Вікіпэдыя
be_x_oldwiki
https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Мэдыя
Спэцыяльныя
Абмеркаваньне
Удзельнік
Гутаркі ўдзельніка
Вікіпэдыя
Абмеркаваньне Вікіпэдыі
Файл
Абмеркаваньне файла
MediaWiki
Абмеркаваньне MediaWiki
Шаблён
Абмеркаваньне шаблёну
Дапамога
Абмеркаваньне дапамогі
Катэгорыя
Абмеркаваньне катэгорыі
Партал
Абмеркаваньне парталу
TimedText
TimedText talk
Модуль
Абмеркаваньне модулю
Event
Event talk
Янка Маўр
0
988
2663944
2579948
2026-04-03T22:21:17Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне творы
2663944
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
|Імя = Янка Маўр
|Лацінка = Janka Maŭr
|Партрэт = Ivan Fiodaraŭ (Janka Maŭr). Іван Фёдараў (Янка Маўр) (1923).jpg
|Памер =
|Апісаньне =
|Імя пры нараджэньні = Іван Міхайлавіч Фёдараў
|Псэўданімы = Янка Маўр
|Грамадзянства = [[Беларусь|беларус]]
|Гады актыўнасьці =
|Напрамак = [[сацыялістычны рэалізм]], прыгоды
|Жанр = дзіцячая й падлеткавая літаратура
|Дэбют =
|Значныя творы = «[[Чалавек ідзе]]» (1924), «[[Палескія рабінзоны]]» (1930)
|Прэміі = [[Дзяржаўная прэмія БССР]] (1972)
|Узнагароды = {{Блёк узнагародаў|{{Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу}}|{{Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу}}|{{Ордэн Знак Пашаны}}}}
|Подпіс =
|Апісаньне подпісу =
|ВікіКрыніца =
|Палічка = http://knihi.com/Janka_Maur/
|Камунікат =
|Сайт =
}}
'''Я́нка Маўр''' (сапраўднае імя '''Іва́н Міха́йлавіч Фёдараў'''; 10 траўня 1883 (29 красавіка па старым стылі), [[Лібава]] ([[Латвія]]) — 3 жніўня 1971, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік, аўтар апавяданьняў, аповесьцяў і раманаў для дзяцей і моладзі.
[[Заслужаны дзяяч культуры БССР]] (1968). Ляўрэат [[Дзяржаўная прэмія Беларускай ССР|Дзяржаўнай прэміі Беларускай ССР]] (1968). Сябра [[УКП(б)]] з [[1950 год]]у. Сябра [[СП СССР]] (1934).
== Біяграфічныя зьвесткі ==
[[Файл:Настаўнік Мінскай прыватнай гандлёвай школы Я.Маўр з жонкай і дзецьмі.jpg|250пкс|міні|Настаўнік Менскай прыватнай гандлёвай школы Я. Маўр з жонкай і дзецьмі]]
Нарадзіўся ў сям’і сталяра. Дзяцінства правёў на радзіме маці — у вёсцы Лебянішкі [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]] (цяпер [[Летува]]). Скончыў пачатковую, затым рамесную навучальню ў [[Коўна|Коўне]]. У 1899 паступіў у Панявескую настаўніцкую сэмінарыю. Быў выключаны за ўдзел у гуртку рэвалюцыйнай моладзі. У 1903 здаў экстэрнам іспыт і атрымаў званьне настаўніка пачатковай школы.
Працаваў памочнікам настаўніка ў Новым Месцы (Летува), у вёсцы [[Бытча]] на [[Барысаўскі раён|Барысаўшчыне]]. У 1906 удзельнічаў у нелегальным зьезьдзе рэвалюцыйна настроеных настаўнікаў у [[Мікалаеўшчына|в. Мікалаеўшчына]]. Разам з [[Якуб Колас|Якубам Коласам]] і іншымі актыўнымі ўдзельнікамі быў аддадзены пад суд, пазбаўлены права выкладаць у школе й узяты пад нагляд паліцыі. У 1909 годзе ўступіў у царкоўны шлюб. Пераехаў у в. [[Турэц]]. Толькі ў 1911 Я. Маўр працаўладкаваўся выкладчыкам геаграфіі й гісторыі ў Менскую прыватную гандлёвую школу.
Пасьля Кастрычніцкай рэвалюцыі працаваў у школе, у Рэспубліканскім саюзе работнікаў асьветы, у Наркамаце асьветы БССР, у Беларускім дзяржаўным выдавецтве. З 1930 на творчай працы.
Сын Янкі Маўра — [[акадэмік]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] [[Фёдар Фёдараў]]. Дачка Янкі Маўра была жонкай сына [[Якуб Колас|Якуба Коласа]].
Янка Маўр памёр 3 жніўня 1971 году. Пахаваны ў [[Менск]]у на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]]<ref>Маўр Янка // Беларускія пісьменьнікі (1917—1990) : Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі; нав. рэд. А. Л. Верабей. — Менск : Мастацкая літаратура, 1994. — С. 374—375</ref>.
== Творчасьць ==
Дэбютаваў у 1923 фэльетонамі ў газэце «Савецкая Беларусь» і ленінградзкім часопісе «Бэгемот». Зь першым апавяданьнем выступіў у друку ў 1926 (часопіс «Беларускі піянэр»). Аўтар кнігаў аповесьцяў, апавяданьняў «[[Чалавек ідзе]]» (1927), «[[У краіне райскай птушкі]]» (1928, 1983), «[[Сын вады]]» (1928), «[[Палескія рабінзоны]]» (1930, аповесьць экранізаваная ў 1935), «[[Сьлёзы Тубі]]» (1930), «Аповесьць будучых дзён» (1932), «[[ТВТ]]» (1934), «Вакол сьвету» (1947), «Шлях зь цемры» (1948), «Апавяданьні» (1951), «Аповесьці і апавяданьні» (выбранае, 1954), «Фантамабіль прафэсара Цылякоўскага» (часопіс «Маладосьць», 1954—1955), «Аповесьці і апавяданьні» (1969), апавяданьня «Цётка Эмілія» (1954), байкі «Пекла» (1929), рамана «[[Амок (Маўр)|Амок]]» (1930).
Аўтар п’есы «Памылка» (апублікаваная й пастаўлена ў 1940), аднаактовак «Хата з краю» (1941), «Балбатун» (1946). Пераклаў на беларускую мову асобныя творы [[Ганс Крыстыян Андэрсэн|Г. К. Андэрсэна]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дзьмітры Мамін-Сыбірак|Дз. Маміна-Сыбірака|ru|Мамин-Сибиряк, Дмитрий Наркисович}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Міхаіл Прышвін|М. Прышвіна|ru|Пришвин, Михаил Михайлович}}, [[Антон Чэхаў|А. Чэхава]], [[Рэд’ярд Кіплінг|Р. Кіплінга]], [[Марк Твэн|М. Твэна]], [[Жуль Вэрн|Ж. Вэрна]], [[Віктор Гюго|В. Гюго]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аркадзь Гайдар|А. Гайдара|ru|Гайдар, Аркадий Петрович}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Віктар Шклоўскі|В. Шклоўскага|ru|Шкловский, Виктор Борисович}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Конанаў|А. Конанава|ru|Кононов, Александр Терентьевич}}.
== Прэміі й узнагароды ==
Узнагароджаны двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сьцяга, ордэнам «Знак Пашаны» й мэдалямі. Заслужаны дзяяч культуры БССР (1968). Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (пасьмяротна, 1972) за аповесьці «Чалавек ідзе», «У краіне райскай птушкі», «Сын вады», «Палескія рабінзоны», «ТВТ», «Шлях зь цемры», раман «Амок».
== Творы ==
=== Раманы ===
* [[Амок (Маўр)|Амок]] (1928)
* {{Артыкул| аўтар = Янка Маўр.| загаловак = Дзяўчына-маці. Раман (урывак). Першая публікацыя. Падрыхтоўка тэксту Марыі Міцкевіч. | спасылка = https://kamunikat.org/polymya-litaraturna-mastatski-i-gramadska-palitychny-chasopis-5-1063-2018| мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 2018| том = | нумар = 5 (1063)| старонкі = 83—109 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
=== Аповесьці ===
* [[Чалавек ідзе]] (1924)
* [[У краіне райскай птушкі]] (1926)
* [[Сын вады]] (1927)
* [[Палескія рабінзоны]] (1929)
* [[Аповесьць будучых дзён]] (1932)
* [[Вакол сьвету]] (1947)
* [[ТВТ]] (1934, 1949)
* [[Шлях з цемры]] (1920, 1956—1958)
* [[Фантамабіль прафэсара Цылякоўскага]] (1955)
=== Апавяданьні ===
* [[Сьлёзы Тубі]] (1926)
=== Казка ===
* [[Падарожжа ў пекла]] (1928)
=== П’есы ===
* [[Памылка (п’еса)|Памылка]] (1940)
* [[Хата з краю]] (1941)
* [[Балбатун]] (1946)
== Памяць ==
* Вуліцы:
** Вуліца Янкі Маўра ў [[Менск]]у.
** Вуліца Маўра ў [[Пінск]]у.
* З [[1993 год]]у ў [[Беларусь|Беларусі]] прысуджаецца [[Літаратурная прэмія імя Янкі Маўра|прэмія імя Я. Маўра]] за найлепшыя творы для дзяцей.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Эдуард Галубок|Эд. Галубок]]. | загаловак = Да пытаньня аб дзіцячай кнізе ў БССР. (Творчасьць Янкі Маўра).| спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/b66244fd636400753ab6cc88a52726cf.pdf | мова = | выданьне =[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]] | тып =часопіс | год = 1931| том = | нумар = 5| старонкі = 102—113 | issn = }}
* Грахоўскі С. «Мудрэц з душою хлапчука» (Успаміны. Публіцыстыка)
* Гурэвіч Э. С. Янка Маўр: Нарыс жыцця і творчасці. — 2-е выд., дапрац. — Мн., 2004.
* {{Артыкул| аўтар = С. Давідовіч.| загаловак = Янка Маўр. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.zip/1936-007.pdf| мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып =газэта | год = 1936, 9 студзеня| том = | нумар = 5 (5381)| старонкі =3 | issn = }}
* {{артыкул|аўтар=Браніслаў Зубкоўскі.|загаловак= Адкуль пайшлі рабінзоны Янкі Маўра? |адказны= |спасылка= https://zviazda.by/sites/default/files/lim18-2013.pdf|аўтар выданьня=|выданьне=[[Літаратура і Мастацтва|ЛіМ]]|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2013|выпуск=|том=|нумар=18|старонкі= 5}}
* {{артыкул|аўтар= Алена Карп.|загаловак=Гаворыць Мінск, вуліца Нова-Маскоўская.|адказны= |спасылка= https://zviazda.by/sites/default/files/lim18-2013.pdf|аўтар выданьня=|выданьне=[[Літаратура і Мастацтва|ЛіМ]]|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2013|выпуск=|том=|нумар=18|старонкі = 4}}
* {{Артыкул| аўтар = Ірына Лапцёнак.| загаловак = «Як бы чаго не выйшла…». Творчасць Янкі Маўра ў літаратурнай крытыцы першай трэці ХХ ст. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова (часопіс)]] | тып = часопіс | год = 2018 | том = | нумар = 5 | старонкі = 10—12 | issn = }}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Алесь Майскі.| загаловак = Аповесць «Палескія рабінзоны» Янкі Маўра, як падручнік па батаніцы і заалогіі Беларусі. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова (часопіс)]] | тып = часопіс | год = 2018 | том = | нумар = 5 | старонкі = 10—12 | issn = }}
* [http://slounik.org/81192.html Маўр Янка] // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X
* Маўр Янка // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. Мн.: БелЭн, 1992—1995.
* {{Кніга|аўтар =[[Маргарыта Яфімава]].|частка = |загаловак =Янка Маўр: (жыццё і творчасць) |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год =1960 |том = |старонкі =|старонак =127 |сэрыя = |isbn = |наклад =7000 }}
* {{Кніга|аўтар =[[Маргарыта Яфімава]].|частка = |загаловак = З верай у дзіцячае сэрца: (да 100-годдзя з дня нараджэння Я. Маўра) |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск|Мінск]] |выдавецтва =|год =1983 |том = |старонкі =|старонак =20 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар =[[Маргарыта Яфімава]].|частка = |загаловак = Цэлы свет ― дзецям: творчы партрэт Янкі Маўра |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БГУ]] |год =1983 |том = |старонкі = |старонак = 135 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2550 }}
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://knihi.com/Janka_Maur/ Творы на «Беларускай Палічцы»]
* {{Спасылка | аўтар =Васіль Дранько-Майсюк. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 чэрвеня 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=YKT1tR6IncM | копія = | дата копіі = | загаловак =Янка Маўр — пачатак змагання з Пеклам. | фармат = | назва праекту =Літаратурныя ночы з Васілём | выдавец =Радыё Ўнет | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}}
{{Паўнейшы артыкул|ru|Янка Мавр}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Маўр, Янка}}
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія эспэрантысты і эспэрантысткі]]
[[Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы]]
[[Катэгорыя:Янка Маўр| ]]
b3mtxi5zo7o5ug9grcnpni7mufjp4ud
Салігорск
0
4560
2663942
2533735
2026-04-03T21:28:20Z
Jarash
794
абнаўленьне зьвестак
2663942
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Салігорск
|Лацінка = Salihorsk
|Статус = места
|Назва ў родным склоне = Салігорску
|Гімн = «Салігорск малады»<ref>{{Спасылка|аўтар = Сухамлін С.|url = http://www.soligorsk.gov.by/ru/gimn|загаловак = Гімн Салігорску|назва праекту = Салігорскі раённы выканаўчы камітэт |дата доступу = 18 жніўня 2017 }}</ref>
|Статус з = 1963
|Былая назва = Новастаробінск
}}
'''Саліго́рск''' — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на правым беразе ракі [[Случ]]ы. Адміністрацыйны цэнтар [[Салігорскі раён|Салігорскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2019 рок — 106 289 чалавек<ref name="belstat2019" />. Знаходзіцца за 136 км на поўдзень ад [[Менск]]у. Канцавая чыгуначная станцыя на адгалінаваньні [[Слуцак]] — Салігорск ад лініі [[Баранавічы]] — [[Асіпавічы]], побач зь местам праходзяць аўтамабільныя дарогі [[Менск]] — [[Мікашэвічы]] й [[Бабруйск]] — [[Вызна]].
Салігорск — адно з найбольш маладых местаў Беларусі. Ягонае будаваньне пачалося ў 1958 року на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]], каля старажытнага [[мястэчка]] [[Старобін]]а ў зьвязку з прамысловай распрацоўкай Старобінскага радовішча калійнай солі. Першапачатковую назву — Новастаробінск — у 1959 року зьмянілі на Салігорск разам з наданьнем статусу [[рабочы пасёлак|мястэчка]]. У 1963 року атрымаў статус места, з 1965 року — цэнтар раёну. У наш час тут працуе вытворчае аб’яднаньне ААТ «[[Беларуськалій]]», адзін з найбуйнейшых у сьвеце вытворцаў калійных мінэральных угнаеньняў.
== Назва ==
[[Файл:Нова-Старобінск.jpg|значак|Помнік заснаваньню Новастаробінску]]
Назву «Салігорск» афіцыйна зацьвердзілі ў 1959 року. Раней у некаторых дакумэнтах Старобінскага райвыканкаму места звалася Новастаробінскам (Нова-Старобінскам), аднак [[дэ-факта]] ня мела такой назвы<ref name="sUcoz">{{Спасылка | url =http://soligorsk-info.ucoz.com/index/0-43| загаловак = Историческая справка Солигорска| выдавец = Солигорск-Инфо | дата доступу = 4 сакавіка 2017 | мова = ru}}</ref>. Адмову ад першай назвы тлумачаць нягучнасьцю зьліцьця ў ёй словаў «Новы» і «Стары»<ref name="esol">{{Спасылка | url =https://esoligorsk.by/contacts/reklama-na-esoligorske/173-gostyam-goroda/commoninfo/39996-soligorsk-segodnia| загаловак = Солигорск сегодня| назва праекту = Электронный Солигорск | дата доступу = 4 сакавіка 2017 | мова = ru}}</ref>.
Назва «Новастаробінск» была на памятным камяні, пастаўленым на месцы заснаваньня Салігорску: {{Цытата|10-VIII-1958 тут заснавалі места Нова-Старобінск.{{Арыгінал|ru|10-VIII-1958 здесь заложен город Ново-Старобинск<ref name="rOnl">{{Спасылка | url =https://realt.onliner.by/2016/06/16/soligorsk-8| загаловак = Солигорск: как создавался город, заработавший стране миллиарды долларов | назва праекту = Onliner.by | дата доступу = 4 сакавіка 2017 | мова = ru}}</ref>.}}}} Аднак пазьней камень быў перанесены на іншае месца, і яму надалі новую таблічку, на якой замест старой назвы ўжо напісана «Салігорск».
== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Салігорску}}
Зьяўленьне першых паселішчаў ў ваколіцах сучаснага Салігорску датуецца 9—5 тыс. да н. э. У час плямённых аб’яднаньняў тут сяліліся [[дрыгавічы]]. У эпоху Раньняга Сярэднявечча тэрыторыя места ўваходзіла ў склад [[Тураўскае княства|Тураўскага]], [[Кіеўскае княства|Кіеўскага]] і Тураўска-Пінскага княстваў. Пазьней гэтыя землі далучыліся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе ўваходзілі ў склад [[Слуцкае княства|Слуцкага княства]]. У выніку [[Падзелы Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] тэрыторыя сучаснага Салігорску апынулася пад уладай [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у Слуцкім павеце Менскай губэрні. У [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]] з 18 лютага да сярэдзіны сьнежня 1918 року раён Случы займалі войскі [[Кайзэраўская Нямеччына|Кайзэраўскай Нямеччыны]]. 25 сакавіка 1918 року згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] гэтыя землі абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 року ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]. У [[Другая Сусьветная вайна|Другую Сусьветную вайну]] тэрыторыя места знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.
[[Файл:Памятник основанию города - panoramio.jpg|значак|Помнік першаму камяню места]]
У 1949 годзе каля вёскі [[Чыжэвічы (Салігорскі раён)|Чыжэвічаў]] Старобінскага раёну Менскай вобласьці правялі [[геалёгія|геалягічную]] экспэдыцыю, якая выявіла значныя паклады [[Калійная соль|калійнай солі]]. На глыбіні 349,5 м сьвідраваная шчыліна раскрыла тоўшчу, у прарэзе якой былі знойдзеныя прамысловыя паземы калійных соляў. У 1949―1952 роках на радовішчы зьдзяйсьняліся геолягавыведніцкія працы з мэтаю выяўленьня формы й абсягу прамысловай часткі радовішча, выяўленьня якасьці калійных рудаў і атрыманьня зыходных зьвестак для геоляга-экалягічнай ацэнкі радовішча. Паводле вынікаў гэтай працы былі выяўленыя буйныя столкі сырых калійных соляў. У 1952 року шэраг навукоўцаў, якія працавалі ў галіне адкрыцьця й распрацоўкі Старобінскага радовішча калійных соляў, былі адзначаныя Дзяржаўнай прэміяй СССР<ref name="book1">{{Кніга
|аўтар = Высоцкий Э. А., Кутырло В. Э.
|частка = Старобинское месторождение калийных солей: история открытия, изучение и перспективы дальнейшего освоения
|загаловак =
|арыгінал =
|спасылка = http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/4126/1/dyngeol2009.pdf
|выданьне =
|месца = {{Мн.}}
|выдавецтва = Географический факультет БГУ
|год = 2009
|том =
|старонкі = 3
|старонак = 94
|isbn =
}}</ref>.
9 чэрвеня 1958 року Ўрад СССР прыняў пастанову аб пабудове I Старобінскага (потым — Салігорскага) калійнага камбінату (цяпер 1 Рудаўпраўленьне ААТ «[[Беларуськалій]]»). А 10 жніўня таго ж року на месцы вёскі Вішнёўкі Старобінскага раёну пачалося будаваньне паселішча для будучых шахцёраў<ref name="bielaruskalij">{{Спасылка | url =http://kali.by/company/history/index.php| загаловак = Галерея истории| назва праекту = Беларуськалий | дата доступу = 4 сакавіка 2017 | мова = ru}}</ref>. Пазьней у склад места ўвайшлі вёскі Кавалёва Лаза, Пяшчанка, Пакроўка, Круты Бераг, Сяльцо і Цэсьліны. 8 жніўня 1959 року Салігорск атрымаў цяперашнюю назву і афіцыйны статус рабочага пасёлку.
1 верасьня 1959 року ў Салігорску адкрылася пачатковая школа з расейскай мовай навучаньня, пераўтвораная ў 1960 року ў сярэднюю школу. У лістападзе 1961 року пачаліся заняткі ў Салігорскім горнахімічным тэхнікуме. У канцы 1959 року пачалося будаваньне мескай паліклінікі, у 1962 року — лякарні (адкрылася ў 1965 року). 4 лістапада 1959 року пачаў працаваць Дом культуры будаўнікоў. У траўні 1961 року адкрылася першая ў месьце бібліятэка. 28 красавіка 1961 року адбыўся ўвод ў эксплюатацыю кінатэатру.
У 1962 року Салігорск злучылі чыгункай з [[Слуцак|Слуцкам]]. У 1963—1979 роках у месьце ўвялі ў эксплюатацыю 4 калійныя камбінаты. У 1964—1967 роках вялося будаваньне Салігорскага вадасховішча. 1 жніўня 1984 року адкрыўся новы будынак чыгуначнай станцыі.
25 сьнежня 1962 року Салігорск увайшоў у склад Любанскага раёну. 7 сакавіка 1963 року Загадам Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета БССР рабочаму пасёлку Салігорску надалі афіцыйны статус гораду абласнога падпарадкаваньня. 6 студзеня 1965 року места стала цэнтрам Салігорскага раёну.
[[Файл:Pohod sol min.jpg|значак|«Паход на Менск» 1992 року]]
У 1989 року салігорскія шахцёры зладзілі акцыю пратэсту, якая паводле некаторых крыніцаў запачаткавала пратэставы рух у Беларусі<ref name="zautra">{{Спасылка | аўтар = Стуков И. | дата публікацыі = 8.06.2011 | url =http://www.zautra.by/art.php?sn_nid=8719 | загаловак = Как умеют протестовать белорусы| дата доступу = 18 жніўня 2017 | мова = ru}}</ref>. Мітынгоўцы вылучылі патрабаваньні палітычнага й эканамічнага кшталту: падвышэньне заработнай платы (у той час [[шахцёр]]ы атрымлівалі менш за іншых працаўнікоў), паляпшэньне ўмоваў працы, ліквідацыя палітычнай манаполіі [[КПСС]]—[[КПБ]]. У сакавіку-красавіку 1992 прайшла найбуйнейшая акцыя пратэсту, якая працягвалася 44 дні. Пасьля беспасьпяховых перамоваў з уладамі пачаўся бестэрміновы [[Страйк шахцёраў у Салігорску (1992)|страйк]]. Страйкоўцы перакрылі чыгуначныя пуці, каб на вытворчасьць ня трапіла гатовая прадукцыя. Аднак гэтыя захады таксама ня далі патрэбнага эфэкту, тады на 4 РУ распачалася галадоўка, якая пазьней перайшла й на «Беларуськалій»<ref name="mitynh">{{Спасылка | url =http://club.belaruspartisan.org/forum/clubpartisan/229885/ | загаловак = Походы солигорских шахтёров на Минск| назва праекту = Беларускі партызан | дата доступу = 4 сакавіка 2017 | мова = ru}}</ref>. Аднак і па галадоўцы ўлады не задаволілі патрабаваньні страйкоўцаў. У красавіку на 12-тысячным мітынгу Беларускага незалежнага прафсаюзу пастанавілі ісьці з патрабаваньнямі ў [[Менск]], і 10 красавіка калёна з плякатамі й [[Бел-чырвона-белы сьцяг|нацыянальнымі сьцягамі Беларусі]] выйшла зь места й рушыла ў сталіцу<ref name="mitynh" />. 14 красавіка адбыўся супольны зь менчукамі мітынг, на якім было больш за 50 тысячаў чалавек. У выніку ўладам давялося пайсьці на саступкі і выканаць патрабаваньні пратэстоўцаў<ref name="mitynh" />. Таксама ў выніку гэтага пратэсту ў Беларусі ўпершыню была падпісаная тарыфная згода, у якой адзначалася, што мінімальны заробак павінен адпавядаць мінімальнаму спажывецкаму бюджэту<ref name="zautra" /><ref name="vyniki">{{Спасылка | дата публікацыі = 18.09.2007 | url =https://esoligorsk.by/novosti/novosti-soligorska/383----1991-2007| загаловак = Забастовки солигорских шахтеров: 1991-2007 (фото) | назва праекту = Электронный Солигорск | дата доступу = 4 сакавіка 2017 | мова = ru}}</ref>. У 1996 і 1998 роках зьдзяйсьняліся яшчэ дзьве спробы падобных акцыяў, але ў абодвух выпадках прафсаюзных лідэраў і актывістаў затрымлівала міліцыя, а гарнякоў, што дасягалі мэты, на падыходзе да Менску затрымліваў [[АМАП]]<ref name="mitynh" />.
28 траўня 1998 року Салігорску надалі мескі герб. У 2009 року афіцыйны статус Салігорску панізілі да гораду раённага падпарадкаваньня.
== Геаграфія ==
=== Геаграфічнае становішча ===
Салігорск знаходзіцца за 136 км на поўдзень ад [[Менск]]у. Празь места цячэ рака [[Случ]], на якой месьціцца [[Салігорскае вадасховішча]]. У вадасховішча ўпадае невялікая рэчка Рутка.
{|class=toccolours style="text-align:center" align="center"
!colspan=10|Адлегласьць ад Салігорску да розных местаў (аўтамабільнымі шляхамі)<ref>{{Спасылка|url = http://della.com.ua/distance/|загаловак = Адлегласьці ад Салігорску да розных местаў транспартнымі шляхамі|назва праекту = Автоперевезення|выдавец = DELLA|дата доступу = 17 красавіка 2014|мова = uk}}</ref>
|-
||||||| {{Сьцяг|Латвія}}[[Рыга]] ~ 607 км<br />{{Сьцяг|Летува}} [[Вільня]] ~ 311 км<br />{{Сьцяг|Беларусь}} [[Горадня]] ~ 320 км || {{Сьцяг|Расея}} [[Санкт-Пецярбург]] ~ 934 км<br />{{Сьцяг|Эстонія}} [[Талін]] ~ 915 км<br />{{Сьцяг|Беларусь}} [[Менск]] ~ 136 км || {{Сьцяг|Расея}} [[Масква]] ~ 838 км<br />{{Сьцяг|Расея}} [[Смаленск]] ~ 451 км<br />{{Сьцяг|Беларусь}} [[Віцебск]] ~ 414 км<br />{{Сьцяг|Беларусь}} [[Магілёў]] ~ 259 км ||||||
|-
||||||| {{Сьцяг|Польшча}} [[Беласток]] ~ 328 км<br />{{Сьцяг|Польшча}} [[Варшава]] ~ 513 км<br />{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Бэрлін]] ~ 1089 км |||[[Файл:Compass Rose English North.svg|150px|center|Ружа вятроў]]|| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Гомель]] ~ 287 км<br />{{Сьцяг|Расея}} [[Бранск]] ~ 548 км ||||||
|-
||||||| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Берасьце]] ~ 307 км<br />{{Сьцяг|Польшча}} [[Кракаў]] ~ 781 км<br />{{Сьцяг|Чэхія}} [[Брно]] ~ 1063 км || {{Сьцяг|Украіна}} [[Хмяльніцкі]] ~ 491 км<br />{{Сьцяг|Малдова}} [[Кішынёў]] ~ 842 км<br />{{Сьцяг|Румынія}} [[Бухарэст]] ~ 1192 км || {{Сьцяг|Украіна}} [[Кіеў]] ~ 473 км<br />{{Сьцяг|Украіна}} [[Севастопаль]] ~ 1374 км<br />{{Сьцяг|Грузія}} [[Тбілісі]] ~ 2467 км ||||||
|-
!colspan=10|
|}
=== Клімат ===
{{Кліматычная інфармацыя
| Назва_ў_родным_склоне = Салігорску
| Крыніца = {{Спасылка||url = https://ru.climate-data.org/location/2178/|загаловак = Клімат Салігорску|дата доступу = 17 красавіка 2014|мова = ru}}
<!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур -->
| Студзень_макс = -3.3 | Студзень_мін = -9.3
| Люты_макс = -1.8 | Люты_мін = -8.4
| Сакавік_макс = 3 | Сакавік_мін = -4.3
| Красавік_макс = 12.1 | Красавік_мін = 2.5
| Травень_макс = 19.1 | Травень_мін = 8
| Чэрвень_макс = 22.5 | Чэрвень_мін = 11.8
| Ліпень_макс = 23.4 | Ліпень_мін = 13
| Жнівень_макс = 22.6 | Жнівень_мін = 12.1
| Верасень_макс = 17.6 | Верасень_мін = 8.1
| Кастрычнік_макс = 11 | Кастрычнік_мін = 3.6
| Лістапад_макс = 3.9 | Лістапад_мін = -0.8
| Сьнежань_макс = -0.6 | Сьнежань_мін = -5.6
| Год_макс = 23.4 | Год_мін = -9.3
<!-- сярэдняя тэмпэратура -->
| Студзень_сяр = -6.3
| Люты_сяр = -5.1
| Сакавік_сяр = -0.7
| Красавік_сяр = 7.3
| Травень_сяр = 13.5
| Чэрвень_сяр = 17.1
| Ліпень_сяр = 18.2
| Жнівень_сяр = 17.3
| Верасень_сяр = 12.8
| Кастрычнік_сяр = 7.3
| Лістапад_сяр = 1.5
| Сьнежань_сяр = -3.1
| Год_сяр = 6.7
}}
== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<center><timeline>
ImageSize = width:auto height:200 barincrement:31
PlotArea = left:50 bottom:20 top:30 right:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:115000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1959 from:0 till:500
bar:1963 from:0 till:17000
bar:1965 from:0 till:25000
bar:1970 from:0 till:38300
bar:1975 from:0 till:52000
bar:1978 from:0 till:60000
bar:1980 from:0 till:68000
bar:1991 from:0 till:96000
bar:1996 from:0 till:101000
bar:2000 from:0 till:101000
bar:2006 from:0 till:100800
bar:2009 from:0 till:102297
bar:2019 from:0 till:106289
TextData =
fontsize:10px pos:(60,195)
text:Дынаміка зьмяненьня колькасьці насельніцтва Салігорску
</timeline></center>
</div>
* '''XX стагодзьдзе''': 1959 рок — 0,5 тыс. чал.; 1963 рок — 17 тыс. чал.; 1965 рок — 25 тыс. чал.<ref name="r">[https://web.archive.org/web/20081211044128/http://www.soligorsk.by/ru/region/city_history Историческая справка о городе Солигорске по материалам Солигорского краеведческого музея], Солигорский районный исполнительный комитет</ref>; 1970 рок — 38,3 тыс. чал.; 1975 рок — 52 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Вялікая Савецкая Энцыкляпэдыя (3 выданьне)}}</ref>; 1976 рок — 54 тыс. чал.<ref name="r"/>; 1978 рок — 60 тыс. чал.; 1980 рок — 68 тыс. чал.; 1991 рок — 96 тыс. чал.; 1996 рок — 101 тыс. чал.; 2000 рок — 101 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/ЭГБ|6-1к}} С. 212.</ref>
* '''XXI стагодзьдзе''': 2001 рок — 101,9 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|14к}} С. 108.</ref>; 2006 рок — 100,8 тыс. чал.; 2007 рок — 100,8 тыс. чал.; 2009 рок — 102 297 чалавек<ref name="belstat">[http://census.belstat.gov.by/Reports.aspx?page=174122 Перепись населения — 2009. Минская область]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2012 рок — 104 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-5к}} С. 207.</ref>; 2016 рок — 106 503 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20170730234018/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/demografiya_2/metodologiya-otvetstvennye-za-informatsionnoe-s_2/index_4945/ Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 рок — 106 839 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 — 106 627 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2019 — 106 289 чал.<ref name="belstat2019">[https://web.archive.org/web/20190715032926/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_13322/ Численность населения на 1 января 2019 г. и среднегодовая численность населения за 2018 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Рэлігія ===
[[Файл:BLR Soligorsk Orthodox Church 1.jpg|значак|Царква Раства Багародзіцы]]
У Салігорску дзеяла царква Раства Багародзіцы ([[Беларускі экзархат|Беларускі экзархат Маскоўскага патрыярхату]]) і касьцёл Сьвятога Францішка, а таксама супольнасьці Адвэнтыстаў Сёмага Дню, эвангельскіх хрысьціянаў-баптыстаў, Слова веры, сьведкаў Еговы.
=== Адукацыя ===
У Салігорску працуюць 32 дашкольныя ўстановы, 3 гімназіі, 10 сярэдніх школаў, музычная й мастацкая школы<ref name="asvieta">[https://web.archive.org/web/20170818050832/http://edusoligorsk.by/obrazovanie-rajona.html Адукацыя ў Салігорскім раёне]{{Ref-ru}}</ref>, 2 коледжы, горна-хімічны тэхнікум, ёсьць філія «[[БНТУ]]» з завочным навучаньнем<ref name="zbntu">[https://web.archive.org/web/20170822230133/http://www.bntu.by/filial-s/item/%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BB-%D0%B1%D0%BD%D1%82%D1%83-%D0%B3-%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA.html Філіял]{{Ref-ru}} [[БНТУ]]</ref>.
=== Мэдыцына ===
[[Файл:BLR Soligorsk Club of Builders.JPG|значак|ДК «Будаўнікоў»]]
Лекавальна-прафіляктычную працу ажыцьцяўляе Салігорскае тэрытарыяльна-мэдычнае аб’яднаньне. Яно ўлучае раённую лякарню на 875 ложкаў, дзіцячую мескую лякарню на 150 і 3 участковыя лякарні на 75 ложкаў. Абслугоўваньне працаўнікоў ПА «Беларуськалій» ажыцьцяўляе спэцыялізаваная паліклініка. У шахтах Першага рудакіраваньня абсталяваная ўнікальная спалеалячэбніца, дзе атрымліваюць эфэктыўнае лекаваньне хворыя бранхіяльнай астмай і алергічнымі захворваньнямі. Таксама існуюць 2 санаторыі.
=== Культура ===
[[Файл:BLR Ice palace in Soligorsk.JPG|міні|Лядовы палац спорту]]
Для баўленьня часу да паслугаў жыхароў мескія ДК ПА «Беларуськалій», ДК «Будаўнікоў», [[Дыскатэка|дыскатэкі]], Цэнтар культуры і вольнага часу, сетка бібліятэк, шырокафарматны кінатэатар «Зорка Вэнэра» на 806 месцаў. Дзеюць некалькі аматарскіх аб’яднаньняў — клюбы маладых паэтаў і аўтарскай песьні.
=== Спорт ===
У Салігорску ёсьць 2 стадыёны на 8 тысячаў месцаў, 2 лёгкаатлетычныя манэжы, 3 басэйны й 6 міні-басэйнаў, 26 спартовых заляў, 4 ДЮСШ на 2,5 тысячы чалавек, лядовы палац на 1800 месцаў. Маюцца футбольная й хакейная каманды «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]».
== Забудова ==
[[Файл:Плян Салігорск.jpg|значак|Плян першапачатковай забудовы]]
Першасна Салігорск плянаваўся як невялічкае паселішча на 18—20 тысячаў чалавек з трыма мікрараёнамі. У 1960-я рокі места забудоўвалася пераважна адна- і двухпавярхоўнымі «[[хрушчоўка]]мі». Першы мікрараён (Паўночны) быў гатовы праз 2-3 рокі<ref name="rOnl" />. Аднак праз тое, што радовішчы соляў былі значна большымі, чым здавалася раней, у Салігорск ехала ўсё больш працоўных з усяго [[СССР]]. Такім чынам перад уладамі паўстала задача скласьці новы плян места, разьлічаны ўжо прынамсі на 50 тысячаў жыхароў. Гэта прывяло да зьяўленьня вялікай колькасьці пяціпавярховак, што псавала вонкавы выгляд места. Адначасна з жытлом будаваўся другі калійны камбінат.
[[Файл:"фирменные" дома - panoramio.jpg|значак|Тыповыя жылыя дамы]]
У канцы 1960-х — пачатку 1970-х рокаў забудову Салігорску перадалі іншаму прадпрыемству — «Менскцывілпраэкт». Пачалі ўзводзіцца высокія дзевяціпавярхоўкі, якія патрабаваліся на той момант з прычынаў высокай хуткасьці росту насельніцтва й вельмі абмежаванай тэрыторыі места (трохі больш за 1000 га). На канец 1970-х рокаў завяршылася будаваньне ўсіх трох заплянаваных мікрараёнаў (Паўночны, Паўднёвы, Заходні). Далейшае будаваньне ўскладнялася (і на дадзены момант таксама) рознымі перашкодамі (напрыклад, будынкам «Белкалію», Салігорскім вадасховішчам і аўтамагістральлю)<ref name="rOnl"/>.
== Эканоміка ==
Салігорск — буйны цэнтар горназдабыўной прамысловасьці Беларусі. Тут месьціцца адзін з найбольшых у сьвеце вытворцаў і пастаўнікоў калійных мінэральных угнаеньняў — вытворчае аб’яднаньне ААТ «[[Беларуськалій]]». Прадукцыя прадпрыемства [[экспарт]]уецца ў Эўропу, Усходнюю Азію, краіны Міжземнамор’я, Паўднёвую Афрыку, Індыю, Кітай, Паўднёвую й Паўночную Амэрыку — разам больш чым у 50 краінаў сьвету<ref>{{Спасылка | дата публікацыі = 18.09.2007 | url =http://www.soligorsk.gov.by/ru/industry/ | загаловак = Промышленность | назва праекту = Солигорский районный исполнительный комитет | дата доступу = 18 жніўня 2017 | мова = ru}}</ref>.
Агулам у Салігорску працуюць 62 дзяржаўныя і акцыянэрныя прадпрыемствы машынабудаваньня, мэталаапрацоўкі, лёгкай, будаўнічых матэрыялаў і харчовай прамысловасьці. Сярод найбольшых — заводы горна-шахтавага абсталяваньня, рамонтна-мэханічны, зборнага жалезабэтону, жалезабэтонных канструкцыяў, досьледна-экспэрымэнтальны, клееных драўляных канструкцыяў, ліцейна-мэханічны, трыкатажны камбінат «[[Купалінка (прадпрыемства)|Купалінка]]» і ЗАТ «Калінка». У месьце ёсьць добра разьвіты будаўнічы комплекс, які ўлучае ААТ «Будтрэст № 3», народнае прадпрыемства «Шахтаспэцбуд» і Домабудаўнічы камбінат.
Абслугоўваньнем грамадзянаў займаюцца 105 гандлёвых прадпрыемстваў (63 — зь дзяржаўнай формай уласнасьці, 42 — зь недзяржаўнай) і 11 фірмовых крамаў. У месьце — 72 прадпрыемствы грамадзкага харчаваньня на 7026 пасадачных месцаў. Служба побыту прадстаўленая камбінатам побытавага абслугоўваньня на 206 працоўных месцаў, 3 атэлье, 13 цырульнямі. Таксама працуе 6 [[банк]]аў і 155 прыватных камэрцыйных структураў.
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік прамысловых прадпрыемстваў Салігорску
|-
|
* ААТ «ЛМЗ „Унівэрсал“»
* ААТ «Салігорскі ЗГА»
* ЗАТ «Інстытут праблем рэсурсазьберажэньня з досьледнай вытворчасьцю»
* ААТ «Салігорскпрамбуд»
* ААТ «Трэст „Шахтаспэцбуд“»
* ААТ «Салігорскі домабудаўнічы камбінат»
* УВП «Ніва»
* УВП «Унівэрсал-Літ»
|}
== Транспарт ==
[[Файл:BLR Soligorsk Railway Station.jpg|міні|Чыгуначная станцыя]]
Дзее канцавая чыгуначная станцыя на адгалінаваньні [[Слуцак]] — Салігорск ад лініі [[Баранавічы]] — [[Асіпавічы]], побач зь местам праходзяць аўтамабільныя дарогі [[Менск]] — [[Мікашэвічы]] й [[Бабруйск]] — [[Вызна]].
Галоўнае прадпрыемства, якое ажыцьцяўляе пасажырскія перавозкі аўтобуснымі маршрутамі, — філія «Аўтобусны парк №1» дзяржаўнага прадпрыемства «Менскаблаўтатранс» (пачала працу ў 1967 року для дастаўкі працоўчых на тры калійныя камбінаты). У 1971 року парк быў ініцыятарам увядзеньня ў БССР талённай бяскасавай сыстэмы аплаты за праезд. У наш час штодзень зьдзяйсьняецца больш за 1200 рэйсаў<ref name="kali">{{Спасылка | url =http://www.soligorsk-ap1.by/| загаловак = Филиал «Автобусный парк №1»| назва праекту = Миноблавтотранс | дата доступу = 18 жніўня 2017 | мова = ru}}</ref>. Грузавыя перавозкі ажыцьцяўляе Аўтапарк № 3.
== Турыстычная інфармацыя ==
[[Файл:Гасьцініца Алеся.jpg|значак|Гатэль «Алеся»]]
=== Інфраструктура ===
Дзее Салігорскі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлях «Алеся» і «Новае Палесьсе».
