nagpipirit sa parabasa na mag-ontok pagkatapos kan lambang tataramon, na nagpapaluway kan rikas kan rawitdawit asin nagreresulta sa inaapod ni Villa na "sarong lineal na rikas nin dignidad asin hiro". An sarong halimbawa kan "mga rawitdawit na koma" ni Villa makukua sa sarong kinutlo kan saiyang obra ''#114'' : {{Cquote|In, my, undream, of, death,<br> I, unspoke, the, Word.<br> Since, nobody, had, dared,<br> With, my, own, breath,<br> I, broke, the, cord!}} Si Villa nagmukna man nin mga berso gikan sa mga naipublikar nang proseso asin nagbilog kan gusto niyang apodon na "Mga Collage". An ekstrakto na ini gikan sa saiyang rawitdawit ''#205'' kinua gikan sa ''Letters of Rainer Maria Rilke, tomo 1'' : {{Cquote|And then suddenly,<br> A life on which one could<br> Stand. Now it carried one and<br> Was conscious of one while it<br> :::Carried. A stillness in which Reality and miracle<br><br> Had become identical -<br> Stillness of that greatest<br> Stillness. Like a plant that is to<br> Become a tree, so was I<br> Taken out of the little container,<br> Carefully, while earth}} Mantang si Villa uminoyon ki William Carlos Williams na an "prosa pwedeng magin sarong laboratoryo para sa mga sukatan", hiningoa niyang gibohon na sadiri niya an mga inadaptar na tataramon. An saiyang opinyon sa kun ano an naggigibo nin sarong marhay na rawitdawit iyo an kabaliktaran kan progresibong estilo ni Walt Whitman, na manongod kaini sinabi niya: "An rawitdawit dapat na magpukaw nin emosyonal na simbag. An pararawitdawit igwa nin sarong pagkawara nin hinangos sa saiya na saiyang pigkokombertir sa sarong pagkawara nin hinangos nin mga tataramon, na sa huri nagigin an pagkawara nin hinangos kan parabasa. Ini an tanda nin sarong tunay na berso. Sinadol man niya an saiyang mga estudyante na nagmamawot na magin mga pararawitdawit na dai magbasa nin anuman na klase nin fiction, ta tibaad an saindang mga rawitdawit magin "kontaminado nin mga elemento nin naratibo", na nag-iinsistir na an tunay na rawitdawit "nasusurat sa mga tataramon, bakong mga ideya". == Kritikal na pag-ako == Si Villa pigkonsiderar bilang sarong mapuwersang impluwensiya sa literatura sa [[Pilipinas|Filipinas]] sa kadaklan kan ika-20 siglo, dawa ngani siya nabuhay sa Estados Unidos sa kadaklan kan saiyang buhay. An saiyang estilo nin pagsurat, siring man an saiyang pagkatawo asin marigon na mga opinyon sa pagsurat, parateng nagpangyari saiya na ibinibilang na sarong eksentriko. Ipinaliwanag ni Francia sa magasin ''na Asiaweek'', "Sa sarong kinaban nin mga rawitdawit sa tataramon na Ingles na dominado kan mga Briton asin Amerikano, si Villa nagtindog huli sa asetikong kahusayan kan saiyang mga rawitdawit asin huli sa saiyang nasyonal na ginikanan." An kapwa parasurat na Pilipino na si Salvador P. López ilinadawan si Villa bilang "an sarong parasurat na Pilipino ngonyan na daing kamanungdanan na pag-olog-ologon asin imposibleng baliwalaon ... an parabugtak nin rikas para sa sarong bilog na henerasyon nin mga hoben na parasurat, an paratukdo na nagbubugtak kan ley para sa bilog na tribu, an patron-santo nin sarong kulto nin mga rebeldeng moderno." Alagad, si Villa inakusaran na igwa nin kadikit na pagtubod sa kakayahan kan mga Pilipino na magsurat nin malikhaon sa Ingles, na nagsasabi na "an rawitdawit sa Ingles mayo nin ano man na paglaom sa Pilipinas—ie, ... na dai ini pwedeng isurat kan mga parasurat na Pilipino. An sarong o duwang eksepsyon pwedeng mangyari pakalihis nin halawig na panahon, alagad an mga eksepsyon na ini magdadanay sa mga parasurat na Pilipino. disbentaha sa pagsurat nin rawitdawit na Ingles—iyo na mayo sindang pagkakasararo sa tataramon na Ingles." Sa sarong pagrepaso sa ''Footnote to Youth'', ''an The New York Times'' nagsurat, "Sa laog nin dai mababa sa duwang taon an pangaran ni José Garcia Villa pamilyar sa mga deboto kan eksperimentong halipot na istorya... Aram man ninda, na siya sarong labi-labing hoben na Pilipino na minsan paano nagkaigwa nin kakayahan na magsurat nin sarong pambihirang prosa sa Ingles asin na nag-abot sa Amerika bilang sarong estudyante kan tig-init kan 1930." An komentong ini nagdara nin duwang magkakontrahan na impresyon saiya: bilang sarong henyo sa literatura, asin bilang sarong parasurat sana nin Ingles bilang ikaduwang tataramon. Durante kan panahon nin Formalistang Estados Unidos sa literatura, an mga parasurat na Amerikano naghanga sa obra ni Villa. Si Mark Van Doren nagsurat bilang reaksyon sa ''Selected Poems and New'' na ini "...Sobrang natural alagad sa saiyang pangahas na kakaiba, sarong pararawitdawit na mayaman asin nakakabigla, asin dai dapat baliwalaon". Si Babette Deutsch nagsurat sa ''The New Republic'' that ''Have Come, Am Here'' nagbubuyagyag na an pagmalasakit ni Villa para sa "ultimong mga bagay, an sadiri asin an uniberso. Siya man nasa pagbisita sa kinaban. Siya mas interesado sa saiyang sadiri kisa sa uniberso, asin siya nagkukumusta sa kinaban nin sarong disente na urbanidad." Dawa ngani pighihiling niya an sakop ni Villa na medyo mahiwas, siya "nag-iitaas nin halangkaw asin naglulubog nin hararom". An Briton na pararawitdawit na si Edith Sitwell nagbuyagyag sa preface kan Villa's ''Selected Poems and New'' na siya nakaeksperyensya nin "sarong pagkabigla" sa pagbasa ''kan Have Come, Am Here'', orog na an rawitdawit na "#57", "sarong pambihirang rawitdawit na dai masabi an kagayunan, na nagbubulos nin diretso gikan sa kairairaromi kan Pagkatawo. Sa paghona ko ini an saro sa pinakahalipot asin makangangalas na panahon kan satong mga rawitdawit sa pagbasa kaini aram ko na nahihiling ko sa kaenot-enote an gibo nin sarong pararawitdawit na may dakula, dawa sarong makangangalas, asin perpektong orihinal na balaog." Mientrastanto, an bantog na Amerikanong pararawitdawit na si Garret Hongo ilinadawan si Villa bilang "saro sa pinakadakulang mga pioneer kan literaturang Asyanong Amerikano...an satong mapait, narsisistikong anghel kan parehong huring Modernismo asin amay na post-kolonyalismo ." Sa saiyang introduksyon sa ''Footnote to Youth'', an Amerikanong parasurat na si Edward J. O'Brien —na nagdusay kan saiyang koleksyon na ''Best American Short Stories of 1932'' ki Villa— pig-omaw an pararawitdawit bilang "saro sa kabangang dosena nin mga Amerikanong parasurat nin halipot na istorya na nagbibilang". Mientras tanto, bilang reaksyon sa mga rawitdawit ni Villa, si ee cummings nagsurat, "asin buhay ako tanganing mahiling an sarong tawo laban sa langit". Nabanga an mga kritiko manungod sa "mga rawitdawit na koma" ni Villa. Sa sarong lado, naanggot sinda sa sainda, na inaapod sindang "gimmicky". Kan 1966, si Leonard Casper nagsurat sa ''New Writings from the Philippines'' na an teknika nin pagbugtak nin mga koma pagkatapos kan lambang tataramon "siring sa demonstrably malfunctional na sarong drag foot". Pakalihis nin sampulong taon, si Casper padagos na nagtuyaw ki Villa huli ta siya "naggagamit pa man giraray nin mga 'koma' na may kulang na pakasabot asin kakayahan". Sa