=== Славутасьці ===
[[Файл:BLR Soligorsk Orthodox Svyato-pokrovskaya church 3.JPG|значак|Пакроўская царква]]
Каля Салігорску ў вёсцы [[Чыжэвічы (Салігорскі раён)|Чыжэвічах]] захавалася царква Покрыва Багародзіцы, збудаваная ў 1795—1808 гадох. У самім месьце ёсьць некалькі помнікаў, пастаўленых у найноўшы час:
* ''Помнік першапраходцам Салігорскіх нетраў'', пастаўлены ў 1977 року на вуліцы В. Казлова ў гонар салігорскіх шахцёраў гарнаруднай прамысловасьці (разьбяр [[Генадзь Буралкін|Г. Буралкін]], архітэктары С. Ткачэнка і У. Блахін)<ref name="sh">{{Спасылка | дата публікацыі = 05.04.2016 | url =http://www.soligorsk-ap1.by/| загаловак = Решение Солигорского районного исполнительного комитета от 09.04.2013 № 1015| назва праекту = Шахцёр: грамадска-палітычнае выданне | дата доступу = 18 жніўня 2017 | мова = ru}}</ref>
* ''Помнік у гонар заснаваньня места Салігорску'', адкрыты ў 1958 року каля вёскі Чыжэвічаў, цяпер месьціцца ў сквэры на вуліцы Ленінскага Камсамола, насупраць ДК Будаўнікоў
* ''Помнік [[Уладзімер Ленін|Уладзімеру Леніну]]'', пастаўлены ў 1979 року ў форме бюста побач з цэнтральным пляцам, паміж скрыжаваньняў вуліцаў Леніна і Казлова, а таксама вуліцаў Леніна й Каржа (савецкі разьбяр [[Андрэй Бембель]], архітэктары У. Блахін, А. Сідзельнікаў) — аб’ект [[Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі]]
* ''Манумэнтальна-дэкаратыўнае мазаічнае пано «Дрэва жыцьця»'', створанае ў 1993 року на муры 12-павярховага жылога дому на вуліцы Заслонава (мастак-манумэнталіст [[Уладзімер Крываблоцкі|У. Крываблоцкі]])
* ''Помнік ваярам-інтэрнацыяналістам «Чорны цюльпан»'', пастаўлены ў 2003 року ў парку адпачынку «Кавалёва Лаза» (разьбяр В. Ламейка, архітэктар І. Далматовіч<ref name="sh" />)
== Галерэя ==
<gallery caption="Краявіды Салігорску" widths="150px" heights="150px" class="center">
Ploscha Salіgorsk.jpg|Цэнтральны пляц узімку. На заднім пляне — будынак ААТ «Беларуськалій»
BLR Soligorsk Catholic church.JPG|Касьцёл Сьвятога Францішка
BLR Soligorsk church of evangelists Christ for all.JPG|Царква эвангелістаў
Станция Солигорск.jpg|Тупіковая станцыя
</gallery>
== Месты-сябры ==
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік местаў-сяброў Салігорску<ref>{{Спасылка | дата публікацыі = 08.02.2016 | url =https://www.lider-press.by/novosti/6397-skolko-u-soligorska-pobratimov | загаловак = Сколько у Солигорска побратимов? | назва праекту = Газета «Лидер-Пресс» | дата доступу = 18 жніўня 2017 | мова = ru}}</ref>
|-
|
* [[Агарак]], [[Армэнія]]
* [[Ля-Лювіер]], [[Бэльгія]]
* [[Гольбэк]], [[Данія]]
* [[Сяньнін]], [[Кітай]]
* [[Мар’ямпаль]], [[Летува]]
* [[Чадыр-Лунга]], [[Малдова]]
* [[Алексін]], [[Расея]]
* Валатоўскі раён ([[Наўгародзкая вобласьць]]), [[Расея]]
* Васкрасенскі раён ([[Маскоўская вобласьць]]), [[Расея]]
* [[Лазараўскі раён|Лазараўскі раён (Сочы)]] [[Сочы]], [[Расея]]
* Ляфортава (раён [[Масква|Масквы]]), [[Расея]]
* [[Падольская гарадзкая акруга]], [[Расея]]
* [[Чарняхоўск]], [[Расея]]
* [[Беразань (горад)|Беразань]], [[Украіна]]
* [[Тарашча]], [[Украіна]]
* [[Кохтла-Ярвэ]], [[Эстонія]]
|}
== Асобы ==
{{Асноўны артыкул|Сьпіс асобаў, зьвязаных з Салігорскам}}
=== Ураджэнцы ===
* [[Ганна Глазкова]] (нар. 1981) — беларуская гімнастка, срэбраная прызэрка Алімпійскіх гульняў 2000 року.
* [[Алег Елізараў]] (1969—2010) — мастак-авангардыст.
* [[Міхаіл Жураўкоў]] (нар. 1961) — міністар адукацыі Беларусі ў 2014—2016 роках.
* [[Леанід Купрыда]] — сцэнарыст, рэдактар Вышэйшай лігі [[КВЗ]] (2004—2012), былы актор КВЗ.
* [[Марына Маркевіч]] — барацьбітка вольнага стылю, срэбраная прызэрка чэмпіянату сьвету.
=== Жыхары ===
* [[Хведар Гурыновіч]] (нар. 1950) — паэт, журналіст.
* [[Міхаіл Кавалёў]] (1925—2007) — савецкі й беларускі дзяржаўны й партыйны дзяяч.
* [[Ірына Пад'ялоўская]] (нар. 1959) — савецкая спартоўка (лёгкая атлетыка), заслужаная майстарка спорту, шматразовая чэмпіёнка СССР.
* [[Лявон Случанін]] (1914—1995) — паэт.
* [[Ірына Сяржаніна]] (1967—1993) — беларуская мастачка.
* [[Лявон Шырын|Леанід Іванавіч Шырын]] (1930—1994) — паэт.
* [[Леанід Якубовіч]] — паэт.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|14}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-5}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-1}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка|url=https://soligorsk.gov.by/|загаловак=Сайт Салігорскага раённага выканкаму|мова=ru}}
* {{Спасылка|url=https://esoligorsk.by/|загаловак=Інфармацыйна-даведкавы партал «Электронный Солигорск»|мова=ru}}
* {{Спасылка|url=https://belaruskali.by/|загаловак=ААТ «Беларуськалій»|мова=ru}}
* {{Навіна|аўтар=|загаловак=Салігорск (даведнік)|спасылка=https://34mag.net/pravincyja/post/saligorsk/|выдавец=34mag|дата публікацыі=27 траўня 2016|дата доступу=19 жніўня 2017}}
{{Салігорскі раён}}
{{Менская вобласьць}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Салігорск| ]]
qwewqedwqzqud0hlmhtbckin71ncbt2
Аршанскі раён
0
4922
2663939
2620698
2026-04-03T19:42:41Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне асоба
2663939
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва = Аршанскі раён
|Назва ў родным склоне = Аршанскага раёну
|Краіна = [[Беларусь]]
|Сьцяг =
|Гімн =
|Статус =
|Уваходзіць у = [[Віцебская вобласьць]]
|Улучае =
|Цэнтар = [[Ворша]]
|БуйныГорад =
|БуйныяГарады = [[Арэхаўск]], [[Барань]], [[Копысь]]
|ДатаЎтварэньня = 17 ліпеня 1924
|Кіраўнік = Ігар Ісачэнка
|Назва пасады кіраўніка = Старшыня раённага<br/>выканаўчага камітэту
|Насельніцтва = 154 943<ref name="belstat2019" />
|Год перапісу = 2019
|Адсотак ад насельніцтва =
|Месца паводле насельніцтва =
|Шчыльнасьць = 92,9
|Месца паводле шчыльнасьці = 6
|Нацыянальны склад = беларусы — 92,01%<br/>расейцы — 5,99%<br/>астатнія — 2%<ref name="perapis2009"/>
|Плошча = 1667,73<ref name="kadastar">[https://web.archive.org/web/20160304203801/http://www.gki.gov.by/docs/gzk_2010-15404.doc Дзяржаўны зямельны кадастар Рэспублікі Беларусь] (паводле стану на 1 студзеня 2011 г.){{ref-ru}}</ref>
|Адсотак ад плошчы =
|Месца паводле плошчы =
|Максымальная вышыня =
|Сярэдняя вышыня =
|Мінімальная вышыня =
|Мапа = Viciebsk Province, Vorša District.svg
|Памер мапы = 270
|Часавы пас = [[Унівэрсальны каардынаваны час|UTC]] +3
|ISO =
|FIPS =
|Тэлефонны код = +375-21-61
|Паштовыя індэксы = 211 0хх
|Код аўтамабільных нумароў = 2
|Сайт = http://orsha.vitebsk-region.gov.by/
|Мапа адміністрацыйнай адзінкі =
|Колер фону парамэтраў = {{Колер|Беларусь}}
}}
'''Арша́нскі раён''' — [[адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел|адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка]] на паўднёвым усходзе [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Плошча раёну складае 1667,73 км². Насельніцтва на 2019 год — 154 943 чалавек<ref name="belstat2019" />. Адміністрацыйны цэнтар — [[горад]] [[Ворша]].
== Геаграфічнае становішча ==
Мяжуе з [[Талачынскі раён|Талачынскім]], [[Лёзьненскі раён|Лёзьненскім]], [[Сеньненскі раён|Сеньненскім]], [[Дубровенскі раён|Дубровенскім]] раёнамі Віцебскай вобласьці і [[Шклоўскі раён|Шклоўскім]], [[Горацкі раён|Горацкім]] раёнамі [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]]. Працягласьць з поўначы на поўдзень 53 кілямэтры, з захаду на ўсход — 44 кілямэтры.
== Прырода ==
=== Рэльеф ===
Паверхня пераважна пагорыстая <!--узгорыстая?-->і плятопадобная, паўднёвая частка на [[Аршанска-Магілёўская раўніна|Аршанска-Магілёўскай раўніне]], у цэнтры — [[Аршанскае ўзвышша]], на поўначы — частка [[Лучоская нізіна|Лучоскай нізіны]]. Пераважаюць вышыні 180—220 м над узроўнем мора, найвышэйшая адзнака 237,5 м (на паўночны захад ад вёскі [[Стайкі (Аршанскі раён)|Стайкі]]).
=== Карысныя выкапні ===
Карысныя выкапні — [[даляміт]]ы, [[пяскова-жвіровы матэрыял]], [[будаўнічыя пяскі]], [[легкаплаўкія гліны]]. Здабыча [[торф]]у.
=== Клімат ===
Клімат [[кантынэнтальны клімат|умерана кантынэнтальны]]. Сярэдняя тэмпэратура студзеня паводле 1996 году — 7,8 °C.<ref name="belen">{{Кніга|аўтар = С. І. Сідар |частка = Орша|загаловак = Беларуская энцыклапедыя: У 18 т|арыгінал = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = БелЭн|год = 1996|том =1.А-Аршын. |старонкі = 542 |старонак = |сэрыя = |isbn = 985-11-0036-6}}</ref> Сярэдняя тэмпэратура студзеня −7,9 °C, ліпеня 17,7 °C. Ападкаў 627 мм за год<ref name="belen"/>. Сярэдняя колькасьць ападкаў — 656 мм/год. Працягласьць [[вэгетацыйны пэрыяд|вэгетацыйнага пэрыяду]] складае 184 дні.
=== Гідраграфія ===
Найвялікшая рака — [[Дняпро]] з прытокамі [[Адроў]], [[Аршыца]] (справа), [[Крапівенка (прыток Дняпра)|Крапівенка]] і [[Лешча]] (зьлева). Найбуйнейшыя азёры на тэрыторыі раёну: [[Вялікае Арэхаўскае]], [[Дзевінскае]], [[Кузьміно (возера)|Кузьміно]], [[Карэсіна]], [[Перавалачнае]]. Гушчыня натуральнай рачной сеткі 0,43 км/км².
=== Глебы ===
Глебы сельскагаспадарчых угодзьдзяў: дзярнова-падзолістыя і дзярнова-карбанатныя забалочаныя (3%), тарфяна-балотныя (3%), поймавыя (2,5%), паводле мех. складу — сугліністыя (84,9%), супясчаныя (11,4%), тарфяныя (3%), пясчаныя (0,7%). Пад сельскагаспадарчымі ўгодзьдзямі 107 тыс. га., зь іх 11,7 тыс. га асушаных.
=== Расьліннасьць ===
23% тэрыторыі раёну займаюць лясы. Гэта [[хваёвыя лясы|хваёвыя]], [[яловыя лясы|яловыя]], радзей сустракаюцца [[Бярозавыя лясы|бярозавыя]], [[асіна]]выя, [[алешнікі|альховыя]] лясы.
Плошча балотаў складае 3224 гектараў<ref name="kadastar"/>.
=== Жывёльны сьвет ===
З паляўніча-прамысловых жывёлаў водзяцца [[лось]], [[дзік]], [[эўрапейская казуля]], [[высакародны алень]]. Таксама ёсьць [[рысь эўрапейская]], [[буры мядзьведзь]], [[барсук]] — жывёлы з [[Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|Чырвонай кнігі Рэспублікі Беларусі]], якія находзяцца пад аховай дзяржавы.
=== Помнікі прыроды ===
[[Файл:Kudajeva 2.JPG|міні|Вялікі камень кудаеўскі]]
* [[Вялікі камень кудаеўскі]] ў ваколіцах [[вёска|вёскі]] [[Кудаева]].
== Насельніцтва ==
* XX стагодзьдзе: 1995 год — 44 800 чалавек, сярэдняя шчыльнасьць — 26,4 чал/км², гарадзкога 12%<ref>Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т.1.</ref>
* XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2007 году — 32 200 чалавек; 2008 год — 31 700 чалавек; 2009 год — 30 700 чалавек, у тым ліку ў [[Пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчку]] [[Арэхаўск]] — 3100 чалавек а ў мястэчку [[Копысь]] — 825 чалавек; 2009 год — 31 009 чалавек<ref name="perapis2009">{{Спасылка|дата публікацыі = 1 верасьня 2010|url = http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/bul_vitebsk.rar|загаловак = Статыстычны бюлетэнь «Агульная колькасьць насельніцтва, яго склад паводле ўзросту, полу, стане ў шлюбе, узроўні адукацыі, нацыянальнасьцях, мове і крыніц сродкаў да існаваньня»|фармат = rar|назва праекту = Перапіс насельніцтва — 2009|выдавец = [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]|дата = 9 красавіка 2011 |мова = ru}}</ref> (перапіс), у тым ліку 3665 чалавек гарадзкога насельніцтва; 2016 год — 158 290 чалавек (у тым ліку горад [[Ворша]] — 116 552 чалавекі)<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 157 526 чалавек<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 156 411 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2019 год — 154 943 чал.<ref name="belstat2019">[https://web.archive.org/web/20190715032926/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_13322/ Численность населения на 1 января 2019 г. и среднегодовая численность населения за 2018 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Адукацыя ===
У 1996 годзе ў раёне былі 26 сярэднеагульнаадукацыйных, 7 базавых, 11 пачатковых школ, 2 музычныя школы, дзіцяча-юнацкая спарт. школа<ref name="belen"/>. У раёне — 33 школы, у тым ліку пачатковых — 6, базавых — 7, сярэдніх — 20, школа-інтэрнат (агульная колькасьць вучняў — 3726). Дзіцячых школ-садкоў — 19, вечаровая школа, дзіцячая юнацкая сярэдняя школа алімпійскага рэзэрву, Высокаўская прафэсійна-тэхнічная вучэльня, дзяржаўны Смалянскі аграрны каледж (былы саўгас-тэхнікум).
=== Ахова здароўя ===
У 1996 годзе ў раёне было 6 бальніц, 28 фэльчарскіх пунктаў<ref name="belen"/>. Сыстэма [[Ахова здароўя|аховы здароўя]] ўлучае ў сябе 6 лякарань, 6 мэдычных амбулаторыяў, 24 фэльчарскія пункты.
=== Культура ===
У 1996 годзе ў раёне былі 4 клюбныя, 58 бібліятэчных устаноў<ref name="belen"/>. Сёньня на тэрыторыі раёну ёсьць цэнтральная раённая бібліятэка, Будынак рамёстваў, раённы вучэбна-мэтадычны цэнтар, 17 сельскіх дамоў культуры, 20 сельскіх клюбаў, 41 бібліятэка, 2 музычныя школы, 2 дзіцячыя школы мастацтваў, 5 самадзейных калектываў са званьнем «Народны». Выдаецца «Аршанская газэта».
У [[Ляўкі (Віцебская вобласьць)|Ляўках]] знаходзіцца другая філія музэю [[Янка Купала|Янкі Купалы]], якая з 1962 па 1977 год існавала на грамадзкіх асновах. У 1978 годзе ўрад Беларусі прыняў рашэньне аб стварэньні Купалаўскага мэмарыяльнага запаведніку «Ляўкі» плошчай 19 гектараў.
==== Гісторыка-архітэктурныя каштоўнасьці ====
[[Файл:Belarus-Smalyany-Church_of_Virgin_Mary-1.jpg|міні|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар [[Ордэн дамініканаў|дамініканаў]] у Смалянах]]
* [[Бастыённы замак (Вялікая Міцькаўшчына)|Бастыённы замак]] у вёсцы [[Вялікая Міцькаўшчына]]— помнік бастыённай [[Фартыфікацыя|фартыфикацыі]] XIV—XVIII ст.
* Царква Сьвятой Тройцы ў [[Пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчку]] [[Арэхаўск]] (пачатак XIX стагодзьдзя)
* Сядзіба ў мястэчку [[Арэхаўск]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Сядзібна-паркавы ансамбль у вёсцы [[Берасьценава]] (XIX стагодзьдзя)
* Сядзібна-паркавы комплекс Макшыцкіх у [[мястэчка|мястэчку]] [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Царква Сьвятога Прарока Ільлі ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]] (сярэдзіна XIX стагодзьдзя — пачатак XX стагодзьдзя)
* Паштовая станцыя ў вёсцы [[Грышаны (Аршанскі раён)|Грышаны]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Царква Сьвятога Аляксандра Неўскага ў вёсцы [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]] (другая палова XIX ст.)
* Каталіцкая могілкавая капліца ў вёсцы [[Ламачына (Аршанскі раён)|Ламачына]]
* Сьвята-Пакроўская царква ў вёсцы [[Машкова (Віцебская вобласьць)|Машкова]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Царква Ўваскрэшаньня Хрыстова ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] (ХІХ стагодзьдзе)
* Сядзібна-паркавы комплекс Лубенскіх ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] (ХІХ стагодзьдзе)
* Царква Сьвятога Аляксея ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Смаляны]] (1864)
* Былая ўніяцкая царква [[Царква Сьвятога Спаса (Смаляны)|Сьвятога Спаса]] ў [[Смаляны|Смалянах]] (1710)
* [[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Смаляны)|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў]] у [[Смаляны|Смалянах]] (1680)
* Руіны [[Смалянскі замак|замка ў Смалянах]] (XVII стагодзьдзе)
* Сядзібна-паркавы комплекс у [[Смаляны|Смалянах]] (XVIII стагодзьдзе)
* Царква Сьвятых Канстанціна і Алены ў вёсцы [[Солаўе]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Сядзібна-паркавы комплекс Любамірскіх у вёсцы [[Юрцава]] (ХІХ стагодзьдзе)
==== Страчаная спадчына ====
* Уніяцкая царква Сьвятога Яна Хрысьціцеля ў вёсцы [[Вялікае Бабіна]].
* Уніяцкая Сьвята-Ільлінская царква ў сяле [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]].
* Сядзібна-паркавы комплекс Васілеўскіх у вёсцы [[Гародня (Віцебская вобласьць)|Гародня]] (1780).
* Уніяцкая царква Сьвятой Тройцы ў вёсцы [[Гразіна (Аршанскі раён)|Гразіна]].
* [[Рагвалодаў камень]] у вёсцы [[Дзятлава (Аршанскі раён)|Дзятлава]] (1171).
* Царква Нараджэньня Божай Маці ў вёсцы [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]].
* Уніяцкая Сьвята-Ільлінская царква ў вёсцы [[Машкова (Віцебская вобласьць)|Машкова]].
* Уніяцкая царква Покрыва Багародзіцы ў вёсцы [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]].
* Касьцёл у вёсцы [[Пагост (Аршанскі раён)|Пагост]] (XVIII—XX стагодзьдзі).
* Уніяцкая царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ў вёсцы [[Рагазіна (Задроўеўскі сельсавет)|Рагазіна]].
* Уніяцкая Царква Прачыстай Багародзіцы (1767 год) у вёсцы [[Рэпухава ]].
* Царква Сьвятой Тройцы ў вёсцы [[Солаўе]] (XVIII стагодзьдзе).
* Уніяцкая царква Царква Прачыстай Багародзіцы ў вёсцы [[Юрцава]] (1767).
* Царква Сьвятога Спаса (XVII — XVIII ст.) ў вёсцы [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]].
=== Рэлігія ===
У раёне існуе 15 рэлігійных суполак, зь іх: 11 — [[Беларуская Праваслаўная Царква|праваслаўных]] ([[Арэхаўск]], [[Баўбасаў]], [[Барань]], [[Копысь]], [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]], [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]], [[Смаляны]], ), 1 — [[Рымска-каталіцкі касьцёл у Беларусі|каталіцкая]] ( [[Барань]]), 3 — [[Хрысьціяне веры эвангельскай|хрысьціянаў веры эвангельскай]] ([[Баўбасаў]], [[Барань]], [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]]).
== Гаспадарчая дзейнасьць ==
Малочна-мясная жывёлагадоўля, сьвінагадоўля, птушкагадоўля, пасевы збожжавых, кармавых культураў, бульбы. Разьвіта льнаводзтва. Прадпрыемствы лёгкага машынабудаваньня, станкабудаваньня, паліўнай, лёгкай (тэкст., швейная), харчовай прамысловасьці, па вытворчасьці будаўнічых матэрыялаў (кафля, цэгла, жалезабетонныя вырабы). [[Беларуская ДРЭС]]. На 1 студзеня 1995 году ў Аршанскім раёне было 23 калгасы і 10 саўгасаў.
=== Гандаль ===
Гандлёвае абслугоўваньне ажыцьцяўляюць 43 прадпрыемствы, спажывецкае таварыства прадстаўленае 124 прадпрыемствамі і 41 прадпрыемствам грамадзкага харчаваньня.
=== Транспарт ===
[[Файл:Orsha-M1Route.JPG|міні|Аўтамагістраль М1, перакрыжаваньне пад Воршай]]
Буйны транспартны вузел краіны. Праз раён пралягаюць аўтамагістралі [[Берасьце]] — [[Масква]] ({{код дарогі|Аўтамагістраль М1|М1|red|white|-}}, {{код дарогі|Эурапейскі маршрут E30|E30|green|white|-}}) і [[Магілёў]] — [[Віцебск]] ({{код дарогі|Аўтамагістраль М8|М8|red|white|-}}, {{код дарогі|Эурапейскі маршрут E95|E95|green|white|-}}) . Праз раён з Воршы бягуць чыгункі ў [[Менск]], [[Магілёў]], [[Крычаў]], [[Віцебск]], [[Лепель]], [[Масква|Маскву]]. Магістральны газапровад Таржок-Менск-Івацэвічы, газапровад на Наваполацак (адгалінаваньне ад нафтапровада «Дружба»).
== Гісторыя ==
Першыя зьвесткі пра населеныя пункты, якія цяпер належаць Аршанскаму раёну, зьявіліся ў сярэдзіне 16 стагодзьдзя. Тады быў створаны [[Аршанскі павет]] [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]. У 17 стагодзьдзі на тэрыторыі раёну пабудаваны [[Куцеінскі Богаяўленскі манастыр]]. Істотны штуршок у разьвіцьці раёну адбыўся пасьля будаўніцтва [[чыгунка|чыгункі]] [[Масква]]-[[Варшава]] ў сярэдзіне 19 стагодзьдзя. 17 ліпеня 1924 году быў утвораны Аршанскі раён у складзе Аршанскай акругі, у 1930 годзе — уключаны ў склад [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]].
8 красавіка 2004 году былі скасаваныя [[Запольскі сельсавет (Аршанскі раён)|Запольскі]], [[Першамайскі сельсавет (Аршанскі раён)|Першамайскі]] і [[Стайкаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Стайкаўскі сельсаветы]]; Дубраўскі сельсавет перайменаваны ў [[Зубрэвіцкі сельсавет|Зубрэвіцкі]] з адміністрацыйным цэнтрам у вёсцы [[Зубрэвічы (Віцебская вобласьць)|Зубрэвічы]]; скасаваны [[Арэхаўскі пасялковы савет]] і створаны [[Арэхаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Арэхаўскі сельсавет]], адміністрацыйным цэнтрам якога стаў гарадзкі пасёлак [[Арэхаўск]]. Гістарычныя сельсаветы: [[Бразьдзечынскі сельсавет|Бразьдзечынскі]], [[Веравойшанскі сельсавет|Веравойшанскі]], [[Дубраўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Дубраўскі]], [[Кудаеўскі сельсавет|Кудаеўскі]], [[Ліпкаўскі сельсавет|Ліпкаўскі]], [[Малотынскі сельсавет|Малотынскі]], [[Першамайскі сельсавет (Аршанскі раён)|Першамайскі]], [[Стайкаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Стайкаўскі]]<ref name="belen"/>.
== Адміністрацыйны падзел ==
У раёне налічваецца 263 населеныя пункты; 14 сельсаветаў: [[Андрэеўшчынскі сельсавет|Андрэеўшчынскі]], [[Арэхаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Арэхаўскі]], [[Бабініцкі сельсавет (Аршанскі раён)|Бабініцкі]], [[Барздоўскі сельсавет|Барздоўскі]], [[Вусьценскі сельсавет|Вусьценскі]], [[Высокаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Высокаўскі]], [[Забалацкі сельсавет (Аршанскі раён)|Забалацкі]], [[Задроўеўскі сельсавет|Задроўеўскі]], [[Зубаўскі сельсавет|Зубаўскі]], [[Зубрэвіцкі сельсавет|Зубрэвіцкі]], [[Крапівенскі сельсавет|Крапівенскі]], [[Межаўскі сельсавет|Межаўскі]], [[Пішчалаўскі сельсавет|Пішчалаўскі]], [[Смалянскі сельсавет (Аршанскі раён)|Смалянскі]].
== Асобы ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* [[Арсень Старац]] (? — 1681) — разьбяр па дрэве, майстар [[беларуская рэзь|беларускай рэзі]], манах Куцеінскага Багаяўленскага манастыра пад Воршай.
* [[Восіп Андрэеў]] (XVIII стагодзьдзе) — цесьляр (разьбяр па дрэве).
* [[Фёдар Урончанка]] (1779, [[Копысь]] — 06.04.1852, [[Санкт-Пецярбург]]) — [[міністар]] фінансаў [[Расея|Расеі]] пры [[Мікалай I|Мікалаі I]].
* [[Міхаіл Урончанка]] (1802, [[Копысь]] — 14.10.1855, [[Харкаў]]) — [[генэрал-маёр]], вучоны і пісьменьнік, [[перакладчык]], географ і геадэзіст.
* [[Дзьмітры Сямёнаў]] (03.01.1835, [[Асінаўка (Аршанскі раён)|Асінаўка]] — 08.03.1902) — пэдагог, аўтар прац па [[Пэдагогіка|пэдагогіцы]] і [[Геаграфія|геаграфіі]], пісьменьнік.
* [[Васіль Шчарбакоў]] (27.02.1898, [[Дубраўка (Зубрэвіцкі сельсавет)|Дубраўка]] — 27.05.1939, [[Менск]]) — беларускі гісторык. Акадэмік АН БССР (1931), доктар гістарычных навук.
* [[Мікола Ярмоленка]] (17.01.1900, [[Клюкаўка]] — 10.05.1972, [[Менск]]) — беларускі хімік, акадэмік НАН Беларусі.
* [[Соф’я Друкер]] (07.01.1907, [[Копысь]] — 1984, [[Менск]]) — беларуская сьпявачка, народная артыстка Беларусі.
* [[Уладзімер Мяжэвіч]] (23.05.1907, [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]] — 01.07.1982, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік.
* [[Мікола Садковіч]] (08.01.1907, [[Вусьце (Аршанскі раён)|Вусьце]] — 16.08.1968, [[Менск]]) — беларускі і расейскі рэжысэр, кінадраматург.
* [[Алесь Стаховіч]] (20.06.1907, [[Кашына (Аршанскі раён)|Кашына]] — 07.02.1956, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік.
* [[Мікалай Альхоўскі]] (27.09.1909, [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] — 26.08.1978, [[Масква]]) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], [[Герой Савецкага Саюзу]] (1944).
* [[Аляксей Кароль]] (1945, [[Копысь]]— 2015) — беларускі грамадзкі дзеяч, журналіст, рэдактар беларускамоўнай газэты [[Новы час (газэта)|«Новы час»]].
* [[Уладзімер Корбан]] (12.08.1910, [[Барань]] — 30.11.1971, [[Менск]]) — беларускі сатырык.
{{слупок-2}}
* [[Мікалай Федарэнка]] (23.01.1922, [[Рагозіна (Віцебская вобласьць)|Рагозіна]] — 1.09.2000) — беларускі мастак.
* [[Мікалай Крукоўскі]] (26.11.1923, [[Машкова (Аршанскі раён)|Машкова]] — 30.09.2013, [[Менск]]) — беларускі філёзаф, культуроляг.
* [[Леанід Калодзежны]] (28.02.1935, [[Солаўе]] — 26.12.2003, [[Ворша]]) — беларускі пісьменьнік, мастак-афарміцель.
* [[Янка Сіпакоў]] (15.01.1936, [[Зубрэвічы (Віцебская вобласьць)|Зубрэвічы]] — 10.03.2011, [[Менск]]) — беларускі паэт, пісьменьнік.
* [[Уладзімер Платонаў]] (01.12.1939, [[Стайкі (Аршанскі раён)|Стайкі]]) — беларускі матэматык, доктар фізыка-матэматычных навук (1967), прафэсар (1968), акадэмік [[Акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук Беларусі]] (1972), акадэмік АН СССР (1987), акадэмік Расейскай АН (1991), чалец Хенаньскай Акадэміі навук (1990) і Індыйскай нацыянальнай акадэміі навук (1993), 9-ы прэзыдэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1987—1992).
* [[Пётар Шарыпа]] (11.04.1942, [[Арашкі]] — 3.11.2013, [[Менск]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[мастак]], [[настаўнік]].
* [[Аляксей Кароль]] (1945—2015) — [[журналіст]], галоўны рэдактар газэтаў «Згода» (1992—2006) і «[[Новы час (газэта)|Новы час]]» (2007—2015)
* [[Марыя Філіповіч]] (01.01.1947, [[Сьмётанка]] — 17.02.2003, [[Менск]]) — беларуская пісьменьніца, журналістка.
* [[Уладзімер Барысенка]] (05.01.1949, [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[журналіст]], [[празаік]], [[паэт]].
* [[Міхаіл Лашанкоў]] (18.11.1951, [[Новае Хорабрава]]) — беларускі археоляг, кандыдат гістарычных навук.
* [[Яўген Анішчанка]] (25.10.1955, [[Бранцава]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]].
* [[Сяргей Бельцюкоў]] (26 лістапада 1956, [[Баўбасаў]]) — беларускі [[кампазытар]] ў розных музычных жанрах і стылявых кірунках.
* [[Сяржук Доўгушаў]] (17.04.1983, [[Тарчылава|Новае Тарчылава]]) — беларускі сьпявак, музыка-мультыінструмэнталіст, этнограф.
{{слупок-канец}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* Аршанскі раён. // {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|10-1}} — С. 51—202.
* {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Аршанскі раён: II (№ 126 — № 342)|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/spik/vit/87|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]] (гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1985|выпуск=|том=Віцебская вобласьць|нумар= | старонкі=87 — 117 |isbn=}}
* Бурак Ф. Ф, Рудава Г. П., Костка А. А., Янюк М. Ф. «Аршанскі раён». {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|1}} С. 129 — 130.
* {{артыкул|аўтар =Кучынскі, П. | частка = |загаловак =Глебава-геалагічны нарыс паўночнай Аршаншчыны.|арыгінал = |спасылка =http://old.belal.by/elib/Gorki/13.pdf|адказны =Васількоў І. Г.|выданьне=Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларусі пры Беларускай Дзяржаўнай Акадэміі сельскай гаспадаркі ў Горках|тып=зборнік артыкулаў|месца=[[Горкі]]|выдавецтва=Друкарня Акадэміі |год=1926 |выпуск=|том=1|нумар= | старонкі= 147—165|isbn=}}
{{слупок-2}}
* {{артыкул|аўтар =[[Вольга Ляўко|Ляўко В. М.]], [[Аляксандар Шынкевіч|Шынкевіч А. М.]].| частка = |загаловак =«Аршанскі раён» |арыгінал = |спасылка =|адказны =М. В. Біч і інш.|выданьне=[[Энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі]]. У 6 т. Т. 1: А — Беліца.|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн.|год=1996 |выпуск=|том=1|нумар= |старонкі=192 — 194|isbn=5-85700-073-4}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Памяць Беларусі 1941 — 1945. Рэспубліканская кніга.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г. П. Пашкоў]] і інш. |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларусая энцыклапедыя |год =2005 |том = |старонкі =152 — 155|старонак =592 |сэрыя = |isbn =985-11-0322-5 |наклад =15000 }}.
* {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|1}}
* {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|2}}
* {{артыкул|аўтар =[[Сяргей Сідор|Сідор С. І.]]| частка = |загаловак =Аршанскі раён.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г. П. Пашкоў]] і інш.|выданьне=[[Беларуская энцыкляпэдыя|Беларуская энцыклапедыя: у 18 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мн. |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1996 |выпуск=|том=1: А — Аршын|нумар= | старонкі=542 — 543 |isbn=985-11-0035-8}}
* {{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі}}
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* {{Глёбус Беларусі}}
* {{Radzima|arshanski|rayon}}
* [https://web.archive.org/web/20100722033532/http://orsha.vitebsk-region.gov.by/ Афіцыйная старонка Аршанскага раённага выканаўчага камітэту]{{ref-ru}}{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20090529075225/http://www.emaps-online.com/rus_win/maps/oblast/obl_vitebsk/regions/reg_orsha/map.shtml Мапа ды кароткія зьвесткі]{{ref-ru}}
* [http://vlib.by/PRIDVINIE-1/ORSHA.htm Праект «Прыдзьвіньне» — Аршанскі раён — Гісторыя, прырода, вядомыя ўраджэнцы краю]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Аршанскі раён}}
{{Віцебская вобласьць}}
[[Катэгорыя:Аршанскі раён| ]]
3a6k7k67onf5mi88gi0yv8qkkxymxbg
2663940
2663939
2026-04-03T19:44:42Z
SergeiSEE
38150
2663940
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва = Аршанскі раён
|Назва ў родным склоне = Аршанскага раёну
|Краіна = [[Беларусь]]
|Сьцяг =
|Гімн =
|Статус =
|Уваходзіць у = [[Віцебская вобласьць]]
|Улучае =
|Цэнтар = [[Ворша]]
|БуйныГорад =
|БуйныяГарады = [[Арэхаўск]], [[Барань]], [[Копысь]]
|ДатаЎтварэньня = 17 ліпеня 1924
|Кіраўнік = Ігар Ісачэнка
|Назва пасады кіраўніка = Старшыня раённага<br/>выканаўчага камітэту
|Насельніцтва = 154 943<ref name="belstat2019" />
|Год перапісу = 2019
|Адсотак ад насельніцтва =
|Месца паводле насельніцтва =
|Шчыльнасьць = 92,9
|Месца паводле шчыльнасьці = 6
|Нацыянальны склад = беларусы — 92,01%<br/>расейцы — 5,99%<br/>астатнія — 2%<ref name="perapis2009"/>
|Плошча = 1667,73<ref name="kadastar">[https://web.archive.org/web/20160304203801/http://www.gki.gov.by/docs/gzk_2010-15404.doc Дзяржаўны зямельны кадастар Рэспублікі Беларусь] (паводле стану на 1 студзеня 2011 г.){{ref-ru}}</ref>
|Адсотак ад плошчы =
|Месца паводле плошчы =
|Максымальная вышыня =
|Сярэдняя вышыня =
|Мінімальная вышыня =
|Мапа = Viciebsk Province, Vorša District.svg
|Памер мапы = 270
|Часавы пас = [[Унівэрсальны каардынаваны час|UTC]] +3
|ISO =
|FIPS =
|Тэлефонны код = +375-21-61
|Паштовыя індэксы = 211 0хх
|Код аўтамабільных нумароў = 2
|Сайт = http://orsha.vitebsk-region.gov.by/
|Мапа адміністрацыйнай адзінкі =
|Колер фону парамэтраў = {{Колер|Беларусь}}
}}
'''Арша́нскі раён''' — [[адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел|адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка]] на паўднёвым усходзе [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Плошча раёну складае 1667,73 км². Насельніцтва на 2019 год — 154 943 чалавек<ref name="belstat2019" />. Адміністрацыйны цэнтар — [[горад]] [[Ворша]].
== Геаграфічнае становішча ==
Мяжуе з [[Талачынскі раён|Талачынскім]], [[Лёзьненскі раён|Лёзьненскім]], [[Сеньненскі раён|Сеньненскім]], [[Дубровенскі раён|Дубровенскім]] раёнамі Віцебскай вобласьці і [[Шклоўскі раён|Шклоўскім]], [[Горацкі раён|Горацкім]] раёнамі [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]]. Працягласьць з поўначы на поўдзень 53 кілямэтры, з захаду на ўсход — 44 кілямэтры.
== Прырода ==
=== Рэльеф ===
Паверхня пераважна пагорыстая <!--узгорыстая?-->і плятопадобная, паўднёвая частка на [[Аршанска-Магілёўская раўніна|Аршанска-Магілёўскай раўніне]], у цэнтры — [[Аршанскае ўзвышша]], на поўначы — частка [[Лучоская нізіна|Лучоскай нізіны]]. Пераважаюць вышыні 180—220 м над узроўнем мора, найвышэйшая адзнака 237,5 м (на паўночны захад ад вёскі [[Стайкі (Аршанскі раён)|Стайкі]]).
=== Карысныя выкапні ===
Карысныя выкапні — [[даляміт]]ы, [[пяскова-жвіровы матэрыял]], [[будаўнічыя пяскі]], [[легкаплаўкія гліны]]. Здабыча [[торф]]у.
=== Клімат ===
Клімат [[кантынэнтальны клімат|умерана кантынэнтальны]]. Сярэдняя тэмпэратура студзеня паводле 1996 году — 7,8 °C.<ref name="belen">{{Кніга|аўтар = С. І. Сідар |частка = Орша|загаловак = Беларуская энцыклапедыя: У 18 т|арыгінал = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = БелЭн|год = 1996|том =1.А-Аршын. |старонкі = 542 |старонак = |сэрыя = |isbn = 985-11-0036-6}}</ref> Сярэдняя тэмпэратура студзеня −7,9 °C, ліпеня 17,7 °C. Ападкаў 627 мм за год<ref name="belen"/>. Сярэдняя колькасьць ападкаў — 656 мм/год. Працягласьць [[вэгетацыйны пэрыяд|вэгетацыйнага пэрыяду]] складае 184 дні.
=== Гідраграфія ===
Найвялікшая рака — [[Дняпро]] з прытокамі [[Адроў]], [[Аршыца]] (справа), [[Крапівенка (прыток Дняпра)|Крапівенка]] і [[Лешча]] (зьлева). Найбуйнейшыя азёры на тэрыторыі раёну: [[Вялікае Арэхаўскае]], [[Дзевінскае]], [[Кузьміно (возера)|Кузьміно]], [[Карэсіна]], [[Перавалачнае]]. Гушчыня натуральнай рачной сеткі 0,43 км/км².
=== Глебы ===
Глебы сельскагаспадарчых угодзьдзяў: дзярнова-падзолістыя і дзярнова-карбанатныя забалочаныя (3%), тарфяна-балотныя (3%), поймавыя (2,5%), паводле мех. складу — сугліністыя (84,9%), супясчаныя (11,4%), тарфяныя (3%), пясчаныя (0,7%). Пад сельскагаспадарчымі ўгодзьдзямі 107 тыс. га., зь іх 11,7 тыс. га асушаных.
=== Расьліннасьць ===
23% тэрыторыі раёну займаюць лясы. Гэта [[хваёвыя лясы|хваёвыя]], [[яловыя лясы|яловыя]], радзей сустракаюцца [[Бярозавыя лясы|бярозавыя]], [[асіна]]выя, [[алешнікі|альховыя]] лясы.
Плошча балотаў складае 3224 гектараў<ref name="kadastar"/>.
=== Жывёльны сьвет ===
З паляўніча-прамысловых жывёлаў водзяцца [[лось]], [[дзік]], [[эўрапейская казуля]], [[высакародны алень]]. Таксама ёсьць [[рысь эўрапейская]], [[буры мядзьведзь]], [[барсук]] — жывёлы з [[Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|Чырвонай кнігі Рэспублікі Беларусі]], якія находзяцца пад аховай дзяржавы.
=== Помнікі прыроды ===
[[Файл:Kudajeva 2.JPG|міні|Вялікі камень кудаеўскі]]
* [[Вялікі камень кудаеўскі]] ў ваколіцах [[вёска|вёскі]] [[Кудаева]].
== Насельніцтва ==
* XX стагодзьдзе: 1995 год — 44 800 чалавек, сярэдняя шчыльнасьць — 26,4 чал/км², гарадзкога 12%<ref>Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т.1.</ref>
* XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2007 году — 32 200 чалавек; 2008 год — 31 700 чалавек; 2009 год — 30 700 чалавек, у тым ліку ў [[Пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчку]] [[Арэхаўск]] — 3100 чалавек а ў мястэчку [[Копысь]] — 825 чалавек; 2009 год — 31 009 чалавек<ref name="perapis2009">{{Спасылка|дата публікацыі = 1 верасьня 2010|url = http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/bul_vitebsk.rar|загаловак = Статыстычны бюлетэнь «Агульная колькасьць насельніцтва, яго склад паводле ўзросту, полу, стане ў шлюбе, узроўні адукацыі, нацыянальнасьцях, мове і крыніц сродкаў да існаваньня»|фармат = rar|назва праекту = Перапіс насельніцтва — 2009|выдавец = [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]|дата = 9 красавіка 2011 |мова = ru}}</ref> (перапіс), у тым ліку 3665 чалавек гарадзкога насельніцтва; 2016 год — 158 290 чалавек (у тым ліку горад [[Ворша]] — 116 552 чалавекі)<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 157 526 чалавек<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 156 411 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2019 год — 154 943 чал.<ref name="belstat2019">[https://web.archive.org/web/20190715032926/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_13322/ Численность населения на 1 января 2019 г. и среднегодовая численность населения за 2018 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Адукацыя ===
У 1996 годзе ў раёне былі 26 сярэднеагульнаадукацыйных, 7 базавых, 11 пачатковых школ, 2 музычныя школы, дзіцяча-юнацкая спарт. школа<ref name="belen"/>. У раёне — 33 школы, у тым ліку пачатковых — 6, базавых — 7, сярэдніх — 20, школа-інтэрнат (агульная колькасьць вучняў — 3726). Дзіцячых школ-садкоў — 19, вечаровая школа, дзіцячая юнацкая сярэдняя школа алімпійскага рэзэрву, Высокаўская прафэсійна-тэхнічная вучэльня, дзяржаўны Смалянскі аграрны каледж (былы саўгас-тэхнікум).
=== Ахова здароўя ===
У 1996 годзе ў раёне было 6 бальніц, 28 фэльчарскіх пунктаў<ref name="belen"/>. Сыстэма [[Ахова здароўя|аховы здароўя]] ўлучае ў сябе 6 лякарань, 6 мэдычных амбулаторыяў, 24 фэльчарскія пункты.
=== Культура ===
У 1996 годзе ў раёне былі 4 клюбныя, 58 бібліятэчных устаноў<ref name="belen"/>. Сёньня на тэрыторыі раёну ёсьць цэнтральная раённая бібліятэка, Будынак рамёстваў, раённы вучэбна-мэтадычны цэнтар, 17 сельскіх дамоў культуры, 20 сельскіх клюбаў, 41 бібліятэка, 2 музычныя школы, 2 дзіцячыя школы мастацтваў, 5 самадзейных калектываў са званьнем «Народны». Выдаецца «Аршанская газэта».
У [[Ляўкі (Віцебская вобласьць)|Ляўках]] знаходзіцца другая філія музэю [[Янка Купала|Янкі Купалы]], якая з 1962 па 1977 год існавала на грамадзкіх асновах. У 1978 годзе ўрад Беларусі прыняў рашэньне аб стварэньні Купалаўскага мэмарыяльнага запаведніку «Ляўкі» плошчай 19 гектараў.
==== Гісторыка-архітэктурныя каштоўнасьці ====
[[Файл:Belarus-Smalyany-Church_of_Virgin_Mary-1.jpg|міні|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар [[Ордэн дамініканаў|дамініканаў]] у Смалянах]]
* [[Бастыённы замак (Вялікая Міцькаўшчына)|Бастыённы замак]] у вёсцы [[Вялікая Міцькаўшчына]]— помнік бастыённай [[Фартыфікацыя|фартыфикацыі]] XIV—XVIII ст.