ibong na lado, si Sitwell nagsurat sa magasin na ''The American Genius'' na an rawitdawit na may koma "nagbuburak na may mabangis na pwersa, diretso gikan sa pagkatawo kan pararawitdawit, gikan sa saiyang dugo, gikan sa saiyang espiritu, siring sa sarong kalayo na nagbabaak gikan sa kahoy, o siring sa sarong burak na nagtutubo gikan sa saiyang daga". Sa ibong kan saiyang kapangganahan sa Estados Unidos, si Villa kadaklan dai pig-intindi sa mainstream na literaturang Amerikano asin pigtutuya kan mga iskolar na Asyanong Amerikano huli ta bako siyang "etniko" na igo. == Mga Publikasyon == === Mga koleksyon nin rawitdawit === * ''Many Voices'' (Philippine Book Guild, 1939) * ''Mga Rawitdawit ni Doveglion'' (The Philippine Writers' League, 1941) * ''Nag-abot na, Yaon Yaon'' (Viking Press, 1942); finalist, Pulitzer Prize for Poetry (1943) * ''Ikaduwang Tomo'' (Bagong Direksyon, 1949) * ''Mga Piniling Rawitdawit asin Bago'' (McDowell Obolensky, 1958) * ''Mga Rawitdawit 55'' (AS Florentino, 1962) * ''Appassionata: Mga Rawitdawit sa Pag-omaw sa Pagkamoot'' (King asin Cowen, 1979) === Mga halipot na istorya === * ''Footnote to Youth: Tales of the Philippines and Others'' (Charles Scribner's Sons, 1933) === Mga Antolohiya === * ''Mga Halipot na Istorya sa Pilipinas: Pinakamarahay na 25 Halipot na Istorya kan 1928'' (Philippines Free Press, 1929) === Mga edisyon === * ''Sarong Selebrasyon para ki Edith Sitwell'' (New Directions, 1948) === Mga Antolohiya === * ''Mga rawitdawit sa pag-omaw sa pagkamoot : an pinakamarahay na mga rawitdawit nin pagkamoot ni Jose Garcia Villa.'' AS Florentino: National Book Store, 1973, * (E. Tabios, Ed.) ''An Nakaangkla na Anghel: Mga Piling Sinurat'' . New York: Kaya. 1999. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9781885030283|<bdi>9781885030283</bdi>]] * (J. Chua, Ed.) ''An Kritikal na Villa: Mga Essay sa Kritisismo sa Literatura'', Manila: Ateneo de Manila University Press. 2002. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9789715504164|<bdi>9789715504164</bdi>]] * (JE Cowen, Ed. & LH Francia, Intro.) ''Doveglion: Mga Tinipon na Rawitdawit.'' London: Penguin Classics. 2008. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780143105350|<bdi>9780143105350</bdi>]] == Mga premyo asin onra == Si Villa tinawan nin ''Guggenheim Fellowship sa Creative Writing'' kan Amerikanong parasurat na si Conrad Aiken, kun saen siya tinawan man nin premyong [[Dolyar kan Estados Unidos|$]] 1,000 para sa "pambihirang trabaho sa literaturang Amerikano", siring man sarong fellowship gikan sa Bollingen Foundation . Siya man tinawan nin Academy Award para sa Literatura gikan sa The American Academy of Arts and Letters kan 1943. Si Villa nanggana man nin enot na premyo sa Kategorya nin Rawitdawit kan UP Golden Jubilee Literary Contests kan 1958, siring man an Pro Patria Award para sa literatura kan 1916, asin an Award para sa halipot na mga osipon asin rawitdawit pakalihis nin taon. Tinawan siya nin ''honoris causa'' doctorate degree para sa literatura kan [[Unibersidad nin Harayong Subangan|Far Eastern University]] sa Manila kan 1959 (asin kan huri kan Unibersidad kan Pilipinas), asin kan National Artist Award for Literature kan 1973. Saro siya sa tolong Pilipino, kaiba an nobelista na [[José Rizal|si José Rizal]] asin an paratradusir na [[Nick Joaquin|si Nick Joaquin]], na kabali sa ''World Poetry: An Anthology of Verse from Antiquity to Our Time'' na ipinublikar kan 2000, na nagtatampok nin labing 1,600 na mga rawitdawit na isinurat kan ginatos na mga pararawitdawit sa manlaen-laen na tataramon asin kultura sa laog nin sarong spanyu nin 40 siglo poon kan enot na pag'uswag kan pagsurat suanoy na Sumer asin Ehipto . Siya nominado para sa 1971 Premio Nobel sa Literatura ni Pacita Habana asin iba pang mga propesor gikan sa Far Eastern University, asin [[Alejandro Roces]], pamayo kan UNESCO National Commission of the Philippines. Kan 1973 asin 1974, siya nominado ni [[Purita Kalaw Ledesma]], an kagmukna kan Art Association of the Philippines . Dawa ngani nominado para sa premyo, an Nobel Library kan Swedish Academy igwa sana nin duwa sa saiyang mga koleksyon nin rawitdawit, ''an Selected Poems and New'' asin ''Poems 55'', na ginamit para sa mga deliberasyon. == Hilingon man == * Listahan kan mga Filipinong Nobel laureado asin nominado == Mga Reperensya == {{Cite web|title=National Artist - Jose Garcia Villa|url=http://gwhs-stg02.i.gov.ph/~s2govnccaph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/jose-garcia-villa/|website=National Commission for Culture and the Arts|language=en-US}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Cite web|title=Filipino American History Month: Jose Garcia Villa - English {{!}} Colorado State University|url=https://english.colostate.edu/news/filipino-american-history-month-jose-garcia-villa/|website=English|language=en-US}} {{cite web|author=National Commission for Culture and the Arts, Philippines|title=Jose Garcia Villa profile|url=http://www.ncca.gov.ph/about_cultarts/cultprofile/natarts/literature/villa.php|access-date=2008-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080213001702/http://www.ncca.gov.ph/about_cultarts/cultprofile/natarts/literature/villa.php|archive-date=2008-02-13|url-status=dead}} {{cite web|author=Alindahaw Poetry|title=Jose Garcia Villa (1908-1997)|url=http://www.geocities.com/alindahaw_poetry/poetry_poets_villa.html|access-date=2008-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012104424/http://www.geocities.com/alindahaw_poetry/poetry_poets_villa.html|archive-date=2007-10-12}} {{cite web|author=Pinoy Lit|title=Jose Garcia Villa|url=http://pinoylit.webmanila.com/filipinowriters/garvilla.htm|access-date=2008-02-25}} {{Cite web|last=Poets|first=Academy of American|title=About José Garcia Villa {{!}} Academy of American Poets|url=https://poets.org/poet/jose-garcia-villa|website=poets.org}} {{Cite web|title=Jose Garcia Villa: Filipino writers, their lives, their work (PinoyLit)|url=http://pinoylit.webmanila.com/filipinowriters/garvilla.htm|website=pinoylit.webmanila.com}} {{cite web|title=The Penguin Classic Book Centennial Celebration of José Garcia Villa's ''Doveglion: Collected Poems''|url=http://www.nyu-apastudies.org/2012/event/the-penguin-classic-book-centennial-celebration-of-jose-garcia-villas-doveglion-collected-poems/|website=NYU-APAStudies.org|publisher=A/P/A Studies Program & Institute at NYU|access-date=31 August 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116131005/http://www.nyu-apastudies.org/2012/event/the-penguin-classic-book-centennial-celebration-of-jose-garcia-villas-doveglion-collected-poems/|archive-date=16 January 2014}} {{Cite web|title=Villa, José Garcia {{!}} Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/villa-jose-garcia|website=www.encyclopedia.com}} {{Cite web|title=Villa, José Garcia {{!}} Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/villa-jose-garcia|website=www.encyclopedia.com}} {{cite web|author=Jean Vengua Gier|title=A review on ''ANCHORED ANGEL by José Garcia Villa''|date=September 2001|url=http://www.ourownvoice.com/essays/essay2001d-3.shtml|access-date=2008-02-26|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080305160248/http://www.ourownvoice.com/essays/essay2001d-3.shtml|archive-date=2008-03-05}} {{cite web|author=Novelguide.com|title=José García Villa|url=http://www.novelguide.com/a/discover/ewb_24/ewb_24_00199.html|access-date=2008-02-26}} {{cite web|author=FilipinoWriter.com|title=José Garcia Villa's take on Phil. poetry in English|date=September 22, 2005|url=http://www.filipinowriter.com/node/261|access-date=2008-02-26}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{cite news|author=The New York Times|title=Obituary notice of José Garcia Villa|newspaper=The New York Times|date=February 8, 1997|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B00EFD8153CF93BA35751C0A961958260|access-date=2008-02-26}} {{cite web|author=Powell's Books|title=Synopsis of ''The Anchored Angel: Select Writings by José Garcia Villa''|url=http://www.powells.com/cgi-bin/biblio?inkey=17-1885030282-0|access-date=2008-02-26}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{cite web|author=The American Academy of Arts and Letters|title=Academy Awards recipients|url=http://www.artsandletters.org/awards_popup.php?abbrev|access-date=2008-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20071009233926/http://www.artsandletters.org/awards_popup.php?abbrev|archive-date=2007-10-09|url-status=dead}} [https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=15737 Nomination archive – Jose Garcia Villa] nobelprize.org {{cite web|url=https://sa-admin.lb.se/assets/f10fee04-71ae-457b-b5f3-639423dd1956.pdf/F%C3%B6rslagslista%201974.pdf|title=Nobelarkivet–1974|date=January 2025|access-date=3 January 2025|website=svenskaakademien|language=Swedish}}{{Reflist|30em}} == Dugang na pagbasa == * [http://cordite.org.au/essays/i-revolve-a-skull/ 'Ipinapalibot ko an sarong Kalabera na nakakaaram: Sa José García Villa'], ''Cordite Poetry Review'' 2014 * [http://www.litreact.com/reactions/footnote%20youth_villa_concepcion.html Pag-analisar kan ''Footnote to Youth'' sa Lit React] {{National Artists of the Philippines}} 29myz2k150685s94cl8c8uhg0mbpu3y 0 55878 303851 303840 2026-04-06T13:29:30Z Poropot777 30297 303851 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = Aristides de Sousa Mendes | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = Aristides de Sousa Mendes, 1940.jpg | image_size = | alt = Retrato ni Aristides de Sousa Mendes kan 1940 | caption = Aristides de Sousa Mendes kan 1940 | birth_name = Aristides de Sousa Mendes do Amaral e Abranches | birth_date = {{Birth date|1885|07|19}} | birth_place = [[Cabanas de Viriato]], [[Viseu]], Portugal | disappeared_status = | death_date = Abril 3, 1954 (edad 68) | death_place = [[Lisbon]], Portugal | death_cause = | citizenship = Portuges | alma_mater = [[University of Coimbra]] | occupation = Consul | known_for = Pagligtas sa rinibong mga paili (refugees) na nagdudurulag makarayo' sa terorimo nin [[Nazi]] durante kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Maria Angelina Coelho de Sousa|1908|1948|end=died}} * {{marriage|Andrée Cibial|1949|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} }} | children = [ki Marie Angelina Coelho de Sousa] Aristides César, Manuel Silvério, José António, Clotilde Augusta, Isabel Maria, Feliciano Artur Geraldo, Elisa Joana, Pedro Nuno, Carlos Francisco Fernando, Sebastião Miguel Duarte, Teresinha Menino Jesus, Luís Filipe, João Paulo, Raquel Herminia [ki Andrée Cibial] Marie-Rose | parents = *José de Sousa Mendes (ama) * Maria Angelina Coelho Ribeiro (ina) }} [[File:Funchal, Jacinto Rodrigues - Aristides de Sousa Mendes.jpg|280px|thumb|right|Rebulto ni Aristides de Sousa Mendes sa Funchal, Madeira pig'inaguraran kan Abril 3, 2025, nagpapahayag: Portuges na diplomata na nagligtas rinibong Hudyo sa Holokausto]]. Si '''Aristides de Sousa Mendes do Amaral e Abranches''' {{post-nominals|post-noms=[[Order of Christ (Portugal)|GCC]] [[Order of Liberty|OL]]}} ({{IPA|pt-PT|ɐɾiʃˈtiðɨʒ ðɨ ˈsozɐ ˈmẽdɨʃ}}; Hulyo 19, 1885 – Abril 3, 1954) sarong Portuges na [[diplomat]a] na minimidbid kan Portugal bilang sarong bayaning nasyonal huli sa mga ginibo niya kan panahon nin [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]]. Kmo siya sarong Portuges konsul-heneral sa siyudad nin Pransyang [[Bordeaux]], saiyang dai kinuyog an mga orden kan [[Estado Novo (Portugal)|Estado Novo]]ng rehimen ni [[António de Oliveira Salazar]], na siya nagparapaluwas nin mga visa sa rinibong mga refugee naghaharale sa Pransya okupado na kan Nazi, orog na sa mga Hudyo. Bunga kan saiyang ginibong pagsinutil, si Sousa Mendes pinabalik sa Portugal asin kinasohan sa aktong pagtumang sa orden kan rehimen.<ref>{{Cite web |last=Tigay |first=Chanan |title=The Untold Story of the Portuguese Diplomat Who Saved Thousands From the Nazis |url=https://www.smithsonianmag.com/history/the-righteous-defiance-of-aristides-de-sousa-mendes-180978831/ |access-date=2025-04-26 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Siya kinastigo paagi nin demosyon asin pinirit magretiro. Huli kaini siya dai na makaempleo asin nagadan sa kadukhaan kan 1954.<ref name=":0">{{Cite book |last=Fralon |first=Jose-Alain |title=A Good Man in Evil Times |publisher=Carroll and Graf Publishers |year=1998 |isbn=0-786708484 |pages=136–37}}</ref> Sa saiyang paghingowa na maligtas mga HudyonR mga paili, si Sousa Mendes minidbid kan Israel bilang saro sa inapod na [[Mga Matanos sa mga Nasyon|Righteous Among the Nations ]] kan 1966,<ref>{{cite web |url=https://www.yadvashem.org/righteous/stories/mendes.html |title=Aristides de Sousa Mendes |website=[[Yad Vashem]] |access-date=October 20, 2019 }}</ref> an pinakaenot na diplomata nawarasan nin siring na onra. Sa kadakul na katawo, si Aristides de Sousa Mendes saro sa pinakadakulang heroe nin [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]].<ref>{{Cite web |last=Mond |first=Michele |date=June 2020 |title=Two Families and a Diplomat: Was it more than a coincidence in France?|url=https://amimagazine.org/2020/06/03/two-families-and-a-diplomat/ |website=Ami Magazine}}</ref> An Holokaustong iskolar na si [[Yehuda Bauer]] pigladawan an gibo ni Sousa Mendesna iyo na daa an "pinakadakulang pagliligtas na hiron nin solo-solong indibidwal durante kan Holokausto" ("perhaps the largest rescue action by a single individual during the Holocaust.") <ref>Yehuda Bauer, ''A History of the Holocaust'', Franklin Watts, 2002, p.235.