* Царква Сьвятой Тройцы ў [[Пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчку]] [[Арэхаўск]] (пачатак XIX стагодзьдзя)
* Сядзіба ў мястэчку [[Арэхаўск]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Сядзібна-паркавы ансамбль у вёсцы [[Берасьценава]] (XIX стагодзьдзя)
* Сядзібна-паркавы комплекс Макшыцкіх у [[мястэчка|мястэчку]] [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Царква Сьвятога Прарока Ільлі ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]] (сярэдзіна XIX стагодзьдзя — пачатак XX стагодзьдзя)
* Паштовая станцыя ў вёсцы [[Грышаны (Аршанскі раён)|Грышаны]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Царква Сьвятога Аляксандра Неўскага ў вёсцы [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]] (другая палова XIX ст.)
* Каталіцкая могілкавая капліца ў вёсцы [[Ламачына (Аршанскі раён)|Ламачына]]
* Сьвята-Пакроўская царква ў вёсцы [[Машкова (Віцебская вобласьць)|Машкова]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Царква Ўваскрэшаньня Хрыстова ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] (ХІХ стагодзьдзе)
* Сядзібна-паркавы комплекс Лубенскіх ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] (ХІХ стагодзьдзе)
* Царква Сьвятога Аляксея ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Смаляны]] (1864)
* Былая ўніяцкая царква [[Царква Сьвятога Спаса (Смаляны)|Сьвятога Спаса]] ў [[Смаляны|Смалянах]] (1710)
* [[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Смаляны)|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў]] у [[Смаляны|Смалянах]] (1680)
* Руіны [[Смалянскі замак|замка ў Смалянах]] (XVII стагодзьдзе)
* Сядзібна-паркавы комплекс у [[Смаляны|Смалянах]] (XVIII стагодзьдзе)
* Царква Сьвятых Канстанціна і Алены ў вёсцы [[Солаўе]] (канец XIX стагодзьдзя)
* Сядзібна-паркавы комплекс Любамірскіх у вёсцы [[Юрцава]] (ХІХ стагодзьдзе)
==== Страчаная спадчына ====
* Уніяцкая царква Сьвятога Яна Хрысьціцеля ў вёсцы [[Вялікае Бабіна]].
* Уніяцкая Сьвята-Ільлінская царква ў сяле [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]].
* Сядзібна-паркавы комплекс Васілеўскіх у вёсцы [[Гародня (Віцебская вобласьць)|Гародня]] (1780).
* Уніяцкая царква Сьвятой Тройцы ў вёсцы [[Гразіна (Аршанскі раён)|Гразіна]].
* [[Рагвалодаў камень]] у вёсцы [[Дзятлава (Аршанскі раён)|Дзятлава]] (1171).
* Царква Нараджэньня Божай Маці ў вёсцы [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]].
* Уніяцкая Сьвята-Ільлінская царква ў вёсцы [[Машкова (Віцебская вобласьць)|Машкова]].
* Уніяцкая царква Покрыва Багародзіцы ў вёсцы [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]].
* Касьцёл у вёсцы [[Пагост (Аршанскі раён)|Пагост]] (XVIII—XX стагодзьдзі).
* Уніяцкая царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ў вёсцы [[Рагазіна (Задроўеўскі сельсавет)|Рагазіна]].
* Уніяцкая Царква Прачыстай Багародзіцы (1767 год) у вёсцы [[Рэпухава ]].
* Царква Сьвятой Тройцы ў вёсцы [[Солаўе]] (XVIII стагодзьдзе).
* Уніяцкая царква Царква Прачыстай Багародзіцы ў вёсцы [[Юрцава]] (1767).
* Царква Сьвятога Спаса (XVII — XVIII ст.) ў вёсцы [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]].
=== Рэлігія ===
У раёне існуе 15 рэлігійных суполак, зь іх: 11 — [[Беларуская Праваслаўная Царква|праваслаўных]] ([[Арэхаўск]], [[Баўбасаў]], [[Барань]], [[Копысь]], [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]], [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]], [[Смаляны]], ), 1 — [[Рымска-каталіцкі касьцёл у Беларусі|каталіцкая]] ( [[Барань]]), 3 — [[Хрысьціяне веры эвангельскай|хрысьціянаў веры эвангельскай]] ([[Баўбасаў]], [[Барань]], [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]]).
== Гаспадарчая дзейнасьць ==
Малочна-мясная жывёлагадоўля, сьвінагадоўля, птушкагадоўля, пасевы збожжавых, кармавых культураў, бульбы. Разьвіта льнаводзтва. Прадпрыемствы лёгкага машынабудаваньня, станкабудаваньня, паліўнай, лёгкай (тэкст., швейная), харчовай прамысловасьці, па вытворчасьці будаўнічых матэрыялаў (кафля, цэгла, жалезабетонныя вырабы). [[Беларуская ДРЭС]]. На 1 студзеня 1995 году ў Аршанскім раёне было 23 калгасы і 10 саўгасаў.
=== Гандаль ===
Гандлёвае абслугоўваньне ажыцьцяўляюць 43 прадпрыемствы, спажывецкае таварыства прадстаўленае 124 прадпрыемствамі і 41 прадпрыемствам грамадзкага харчаваньня.
=== Транспарт ===
[[Файл:Orsha-M1Route.JPG|міні|Аўтамагістраль М1, перакрыжаваньне пад Воршай]]
Буйны транспартны вузел краіны. Праз раён пралягаюць аўтамагістралі [[Берасьце]] — [[Масква]] ({{код дарогі|Аўтамагістраль М1|М1|red|white|-}}, {{код дарогі|Эурапейскі маршрут E30|E30|green|white|-}}) і [[Магілёў]] — [[Віцебск]] ({{код дарогі|Аўтамагістраль М8|М8|red|white|-}}, {{код дарогі|Эурапейскі маршрут E95|E95|green|white|-}}) . Праз раён з Воршы бягуць чыгункі ў [[Менск]], [[Магілёў]], [[Крычаў]], [[Віцебск]], [[Лепель]], [[Масква|Маскву]]. Магістральны газапровад Таржок-Менск-Івацэвічы, газапровад на Наваполацак (адгалінаваньне ад нафтапровада «Дружба»).
== Гісторыя ==
Першыя зьвесткі пра населеныя пункты, якія цяпер належаць Аршанскаму раёну, зьявіліся ў сярэдзіне 16 стагодзьдзя. Тады быў створаны [[Аршанскі павет]] [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]. У 17 стагодзьдзі на тэрыторыі раёну пабудаваны [[Куцеінскі Богаяўленскі манастыр]]. Істотны штуршок у разьвіцьці раёну адбыўся пасьля будаўніцтва [[чыгунка|чыгункі]] [[Масква]]-[[Варшава]] ў сярэдзіне 19 стагодзьдзя. 17 ліпеня 1924 году быў утвораны Аршанскі раён у складзе Аршанскай акругі, у 1930 годзе — уключаны ў склад [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]].
8 красавіка 2004 году былі скасаваныя [[Запольскі сельсавет (Аршанскі раён)|Запольскі]], [[Першамайскі сельсавет (Аршанскі раён)|Першамайскі]] і [[Стайкаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Стайкаўскі сельсаветы]]; Дубраўскі сельсавет перайменаваны ў [[Зубрэвіцкі сельсавет|Зубрэвіцкі]] з адміністрацыйным цэнтрам у вёсцы [[Зубрэвічы (Віцебская вобласьць)|Зубрэвічы]]; скасаваны [[Арэхаўскі пасялковы савет]] і створаны [[Арэхаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Арэхаўскі сельсавет]], адміністрацыйным цэнтрам якога стаў гарадзкі пасёлак [[Арэхаўск]]. Гістарычныя сельсаветы: [[Бразьдзечынскі сельсавет|Бразьдзечынскі]], [[Веравойшанскі сельсавет|Веравойшанскі]], [[Дубраўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Дубраўскі]], [[Кудаеўскі сельсавет|Кудаеўскі]], [[Ліпкаўскі сельсавет|Ліпкаўскі]], [[Малотынскі сельсавет|Малотынскі]], [[Першамайскі сельсавет (Аршанскі раён)|Першамайскі]], [[Стайкаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Стайкаўскі]]<ref name="belen"/>.
== Адміністрацыйны падзел ==
У раёне налічваецца 263 населеныя пункты; 14 сельсаветаў: [[Андрэеўшчынскі сельсавет|Андрэеўшчынскі]], [[Арэхаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Арэхаўскі]], [[Бабініцкі сельсавет (Аршанскі раён)|Бабініцкі]], [[Барздоўскі сельсавет|Барздоўскі]], [[Вусьценскі сельсавет|Вусьценскі]], [[Высокаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Высокаўскі]], [[Забалацкі сельсавет (Аршанскі раён)|Забалацкі]], [[Задроўеўскі сельсавет|Задроўеўскі]], [[Зубаўскі сельсавет|Зубаўскі]], [[Зубрэвіцкі сельсавет|Зубрэвіцкі]], [[Крапівенскі сельсавет|Крапівенскі]], [[Межаўскі сельсавет|Межаўскі]], [[Пішчалаўскі сельсавет|Пішчалаўскі]], [[Смалянскі сельсавет (Аршанскі раён)|Смалянскі]].
== Асобы ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* [[Арсень Старац]] (? — 1681) — разьбяр па дрэве, майстар [[беларуская рэзь|беларускай рэзі]], манах Куцеінскага Багаяўленскага манастыра пад Воршай.
* [[Восіп Андрэеў]] (XVIII стагодзьдзе) — цесьляр (разьбяр па дрэве).
* [[Фёдар Урончанка]] (1779, [[Копысь]] — 06.04.1852, [[Санкт-Пецярбург]]) — [[міністар]] фінансаў [[Расея|Расеі]] пры [[Мікалай I|Мікалаі I]].
* [[Міхаіл Урончанка]] (1802, [[Копысь]] — 14.10.1855, [[Харкаў]]) — [[генэрал-маёр]], вучоны і пісьменьнік, [[перакладчык]], географ і геадэзіст.
* [[Дзьмітры Сямёнаў]] (03.01.1835, [[Асінаўка (Аршанскі раён)|Асінаўка]] — 08.03.1902) — пэдагог, аўтар прац па [[Пэдагогіка|пэдагогіцы]] і [[Геаграфія|геаграфіі]], пісьменьнік.
* [[Васіль Шчарбакоў]] (27.02.1898, [[Дубраўка (Зубрэвіцкі сельсавет)|Дубраўка]] — 27.05.1939, [[Менск]]) — беларускі гісторык. Акадэмік АН БССР (1931), доктар гістарычных навук.
* [[Мікола Ярмоленка]] (17.01.1900, [[Клюкаўка]] — 10.05.1972, [[Менск]]) — беларускі хімік, акадэмік НАН Беларусі.
* [[Соф’я Друкер]] (07.01.1907, [[Копысь]] — 1984, [[Менск]]) — беларуская сьпявачка, народная артыстка Беларусі.
* [[Уладзімер Мяжэвіч]] (23.05.1907, [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]] — 01.07.1982, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік.
* [[Мікола Садковіч]] (08.01.1907, [[Вусьце (Аршанскі раён)|Вусьце]] — 16.08.1968, [[Менск]]) — беларускі і расейскі рэжысэр, кінадраматург.
* [[Алесь Стаховіч]] (20.06.1907, [[Кашына (Аршанскі раён)|Кашына]] — 07.02.1956, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік.
* [[Мікалай Альхоўскі]] (27.09.1909, [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] — 26.08.1978, [[Масква]]) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], [[Герой Савецкага Саюзу]] (1944).
* [[Уладзімер Корбан]] (12.08.1910, [[Барань]] — 30.11.1971, [[Менск]]) — беларускі сатырык.
* [[Мікалай Федарэнка]] (23.01.1922, [[Рагозіна (Віцебская вобласьць)|Рагозіна]] — 1.09.2000) — беларускі мастак.
{{слупок-2}}
* [[Мікалай Крукоўскі]] (26.11.1923, [[Машкова (Аршанскі раён)|Машкова]] — 30.09.2013, [[Менск]]) — беларускі філёзаф, культуроляг.
* [[Леанід Калодзежны]] (28.02.1935, [[Солаўе]] — 26.12.2003, [[Ворша]]) — беларускі пісьменьнік, мастак-афарміцель.
* [[Янка Сіпакоў]] (15.01.1936, [[Зубрэвічы (Віцебская вобласьць)|Зубрэвічы]] — 10.03.2011, [[Менск]]) — беларускі паэт, пісьменьнік.
* [[Уладзімер Платонаў]] (01.12.1939, [[Стайкі (Аршанскі раён)|Стайкі]]) — беларускі матэматык, доктар фізыка-матэматычных навук (1967), прафэсар (1968), акадэмік [[Акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук Беларусі]] (1972), акадэмік АН СССР (1987), акадэмік Расейскай АН (1991), чалец Хенаньскай Акадэміі навук (1990) і Індыйскай нацыянальнай акадэміі навук (1993), 9-ы прэзыдэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1987—1992).
* [[Пётар Шарыпа]] (11.04.1942, [[Арашкі]] — 3.11.2013, [[Менск]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[мастак]], [[настаўнік]].
* [[Аляксей Кароль]] (1945—2015) — [[журналіст]], галоўны рэдактар газэтаў «Згода» (1992—2006) і «[[Новы час (газэта)|Новы час]]» (2007—2015)
* [[Марыя Філіповіч]] (01.01.1947, [[Сьмётанка]] — 17.02.2003, [[Менск]]) — беларуская пісьменьніца, журналістка.
* [[Уладзімер Барысенка]] (05.01.1949, [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[журналіст]], [[празаік]], [[паэт]].
* [[Міхаіл Лашанкоў]] (18.11.1951, [[Новае Хорабрава]]) — беларускі археоляг, кандыдат гістарычных навук.
* [[Яўген Анішчанка]] (25.10.1955, [[Бранцава]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]].
* [[Сяргей Бельцюкоў]] (26 лістапада 1956, [[Баўбасаў]]) — беларускі [[кампазытар]] ў розных музычных жанрах і стылявых кірунках.
* [[Сяржук Доўгушаў]] (17.04.1983, [[Тарчылава|Новае Тарчылава]]) — беларускі сьпявак, музыка-мультыінструмэнталіст, этнограф.
{{слупок-канец}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* Аршанскі раён. // {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|10-1}} — С. 51—202.
* {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Аршанскі раён: II (№ 126 — № 342)|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/spik/vit/87|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]] (гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1985|выпуск=|том=Віцебская вобласьць|нумар= | старонкі=87 — 117 |isbn=}}
* Бурак Ф. Ф, Рудава Г. П., Костка А. А., Янюк М. Ф. «Аршанскі раён». {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|1}} С. 129 — 130.
* {{артыкул|аўтар =Кучынскі, П. | частка = |загаловак =Глебава-геалагічны нарыс паўночнай Аршаншчыны.|арыгінал = |спасылка =http://old.belal.by/elib/Gorki/13.pdf|адказны =Васількоў І. Г.|выданьне=Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларусі пры Беларускай Дзяржаўнай Акадэміі сельскай гаспадаркі ў Горках|тып=зборнік артыкулаў|месца=[[Горкі]]|выдавецтва=Друкарня Акадэміі |год=1926 |выпуск=|том=1|нумар= | старонкі= 147—165|isbn=}}
{{слупок-2}}
* {{артыкул|аўтар =[[Вольга Ляўко|Ляўко В. М.]], [[Аляксандар Шынкевіч|Шынкевіч А. М.]].| частка = |загаловак =«Аршанскі раён» |арыгінал = |спасылка =|адказны =М. В. Біч і інш.|выданьне=[[Энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі]]. У 6 т. Т. 1: А — Беліца.|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн.|год=1996 |выпуск=|том=1|нумар= |старонкі=192 — 194|isbn=5-85700-073-4}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Памяць Беларусі 1941 — 1945. Рэспубліканская кніга.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г. П. Пашкоў]] і інш. |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларусая энцыклапедыя |год =2005 |том = |старонкі =152 — 155|старонак =592 |сэрыя = |isbn =985-11-0322-5 |наклад =15000 }}.
* {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|1}}
* {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|2}}
* {{артыкул|аўтар =[[Сяргей Сідор|Сідор С. І.]]| частка = |загаловак =Аршанскі раён.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г. П. Пашкоў]] і інш.|выданьне=[[Беларуская энцыкляпэдыя|Беларуская энцыклапедыя: у 18 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мн. |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1996 |выпуск=|том=1: А — Аршын|нумар= | старонкі=542 — 543 |isbn=985-11-0035-8}}
* {{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі}}
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* {{Глёбус Беларусі}}
* {{Radzima|arshanski|rayon}}
* [https://web.archive.org/web/20100722033532/http://orsha.vitebsk-region.gov.by/ Афіцыйная старонка Аршанскага раённага выканаўчага камітэту]{{ref-ru}}{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20090529075225/http://www.emaps-online.com/rus_win/maps/oblast/obl_vitebsk/regions/reg_orsha/map.shtml Мапа ды кароткія зьвесткі]{{ref-ru}}
* [http://vlib.by/PRIDVINIE-1/ORSHA.htm Праект «Прыдзьвіньне» — Аршанскі раён — Гісторыя, прырода, вядомыя ўраджэнцы краю]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Аршанскі раён}}
{{Віцебская вобласьць}}
[[Катэгорыя:Аршанскі раён| ]]
ambgphyuijbdhmqretf1d3686fxxizq
Рым
0
5932
2663928
2663400
2026-04-03T16:11:14Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Rome?oldid=1345250355
2663928
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Рым
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Рыму
|Назва на мове краіны = Roma
|Код мовы назвы краіны = it
|Краіна = Італія
|Герб = Insigne Romanum coronatum.svg
|Сьцяг = Flag_of_Rome.svg
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 21 красавіка 753 да н. э.
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былыя назвы =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка = Мэр
|Кіраўнік =
|Плошча = 1285.2
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 2746594
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2025
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас =
|Летні час =
|Тэлефонны код = 06
|Паштовы індэкс = 00100
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява = Colosseo 2020.jpg
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 41
|Шырата хвілінаў = 54
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата паўшар’е = усходняе
|Даўгата градусаў = 12
|Даўгата хвілінаў = 30
|Даўгата сэкундаў =
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 =
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт = http://www.comune.roma.it/
}}
'''Рым''' ({{мова-it|Roma}}) — сталіца [[Італія|Італіі]], самы вялікі й самы густанаселены горад у краіне, а таксама камуна, з больш за 2,7 мільёну жыхароў на канец 2025 году і плошчай у 1285 км². Горад разьмешчаны ў цэнтральна-заходняй частцы [[Апэнінскі паўвостраў|італьянскага паўвострава]], на рацэ [[Тыбр]] у рэгіёне [[Ляцыё]]. Гісторыя Рыму ахоплівае дзьве з паловай тысячы гадоў. Горад быў сталіцай [[Рымскае каралеўства|Рымскага каралеўства]], [[Рымская рэспубліка|Рымскай рэспублікі]] й [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]], якая была дамінуючай сілай у [[Заходняя Эўропа|Заходняй Эўропе]] й землях [[Міжземнамор’е|Міжземнамор’я]] больш за семсот год з [[I стагодзьдзе да н. э.|I стагодзьдзя да нашай эры]] да [[VII стагодзьдзе|VII стагодзьдзя нашай эры]]. З I стагодзьдзя нашай эры Рым быў рэзыдэнцыяй [[папства]], а пасьля сканчэньня [[Бізантыйская імпэрыя|бізантыйскага]] панаваньня, у [[VIII стагодзьдзе|VIII стагодзьдзі]] ён стаў сталіцай [[Папская дзяржава|Папскай дзяржавы]], і працягваў існаваць у такім статусе да 1870 году. У 1871 годзе Рым стаў сталіцай [[Каралеўства Італія|Каралеўства Італіі]], якая 1946 годзе пераўтварылася ў [[Італія|Італьянскую Рэспубліку]].
Пасьля сярэднявечча, Рым знаходзіўся пад уладай папаў, як то [[Аляксандар VI]] і [[Леў X]], які ператварыў горад у адзін з буйных цэнтраў італьянскага [[Адраджэньне|Адраджэньня]], разам з [[Флярэнцыя]]й<ref>[https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o «Rome, city, Italy»]. Columbia Encyclopedia (6th ed.). 2009.</ref>. Сучасны выгляд [[Базыліка Сьвятога Пятра|Базыліка Сьвятога Пятра]] атрымала ў тыя часы, а [[Сыкстынская капэля]] была расьпісаная [[Мікелянджэлё]]. Вядомыя мастакі й архітэктары, як то [[Даната Брамантэ|Брамантэ]], [[Джаваньні Лярэнца Бэрніні|Бэрніні]] й [[Рафаэль]] пражывалі некаторы час у Рыме, спрыяючы разьвіцьцю стыляў рэнесанса й [[барока]].
У 2007 годзе Рым увайшоў у сьпіс 11 самых наведвальных гарадоў у сьвеце, быў трэцім самым наведвальным у [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскім Зьвязе]], і самым папулярным горадам Італіі<ref>Bremner, Caroline (12 December 2008). [https://web.archive.org/web/20100111043452/http://www.euromonitor.com/_Euromonitor_Internationals_Top_City_Destinations_Ranking «Euromonitor International’s Top City Destinations Ranking»]. Euromonitor International.</ref>. Горад зьяўляецца вельмі прывабным месцам у эканамічным пляне з пункту гледжаньня рэпутацыі й актываў<ref>[http://www.citymayors.com/marketing/city-brands.html «European city brands»]. City Mayors. 28 August 2008.</ref>. Ягоны гістарычны цэнтар уключаны [[ЮНЭСКО]] ў [[Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО|Сьпіс сусьветнай спадчыны]]<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/91 «Historic Centre of Rome, the Properties of the Holy See in that City Enjoying Extraterritorial Rights and San Paolo Fuori le Mura»]. UNESCO World Heritage Center.</ref>. Помнікі й музэі, як то музэі [[Ватыкан]]а й [[Калізэй]] знаходзяцца сярод 50 сусьветных найбольш наведвальных турыстычных месцаў<ref>[https://web.archive.org/web/20091002073926/http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html «Itv News | The 50 Most Visited Places in The World»]. Itvnews.tv.</ref>. У Рыме прайшлі ў 1960 годзе [[Летнія Алімпійскія гульні 1960 году|летнія Алімпійскія гульні]]. Горад удзельнічаў у барацьбе за права правядзеньня [[Летнія Алімпійскія гульні 2020 году|летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150202013021/http://www.2020roma.it/ «Comitato Roma 2020»]. 2020roma.it.</ref>.
У межах Рыму месьціцца незалежная дзяржава [[Ватыкан]] — сядзіба [[Каталіцкая Царква|Каталіцкай Царквы]].
== Гісторыя ==
=== Старажытны Рым ===
Першыя паселішчы на месцы сучаснага Рыму зьявіліся задоўга да традыцыйнай даты заснаваньня горада.
==== Царскі пэрыяд ====
[[Файл:Plan Rome- Servische Muur.png|значак|зьлева|Плян Рыму з абазначэньнем [[Сэрвіюсава сьцяна|Сэрвіюсавай сьцяны]] чырвонай лініяй.]]
Згодна з самай распаўсюджанай легендай, браты [[Ромул]] і [[Рэм]], народжаныя ад прадстаўніцы роду цароў Альба-Лёнга [[Рэя Сыльвія|Рэі Сыльвіі]] й бога [[Марс (міталёгія)|Марса]], вырасьлі на беразе [[Тыбр]]а. Аднавіўшы на троне Альба-Лёнга законнага кіраўніка — свайго дзеда [[Нумітор]]а, Ромул і Рэм вярнуліся да Тыбру для стварэньня калёніі. Паміж братамі ўзьнікла сварка, Ромул забіў Рэма й заснаваў умацаванае паселішча на [[Палятын]]е. У [[I стагодзьдзе да н. э.|I стагодзьдзі да н. э.]] было вылічана некалькі дат стварэньня Рыму, найбольш вядомая зь якіх — [[753 да н. э.|753 год да н. э.]]
Ромул ёсьць першым царом Рыма. Усяго традыцыя называе 7 цароў. Цар [[Сэрвіюс Туліюс]] традыцыйна называецца будаўніком вядомай [[Сэрвіюсава сьцяна|Сэрвіюсавай сьцяны]]. Падчас царскай эпохі ў Рыме зьявіліся першыя храмы, у тым ліку [[Храм Вэсты]] й [[Храм Януса]]. Паводле зьвестак гісторыка [[Тытус Лівіюс|Тытуса Лівіюса]] Сэрвіюс Туліюс падчас першага перапісу налічыў у Рыме 80 тысячаў грамадзян.
==== Рэспубліканскі лад ====
Доўгі час горад быў абмежаваны Сэрвіюсавай сьцяной, якая зьяўлялася ня столькі фізычнай, колькі сакральнай мяжой горада, для абазначэньня мяжы Рыму выкарыстоўваўся тэрмін [[памэрыюм]]. Па меры пашырэньня Рымскай дзяржавы былі пракладзеныя дарогі, якія спачатку зьвязалі Рым з калёніямі ў [[Італія|Італіі]], а затым і з аддаленымі правінцыямі.
Цэнтральнай плошчай Рыму стала даліна паміж Палятынам і [[Квірыналь|Квірыналем]], вядомая як [[Рымскі форум|Форум]]. Адсюль разыходзіліся важнейшыя вуліцы: [[via sacra]], якая вяла да галоўнай сьвятыні Рыму — [[храм Юпітэра Капіталійскага|храму Юпітэра Капіталійскага]]. Паралельна ёй, ля падножжа Палятына, праходзіла [[via nova]] і іншыя вулачкі. Іншай важнай плошчай унутры горада быў рынак жывёлы ў Тыбры — [[Бычыны форум]], які разьмяшчаўся ў самай ажыўленай гандлёвай частцы горада. Па суседзтве, але па-за сьценамі горада, ляжаў рынак агародніны.
[[Файл:Servian Wall.JPG|значак|зьлева|[[Сэрвіюсава сьцяна]] ля сучаснай станцыі [[Тэрміні]].]]
Колькасьць храмаў рэспубліканскага Рыму даказвае глыбокую рэлігійнасьць рымскага народа, у кожнай частцы горада можна, на падставе далёка няпоўнага паданьня, налічыць некалькі буйных сьвяцілішчаў. Таксама ў горадзе знаходзіўся храм старажытнай трыяды Цэрэс, Лібэр і Лібэра ({{мова-la|Ceres, Liber, Libera|скарочана}}), пабудаваны, паводле паданьня, у [[496 да н. э.|496 годзе да н. э.]]
У эпоху рэспублікі практычны розум рымляніна быў накіраваны больш за ўсё на павелічэньне й карыснае разьмяшчэньне [[капітал]]у. Адсюль шарока выкарыстоўвалася пабудова сьпехам, з найбольш таннага матэрыялу й у магчыма большую колькасьць паверхаў. Такі характар будаўніцтва быў прычынай сталых скаргаў насельніцтва на прыгнёт кватэрнай платы, нездавальняючага стану горада ў санітарным і эстэтычным стаўленьні й страшэнай дарагоўлі месцаў пад пабудовы. Палітычная ўлада не давала месца рэформам у гэтым кірунку. У апошнія смутныя гады рэспублікі большасьці грамадзянам было, прытым, не да паляпшэньня ўмоваў гарадзкога жыцьця, не да пабудовы новых грамадзкіх будынкаў і нават не да падтрыманьня старых.
З ростам і пашырэньнем Рымскай дзяржавы назіралася паступовае зьмяненьне самога горада, які быў ужо сталіцай вялікай імпэрыі. Пашырэньне памераў [[Люцыюс Карнэліюс Сула|Люцыюсам Карнэліюсам Сулам]] і ўзьвядзеньне новых пабудоваў [[Гнэй Пампэй|Гнэем Пампэем]] папярэднічалі дзейнасьці [[Гай Юліюс Цэзар|Цэзара]] й [[Актавіян Аўгуст|Аўгуста]]. Цэлыя мястэчкі, што ўзьніклі ля Тыбра, на [[Марсава поле (Рым)|Марсавым полі]], за porta Capena, па [[Апіева дарога|Апіевай дарозе]], неабходна было зрабіць юрыдычна часткай горада, у склад якога яны фактычна ўваходзілі. Толькі такім шляхам можна было стварыць людзкія ўмовы дзя жыцьця ў цэнтры горада, адцягнуць жыцьцё на ўскраіны й падаць больш прастору для грамадзкіх будынкаў у цэнтры.
==== Імпэрскія часы ====
[[Файл:Pantheon (Rome) - Right side and front.jpg|значак|зьлева|Пантэон.]]
[[Гай Юліюс Цэзар]] узьвёў новы будынак сэната й заклаў новую калясальную базыліку на заходнім баку форуму, названай ягоным імём. Яму ж належыць ідэя стварэньня новай тэрыторыю для грамадзкіх будынкаў на [[Марсава поле (Рым)|Марсавым полі]] й злучэньня, побач пабудоваў грамадзкага й рэлігійнага характару, стары горад ля форума з новым горадам на Марсавым полі. Першая з гэтых ідэяў знайшла свой выраз у пабудове портыка для галасаваньняў на Марсавым полі ({{мова-la|Saepta Julia|скарочана}}), другая — у стварэньні штучных плошчаў ({{мова-la|Fora|скарочана}}), якія, у сутнасьці, зьяўляліся нічым іншым, як дварамі вакол цэнтральнага храма. Першай зь іх быў [[форум Цэзара|форум Юліюса Цэзара]] з [[храм Вэнэры-Прамаці|храмам Вэнэры-Прамаці]] Юліюсаў. Поўнае ажыцьцяўленьне плянаў Цэзара знайшлі сваё месца толькі пры Аўгусьце, які стварыў новы горад чатырнаццаці кварталаў. Рым з гэтага часу згубіў свой характар ўмацаванага горада, прастора ўсярэдзіне [[Сэрвіюсава сьцяна|Сэрвіюсавай сьцяны]] была канчаткова забудавана, а ў межы горада ўвайшлі прадмесьця.
На Рымскім форуме, акрамя рэстаўрацыі й перабудовы храмаў, [[курыя Юліюса|курыі]] й [[Юліюсава базыліка|Юліюсавай базылікі]], Аўгусту належыць пабудова [[храм Цэзару|храма Цэзару]] й новага цэнтра палітычнага жыцьця Рыма, якая перайшла на форум і засяродзілася вакол новай народнай трыбуны, новых [[ростра]]ў. Каля форуму Цэзара паўстаў [[форум Аўгуста]], а паблізу ад яго разьмясьціўся [[Храм Марса-Мсьціўца]], чым быў зроблены новы крок да злучэньня цэнтра з Марсавым полем. Быў таксама пабудаваны захаваўшыся да нашых дзён [[Пантэон (Рым)|Пантэон]].
[[Файл:Forum Romanum Rom.jpg|значак|Руіны рымскага Форума.]]
У часы кіраваньня імпэратара [[Нэрон]]а ў Рыме адбыўся «[[Вялікі пажар у Рыме|вялікі пажар]]». Горад цалкам быў адбудаваны, на гэты раз больш прыгожа. Шэраг мераў паліцэйскага характару зьмяніў выгляд вуліц. Новыя дамы мелі больш прыстойны выгляд: адной зь мераў [[Вэспасіян]]а было абавязковае забесьпячэньне кожнага дома [[портык]]ам, дзякуючы чаму вуліцы атрымлівалі выгляд крытых галерэяў. Свабоднай прасторай пасьля пажару [[Флявіюсы]] скарысталіся для сваіх манумэнтальных пабудоваў. У даліне паміж [[Палятын]]ам і [[Эсквілін]]ам паўстаў [[Калізэй]], вакол яго — шэраг пабудоваў службовага характару.
Дзейнасьць першых імпэратаў бліскучым чынам скончыў [[Траян]], ён канчаткова зьвязаў шэраг імпэратарскіх плошчаў з Марсавым полем калясальнай плошчай ({{мова-la|Forum Traianum|скарочана}}). Галоўным стварэньнем [[Адрыян]]а быў [[Храм Вэнэры і Ромы|Храм Вэнэры й Ромы]] на Вэліі, узьвядзеньнем якога было скончана ператварэньне цэнтральнай частцы горада ў шэраг бліскучых пабудоваў, якія злучалі форум з Марсавым полем з аднаго боку й з плошчай ля Калізэя — зь іншай. За [[Тыбр]]ам Адрыян пабудаваў сабе маўзалей, які існуе па сёньня ў выглядзе [[Крэпасьць сьвятога Анёла|крэпасьці сьв. Анёла]], там жа паўстаў у гэтыя часы й новы цырк. Імпэратары вялі актыўнае будаўніцтва грандыёзных [[тэрма]]ў.
Пазьней будаўніцтва новых будынкаў значна замарудзілася з-за складанага становішча [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]]. У канцы [[III стагодзьдзе|III стагодзьдзя]] былі ўзьведзены новыя ўмацаваньні, вядомыя як [[сьцяна Аўрэліяна]]. Яны ахоплівалі ўвесь парослы горад зь ягонай затыбраўскай часткай. Яны супадалі з мытнай лініяй і збольшага зь мяжой [[памэрыюм]]а, але ў многіх выпадках у межы сьценя былі ўведзеныя й грабніцы. У [[IV стагодзьдзе|IV стагодзьдзі]] пачынаецца будаўніцтва хрысьціянскіх храмаў. Складаны для горада час наступіў у [[V стагодзьдзе|V стагодзьдзі]]. У 410 годзе Рым узяў і разрабаваў правадыр [[вэстготы|вэстготаў]] [[Алярых]], у 455 годзе горад жорстка разрабавалі [[вандалы]].
=== Сярэднявечча ===
[[Файл:Палатин.Акведук Клавдия.jpg|значак|зьлева|Плятын. Кляўдыюсаў аквэдук.]]
У 476 годзе [[Адаакр]] скінуў апошняга заходне-рымскага імпэратара, але хутка ў сваю чаргу саступіў месца [[остготы|остготу]] [[Тэадорых]]у, панаваньне якога адзначылася пачаткам шырокай рэстаўратарскай дзейнасьцю ў горадзе. Падчас вайны [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыі]] супраць остготаў у 536—552 гадох Рым шэсьць разоў падвяргаўся аблозе й пераходзіў з рук у рукі. Пры гэтым остгоцкія цары, і ў асаблівасьці [[Татыла-Бадвіла|Татыла]], бралі шматлікіх закладнікаў зь ліку жыхароў Рыму, што прывяло да зьнішчэньня самых шляхетных фаміліяў і паменшыла насельніцтва Рыму да 30—40 тысяч чалавек. На працягу наступных двух стагодзьдзяў, калі значная частка Італіі была адрынутая ад Бізантыі [[лянгабарды|лянгабардамі]], папы сталі гуляць значную ролю ў сьвецкіх справах гораду пры намінальным падпарадкаваньні слабой Бізантыі, то бок [[равэнскі экзарх|равэнскаму экзарху]].
Не зважаючы на тое, што імпэратары працягвалі даглядаць асобныя будынкі, але зь цягам часу большасьць грамадзкіх будынкаў павольна пачала разбурацца. Разбурэньню будынкаў спадарожнічала выкраданьне зь іх упрыгожваньняў з [[бронза|бронзы]], [[мармур]]у й іншага каштоўнага матэрыялу. З узвышэньнем ролі папаў усё большую ролю ў горадзе пачала гуляць [[Базыліка Сьвятога Пятра|базыліка Сьвятога Пятра]] й цэнтар гораду павольна перамясьціўся на [[Ватыканскі пагорак]], вакол якога ўжо пры папу [[Леў IV|Ляву IV]] ўзводзяцца новыя абарончыя збудаваньні.
Старыя будынкі бесьперашкодна руйнаваліся, захоўваліся толькі тыя, у якіх знайшлі сабе прытулак хрысьціянскія цэрквы або фэадальныя крэпасьці. Гэтак [[маўзалей Адрыяна]], разьмешчаны побач з Ватыканскім пагоркам, яшчэ пры пабудове муроў Аўрэліянам стаў невялікай крэпасьцю, а з часам ператварыўся ў непрыступны папскі замак Сьвятога Анёла.
=== Раньняя сучасная гісторыя ===
[[Файл:0 Castel et pont Sant'Angelo (1).JPG|значак|[[Замак Сьвятога Анёла]], які спачатку служыў маўзалеем Адрыяна й быў пабудаваны ў 134 годзе, потым радыкальна быў зьменены ў Сярэднявеччы й эпоху Адраджэньня.]]
У 1418 годзе [[Канстанцкі сабор]] урэгуляваў [[Заходні раскол]], тады ж быў абраны папа [[Мартын V]]{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Гэта дало Рыму стагодзьдзе спакою, што азнаменавала пачатак [[Адраджэньне|Адраджэньня]]{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Ад таго часу да першай паловы XVI стагодзьдзя панаваньне папаў атрымала назву стагодзьдзем [[Леў X|Лява X]], бо кожны зь іх прыкладаў намаганьні ў падтрыманьні й павелічэньні велічы й прыгажосьці Рыму й падтрымцы мастацтваў{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. У гэтыя гады цэнтар італьянскага Адраджэньня перамясьціўся з [[Флярэнцыя|Флярэнцыі]] ў Рым. У гэты час былі створаныя велічныя творы, як то пабудаваная новая базыліка Сьвятога Пятра, [[Сыкстынская капэля]] й [[Сыкстаў мост]], то бок першы мост, узьведзены праз [[Тыбр]] з антычных часоў, але й на рымскіх падмурках. Дзеля ажыцьцяўленьня гэтых праектаў папы прыцягнулі найлепшых мастакоў свайго часу, у тым ліку [[Мікелянджэлё]], [[П’етра Пэруджына]], [[Рафаэль|Рафаэля]], [[Дамэніка Гірляндаё]], [[Люка Сыньярэльлі|Люку Сыньярэльлі]], [[Сандра Батычэльлі]] й [[Козыма Расэльлі|Козыму Расэльлі]].
[[Файл:Fontana della Barcaccia restaurata, guardando verso Piazza Mignanelli.jpg|значак|зьлева|Фантан [[Баркачча]] быў пабудаваны [[Джаваньні Лярэнца Бэрніні|Джаваньні Лярэнцам Бэрніні]] ў 1629 годзе.]]
Гэты час быў таксама вядомы карумпаванасьцю папаў, бо многія папы мелі пазашлюбных дзяцей ды займаліся [[нэпатызм]]ам і [[сыманія]]й. У тым ліку праз такія паводзіны папаў і іхныя велізарныя выдаткі на будаўнічыя праекты часткова сталіся чыньнікам пачатку [[Рэфармацыя|Рэфармацыі]], якая ў сваю чаргу выклікала [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыю]]. Пры раскошных і багатых папах Рым ператварыўся ў цэнтар мастацтва, паэзіі, музыкі, літаратуры, адукацыі й культуры. Рым здолеў канкураваць зь іншымі буйнымі эўрапейскімі гарадамі таго часу з пункту гледжаньня багацьця, велічы, мастацтва, адукацыі й архітэктуры. Эпоха Адраджэньня кардынальна зьмяніла аблічча места, з такімі творамі, як то ''[[П’ета (Мікелянджэлё)|П’ета]]'' Мікелянджэлё й фрэскі [[апартамэнты Борджыі|апартамэнтаў Борджыі]]. Рым дасягнуў найвышэйшага пункту пышнасьці за папам [[Юліюс II|Юліюсам II]] і ягонымі пераемнікамі Ляве X і [[Клімэнт VII|Клімэнце VII]], якія таксама былі прадстаўнікамі фаміліі [[Мэдычы]]. За гэты дваццацігадовы час Рым стаў адным з найвялікшых цэнтраў мастацтва ў сьвеце. Старая базыліка Сьвятога Пятра, пабудаваная імпэратарам [[Канстантын I Вялікі|Канстантынам Вялікім]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.newadvent.org/cathen/13369b.htm|загаловак=Basilica of St. Peter|выдавецтва=New Advent|назва праекту=Catholic Encyclopedia|дата публікацыі=01.02.1912|копія=https://web.archive.org/web/20100110133607/http://www.newadvent.org/cathen/13369b.htm|дата копіі=10.01.2010}}</ref>, якая да таго часу знаходзілася ў паўзьнішчаным стане, была зьнесена, і пачалося будаўніцтва новай. У горадзе працавалі такія мастакі, як то Гірляндаё, Пэруджына, Батычэльлі й [[Даната Брамантэ|Брамантэ]], якія пабудавалі храм [[Сан-П’етра-ін-Манторыё]] й сплянавалі грандыёзны праект па рэканструкцыі Ватыкану. Рафаэль, які ў Рыме стаў адным з самых вядомых мастакоў Італіі, стварыў фрэскі ў [[віла Фарнэзына|віле Фарнэзына]], там, што на сёньня вядома як [[станцы Рафаэля]], а таксама напісаў іншыя вядомыя карціны. Мікелянджэлё пачаў упрыгожваньне столі Сыкстынскай капэлі й выляпіў знакамітую статую [[Майсей|Майсея]] для магілы Юліюса II.
[[Файл:Lingelbach, Johannes - Carneval in Rom - c. 1650-1651.jpg|значак|Карнавал у Рыме на карціне 1650 году.]]
Квітнела й эканоміка места. Тут працавалі некалькі тасканскіх банкіраў, у тым ліку [[Агастына Кіджы]], які быў сябрам Рафаэля й мэцэнатам мастацтваў. Перад сваёй раньняй сьмерцю Рафаэль таксама ўпершыню спрыяў захаваньню старажытных руінаў. [[Вайна Каньяцкай лігі]] сталася прычынай першага рабаваньня гораду за больш чым пяцьсот гадоў з моманту папярэдняга разрабаваньня, гэтак у 1527 годзе ляндскнехты імпэратара [[Карл V (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)|Карла V]] разрабавалі горад, што паклала канец залатому веку Адраджэньня ў Рыме{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}.
Пачынаючы з [[Трыдэнцкі сабор|Трыдэнцкага сабору]] 1545 году, [[Каталіцкая Царква]] пачала Контрарэфармацыю ў адказ на Рэфармацыю, якое паставіла пад пытаньне духоўныя практыкі царквы й ейныя дзяржаўныя справы. Гэтая страта даверу прывяла да значных зрухаў улады ў бок ад Царквы{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Пры папах [[Піюс IV|Піюсу IV]] да [[Сыкст V|Сыксту V]] Рым стаў цэнтрам рэфармаванага каталіцтва, быўшы сьведкам будаўніцтва новых помнікаў, якія ўслаўлялі папства{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|23}}. Папы й кардыналы XVII і пачатку XVIII стагодзьдзяў працягнулі рух, узбагаціўшы гарадзкі ляндшафт барочнымі будынкамі{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|23}}. Гэта была чарговая эпоха росквіту кумаўства, бо новыя арыстакратычныя сем’і абараняліся папамі, якія будавалі велізарныя барочныя будынкі для сваіх сваякоў{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|23}}. У эпоху [[Эпоха Асьветніцтва|Асьветніцтва]] новыя ідэі апанавалі й Рым, у выніку чаго папы пачалі падтрымліваць археалягічныя дасьледаваньні й паляпшаць дабрабыт людзей{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Але ня ўсё ішло добра для Царквы падчас Контрарэфармацыі. Былі няўдачы ў спробах зацьвердзіць уладу папы, прыкметным прыкладам чаго ёсьць 1773 год, калі сьвецкія ўлады змусілі папу [[Клімэнт XIV|Клімэнта XIV]] забараніць дзейнасьць ордэна [[езуіты|езуітаў]]{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}.