</ref> ==Toltolan== {{reflist}} [[Kategorya:Mga 1885 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga 1954 na kagadanan]] [[Kategorya:Mga tawong haleng Carregal do Sal]] [[Kategorya:Mga Portuges na mga diplomata]] [[Kategorya:Mga Portuges na mga abogado]] [[Kategorya:Mga Katoliko Romanong Portuges]] [[Kategorya:Mga Matanos sa mga Nasyon]] [[Kategorya:Mga Portuges na minidbid bilang Matanos sa mga Nasyon]] [[Kategorya:Mga Nagtapos sa University of Coimbra]] [[Kategorya:Mga Resipyente kan Virtus et Fraternitas Medal]] [[en:Aristides de Sousa Mendes]] phjkubrturskro4e0hokls5xmi3qp2v 303852 303851 2026-04-06T13:32:15Z Poropot777 30297 303852 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = Aristides de Sousa Mendes | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = Aristides de Sousa Mendes, 1940.jpg | image_size = | alt = Retrato ni Aristides de Sousa Mendes kan 1940 | caption = Aristides de Sousa Mendes kan 1940 | birth_name = Aristides de Sousa Mendes do Amaral e Abranches | birth_date = {{Birth date|1885|07|19}} | birth_place = [[Cabanas de Viriato]], [[Viseu]], Portugal | disappeared_status = | death_date = Abril 3, 1954 (edad 68) | death_place = [[Lisbon]], Portugal | death_cause = | citizenship = Portuges | alma_mater = [[University of Coimbra]] | occupation = Consul | known_for = Pagligtas sa rinibong mga paili (refugees) na nagdudurulag makarayo' sa terorimo nin [[Nazi]] durante kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Maria Angelina Coelho de Sousa|1908|1948|end=died}} * {{marriage|Andrée Cibial|1949|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} }} | children = [ki Marie Angelina Coelho de Sousa] Aristides César, Manuel Silvério, José António, Clotilde Augusta, Isabel Maria, Feliciano Artur Geraldo, Elisa Joana, Pedro Nuno, Carlos Francisco Fernando, Sebastião Miguel Duarte, Teresinha Menino Jesus, Luís Filipe, João Paulo, Raquel Herminia [ki Andrée Cibial] Marie-Rose | parents = *José de Sousa Mendes (ama) * Maria Angelina Coelho Ribeiro (ina) }} [[File:Funchal, Jacinto Rodrigues - Aristides de Sousa Mendes.jpg|280px|thumb|right|Rebulto ni Aristides de Sousa Mendes sa Funchal, Madeira pig'inaguraran kan Abril 3, 2025, nagpapahayag: Portuges na diplomata na nagligtas rinibong Hudyo sa Holokausto]]. Si '''Aristides de Sousa Mendes do Amaral e Abranches''' {{post-nominals|post-noms=[[Order of Christ (Portugal)|GCC]] [[Order of Liberty|OL]]}} ({{IPA|pt-PT|ɐɾiʃˈtiðɨʒ ðɨ ˈsozɐ ˈmẽdɨʃ}}; Hulyo 19, 1885 – Abril 3, 1954) sarong Portuges na [[diplomat]a] na minimidbid kan Portugal bilang sarong bayaning nasyonal huli sa mga ginibo niya kan panahon nin [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]]. Kmo siya sarong Portuges konsul-heneral sa siyudad nin Pransyang [[Bordeaux]], saiyang dai kinuyog an mga orden kan [[Estado Novo (Portugal)|Estado Novo]]ng rehimen ni [[António de Oliveira Salazar]], na siya nagparapaluwas nin mga visa sa rinibong mga refugee naghaharale sa Pransya okupado na kan Nazi, orog na sa mga Hudyo. Bunga kan saiyang ginibong pagsinutil, si Sousa Mendes pinabalik sa Portugal asin kinasohan sa aktong pagtumang sa orden kan rehimen.<ref>{{Cite web |last=Tigay |first=Chanan |title=The Untold Story of the Portuguese Diplomat Who Saved Thousands From the Nazis |url=https://www.smithsonianmag.com/history/the-righteous-defiance-of-aristides-de-sousa-mendes-180978831/ |access-date=2025-04-26 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Siya kinastigo paagi nin demosyon asin pinirit magretiro. Huli kaini siya dai na makaempleo asin nagadan sa kadukhaan kan 1954.<ref name=":0">{{Cite book |last=Fralon |first=Jose-Alain |title=A Good Man in Evil Times |publisher=Carroll and Graf Publishers |year=1998 |isbn=0-786708484 |pages=136–37}}</ref> Sa saiyang paghingowa na maligtas mga HudyonR mga paili, si Sousa Mendes minidbid kan Israel bilang saro sa inapod na [[Mga Matanos sa mga Nasyon|Righteous Among the Nations ]] kan 1966,<ref>{{cite web |url=https://www.yadvashem.org/righteous/stories/mendes.html |title=Aristides de Sousa Mendes |website=[[Yad Vashem]] |access-date=October 20, 2019 }}</ref> an pinakaenot na diplomata nawarasan nin siring na onra. Sa dakul na tawo, si Aristides de Sousa Mendes saro sa pinakadakulang heroe nin [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]].<ref>{{Cite web |last=Mond |first=Michele |date=June 2020 |title=Two Families and a Diplomat: Was it more than a coincidence in France?|url=https://amimagazine.org/2020/06/03/two-families-and-a-diplomat/ |website=Ami Magazine}}</ref> An Holokaustong iskolar na si [[Yehuda Bauer]] pigladawan an gibo ni Sousa Mendesna iyo na daa an "pinakadakulang pagliligtas na hiron nin solo-solong indibidwal durante kan Holokausto" ("perhaps the largest rescue action by a single individual during the Holocaust.") <ref>Yehuda Bauer, ''A History of the Holocaust'', Franklin Watts, 2002, p.235.</ref> ==Toltolan== {{reflist}} [[Kategorya:Mga 1885 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga 1954 na kagadanan]] [[Kategorya:Mga tawong haleng Carregal do Sal]] [[Kategorya:Mga Portuges na mga diplomata]] [[Kategorya:Mga Portuges na mga abogado]] [[Kategorya:Mga Katoliko Romanong Portuges]] [[Kategorya:Mga Matanos sa mga Nasyon]] [[Kategorya:Mga Portuges na minidbid bilang Matanos sa mga Nasyon]] [[Kategorya:Mga Nagtapos sa University of Coimbra]] [[Kategorya:Mga Resipyente kan Virtus et Fraternitas Medal]] [[en:Aristides de Sousa Mendes]] jmxpvc94hu62n1hqxeaxhkvz9395pu0 0 55880 303853 2026-04-06T14:41:31Z Poropot777 30297 Pinagmukna an pahina kaining "Si '''André Byrame''' (namundag 10 Nobyembre 1943 sa [[Goyave]], Guadeloupe) sarong Pranses na atleta na nagsasayon sa [[100 metro]]. Si Byrame nagbali sa[[1972 Olimpikong Tig-init]].<ref>{{cite Sports-Reference|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417193729/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/by/andre-byrame-1.html|archive-date=2020-04-17}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} ==Mga panluwas na takod== * {{sports links}} {{Portal bar|Biog..." 303853 wikitext text/x-wiki Si '''André Byrame''' (namundag 10 Nobyembre 1943 sa [[Goyave]], Guadeloupe) sarong Pranses na atleta na nagsasayon sa [[100 metro]]. Si Byrame nagbali sa[[1972 Olimpikong Tig-init]].<ref>{{cite Sports-Reference|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417193729/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/by/andre-byrame-1.html|archive-date=2020-04-17}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} ==Mga panluwas na takod== * {{sports links}} {{Portal bar|Biography|France|Olympics|Sports}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Byrame, Andre}} [[Kategorya:French men sprinters]] [[Kategorya:Olympic athletes for France]] [[Kategorya:French people of Guadeloupean descent]] [[Kategorya:Living people]] [[Kategorya:Athletes (track and field) at the 1972 Summer Olympics]] [[Kategorya:1943 births]] [[Kategorya:20th-century French sportsmen]] [[en:André Byrame ]] {{France-sprint-bio-stub}} 5sc7ve6udu46i5ta0lkdhcu8ckdc0nj 303854 303853 2026-04-06T14:45:51Z Poropot777 30297 303854 wikitext text/x-wiki Si '''André Byrame''' (namundag 10 Nobyembre 1943 sa [[Goyave]], Guadeloupe) sarong Pranses na atleta na nagsasayon sa [[100 metro]]. Si Byrame nagbali sa[[1972 Olimpikong Tig-init]].<ref>{{cite Sports-Reference|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417193729/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/by/andre-byrame-1.html|archive-date=2020-04-17}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} ==Mga panluwas na takod== * {{sports links}} {{Portal bar|Biography|France|Olympics|Sports}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Byrame, Andre}} [[Kategorya:Mga lalaking Pranses na mga sprinter]] [[Kategorya:Mga Olimpikong atleta para sa Pransya]] [[Kategorya:Mga Pranses may dugong Guadeloupean]] [[Kategorya:Mga Buruhay]] [[Kategorya:Mga 1943 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga ika-20ng siglong mga Pranses na sportsman]] [[en:André Byrame]] {{France-sprint-bio-stub}} 3pr3tap5klrda2u3sfgpicjysxv0rbd 0 55881 303855 2026-04-06T14:56:03Z Poropot777 30297 Pinagmukna an pahina kaining "Si '''Deborah Geffner''' (namundag Agosto 26, 1952)<ref>[https://www.rottentomatoes.com/celebrity/deborah_geffner Rotten Tomatoes profile]</ref> sarong Amerikanong aktres, parakanta asin parabayle. == Kamayi nin buhay == Namundag sa Pittsburgh, si Geffner naghubo' sa New York City sa edad na desiseis nganimag'adal sa [[Juilliard School]]. Dangan siya nagbayle para sa [[Stuttgart Ballet]] asiun [[American Chamber Ballet]]. == Buhay personal == Si Geffner pins..." 303855 wikitext text/x-wiki Si '''Deborah Geffner''' (namundag Agosto 26, 1952)<ref>[https://www.rottentomatoes.com/celebrity/deborah_geffner Rotten Tomatoes profile]</ref> sarong Amerikanong aktres, parakanta asin parabayle. == Kamayi nin buhay == Namundag sa Pittsburgh, si Geffner naghubo' sa New York City sa edad na desiseis nganimag'adal sa [[Juilliard School]]. Dangan siya nagbayle para sa [[Stuttgart Ballet]] asiun [[American Chamber Ballet]]. == Buhay personal == Si Geffner pinsan lubos ni [[Jeff Goldblum]] sa saindang mga ina. Siya ng'eestar sa Los Angeles kun saen padagos siya kan saiyang karera. == Filmograpiya == === Pelikula === {| class="wikitable sortable" |+ !Taon !Titulo !Papel !Mga Nota |- |1979 |[[All That Jazz (film)|''All That Jazz'']] |Victoria | |- |1983 |''[[Star 80]]'' |Billie | |- |1984 |''[[Exterminator 2]]'' |Caroline | |- |1989 |''[[Bert Rigby, You're a Fool]]'' |Dancer | |- |1998 |''[[Living Out Loud]]'' |Woman with Makeup | |- |2009 |[[Infestation (film)|''Infestation'']] |Maureen | |- |2010 |[[Chain Letter (film)|''Chain Letter'']] |Irene Cristoff | |- |2014 |''Booze Boys & Brownies'' |Sharon Dubrow | |- |2015 |''[[Night of the Living Deb]]'' |Deb's Mom |Voice |- |2015 |''[[A Beautiful Now]]'' |David's mother | |- |2015 |''[[The Phoenix Incident]]'' |Susan Lauder | |- |2016 |''[[Southside with You]]'' |[[Madelyn Dunham|Toot]] | |- |2018 |''[[Under the Silver Lake]]'' |Mom |Voice |- |2024 |''[[MaXXXine]]'' |Elaine | |} === Telebisyon=== {| class="wikitable sortable" !Taon !Titulo !Papel !Mga Nota |- |1981 |[[Tales of the Unexpected (TV series)|''Tales of the Unexpected'']] |Miss Grecco |Episode: "A Woman's Help" |- |1981 |[[One Day at a Time (1975 TV series)|''One Day at a Time'']] |Grace |Episode: "Julie Shows Up: Part 2" |- |1983 |[[Legs (film)|''Legs'']] |Terry Riga | rowspan="2" |Television film |- |1983 |''Murder 1, Dancer 0'' |Jackie |- |1983 |[[Buffalo Bill (TV series)|''Buffalo Bill'']] |Lauren Stockton |Episode: "Buffalo Bill and the Movies" |- |1985 |''[[MacGruder and Loud]]'' |Jenny |Episode: "On the Wire" |- |1986 |[[Fame (1982 TV series)|''Fame'']] |Eve |Episode: "Hold That Baby" |- |1989 |''[[Falcon Crest]]'' |Savannah Sharpe |2 episodes |- |2001 |[[ER (TV series)|''ER'']] |Mrs. Street |Episode: "Piece of Mind" |- |2001 |''Chasing Destiny'' |Nurse Finnegan |Television film |- |2004 |''[[Medical Investigation]]'' |Lucy Martin |Episode: "Progeny" |- |2004, 2005 |''[[Passions]]'' |Dr. Carlyle |2 episodes |- |2005 |''[[Criminal Minds]]'' |Neighbor |Episode: "Natural Born Killer" |- |2006 |''[[Grey's Anatomy]]'' |Mrs. Burton |Episode: "Yesterday" |- |2006 |[[The Nine (TV series)|''The Nine'']] |Neighbor |Episode: "Pilot" |- |2006 |[[Monk (TV series)|''Monk'']] |Nun |Episode: "Mr. Monk Meets His Dad" |- |2009 |''[[Cold Case]]'' |Joy Bellowes |Episode: "Libertyville" |- |2009 |[[The Forgotten (TV series)|''The Forgotten'']] |Dr. Sharon Walker |Episode: "Railroad Jane" |- |2012 |''Nuclear Family'' |John's Lawyer |Television film |- |2013 |''[[Mad Men]]'' |Mrs. Beresford |Episode: "The Quality of Mercy" |- |2014 |[[Scandal (TV series)|''Scandal'']] |Homeland Security Chief |2 episodes |- |2014 |''The Comeback Kids'' |Casting Director |Episode: "The Sun Will Come Out Tomorrow" |- |2016 |''[[CSI: Cyber]]'' |Mary Ingram |Episode: "Going Viral" |- |2018 |''[[How to Get Away with Murder]]'' |Jillian |Episode: "Whose Blood Is That?" |- |2019 |''MILFriend'' |Kathy |Episode: "Mother, Mama" |- |2019 |[[For the People (2018 TV series)|''For the People'']] |Judge Drexen |Episode: "One Big Happy Family" |- |2019 |''Aesthetic Rebellion Presents'' |K |Episode: "Everything I Wish I Said" |- |2019 |[[The Morning Show (American TV series)|''The Morning Show'']] |Kassie Spitser Crisis Specialist |Episode: "In the Dark Night of the Soul It's Always 3:30 in the Morning" |- |2020 |''[[The Young and the Restless]]'' |Gwendolyn Gardner |2 episodes |- |2021 |''[[American Horror Story: Double Feature]]'' |JoAnna |Episode: "Blood Buffet" |- |2025 |''[[Leviathan (TV series)|Leviathan]]'' |Nene |Voice |} ==References== {{Reflist}} ==External links== *{{url|http://www.deborahgeffner.com/}} *{{url|https://deborahgeffner.blogspot.com/}} *{{IBDB name}} *{{IMDb name|id=0311708|name=Deborah Geffner}} *{{Rotten-tomatoes-person|id=deborah_geffner|name=Deborah Geffner}} {{DEFAULTSORT:Geffner, Deborah}} [[Category:Living people]] [[Category:1952 births]] [[Category:American dancers]] [[Category:American television actresses]] [[Category:American film actresses]] {{Authority control}} fp0c0xpnysb63a9smntfxtib3jd15cl 303856 303855 2026-04-06T15:00:22Z Poropot777 30297 303856 wikitext text/x-wiki Si '''Deborah Geffner''' (namundag Agosto 26, 1952)<ref>[https://www.rottentomatoes.com/celebrity/deborah_geffner Rotten Tomatoes profile]</ref> sarong Amerikanong aktres, parakanta asin parabayle. == Kamayi nin buhay == Namundag sa Pittsburgh, si Geffner naghubo' sa New York City sa edad na desiseis nganimag'adal sa [[Juilliard School]]. Dangan siya nagbayle para sa [[Stuttgart Ballet]] asiun [[American Chamber Ballet]]. == Buhay personal == Si Geffner pinsan lubos ni [[Jeff Goldblum]] sa saindang mga ina. Siya ng'eestar sa Los Angeles kun saen padagos siya kan saiyang karera. == Filmograpiya == === Pelikula === {| class="wikitable sortable" |+ !Taon !Titulo !Papel !Mga Nota |- |1979 |[[All That Jazz (film)|''All That Jazz'']] |Victoria | |- |1983 |''[[Star 80]]'' |Billie | |- |1984 |''[[Exterminator 2]]'' |Caroline | |- |1989 |''[[Bert Rigby, You're a Fool]]'' |Dancer | |- |1998 |''[[Living Out Loud]]'' |Woman with Makeup | |- |2009 |[[Infestation (film)|''Infestation'']] |Maureen | |- |2010 |[[Chain Letter (film)|''Chain Letter'']] |Irene Cristoff | |- |2014 |''Booze