=== Сучаснасьць ===
[[Файл:Breccia di Porta Pia Ademollo.jpg|значак|зьлева|[[Бэрсальеры]] прасочваюцца ў Рым у час апошняй фазы [[Рысарджымэнта|аб’яднаньня Італіі]]. Карціна [[Карлё Адэмольлё]].]]
Панаваньне папаў было перапыненая нядоўгачасовай [[Рымская рэспубліка (1798—1799)|Рымскай рэспублікай]], якая існавала з 1798 па 1799 гады й была створана пад уплывам [[Француская рэвалюцыя|Францускай рэвалюцыі]]. Папская дзяржава была адноўленая ў чэрвені 1800 году, але ў час узвышэньня [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] Рым быў далучаны як дэпартамэнт да Францускай імпэрыі. Спачатку ён уваходзіў у склад Тыбрскага дэпартамэнту, а потым да Рымскага дэпартамэнту. Па зрынаньня Напалеона Папская дзяржава зноў была адноўленая згодна з пастановай [[Венскі кангрэс|Венскага кангрэса]] 1814 году. У 1849 годзе, калі амаль усю Эўропу ахапілі [[Вясна народаў|рэвалюцыі]], была абвешчаная другая Рымская рэспубліка. Дзьве найбольш уплывовыя фігуры аб’яднаньня Італіі, [[Джузэпэ Мадзыні]] й [[Джузэпэ Гарыбальдзі]], змагаліся за гэтую часовую рэспубліку.
Пасьля таго, як астатняя частка Італіі была аб’яднаная ў [[Каралеўства Італія]] ў 1861 годзе з часовай сталіцай у Флярэнцыі, Рым стаў галоўнай мэтай новай краіны. У тым жа годзе Рым быў абвешчаны сталіцай Італіі, не зважаваючы на тое, што ён усё яшчэ быў пад уладай папы. У 1860-х гадах апошнія часткі Папскай дзяржавы знаходзіліся пад абаронай [[Францыя|Францыі]], дзякуючы замежнай палітыцы [[Напалеон III Банапарт|Напалеона III]]. Францускія войскі былі разьмешчаныя ў рэгіёне, каб абараніць дзяржаву папы, але праз пачатак [[Франка-пруская вайна|Франка-прускай вайны]] ў 1870 годзе яны былі вымушаныя сысьці. У выніку італьянскія войскі здолелі захапіць Рым, увайшоўшы ў горад праз пралом ля Порты-Пія. Папа [[Піюс IX]] абвесьціў сябе вязьнем у [[Ватыкан]]е. У 1871 годзе сталіца Італіі была ўжо канчаткова перанесеная з Флярэнцыі ў Рым<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm|загаловак=Pope Pius IX|выдавецтва=New Advent|назва праекту=Catholic Encyclopedia|дата публікацыі=1911|копія=https://web.archive.org/web/20170308223209/http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm|дата копіі=08.03.2017}}</ref>. У 1870 годзе насельніцтва гораду складала 212 тысяч чалавек, але ўжо ў 1920 годзе колькасьць жыхароў павялічылася да 660 тысяч чалавек. Значная частка жыла па-за межамі гарадзкіх муроў на поўнач ад места й за Тыбрам у раёне Ватыкану.
[[Файл:Bombardamento di Roma.gif|значак|Бамбаваньні Рыму ў 1943 годзе.]]
Неўзабаве па [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайне]], у канцы 1922 году, у Рыме пачаўся ўздым італьянскага [[фашызм]]у на чале з [[Бэніта Мусаліні]], які ачоліў марш на горад. Да 1926 году ён скасаваў дэмакратыю, абвесьціўшы новую Італьянскую імпэрыю й аб’яднаўшы ўласныя высілкі з [[Нацысцкая Нямеччына|нацысцкай Нямеччынай]] у 1938 годзе. Мусаліні ўчыніў вялікую перабудову часткі цэнтральнага гораду, каб узбудаваць шырокія праспэкты й пляцы, якія мусілі былі ўслаўляць фашыстоўскі рэжым і адрадзіць ды праславіць клясычны Рым<ref>{{кніга|аўтар=Cederna, Antonio|загаловак=Mussolini urbanista|месца=Bari|выдавецтва=Laterza|старонкі=passim}}</ref>. У міжваенны час назіраўся хуткі рост насельніцтва гораду, якое перавысіла адзін мільён жыхароў неўзабаве пасьля 1930 году. Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], дзякуючы мастацкім скарбніцам і знаходжаньню тут Ватыкану, Рым у значнай ступені пазьбег трагічнага лёсу іншых эўрапейскіх гарадоў. Аднак 19 ліпеня 1943 году раён Сан-Лярэнца быў бамбаваны хаўрусьнікамі [[Антыгітлераўская кааліцыя|антыгітлераўскай кааліцыі]], у выніку чаго загінула блізу 3 тысячаў чалавек, а яшчэ 11 тысяч было паранена, зь якіх 1500 памерлі пазьней<ref>{{навіна|аўтар=Baily, Virginia|спасылка=https://www.theguardian.com/books/2015/jul/25/liberation-of-rome-italian-imagination|загаловак=How the Nazi occupation of Rome has gripped Italy’s cultural imagination|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=25.07.2015}}</ref>. Мусаліні быў арыштаваны 25 ліпеня 1943 году. У дзень падпісаньня італьянскага перамір’я, 8 верасьня 1943 году, горад быў акупаваны немцамі. Бамбаваньні антынямецкіх сілаў працягваліся ўсьцяж 1943 году й трывалі частку 1944 году. Рым быў вызвалены 4 чэрвеня 1944 году.
Па вайне італьянскі эканамічны цуд прывёў да рэканструкцыі й мадэрнізацыі Рыму ў 1950-х і пачатку 1960-х гадоў. У гэты час ён стаў горадам моды, дзе ў знакамітай студыі Чынэчыта здымаліся такія папулярныя клясычныя фільмы, як то ''«[[Бэн-Гур (фільм, 1959)|Бэн-Гур]]»'', ''«[[Кама градзешы (фільм, 1951)|Кама градзешы]]»'', ''«[[Рымскія вакацыі]]»'' й ''«[[Салодкае жыцьцё]]»''. Тэндэнцыя да росту насельніцтва цягнулася да сярэдзіны 1980-х гадоў, а на піку ў камуне пражывала больш за 2,8 мільёнаў чалавек. Пасьля гэтага насельніцтва павольна пачало скарачацца, бо людзі пачалі перасяляцца ў найбліжэйшыя прадмесьці.
== Геаграфія ==
[[Файл:Satellite view of Rome 2001.jpg|значак|Здымак Рыму з спадарожніка.]]
Рым месьціцца ў рэгіёне [[Ляцыё]] ў цэнтральнай Італіі на рацэ [[Тыбр]]. Першапачатковае пасяленьне было створана на пагорках, якія стаялі ля броду праз раку, які ёсьць адзіным натуральным пераходам праз раку ў гэтым раёне. Горад быў пабудаваны на сямі пагорках: [[Авэнтын]], [[Цэліё]], [[Капітоліюм]], [[Эсквілін]], [[Палятын]], [[Квірыналь]] і [[Віміналь]]. Праз сучасны Рым працякае таксама іншая рака [[Аньенэ]], якая ўпадае ў Тыбр на поўнач ад гістарычнага цэнтра горада.
Нягледзячы на тое, што цэнтар горада месьціцца ў 24 кілямэтрах ад унутранага [[Тырэнскае мора|Тырэнскага мора]], тэрыторыя горада з часам пашыралася й горад дарос да берага, дзе зараз у паўднёва-заходняй частцы горада месьціца раён [[Остыя]]. Вышыня цэнтральнай частцы гораду вагаецца ад 13 да 139 мэтраў над узроўнем мора<ref>Ravaglioli, Armando (1997) (in Italian). «''Roma anno 2750 ab Urbe condita''». Rome: Tascabili Economici Newton. {{ISBN|88-8183-670-X}}.</ref>. Сучасны горад займае агульную плошчу ў 1 285 км², маўчы ў сваёй мяжы вялікую колькасьць зялёных зонаў.
=== Паркі й сады ===
[[Файл:Rome-VillaBorghese-TempleEsculape.jpg|значак|зьлева|Храм Асклепія ў садах вілы Баргезе.]]
Грамадзкія паркі й прыродныя запаведнікі займаюць вялікую плошчу Рыму, а горад мае адную з найбуйнейшых плошчаў зялёных насаджэньняў сярод эўрапейскіх сталіцаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.romaperkyoto.org/index.php?option=com_content&task=view&id=35&Itemid=52|загаловак=Green Areas|выдавецтва=RomaPerKyoto.org|копія=https://web.archive.org/web/20080204030918/http://www.romaperkyoto.org/index.php?option=com_content&task=view&id=35&Itemid=52|дата копіі=04.02.2008}}</ref>. Найбольш адметнай часткай гэтай зялёнай прасторы ёсьць вялікая колькасьць вілаў і ляндшафтных садоў, створаных італьянскай арыстакратыяй. Хоць большасьць паркаў вакол вілаў былі зьнішчаныя падчас будаўнічага буму канца XIX стагодзьдзя, некаторыя зь іх захаваліся. Сярод іх вылучаюцца [[віла Баргезэ]], [[віла Ада]] й [[віла Дорыя Памфілі]]. Віла Дорыя Памфілі месьціцца на захад ад узгорка Джаніколё й займае блізу 1,8 км². Віла Ск’яра стаіць на ўзгорку. У раёне Трастэвэрэ знаходзіцца Батанічны сад. Стары рымскі іпадром ёсьць яшчэ адной вялікай зялёнай зонай, але на ёй замала дрэваў, аднак адсюль адкрываецца добры від на Палятын і Ружовы сад. Непадалёк месьціцца [[віла Чэлімантана]] з бухматымі дрэвамі, а побач зь ёй растуць сады, якія атачаюць тэрмы Каракалы. Сад вілы Баргезэ ёсьць адной з самых знаных вялікіх зялёных зонаў у Рыме, сярод зацененых сьцежак якой знаходзяцца знакамітыя мастацкія галерэі. З садоў [[Пінча]] й [[віла Мэдычы|вілы Мэдычы]] адкрываецца від на П’яццу дэль Паполё й [[Гішпанская лесьвіца|Гішпанскую лесьвіцу]]. Прыкметны хваёвы лес маецца ў Кастэльфузана недалёк ад Остыі. У Рыме таксама маецца шэраг рэгіянальных паркаў значна больш позьняга паходжаньня, у тым ліку рэгіянальны парк Пінэта й рэгіянальны парк Апіевай дарогі. Ёсьць таксама запаведнікі ў Марчыльяна й Тэнута-дзі-Кастэльпарцыяна.
=== Клімат ===
Рым мае [[міжземнаморскі клімат]] паводле [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|кліматычнай клясыфікацыі Кёпэна]]<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/ World Map of Köppen−Geiger Climate Classification].</ref>, што характэрна для міжземнаморскага ўзьбярэжжа Італіі. Вясна й восень мяккая. Па стане на жнівень, максымальная сутачная [[тэмпэратура]] часта перавышае {{ГЦэ|30}}. Традыцыйна, шматлікія кампаніі прывыклі да закрыцьця ў жніўня, бо рымляне ў гэты час наведваюць курорты. У апошнія гады, аднак, у адказ на рост турызму й зьмяненьне звычак працы, горад застаецца адкрытымі на працягу ўсяго лета. Сярэдняя максымальная тэмпэратура ў студзені складае каля {{ГЦэ|12,9|сп}}, а ў сьпякотныя пэрыяды яна можа быць вышэйшай, але мінімумы меншыя за нуль не зьяўляюцца рэдкасьцю да гэтага сэзону. [[Сьнегапад]]ы могуць паўстаць у зімовыя месяцы, але гэтая зьява назіраецца рэдка<ref>[https://web.archive.org/web/20130727130551/http://www.meteo-net.it/articoli/storiconeve.aspx «Storia della neve a Roma»]. meteo-net.it</ref>.
Летні сэзон доўжыцца каля 6 месяцаў, з траўня па кастрычнік. Два месяцы, красавік і лістапад, зьяўляюцца пераходнымі, у гэты пэрыяд тэмпэратура зрэдку бывае вышэй за {{ГЦэ|20|сп}}. Сьнежань, студзень, люты й сакавік зьяўляюцца халоднымі месяцамі, зь сярэдняй тэмпэратурай у {{ГЦэ|13,1|сп}}. Сярэдняя адносная вільготнасьць складае 74,8%.
{{Кліматычная інфармацыя
| Назва_ў_родным_склоне = Рыму
| Крыніца = [http://clima.meteoam.it/AtlanteClimatico/pdf/(239)Roma%20Ciampino.pdf Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare]
<!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур -->
| Студзень_абс_макс = | Студзень_макс = 11.9 | Студзень_мін = 3.1 | Студзень_абс_мін =
| Люты_абс_макс = | Люты_макс = 13.0 | Люты_мін = 3.5 | Люты_абс_мін =
| Сакавік_абс_макс = | Сакавік_макс = 15.2 | Сакавік_мін = 5.2 | Сакавік_абс_мін =
| Красавік_абс_макс = | Красавік_макс = 17.7 | Красавік_мін = 7.5 | Красавік_абс_мін =
| Травень_абс_макс = | Травень_макс = 22.8 | Травень_мін = 11.6 | Травень_абс_мін =
| Чэрвень_абс_макс = | Чэрвень_макс = 26.9 | Чэрвень_мін = 15.3 | Чэрвень_абс_мін =
| Ліпень_абс_макс = | Ліпень_макс = 30.3 | Ліпень_мін = 18.0 | Ліпень_абс_мін =
| Жнівень_абс_макс = | Жнівень_макс = 30.6 | Жнівень_мін = 18.3 | Жнівень_абс_мін =
| Верасень_абс_макс = | Верасень_макс = 26.5 | Верасень_мін = 15.2 | Верасень_абс_мін =
| Кастрычнік_абс_макс = | Кастрычнік_макс = 21.4 | Кастрычнік_мін = 11.3 | Кастрычнік_абс_мін =
| Лістапад_абс_макс = | Лістапад_макс = 15.9 | Лістапад_мін = 6.9 | Лістапад_абс_мін =
| Сьнежань_абс_макс = | Сьнежань_макс = 12.6 | Сьнежань_мін = 4.2 | Сьнежань_абс_мін =
| Год_абс_макс = | Год_макс = 20.4 | Год_мін = 10.0 | Год_абс_мін =
<!-- сярэдняя тэмпэратура -->
| Студзень_сяр = 7.5
| Люты_сяр = 8.2
| Сакавік_сяр = 10.2
| Красавік_сяр = 12.6
| Травень_сяр = 17.2
| Чэрвень_сяр = 21.1
| Ліпень_сяр = 24.1
| Жнівень_сяр = 24.5
| Верасень_сяр = 20.8
| Кастрычнік_сяр = 16.4
| Лістапад_сяр = 11.4
| Сьнежань_сяр = 8.4
| Год_сяр = 15.2
<!-- тэмпэратура вады -->
| Студзень_вады =
| Люты_вады =
| Сакавік_вады =
| Красавік_вады =
| Травень_вады =
| Чэрвень_вады =
| Ліпень_вады =
| Жнівень_вады =
| Верасень_вады =
| Кастрычнік_вады =
| Лістапад_вады =
| Сьнежань_вады =
| Год_вада =
<!-- колькасьць ападкаў -->
| Студзень_ападкі = 66.9
| Люты_ападкі = 73.3
| Сакавік_ападкі = 57.8
| Красавік_ападкі = 80.5
| Травень_ападкі = 52.8
| Чэрвень_ападкі = 34.0
| Ліпень_ападкі = 19.2
| Жнівень_ападкі = 36.8
| Верасень_ападкі = 73.3
| Кастрычнік_ападкі = 113.3
| Лістапад_ападкі = 115.4
| Сьнежань_ападкі = 81.0
| Год_ападкі = 804.3
<!-- вільготнасьць -->
| Студзень_вільготнасьць =
| Люты_вільготнасьць =
| Сакавік_вільготнасьць =
| Красавік_вільготнасьць =
| Травень_вільготнасьць =
| Чэрвень_вільготнасьць =
| Ліпень_вільготнасьць =
| Жнівень_вільготнасьць =
| Верасень_вільготнасьць =
| Кастрычнік_вільготнасьць =
| Лістапад_вільготнасьць =
| Сьнежань_вільготнасьць =
| Год_вільготнасьць =
}}
== Насельніцтва ==
Да 550 году да н. э. Рым быў другім паводле велічыні горадам Італіі пасьля Тараса (сучасны [[Таранта]]) на паўвостраве [[Салентына]]<ref>{{кніга|імя=Heady|прозьвішча=Delpak|загаловак=Travelling Guide To Amazing City of Rome in Italy|выдавецтва=Barnes & Noble Press|isbn=9798855613827}}</ref>. Ягоная плошча складала блізу 285 га, а насельніцтва ацэньвалася ў 35 тысяч чалавек. Іншыя крыніцы сьведчаць аб тым, што з 600 па 500 гады да н. э. насельніцтва складала крыху менш за 100 тысяч чалавек<ref>{{кніга|аўтар=Gregory S. Aldrete|спасылка=https://books.google.com/books?id=vL2ntMk7j-4C&pg=PA78|загаловак=Floods of the Tiber in Ancient Rome|выдавецтва=JHU Press|isbn=978-0-8018-8405-4}}</ref>. Калі ў 509 годзе да н. э. была заснаваная [[Рымская рэспубліка]], перапіс насельніцтва зафіксаваў 130 тысяч чалавек<ref name="Ward">{{артыкул|аўтар=Ward, Lorne H.|загаловак=Roman Population, Territory, Tribe, City, and Army Size from the Republic's Founding to the Veientane War, 509 B.C.-400 B.C.|выданьне=The American Journal of Philology|том=111|нумар=1|старонкі=5—39|год=1990|DOI=10.2307/295257}}</ref>. Тэрыторыя дзяржавы на той час улучала сам горад і найбліжэйшыя навакольлі. Іншыя крыніцы сьведчаць, што ў 500 годзе да н. э. насельніцтва сягала 150 тысяч чалавек. Да 150 году да н. э. яно ўжо перавышала 300 тысяч чалавек<ref name="Ward"/><ref>{{кніга|аўтар=P.M.G. Harris|спасылка=https://books.google.com/books?id=fHtvowE9bt8C&pg=PA168|загаловак=The History of Human Populations: Forms of growth and decline|выдавецтва=Greenwood Publishing|год=2001|isbn=978-0-275-97131-1}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Herreros, Francisco|загаловак=Size and Virtue|выданьне=European Journal of Political Theory|том=6|нумар=4|старонкі=463—482|год=2007|DOI=10.1177/1474885107080651}}</ref><ref>{{кніга|аўтар=Paul Bairoch|спасылка=https://books.google.com/books?id=Cg7JYZO_nEMC&pg=PA81|загаловак=Cities and Economic Development: From the Dawn of History to the Present|выдавецтва=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-03466-9}}</ref>.
[[Файл:Roma Plan.jpg|значак|Мапа Старажытнага Рыму.]]
Памер места ў часы імпэратара [[Актавіян Аўгуст|Аўгуста]] застаецца прадметам здагадак, пры гэтым ацэнкі, якія палягаюць на статыстычных паказьніках датычных збожжа, здольнасьцяў аквэдука, межах гораду, шчыльнасьці насельніцтва і ягоных перапісах ды здагадках аб колькасьці жанчынаў, дзяцей і рабоў, пра якіх не паведамлялася, даюць вельмі шырокі дыяпазон. Гісторык Глен Сторы ацэньвае колькасьць жыхароў у 450 тысяч чалавек, Ўітні Оўтс прытрымліваецца ліку ў 1,2 мільёнаў чалавек, а Нэвіл Морлі дае прыблізную ацэнку ў 800 тысяч чалавек ды выключае ранейшыя меркаваньні аб наяўнасьці 2 мільёнаў жыхароў<ref>{{кніга|аўтар=Duiker, William; Spielvogel, Jackson|спасылка=https://archive.org/details/worldhistoryto1500duik/page/149|загаловак=World History|выдавецтва=Wadsworth|isbn=978-0-534-57168-9}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Storey, Glenn R.|загаловак=The population of ancient Rome|выданьне=Antiquity|том=71|нумар=274|старонкі=966—978|год=1997|DOI=10.1017/s0003598x00085859}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Oates, Whitney J.|загаловак=The Population of Rome|выданьне=Classical Philology|том=29|нумар=2|старонкі=101—116|год=1934|DOI=10.1086/361701}}</ref>. Ацэнкі насельніцтва Рыму да і па зьнікненьні [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]] таксама розьняцца. Шкода, якая была зробленая ў час рабаваньняў, магла быць пераацэненая. Насельніцтва ўжо пачало скарачацца з канца IV стагодзьдзя, але прыкладна ў сярэдзіне V стагодзьдзя, здаецца, Рым працягваў заставацца найбольш густанаселеным горадам дзьвюх частак імпэрыі<ref>Jones, Arnold HM (1966). «The Decline of the Ancient World». Lonmans, Green and Co. Ltd. London.</ref>. На думку Рыхарда Краўтгаймэра, у 400 годзе колькасьць насельніцтва складала блізу 800 тысяч чалавек, а да 452 году яна скарацілася да 500 тысяч, а ў 500 годзе, мажліва, лік жыхароў не перавышаў 100 тысячаў. Пасьля [[Гоцкія войны 535—552 гадоў|Гоцкіх войнаў 535—552 гадоў]] насельніцтва магло часова скараціцца да 30 тысяч чалавек. Падчас пантыфікату папы [[Грыгорыюс I (папа рымскі)|Грыгорыюса I]], то бок у пэрыяд 590—604 гадоў, колькасьць жыхароў магло дасягнуць 90 тысяч чалавек, павялічыўшыся за кошт мігрантаў<ref>Krautheimer, Richard (2000). «Rome, Profile of a City, 312–1308». — С. 65. — ISBN 0-691-04961-0.</ref>. Бэрнард Лэнкан ацэньвае колькасьць у 500 тысяч чалавек на падставе колькасьці людзей, зарэгістраваных як асобы, якія мелі права на атрыманьне хлеба, алею і віна, а падчас рэформы 419 году колькасьць зьнізілася да 120 тысяч чалавек<ref>Lancon, Bernard (2001). «Rome in Late Antiquity». — С. 14. — ISBN 0-415-92976-8.</ref>. Насельніцтва Рыму скарацілася да менш чым 50 тысяч чалавек у раньнім [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]], пачынаючы з 700 году. Колькасьць жыхароў не павялічвалася да пачатку [[Адраджэньне|Адраджэньня]]<ref>Llewellyn, P. (1993). «Rome in the Dark Ages». London. — С. 97.</ref>.
Калі ў 1870 годзе Рым быў анэксаваны [[Каралеўства Італія|Каралеўствам Італіі]], насельніцтва гораду складала блізу 225 тысяч чалавек. Напярэдадні [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] гэтая лічба павялічылася да 600 тысяч чалавек. Рост насельніцтва працягваўся і па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], чаму спрыяў паваенны эканамічны бум. Будаўнічы бум таксама прывёў да разбудовы шматлікіх прадмесьцяў у 1950-х і 1960-х гадах. Насельніцтва ўласна Рыму на лістапад 2025 году сягала {{Лік|2747395}} чалавек, што рабіла яго самым густанаселеным горадам краіны. Таксама гэта паставіла яго на трэці радок паводле колькасьці насельніцтва ў [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскім Зьвязе]]. Поруч з прадмесьцямі колькасьць жыхароў перавышала 4 мільёны чалавек.
=== Мова ===
[[Файл:Nove-bone.jpg|значак|зьлева|Рэклямны банэр на [[рымскі дыялект|мясцовым дыялекце]] на станцыі [[Рымскі мэтрапалітэн|Рымскага мэтрапалітэну]].]]
Гістарычны ўнёсак Рыму ў разьвіцьцё моваў у сусьветным маштабе надзвычай значны. У выніку працэсу раманізацыі народы [[Італія|Італіі]], [[Галія|Галіі]], [[Пірэнэйскі паўвостраў|Пірэнэйскага паўвострава]] і [[Дакія|Дакіі]] распрацавалі мовы, якія беспасярэдне паходзяць ад [[лацінская мова|лацінскай мовы]] і былі распаўсюджаныя на вялізарныя абшары сьвету праз культурны ўплыў, калянізацыю і міграцыю. Іншыя мовы, у тым ліку [[беларуская мова|беларуская]], запазычылі вялікую колькасьць словаў і выразаў мовы Рыму. Рымскае, або лацінскае, [[лацінскае пісьмо|пісьмо]] ўважаецца за найбольш шырока ўжываную сыстэму пісьма ў сьвеце, якой карыстаецца найбольшая колькасьць моваў сьвету<ref>{{кніга|аўтар=Ostler, N.|загаловак=Ad Infinitum: A Biography of Latin|месца=London|выдавецтва=HarperCollins|год=2007|isbn=978-0-8027-1679-8}}</ref>. Мае старадаўнюю лацінскую традыцыю пісьма і беларуская мова.
Сярэднявечны [[рымскі дыялект]] належыў да паўднёвай групы італьянскіх дыялектаў і таму быў значна бліжэйшы да [[нэапалітанская мова|нэапалітанскай мовы]], чым да флярэнтыйскай<ref name="sie">{{спасылка|спасылка=http://online.unistrasi.it/Avvisi/Laparlataromana.pdf|загаловак=La Parlata romana|выдавецтва=Università per stranieri di Siena|копія=https://web.archive.org/web/20150206110011/http://online.unistrasi.it/Avvisi/Laparlataromana.pdf|дата копіі=06.02.2015}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.treccani.it/vocabolario/romanesco/|загаловак=Romanesco|выдавецтва=Treccani|копія=https://web.archive.org/web/20150206113504/http://www.treccani.it/vocabolario/romanesco/|дата копіі=06.02.2015}}</ref>. Тыповым прыкладам рымскай гаворкі таго часу ёсьць ''«[[Жыцьцё Кола дзі Рыенцы]]»'', напісаная ананімным рымлянінам у XIV стагодзьдзі<ref name="sie"/>. Пачынаючы з XVI стагодзьдзя, рымскі дыялект усё мацней трапляў пад уплыў тасканскага дыялекту, ад якога паходзіць сучасная [[італьянская мова]]. Гэта пачалося ў часы панаваньня двух папаў з роду [[Мэдычы|Мэдычаў]], як то [[Леў X|Лява X]] і [[Клімэнт VII|Клімэнта VII]], а таксама па разрабаваньні Рыму ў 1527 годзе. Гэта выклікала масавую іміграцыю сюды людзей з [[Таскана|Тасканы]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.treccani.it/enciclopedia/italiano-di-roma_(Enciclopedia_dell'Italiano)/|загаловак=Italiano di Roma|выдавецтва=Treccani}}</ref><ref name="dia">{{спасылка|спасылка=http://www.treccani.it/enciclopedia/dialetti_(Enciclopedia_dell'Italiano)/|загаловак=Dialetti|выдавецтва=Treccani}}</ref>. Такім чынам, сучасная рымская гаворка мае граматыку і карані, якія істотна адрозьніваюцца ад іншых дыялектаў Цэнтральнай Італіі<ref name="dia"/>.
=== Рэлігія ===
[[Файл:San Giovanni in Laterano 2021.jpg|значак|Фасад [[Лятэранская катэдра|базылікі Сьвятога Яна Лятэранскага]], якая была пабудаваная ў 324 годзе і некалькі разоў была перабудаваная.]]
Як і ва ўсёй Італіі, у Рыме пераважае [[хрысьціянства]], і горад цягам стагодзьдзяў быў важным цэнтрам рэлігіі і пілігрымак ад часоў старажытнай рымскай рэлігіі, а пазьней як месца, дзе месьціцца [[Ватыкан]] і засядае папа. Да прыходу хрысьціянаў у Рым галоўнай рэлігіяй гораду ў эпоху клясычнай антычнасьці была гэтак званая [[рэлігія Старажытнага Рыму]]. Першымі багамі, якіх рымляне лічылі сьвятымі, былі [[Юпітэр (міталёгія)|Юпітэр]], найбольш шанаваны, і [[Марс (міталёгія)|Марс]], бог вайны, а таксама паводле традыцыі бацька двух заснавальнікаў Рыму, як то [[Ромул]]а і Рэма. Ушаноўваліся таксама іншыя боствы, як то [[Вэста]] і [[Мінэрва]]. Рым быў цэнтрам і некалькіх містычных культаў, як прыклад [[Мітраізм|мітраізм]]у. Пазьней, пасьля таго як [[Пётар (апостал)|Сьвяты Пётар]] і [[Павал (апостал)|Сьвяты Павал]] зазналі ў горадзе пакутніцкую сьмерць і пачалі зьяўляюцца першыя хрысьціяне, Рым сам стаў хрысьціянскім. У 313 годзе была ўзьведзеная старая [[базыліка Сьвятога Пятра]]. Не зважаючы на некаторыя перапынкі, як то [[Авіньёнскі палон папаў]], Рым усьцяж стагодзьдзяў застаецца сэрцам [[Каталіцкая Царква|Каталіцкай Царквы]] і цэнтрам, дзе засядае біскуп Рыму, вядомы як [[папа]].
[[Файл:Santa Maria Maggiore Front.JPG|значак|зьлева|[[Санта-Марыя-Маджорэ]].]]
Нават з улікам таго, што ў Рыме месьціцца Ватыкан і базыліка Сьвятога Пятра, галоўнай катэдрай места ўважаецца [[Лятэранская катэдра|базыліка Сьвятога Яна Лятэранскага]], разьмешчаная на паўднёвым усходзе ад цэнтру Рыму. Агулам у горадзе налічваецца блізу 900 цэркваў. Акрамя самой катэдры, варта адзначыць базыліку [[Санта-Марыя-Маджорэ]], [[Базыліка Сьвятога Паўла за мурамі|базыліку Сьвятога Паўла за мурамі]], [[базыліка Сьвятога Клімэнта|базыліку Сьвятога Клімэнта]], царкву [[Сан-Карлё альле Кватра Фантанэ]] і [[Іль-Джэзу|царкву сьвятогаа імя Ісуса]]. Пад горадам знаходзяцца таксама старажытныя рымскія катакомбы. У Рыме ёсьць шматлікія вельмі важныя рэлігійныя навучальныя ўстановы, як то [[Папскі Лятэранскі ўнівэрсытэт]], [[Папскі біблейскі інстытут]], [[Папскі Грыгарыянскі ўнівэрсытэт]] і [[Папскі ўсходні інстытут]]. Тэрыторыя Ватыкану ёсьць часткай [[Ватыканскі ўзгорак|Ватыканскага ўзгорка]] і прылеглых былых Ватыканскіх палёў, дзе былі пабудаваныя базыліка Сьвятога Пятра, [[Апостальскі палац]], [[Сыкстынская капэля]] і музэі, а таксама розныя іншыя пабудовы. Да 1929 года гэтая тэрыторыя была часткай рымскай акругі Борга. У той час гэты комплекс быў аддзелены ад места, знаходзячыся на заходнім беразе [[Тыбр]]у, а гэтая мясцовасьць была рымскім прадмесьцем, абароненым мурамі [[Леў IV (папа рымскі)|Лява IV]], а пазьней пашыранымі цяперашнімі ўмацавальнымі сьценамі [[Павал III (папа рымскі)|Паўла III]], [[Піюс IV|Піюса IV]] і [[Урбан VIII|Урбана VIII]]. Калі рыхтаваўся [[Лятэранскія пагадненьні|Лятэранскі дагавор]] 1929 году, які заклаў пачатак існаваньня дзяржавы Ватыкану, на межы прапанаванай тэрыторыі паўплываў той факт, што значная ейная частка была амаль аточаная гэтым контурам.
Рым ёсьць важным месцам хрысьціянскіх пілігрымак з часоў [[Сярэднявечча]]. Людзі з усяго хрысьціянскага сьвету наведваюць Ватыкан, які знаходзіцца ў межах гораду Рыму, рэзыдэнцыі папства. Акрамя кароткіх часоў незалежнасьці ў Сярэднявеччы, Рым захоўваў свой статус папскай сталіцы і сьвятога гораду цягам стагодзьдзяў, нават калі папы ненадоўга пераехалі ў [[Авіньён]], дзе засядалі з 1309 па 1377 гады. Каталікі лічаць, што Ватыкан ёсьць месцам апошняга спачыну Сьвятога Пятра. Паломніцтва ў Рым можа ўлучаць наведваньне многіх месцаў, як у Ватыкане, гэтак і ў самым Рыме. Папулярным месцам наведнікаў ёсьць [[Пілатава лесьвіца]], якая згодна з хрысьціянскай традыцыяй, утрымлівае прыступкі перавезеныя зь [[Ерусалім]]у. Па іх калісьці ішоў [[Ісус Хрыстос]] у час свайго пакутніцкага шляху на суд<ref>{{навіна|аўтар=Moore, Malcolm|спасылка=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1554541/Steps-Jesus-walked-to-trial-restored-to-glory.html|загаловак=Steps Jesus walked to trial restored to glory|выдавец=The Telegraph|дата публікацыі=13.06.2007|копія=https://web.archive.org/web/20200430054419/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1554541/Steps-Jesus-walked-to-trial-restored-to-glory.html|дата копіі=30.04.2020}}</ref>.
Акрамя таго, у Рыме месьціцца мноства [[будызм|будыйскіх]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://fondoambiente.it/eventi/tempo-al-tempio-monastero-buddhista-hua-yi-si|загаловак=Tempo Al Tempio. Monastero Buddhista Hua Yi Si — Evento FAI|выдавецтва=fondoambiente.it|копія=https://web.archive.org/web/20241007113012/https://fondoambiente.it/eventi/tempo-al-tempio-monastero-buddhista-hua-yi-si|дата копіі=07.10.2024}}</ref> храмаў, а таксама мноства рымскіх сучасных паганскіх храмаў<ref>{{спасылка|аўтар=Petrocelli, Leonardo|спасылка=https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/video/video/1415466/culto-e-cultura-nel-segno-della-dea-sorge-a-taranto-il-tempio-di-minerva.html|загаловак=Culto e cultura nel segno della dea: sorge a Taranto il tempio di Minerva|выдавецтва=www.lagazzettadelmezzogiorno.it|дата публікацыі=11.08.2023|копія=https://web.archive.org/web/20241007101752/https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/video/video/1415466/culto-e-cultura-nel-segno-della-dea-sorge-a-taranto-il-tempio-di-minerva.html|дата копіі=07.10.2024}}</ref>, якія належаць да [[Асацыяцыя традыцыйных пабожных абрадаў|Асацыяцыі традыцыйных пабожных абрадаў]]. Ад канца [[Рымская рэспубліка|Рымскай рэспублікі]] Рым таксама ёсьць цэнтрам габрэйскай супольнасьці. Галоўнай сьвятыняй юдэяў ёсьць [[Вялікая сынагога (Рым)|Вялікая сынагога]].
== Адукацыя ==
* [[Рымскі ўнівэрсытэт Ля-Сапіенца]] ({{мова-it|Sapienza Universita di Roma}}) (заснаваны 1303)
* [[Папскі ўнівэрсытэт Сьвятога Тамаша Аквінскага]] ({{мова-la|Pontificia Universitas Studiorum a Sancto Thoma Aquinate in Urbe}}) (заснаваны 1580)
== Эканоміка ==
Як сталіца Італіі, Рым ёсьць местам, дзе разьмяшчаюцца ўсе асноўныя інстытуты краіны, у тым ліку рэзыдэнцыя прэзыдэнта краіны, урад, парлямэнт, а таксама галоўныя судовыя органы й дыпляматычныя прадстаўніцтвы іншых краінаў. У Рыме месьцяцца шмат міжнародных установаў, у прыватнасьці культурных і навуковых, як то Амэрыканскі інстытут, Брытанская школа, Француская акадэмія, Скандынаўскія інстытуты й Нямецкі археалягічны інстытут. Ёсьць таксама адмысловыя ўстановы [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў]], як то [[Харчовая і сельскагаспадарчая арганізацыя ААН|Харчовая й сельскагаспадарчая арганізацыя ААН]]. У Рыме таксама знаходзяцца буйныя міжнародныя й сусьветныя палітычныя і культурніцкія арганізацыі, як то [[Міжнародны фонд сельскагаспадарчага разьвіцьця]], [[Сусьветная харчовая праграма]], [[Абарончы каледж НАТО]] й [[Міжнародны цэнтар па вывучэньні захаваньня і рэстаўрацыі культурных каштоўнасьцей|Міжнародны цэнтар па вывучэньні захаваньня й рэстаўрацыі культурных каштоўнасьцей]].
[[Файл:Palazzo Eni (Rome) in 2021.05.jpg|значак|Штаб-кватэра кампаніі [[Eni]], аднаго з нафтавых і газавых гігантаў сьвету.]]
Згодна з дасьледаваньнем гарадоў сьвету Рым ёсьць горадам клясы Бэта+<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2018t.html|загаловак=The World According to GaWC 2020|выдавецтва=www.lboro.ac.uk|копія=https://web.archive.org/web/20170503165246/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2016t.html|дата копіі=03.05.2017}}</ref>. У 2024 годзе горад займаў 31-е месца ў глябальным індэксе гарадоў, другое месца ў Італіі пасьля [[Мілян]]у<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.kearney.com/service/global-business-policy-council/gcr/2024-full-report|загаловак=Resurgent in a world at risk 2024 Global Cities Report|выдавецтва=kearney.com|копія=https://web.archive.org/web/20140417135221/http://www.atkearney.com/research-studies/global-cities-index/full-report|дата копіі=17.04.2014}}</ref>. З ВУП у 2005 годзе ў памеры 94,376 мільярда эўра<ref name="rapporto2006">{{спасылка|спасылка=http://www.censis.it/277/372/5732/5766/5783/5784/content.asp|загаловак=Rapporto Censis 2006|выдавецтва=Censis.it|копія=https://web.archive.org/web/20080418003612/http://www.censis.it/277/372/5732/5766/5783/5784/content.ASP|дата копіі=18.04.2008}}</ref>, горад вырабляе 6,7% нацыянальнага ВУП, то бок найбольшы паказьнік, чым у любым іншым асобным горадам краіны, а ўзровень беспрацоўя, які зьнізіўся з 11,1% да 6,5% у час з 2001 па 2005 гады, цяпер ёсьць адным з найніжэйшых сярод усіх сталіцаў [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскага Зьвязу]]<ref name="rapporto2006" />. Эканоміка Рыму павялічваецца блізу 4,4% штогод й працягвае расьці больш высокімі тэмпамі ў параўнаньні зь любым іншым горадам у астатняй частцы краіны<ref name="rapporto2006" />. Гэта азначае, што калі б Рым быў аобнай краінай, ён быў бы 52-й найбагацейшай краінай у сьвеце паводле ВУП, які блізкі да памеру ВУП [[Эгіпет|Эгіпту]]. У 2003 годзе ВУП на душу насельніцтва ў Рыме складаў {{Лік|29153}} эўра, што ўважаецца за другі паказьнік у Італіі пасьля Міляну й складае больш за 134,1% ад сярэдняга ВУП на душу насельніцтва па ЭЗ<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.observatoribarcelona.org/eng/Indicadors.php?IdentificadorTema=1&Identificador=11|загаловак=Observatoribarcelona.org|копія=https://web.archive.org/web/20070806145437/http://www.observatoribarcelona.org/eng/Indicadors.php?IdentificadorTema=1&Identificador=11|дата копіі=06.08.2007}}</ref>. Пры гэтым сярэдні прыбытак работнікаў у месьце ставіць горад на 9-ы радок у краіны, складаючы {{Лік|24509}} эўра<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.ilsole24ore.com/speciali/redditi_comuni_08/|загаловак=La classifica dei redditi nei comuni capoluogo di provincia|выдавецтва=Il Sole 24 ORE|копія=https://web.archive.org/web/20110512174557/http://www.ilsole24ore.com/speciali/redditi_comuni_08/|дата копіі=12.05.2011}}</ref>. У глябальным маштабе працаўнікі ў Рыме атрымлівалі 30-ю паводле велічыні заработную плату ў 2009 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.citymayors.com/economics/richest_cities.html|загаловак=World’s richest cities in 2009|выдавецтва=City Mayors|дата публікацыі=22.08.2009|копія=https://web.archive.org/web/20100612160130/http://www.citymayors.com/economics/richest_cities.html|дата копіі=12.06.2010}}</ref>. У 2023 годзе ВУП Рыму складаў 240,73 мільярдаў даляраў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3|загаловак=Global city GDP 2011|выдавецтва=Brookings Institution|копія=https://web.archive.org/web/20130605135349/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3|дата копіі=05.06.2013}}</ref>.
[[Файл:Sede BNL Roma.jpg|значак|зьлева|Адзін зь бізнэсовых цэнтраў Рыму.]]
Не зважаючы на тое, што эканоміка Рыму характарызуецца адсутнасьцю цяжкай прамысловасьці й у ёй у значнай ступені дамінуе [[сфэра паслугаў]], [[інфармацыйныя тэхналёгіі]], аэракасьмічная прамысловасьць, абарона, [[сувязь (тэхніка)|тэлекамунікацыі]], стартапы, робяцца дасьледаваньні, будаўніцтва й камэрцыйная дзейнасьць, а таксама [[турызм]], што надае месту дынаміку. З больш чым 50 мільёнамі пасажыраў у 2025 годзе, рымскі [[Рым-Ф’юмічына|міжнародны аэрапорт імя Леанарда да Вінчы]], таксама вядомы як Ф’юмічына, ёсьць найбуйнейшым і найбольш загружаным у Італіі, а таксама адным з гіганцкіх эўрапейскіх хабаў. Акрамя таго, у горадзе месьцяцца сядзібы пераважнай большасьці найбуйнейшых італьянскіх кампаніяў, а таксама штаб-кватэры трох з 100 найбуйнейшых кампаніяў сьвету, як то [[Enel]], [[Eni]] й [[Telecom Italia]]<ref>{{навіна|аўтар=DeCarlo, Scott|спасылка=https://www.forbes.com/2006/03/29/06f2k_worlds-largest-public-companies_land.html|загаловак=The World’s 2000 Largest Public Companies|выдавец=Forbes|дата публікацыі=30.03.2006|копія=https://web.archive.org/web/20070113092755/http://www.forbes.com/2006/03/29/06f2k_worlds-largest-public-companies_land.html|дата копіі=13.01.2007}}</ref>. Унівэрсытэты, нацыянальнае радыё й тэлебачаньне, а таксама кінаіндустрыя Рыму таксама фармуюць ладную частку эканомікі места. Рым ёсьць цэнтрам італьянскай кінаіндустрыі дзякуючы студыі [[Чынэчыта]], якая працуе з 1930-х гадоў. Горад таксама ёсьць цэнтрам банкаўскай і страхавой справы, а таксама электроннай, энэргетычнай, транспартнай і аэракасьмічнай прамысловасьці.
=== Турызм ===
[[Файл:The Spanish Steps, Rome (47509253002).jpg|значак|[[Гішпанская лесьвіца]].]]