Boys & Brownies'' |Sharon Dubrow | |- |2015 |''[[Night of the Living Deb]]'' |Deb's Mom |Voice |- |2015 |''[[A Beautiful Now]]'' |David's mother | |- |2015 |''[[The Phoenix Incident]]'' |Susan Lauder | |- |2016 |''[[Southside with You]]'' |[[Madelyn Dunham|Toot]] | |- |2018 |''[[Under the Silver Lake]]'' |Mom |Voice |- |2024 |''[[MaXXXine]]'' |Elaine | |} === Telebisyon=== {| class="wikitable sortable" !Taon !Titulo !Papel !Mga Nota |- |1981 |[[Tales of the Unexpected (TV series)|''Tales of the Unexpected'']] |Miss Grecco |Episode: "A Woman's Help" |- |1981 |[[One Day at a Time (1975 TV series)|''One Day at a Time'']] |Grace |Episode: "Julie Shows Up: Part 2" |- |1983 |[[Legs (film)|''Legs'']] |Terry Riga | rowspan="2" |Television film |- |1983 |''Murder 1, Dancer 0'' |Jackie |- |1983 |[[Buffalo Bill (TV series)|''Buffalo Bill'']] |Lauren Stockton |Episode: "Buffalo Bill and the Movies" |- |1985 |''[[MacGruder and Loud]]'' |Jenny |Episode: "On the Wire" |- |1986 |[[Fame (1982 TV series)|''Fame'']] |Eve |Episode: "Hold That Baby" |- |1989 |''[[Falcon Crest]]'' |Savannah Sharpe |2 episodes |- |2001 |[[ER (TV series)|''ER'']] |Mrs. Street |Episode: "Piece of Mind" |- |2001 |''Chasing Destiny'' |Nurse Finnegan |Television film |- |2004 |''[[Medical Investigation]]'' |Lucy Martin |Episode: "Progeny" |- |2004, 2005 |''[[Passions]]'' |Dr. Carlyle |2 episodes |- |2005 |''[[Criminal Minds]]'' |Neighbor |Episode: "Natural Born Killer" |- |2006 |''[[Grey's Anatomy]]'' |Mrs. Burton |Episode: "Yesterday" |- |2006 |[[The Nine (TV series)|''The Nine'']] |Neighbor |Episode: "Pilot" |- |2006 |[[Monk (TV series)|''Monk'']] |Nun |Episode: "Mr. Monk Meets His Dad" |- |2009 |''[[Cold Case]]'' |Joy Bellowes |Episode: "Libertyville" |- |2009 |[[The Forgotten (TV series)|''The Forgotten'']] |Dr. Sharon Walker |Episode: "Railroad Jane" |- |2012 |''Nuclear Family'' |John's Lawyer |Television film |- |2013 |''[[Mad Men]]'' |Mrs. Beresford |Episode: "The Quality of Mercy" |- |2014 |[[Scandal (TV series)|''Scandal'']] |Homeland Security Chief |2 episodes |- |2014 |''The Comeback Kids'' |Casting Director |Episode: "The Sun Will Come Out Tomorrow" |- |2016 |''[[CSI: Cyber]]'' |Mary Ingram |Episode: "Going Viral" |- |2018 |''[[How to Get Away with Murder]]'' |Jillian |Episode: "Whose Blood Is That?" |- |2019 |''MILFriend'' |Kathy |Episode: "Mother, Mama" |- |2019 |[[For the People (2018 TV series)|''For the People'']] |Judge Drexen |Episode: "One Big Happy Family" |- |2019 |''Aesthetic Rebellion Presents'' |K |Episode: "Everything I Wish I Said" |- |2019 |[[The Morning Show (American TV series)|''The Morning Show'']] |Kassie Spitser Crisis Specialist |Episode: "In the Dark Night of the Soul It's Always 3:30 in the Morning" |- |2020 |''[[The Young and the Restless]]'' |Gwendolyn Gardner |2 episodes |- |2021 |''[[American Horror Story: Double Feature]]'' |JoAnna |Episode: "Blood Buffet" |- |2025 |''[[Leviathan (TV series)|Leviathan]]'' |Nene |Voice |} ==Toltolan== {{Reflist}} ==Mga panluwas na takod== *{{url|http://www.deborahgeffner.com/}} *{{url|https://deborahgeffner.blogspot.com/}} *{{IBDB name}} *{{IMDb name|id=0311708|name=Deborah Geffner}} *{{Rotten-tomatoes-person|id=deborah_geffner|name=Deborah Geffner}} {{DEFAULTSORT:Geffner, Deborah}} [[Kategorya:Mga Buruhay]] [[Kategorya:Mga 1952 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga Amerikanong parabayle]] [[Kategorya:Mga Amerikanong aktres sa telebisyon]] [[Kategorya:Mga Amerikanong aktres sa pelikula]] [[en:Deborah Geffner]] {{Authority control}} tnu05erx53aj9lqsir631hlj2j51a4f 0 55882 303865 2026-04-07T04:55:04Z ~2026-20718-85 30901 Pinagmukna an pahina kaining "Si Hamilton Somers Luske (October 16, 1903 – February 19, 1968) sarong Amerikanong entrepreneur, animador, aktor sa boses, prodyuser nin pelikula, tagamukna nin mga programa sa telebisyon, asin pilantropo. ==Filmography as director== * ''[[Pinocchio (1940 film)|Pinocchio]]'' (1940) * ''[[Fantasia (film)|Fantasia]]'' (1940) * ''[[The Reluctant Dragon]]'' (1941) * ''[[Saludos Amigos]]'' (Perdo segment) (1942) * ''[[Make Mine Music]]'' (The Whale Who Wanted to..." 303865 wikitext text/x-wiki Si Hamilton Somers Luske (October 16, 1903 – February 19, 1968) sarong Amerikanong entrepreneur, animador, aktor sa boses, prodyuser nin pelikula, tagamukna nin mga programa sa telebisyon, asin pilantropo. ==Filmography as director== * ''[[Pinocchio (1940 film)|Pinocchio]]'' (1940) * ''[[Fantasia (film)|Fantasia]]'' (1940) * ''[[The Reluctant Dragon]]'' (1941) * ''[[Saludos Amigos]]'' (Perdo segment) (1942) * ''[[Make Mine Music]]'' (The Whale Who Wanted to Sing at the Met segment) (1946) * ''[[Fun and Fancy Free]]'' (Mickey and the Beanstalk segment) (1947) * ''[[Melody Time]]'' (Once Upon a Wintertime, Trees segments) (1948) * ''[[So Dear to My Heart]]'' (1948) * ''[[Cinderella (1950 film)|Cinderella]]'' (1950) * ''[[Alice in Wonderland (1951 film)|Alice in Wonderland]]'' (1951) * ''[[Peter Pan (1953 film)|Peter Pan]]'' (1953) * ''[[Ben and Me]]'' (1953) * ''[[Lady and the Tramp]]'' (1955) * ''[[Donald in Mathmagic Land]]'' (1959) * ''[[101 Dalmatians (1961 film)|101 Dalmatians]]'' (1961) * ''[[Mary Poppins (film)|Mary Poppins]]'' (1964) (animation director) * ''[[Scrooge McDuck and Money]]'' (1967) {{stub}} [[Category:1903 births]] [[Category:1968 deaths]] tn070z8zjzaetbxlfvua5em1cqtsmwj 0 55883 303866 2026-04-07T05:06:57Z CarlessParking 29749 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347466184|Calvary]]" 303866 wikitext text/x-wiki Ang '''Golgota''' o '''Kalbaryo''' ay ang bundok o pook kung saan [[ipinako sa krus]] si [[Hesus]], ang [[Kristo]].<ref name="Gaboy">{{cite-Gaboy|''Golgotha'', ''Calvary'', kalbaryo}}</ref> Galing ang ''Golgota'' mula sa [[wikang Arameo]] na may ibig sabihing "[[bungo]]", na katumbas ng ''Calvarium'' sa [[wikang Latin]]. Pinangalan ang lugar na ito bilang ''Golgota'' dahil kamukha ito ng isang bungo.<ref name="Biblia">{{cite-Biblia|Golgota, bungo, ''Calvarium''}}, talababa 22, pahina 1507.</ref> 1nuika9rndylqh2hw6xw229vl8nqbt7 303867 303866 2026-04-07T05:09:38Z CarlessParking 29749 303867 wikitext text/x-wiki An '''Golgota''' o '''Kalbaryo''' iyo an sarong bukid o lugar kun saen [[ipinako sa krus]] si [[Hesus]], an [[Kristo]].<ref name="Gaboy">{{cite-Gaboy|''Golgotha'', ''Calvary'', kalbaryo}}</ref> Gikan an ''Golgota'' sa [[tataramon na Arameo]] na igwang boot sabihon na "[[bungo]]", na katumbas kan ''Calvarium'' sa [[tataramon na Latin]]. Pinangaranan an lugar na ini bilang ''Golgota'' huli ta kaagid ini nin sarong bungo.<ref name="Biblia">{{cite-Biblia|Golgota, bungo, ''Calvarium''}}, talababa 22, pahina 1507.</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 5jcqgqlbc1hoxcr23r04s146yzmvcmf 303868 303867 2026-04-07T05:11:05Z CarlessParking 29749 303868 wikitext text/x-wiki [[File:Golgotha (Church of the Holy Sepulchre).jpg|thumb|Tradisyunal na sityo kan Golgota sa [[Church of the Holy Sepulchre]]]] An '''Golgota''' o '''Kalbaryo''' iyo an sarong bukid o lugar kun saen [[ipinako sa krus]] si [[Hesus]], an [[Kristo]].