Рым сёньня ёсьць адным з найважнейшых турыстычных цэнтраў сьвету дзякуючы незьлічонай колькасьці археалягічных і мастацкіх скарбаў, а таксама прывабнасьць сваіх унікальных традыцыяў, прыгажосьці панарамных відаў і велічы цудоўных паркаў. Сярод найбольш значных музэяў вылучаюцца [[Капіталійскія музэі]], [[Ватыканскія музэі]] й [[Галерэя Баргезэ]]. Таксама прыцягваюць увагу турыстаў аквэдукі, фантаны, цэрквы, палацы, гістарычныя будынкі, помнікі і руіны [[Рымскі форум|Рымскага форуму]] й [[катакомбы]]. Рым стаіць на трэцім радку паводле наведвальнасьці ў ЭЗ пасьля [[Лёндан]]у й [[Парыж]]у, прымаючы ў сярэднім 7—10 мільёнаў турыстаў штогод. [[Калізэй]] (4 мільёны турыстаў) і Ватыканскія музэі (4,2 мільёнаў турыстаў) разьмяшчаюцца 39-м і 37-м (адпаведна) месцах паводле наведвальнасьці сярод розных аб’ектаў у сьвеце, паводле дасьледаваньня 2000-х гадоў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html|загаловак=The 50 Most Visited Places in The World|выдавецтва=itvnews.tv|дата публікацыі=02.10.2009|копія=https://web.archive.org/web/20091002073926/http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html|дата копіі=02.10.2009}}</ref>. Італьянская сталіца ёсьць буйным археалягічным цэнтрам і адным з галоўных цэнтраў археалягічных дасьледаваньняў у сьвеце. У горадзе разьмешчаныя шматлікія культурныя й дасьледчыя інстытуты, як то Амэрыканская акадэмія ў Рыме<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.romanculture.org/index.php?page=airc-hc-rome-program-in-archaeology-and-classical-studies|загаловак=AIRC-HC Program in Archaeology, Classics, and Mediterranean Culture|выдавецтва=Romanculture.org|копія=https://web.archive.org/web/20100329144605/http://www.romanculture.org/index.php?page=airc-hc-rome-program-in-archaeology-and-classical-studies|дата копіі=29.03.2010}}</ref> й Швэдзкі інстытут у Рыме<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.isvroma.it/public/EN/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=%20|загаловак=Isvroma.it|выдавецтва=Isvroma.it|копія=https://web.archive.org/web/20080418182423/http://www.isvroma.it/public/EN/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=%20|дата копіі=18.04.2008}}</ref>. У Рыме мноства старажытных помнікаў, у тым ліку Рымскі форум, [[Траянаў рынак]], [[Траянаў форум]]<ref>{{артыкул|спасылка=http://www.archaeology.org/9801/abstracts/trajan.html|загаловак=Trajan's Glorious Forum|выданьне=Archaeology|том=51|нумар=1|год=02.1998|копія=https://web.archive.org/web/20100216035602/http://www.archaeology.org/9801/abstracts/trajan.html|дата копіі=16.02.2010}}</ref>, Калізэй і [[Пантэон (Рым)|Пантэон]], і гэта толькі невялікая частка зь іх. Калізэй, мажліва, вылучаецца як адзін з самых знакавых археалягічных помнікаў Рыму, які ўважаецца за цуда сьвету<ref name=brewers>Evans, I. H. (1975). «Brewer’s Dictionary of Phrase and Fable». Centenary edition Fourth impression (corrected). London: Cassell. — С. 1163.</ref><ref>{{кніга|аўтар=Miller, Francis Trevelyan; Wilson, Woodrow; Taft, William Howard Taft; Roosevelt, Theodore|спасылка=http://catalog.hathitrust.org/api/volumes/oclc/1538646.html|загаловак=America, the Land We Love|выдавецтва=W. T. Blaine|год=1915}}</ref>.
[[Файл:Vatican Museums Spiral Staircase 2012.jpg|значак|зьлева|Сходы ў адным з будынкаў [[Ватыканскія музэі|Ватыканскіх музэяў]].]]
Рым зьмяшчае велізарную калекцыю твораў мастацтва, скульптураў, фантанаў, мазаік, фрэсак і карцінаў розных часоў. Упершыню Рым стаў буйным мастацкім цэнтрам у часы [[Старажытны Рым|Старажытнага Рыму]], з такімі важнымі формамі рымскага мастацтва, як то архітэктура, жывапіс, скульптура й мазаіка. Мэталаапрацоўка, біцьцё манэтаў і апрацоўка каштоўных камянёў, разьба на слановай косьці, выраб фігурак з шкла, кераміка й ілюстрацыі да кніг лічацца «другароднымі» формамі рымскага мастацтва<ref>{{артыкул|аўтар=Toynbee, J.M.C.|загаловак=Roman Art|выданьне=The Classical Review|том=21|нумар=3|старонкі=439—442|год=12.1971|DOI=10.1017/S0009840X00221331}}</ref>. Пазьней горад стаў буйным цэнтрам мастацтва эпохі [[Адраджэньне|Адраджэньня]], бо папы вылучалі велізарныя сумы грошай на будаўніцтва грандыёзных базылікаў, палацаў, пляцаў і грамадзкіх будынкаў агулам. Рым стаў адным з буйных цэнтраў мастацтва эпохі Адраджэньня ў Эўропе поруч з [[Флярэнцыя]]й і мог параўнацца зь іншымі буйнымі гарадамі й культурнымі цэнтрамі, як то Парыжам і [[Вэнэцыя]]й. Некаторыя з найвялікшых мастакоў таго часу працавалі ў Рыме, як то [[Мікелянджэлё]], [[Рафаэль]], [[Даната Брамантэ]], [[Сандра Батычэльлі]], [[Дамэніка Гірляндаё]], [[П’ера дэльля Франчэска]], [[П’етра Пэруджына]], [[Козыма Расэльлі]], [[Джэнтыле да Фабрыяна]], [[Бэата Анджэліка]], [[Леон Батыста Альбэрці]], [[Джаваньні Батыста Пэньні]], [[Джуліё Рамана]], [[Роса Фіярэнтына]], [[Франчэска Парміджаніна]], [[Бэрнарда Расэліна]], [[Бэноцца Гацолі]], [[Пізанэльлё]] ды іншыя. У канцы XVIII і пачатку XIX стагодзьдзя Рыму быў адным з цэнтраў Гранд-тура, калі заможныя маладыя эўрапейскія шляхцічы наведвалі горад, каб спазнаць старажытнарымскую культуру, мастацтва, філязофію й архітэктуру. Рым прымаў вялікую колькасьць мастакоў нэаклясыцызму й [[ракако]], сярод якіх былі [[Джаваньні Паолё Паніні]] й [[Бэрнарда Бэлёта]].
== Транспарт ==
Рым месьціцца ў цэнтры радыяльнай сеткі дарог, якія прыблізна паўтараюць лініі старажытнарымскіх дарог, што пачыналіся на [[Капітоліюм|Капіталійскім узгорку]] й злучалі Рым з усёй імпэрыяй. Сёньня цэнтар Рыму аточаны колцавай дарогай, якая праходзіць прыкладна ў 10 км ад Капітоліюму.
[[Файл:Aeroporto di Roma-Fiumicino in 2021.03.jpg|значак|Міжнародны аэрапорт імя Леанарда да Вінчы.]]
Дзякуючы свайму разьмяшчэньню ў цэнтры Апэнінскага паўвострава, Рым ёсьць галоўным чыгуначным вузлом цэнтральнай часткі краіны. Галоўны чыгуначны вакзал Рыму, вядомы як [[Тэрміні]], ёсьць адным з найбуйнейшых чыгуначных вакзалаў у Эўропе й самым загружаным у Італіі, празь які штодня праязджаюць блізу 400 тысяч пасажыраў. Другі паводле велічыні вакзал у горадзе, [[Рома-Тыбуртына]], быў пераабсталяваны ў хуткасны чыгуначны вакзал<ref>{{спасылка|спасылка=http://eurostar-av.trenitalia.com/it/progetto/stazioni_rinnovate/roma_tiburtina.html|загаловак=Roma Tiburtina|выдавецтва=Eurostar Italia Alta Velocità|копія=https://web.archive.org/web/20061203063001/http://eurostar-av.trenitalia.com/it/progetto/stazioni_rinnovate/roma_tiburtina.html|дата копіі=03.12.2006}}</ref>. Акрамя частых дзённых хуткасных цягнікоў, якія злучаюць места з усімі буйнымі італьянскімі гарадамі, з Рыму штовечар адыходзяць цягнікі на [[Сыцылія|Сыцылію]], а таксама начныя цягнікі рушаць у [[Мюнхэн]] і [[Вена|Вену]]. Рым абслугоўваецца трыма аэрапортамі. [[Рым-Ф’юмічына|Міжнародны аэрапорт імя Леанарда да Вінчы]] ўважаецца за галоўны аэрапорт краіны. Ён месьціцца ў суседнім месьце [[Ф’юмічына]] на паўднёвым захадзе ад Рыму. У 2024 годзе ён абслужыў больш за 49 мільёнаў пасажыраў, што зрабіла яго самым загружаным аэрапортам у Італіі. Стары рымскі аэрапорт [[Рым-Чампіна|Чампіна]] сумесна выкарыстоўваецца як цывільнай авіяцыяй, гэтак і вайскоўцамі. Ён знаходзіцца побач зь мястэчкам [[Чампіна]] на паўднёвы ўсход ад Рыму. Трэці аэрапорт [[Рым-Урбэ|Урбэ]] гэта невялікі аэрапорт зь нізкай інтэнсіўнасьцю руху, разьмешчаны прыкладна за 6 км на поўнач ад цэнтру гораду. Ён абслугоўвае гэлікоптэры й прыватныя рэйсы летакоў.
[[Файл:Inaugurazione metro B1.jpg|значак|зьлева|Станцыя мэтро Конка д’Ора з другой лініі.]]
Горад пакутуе ад праблемаў з рухам транспарту ў значнай ступені праз радыяльную структуры вуліцаў, што абцяжарвае рымлянам лёгкае перамяшчэньне з раёну адной з радыяльных дарог на іншую, не трапляючы ў гістарычны цэнтар або не выкарыстоўваючы колцавую дарогу. Гэтыя праблемы не разьвязвае абмежаваны памер рымскага мэтро ў параўнаньні зь іншымі гарадамі падобнага памеру. У Рыме на кожныя 10 тысяч жыхароў прыпадае толькі 21 таксоўка, што значна менш, чым у іншых буйных эўрапейскіх гарадах<ref>{{навіна|аўтар=Kiefer, Peter|спасылка=https://www.nytimes.com/2007/11/30/world/europe/30rome.html|загаловак=Central Rome Streets Blocked by Taxi Drivers|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=30.11.2007|копія=https://web.archive.org/web/20090417112759/http://www.nytimes.com/2007/11/30/world/europe/30rome.html?scp=93&sq=Rome&st=nyt|дата копіі=17.04.2009}}</ref>. Хранічныя заторы, выкліканыя паўсюднаў аўтамабілізацыяй у 1970-х і 1980-х гадах, прывялі да ўхваленьня абмежаваньняў на дасяг транспартных сродкаў да цэнтральнай унутранай частцы гораду ў сьветлы час содняў. Тэрыторыі, дзе дзеюць гэтыя абмежаваньні, вядомыя як зоны абмежаванага руху.
[[Файл:Roma - mappa metropolitana 2025 (schematica).svg|значак|Схема рымскага мэтрапалітэну.]]
У Рыме працуе [[рымскі мэтрапалітэн|сыстэма мэтро]] з трыма лініямі. Будаўніцтва першай лініі пачалося ў 1930-х гадах<ref>{{кніга|імя=Stephen L.|прозьвішча=Dyson|спасылка=https://books.google.com/books?id=-ECCDwAAQBAJ&pg=PA192|загаловак=Archaeology, Ideology and Urbanism in Rome from the Grand Tour to Berlusconi|выдавецтва=Cambridge University Press|год=2019|isbn=978-0-521-87459-5}}</ref>. Лінія плянавалася дзеля хуткага злучэньня галоўнага чыгуначнага вакзала з новай заплянаванай зонай E42 у паўднёвых прадмесьцях, дзе ў 1942 годзе павінна была ладзіцца [[Сусьветная выстава]]. Аднак, гэтая імпрэза гэтак і не адбылася праз вайну, але пазьней у 1950-х гадах зона была часткова перапраектаваная й пераназваная ў [[Квартал Сусьветнай выставы]], каб стаць сучасным бізнэсовым раёнам. Лінія была канчаткова адкрытая ў 1955 годзе, і цяпер яна ёсьць паўднёвай часткай лініі Б. Лінія А пачала працаваць у 1980 годзе ад станцыі Атавіяна да Ананьіны, а пазьней зь некалькімі этапамі яны была пашыраная да Батыстыні. У 1990-х гадах пачала эксплюатавацца падаўжэньне лініі Б ад Тэрміні да Рэбібіі. Лініі А й Б перасякаюцца на станцыі Тэрміні ў Рыме, дзе месьціцца чыгуначны вакзал. Пазьней пачала будавацца трэцяя лінія С, ацэначны кошт якой плянаваўся на ўзроўні 3 мільярдаў эўра. Яна часткова замяніла чыгуначную лінію Тэрміні—Пантана. На ёй працуюць цалкам аўтаматызаваныя цягнікі без машыніста<ref>{{навіна|аўтар=Kington, Tom|спасылка=https://www.theguardian.com/world/2007/may/14/italy.artnews|загаловак=Roman remains threaten metro|выдавец=Guardian|дата публікацыі=14.05.2007|копія=https://web.archive.org/web/20130831074912/http://www.theguardian.com/world/2007/may/14/italy.artnews|дата копіі=31.08.2013}}</ref>. Першы адрэзак з 15 станцыямі, які лучыць Пантана з кварталам [[Чэнтачэльле]] ва ўсходняй частцы гораду, адкрыўся 9 лістапада 2014 году<ref>{{навіна|спасылка=http://www.ilmessaggero.it/ROMA/CRONACA/metro_c_atac_sindaco_apertura_pantano_centocelle/notizie/1002186.shtml|загаловак=Metro C, apre la Pantano-Centocelle: folla di romani all’inaugurazione|выдавец=Il Messaggero|дата публікацыі=09.11.2014|копія=https://web.archive.org/web/20141111014416/http://ilmessaggero.it/ROMA/CRONACA/metro_c_atac_sindaco_apertura_pantano_centocelle/notizie/1002186.shtml|дата копіі=11.11.2014}}</ref>. Заканчэнтне работ было заплянавана на 2015 год, але археалягічныя знаходкі часта затрымлівалі падземныя будаўнічыя работы. Таксама плянавалася будаўніцтва чацьвертай лініі. Гэтая лінія мусіла мець 22 станцыяў з працягласьцю лініі ў 20 км. Першы вучастак павінен быў адкрыцца ў 2015 годзе, але празь фінансавы крызіс праект быў прыпынены.
Наземны грамадзкі транспарт у Рыме складаецца з аўтобуснай, трамвайнай і гарадзкой чыгуначнай сеткі. Аўтобусная сыстэма налічвае больш за 350 аўтобусных лініяў і больш за восем тысячаў аўтобусных прыпынкаў, у той час як больш сьціплая трамвайная сыстэма мае 39 км рэек і 192 прыпынкі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.atac.roma.it/index.asp?p=2&i=616&o=3&m=1&a=7&ci=45&tpg=2&lingua=ITA|загаловак=ATAC|выдавецтва=atac.roma.it|копія=https://web.archive.org/web/20120106212503/http://www.atac.roma.it/index.asp?p=2&i=616&o=3&m=1&a=7&ci=45&tpg=2&lingua=ITA|дата копіі=06.01.2012}}</ref>. Працуюць таксама тралейбусы<ref>{{кніга|імя=Mary|прозьвішча=Webb|загаловак=Jane’s Urban Transport Systems 2009–2010|месца=Coulsdon|выдавецтва=Jane's Information Group|год=2009|isbn=978-0-7106-2903-6}}</ref>.
== Славутасьці ==
[[Файл:Pantheon (Rome) - Right side and front.jpg|міні|[[Пантэон (Рым)|Пантэон]]]]
* [[Рымскі форум]] (''Forum Romanum''), эканамічны, палітычны і рэлігійны цэнтар старажытнага Рыму
* [[Імпэратарскія форумы]], ансамбль плошчаў, апраўленых калённым портыкам і з коннай статуяй імпэратара ў цэнтры
* [[Калізэй]] (''Colosseum''), старажытнарымскі амфітэатар
* [[Пантэон (Рым)|Пантэон]] (''Pantheon''), старажытнарымскі храм усіх богаў
* [[Замак Сьвятога Анёла]] (''Castel Sant' Angelo''), першапачаткова — маўзалей [[Публій Элій Адрыян|Адрыян]]а, у эпоху [[Сярэднявечча]] быў перабудаваны ў [[замак]]
* [[Бызаліка Сьвятога Пятра]] (''Basilica di San Pietro''), самая вялікая царква ў сьвеце, цэнтар [[каталіцтва]] (разьмешчаны на тэрыторыі дзяржавы [[Ватыкан]])
* [[Пляц Навона]] (''Piazza Navona'') з [[фантан чатырох рэк|Фантанам чатырох рэк]] працы [[Джаваньні Лярэнца Бэрніні]]
* [[Фантан Трэві]] (''Fontana di Trevi''), самы знакаміты фантан Рыму
== Фотагалерэя ==
<gallery>
Сакрат Яновіч Крыстына Мольды.jpg|Літаратурная вечарына. Зьлева направа: выступае [[Сакрат Яновіч]], а перакладае Крыстына Мольды. [[Італія]], Рым, двор Блюмэнштыль, 1998 год.
Forum Romanum Vespasian.JPG|Рымскі форум
Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|Рымскі [[Калізэй]]
Piazza Navona w Rime.JPG|[[Пляц Навона]]
PIAZZA DEL POPOLO VISTA AEREA.jpg|[[П’яцца дэль Паполё]]
RomaCastelSantAngelo.jpg|[[Замак Сьвятога Анёла]]
Rome vittoriano 20050922.jpg|[[Вітарыяна]]
Roma-san giovanni 03.jpg|[[Лятэранская катэдра|Базыліка Сьвятога Яна Лятэранскага]]
Fountain of Carlo Maderno on Piazza San Pietro at night.jpg|[[Пляц Сьвятога Пятра]]
Basilica di San Pietro, Rome.jpg|[[Базыліка Сьвятога Пятра]]
</gallery>
== Горад-сябар ==
* [[Парыж]], [[Францыя]]
== Гарады-партнэры ==
* [[Атэны]], Грэцыя
* [[Пэкін]], Кітай (23 кастрычніка 1997)
* [[Каір]], Эгіпет
* [[Кіеў]], Украіна (ад 1999)
== Асобы ==
* [[Пётар Татарыновіч]] — каталіцкі сьвятар заходняга абраду, папскі прэлат, доктар тэалёгіі (1950), рэлігійны і культурна-асьветны дзяяч, удзельнік беларускага хрысьціянскага руху, выкладчык, выдавец, рэдактар, пісьменьнік, перакладчык і публіцыст.
* [[Сакрат Яновіч]] — беларускі пісьменьнік з Польшчы, член [[Белавежа (аб’яднаньне)|грамады літаратараў «Белавежа»]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{кніга|імя=Vittorio, Luigi|прозьвішча=Bertarelli|загаловак=Guida d’Italia|месца=Milano|выдавецтва=CTI|год=1925|том=IV|ref=Bertarelli}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.comune.roma.it Афіцыйная старонка]{{ref-it}}
{{Сталіцы Эўропы}}
[[Катэгорыя:Рым| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
rxjq70yk1bxpkb826wbts0vaxpcox5t
2663931
2663928
2026-04-03T18:35:00Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Rome?oldid=1345250355
2663931
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Рым
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Рыму
|Назва на мове краіны = Roma
|Код мовы назвы краіны = it
|Краіна = Італія
|Герб = Insigne Romanum coronatum.svg
|Сьцяг = Flag_of_Rome.svg
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 21 красавіка 753 да н. э.
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былыя назвы =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка = Мэр
|Кіраўнік =
|Плошча = 1285.2
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 2746594
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2025
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас =
|Летні час =
|Тэлефонны код = 06
|Паштовы індэкс = 00100
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява = Colosseo 2020.jpg
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 41
|Шырата хвілінаў = 54
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата паўшар’е = усходняе
|Даўгата градусаў = 12
|Даўгата хвілінаў = 30
|Даўгата сэкундаў =
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 =
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт = http://www.comune.roma.it/
}}
'''Рым''' ({{мова-it|Roma}}) — сталіца [[Італія|Італіі]], самы вялікі й самы густанаселены горад у краіне, а таксама камуна, з больш за 2,7 мільёну жыхароў на канец 2025 году й плошчай у 1285 км². Горад разьмешчаны ў цэнтральна-заходняй частцы [[Апэнінскі паўвостраў|італьянскага паўвострава]], на рацэ [[Тыбр]] у рэгіёне [[Ляцыё]]. Гісторыя Рыму ахоплівае дзьве з паловай тысячы гадоў. Горад быў сталіцай [[Рымскае каралеўства|Рымскага каралеўства]], [[Рымская рэспубліка|Рымскай рэспублікі]] й [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]], якая была дамінуючай сілай у [[Заходняя Эўропа|Заходняй Эўропе]] й землях [[Міжземнамор’е|Міжземнамор’я]] больш за семсот год з [[I стагодзьдзе да н. э.|I стагодзьдзя да нашай эры]] да [[VII стагодзьдзе|VII стагодзьдзя нашай эры]]. З I стагодзьдзя нашай эры Рым быў рэзыдэнцыяй [[папства]], а пасьля сканчэньня [[Бізантыйская імпэрыя|бізантыйскага]] панаваньня, у [[VIII стагодзьдзе|VIII стагодзьдзі]] ён стаў сталіцай [[Папская дзяржава|Папскай дзяржавы]], і працягваў існаваць у такім статусе да 1870 году. У 1871 годзе Рым стаў сталіцай [[Каралеўства Італія|Каралеўства Італіі]], якая 1946 годзе пераўтварылася ў [[Італія|Італьянскую Рэспубліку]].
Пасьля сярэднявечча, Рым знаходзіўся пад уладай папаў, як то [[Аляксандар VI]] і [[Леў X]], які ператварыў горад у адзін з буйных цэнтраў італьянскага [[Адраджэньне|Адраджэньня]], разам з [[Флярэнцыя]]й<ref>[https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o «Rome, city, Italy»]. Columbia Encyclopedia (6th ed.). 2009.</ref>. Сучасны выгляд [[Базыліка Сьвятога Пятра|Базыліка Сьвятога Пятра]] атрымала ў тыя часы, а [[Сыкстынская капэля]] была расьпісаная [[Мікелянджэлё]]. Вядомыя мастакі й архітэктары, як то [[Даната Брамантэ|Брамантэ]], [[Джаваньні Лярэнца Бэрніні|Бэрніні]] й [[Рафаэль]] пражывалі некаторы час у Рыме, спрыяючы разьвіцьцю стыляў рэнесанса й [[барока]].
У 2007 годзе Рым увайшоў у сьпіс 11 самых наведвальных гарадоў у сьвеце, быў трэцім самым наведвальным у [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскім Зьвязе]], і самым папулярным горадам Італіі<ref>Bremner, Caroline (12 December 2008). [https://web.archive.org/web/20100111043452/http://www.euromonitor.com/_Euromonitor_Internationals_Top_City_Destinations_Ranking «Euromonitor International’s Top City Destinations Ranking»]. Euromonitor International.</ref>. Горад зьяўляецца вельмі прывабным месцам у эканамічным пляне з пункту гледжаньня рэпутацыі й актываў<ref>[http://www.citymayors.com/marketing/city-brands.html «European city brands»]. City Mayors. 28 August 2008.</ref>. Ягоны гістарычны цэнтар уключаны [[ЮНЭСКО]] ў [[Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО|Сьпіс сусьветнай спадчыны]]<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/91 «Historic Centre of Rome, the Properties of the Holy See in that City Enjoying Extraterritorial Rights and San Paolo Fuori le Mura»]. UNESCO World Heritage Center.</ref>. Помнікі й музэі, як то музэі [[Ватыкан]]а й [[Калізэй]] знаходзяцца сярод 50 сусьветных найбольш наведвальных турыстычных месцаў<ref>[https://web.archive.org/web/20091002073926/http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html «Itv News | The 50 Most Visited Places in The World»]. Itvnews.tv.</ref>. У Рыме прайшлі ў 1960 годзе [[Летнія Алімпійскія гульні 1960 году|летнія Алімпійскія гульні]]. Горад удзельнічаў у барацьбе за права правядзеньня [[Летнія Алімпійскія гульні 2020 году|летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150202013021/http://www.2020roma.it/ «Comitato Roma 2020»]. 2020roma.it.</ref>.
У межах Рыму месьціцца незалежная дзяржава [[Ватыкан]] — сядзіба [[Каталіцкая Царква|Каталіцкай Царквы]].
== Гісторыя ==
=== Старажытны Рым ===
Першыя паселішчы на месцы сучаснага Рыму зьявіліся задоўга да традыцыйнай даты заснаваньня горада.
==== Царскі пэрыяд ====
[[Файл:Plan Rome- Servische Muur.png|значак|зьлева|Плян Рыму з абазначэньнем [[Сэрвіюсава сьцяна|Сэрвіюсавай сьцяны]] чырвонай лініяй.]]
Згодна з самай распаўсюджанай легендай, браты [[Ромул]] і [[Рэм]], народжаныя ад прадстаўніцы роду цароў Альба-Лёнга [[Рэя Сыльвія|Рэі Сыльвіі]] й бога [[Марс (міталёгія)|Марса]], вырасьлі на беразе [[Тыбр]]а. Аднавіўшы на троне Альба-Лёнга законнага кіраўніка — свайго дзеда [[Нумітор]]а, Ромул і Рэм вярнуліся да Тыбру для стварэньня калёніі. Паміж братамі ўзьнікла сварка, Ромул забіў Рэма й заснаваў умацаванае паселішча на [[Палятын]]е. У [[I стагодзьдзе да н. э.|I стагодзьдзі да н. э.]] было вылічана некалькі дат стварэньня Рыму, найбольш вядомая зь якіх — [[753 да н. э.|753 год да н. э.]]
Ромул ёсьць першым царом Рыма. Усяго традыцыя называе 7 цароў. Цар [[Сэрвіюс Туліюс]] традыцыйна называецца будаўніком вядомай [[Сэрвіюсава сьцяна|Сэрвіюсавай сьцяны]]. Падчас царскай эпохі ў Рыме зьявіліся першыя храмы, у тым ліку [[Храм Вэсты]] й [[Храм Януса]]. Паводле зьвестак гісторыка [[Тытус Лівіюс|Тытуса Лівіюса]] Сэрвіюс Туліюс падчас першага перапісу налічыў у Рыме 80 тысячаў грамадзян.
==== Рэспубліканскі лад ====
Доўгі час горад быў абмежаваны Сэрвіюсавай сьцяной, якая зьяўлялася ня столькі фізычнай, колькі сакральнай мяжой горада, для абазначэньня мяжы Рыму выкарыстоўваўся тэрмін [[памэрыюм]]. Па меры пашырэньня Рымскай дзяржавы былі пракладзеныя дарогі, якія спачатку зьвязалі Рым з калёніямі ў [[Італія|Італіі]], а затым і з аддаленымі правінцыямі.
Цэнтральнай плошчай Рыму стала даліна паміж Палятынам і [[Квірыналь|Квірыналем]], вядомая як [[Рымскі форум|Форум]]. Адсюль разыходзіліся важнейшыя вуліцы: [[via sacra]], якая вяла да галоўнай сьвятыні Рыму — [[храм Юпітэра Капіталійскага|храму Юпітэра Капіталійскага]]. Паралельна ёй, ля падножжа Палятына, праходзіла [[via nova]] і іншыя вулачкі. Іншай важнай плошчай унутры горада быў рынак жывёлы ў Тыбры — [[Бычыны форум]], які разьмяшчаўся ў самай ажыўленай гандлёвай частцы горада. Па суседзтве, але па-за сьценамі горада, ляжаў рынак агародніны.
[[Файл:Servian Wall.JPG|значак|зьлева|[[Сэрвіюсава сьцяна]] ля сучаснай станцыі [[Тэрміні]].]]
Колькасьць храмаў рэспубліканскага Рыму даказвае глыбокую рэлігійнасьць рымскага народа, у кожнай частцы горада можна, на падставе далёка няпоўнага паданьня, налічыць некалькі буйных сьвяцілішчаў. Таксама ў горадзе знаходзіўся храм старажытнай трыяды Цэрэс, Лібэр і Лібэра ({{мова-la|Ceres, Liber, Libera|скарочана}}), пабудаваны, паводле паданьня, у [[496 да н. э.|496 годзе да н. э.]]
У эпоху рэспублікі практычны розум рымляніна быў накіраваны больш за ўсё на павелічэньне й карыснае разьмяшчэньне [[капітал]]у. Адсюль шарока выкарыстоўвалася пабудова сьпехам, з найбольш таннага матэрыялу й у магчыма большую колькасьць паверхаў. Такі характар будаўніцтва быў прычынай сталых скаргаў насельніцтва на прыгнёт кватэрнай платы, нездавальняючага стану горада ў санітарным і эстэтычным стаўленьні й страшэнай дарагоўлі месцаў пад пабудовы. Палітычная ўлада не давала месца рэформам у гэтым кірунку. У апошнія смутныя гады рэспублікі большасьці грамадзянам было, прытым, не да паляпшэньня ўмоваў гарадзкога жыцьця, не да пабудовы новых грамадзкіх будынкаў і нават не да падтрыманьня старых.
З ростам і пашырэньнем Рымскай дзяржавы назіралася паступовае зьмяненьне самога горада, які быў ужо сталіцай вялікай імпэрыі. Пашырэньне памераў [[Люцыюс Карнэліюс Сула|Люцыюсам Карнэліюсам Сулам]] і ўзьвядзеньне новых пабудоваў [[Гнэй Пампэй|Гнэем Пампэем]] папярэднічалі дзейнасьці [[Гай Юліюс Цэзар|Цэзара]] й [[Актавіян Аўгуст|Аўгуста]]. Цэлыя мястэчкі, што ўзьніклі ля Тыбра, на [[Марсава поле (Рым)|Марсавым полі]], за porta Capena, па [[Апіева дарога|Апіевай дарозе]], неабходна было зрабіць юрыдычна часткай горада, у склад якога яны фактычна ўваходзілі. Толькі такім шляхам можна было стварыць людзкія ўмовы дзя жыцьця ў цэнтры горада, адцягнуць жыцьцё на ўскраіны й падаць больш прастору для грамадзкіх будынкаў у цэнтры.
==== Імпэрскія часы ====
[[Файл:Pantheon (Rome) - Right side and front.jpg|значак|зьлева|Пантэон.]]
[[Гай Юліюс Цэзар]] узьвёў новы будынак сэната й заклаў новую калясальную базыліку на заходнім баку форуму, названай ягоным імём. Яму ж належыць ідэя стварэньня новай тэрыторыю для грамадзкіх будынкаў на [[Марсава поле (Рым)|Марсавым полі]] й злучэньня, побач пабудоваў грамадзкага й рэлігійнага характару, стары горад ля форума з новым горадам на Марсавым полі. Першая з гэтых ідэяў знайшла свой выраз у пабудове портыка для галасаваньняў на Марсавым полі ({{мова-la|Saepta Julia|скарочана}}), другая — у стварэньні штучных плошчаў ({{мова-la|Fora|скарочана}}), якія, у сутнасьці, зьяўляліся нічым іншым, як дварамі вакол цэнтральнага храма. Першай зь іх быў [[форум Цэзара|форум Юліюса Цэзара]] з [[храм Вэнэры-Прамаці|храмам Вэнэры-Прамаці]] Юліюсаў. Поўнае ажыцьцяўленьне плянаў Цэзара знайшлі сваё месца толькі пры Аўгусьце, які стварыў новы горад чатырнаццаці кварталаў. Рым з гэтага часу згубіў свой характар ўмацаванага горада, прастора ўсярэдзіне [[Сэрвіюсава сьцяна|Сэрвіюсавай сьцяны]] была канчаткова забудавана, а ў межы горада ўвайшлі прадмесьця.
На Рымскім форуме, акрамя рэстаўрацыі й перабудовы храмаў, [[курыя Юліюса|курыі]] й [[Юліюсава базыліка|Юліюсавай базылікі]], Аўгусту належыць пабудова [[храм Цэзару|храма Цэзару]] й новага цэнтра палітычнага жыцьця Рыма, якая перайшла на форум і засяродзілася вакол новай народнай трыбуны, новых [[ростра]]ў. Каля форуму Цэзара паўстаў [[форум Аўгуста]], а паблізу ад яго разьмясьціўся [[Храм Марса-Мсьціўца]], чым быў зроблены новы крок да злучэньня цэнтра з Марсавым полем. Быў таксама пабудаваны захаваўшыся да нашых дзён [[Пантэон (Рым)|Пантэон]].
[[Файл:Forum Romanum Rom.jpg|значак|Руіны рымскага Форума.]]
У часы кіраваньня імпэратара [[Нэрон]]а ў Рыме адбыўся «[[Вялікі пажар у Рыме|вялікі пажар]]». Горад цалкам быў адбудаваны, на гэты раз больш прыгожа. Шэраг мераў паліцэйскага характару зьмяніў выгляд вуліц. Новыя дамы мелі больш прыстойны выгляд: адной зь мераў [[Вэспасіян]]а было абавязковае забесьпячэньне кожнага дома [[портык]]ам, дзякуючы чаму вуліцы атрымлівалі выгляд крытых галерэяў. Свабоднай прасторай пасьля пажару [[Флявіюсы]] скарысталіся для сваіх манумэнтальных пабудоваў. У даліне паміж [[Палятын]]ам і [[Эсквілін]]ам паўстаў [[Калізэй]], вакол яго — шэраг пабудоваў службовага характару.
Дзейнасьць першых імпэратаў бліскучым чынам скончыў [[Траян]], ён канчаткова зьвязаў шэраг імпэратарскіх плошчаў з Марсавым полем калясальнай плошчай ({{мова-la|Forum Traianum|скарочана}}). Галоўным стварэньнем [[Адрыян]]а быў [[Храм Вэнэры і Ромы|Храм Вэнэры й Ромы]] на Вэліі, узьвядзеньнем якога было скончана ператварэньне цэнтральнай частцы горада ў шэраг бліскучых пабудоваў, якія злучалі форум з Марсавым полем з аднаго боку й з плошчай ля Калізэя — зь іншай. За [[Тыбр]]ам Адрыян пабудаваў сабе маўзалей, які існуе па сёньня ў выглядзе [[Крэпасьць сьвятога Анёла|крэпасьці сьв. Анёла]], там жа паўстаў у гэтыя часы й новы цырк. Імпэратары вялі актыўнае будаўніцтва грандыёзных [[тэрма]]ў.
Пазьней будаўніцтва новых будынкаў значна замарудзілася з-за складанага становішча [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]]. У канцы [[III стагодзьдзе|III стагодзьдзя]] былі ўзьведзены новыя ўмацаваньні, вядомыя як [[сьцяна Аўрэліяна]]. Яны ахоплівалі ўвесь парослы горад зь ягонай затыбраўскай часткай. Яны супадалі з мытнай лініяй і збольшага зь мяжой [[памэрыюм]]а, але ў многіх выпадках у межы сьценя былі ўведзеныя й грабніцы. У [[IV стагодзьдзе|IV стагодзьдзі]] пачынаецца будаўніцтва хрысьціянскіх храмаў. Складаны для горада час наступіў у [[V стагодзьдзе|V стагодзьдзі]]. У 410 годзе Рым узяў і разрабаваў правадыр [[вэстготы|вэстготаў]] [[Алярых]], у 455 годзе горад жорстка разрабавалі [[вандалы]].
=== Сярэднявечча ===
[[Файл:Палатин.Акведук Клавдия.jpg|значак|зьлева|Плятын. Кляўдыюсаў аквэдук.]]
У 476 годзе [[Адаакр]] скінуў апошняга заходне-рымскага імпэратара, але хутка ў сваю чаргу саступіў месца [[остготы|остготу]] [[Тэадорых]]у, панаваньне якога адзначылася пачаткам шырокай рэстаўратарскай дзейнасьцю ў горадзе. Падчас вайны [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыі]] супраць остготаў у 536—552 гадох Рым шэсьць разоў падвяргаўся аблозе й пераходзіў з рук у рукі. Пры гэтым остгоцкія цары, і ў асаблівасьці [[Татыла-Бадвіла|Татыла]], бралі шматлікіх закладнікаў зь ліку жыхароў Рыму, што прывяло да зьнішчэньня самых шляхетных фаміліяў і паменшыла насельніцтва Рыму да 30—40 тысяч чалавек. На працягу наступных двух стагодзьдзяў, калі значная частка Італіі была адрынутая ад Бізантыі [[лянгабарды|лянгабардамі]], папы сталі гуляць значную ролю ў сьвецкіх справах гораду пры намінальным падпарадкаваньні слабой Бізантыі, то бок [[равэнскі экзарх|равэнскаму экзарху]].
Не зважаючы на тое, што імпэратары працягвалі даглядаць асобныя будынкі, але зь цягам часу большасьць грамадзкіх будынкаў павольна пачала разбурацца. Разбурэньню будынкаў спадарожнічала выкраданьне зь іх упрыгожваньняў з [[бронза|бронзы]], [[мармур]]у й іншага каштоўнага матэрыялу. З узвышэньнем ролі папаў усё большую ролю ў горадзе пачала гуляць [[Базыліка Сьвятога Пятра|базыліка Сьвятога Пятра]] й цэнтар гораду павольна перамясьціўся на [[Ватыканскі пагорак]], вакол якога ўжо пры папу [[Леў IV|Ляву IV]] ўзводзяцца новыя абарончыя збудаваньні.
Старыя будынкі бесьперашкодна руйнаваліся, захоўваліся толькі тыя, у якіх знайшлі сабе прытулак хрысьціянскія цэрквы або фэадальныя крэпасьці. Гэтак [[маўзалей Адрыяна]], разьмешчаны побач з Ватыканскім пагоркам, яшчэ пры пабудове муроў Аўрэліянам стаў невялікай крэпасьцю, а з часам ператварыўся ў непрыступны папскі замак Сьвятога Анёла.
=== Раньняя сучасная гісторыя ===
[[Файл:0 Castel et pont Sant'Angelo (1).JPG|значак|[[Замак Сьвятога Анёла]], які спачатку служыў маўзалеем Адрыяна й быў пабудаваны ў 134 годзе, потым радыкальна быў зьменены ў Сярэднявеччы й эпоху Адраджэньня.]]
У 1418 годзе [[Канстанцкі сабор]] урэгуляваў [[Заходні раскол]], тады ж быў абраны папа [[Мартын V]]{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Гэта дало Рыму стагодзьдзе спакою, што азнаменавала пачатак [[Адраджэньне|Адраджэньня]]{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Ад таго часу да першай паловы XVI стагодзьдзя панаваньне папаў атрымала назву стагодзьдзем [[Леў X|Лява X]], бо кожны зь іх прыкладаў намаганьні ў падтрыманьні й павелічэньні велічы й прыгажосьці Рыму й падтрымцы мастацтваў{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. У гэтыя гады цэнтар італьянскага Адраджэньня перамясьціўся з [[Флярэнцыя|Флярэнцыі]] ў Рым. У гэты час былі створаныя велічныя творы, як то пабудаваная новая базыліка Сьвятога Пятра, [[Сыкстынская капэля]] й [[Сыкстаў мост]], то бок першы мост, узьведзены праз [[Тыбр]] з антычных часоў, але й на рымскіх падмурках. Дзеля ажыцьцяўленьня гэтых праектаў папы прыцягнулі найлепшых мастакоў свайго часу, у тым ліку [[Мікелянджэлё]], [[П’етра Пэруджына]], [[Рафаэль|Рафаэля]], [[Дамэніка Гірляндаё]], [[Люка Сыньярэльлі|Люку Сыньярэльлі]], [[Сандра Батычэльлі]] й [[Козыма Расэльлі|Козыму Расэльлі]].
[[Файл:Fontana della Barcaccia restaurata, guardando verso Piazza Mignanelli.jpg|значак|зьлева|Фантан [[Баркачча]] быў пабудаваны [[Джаваньні Лярэнца Бэрніні|Джаваньні Лярэнцам Бэрніні]] ў 1629 годзе.]]
Гэты час быў таксама вядомы карумпаванасьцю папаў, бо многія папы мелі пазашлюбных дзяцей ды займаліся [[нэпатызм]]ам і [[сыманія]]й. У тым ліку праз такія паводзіны папаў і іхныя велізарныя выдаткі на будаўнічыя праекты часткова сталіся чыньнікам пачатку [[Рэфармацыя|Рэфармацыі]], якая ў сваю чаргу выклікала [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыю]]. Пры раскошных і багатых папах Рым ператварыўся ў цэнтар мастацтва, паэзіі, музыкі, літаратуры, адукацыі й культуры. Рым здолеў канкураваць зь іншымі буйнымі эўрапейскімі гарадамі таго часу з пункту гледжаньня багацьця, велічы, мастацтва, адукацыі й архітэктуры. Эпоха Адраджэньня кардынальна зьмяніла аблічча места, з такімі творамі, як то ''[[П’ета (Мікелянджэлё)|П’ета]]'' Мікелянджэлё й фрэскі [[апартамэнты Борджыі|апартамэнтаў Борджыі]]. Рым дасягнуў найвышэйшага пункту пышнасьці за папам [[Юліюс II|Юліюсам II]] і ягонымі пераемнікамі Ляве X і [[Клімэнт VII|Клімэнце VII]], якія таксама былі прадстаўнікамі фаміліі [[Мэдычы]]. За гэты дваццацігадовы час Рым стаў адным з найвялікшых цэнтраў мастацтва ў сьвеце. Старая базыліка Сьвятога Пятра, пабудаваная імпэратарам [[Канстантын I Вялікі|Канстантынам Вялікім]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.newadvent.org/cathen/13369b.htm|загаловак=Basilica of St. Peter|выдавецтва=New Advent|назва праекту=Catholic Encyclopedia|дата публікацыі=01.02.1912|копія=https://web.archive.org/web/20100110133607/http://www.newadvent.org/cathen/13369b.htm|дата копіі=10.01.2010}}</ref>, якая да таго часу знаходзілася ў паўзьнішчаным стане, была зьнесена, і пачалося будаўніцтва новай. У горадзе працавалі такія мастакі, як то Гірляндаё, Пэруджына, Батычэльлі й [[Даната Брамантэ|Брамантэ]], якія пабудавалі храм [[Сан-П’етра-ін-Манторыё]] й сплянавалі грандыёзны праект па рэканструкцыі Ватыкану. Рафаэль, які ў Рыме стаў адным з самых вядомых мастакоў Італіі, стварыў фрэскі ў [[віла Фарнэзына|віле Фарнэзына]], там, што на сёньня вядома як [[станцы Рафаэля]], а таксама напісаў іншыя вядомыя карціны. Мікелянджэлё пачаў упрыгожваньне столі Сыкстынскай капэлі й выляпіў знакамітую статую [[Майсей|Майсея]] для магілы Юліюса II.
[[Файл:Lingelbach, Johannes - Carneval in Rom - c. 1650-1651.jpg|значак|Карнавал у Рыме на карціне 1650 году.]]