<ref name="Gaboy">{{cite-Gaboy|''Golgotha'', ''Calvary'', kalbaryo}}</ref> Gikan an ''Golgota'' sa [[tataramon na Arameo]] na igwang boot sabihon na "[[bungo]]", na katumbas kan ''Calvarium'' sa [[tataramon na Latin]]. Pinangaranan an lugar na ini bilang ''Golgota'' huli ta kaagid ini nin sarong bungo.<ref name="Biblia">{{cite-Biblia|Golgota, bungo, ''Calvarium''}}, talababa 22, pahina 1507.</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} at2qzj5c9akoz8b91pkre5eqoetpqfi 303869 303868 2026-04-07T05:11:28Z CarlessParking 29749 303869 wikitext text/x-wiki [[File:Golgotha (Church of the Holy Sepulchre).jpg|thumb|Tradisyunal na lokasyon kan Golgota sa [[Church of the Holy Sepulchre]]]] An '''Golgota''' o '''Kalbaryo''' iyo an sarong bukid o lugar kun saen [[ipinako sa krus]] si [[Hesus]], an [[Kristo]].<ref name="Gaboy">{{cite-Gaboy|''Golgotha'', ''Calvary'', kalbaryo}}</ref> Gikan an ''Golgota'' sa [[tataramon na Arameo]] na igwang boot sabihon na "[[bungo]]", na katumbas kan ''Calvarium'' sa [[tataramon na Latin]]. Pinangaranan an lugar na ini bilang ''Golgota'' huli ta kaagid ini nin sarong bungo.<ref name="Biblia">{{cite-Biblia|Golgota, bungo, ''Calvarium''}}, talababa 22, pahina 1507.</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 3n04607tnkqfngxboavgst5v4br1rpo 303872 303869 2026-04-07T05:20:59Z CarlessParking 29749 303872 wikitext text/x-wiki [[File:Golgotha (Church of the Holy Sepulchre).jpg|thumb|Tradisyunal na lokasyon kan Golgota sa [[Church of the Holy Sepulchre]]]] An '''Golgota''' o '''Kalbaryo''' iyo an sarong bukid o lugar kun saen [[Krusipiksyon|ipinako sa krus]] si [[Hesus]], an [[Kristo]].<ref name="Gaboy">{{cite-Gaboy|''Golgotha'', ''Calvary'', kalbaryo}}</ref> Gikan an ''Golgota'' sa [[tataramon na Arameo]] na igwang boot sabihon na "[[bungo]]", na katumbas kan ''Calvarium'' sa [[tataramon na Latin]]. Pinangaranan an lugar na ini bilang ''Golgota'' huli ta kaagid ini nin sarong bungo.<ref name="Biblia">{{cite-Biblia|Golgota, bungo, ''Calvarium''}}, talababa 22, pahina 1507.</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} q3onacz53p8odnwiz02h5fu4vgzzpfe 0 55884 303870 2026-04-07T05:13:50Z CarlessParking 29749 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347419623|Crucifixion]]" 303870 wikitext text/x-wiki Ang '''krusipiksiyon''' ay isang paraan ng [[parusang kamatayan]] kung saan itinatali o ipinapako ang nahatulan sa isang malaking kahoy na krus, poste o tulos at iniiwan upang bitayin hanggang sa mamatay. <ref name="EECO 2018">{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at Boston|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> Ginamit ito bilang parusa ng mga [[Imperyong Akemenida|Persa]], Kartagines, at [[Imperyong Romano|Romano]],<ref name="EECO 2018" /> atbp. Ang pagpapako kay [[Hesus]] sa krus ay sentro sa [[Kristiyanismo]] <ref>{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at [[Boston]]|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> at ang krus (kung minsan ay inilalarawan kasama si Hesus na nakapako dito) ay ang pangunahing simbolong panrelihiyon ng Kristiyanismo. Ang kanyang kamatayan ay ang pinakakilalang halimbawa ng pagpapako sa krus sa kasaysayan, na naging dahilan naman ng maraming [[kalinangan]] sa modernong mundo na malapit na iugnay kay Hesus at sa espirituwalidad ng Kristiyano ang paraan ng pagbitay na ito. Ang iba pang mga pigura sa Kristiyanismo (tulad ng apostol na si [[San Pedro]]) ay pinaniniwalaan sa [[tradisyon]] na sumailalim din sa pagpapako sa krus. qmbkyae9nejx3z8ljixao3t0q9wki39 303871 303870 2026-04-07T05:20:16Z CarlessParking 29749 303871 wikitext text/x-wiki An '''krusipiksyon''' iyo an sarong paagi nin [[padusang kagadanan]] kun saen pigbubugkos o ipinapako an akusado sa sarong dakulang kahoy na krus o poste asin pigbabayaan tanganing bitayon sagkod sa magadan. <ref name="EECO 2018">{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at Boston|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> Ginamit ini bilang padusa nin mga [[Imperyong Akemenida|Persa]], Kartagines, asin [[Imperyong Romano|Romano]],<ref name="EECO 2018" /> atbp. An pagpapako ki [[Hesus]] sa krus iyo an sentro sa [[Kristianismo]] <ref>{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at [[Boston]]|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> asin an krus (kun minsan inilaladawan kaiba si Hesus na nakapako digdi) iyo an pangenot na simbolong panrelihiyon kan Kristiyanismo. An saiyang kagadanan iyo an pinakamidbid na halimbawa nin pagpapako sa krus sa kasaysayan, na nagin dahilan naman nin dakol na [[kultura]] sa modernong kinaban na haraning ikonektar ki Hesus asin sa espiritwalidad ni Kristiyano an paagi nin pagbitay na ini. An iba pang mga pigura sa Kristiyanismo (siring ki apostol na si [[San Pedro]]) pigtutubodan sa [[tradisyon]] na nagsairarom man sa pagpapako sa krus. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} e4r2a2nrvw41a4bo7m67n90ydfhydr3 303873 303871 2026-04-07T05:23:51Z CarlessParking 29749 Created by translating the section "__LEAD_SECTION__" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347419623|Crucifixion]]" 303873 wikitext text/x-wiki An '''krusipiksyon''' iyo an sarong paagi nin [[padusang kagadanan]] kun saen pigbubugkos o ipinapako an akusado sa sarong dakulang kahoy na krus o poste asin pigbabayaan tanganing bitayon sagkod sa magadan. <ref name="EECO 2018">{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at Boston|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> Ginamit ini bilang padusa nin mga [[Imperyong Akemenida|Persa]], Kartagines, asin [[Imperyong Romano|Romano]],<ref name="EECO 2018" /> atbp. An pagpapako ki [[Hesus]] sa krus iyo an sentro sa [[Kristianismo]] <ref>{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at [[Boston]]|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> asin an krus (kun minsan inilaladawan kaiba si Hesus na nakapako digdi) iyo an pangenot na simbolong panrelihiyon kan Kristiyanismo. An saiyang kagadanan iyo an pinakamidbid na halimbawa nin pagpapako sa krus sa kasaysayan, na nagin dahilan naman nin dakol na [[kultura]] sa modernong kinaban na haraning ikonektar ki Hesus asin sa espiritwalidad ni Kristiyano an paagi nin pagbitay na ini. An iba pang mga pigura sa Kristiyanismo (siring ki apostol na si [[San Pedro]]) pigtutubodan sa [[tradisyon]] na nagsairarom man sa pagpapako sa krus. == __LEAD_SECTION__ == [[Ladawan:Crucifixion_Strasbourg_Unterlinden_Inv88RP536.jpg|thumb|A 15th-century depiction of [[Jesus]] [[Crucifixion of Jesus|crucified]] between [[the two thieves]]]] ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} l04dzxrko7uscbx1ga8fxvqq9jb0heo 303874 303873 2026-04-07T05:25:32Z CarlessParking 29749 303874 wikitext text/x-wiki An '''krusipiksyon''' iyo an sarong paagi nin [[padusang kagadanan]] kun saen pigbubugkos o ipinapako an akusado sa sarong dakulang kahoy na krus o poste asin pigbabayaan tanganing