Квітнела й эканоміка места. Тут працавалі некалькі тасканскіх банкіраў, у тым ліку [[Агастына Кіджы]], які быў сябрам Рафаэля й мэцэнатам мастацтваў. Перад сваёй раньняй сьмерцю Рафаэль таксама ўпершыню спрыяў захаваньню старажытных руінаў. [[Вайна Каньяцкай лігі]] сталася прычынай першага рабаваньня гораду за больш чым пяцьсот гадоў з моманту папярэдняга разрабаваньня, гэтак у 1527 годзе ляндскнехты імпэратара [[Карл V (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)|Карла V]] разрабавалі горад, што паклала канец залатому веку Адраджэньня ў Рыме{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}.
Пачынаючы з [[Трыдэнцкі сабор|Трыдэнцкага сабору]] 1545 году, [[Каталіцкая Царква]] пачала Контрарэфармацыю ў адказ на Рэфармацыю, якое паставіла пад пытаньне духоўныя практыкі царквы й ейныя дзяржаўныя справы. Гэтая страта даверу прывяла да значных зрухаў улады ў бок ад Царквы{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Пры папах [[Піюс IV|Піюсу IV]] да [[Сыкст V|Сыксту V]] Рым стаў цэнтрам рэфармаванага каталіцтва, быўшы сьведкам будаўніцтва новых помнікаў, якія ўслаўлялі папства{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|23}}. Папы й кардыналы XVII і пачатку XVIII стагодзьдзяў працягнулі рух, узбагаціўшы гарадзкі ляндшафт барочнымі будынкамі{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|23}}. Гэта была чарговая эпоха росквіту кумаўства, бо новыя арыстакратычныя сем’і абараняліся папамі, якія будавалі велізарныя барочныя будынкі для сваіх сваякоў{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|23}}. У эпоху [[Эпоха Асьветніцтва|Асьветніцтва]] новыя ідэі апанавалі й Рым, у выніку чаго папы пачалі падтрымліваць археалягічныя дасьледаваньні й паляпшаць дабрабыт людзей{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}. Але ня ўсё ішло добра для Царквы падчас Контрарэфармацыі. Былі няўдачы ў спробах зацьвердзіць уладу папы, прыкметным прыкладам чаго ёсьць 1773 год, калі сьвецкія ўлады змусілі папу [[Клімэнт XIV|Клімэнта XIV]] забараніць дзейнасьць ордэна [[езуіты|езуітаў]]{{Зноска|Bertarelli|1925|Bertarelli|22}}.
=== Сучаснасьць ===
[[Файл:Breccia di Porta Pia Ademollo.jpg|значак|зьлева|[[Бэрсальеры]] прасочваюцца ў Рым у час апошняй фазы [[Рысарджымэнта|аб’яднаньня Італіі]]. Карціна [[Карлё Адэмольлё]].]]
Панаваньне папаў было перапыненая нядоўгачасовай [[Рымская рэспубліка (1798—1799)|Рымскай рэспублікай]], якая існавала з 1798 па 1799 гады й была створана пад уплывам [[Француская рэвалюцыя|Францускай рэвалюцыі]]. Папская дзяржава была адноўленая ў чэрвені 1800 году, але ў час узвышэньня [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] Рым быў далучаны як дэпартамэнт да Францускай імпэрыі. Спачатку ён уваходзіў у склад Тыбрскага дэпартамэнту, а потым да Рымскага дэпартамэнту. Па зрынаньня Напалеона Папская дзяржава зноў была адноўленая згодна з пастановай [[Венскі кангрэс|Венскага кангрэса]] 1814 году. У 1849 годзе, калі амаль усю Эўропу ахапілі [[Вясна народаў|рэвалюцыі]], была абвешчаная другая Рымская рэспубліка. Дзьве найбольш уплывовыя фігуры аб’яднаньня Італіі, [[Джузэпэ Мадзыні]] й [[Джузэпэ Гарыбальдзі]], змагаліся за гэтую часовую рэспубліку.
Пасьля таго, як астатняя частка Італіі была аб’яднаная ў [[Каралеўства Італія]] ў 1861 годзе з часовай сталіцай у Флярэнцыі, Рым стаў галоўнай мэтай новай краіны. У тым жа годзе Рым быў абвешчаны сталіцай Італіі, не зважаваючы на тое, што ён усё яшчэ быў пад уладай папы. У 1860-х гадах апошнія часткі Папскай дзяржавы знаходзіліся пад абаронай [[Францыя|Францыі]], дзякуючы замежнай палітыцы [[Напалеон III Банапарт|Напалеона III]]. Францускія войскі былі разьмешчаныя ў рэгіёне, каб абараніць дзяржаву папы, але праз пачатак [[Франка-пруская вайна|Франка-прускай вайны]] ў 1870 годзе яны былі вымушаныя сысьці. У выніку італьянскія войскі здолелі захапіць Рым, увайшоўшы ў горад праз пралом ля Порты-Пія. Папа [[Піюс IX]] абвесьціў сябе вязьнем у [[Ватыкан]]е. У 1871 годзе сталіца Італіі была ўжо канчаткова перанесеная з Флярэнцыі ў Рым<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm|загаловак=Pope Pius IX|выдавецтва=New Advent|назва праекту=Catholic Encyclopedia|дата публікацыі=1911|копія=https://web.archive.org/web/20170308223209/http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm|дата копіі=08.03.2017}}</ref>. У 1870 годзе насельніцтва гораду складала 212 тысяч чалавек, але ўжо ў 1920 годзе колькасьць жыхароў павялічылася да 660 тысяч чалавек. Значная частка жыла па-за межамі гарадзкіх муроў на поўнач ад места й за Тыбрам у раёне Ватыкану.
[[Файл:Bombardamento di Roma.gif|значак|Бамбаваньні Рыму ў 1943 годзе.]]
Неўзабаве па [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайне]], у канцы 1922 году, у Рыме пачаўся ўздым італьянскага [[фашызм]]у на чале з [[Бэніта Мусаліні]], які ачоліў марш на горад. Да 1926 году ён скасаваў дэмакратыю, абвесьціўшы новую Італьянскую імпэрыю й аб’яднаўшы ўласныя высілкі з [[Нацысцкая Нямеччына|нацысцкай Нямеччынай]] у 1938 годзе. Мусаліні ўчыніў вялікую перабудову часткі цэнтральнага гораду, каб узбудаваць шырокія праспэкты й пляцы, якія мусілі былі ўслаўляць фашыстоўскі рэжым і адрадзіць ды праславіць клясычны Рым<ref>{{кніга|аўтар=Cederna, Antonio|загаловак=Mussolini urbanista|месца=Bari|выдавецтва=Laterza|старонкі=passim}}</ref>. У міжваенны час назіраўся хуткі рост насельніцтва гораду, якое перавысіла адзін мільён жыхароў неўзабаве пасьля 1930 году. Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], дзякуючы мастацкім скарбніцам і знаходжаньню тут Ватыкану, Рым у значнай ступені пазьбег трагічнага лёсу іншых эўрапейскіх гарадоў. Аднак 19 ліпеня 1943 году раён Сан-Лярэнца быў бамбаваны хаўрусьнікамі [[Антыгітлераўская кааліцыя|антыгітлераўскай кааліцыі]], у выніку чаго загінула блізу 3 тысячаў чалавек, а яшчэ 11 тысяч было паранена, зь якіх 1500 памерлі пазьней<ref>{{навіна|аўтар=Baily, Virginia|спасылка=https://www.theguardian.com/books/2015/jul/25/liberation-of-rome-italian-imagination|загаловак=How the Nazi occupation of Rome has gripped Italy’s cultural imagination|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=25.07.2015}}</ref>. Мусаліні быў арыштаваны 25 ліпеня 1943 году. У дзень падпісаньня італьянскага перамір’я, 8 верасьня 1943 году, горад быў акупаваны немцамі. Бамбаваньні антынямецкіх сілаў працягваліся ўсьцяж 1943 году й трывалі частку 1944 году. Рым быў вызвалены 4 чэрвеня 1944 году.
Па вайне італьянскі эканамічны цуд прывёў да рэканструкцыі й мадэрнізацыі Рыму ў 1950-х і пачатку 1960-х гадоў. У гэты час ён стаў горадам моды, дзе ў знакамітай студыі Чынэчыта здымаліся такія папулярныя клясычныя фільмы, як то ''«[[Бэн-Гур (фільм, 1959)|Бэн-Гур]]»'', ''«[[Кама градзешы (фільм, 1951)|Кама градзешы]]»'', ''«[[Рымскія вакацыі]]»'' й ''«[[Салодкае жыцьцё]]»''. Тэндэнцыя да росту насельніцтва цягнулася да сярэдзіны 1980-х гадоў, а на піку ў камуне пражывала больш за 2,8 мільёнаў чалавек. Пасьля гэтага насельніцтва павольна пачало скарачацца, бо людзі пачалі перасяляцца ў найбліжэйшыя прадмесьці.
== Геаграфія ==
[[Файл:Satellite view of Rome 2001.jpg|значак|Здымак Рыму з спадарожніка.]]
Рым месьціцца ў рэгіёне [[Ляцыё]] ў цэнтральнай Італіі на рацэ [[Тыбр]]. Першапачатковае пасяленьне было створана на пагорках, якія стаялі ля броду праз раку, які ёсьць адзіным натуральным пераходам праз раку ў гэтым раёне. Горад быў пабудаваны на сямі пагорках: [[Авэнтын]], [[Цэліё]], [[Капітоліюм]], [[Эсквілін]], [[Палятын]], [[Квірыналь]] і [[Віміналь]]. Праз сучасны Рым працякае таксама іншая рака [[Аньенэ]], якая ўпадае ў Тыбр на поўнач ад гістарычнага цэнтра горада.
Нягледзячы на тое, што цэнтар горада месьціцца ў 24 кілямэтрах ад унутранага [[Тырэнскае мора|Тырэнскага мора]], тэрыторыя горада з часам пашыралася й горад дарос да берага, дзе зараз у паўднёва-заходняй частцы горада месьціца раён [[Остыя]]. Вышыня цэнтральнай частцы гораду вагаецца ад 13 да 139 мэтраў над узроўнем мора<ref>Ravaglioli, Armando (1997) (in Italian). «''Roma anno 2750 ab Urbe condita''». Rome: Tascabili Economici Newton. {{ISBN|88-8183-670-X}}.</ref>. Сучасны горад займае агульную плошчу ў 1 285 км², маўчы ў сваёй мяжы вялікую колькасьць зялёных зонаў.
=== Паркі й сады ===
[[Файл:Rome-VillaBorghese-TempleEsculape.jpg|значак|зьлева|Храм Асклепія ў садах вілы Баргезе.]]
Грамадзкія паркі й прыродныя запаведнікі займаюць вялікую плошчу Рыму, а горад мае адную з найбуйнейшых плошчаў зялёных насаджэньняў сярод эўрапейскіх сталіцаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.romaperkyoto.org/index.php?option=com_content&task=view&id=35&Itemid=52|загаловак=Green Areas|выдавецтва=RomaPerKyoto.org|копія=https://web.archive.org/web/20080204030918/http://www.romaperkyoto.org/index.php?option=com_content&task=view&id=35&Itemid=52|дата копіі=04.02.2008}}</ref>. Найбольш адметнай часткай гэтай зялёнай прасторы ёсьць вялікая колькасьць вілаў і ляндшафтных садоў, створаных італьянскай арыстакратыяй. Хоць большасьць паркаў вакол вілаў былі зьнішчаныя падчас будаўнічага буму канца XIX стагодзьдзя, некаторыя зь іх захаваліся. Сярод іх вылучаюцца [[віла Баргезэ]], [[віла Ада]] й [[віла Дорыя Памфілі]]. Віла Дорыя Памфілі месьціцца на захад ад узгорка Джаніколё й займае блізу 1,8 км². Віла Ск’яра стаіць на ўзгорку. У раёне Трастэвэрэ знаходзіцца Батанічны сад. Стары рымскі іпадром ёсьць яшчэ адной вялікай зялёнай зонай, але на ёй замала дрэваў, аднак адсюль адкрываецца добры від на Палятын і Ружовы сад. Непадалёк месьціцца [[віла Чэлімантана]] з бухматымі дрэвамі, а побач зь ёй растуць сады, якія атачаюць тэрмы Каракалы. Сад вілы Баргезэ ёсьць адной з самых знаных вялікіх зялёных зонаў у Рыме, сярод зацененых сьцежак якой знаходзяцца знакамітыя мастацкія галерэі. З садоў [[Пінча]] й [[віла Мэдычы|вілы Мэдычы]] адкрываецца від на П’яццу дэль Паполё й [[Гішпанская лесьвіца|Гішпанскую лесьвіцу]]. Прыкметны хваёвы лес маецца ў Кастэльфузана недалёк ад Остыі. У Рыме таксама маецца шэраг рэгіянальных паркаў значна больш позьняга паходжаньня, у тым ліку рэгіянальны парк Пінэта й рэгіянальны парк Апіевай дарогі. Ёсьць таксама запаведнікі ў Марчыльяна й Тэнута-дзі-Кастэльпарцыяна.
=== Клімат ===
Рым мае [[міжземнаморскі клімат]] паводле [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|кліматычнай клясыфікацыі Кёпэна]]<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/ World Map of Köppen−Geiger Climate Classification].</ref>, што характэрна для міжземнаморскага ўзьбярэжжа Італіі. Вясна й восень мяккая. Па стане на жнівень, максымальная сутачная [[тэмпэратура]] часта перавышае {{ГЦэ|30}}. Традыцыйна, шматлікія кампаніі прывыклі да закрыцьця ў жніўня, бо рымляне ў гэты час наведваюць курорты. У апошнія гады, аднак, у адказ на рост турызму й зьмяненьне звычак працы, горад застаецца адкрытымі на працягу ўсяго лета. Сярэдняя максымальная тэмпэратура ў студзені складае каля {{ГЦэ|12,9|сп}}, а ў сьпякотныя пэрыяды яна можа быць вышэйшай, але мінімумы меншыя за нуль не зьяўляюцца рэдкасьцю да гэтага сэзону. [[Сьнегапад]]ы могуць паўстаць у зімовыя месяцы, але гэтая зьява назіраецца рэдка<ref>[https://web.archive.org/web/20130727130551/http://www.meteo-net.it/articoli/storiconeve.aspx «Storia della neve a Roma»]. meteo-net.it</ref>.
Летні сэзон доўжыцца каля 6 месяцаў, з траўня па кастрычнік. Два месяцы, красавік і лістапад, зьяўляюцца пераходнымі, у гэты пэрыяд тэмпэратура зрэдку бывае вышэй за {{ГЦэ|20|сп}}. Сьнежань, студзень, люты й сакавік зьяўляюцца халоднымі месяцамі, зь сярэдняй тэмпэратурай у {{ГЦэ|13,1|сп}}. Сярэдняя адносная вільготнасьць складае 74,8%.
{{Кліматычная інфармацыя
| Назва_ў_родным_склоне = Рыму
| Крыніца = [http://clima.meteoam.it/AtlanteClimatico/pdf/(239)Roma%20Ciampino.pdf Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare]
<!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур -->
| Студзень_абс_макс = | Студзень_макс = 11.9 | Студзень_мін = 3.1 | Студзень_абс_мін =
| Люты_абс_макс = | Люты_макс = 13.0 | Люты_мін = 3.5 | Люты_абс_мін =
| Сакавік_абс_макс = | Сакавік_макс = 15.2 | Сакавік_мін = 5.2 | Сакавік_абс_мін =
| Красавік_абс_макс = | Красавік_макс = 17.7 | Красавік_мін = 7.5 | Красавік_абс_мін =
| Травень_абс_макс = | Травень_макс = 22.8 | Травень_мін = 11.6 | Травень_абс_мін =
| Чэрвень_абс_макс = | Чэрвень_макс = 26.9 | Чэрвень_мін = 15.3 | Чэрвень_абс_мін =
| Ліпень_абс_макс = | Ліпень_макс = 30.3 | Ліпень_мін = 18.0 | Ліпень_абс_мін =
| Жнівень_абс_макс = | Жнівень_макс = 30.6 | Жнівень_мін = 18.3 | Жнівень_абс_мін =
| Верасень_абс_макс = | Верасень_макс = 26.5 | Верасень_мін = 15.2 | Верасень_абс_мін =
| Кастрычнік_абс_макс = | Кастрычнік_макс = 21.4 | Кастрычнік_мін = 11.3 | Кастрычнік_абс_мін =
| Лістапад_абс_макс = | Лістапад_макс = 15.9 | Лістапад_мін = 6.9 | Лістапад_абс_мін =
| Сьнежань_абс_макс = | Сьнежань_макс = 12.6 | Сьнежань_мін = 4.2 | Сьнежань_абс_мін =
| Год_абс_макс = | Год_макс = 20.4 | Год_мін = 10.0 | Год_абс_мін =
<!-- сярэдняя тэмпэратура -->
| Студзень_сяр = 7.5
| Люты_сяр = 8.2
| Сакавік_сяр = 10.2
| Красавік_сяр = 12.6
| Травень_сяр = 17.2
| Чэрвень_сяр = 21.1
| Ліпень_сяр = 24.1
| Жнівень_сяр = 24.5
| Верасень_сяр = 20.8
| Кастрычнік_сяр = 16.4
| Лістапад_сяр = 11.4
| Сьнежань_сяр = 8.4
| Год_сяр = 15.2
<!-- тэмпэратура вады -->
| Студзень_вады =
| Люты_вады =
| Сакавік_вады =
| Красавік_вады =
| Травень_вады =
| Чэрвень_вады =
| Ліпень_вады =
| Жнівень_вады =
| Верасень_вады =
| Кастрычнік_вады =
| Лістапад_вады =
| Сьнежань_вады =
| Год_вада =
<!-- колькасьць ападкаў -->
| Студзень_ападкі = 66.9
| Люты_ападкі = 73.3
| Сакавік_ападкі = 57.8
| Красавік_ападкі = 80.5
| Травень_ападкі = 52.8
| Чэрвень_ападкі = 34.0
| Ліпень_ападкі = 19.2
| Жнівень_ападкі = 36.8
| Верасень_ападкі = 73.3
| Кастрычнік_ападкі = 113.3
| Лістапад_ападкі = 115.4
| Сьнежань_ападкі = 81.0
| Год_ападкі = 804.3
<!-- вільготнасьць -->
| Студзень_вільготнасьць =
| Люты_вільготнасьць =
| Сакавік_вільготнасьць =
| Красавік_вільготнасьць =
| Травень_вільготнасьць =
| Чэрвень_вільготнасьць =
| Ліпень_вільготнасьць =
| Жнівень_вільготнасьць =
| Верасень_вільготнасьць =
| Кастрычнік_вільготнасьць =
| Лістапад_вільготнасьць =
| Сьнежань_вільготнасьць =
| Год_вільготнасьць =
}}
== Насельніцтва ==
Да 550 году да н. э. Рым быў другім паводле велічыні горадам Італіі пасьля Тараса (сучасны [[Таранта]]) на паўвостраве [[Салентына]]<ref>{{кніга|імя=Heady|прозьвішча=Delpak|загаловак=Travelling Guide To Amazing City of Rome in Italy|выдавецтва=Barnes & Noble Press|isbn=9798855613827}}</ref>. Ягоная плошча складала блізу 285 га, а насельніцтва ацэньвалася ў 35 тысяч чалавек. Іншыя крыніцы сьведчаць аб тым, што з 600 па 500 гады да н. э. насельніцтва складала крыху менш за 100 тысяч чалавек<ref>{{кніга|аўтар=Gregory S. Aldrete|спасылка=https://books.google.com/books?id=vL2ntMk7j-4C&pg=PA78|загаловак=Floods of the Tiber in Ancient Rome|выдавецтва=JHU Press|isbn=978-0-8018-8405-4}}</ref>. Калі ў 509 годзе да н. э. была заснаваная [[Рымская рэспубліка]], перапіс насельніцтва зафіксаваў 130 тысяч чалавек<ref name="Ward">{{артыкул|аўтар=Ward, Lorne H.|загаловак=Roman Population, Territory, Tribe, City, and Army Size from the Republic's Founding to the Veientane War, 509 B.C.-400 B.C.|выданьне=The American Journal of Philology|том=111|нумар=1|старонкі=5—39|год=1990|DOI=10.2307/295257}}</ref>. Тэрыторыя дзяржавы на той час улучала сам горад і найбліжэйшыя навакольлі. Іншыя крыніцы сьведчаць, што ў 500 годзе да н. э. насельніцтва сягала 150 тысяч чалавек. Да 150 году да н. э. яно ўжо перавышала 300 тысяч чалавек<ref name="Ward"/><ref>{{кніга|аўтар=P.M.G. Harris|спасылка=https://books.google.com/books?id=fHtvowE9bt8C&pg=PA168|загаловак=The History of Human Populations: Forms of growth and decline|выдавецтва=Greenwood Publishing|год=2001|isbn=978-0-275-97131-1}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Herreros, Francisco|загаловак=Size and Virtue|выданьне=European Journal of Political Theory|том=6|нумар=4|старонкі=463—482|год=2007|DOI=10.1177/1474885107080651}}</ref><ref>{{кніга|аўтар=Paul Bairoch|спасылка=https://books.google.com/books?id=Cg7JYZO_nEMC&pg=PA81|загаловак=Cities and Economic Development: From the Dawn of History to the Present|выдавецтва=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-03466-9}}</ref>.
[[Файл:Roma Plan.jpg|значак|Мапа Старажытнага Рыму.]]
Памер места ў часы імпэратара [[Актавіян Аўгуст|Аўгуста]] застаецца прадметам здагадак, пры гэтым ацэнкі, якія палягаюць на статыстычных паказьніках датычных збожжа, здольнасьцяў аквэдука, межах гораду, шчыльнасьці насельніцтва й ягоных перапісах ды здагадках аб колькасьці жанчынаў, дзяцей і рабоў, пра якіх не паведамлялася, даюць вельмі шырокі дыяпазон. Гісторык Глен Сторы ацэньвае колькасьць жыхароў у 450 тысяч чалавек, Ўітні Оўтс прытрымліваецца ліку ў 1,2 мільёнаў чалавек, а Нэвіл Морлі дае прыблізную ацэнку ў 800 тысяч чалавек ды выключае ранейшыя меркаваньні аб наяўнасьці 2 мільёнаў жыхароў<ref>{{кніга|аўтар=Duiker, William; Spielvogel, Jackson|спасылка=https://archive.org/details/worldhistoryto1500duik/page/149|загаловак=World History|выдавецтва=Wadsworth|isbn=978-0-534-57168-9}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Storey, Glenn R.|загаловак=The population of ancient Rome|выданьне=Antiquity|том=71|нумар=274|старонкі=966—978|год=1997|DOI=10.1017/s0003598x00085859}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Oates, Whitney J.|загаловак=The Population of Rome|выданьне=Classical Philology|том=29|нумар=2|старонкі=101—116|год=1934|DOI=10.1086/361701}}</ref>. Ацэнкі насельніцтва Рыму да й па зьнікненьні [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]] таксама розьняцца. Шкода, якая была зробленая ў час рабаваньняў, магла быць пераацэненая. Насельніцтва ўжо пачало скарачацца з канца IV стагодзьдзя, але прыкладна ў сярэдзіне V стагодзьдзя, здаецца, Рым працягваў заставацца найбольш густанаселеным горадам дзьвюх частак імпэрыі<ref>Jones, Arnold HM (1966). «The Decline of the Ancient World». Lonmans, Green and Co. Ltd. London.</ref>. На думку Рыхарда Краўтгаймэра, у 400 годзе колькасьць насельніцтва складала блізу 800 тысяч чалавек, а да 452 году яна скарацілася да 500 тысяч, а ў 500 годзе, мажліва, лік жыхароў не перавышаў 100 тысячаў. Пасьля [[Гоцкія войны 535—552 гадоў|Гоцкіх войнаў 535—552 гадоў]] насельніцтва магло часова скараціцца да 30 тысяч чалавек. Падчас пантыфікату папы [[Грыгорыюс I (папа рымскі)|Грыгорыюса I]], то бок у пэрыяд 590—604 гадоў, колькасьць жыхароў магло дасягнуць 90 тысяч чалавек, павялічыўшыся за кошт мігрантаў<ref>Krautheimer, Richard (2000). «Rome, Profile of a City, 312–1308». — С. 65. — ISBN 0-691-04961-0.</ref>. Бэрнард Лэнкан ацэньвае колькасьць у 500 тысяч чалавек на падставе колькасьці людзей, зарэгістраваных як асобы, якія мелі права на атрыманьне хлеба, алею й віна, а падчас рэформы 419 году колькасьць зьнізілася да 120 тысяч чалавек<ref>Lancon, Bernard (2001). «Rome in Late Antiquity». — С. 14. — ISBN 0-415-92976-8.</ref>. Насельніцтва Рыму скарацілася да менш чым 50 тысяч чалавек у раньнім [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]], пачынаючы з 700 году. Колькасьць жыхароў не павялічвалася да пачатку [[Адраджэньне|Адраджэньня]]<ref>Llewellyn, P. (1993). «Rome in the Dark Ages». London. — С. 97.</ref>.
Калі ў 1870 годзе Рым быў анэксаваны [[Каралеўства Італія|Каралеўствам Італіі]], насельніцтва гораду складала блізу 225 тысяч чалавек. Напярэдадні [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] гэтая лічба павялічылася да 600 тысяч чалавек. Рост насельніцтва працягваўся й па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], чаму спрыяў паваенны эканамічны бум. Будаўнічы бум таксама прывёў да разбудовы шматлікіх прадмесьцяў у 1950-х і 1960-х гадах. Насельніцтва ўласна Рыму на лістапад 2025 году сягала {{Лік|2747395}} чалавек, што рабіла яго самым густанаселеным горадам краіны. Таксама гэта паставіла яго на трэці радок паводле колькасьці насельніцтва ў [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскім Зьвязе]]. Поруч з прадмесьцямі колькасьць жыхароў перавышала 4 мільёны чалавек.
=== Мова ===
[[Файл:Nove-bone.jpg|значак|зьлева|Рэклямны банэр на [[рымскі дыялект|мясцовым дыялекце]] на станцыі [[Рымскі мэтрапалітэн|Рымскага мэтрапалітэну]].]]
Гістарычны ўнёсак Рыму ў разьвіцьцё моваў у сусьветным маштабе надзвычай значны. У выніку працэсу раманізацыі народы [[Італія|Італіі]], [[Галія|Галіі]], [[Пірэнэйскі паўвостраў|Пірэнэйскага паўвострава]] й [[Дакія|Дакіі]] распрацавалі мовы, якія беспасярэдне паходзяць ад [[лацінская мова|лацінскай мовы]] й былі распаўсюджаныя на вялізарныя абшары сьвету праз культурны ўплыў, калянізацыю й міграцыю. Іншыя мовы, у тым ліку [[беларуская мова|беларуская]], запазычылі вялікую колькасьць словаў і выразаў мовы Рыму. Рымскае, або лацінскае, [[лацінскае пісьмо|пісьмо]] ўважаецца за найбольш шырока ўжываную сыстэму пісьма ў сьвеце, якой карыстаецца найбольшая колькасьць моваў сьвету<ref>{{кніга|аўтар=Ostler, N.|загаловак=Ad Infinitum: A Biography of Latin|месца=London|выдавецтва=HarperCollins|год=2007|isbn=978-0-8027-1679-8}}</ref>. Мае старадаўнюю лацінскую традыцыю пісьма й беларуская мова.
Сярэднявечны [[рымскі дыялект]] належыў да паўднёвай групы італьянскіх дыялектаў і таму быў значна бліжэйшы да [[нэапалітанская мова|нэапалітанскай мовы]], чым да флярэнтыйскай<ref name="sie">{{спасылка|спасылка=http://online.unistrasi.it/Avvisi/Laparlataromana.pdf|загаловак=La Parlata romana|выдавецтва=Università per stranieri di Siena|копія=https://web.archive.org/web/20150206110011/http://online.unistrasi.it/Avvisi/Laparlataromana.pdf|дата копіі=06.02.2015}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.treccani.it/vocabolario/romanesco/|загаловак=Romanesco|выдавецтва=Treccani|копія=https://web.archive.org/web/20150206113504/http://www.treccani.it/vocabolario/romanesco/|дата копіі=06.02.2015}}</ref>. Тыповым прыкладам рымскай гаворкі таго часу ёсьць ''«[[Жыцьцё Кола дзі Рыенцы]]»'', напісаная ананімным рымлянінам у XIV стагодзьдзі<ref name="sie"/>. Пачынаючы з XVI стагодзьдзя, рымскі дыялект усё мацней трапляў пад уплыў тасканскага дыялекту, ад якога паходзіць сучасная [[італьянская мова]]. Гэта пачалося ў часы панаваньня двух папаў з роду [[Мэдычы|Мэдычаў]], як то [[Леў X|Лява X]] і [[Клімэнт VII|Клімэнта VII]], а таксама па разрабаваньні Рыму ў 1527 годзе. Гэта выклікала масавую іміграцыю сюды людзей з [[Таскана|Тасканы]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.treccani.it/enciclopedia/italiano-di-roma_(Enciclopedia_dell'Italiano)/|загаловак=Italiano di Roma|выдавецтва=Treccani}}</ref><ref name="dia">{{спасылка|спасылка=http://www.treccani.it/enciclopedia/dialetti_(Enciclopedia_dell'Italiano)/|загаловак=Dialetti|выдавецтва=Treccani}}</ref>. Такім чынам, сучасная рымская гаворка мае граматыку й карані, якія істотна адрозьніваюцца ад іншых дыялектаў Цэнтральнай Італіі<ref name="dia"/>.
=== Рэлігія ===
[[Файл:San Giovanni in Laterano 2021.jpg|значак|Фасад [[Лятэранская катэдра|базылікі Сьвятога Яна Лятэранскага]], якая была пабудаваная ў 324 годзе і некалькі разоў была перабудаваная.]]
Як і ва ўсёй Італіі, у Рыме пераважае [[хрысьціянства]], і горад цягам стагодзьдзяў быў важным цэнтрам рэлігіі й пілігрымак ад часоў старажытнай рымскай рэлігіі, а пазьней як месца, дзе месьціцца [[Ватыкан]] і засядае папа. Да прыходу хрысьціянаў у Рым галоўнай рэлігіяй гораду ў эпоху клясычнай антычнасьці была гэтак званая [[рэлігія Старажытнага Рыму]]. Першымі багамі, якіх рымляне лічылі сьвятымі, былі [[Юпітэр (міталёгія)|Юпітэр]], найбольш шанаваны, і [[Марс (міталёгія)|Марс]], бог вайны, а таксама паводле традыцыі бацька двух заснавальнікаў Рыму, як то [[Ромул]]а й Рэма. Ушаноўваліся таксама іншыя боствы, як то [[Вэста]] й [[Мінэрва]]. Рым быў цэнтрам і некалькіх містычных культаў, як прыклад [[Мітраізм|мітраізм]]у. Пазьней, пасьля таго як [[Пётар (апостал)|Сьвяты Пётар]] і [[Павал (апостал)|Сьвяты Павал]] зазналі ў горадзе пакутніцкую сьмерць і пачалі зьяўляюцца першыя хрысьціяне, Рым сам стаў хрысьціянскім. У 313 годзе была ўзьведзеная старая [[базыліка Сьвятога Пятра]]. Не зважаючы на некаторыя перапынкі, як то [[Авіньёнскі палон папаў]], Рым усьцяж стагодзьдзяў застаецца сэрцам [[Каталіцкая Царква|Каталіцкай Царквы]] й цэнтрам, дзе засядае біскуп Рыму, вядомы як [[папа]].
[[Файл:Santa Maria Maggiore Front.JPG|значак|зьлева|[[Санта-Марыя-Маджорэ]].]]
Нават з улікам таго, што ў Рыме месьціцца Ватыкан і базыліка Сьвятога Пятра, галоўнай катэдрай места ўважаецца [[Лятэранская катэдра|базыліка Сьвятога Яна Лятэранскага]], разьмешчаная на паўднёвым усходзе ад цэнтру Рыму. Агулам у горадзе налічваецца блізу 900 цэркваў. Акрамя самой катэдры, варта адзначыць базыліку [[Санта-Марыя-Маджорэ]], [[Базыліка Сьвятога Паўла за мурамі|базыліку Сьвятога Паўла за мурамі]], [[базыліка Сьвятога Клімэнта|базыліку Сьвятога Клімэнта]], царкву [[Сан-Карлё альле Кватра Фантанэ]] й [[Іль-Джэзу|царкву сьвятогаа імя Ісуса]]. Пад горадам знаходзяцца таксама старажытныя рымскія катакомбы. У Рыме ёсьць шматлікія вельмі важныя рэлігійныя навучальныя ўстановы, як то [[Папскі Лятэранскі ўнівэрсытэт]], [[Папскі біблейскі інстытут]], [[Папскі Грыгарыянскі ўнівэрсытэт]] і [[Папскі ўсходні інстытут]]. Тэрыторыя Ватыкану ёсьць часткай [[Ватыканскі ўзгорак|Ватыканскага ўзгорка]] й прылеглых былых Ватыканскіх палёў, дзе былі пабудаваныя базыліка Сьвятога Пятра, [[Апостальскі палац]], [[Сыкстынская капэля]] й музэі, а таксама розныя іншыя пабудовы. Да 1929 года гэтая тэрыторыя была часткай рымскай акругі Борга. У той час гэты комплекс быў аддзелены ад места, знаходзячыся на заходнім беразе [[Тыбр]]у, а гэтая мясцовасьць была рымскім прадмесьцем, абароненым мурамі [[Леў IV (папа рымскі)|Лява IV]], а пазьней пашыранымі цяперашнімі ўмацавальнымі сьценамі [[Павал III (папа рымскі)|Паўла III]], [[Піюс IV|Піюса IV]] і [[Урбан VIII|Урбана VIII]]. Калі рыхтаваўся [[Лятэранскія пагадненьні|Лятэранскі дагавор]] 1929 году, які заклаў пачатак існаваньня дзяржавы Ватыкану, на межы прапанаванай тэрыторыі паўплываў той факт, што значная ейная частка была амаль аточаная гэтым контурам.
Рым ёсьць важным месцам хрысьціянскіх пілігрымак з часоў [[Сярэднявечча]]. Людзі з усяго хрысьціянскага сьвету наведваюць Ватыкан, які знаходзіцца ў межах гораду Рыму, рэзыдэнцыі папства. Акрамя кароткіх часоў незалежнасьці ў Сярэднявеччы, Рым захоўваў свой статус папскай сталіцы й сьвятога гораду цягам стагодзьдзяў, нават калі папы ненадоўга пераехалі ў [[Авіньён]], дзе засядалі з 1309 па 1377 гады. Каталікі лічаць, што Ватыкан ёсьць месцам апошняга спачыну Сьвятога Пятра. Паломніцтва ў Рым можа ўлучаць наведваньне многіх месцаў, як у Ватыкане, гэтак і ў самым Рыме. Папулярным месцам наведнікаў ёсьць [[Пілатава лесьвіца]], якая згодна з хрысьціянскай традыцыяй, утрымлівае прыступкі перавезеныя зь [[Ерусалім]]у. Па іх калісьці ішоў [[Ісус Хрыстос]] у час свайго пакутніцкага шляху на суд<ref>{{навіна|аўтар=Moore, Malcolm|спасылка=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1554541/Steps-Jesus-walked-to-trial-restored-to-glory.html|загаловак=Steps Jesus walked to trial restored to glory|выдавец=The Telegraph|дата публікацыі=13.06.2007|копія=https://web.archive.org/web/20200430054419/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1554541/Steps-Jesus-walked-to-trial-restored-to-glory.html|дата копіі=30.04.2020}}</ref>.
Акрамя таго, у Рыме месьціцца мноства [[будызм|будыйскіх]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://fondoambiente.it/eventi/tempo-al-tempio-monastero-buddhista-hua-yi-si|загаловак=Tempo Al Tempio. Monastero Buddhista Hua Yi Si — Evento FAI|выдавецтва=fondoambiente.it|копія=https://web.archive.org/web/20241007113012/https://fondoambiente.it/eventi/tempo-al-tempio-monastero-buddhista-hua-yi-si|дата копіі=07.10.2024}}</ref> храмаў, а таксама мноства рымскіх сучасных паганскіх храмаў<ref>{{спасылка|аўтар=Petrocelli, Leonardo|спасылка=https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/video/video/1415466/culto-e-cultura-nel-segno-della-dea-sorge-a-taranto-il-tempio-di-minerva.html|загаловак=Culto e cultura nel segno della dea: sorge a Taranto il tempio di Minerva|выдавецтва=www.lagazzettadelmezzogiorno.it|дата публікацыі=11.08.2023|копія=https://web.archive.org/web/20241007101752/https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/video/video/1415466/culto-e-cultura-nel-segno-della-dea-sorge-a-taranto-il-tempio-di-minerva.html|дата копіі=07.10.2024}}</ref>, якія належаць да [[Асацыяцыя традыцыйных пабожных абрадаў|Асацыяцыі традыцыйных пабожных абрадаў]]. Ад канца [[Рымская рэспубліка|Рымскай рэспублікі]] Рым таксама ёсьць цэнтрам габрэйскай супольнасьці. Галоўнай сьвятыняй юдэяў ёсьць [[Вялікая сынагога (Рым)|Вялікая сынагога]].
== Адукацыя ==
* [[Рымскі ўнівэрсытэт Ля-Сапіенца]] ({{мова-it|Sapienza Universita di Roma}}) (заснаваны 1303)
* [[Папскі ўнівэрсытэт Сьвятога Тамаша Аквінскага]] ({{мова-la|Pontificia Universitas Studiorum a Sancto Thoma Aquinate in Urbe}}) (заснаваны 1580)
== Эканоміка ==
Як сталіца Італіі, Рым ёсьць местам, дзе разьмяшчаюцца ўсе асноўныя інстытуты краіны, у тым ліку рэзыдэнцыя прэзыдэнта краіны, урад, парлямэнт, а таксама галоўныя судовыя органы й дыпляматычныя прадстаўніцтвы іншых краінаў. У Рыме месьцяцца шмат міжнародных установаў, у прыватнасьці культурных і навуковых, як то Амэрыканскі інстытут, Брытанская школа, Француская акадэмія, Скандынаўскія інстытуты й Нямецкі археалягічны інстытут. Ёсьць таксама адмысловыя ўстановы [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў]], як то [[Харчовая і сельскагаспадарчая арганізацыя ААН|Харчовая й сельскагаспадарчая арганізацыя ААН]]. У Рыме таксама знаходзяцца буйныя міжнародныя й сусьветныя палітычныя ды культурніцкія арганізацыі, як то [[Міжнародны фонд сельскагаспадарчага разьвіцьця]], [[Сусьветная харчовая праграма]], [[Абарончы каледж НАТО]] й [[Міжнародны цэнтар па вывучэньні захаваньня й рэстаўрацыі культурных каштоўнасьцей|Міжнародны цэнтар па вывучэньні захаваньня й рэстаўрацыі культурных каштоўнасьцей]].
[[Файл:Palazzo Eni (Rome) in 2021.05.jpg|значак|Штаб-кватэра кампаніі [[Eni]], аднаго з нафтавых і газавых гігантаў сьвету.]]
Згодна з дасьледаваньнем гарадоў сьвету Рым ёсьць горадам клясы Бэта+<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2018t.html|загаловак=The World According to GaWC 2020|выдавецтва=www.lboro.ac.uk|копія=https://web.archive.org/web/20170503165246/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2016t.html|дата копіі=03.05.2017}}</ref>. У 2024 годзе горад займаў 31-е месца ў глябальным індэксе гарадоў, другое месца ў Італіі пасьля [[Мілян]]у<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.kearney.com/service/global-business-policy-council/gcr/2024-full-report|загаловак=Resurgent in a world at risk 2024 Global Cities Report|выдавецтва=kearney.com|копія=https://web.archive.org/web/20140417135221/http://www.atkearney.com/research-studies/global-cities-index/full-report|дата копіі=17.04.2014}}</ref>. З ВУП у 2005 годзе ў памеры 94,376 мільярда эўра<ref name="rapporto2006">{{спасылка|спасылка=http://www.censis.it/277/372/5732/5766/5783/5784/content.asp|загаловак=Rapporto Censis 2006|выдавецтва=Censis.it|копія=https://web.archive.org/web/20080418003612/http://www.censis.it/277/372/5732/5766/5783/5784/content.ASP|дата копіі=18.04.2008}}</ref>, горад вырабляе 6,7% нацыянальнага ВУП, то бок найбольшы паказьнік, чым у любым іншым асобным горадам краіны, а ўзровень беспрацоўя, які зьнізіўся з 11,1% да 6,5% у час з 2001 па 2005 гады, цяпер ёсьць адным з найніжэйшых сярод усіх сталіцаў [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскага Зьвязу]]<ref name="rapporto2006" />. Эканоміка Рыму павялічваецца блізу 4,4% штогод й працягвае расьці больш высокімі тэмпамі ў параўнаньні зь любым іншым горадам у астатняй частцы краіны<ref name="rapporto2006" />. Гэта азначае, што калі б Рым быў аобнай краінай, ён быў бы 52-й найбагацейшай краінай у сьвеце паводле ВУП, які блізкі да памеру ВУП [[Эгіпет|Эгіпту]]. У 2003 годзе ВУП на душу насельніцтва ў Рыме складаў {{Лік|29153}} эўра, што ўважаецца за другі паказьнік у Італіі пасьля Міляну й складае больш за 134,1% ад сярэдняга ВУП на душу насельніцтва па ЭЗ<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.observatoribarcelona.org/eng/Indicadors.php?IdentificadorTema=1&Identificador=11|загаловак=Observatoribarcelona.org|копія=https://web.archive.org/web/20070806145437/http://www.observatoribarcelona.org/eng/Indicadors.php?IdentificadorTema=1&Identificador=11|дата копіі=06.08.2007}}</ref>. Пры гэтым сярэдні прыбытак работнікаў у месьце ставіць горад на 9-ы радок у краіны, складаючы {{Лік|24509}} эўра<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.ilsole24ore.com/speciali/redditi_comuni_08/|загаловак=La classifica dei redditi nei comuni capoluogo di provincia|выдавецтва=Il Sole 24 ORE|копія=https://web.archive.org/web/20110512174557/http://www.ilsole24ore.com/speciali/redditi_comuni_08/|дата копіі=12.05.2011}}</ref>. У глябальным маштабе працаўнікі ў Рыме атрымлівалі 30-ю паводле велічыні заработную плату ў 2009 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.citymayors.com/economics/richest_cities.html|загаловак=World’s richest cities in 2009|выдавецтва=City Mayors|дата публікацыі=22.08.2009|копія=https://web.archive.org/web/20100612160130/http://www.citymayors.com/economics/richest_cities.html|дата копіі=12.06.2010}}</ref>. У 2023 годзе ВУП Рыму складаў 240,73 мільярдаў даляраў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3|загаловак=Global city GDP 2011|выдавецтва=Brookings Institution|копія=https://web.archive.org/web/20130605135349/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3|дата копіі=05.06.2013}}</ref>.
[[Файл:Sede BNL Roma.jpg|значак|зьлева|Адзін зь бізнэсовых цэнтраў Рыму.]]