bitayon sagkod sa magadan. <ref name="EECO 2018">{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at Boston|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> Ginamit ini bilang padusa nin mga [[Imperyong Akemenida|Persa]], Kartagines, asin [[Imperyong Romano|Romano]],<ref name="EECO 2018" /> atbp. An pagpapako ki [[Hesus]] sa krus iyo an sentro sa [[Kristianismo]] <ref>{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at [[Boston]]|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> asin an krus (kun minsan inilaladawan kaiba si Hesus na nakapako digdi) iyo an pangenot na simbolong panrelihiyon kan Kristiyanismo. An saiyang kagadanan iyo an pinakamidbid na halimbawa nin pagpapako sa krus sa kasaysayan, na nagin dahilan naman nin dakol na [[kultura]] sa modernong kinaban na haraning ikonektar ki Hesus asin sa espiritwalidad ni Kristiyano an paagi nin pagbitay na ini. An iba pang mga pigura sa Kristiyanismo (siring ki apostol na si [[San Pedro]]) pigtutubodan sa [[tradisyon]] na nagsairarom man sa pagpapako sa krus. [[Ladawan:Crucifixion_Strasbourg_Unterlinden_Inv88RP536.jpg|thumb|Sarong ika-15 na siglong pagladawan ki [[Hesus]] na [[Krusipiksyon ki Hesus|ipinako]] sa pag-ultanan nin [[duwang parahabon]]]] ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} ltaikqke2f9cci875q8ip0gqdnlnnqn 303875 303874 2026-04-07T05:26:10Z CarlessParking 29749 303875 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Crucifixion_Strasbourg_Unterlinden_Inv88RP536.jpg|thumb|Sarong ika-15 na siglong pagladawan ki [[Hesus]] na [[Krusipiksyon ki Hesus|ipinako]] sa pag-ultanan nin [[duwang parahabon]]]] An '''krusipiksyon''' iyo an sarong paagi nin [[padusang kagadanan]] kun saen pigbubugkos o ipinapako an akusado sa sarong dakulang kahoy na krus o poste asin pigbabayaan tanganing bitayon sagkod sa magadan. <ref name="EECO 2018">{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at Boston|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> Ginamit ini bilang padusa nin mga [[Imperyong Akemenida|Persa]], Kartagines, asin [[Imperyong Romano|Romano]],<ref name="EECO 2018" /> atbp. An pagpapako ki [[Hesus]] sa krus iyo an sentro sa [[Kristianismo]] <ref>{{Cite encyclopedia|year=2018|title=Cross/Crucifixion|encyclopedia=Brill Encyclopedia of Early Christianity Online|publisher=Brill Publishers|location=Leiden at [[Boston]]|editor-last=Hunter|editor-first=David G.|language=en|doi=10.1163/2589-7993_EECO_SIM_00000808|issn=2589-7993}}</ref> asin an krus (kun minsan inilaladawan kaiba si Hesus na nakapako digdi) iyo an pangenot na simbolong panrelihiyon kan Kristiyanismo. An saiyang kagadanan iyo an pinakamidbid na halimbawa nin pagpapako sa krus sa kasaysayan, na nagin dahilan naman nin dakol na [[kultura]] sa modernong kinaban na haraning ikonektar ki Hesus asin sa espiritwalidad ni Kristiyano an paagi nin pagbitay na ini. An iba pang mga pigura sa Kristiyanismo (siring ki apostol na si [[San Pedro]]) pigtutubodan sa [[tradisyon]] na nagsairarom man sa pagpapako sa krus. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} oq1goj2lh3pux8zk71qakhaqx3dy3xk 0 55885 303879 2026-04-07T09:54:23Z CarlessParking 29749 Created by translating the opening section from the page "[[:tl:Special:Redirect/revision/2094402|Logo ng Wikipedia]]" 303879 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Wikipedia-logo-v2.svg|thumb|Ang kasalukuyang tatak-pangangalakal ng Wikipedia.]] Ang tatak-pangangalakal ng [[Wikipedia]], isang [[Internet]] na basehang wiking multilingwal na [[ensiklopedya]] ay ang isang globo na ginawa ng mga ''[[jigsaw puzzle]]'' – ang mga ilang piraso ay wala sa itaas – ito ay nilalagyan ng mga [[glipo]] ng mga iba't-ibang [[panitikan]]. Bilang sa pag-''display'' ng mga ''webpage'' ng Wikipedia sa [[wikang Inggles]], ito ay may ''wordmark'' na "Wikipedia" sa ilalim ng globo, at sa ibaba ay nakalagay na "The Free Encyclopedia" sa malayang estilo ng titik na [[Linux Libertine]].<ref name="font1">{{cite news|title=New Wikipedia-Logo using LinuxLibertine|first=Philipp H|last=Poll|url=http://www.linuxlibertine.org/index.php?id=2&L=1|publisher=Libertine Open Fonts Project|accessdate=2011-01-30}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.npr.org/blogs/alltechconsidered/2010/05/12/126789933/new-globe-new-user-interface-for-wikipedia|title=New Globe, User Interface For Wikipedia|author=Oma L Gallaga|publisher=NPR|date=May 23, 2010}}</ref> dfxj0t0da4v2r7hihic8ua6pcnldt6s 303880 303879 2026-04-07T09:58:30Z CarlessParking 29749 303880 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Wikipedia-logo-v2.svg|thumb|An presenteng logo kan Wikipedia.]] An logo kan [[Wikipedia]], sarong [[Internet]] na basehan nin wiking multilingwal na [[ensiklopedya]] iyo an sarong globo na ginibo nin mga ''[[jigsaw puzzle]]'' – an mga nagkapirang pidaso mayo sa itaas – pigkakaagan ini nin mga [[glipo]] nin mga manlaenlaen na [[literatura]]. Bilang sa pag-''display'' nin mga ''webpage'' nin Wikipedia sa [[tataramon na Ingles]], igwa ining ''wordmark'' na "Wikipedia" sa irarom nin globo, asin sa ibaba nakabugtak an "The Free Encyclopedia" sa talingkas na estilo nin mga letra na [[Linux Libertine]].<ref name="font1">{{cite news|title=New Wikipedia-Logo using LinuxLibertine|first=Philipp H|last=Poll|url=http://www.linuxlibertine.org/index.php?id=2&L=1|publisher=Libertine Open Fonts Project|accessdate=2011-01-30}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.npr.org/blogs/alltechconsidered/2010/05/12/126789933/new-globe-new-user-interface-for-wikipedia|title=New Globe, User Interface For Wikipedia|author=Oma L Gallaga|publisher=NPR|date=May 23, 2010}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} n1p0w9igw2vouxtyudn59tg370qg9wc 303881 303880 2026-04-07T10:00:14Z CarlessParking 29749 303881 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Wikipedia-logo-v2.svg|thumb|An presenteng logo kan Wikipedia.]] An logo kan [[Wikipedia]], sarong [[Internet]] na basehan nin wiking multilingwal na [[ensiklopedya]] iyo an sarong globo na ginibo nin mga ''[[jigsaw puzzle]]'' – an mga nagkapirang pidaso mayo sa itaas – pigkakaagan ini nin mga [[glipo]] nin mga manlaenlaen na [[sistema nin panurat]]. Bilang sa pag-''display'' nin mga ''webpage'' nin Wikipedia sa [[tataramon na Ingles]], igwa ining ''wordmark'' na "Wikipedia" sa irarom nin globo, asin sa ibaba nakabugtak an "The Free Encyclopedia" sa talingkas na estilo nin mga letra na [[Linux Libertine]].<ref name="font1">{{cite news|title=New Wikipedia-Logo using LinuxLibertine|first=Philipp H|last=Poll|url=http://www.linuxlibertine.org/index.php?id=2&L=1|publisher=Libertine Open Fonts Project|accessdate=2011-01-30}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.npr.org/blogs/alltechconsidered/2010/05/12/126789933/new-globe-new-user-interface-for-wikipedia|title=New Globe, User Interface For Wikipedia|author=Oma L Gallaga|publisher=NPR|date=May 23, 2010}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} crnej81pr2gkcivpe39k1us3o5w29zz