Не зважаючы на тое, што эканоміка Рыму характарызуецца адсутнасьцю цяжкай прамысловасьці й у ёй у значнай ступені дамінуе [[сфэра паслугаў]], [[інфармацыйныя тэхналёгіі]], аэракасьмічная прамысловасьць, абарона, [[сувязь (тэхніка)|тэлекамунікацыі]], стартапы, робяцца дасьледаваньні, будаўніцтва й камэрцыйная дзейнасьць, а таксама [[турызм]], што надае месту дынаміку. З больш чым 50 мільёнамі пасажыраў у 2025 годзе, рымскі [[Рым-Ф’юмічына|міжнародны аэрапорт імя Леанарда да Вінчы]], таксама вядомы як Ф’юмічына, ёсьць найбуйнейшым і найбольш загружаным у Італіі, а таксама адным з гіганцкіх эўрапейскіх хабаў. Акрамя таго, у горадзе месьцяцца сядзібы пераважнай большасьці найбуйнейшых італьянскіх кампаніяў, а таксама штаб-кватэры трох з 100 найбуйнейшых кампаніяў сьвету, як то [[Enel]], [[Eni]] й [[Telecom Italia]]<ref>{{навіна|аўтар=DeCarlo, Scott|спасылка=https://www.forbes.com/2006/03/29/06f2k_worlds-largest-public-companies_land.html|загаловак=The World’s 2000 Largest Public Companies|выдавец=Forbes|дата публікацыі=30.03.2006|копія=https://web.archive.org/web/20070113092755/http://www.forbes.com/2006/03/29/06f2k_worlds-largest-public-companies_land.html|дата копіі=13.01.2007}}</ref>. Унівэрсытэты, нацыянальнае радыё й тэлебачаньне, а таксама кінаіндустрыя Рыму таксама фармуюць ладную частку эканомікі места. Рым ёсьць цэнтрам італьянскай кінаіндустрыі дзякуючы студыі [[Чынэчыта]], якая працуе з 1930-х гадоў. Горад таксама ёсьць цэнтрам банкаўскай і страхавой справы, а таксама электроннай, энэргетычнай, транспартнай і аэракасьмічнай прамысловасьці.
=== Турызм ===
[[Файл:The Spanish Steps, Rome (47509253002).jpg|значак|[[Гішпанская лесьвіца]].]]
Рым сёньня ёсьць адным з найважнейшых турыстычных цэнтраў сьвету дзякуючы незьлічонай колькасьці археалягічных і мастацкіх скарбаў, а таксама прывабнасьць сваіх унікальных традыцыяў, прыгажосьці панарамных відаў і велічы цудоўных паркаў. Сярод найбольш значных музэяў вылучаюцца [[Капіталійскія музэі]], [[Ватыканскія музэі]] й [[Галерэя Баргезэ]]. Таксама прыцягваюць увагу турыстаў аквэдукі, фантаны, цэрквы, палацы, гістарычныя будынкі, помнікі й руіны [[Рымскі форум|Рымскага форуму]] й [[катакомбы]]. Рым стаіць на трэцім радку паводле наведвальнасьці ў ЭЗ пасьля [[Лёндан]]у й [[Парыж]]у, прымаючы ў сярэднім 7—10 мільёнаў турыстаў штогод. [[Калізэй]] (4 мільёны турыстаў) і Ватыканскія музэі (4,2 мільёнаў турыстаў) разьмяшчаюцца 39-м і 37-м (адпаведна) месцах паводле наведвальнасьці сярод розных аб’ектаў у сьвеце, паводле дасьледаваньня 2000-х гадоў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html|загаловак=The 50 Most Visited Places in The World|выдавецтва=itvnews.tv|дата публікацыі=02.10.2009|копія=https://web.archive.org/web/20091002073926/http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html|дата копіі=02.10.2009}}</ref>. Італьянская сталіца ёсьць буйным археалягічным цэнтрам і адным з галоўных цэнтраў археалягічных дасьледаваньняў у сьвеце. У горадзе разьмешчаныя шматлікія культурныя й дасьледчыя інстытуты, як то Амэрыканская акадэмія ў Рыме<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.romanculture.org/index.php?page=airc-hc-rome-program-in-archaeology-and-classical-studies|загаловак=AIRC-HC Program in Archaeology, Classics, and Mediterranean Culture|выдавецтва=Romanculture.org|копія=https://web.archive.org/web/20100329144605/http://www.romanculture.org/index.php?page=airc-hc-rome-program-in-archaeology-and-classical-studies|дата копіі=29.03.2010}}</ref> й Швэдзкі інстытут у Рыме<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.isvroma.it/public/EN/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=%20|загаловак=Isvroma.it|выдавецтва=Isvroma.it|копія=https://web.archive.org/web/20080418182423/http://www.isvroma.it/public/EN/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=%20|дата копіі=18.04.2008}}</ref>. У Рыме мноства старажытных помнікаў, у тым ліку Рымскі форум, [[Траянаў рынак]], [[Траянаў форум]]<ref>{{артыкул|спасылка=http://www.archaeology.org/9801/abstracts/trajan.html|загаловак=Trajan's Glorious Forum|выданьне=Archaeology|том=51|нумар=1|год=02.1998|копія=https://web.archive.org/web/20100216035602/http://www.archaeology.org/9801/abstracts/trajan.html|дата копіі=16.02.2010}}</ref>, Калізэй і [[Пантэон (Рым)|Пантэон]], і гэта толькі невялікая частка зь іх. Калізэй, мажліва, вылучаецца як адзін з самых знакавых археалягічных помнікаў Рыму, які ўважаецца за цуда сьвету<ref name=brewers>Evans, I. H. (1975). «Brewer’s Dictionary of Phrase and Fable». Centenary edition Fourth impression (corrected). London: Cassell. — С. 1163.</ref><ref>{{кніга|аўтар=Miller, Francis Trevelyan; Wilson, Woodrow; Taft, William Howard Taft; Roosevelt, Theodore|спасылка=http://catalog.hathitrust.org/api/volumes/oclc/1538646.html|загаловак=America, the Land We Love|выдавецтва=W. T. Blaine|год=1915}}</ref>.
[[Файл:Vatican Museums Spiral Staircase 2012.jpg|значак|зьлева|Сходы ў адным з будынкаў [[Ватыканскія музэі|Ватыканскіх музэяў]].]]
Рым зьмяшчае велізарную калекцыю твораў мастацтва, скульптураў, фантанаў, мазаік, фрэсак і карцінаў розных часоў. Упершыню Рым стаў буйным мастацкім цэнтрам у часы [[Старажытны Рым|Старажытнага Рыму]], з такімі важнымі формамі рымскага мастацтва, як то архітэктура, жывапіс, скульптура й мазаіка. Мэталаапрацоўка, біцьцё манэтаў і апрацоўка каштоўных камянёў, разьба на слановай косьці, выраб фігурак з шкла, кераміка й ілюстрацыі да кніг лічацца «другароднымі» формамі рымскага мастацтва<ref>{{артыкул|аўтар=Toynbee, J.M.C.|загаловак=Roman Art|выданьне=The Classical Review|том=21|нумар=3|старонкі=439—442|год=12.1971|DOI=10.1017/S0009840X00221331}}</ref>. Пазьней горад стаў буйным цэнтрам мастацтва эпохі [[Адраджэньне|Адраджэньня]], бо папы вылучалі велізарныя сумы грошай на будаўніцтва грандыёзных базылікаў, палацаў, пляцаў і грамадзкіх будынкаў агулам. Рым стаў адным з буйных цэнтраў мастацтва эпохі Адраджэньня ў Эўропе поруч з [[Флярэнцыя]]й і мог параўнацца зь іншымі буйнымі гарадамі й культурнымі цэнтрамі, як то Парыжам і [[Вэнэцыя]]й. Некаторыя з найвялікшых мастакоў таго часу працавалі ў Рыме, як то [[Мікелянджэлё]], [[Рафаэль]], [[Даната Брамантэ]], [[Сандра Батычэльлі]], [[Дамэніка Гірляндаё]], [[П’ера дэльля Франчэска]], [[П’етра Пэруджына]], [[Козыма Расэльлі]], [[Джэнтыле да Фабрыяна]], [[Бэата Анджэліка]], [[Леон Батыста Альбэрці]], [[Джаваньні Батыста Пэньні]], [[Джуліё Рамана]], [[Роса Фіярэнтына]], [[Франчэска Парміджаніна]], [[Бэрнарда Расэліна]], [[Бэноцца Гацолі]], [[Пізанэльлё]] ды іншыя. У канцы XVIII і пачатку XIX стагодзьдзя Рыму быў адным з цэнтраў Гранд-тура, калі заможныя маладыя эўрапейскія шляхцічы наведвалі горад, каб спазнаць старажытнарымскую культуру, мастацтва, філязофію й архітэктуру. Рым прымаў вялікую колькасьць мастакоў нэаклясыцызму й [[ракако]], сярод якіх былі [[Джаваньні Паолё Паніні]] й [[Бэрнарда Бэлёта]].
== Транспарт ==
Рым месьціцца ў цэнтры радыяльнай сеткі дарог, якія прыблізна паўтараюць лініі старажытнарымскіх дарог, што пачыналіся на [[Капітоліюм|Капіталійскім узгорку]] й злучалі Рым з усёй імпэрыяй. Сёньня цэнтар Рыму аточаны колцавай дарогай, якая праходзіць прыкладна ў 10 км ад Капітоліюму.
[[Файл:Aeroporto di Roma-Fiumicino in 2021.03.jpg|значак|Міжнародны аэрапорт імя Леанарда да Вінчы.]]
Дзякуючы свайму разьмяшчэньню ў цэнтры Апэнінскага паўвострава, Рым ёсьць галоўным чыгуначным вузлом цэнтральнай часткі краіны. Галоўны чыгуначны вакзал Рыму, вядомы як [[Тэрміні]], ёсьць адным з найбуйнейшых чыгуначных вакзалаў у Эўропе й самым загружаным у Італіі, празь які штодня праязджаюць блізу 400 тысяч пасажыраў. Другі паводле велічыні вакзал у горадзе, [[Рома-Тыбуртына]], быў пераабсталяваны ў хуткасны чыгуначны вакзал<ref>{{спасылка|спасылка=http://eurostar-av.trenitalia.com/it/progetto/stazioni_rinnovate/roma_tiburtina.html|загаловак=Roma Tiburtina|выдавецтва=Eurostar Italia Alta Velocità|копія=https://web.archive.org/web/20061203063001/http://eurostar-av.trenitalia.com/it/progetto/stazioni_rinnovate/roma_tiburtina.html|дата копіі=03.12.2006}}</ref>. Акрамя частых дзённых хуткасных цягнікоў, якія злучаюць места з усімі буйнымі італьянскімі гарадамі, з Рыму штовечар адыходзяць цягнікі на [[Сыцылія|Сыцылію]], а таксама начныя цягнікі рушаць у [[Мюнхэн]] і [[Вена|Вену]]. Рым абслугоўваецца трыма аэрапортамі. [[Рым-Ф’юмічына|Міжнародны аэрапорт імя Леанарда да Вінчы]] ўважаецца за галоўны аэрапорт краіны. Ён месьціцца ў суседнім месьце [[Ф’юмічына]] на паўднёвым захадзе ад Рыму. У 2024 годзе ён абслужыў больш за 49 мільёнаў пасажыраў, што зрабіла яго самым загружаным аэрапортам у Італіі. Стары рымскі аэрапорт [[Рым-Чампіна|Чампіна]] сумесна выкарыстоўваецца як цывільнай авіяцыяй, гэтак і вайскоўцамі. Ён знаходзіцца побач зь мястэчкам [[Чампіна]] на паўднёвы ўсход ад Рыму. Трэці аэрапорт [[Рым-Урбэ|Урбэ]] гэта невялікі аэрапорт зь нізкай інтэнсіўнасьцю руху, разьмешчаны прыкладна за 6 км на поўнач ад цэнтру гораду. Ён абслугоўвае гэлікоптэры й прыватныя рэйсы летакоў.
[[Файл:Inaugurazione metro B1.jpg|значак|зьлева|Станцыя мэтро Конка д’Ора з другой лініі.]]
Горад пакутуе ад праблемаў з рухам транспарту ў значнай ступені праз радыяльную структуры вуліцаў, што абцяжарвае рымлянам лёгкае перамяшчэньне з раёну адной з радыяльных дарог на іншую, не трапляючы ў гістарычны цэнтар або не выкарыстоўваючы колцавую дарогу. Гэтыя праблемы не разьвязвае абмежаваны памер рымскага мэтро ў параўнаньні зь іншымі гарадамі падобнага памеру. У Рыме на кожныя 10 тысяч жыхароў прыпадае толькі 21 таксоўка, што значна менш, чым у іншых буйных эўрапейскіх гарадах<ref>{{навіна|аўтар=Kiefer, Peter|спасылка=https://www.nytimes.com/2007/11/30/world/europe/30rome.html|загаловак=Central Rome Streets Blocked by Taxi Drivers|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=30.11.2007|копія=https://web.archive.org/web/20090417112759/http://www.nytimes.com/2007/11/30/world/europe/30rome.html?scp=93&sq=Rome&st=nyt|дата копіі=17.04.2009}}</ref>. Хранічныя заторы, выкліканыя паўсюднаў аўтамабілізацыяй у 1970-х і 1980-х гадах, прывялі да ўхваленьня абмежаваньняў на дасяг транспартных сродкаў да цэнтральнай унутранай частцы гораду ў сьветлы час содняў. Тэрыторыі, дзе дзеюць гэтыя абмежаваньні, вядомыя як зоны абмежаванага руху.
[[Файл:Roma - mappa metropolitana 2025 (schematica).svg|значак|Схема рымскага мэтрапалітэну.]]
У Рыме працуе [[рымскі мэтрапалітэн|сыстэма мэтро]] з трыма лініямі. Будаўніцтва першай лініі пачалося ў 1930-х гадах<ref>{{кніга|імя=Stephen L.|прозьвішча=Dyson|спасылка=https://books.google.com/books?id=-ECCDwAAQBAJ&pg=PA192|загаловак=Archaeology, Ideology and Urbanism in Rome from the Grand Tour to Berlusconi|выдавецтва=Cambridge University Press|год=2019|isbn=978-0-521-87459-5}}</ref>. Лінія плянавалася дзеля хуткага злучэньня галоўнага чыгуначнага вакзала з новай заплянаванай зонай E42 у паўднёвых прадмесьцях, дзе ў 1942 годзе павінна была ладзіцца [[Сусьветная выстава]]. Аднак, гэтая імпрэза гэтак і не адбылася праз вайну, але пазьней у 1950-х гадах зона была часткова перапраектаваная й пераназваная ў [[Квартал Сусьветнай выставы]], каб стаць сучасным бізнэсовым раёнам. Лінія была канчаткова адкрытая ў 1955 годзе, і цяпер яна ёсьць паўднёвай часткай лініі Б. Лінія А пачала працаваць у 1980 годзе ад станцыі Атавіяна да Ананьіны, а пазьней зь некалькімі этапамі яны была пашыраная да Батыстыні. У 1990-х гадах пачала эксплюатавацца падаўжэньне лініі Б ад Тэрміні да Рэбібіі. Лініі А й Б перасякаюцца на станцыі Тэрміні ў Рыме, дзе месьціцца чыгуначны вакзал. Пазьней пачала будавацца трэцяя лінія С, ацэначны кошт якой плянаваўся на ўзроўні 3 мільярдаў эўра. Яна часткова замяніла чыгуначную лінію Тэрміні—Пантана. На ёй працуюць цалкам аўтаматызаваныя цягнікі без машыніста<ref>{{навіна|аўтар=Kington, Tom|спасылка=https://www.theguardian.com/world/2007/may/14/italy.artnews|загаловак=Roman remains threaten metro|выдавец=Guardian|дата публікацыі=14.05.2007|копія=https://web.archive.org/web/20130831074912/http://www.theguardian.com/world/2007/may/14/italy.artnews|дата копіі=31.08.2013}}</ref>. Першы адрэзак з 15 станцыямі, які лучыць Пантана з кварталам [[Чэнтачэльле]] ва ўсходняй частцы гораду, адкрыўся 9 лістапада 2014 году<ref>{{навіна|спасылка=http://www.ilmessaggero.it/ROMA/CRONACA/metro_c_atac_sindaco_apertura_pantano_centocelle/notizie/1002186.shtml|загаловак=Metro C, apre la Pantano-Centocelle: folla di romani all’inaugurazione|выдавец=Il Messaggero|дата публікацыі=09.11.2014|копія=https://web.archive.org/web/20141111014416/http://ilmessaggero.it/ROMA/CRONACA/metro_c_atac_sindaco_apertura_pantano_centocelle/notizie/1002186.shtml|дата копіі=11.11.2014}}</ref>. Заканчэнтне работ было заплянавана на 2015 год, але археалягічныя знаходкі часта затрымлівалі падземныя будаўнічыя работы. Таксама плянавалася будаўніцтва чацьвертай лініі. Гэтая лінія мусіла мець 22 станцыяў з працягласьцю лініі ў 20 км. Першы вучастак павінен быў адкрыцца ў 2015 годзе, але празь фінансавы крызіс праект быў прыпынены.
Наземны грамадзкі транспарт у Рыме складаецца з аўтобуснай, трамвайнай і гарадзкой чыгуначнай сеткі. Аўтобусная сыстэма налічвае больш за 350 аўтобусных лініяў і больш за восем тысячаў аўтобусных прыпынкаў, у той час як больш сьціплая трамвайная сыстэма мае 39 км рэек і 192 прыпынкі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.atac.roma.it/index.asp?p=2&i=616&o=3&m=1&a=7&ci=45&tpg=2&lingua=ITA|загаловак=ATAC|выдавецтва=atac.roma.it|копія=https://web.archive.org/web/20120106212503/http://www.atac.roma.it/index.asp?p=2&i=616&o=3&m=1&a=7&ci=45&tpg=2&lingua=ITA|дата копіі=06.01.2012}}</ref>. Працуюць таксама тралейбусы<ref>{{кніга|імя=Mary|прозьвішча=Webb|загаловак=Jane’s Urban Transport Systems 2009–2010|месца=Coulsdon|выдавецтва=Jane's Information Group|год=2009|isbn=978-0-7106-2903-6}}</ref>.
== Культура ==
=== Архітэктура ===
Архітэктура Рыму цягам стагодзьдзяў зазнавала значных зьменаў ад старажытнарымскай архітэктуры да італьянскай мадэрнісцкай і сучаснай архітэктуры. Рым калісьці быў галоўным цэнтрам клясычнай архітэктуры ў сьвеце, дзе паўставалі новыя формы, як то [[арка]], [[купал]] і [[скляпеньне]]. [[Раманскі стыль]] у XI, XII і XIII стагодзьдзях таксама шырока выкарыстоўваўся ў рымскай архітэктуры, а пазьней горад стаў адным з галоўных цэнтраў архітэктуры эпохі [[Адраджэньне|Адраджэньня]] й [[барока]]<ref>{{кніга|аўтар=Ercolia, Olivia; Belford, Ros; Mitchell, Roberta|загаловак=Rome|выдавецтва=Dorling Kindersley|год=2006|старонкі=36–37|isbn=1-4053-1090-1}}</ref>.
==== Фантаны й аквэдукі ====
[[Файл:Trevi Fountain, Rome, Italy 2 - May 2007.jpg|значак|зьлева|Знакаміты фантан [[Трэві (фантан)|Трэві]], які пачалі будаваць яшчэ ў Старажытным Рыме, а скончылі толькі ў 1762 годзе.]]
Рым шырока вядомы сваімі шматлікімі фантанамі, пабудаванымі ў розных стылях, ад клясычнага й сярэднявечнага да стылю [[барока]] й [[нэаклясыцызм]]у. У горадзе фантаны існуюць больш за дзьве тысячы гадоў, паўстаючы дзеля забесьпячэньня места пітной вадой і прыгожага аздабленьня рымскіх пляцаў. У часы Рымскай імпэрыі, у 98 годзе, паводле [[Сэкста Юліюса Франтын|Сэкста Юліюса Франтына]], рымскага консула, які быў кіраўніком водазабесьпячэньня, у Рыме было дзевяць [[аквэдук]]аў, якія сілкавалі 39 манумэнтальных фантанаў і 591 грамадзкі басэйн, ня лічачы вады, якая паступала ў імпэратарскі двор, лазьні й да ўладальнікаў прыватных вілаў. Кожны з галоўных фантанаў быў падлучаны да двух розных аквэдукаў на выпадак, калі адзін зь іх часова выводзіўся з эксплюатацыі<ref>Grimal, Pierre (1944). «Frontin, Les Aqueducs de la ville de Rome». Société d'édition Les Belles Lettres, Paris.</ref>.
Цягам XVII і XVIII стагодзьдзяў папы рэканструявалі між іншым закінутыя рымскія аквэдукі й пабудавалі новыя дэкаратыўныя фантаны, паклаўшы пачатак залатому веку рымскіх фантанаў. Фантаны Рыму, як і карціны [[Пітэр Паўль Рубэнс|Рубэнса]], былі выразам новага стылю барочнага мастацтва. У гэтых фантанах скульптура стала галоўным элемэнтам, а вада выкарыстоўвалася наўпрост дзеля ажыўленьня й упрыгожваньня скульптураў. Яны, як і барочныя сады, былі візуальным увасабленьнем упэўненасьці й моцы<ref>Attlee, Helen (2006). «Italian Gardens, a Cultural History». Francis Lincoln Limited, London.</ref>.
==== Статуі ====
[[Файл:Vierströmebrunnen-Fontana dei Quattro Fiumi (27903447766).jpg|значак|Статуя з ансамбля фантана Чатырох рэкаў, які пабудаваў у 1648 годзе Джаваньні Лярэнца Бэрніні.]]
Рым знаны сваімі статуямі, але ў прыватнасьці, [[гаваркія статуі Рыму|гаваркімі статуямі Рыму]]. На іх з XVI стагодзьдзя жыхары места пакідалі ананімныя сатырычныя надпісы, вершы й палітычныя пасквілі. Асноўныя зь іх гэта статуі [[Паскіна]] й [[Марфарыё]], але маюцца яшчэ чатыры вядомыя статуі, якіх стасуюць да гэтай катэгорыі, як то [[Бабуіна]], [[Мадам Люкрэцыя|Мадам Люкрэцыю]], [[Фачына]] й [[Абат Люіджы|Абата Люіджы]]. Большасьць гэтых статуяў былі створаныя ў старажытнарымскі альбо клясычны час, і большасьць зь іх ёсьць выяваў мітычных багоў, старажытных выбітных людзей альбо легендарных асобаў. Гэтак, статуя Паскіна ёсьць выявай [[Мэнэлай|Мэнэлая]], Абат Люіджы створаны вобразам невядомага рымскага магістрата, Бабуіна ўважаюць за [[Сылен]]а, Марфарыё ўвасабляе [[Акіян (міталёгія)|Акіяна]], Мадам Люкрэцыя — гэта бюст [[Ісыда|Ісыды]], а Фачына ёсьць адзінай нярымскай статуяй, створанай у 1580 годзе, якая не падае анікога асобна. Праз свайго статус на гэтыя статуі дасюль чапляюць плякаты або наносяць графіці, якія выказваюць палітычныя ідэі і пункты гледжаньня. Іншыя статуі ў горадзе, якія не павязаныя з гаваркімі статуямі, улучаюць помнікі на мосьце Сьвятога Анёла або некалькі помнікаў, раскіданых па горадзе, напрыклад, помнік [[Джардана Бруна]] на пляцы Кампа-дэ-Ф’ёры.
==== Абэліскі й калёны ====
[[Файл:Piazza del Popolo Obelisco Flaminio a Roma.jpg|значак|зьлева|Абэліск [[Флямініё (абэліск)|Флямініё]] на [[П’яцца дэль Паполё]].]]
У горадзе ўсталяваныя восем [[Старажытны Эгіпет|старажытнаэгіпецкіх]] і пяць старажытнарымскіх [[абэліск]]аў, а таксама шэраг больш сучасных абэліскаў. Да 2005 году ў Рыме таксама меўся [[Аксумскае царства|старажытны этыёпскі]] абэліск<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.initaly.com/regions/classic/obelisks.htm|загаловак=Chasing Obelisks in Rome|выдавецтва=Initaly.com|копія=https://web.archive.org/web/20100206125357/http://initaly.com/regions/classic/obelisks.htm|дата копіі=06.02.2010}}</ref>. Некаторыя абэліскі ўзвышаюцца на пляцах, як то [[П’яцца Навона]], пляцы Сьвятога Пятра, П’яцца Мантэчыторыё й [[П’яцца дэль Паполё]], а іншыя стаяць у вілах, тэрмальных парках і садах, як то ў Віле Чэлімантана, [[тэрмы Дыяклетыяна|тэрмах Дыяклетыяна]] й [[Пінцыевы пагорак|Пінцыевым пагорку]]. Акрамя таго, у цэнтры Рыму таксама знаходзяцца [[калёна Траяна]] й [[калёна Марка Аўрэліюса|Марка Аўрэліюса]], дзьве старажытнарымскія калёны зь сьпіральным рэльефам. Калёна Марка Аўрэліюса разьмешчаная на пляцы Калёна й была пабудаваная блізу 180 году [[Комад]]ам у памяць аб бацьках. Гэтая калёна была натхнёная калёнай Траяна на [[форум Траяна|форуме Траяна]], які ёсьць часткай [[Імпэратарскія форумы|Імпэратарскіх форумаў]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.roundtheworldmagazine.com/free-things-to-do-in-rome/|загаловак=7 Free Things To Do In Rome|выдавецтва=roundtheworldmagazin.com|дата публікацыі=12.01.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170217200236/http://www.roundtheworldmagazine.com/free-things-to-do-in-rome/|дата копіі=17.02.2017}}</ref>.
==== Масты ====
[[Файл:Bridge Vittorio Emanuele II at sunset.jpg|значак|[[Мост Віторыё Эмануэле II|Понтэ-Віторыё-Эмануэле-II]] на захадзе сонца.]]
У Рыме ёсьць мноства знакамітых мастоў, якія ўсталяваныя праз [[Тыбр]]. Адзіны мост, які захаваўся да нашых дзён з клясычнай эпохі, — гэта [[Мост Фабрыча|Понтэ-дэі-Куатра-Капі]], які злучае востраў [[Тыбэрына]] зь левым берагам. Да ліку іншых захаваных, хоць і мадыфікаваных, старажытнарымскіх мастоў стасуюцца [[Мост Чэстыё|Понтэ-Чэстыё]], [[Мост Сьвятога анёла|Понтэ-Сант-Анджэлё]] й [[Мост Мільвіё|Понтэ-Мільвіё]]. Калі ўлічваць [[Мост Намэнтана|Понтэ-Намэнтана]], які таксама быў пабудаваны ў Старажытным Рыме, які перасякае [[Аньенэ]], тады дасюль у горадзе захавалася пяць старажытнарымскіх мастоў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.citrag.it/archi/page/bridges/e_f_pn_ro.htm|загаловак=The Bridges of Ancient Rome|выдавецтва=Citrag.it|копія=https://web.archive.org/web/20100113044759/http://www.citrag.it/archi/page/bridges/e_f_pn_ro.htm|дата копіі=13.01.2010}}</ref>. Сярод іншых вартых увагі мастоў вылучаюцца [[Мост Сыкста|Понтэ-Сыста]], першы мост, пабудаваны ў эпоху Адраджэньня на рымскім падмурку; [[Мост Эміліё|Понтэ-Рата]], фактычна адзіная захаваная арка старажытнага Понса Эмілія, які абваліўся падчас паводкі 1598 году й быў зьнесены ў канцы XIX стагодзьдзя; і [[Мост Віторыё Эмануэле II|Понтэ-Віторыё-Эмануэле-II]], сучасны мост, які злучае Корса-Віторыё-Эмануэле ды Борга. Большасьць грамадзкіх мастоў гораду былі пабудаваныя ў клясычным стылі або ў стылі Адраджэньня, а таксама ў стылях барока, нэаклясыцызму й [[мадэрн]]у. Згодна з ''«[[Брытанская энцыкляпэдыя|Брытанскай энцыкляпэдыяй]]»'', найлепшым старажытным мостам, які захаваўся ў Рыме, ёсьць мост Сьвятога Анёла, які быў завершаны ў 135 годзе й упрыгожаны дзесяцьцю статуямі анёлаў, спраектаванымі Бэрніні ў 1688 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/523159/SantAngelo-Bridge|загаловак=Sant'Angelo Bridge|назва праекту=Encyclopædia Britannica|копія=https://web.archive.org/web/20100109154613/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/523159/SantAngelo-Bridge|дата копіі=09.01.2010}}</ref>.
=== Забавы й сцэнічныя мастацтвы ===
[[Файл:Teatro dell'Opera a Roma.JPG|значак|зьлева|[[Рымскі опэрны тэатар]].]]
Рым ёсьць важным цэнтрам музыкі з насычанай музычнай сцэнай. Тут знаходзіцца [[Нацыянальная акадэмія Санта-Чэчылія]], заснаваная ў 1585 годзе, дзеля якой былі пабудаваныя новыя канцэртныя залі ў новым комплексе [[Парка дэльля Музыка]], адной з найбуйнейшых музычных пляцовак у сьвеце. У месьце таксама працуе [[Рымскі опэрны тэатар]] і некалькі невялікіх музычных установаў. У Рыме ладзіўся [[конкурс песьні Эўрабачаньне]] ў 1991 годзе, а таксама адбывалася цырымонія ўручэньня прэміі [[MTV Europe Music Awards]] у 2004 годзе.
Рым учыніў вялікі ўплыў на гісторыю музыкі. [[Рымская школа]], то бок група кампазытараў пераважна царкоўнай музыкі, працавала ў горадзе ў XVI і XVII стагодзьдзях, такім чынам ахопліваючы эпохі позьняга Адраджэньня й раньняга барока. Гэты тэрмін таксама стасуецца музыкі, якую яны стваралі. Многія з тых кампазытараў мелі беспасярэднюю сувязь з Ватыканам і папскай капэляй, але й працавалі ў некалькіх цэрквах. Стылістычна іх часта супрацьпастаўляюць [[Вэнэцыянская школа музыкі|Вэнэцыянскай школе]] кампазытараў, якая дзеіла адначасна з рымскімі калегамі, але ўважадася за больш прагрэсіўную. Найвядомейшым кампазытарам Рымскай школы быў [[Джаваньні П’ерлюіджы да Палестрына]], чыё імя ўжо чатырыста гадоў асацыюецца з гладкай, чыстай, поліфанічнай дасканаласьцю. Аднак у Рыме працавалі й іншыя кампазытары розных стыляў.
Паміж 1960 і 1970 гадамі Рым уважаваўся за «Новы Галівуд», дзякуючы працы шматлікіх актораў і рэжысэраў. Вуліца Віторыё Вэнэта ператварылася на глямурнае месца, дзе можна было сустрэць знакамітых людзей<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.unife.it/letterefilosofia/comunicazione/insegnamenti/storia_cinema/materiale_didattico/a-a-2016-2017/la-new-hollywood-il-contesto-politico-sociale-i-temi-lo-stile|загаловак=La New Hollywood. Il contesto politico-sociale|выдавецтва=Università degli Studi di Ferrara|копія=https://web.archive.org/web/20210125210955/http://www.unife.it/letterefilosofia/comunicazione/insegnamenti/storia_cinema/materiale_didattico/a-a-2016-2017/la-new-hollywood-il-contesto-politico-sociale-i-temi-lo-stile|дата копіі=25.01.2021}}</ref>.
== Славутасьці ==
[[Файл:Pantheon (Rome) - Right side and front.jpg|міні|[[Пантэон (Рым)|Пантэон]]]]
* [[Рымскі форум]] (''Forum Romanum''), эканамічны, палітычны й рэлігійны цэнтар старажытнага Рыму
* [[Імпэратарскія форумы]], ансамбль плошчаў, апраўленых калённым портыкам і з коннай статуяй імпэратара ў цэнтры
* [[Калізэй]] (''Colosseum''), старажытнарымскі амфітэатар
* [[Пантэон (Рым)|Пантэон]] (''Pantheon''), старажытнарымскі храм усіх богаў
* [[Замак Сьвятога Анёла]] (''Castel Sant' Angelo''), першапачаткова — маўзалей [[Публій Элій Адрыян|Адрыян]]а, у эпоху [[Сярэднявечча]] быў перабудаваны ў [[замак]]
* [[Бызаліка Сьвятога Пятра]] (''Basilica di San Pietro''), самая вялікая царква ў сьвеце, цэнтар [[каталіцтва]] (разьмешчаны на тэрыторыі дзяржавы [[Ватыкан]])
* [[Пляц Навона]] (''Piazza Navona'') з [[фантан чатырох рэк|Фантанам чатырох рэк]] працы [[Джаваньні Лярэнца Бэрніні]]
* [[Фантан Трэві]] (''Fontana di Trevi''), самы знакаміты фантан Рыму
== Фотагалерэя ==
<gallery>
Сакрат Яновіч Крыстына Мольды.jpg|Літаратурная вечарына. Зьлева направа: выступае [[Сакрат Яновіч]], а перакладае Крыстына Мольды. [[Італія]], Рым, двор Блюмэнштыль, 1998 год.
Forum Romanum Vespasian.JPG|Рымскі форум
Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|Рымскі [[Калізэй]]
Piazza Navona w Rime.JPG|[[Пляц Навона]]
PIAZZA DEL POPOLO VISTA AEREA.jpg|[[П’яцца дэль Паполё]]
RomaCastelSantAngelo.jpg|[[Замак Сьвятога Анёла]]
Rome vittoriano 20050922.jpg|[[Вітарыяна]]
Roma-san giovanni 03.jpg|[[Лятэранская катэдра|Базыліка Сьвятога Яна Лятэранскага]]
Fountain of Carlo Maderno on Piazza San Pietro at night.jpg|[[Пляц Сьвятога Пятра]]
Basilica di San Pietro, Rome.jpg|[[Базыліка Сьвятога Пятра]]
</gallery>
== Горад-сябар ==
* [[Парыж]], [[Францыя]]
== Гарады-партнэры ==
* [[Атэны]], Грэцыя
* [[Пэкін]], Кітай (23 кастрычніка 1997)
* [[Каір]], Эгіпет
* [[Кіеў]], Украіна (ад 1999)
== Асобы ==
* [[Пётар Татарыновіч]] — каталіцкі сьвятар заходняга абраду, папскі прэлат, доктар тэалёгіі (1950), рэлігійны й культурна-асьветны дзяяч, удзельнік беларускага хрысьціянскага руху, выкладчык, выдавец, рэдактар, пісьменьнік, перакладнік і публіцыст.
* [[Сакрат Яновіч]] — беларускі пісьменьнік з Польшчы, член [[Белавежа (аб’яднаньне)|грамады літаратараў «Белавежа»]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{кніга|імя=Vittorio, Luigi|прозьвішча=Bertarelli|загаловак=Guida d’Italia|месца=Milano|выдавецтва=CTI|год=1925|том=IV|ref=Bertarelli}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.comune.roma.it Афіцыйная старонка]{{ref-it}}
{{Сталіцы Эўропы}}
[[Катэгорыя:Рым| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
l7il6tiqkp6xezoj67kf84jfipyrp95
Белая Сарока
0
13363
2663899
2654114
2026-04-03T12:25:57Z
Дамінік
64057
/* Забудова */
2663899
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Сарока (неадназначнасьць)}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Белая Сарока
|Лацінка = Biełaja Saroka
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Белай Сарокі
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1486 год
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 29
|Шырата сэкундаў = 25
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 54
|Даўгата сэкундаў = 7
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 3.5
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Бе́лая Саро́ка'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзіла ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 43 км на паўднёвы ўсход ад [[Нароўля|Нароўлі]], за 68 км ад чыгуначнай станцыі [[Ельск]] (лінія [[Каленкавічы]] — [[Оўруч]]); на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка]]. Палявая дарога злучае вёску з шашой [[Даўляды]] — [[Бабчын]].
Белая Сарока — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]], зноў сяло ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»<ref>Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293</ref>}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
У пісьмовых крыніцах Белая Сарока ці не ўпершыню згаданая 14 ліпеня 1486 году, калі кароль польскі і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] [[Казімер Ягайлавіч]] перадаў сяло ключніку кіеўскаму Астафію Гарнастаю дзеля выбіраньня пазасталых 40 коп грошаў гаспадарскага доўгу<ref>Lietuvos Metrika. Kn. 4 (1479—1491): Užrašymų knyga 4 / parengė Lina Anužytė. — Vilnius, 2004. С. 47</ref>. На 1514 і 1516 гады маюцца найранейшыя зьвесткі пра Беласароцкую воласьць Кіеўскага павету<ref>Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 169, 286</ref>.
23 лістапада 1522 году кароль [[Жыгімонт Стары]] загадаў намесьніку чарнобыльскаму пану Міхайлу Паўшы «''подать дворянину Матфею Заморенку человека путнаго въ Чернобыльскомъ повете въ Белойсороце Мартина Зеньковича и зъ землею Крывскою, на которой тотъ человекъ седить''»<ref>Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 240</ref>.
У апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку 1552 года, сярод іншых, названая і Беласароцкая нядзеля{{Заўвага|Нядзелі »альбо« чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}} ды {{падказка|патужнікі|выканаўцы замкавых павіннасьцяў}} зь сёлаў, што да яе належалі, – [[Даўляды|Даўглядцы]], [[Тоўсты Лес (Кіеўская вобласьць)|Тоўстыя (яны — патужнікі) Лес]], [[Старыя Шапелічы|Шэпелічы]], [[Масаны|Масановічы]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкавічы]]{{заўвага|Яшчэ ў пераліку названы Андрон ''у Гатчыну'' (''Гатчыпу''). П. Г. Кляпацкі<ref>Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 310</ref> ўважаў, што вядзецца пра патужніка Андрона ў Гажыну. Але Гажын мог належаць хіба да Оўруцкай нядзелі, побач з Антонавічамі, Смалігавічамі, Белым Берагам, а не да Беласароцкай. Магчыма, ў тэксьце публікацыі зьвестка памылкова зрушаная.}}<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588</ref>.
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Беласароцкая воласьць{{заўвага|Насуперак таму, што напісана С. В. Марцэлевым, Белая Сарока ніколі не належала да [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]].<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 132</ref>}}) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча паноў Харлінскіх]][[Файл:Антонаў на мапе ВКЛ 1613 г.jpg|значак|170пкс|Беласарока на мапе ВКЛ і сумежных рэгіёнаў. 1613 г.]]
12-м сакавіка 1574 году пазначана каралеўская «Данина мыта во''д''ного Щасному Ха''р''ли''н''ско''му'', хорунжому кие''в''скому, в ыме''н''ю его власно''м'' в селе Белои Сороце в повете Кие''в''скомъ»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 250</ref>.
З рэестру Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзенага 21 чэрвеня 1581 году каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, вынікае, што слабада Беласарока была ўласнасьцю пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага. Зь яе 4 [[агароднікі|агароднікаў]] выбіралася па 6 грошаў, з тутэйшага сьвятара — 2 флярыны падатку<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37</ref>.
26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў усе свае маёнткі сынам Станіславу, Мікалаю і Рыгору з абавязкам выплаты іхным сёстрам па 3 000 польскіх злотых. Сярод добраў названыя вёска Даўляды з рачным перавозам і сяло Беласарока з млынам па-над Прыпяцю, якія дасталіся Станіславу. 10 жніўня 1624 году, на заяву архімандрыта кіева-пячэрскага Елісея Плетэніцкага і капітулы, складзены судовы дэкрэт аб наезьдзе падданых Станіслава Харлінскага з Даўлядоў і Белай Сарокі на манастырскую Амялянаўшчыну<ref>ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 61 — 62, 377</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва, у 1628 годзе з 2 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]], 1 агародніка і сьвятара ў Белай Сароцы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, нашчадкамі якога апекаваўся пан Хведар Станецкі, выплачвалася адпаведна па тры, паўтара і шэсьць злотых<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 381</ref>.
10 траўня 1682 году, кароль [[Ян Сабескі]], зважаючы на страту Кіева ў войнах з Расеяй, дзеля чаго добры Кіева-Пячэрскага манастыра пазбавіліся гаспадароў, падараваў іх адміністратару Кіеўскай мітраполіі япіскапу львоўскаму і галіцкаму Іосіфу Шумлянскаму. Надалей яны пазначаліся, як прыналежныя манастыру, хіба намінальна. У пераліку сёлаў япіскапа, складзеным у ліпені т. г., названае сяло Белая Сарока з 20 дварамі{{заўвага|У гэтай крыніцы па ўсіх паселішчах падаецца неверагодна вялікая колькасьць дароў.}} і царквой<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 10. – Киев, 1904. С. 357—363</ref>.
[[Файл:Мэтрыка Беласароцкай Мікалаеўскай царквы 1759 г. Ч. 2. Шлюбы..files.png|значак|зьлева|170пкс|Тытул мэтрыкі Беласароцкай Мікалаеўскай царквы 1759 г. Ч. 2. Шлюбы.]][[Файл:Biełaja Saroka. Белая Сарока (1759) (2).jpg|значак|170пкс|Царква, 1759 г.]][[Файл:Мэтрыка Мікалаеўскай царквы 1759 г.. Ч. 3. Аб памерлых.png|значак|зьлева|170пкс|Мэтрыка Мікалаеўскай царквы 1759 г. Ч. 3. Аб памерлых.]][[Файл:Biełaja Saroka. Белая Сарока (1759).jpg|значак|170пкс|Царква, 1759 г.]]
16 сакавіка 1706 году япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі за 6 300 злотых перадаў у трохгадовую арэнду братавай удаве Аляксандры Шумлянскай Беласароцкі ключ. 28 днём лістапада 1714 году датаваны кантракт, падпісаны ў Даўлядах паміж мітрапалітам кіеўскім [[Леў Кішка|Львом Кішкам]] і пісарам земскім мазырскім Тэафілам Лянкевічам-Іпагорскім на трохгадовую арэнду Беласароцкага ключа за 510 бітых талераў. 2 жніўня 1717 году мітрапаліт Леў Кішка аддаў Беласароцкі ключ у арэнду на тры гады харунжаму кіеўскаму Казімеру Стэцкаму за сымбалічныя 170 злотых. 12 сакавіка 1728 году пазначаны запіс у кнізе Оўруцкага гродзкага суда аб уводзе ў валоданьне Беласароцкім ключом наміната і адміністратара Кіеўскай мітраполіі япіскапа Атанаса Шаптыцкага<ref>Описание архива. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1111, 1161, 1179, 1268</ref>.
На 1734 год Беласароцкі ключ, у тым ліку wieś Białosoroka, належаў Кіеўскай мітраполіі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 286</ref>.
У матэрыялах візыты Брагінскага дэканату ад 18 студзеня 1740 году пададзеныя зьвесткі аб прыходзе Сьвята-Мікалаеўскай царквы ў сяле Белая Сарока, які ўзначальваў сьвятар Цімафей Кміта. У самой Белай Сароцы налічана 8 гаспадароў альбо двароў, у Даўлядах 20, у [[Дзёрнавічы (Гомельская вобласьць)|Дзёрнавічах]] 26, у Рудні Ружавай (Ражавай) 6. Усіх душ — каля 230<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 747-750</ref>.
У матэрыяле Генэральнай візытацыі Брагінскага дэканату 1743 году занатавана, што прыход Мікалаеўскай царквы ў мястэчку Белая Сарока налічваў усяго 30 двароў (×6 — каля 180 душ), а верных да споведзі дапушчаных — 139 душ<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. 2461. А. 297-297адв.</ref>.
Згодна зь земскай кнігай Кіеўскага ваяводзтва, 23 студзеня 1747 году ў валоданьне маёнткамі Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі, у тым ліку Беласароцкім ключом, уведзены новы адміністратар архіепіскап [[Флярыян Грабніцкі|Флярыян Грэбніцкі]]<ref>Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1444</ref>.
Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 21 сьнежня 1752 году прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы ў мястэчку Белая Сарока{{заўвага|Новы будынак узьведзены ў 1750 г., са згоды афіцыяла мітраполіі кіеўскай, намаганьнямі дэкана брагінскага а. Томаша (Фамы) Максімовіча, настаяцеля гарнастайальскага.}}, настаяцелем якога сьвятар Цімафей Кміта, аб'ядноўваў верных з 7 дымоў у Белай Сароцы, 28 у Даўлядах, 31 у Дзёрнавічах, 8 у Рудні Ражавай, 16 у Дзянісавічах{{заўвага|У матэрыялах візыты сьцьвярджаецца яшчэ, нібы калісьці (?) да прыходу Беласароцкай царквы адносіліся і [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], што адасоблены востраў за рэчкай Перстыцай у навакольлі Кажушкаў належаў беласароцкаму сьвятару. Але ў фундушы, апісаным візытатарам Янам (Іаанам) Слегінскім у 1706 г., угодзьдзі на левым беразе Прыпяці й гэткія далёкія, не названыя<ref>НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1440. А. 61-61адв.</ref>.}}<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 313, 315, 315адв., 318-318адв.</ref>.
У 1754 годзе з 7 двароў (прыкладна 42 жыхароў) мястэчка Białosoroka выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 1 злоты і паўтары грошы, «''na milicję''»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 4 зл. і 6 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 170</ref>.
Ад 1759 году, калі настаяцелем Беласароцкай Мікалаеўскай царквы быў сьвятар Анікій Кмета (Кміта), мэтрычныя кнігі вяліся спраўна, а таму значная іх частка захавалася да нашых дзён.
Габрэйскія перапісы 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Беласароцы адпаведна 4 і 5 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Чарнобыльскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392</ref>.
14-21 кастрычніка 1780 году возны генэрал ваяводзтва Кіеўскага «i innych» Базыль Валынец увёў у валоданьне маёнткамі, у тым ліку Беласароцкім ключом, новага кіеўскага мітрапаліта і адміністратара Кіева-Пячэрскай архімандрыі Ясона Смагаржэўскага. У канцы дакумэнту возны, ня ўмеючы пісаць, добрасумленна «''znak krzyża świętego położył''»<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). — Киев, 1871. С. 642 — 644</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:Teadosi Rastocki. Тэадосі Растоцкі (1891).jpg|170пкс|значак|зьлева|Партрэт Тэадосія Растоцкага. 1891 г.]][[Файл:Беласарока на мапе Ф. Шубэрта 1824-1840 гг.png|значак|170пкс|Беласарока на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]][[Файл:Прыход царквы ў Белай Сароцы на 1864 г.jpg|значак|170пкс|Прыход царквы ў Белай Сароцы на 1864 г.]]
У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Беласарока – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 годзе ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>.
З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што сяло Беласарока на той час была ўласнасьцю Кіеўскай мітраполіі ў асобе яе галавы [[Тэадосі Растоцкі|Тэадосія Растоцкага]]<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71</ref>. Але ўжо ў 1796 годзе ў мэтрычных кнігах Беласароцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы сяло, іншыя паселішчы ключа і прыхода, названыя прыналежнымі да казённага ведамства. Згодна з мэтрыкамі 1797 — 1802 гг., усе яны сталі ўласнасьцю расейскага генэрала графа (фон) Сакена. У запісе тае ж царквы 1832 г. сказана, што Белай Сарокай, Даўлядамі, Вяпрамі і інш. валодаў граф Арлоў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп 13. Спр. 350, 493, 494 — 500</ref>. У рэвізіі 1834 году уладальнікам добраў названы пан Горват. Празь мястэчка праходзіў гасьцінец зь [[Міхалкі (зьніклае паселішча)|Міхалкаў]] у [[Чарнобыль]]<ref name="fn1"/>. На 10-вярстовай мапе Менскай губэрні Ф. Шубэрта 1826-1840 гадоў у Белай Сароцы пазначаныя 22 двары.
У парэформавы пэрыяд Белая Сарока адміністрацыйна належала да Дзёрнавіцкай воласьці. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Мікалаеўскай царквы ў Белай Сароцы названыя настаяцель а. Іаан Белякоўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Стафан Мігай, пазаштатны псаломшчык Іван Смародзкі<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 463</ref>. На 1879 год прыход аб'ядноваў 684 верных мужчынскага і 765 жаночага полу зь сяла Белая Сарока, вёсак Даўляды, Надтачэеўка, Вяпры, Рожава, сяла Дзёрнавічы<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. – Минск, 1879. С. 39</ref>.
На 1886 год у Белай Сароцы налічваўся 21 двор з 212 жыхарамі, працавалі бровар і 2 смалярні<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112</ref>. Паводле перапісу 1897 году — 39 двароў, існавалі царква, народная вучэльня, хлебазапасны магазын, карчма. На 1909 год у сяле налічваўся 71 двор з 322 жыхарамі<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 23</ref>.
=== Найноўшы час ===
За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Белую Сароку занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Белая Сарока ў складзе Дзёрнавіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85</ref>.
1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. У 1924 годзе Белую Сароку вярнулі [[БССР]]. У 1930 годзе тут арганізаваны калгас «Пераможца», працавала кузьня. З 20 лютага 1938 года — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Белай Сароцы налічвалася 64 двары, 215 жыхароў. Акупанты спалілі 36 двароў і загубілі 5 вяскоўцаў. У кастрычніку 1943 году 40 жыхароў вывезьлі на прымусовыя работы ў Нямеччыну. Яшчэ 21 чалавек загінуў на франтах<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 236 — 237, 431</ref><ref name="fn1"/>.
З 8 студзеня 1954 году Белая Сарока — у Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года тут налічвалася 294 жыхары.
На 1986 год у Белай Сароцы было 83 двары, 201 жыжар, працавала пачатковая школа. У складзе саўгасу «Прыпяць» (цэнтар — вёска Даўляды). У зьвязку з радыяцыйным забруджваньнем па [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофе на Чарнобыльскай АЭС]] усіх жыхароў перасялілі ў чыстыя месцы, пераважна ў вёску [[Бабоўка (Жлобінскі раён)|Бабоўку]]<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1885 год — 212 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1908 год — 657 чал.; 1959 год — 294 чал.; 1986 год — 201 чал. (усе пераселеныя)<ref name="fn1"/>
== Забудова ==
Плян складаўся з трохі выгнутай, амаль мэрыдыянальнай вуліцы, забудаванай з двух бакоў драўлянымі хатамі.
== Турыстычная інфармацыя ==
=== Адметныя мясьціны ===
Селішча эпохі [[мэзаліт]]у за 1—1,5 км на паўночны захад ад вёскі.
=== Страчаная спадчына ===
* Царква Сьвятога Міколы (XVIII ст.; [[Кіеўская, галіцкая і ўсяе Русі мітраполія (уніяцкая)|Сьвяты Пасад]])
== Заўвагі ==
[[Файл:Канспэкт фундуша Беласароцкай царкве ў візыце 1706 г.png|170пкс|значак|зьлева|Экстракт фундуша Беласароцкай царкве ў візыце 1706 г.]][[Файл:Подпісы пад экстрактам 1706 г.png|170пкс|значак|Подпісы пад экстрактам 1706 г.]]{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Белая Сарока ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Вербавіцкі сельсавет
|Нараўлянскі раён
}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]]
0nein4tkzsiexwtugei3xbl7rkmqwr7
Фінікс Санз
0
15025
2663900
2256733
2026-04-03T12:45:41Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Phoenix_Suns?oldid=1346636101
2663900
wikitext
text/x-wiki
{{Баскетбольны клюб
|назва = Фінікс Санз
|выява = Фінікс Санз.svg
|памер_выявы = 200пкс
|заснаваны =
|краіна = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
|мясьціна = [[Фінікс (Арызона)|Фінікс]], [[Арызона]]
|пляцоўка = [[Мортгейдж-Матчап-Цэнтар]]
|зьмяшчальнасьць =
|уласьнік =
|кіраўнік =
|трэнэр =
|чэмпіянат = [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя]]
|сэзон =
|становішча =
|колер1 = #1D1160
|колер2 = #E56020
|колер3 = #000000
|колер_тэксту = white
|колер_фону = #1D1160
|узор_вопраткі1 = _phxsuns2024h
|узор_шортаў1 = _phxsuns2024h
|узор_вопраткі2 = _phxsuns2024a
|узор_шортаў2 = _phxsuns2024a
}}
«'''Фі́нікс Санз'''» ({{мова-en|Phoenix Suns}}) — прафэсійны [[баскетбол]]ьны клюб, які выступае ў [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі]]. Каманда была заснаваная ў 1968 годзе. Клюб месьціцца ў горадзе [[Фінікс (Арызона)|Фінікс]], штат [[Арызона]]. Франшыза пачала гуляць у НБА ў 1968 годзе як каманда пашырэньня. Не зважаючы на тое, што першыя гады былі ня вельмі ўдалымі, лёс пачаў зьмяняцца ў 1970-х гадах пасьля таго, як да каманды далучыліся [[Дык Ван Эрсдэйл]] і [[Элван Адамз]] у партнэрстве з [[Пол Ўэстфал|Полам Ўэстфалам]]. Каманда дакрочыла да фіналу НБА 1976 году, аднак, ня здолеўшы заваяваць чэмпіёнскі тытул, «Санз» большую частку 1980-х гадоў спрабавалі перабудавацца, пакуль у 1988 годзе ня быў набыты [[Кевін Джонсан]]. У гэты час, а таксама з узмацненьнем у асобе [[Чарлз Барклі|Чарлза Барклі]] «Санз» сталі стабільнай камандай плэй-оф. Дзякуючы ўнёскам [[Том Чамбэрз|Тома Чамбэрза]] і [[Дэн Марлі|Дэна Марлі]], «Санз» траплялі ў плэй-оф трынаццаць сэзонаў запар, што стала рэкордным паказьнікам франшызы, і прасунуліся ў фінал НБА 1993 году. Каманда зноў ня здолела перамагчы ў чэмпіянаце, пасьля чаго пачаўся час пасярэднасьці, які трываў да пачатку 2000-х гадоў.
== Гісторыя ==
[[Файл:Jerry Colangelo (32803089363).jpg|значак|зьлева|Джэры Каланджала доўгі час працаваў галоўным мэнэджарам клюбу.]]
«Фінікс Санз» былі адной зь дзьвюх франшызаў, якія далучыліся да НБА на пачатку сэзону 1968—1969 гадоў, калі гэта адбылося разам зь «[[Мілўокі Бакс]]». Гэты баскетбольны клюб сталі першай буйной прафэсійнай спартовай франшызай як [[Фінікс (Арызона)|Фінікс]]у, гэтак і штату [[Арызона|Арызоны]] агулам, заставаючыся адзіным клюбам такога кшталту цягам 20 гадоў. Назва «Санз» была абраная на конкурсе газэты ''[[The Arizona Republic]]'', а пераможца атрымаў 1000 даляраў і абанэмэнты на першы сэзон<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.nba.com/suns/00644119.html|загаловак=The Prickly Pears?|выдавецтва=NBA Media Ventures, LLC|копія=https://web.archive.org/web/20210709220811/https://www.nba.com/suns/00644119.html|дата копіі=07.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Allen, Scott|спасылка=https://www.mentalfloss.com/article/23115/origins-all-30-nba-team-names|загаловак=The Origins of All 30 NBA Team Names|выдавецтва=MentalFloss.com|дата публікацыі=10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180114064246/http://mentalfloss.com/article/23115/origins-all-30-nba-team-names|дата копіі=01.2018}}</ref>.
На драфце пашырэньня каманда сярод іншых абралі [[Гэйл Гудрыч|Гэйла Гудрыча]] і [[Дык Ван Эрсдэйл|Дыка Ван Эрсдэйла]]. І Гудрыч, і Ван Эрсдэйл былі абраныя на Матч усіх зорак у сваім першым сэзоне ў складзе «Санз». Гудрыч вярнуўся ў сваю былую каманду, «[[Лос-Анджэлес Лэйкерз]]», пасьля двух сэзонаў у Фініксе, але Ван Эрсдэйл правёў астатнюю частку сваіх гульнёвых дзён у якасьці гульца «Санз» і адзін раз галоўнага трэнэра каманды. Перад драфтам 1969 году лёс права на першы выбар разьвязваўся падкідваньнем манэткі. У выніку «Мілўокі Бакс» атрымалі гэтае права і абралі [[Карым Абдул-Джабар|Карыма Абдул-Джабара]], які тады быў вядомы пад імём Лью Алсындар, а «Фінікс» спыніўся на цэнтравым [[Ніл Ўок|Ніле Ўоку]] з [[Флорыда|Флорыды]]<ref>{{навіна|аўтар=Coro, Paul|спасылка=http://archive.azcentral.com/sports/suns/articles/20121116coin-flip-changed-lot-phoenix-suns-los-angeles-lakers.html|загаловак=1969 coin flip changed a lot for Phoenix Suns, Los Angeles Lakers|выдавец=The Arizona Republic|дата публікацыі=11.2012|копія=https://archive.today/20141218134923/http://archive.azcentral.com/sports/suns/articles/20121116coin-flip-changed-lot-phoenix-suns-los-angeles-lakers.html|дата копіі=12.2014}}</ref>. Паміж 1970 і 1976 гадамі каманда не кваліфікавалася ў плэй-оф. Гэтая эпоха таксама адзначылася прыходам [[Эл Макой|Эла Макоя]], даўняга камэнтатара матчаў «Санз» і Залы славы Нэйсьміта, якога наняў генэральны мэнэджар [[Джэры Каланджэла]] перад пачаткам сэзону НБА 1972—1973 гадоў. Неўзабаве ён стаў вядомым на мясцовым узроўні як Голас «Санз», а трансьляцыі зь ягоным камэнтаром адначасна былі ў этэры як па тэлебачаньні, гэтак і па радыё з 1972 па 2003 гады. Каланджэла пазьней называў Макоя найвялікшым прадаўцом баскетбольнай гульні ва ўсім штаце і акрэсьліў, што ён меў столькі ж дачыненьня да посьпеху «Санз», колькі і любы іншы гулец, трэнэр ці мэнэджар»<ref>{{кніга|аўтар=McCoy, Al; Wolfe, Rich|загаловак=The Real McCoy|выдавецтва=Lone Wolfe Press|isbn=9780980097870}}</ref>.
[[Файл:Paul Westphal 1975 press photo.jpg|значак|зьлева|[[Пол Ўэстфал]] далучыўся да каманды ў 1975 годзе і быў адным зь лідэраў каманды, якая трапіла ў фінал НБА 1976 году.]]
[[НБА 1975—1976 гадоў|Сэзон 1975—1976 гадоў]] зрабіўся пераломным для «Санз», бо яны зрабілі некалькі ключавых крокаў, у тым ліку міжсэзонны абмен былога абаронцы ўсіх зорак [[Чарлі Скот]]а ў «[[Бостан Сэлтыкс]]» на абаронцу [[Пол Ўэстфал|Пола Ўэстфала]], які быў у чэмпіёнскай камандзе бостанцаў 1974 году. Таксама да складу трапілі [[Элван Адамз]] і [[Гарфілд Гэрд]]. Клюб зь Фініксу згуляў няроўны рэгулярны сэзон, прасеўшы паводле вынікаў у сярэдзіне сэзону, збольшага праз траўмы, але здолеў упершыню за шмат гадоў прабіцца ў плэй-оф. У першым раўндзе плэй-оф Заходняй канфэрэнцыі «Санз» сустрэліся зь «[[Сіетл Супэрсонікс]]», узяўшы перамогу ў сэрыі зь лікам у чатыры перамогі супраць дзьвюх паразаў, а ў фінале канфэрэнцыі абгулялм дзейнага чэмпіёна НБА «[[Голдэн Стэйт Ўорыярз]]» зь лікам 4-3, што дазволіла клюбу ўпершыню выйсьці ў фінал НБА. «Санз» сустрэліся з дасьведчанай камандай «Бостан Сэлтыкс», і ў зацятай барацьбе бостанцы атрымалі перамогу ў сэрыі. У канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў «Санз» правялі некалькі пасьпяховых сэзонаў, у тым ліку стаўшы першымі ў Ціхаакіянскім дывізіёне ў 1981 годзе. Агулам каманда трапляла ў плэй-оф восем сэзонаў запар, у тым ліку згуляўшы ў фінале [[Заходняя канфэрэнцыя (НБА)|Заходняй канфэрэнцыі]] ў 1984 годзе. Аднак, пэўныя праблемы ўзьнікалі як на пляцоўцы, гэтак і па-за ёй у сярэдзіне 1980-х гадоў. У 1987 годзе пракуратура акругі Марыкопа абвінаваціла 13 чалавек у незаконным абароце наркотыкаў, а трое зь іх былі дзейнымі гульцамі «Санз» [[Джэймз Эдўардс (баскетбаліст)|Джэймзам Эдўардсам]], [[Джэй Гамфрыс|Джэем Гамфрысам]] і [[Грант Гандрэзік|Грантам Гандрэзікам]]. Гэтыя абвінавачваньні часткова былі збудаваныя на паказаньнях зорнага гульца [[Ўолтэр Дэвіс|Ўолтэра Дэвіса]], якому быў нададзены імунітэт. Аніводзін з абвінавачаных гэтак і не пайшоў у турму, бо два гульцы былі накіраваны ў праграму адцягненьня адказнасьці, а яшчэ адзін атрымаў вырак з умоўным тэрмінам. Тым ня менш, скандал, які цяпер шмат у чым успрымаецца як паляваньне на ведзьмаў<ref>{{навіна|аўтар=Sielski, Mike|спасылка=http://www.philly.com/philly/sports/20160124_76ers__Colangelo_has_seen_trouble_before.html|загаловак=Sielski: 76ers’ Colangelo has seen trouble before|выдавец=The Philadelphia Inquirer|дата публікацыі=01.2016|копія=https://web.archive.org/web/20180818084123/http://www.philly.com/philly/sports/20160124_76ers__Colangelo_has_seen_trouble_before.html|дата копіі=08.2018}}</ref>, запляміў рэпутацыю франшызы як на нацыянальным узроўні, гэтак і ў грамадзтве.
[[Файл:Maccabi Tel Aviv basketball team playing against the Phoenix Suns (FL63618021).jpg|значак|Матч «Фінікс Санз» з ізраільскім клюбам «[[Макабі Тэль-Авіў (баскетбольны клюб)|Макабі]]» з [[Тэль-Авіў|Тэль-Авіву]].]]
Сытуацыя пачала выпраўляцца ў 1988 годзе з набыцьцём [[Кевін Джонсан|Кевіна Джонсана]] з «[[Кліўлэнд Кавальерз]]», а таксама далучэньнем [[Марк Ўэст (баскетбаліст)|Марка Ўэста]] і [[Тайран Корбін|Тайрана Корбіна]]. Гэты час адзначыўся пачаткам рэкордных для франшызы 13 запар выхадаў у плэй-оф. Зорны гулец [[Том Чамбэрз]] прыйшоў у каманду зь «Сіетл Супэрсонікс», а праз драфт да дружыны далучыўся [[Дэн Марлі]]. У [[НБА 1989—1990 гадоў|сэзоне 1989—1990 гадоў]] «Санз» разграмілі «Лэйкерз» у пяці гульнях сэрыі плэй-оф, але ў фінале Заходняй канфэрэнцыі фініксаўцы зазналі паразу ад «[[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз]]». У рэгулярным [[НБА 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]] «Санз» мелі паказьнік 55–27, але саступілі ў першым раўндзе «[[Юта Джаз|Юце Джаз]]» зь лікам 3–1. У [[НБА 1991—1992 гадоў|сэзоне 1991—1992 гадоў]] «Санз» мелі паказьнік 53–29. Калектыў разграміў «[[Сан-Антоніё Спэрз]]» у трох гульнях першага раўнду плэй-оф НБА 1992 году, але затым «Санз» пацярпелі паразу ў пяці гульнях ад «Трэйл Блэйзэрз» у паўфінале канфэрэнцыі. Сэрыя завяршылася чацьвертай гульнёй, у якой «Санз» аддалі перамогу супернікам у падвойным авэртайме зь лікам 153:151. Гэтая гульня стала апошняй гульнёй «Санз» на арэне [[Фінікс Мэморыял Калізэюм|Калізэюм]].
[[Файл:Kevin Johnson.jpg|значак|зьлева|[[Кевін Джонсан]] бараніў колеры клюбу цягам 11 сэзонаў.]]
Цяжкі форвард «Санз» [[Чарлз Барклі]] быў абменены зь «[[Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз|Філадэлфіі Сэвэнці Сыксэрз]]» на [[Джэф Горнасэк|Джэфа Горнасэка]], [[Эндру Лэнг (баскетбаліст)|Эндру Лэнга]] і [[Тым Пэры|Тыма Пэры]]. У [[НБА 1992—1993 гадоў|сэзоне 1992—1993 гадоў]] Барклі атрымаў узнагароду самага каштоўнага гульца лігі<ref>{{спасылка|аўтар=Brown, Clifton|спасылка=https://www.nytimes.com/1992/06/18/sports/basketball-bright-day-for-suns-they-get-barkley.html|загаловак=Basketball; Bright Day for Suns: They Get Barkley|выдавецтва=The New York Times|дата публікацыі=06.1992|копія=https://web.archive.org/web/20200902075452/https://www.nytimes.com/1992/06/18/sports/basketball-bright-day-for-suns-they-get-barkley.html|дата копіі=09.2020}}</ref>
. Акрамя Барклі, «Санз» узмацнілі свой склад некалькімі ключавымі баскетбалістамі, у тым ліку [[Дэні Эйндж]]ам і цэнтравым [[Олівэр Мілер|Олівэрам Мілерам]], які быў задрафтаваны ў 1991 годзе, але быў дыскваліфікаваны на першы год праз парушэньне палітыкі НБА датычна наркотыкаў. Пад кіраўніцтвам галоўнага трэнэра Пола Ўэстфала, «Санз» перамаглі ў 62-х гульнях рэгулярнага сэзону 1992—1993 гадоў, усталяваўшы рэкорд франшызы. У першым раўндзе яны выбілі «Лэйкерз», якія былі пасеяныя пад восьмым нумарам, адгуляўшыся ў сэрыі зь пяці гульняў зь ліку 0–2. Затым «Санз» выкінулі з плэй-оф «Спэрз» і «Супэрсонікс», прасунуўшыся ў фінал НБА ў другі раз у гісторыі франшызы. У галоўнай сэрыі сэзону яны ня здолелі даць рады «[[Чыкага Булз]]», у складзе якіх былі зорныя [[Майкл Джордан]] і [[Скоці Піпэн]]. «Санз» яшчэ пэўны час былі магутнай камандай, але спрэчкі і няўдалыя рашэньні прывялі да сыходу як трэнэра, гэтак і частку гульцоў. Тым ня менш, каманда звычайна штогод прасоўваліся ў плэй-оф. У [[НБА 2003—2004 гадоў|сэзоне 2003—2004 гадоў]] «Санз» ня трапілі ў плэй-оф, займеўшы ў сэзоне рэкорную кольксьць паразаў роўную 53-м.
У пачатку 2004 году кіраўніцтва «Санз» сышло з пасадаў, калі Джэры Каланджэла абвесьціў, што «Фінікс Санз» будзе прададзены інвэстыцыйнай групе на чале зь бізнэсоўцам Робэртам Сарвэрам за 401 мільён даляраў. Сэзон 2004—2005 гадоў адзначыў вяртаньне «Санз» у эліту НБА, калі клюб завяршыўшы рэгулярны сэзон з найлепшым паказьнікам у 62–20, паўтарыўшы рэкорд франшызы 1992—1993 гадоў. У міжсэзоньне «Санз» падпісалі кантракт зь неабмежавана вольным агентам [[Стыў Нэш|Стывам Нэшам]], які прыйшоў з «[[Далас Мавэрыкс]]», а раней баскетбаліст ужо гуляў за «Санз» на пачатку сваёй кар’еры. У першым сваім сэзоне Нэш атрымаў узнагароду самага каштоўнага гульца лігі. [[Амарэ Стадэмайр]] і [[Шон Мэрыён]] трапілі на Матч усіх зорак, а трэнэр [[Майк Д’Антані]] быў названы трэнэрам году.
== Статыстыка ==
''В = выйгрышы, П = паразы, А% = адсотак выйграных матчаў''
{| class="wikitable wide collapsible collapsed" style="text-align: center;"
|-
!colspan="6"|'''«Фінікс Санз» у НБА'''
|- bgcolor="#efefef"
! Сэзон !! В !! П !! А% !! Плэй-оф !! Вынікі
|-
|[[НБА ў сэзоне 1968—1969 гадоў|1968—1969]] || 16 || 66 || .195 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1969—1970 гадоў|1969—1970]] || 39 || 43 || .476 || Прайгралі ў паўфінале дывізіёну || [[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 4, Фінікс 3
|-
|[[НБА ў сэзоне 1970—1971 гадоў|1970—1971]] || 48 || 34 || .585 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1971—1972 гадоў|1971—1972]] || 49 || 33 || .598 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1972—1973 гадоў|1972—1973]] || 38 || 44 || .463 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1973—1974 гадоў|1973—1974]] || 30 || 52 || .366 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1974—1975 гадоў|1974—1975]] || 32 || 50 || .390 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1975—1976 гадоў|1975—1976]] || 42 || 40 || .512 || Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Выйгралі ў фінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале || Фінікс 4, [[Сіетл Супэрсонікс|Сіетл]] 2<br />Фінікс 4, [[Голдэн Стэйт Ўорыярз|Голдэн Стэйт]] 3<br />[[Бостан Сэлтыкс|Бостан]] 4, Фінікс 2
|-
|[[НБА ў сэзоне 1976—1977 гадоў|1976—1977]] || 34 || 48 || .415 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1977—1978 гадоў|1977—1978]] || 49 || 33 || .598 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Мілўокі Бакс|Мілўокі]] 2, Фінікс 0
|-
|[[НБА ў сэзоне 1978—1979 гадоў|1978—1979]] || 50 || 32 || .610 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || Фінікс 2, [[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз|Портлэнд]] 1<br />Фінікс 4, [[Сакрамэнта Кінгс|Канзас-Сіці]] 1<br />[[Сіетл Супэрсонікс|Сіетл]] 4, Фінікс 3
|-
|[[НБА ў сэзоне 1979—1980 гадоў|1979—1980]] || 55 || 27 || .671 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || Фінікс 2, [[Сакрамэнта Кінгс|Канзас-Сіці]] 1<br />[[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 4, Фінікс 1
|-
|[[НБА ў сэзоне 1980—1981 гадоў|1980—1981]] || 57 || 25 || .695 || Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || [[Сакрамэнта Кінгс|Канзас-Сіці]] 4, Фінікс 3
|-
|[[НБА ў сэзоне 1981—1982 гадоў|1981—1982]] || 46 || 36 || .561 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || Фінікс 2, [[Дэнвэр Нагетс|Дэнвэр]] 1<br />[[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 4, Фінікс 0
|-
|[[НБА ў сэзоне 1982—1983 гадоў|1982—1983]] || 53 || 29 || .646 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Дэнвэр Нагетс|Дэнвэр]] 2, Фінікс 1
|-
|[[НБА ў сэзоне 1983—1984 гадоў|1983—1984]] || 41 || 41 || .500 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || Фінікс 3, [[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз|Портлэнд]] 2<br />Фінікс 4, [[Юта Джаз|Юта]] 2<br />[[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 4, Фінікс 2
|-
|[[НБА ў сэзоне 1984—1985 гадоў|1984—1985]] || 36 || 46 || .439 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 3, Фінікс 0
|-
|[[НБА ў сэзоне 1985—1986 гадоў|1985—1986]] || 32 || 50 || .390 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1986—1987 гадоў|1986—1987]] || 36 || 46 || .439 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1987—1988 гадоў|1987—1988]] || 24 || 54 || .341 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 1988—1989 гадоў|1988—1989]] || 55 || 27 || .671 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || Фінікс 3, [[Дэнвэр Нагетс|Дэнвэр]] 0<br />Фінікс 4, [[Голдэн Стэйт Ўорыярз|Голдэн Стэйт]] 1<br />[[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 4, Фінікс 0
|-
|[[НБА ў сэзоне 1989—1990 гадоў|1989—1990]] || 54 || 28 || .659 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || Фінікс 3, [[Юта Джаз|Юта]] 2<br />Фінікс 4, [[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 1<br />[[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз|Портлэнд]] 4, Фінікс 2
|-
|[[НБА ў сэзоне 1990—1991 гадоў|1990—1991]] || 55 || 27 || .671 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Юта Джаз|Юта]] 3, Фінікс 1
|-
|[[НБА ў сэзоне 1991—1992 гадоў|1991—1992]] || 53 || 29 || .646 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || Фінікс 3, [[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 0<br />[[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз|Портлэнд]] 4, Фінікс 1
|-
|[[НБА ў сэзоне 1992—1993 гадоў|1992—1993]] || 62 || 20 || .756 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Выйгралі ў фінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале || Фінікс 3, [[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 2<br />Фінікс 4, [[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 2<br />Фінікс 4, [[Сіетл Супэрсонікс|Сіетл]] 3<br />[[Чыкага Булз|Чыкага]] 4, Фінікс 2
|-
|[[НБА ў сэзоне 1993—1994 гадоў|1993—1994]] || 56 || 26 || .683 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || Фінікс 3, [[Голдэн Стэйт Ўорыярз|Голдэн Стэйт]] 0<br />[[Г’юстан Рокітс|Г’юстан]] 4, Фінікс 3
|-
|[[НБА ў сэзоне 1994—1995 гадоў|1994—1995]] || 59 || 23 || .720 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || Фінікс 3, [[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз|Портлэнд]] 0<br />[[Г’юстан Рокітс|Г’юстан]] 4, Фінікс 3
|-
|[[НБА ў сэзоне 1995—1996 гадоў|1995—1996]] || 41 || 41 || .500 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 3, Фінікс 1
|-
|[[НБА ў сэзоне 1996—1997 гадоў|1996—1997]] || 40 || 42 || .488 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Сіетл Супэрсонікс|Сіетл]] 3, Фінікс 2
|-
|[[НБА ў сэзоне 1997—1998 гадоў|1997—1998]] || 56 || 26 || .683 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 3, Фінікс 1
|-
|[[НБА ў сэзоне 1998—1999 гадоў|1998—1999]] || 27 || 23 || .540 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз|Портлэнд]] 3, Фінікс 0
|-
|[[НБА ў сэзоне 1999—2000 гадоў|1999—2000]] || 53 || 29 || .646 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || Фінікс 3, [[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 1<br />[[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лос-Анджэлес]] 4, Фінікс 1
|-
|[[НБА ў сэзоне 2000—2001 гадоў|2000—2001]] || 51 || 31 || .623 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Сакрамэнта Кінгс|Сакрамэнта]] 1:3
|-
|[[НБА ў сэзоне 2001—2002 гадоў|2001—2002]] || 36 || 46 || .439 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 2002—2003 гадоў|2002—2003]] || 44 || 38 || .537 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 2:4
|-
|[[НБА ў сэзоне 2003—2004 гадоў|2003—2004]] || 29 || 53 || .354 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 2004—2005 гадоў|2004—2005]] || 62 || 20 || .756 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || [[Мэмфіс Грызьліз|Мэмфіс]] 4:0<br />[[Далас Мэвэрыкс|Далас]] 4:2<br />[[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 1:4
|-
|[[НБА ў сэзоне 2005—2006 гадоў|2005—2006]] || 54 || 28 || .659 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || [[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лэйкерз]] 4:3<br />[[Лос-Анджэлес Кліпэрз|Кліпэрз]] 4:3<br />[[Далас Мэвэрыкс|Далас]] 2:4
|-
|[[НБА ў сэзоне 2006—2007 гадоў|2006—2007]] || 61 || 21 || .744 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || [[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лэйкерз]] 4:1<br />[[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 2:4
|-
|[[НБА ў сэзоне 2007—2008 гадоў|2007—2008]] || 55 || 27 || .671 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 1:4
|-
|[[НБА ў сэзоне 2008—2009 гадоў|2008—2009]] || 46 || 36 || .561 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 2009—2010 гадоў|2009—2010]] || 54 || 28 || .659 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || [[Портлэнд Трэйл Блэйзэрз|Портлэнд]] 4:2<br />[[Сан-Антоніё Спэрз|Сан-Антоніё]] 4:0<br />[[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лэйкерз]] 2:4
|-
|[[НБА ў сэзоне 2010—2011 гадоў|2010—2011]] || 40 || 42 || .488 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 2011—2012 гадоў|2011—2012]] || 33 || 33 || .500 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 2012—2013 гадоў|2012—2013]] || 25 || 57 || .305 || ||
|-
|[[НБА ў сэзоне 2013—2014 гадоў|2013—2014]] || 48 || 34 || .585 || ||
|-
!Усяго || 2145 || 1771 || .548 || ||
|-
!Плэй-оф || 133 || 141 || .485 || ||
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.nba.com/suns/ Афіцыйная старонка]
{{НБА}}
[[Катэгорыя:Клюбы НБА]]
[[Катэгорыя:Баскетбольныя клюбы ЗША]]
[[Катэгорыя:Фінікс]]
je92qm4rvo3zxq58px5tskp2d7i31m3
Охрыд
0
15311
2663951
2428438
2026-04-04T01:22:22Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663951
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Охрыд
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Охрыду
|Назва на мове краіны = Охрид
|Код мовы назвы краіны = mk
|Краіна = Паўночная Македонія
|Герб = Coat of arms of Ohrid Municipality.svg
|Сьцяг = Flag of Ohrid Municipality.svg
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былыя назвы =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Статыстычны рэгіён
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Паўднёва-Заходні рэгіён (Македонія)|Паўднёва-Заходні рэгіён]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = Абшчына
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = Охрыд
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 389.93
|Крыніца плошчы =
|Вышыня = 695
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 55749
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2006
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва = [[македонцы]], [[альбанцы]], [[туркі]]
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас = +1
|Летні час = +2
|Тэлефонны код = +389 46
|Паштовы індэкс = 6000
|Паштовыя індэксы =
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак = OH
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява = Ohridview.JPG
|Апісаньне выявы = Від на Охрыд з Крэпасьці Самуіла
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 41
|Шырата хвілінаў = 7
|Шырата сэкундаў = 1
|Даўгата паўшар’е = усходняе
|Даўгата градусаў = 20
|Даўгата хвілінаў = 48
|Даўгата сэкундаў = 6
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 =
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт = http://www.ohridinfo.com/
}}
'''О́хрыд''' — горад на ўсходнім беразе [[Охрыдзкае возера|Охрыдзкага возера]] ў [[Паўночная Македонія|Паўночнай Македоніі]]. Насельніцтва — каля 55,8 тыс. жыхароў. У горадзе вялікая колькасьць маляўнічых дамоў і помнікаў, асноўным артыкулам [[бюджэт]]у гораду зьяўляецца [[турызм]]. Разьмешчаны на ўсход ад [[Тырана|Тыраны]] ([[Альбанія]]) і на паўднёвы захад ад [[Скоп’е]]. Паводле адной са здагадак назва Охрыд — [[славянскія мовы|славянскага]] паходжаньня й азначае «на градзе», гэта значыць «на гары».
У 1979—1980 гадах Охрыд і Охрыдзкае возера былі ўключаны ў сьпіс аб’ектаў [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|сусьветнай спадчыны]] [[ЮНЭСКО]]. З 1961 году ў горадзе штогод праводзіцца міжнародны фэсты клясычнай музыкі «[[Охрыдзкае лета]]».
== Гісторыя ==
[[Файл:Church of St. John at Kaneo 6.jpg|міні|280пкс|зьлева|Царква Сьвятога Ёвана Канэо]]
Сучасны горад Охрыд пабудаваны на месцы антычнай грэцкай ([[Ілірыйцы|іліра]]-македонскай) калёніі [[Ліхнідос]] ({{мова-el|Λυχνιδός|скарочана}}), вядомай яшчэ з II—III стагодзьдзяў да н. э. У 148 годзе да н. э. калёнія была захоплена [[Старажытны Рым|рымлянамі]], якія пасьля разбуральнага землетрусу ў 518 годзе амаль цалкам яе перабудавалі, з грэцкіх пабудоваў захаваліся толькі мармуровыя слупы<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_pictures/2376/Охрид «Популярная художественная энциклопедия.» Под ред. Полевого В. М.; М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1986.]</ref>.
У пэрыяд рымскага й бізантыйскага валадарства горад зьяўляўся важным гандлёвым пунктам на пабудаванай рымлянамі дарозе ад узьбярэжжа [[Адрыятычнае мора|Адрыятычнага мора]] да [[Канстантынопаль|Канстантынопалю]], вядомай як [[Эгнатыева дарога]] ({{мова-la|Via Egnatia|скарочана}})<ref name="Ист. энцикл.">[http://dic.academic.ru/dic.nsf/sie/12834/ОХРИД Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия . Под ред. Е. М. Жукова. 1973—1982.]</ref>. Археалягічныя раскопкі пацьвярджаюць, што горад вельмі даўно прыняў [[хрысьціянства]]. [[Біскуп|Эпіскапы]] Ліхнідоса бралі ўдзел у першых [[Сусьветны сабор|сусьветных саборах]].
Да канца V — пачатку VI стагодзьдзяў горад паступова пачаў засяляцца славянскімі народамі. У 861 годзе ён увайшоў у склад [[Баўгарыя|Баўгарыі]] і неўзабаве атрымліваў сучасную назву, то бок пад назвай Охрыд упершыню згадваецца ў 879 годзе,<ref name="Ист. энцикл." />. У Охрыдзе з 886 году вёў асьветніцкую дзейнасьць вучань [[Кірыл і Мятод|Кірыла й Мятода]] [[Клімэнт Охрыдзкі|Сьвяты Клімэнт Охрыдзкі]], які заснаваў у Охрыдзе паводле загаду баўгарскага цара [[Барыс I|Барыса]] [[Охрыдзкая кніжная школа|кніжную школу]] па перакладзе царкоўных грэцкіх кнігаў на славянскую мову. Лічыцца, што менавіта ў Охрыдзе ўпершыню быў створаны [[альфабэт]] [[кірыліца]]<ref>[http://www.promacedonia.org/bugarash/ko/kratkozhitie.html Димитри Хоматиан. Краткое житие Климента Охридскога, XIV]{{ref-bg}}{{ref-el}}</ref>.
З 990 па 1015 гады Охрыд быў сталіцай [[Заходне-Баўгарскае царства|Баўгарскага царства]] цара [[Самуіл (цар Баўгарыі)|Самуіла]]. Над горадам дагэтуль застаюцца руіны ягонай крэпасьці<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_geo/3713/Охрид Словарь современных географических названий. — Екатеринбург: У-Фактория. Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. 2006.]</ref>. З 990 па 1018 гады ў Охрыдзе мелася свая [[патрыярхат (царква)|патрыярхія]]. Тым ня менш, пасьля заваёвы Охрыда [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыяй]] у 1018 годзе, у Охрыдзе застаўся толькі [[архіэпіскап]] Охрыдзкага аўтакефальнага архіэпіскапства, які падпарадкоўваўся [[Канстантынопальскія патрыярхі|патрыярху канстантынопальскаму]]. Пад валадарствам Бізантыі была пабудавана вялікая колькасьць храмаў.
Пры [[Іван Асень II|Іване Асене II]] (1218—1241) быў уключаны ў склад адноўленага незалежнага Баўгарскага царства. У 1334 годзе быў заваяваны [[Сэрбскае каралеўства|сэрбскім]] каралём [[Стэфан Ураш IV Душан|Стэфанам Душанам]].
У 1394 годзе горад акупавалі войскі [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]], пад уладай якой ён заставаўся да 1912 году, паступова прыходзячы ў заняпад<ref name="Ист. энцикл." />. У 1840-я гады расейскі [[славіст]] [[Віктар Грыгаровіч]] адзначыў, што насельніцтва гораду пераважна [[баўгары|баўгарскае]], а таксама [[Арумыны|валаскае]] і [[туркі|турэцкае]] і часткова — [[грэкі|грэцкае]] і [[альбанцы|альбанскае]]<ref>[http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Bulgarien/XIX/1840-1860/Grigorovic/text4.phtml?id=2235 Григорович, В. Очеркъ путешествія по Европейской Турціи, Москва, 1877]</ref>. Паводле дадзеных баўгарскага этнографа [[Васіл Кынчаў|Васіла Кынчава]] ў канцы XIX стагодзьдзя колькасьць насельніцтва Охрыда складала 14 860 чалавек — 8 000 [[баўгары]], 5 000 [[туркі]], 300 [[альбанцы]]-[[мусульмане]], 300 [[альбанцы]]-[[хрысьціянства|хрысьціяне]], 460 [[арумыны|валахі]] і 600 [[цыганы]]<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_39.htm Кынчов, Васил. Македония. Этнография и статистика, София 1900, с. 252]{{ref-bg}}</ref>. У 1913 годзе, пасьля заканчэньня [[Першая Балканская вайна|Першай Балканскай вайны]] горад адышоў да [[Сэрбія|Сэрбіі]]<ref name="Ист. энцикл." />.
== Дэмаграфія ==
Паводле перапісу 2002 году, у горадзе Охрыд пражывала 42 033 жыхары.<ref name="Statistical Office">[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Macedonian census, language and religion]</ref>
Этнічны склад:
* [[македонцы]], 33 791 (80,4%)
* [[альбанцы]], 2959 (7,0%)
* [[туркі]], 2256 (5,4%)
* іншыя, 3027 (7,2%)
Родныя мовы жыхароў гораду:
* [[Македонская мова|македонская]], 34 910 (83,1%)
* [[Альбанская мова|альбанская]], 3957 (9,4%)
* [[Турэцкая мова|турэцкая]], 2226 (5,3%)
* іншыя, 1017 (2,4%)
Рэлігійны склад:
* праваслаўныя хрысьціяне, 33 987 (80,9%)
* [[мусульмане]], 7599 (18,1%)
* іншыя, 447 (1,1%)
== Помнікі гісторыі й культуры ==
* Антычны тэатар
* Базыліка Сьвятой Сафіі
* Мячэт Зэйнал Абідына
* Мячэт імя прарока Мухамэда
* Манастыр Перыўлепты Охрыдзкай
* Манастыр [[Навум Охрыдзкі|Сьвятога Навума Охрыдзкага]]
* ''Плаошнік'' — адноўлены сабор [[Клімэнт Охрыдзкі|Сьвятога Клімэнта Охрыдзкага]] і руіны «ўнівэрсытэту»
* ''Самуілава твердзіна'' — крэпасьць
* Храм Багародзіцы Захумскай ''Сьвятой Завум''
* Храм Сьвятога Ёвана Канэо
== Гарады-пабрацімы ==
{| cellpadding="11"
|- valign="top"
|
* {{Сьцяг Славеніі}} [[Піран]], [[Славенія]]
* {{Сьцяг Расеі}} [[Падольск (Маскоўская вобласьць)|Падольск]], [[Расея]]
* {{Сьцяг Аўстраліі}} [[Вуланганг]], [[Аўстралія]]
* {{Сьцяг Чарнагорыі}} [[Будва]], [[Чарнагорыя]]
* {{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Катвэйк]], [[Нідэрлянды]]
* {{Сьцяг Харватыі}} [[Вінкаўцы]], [[Харватыя]]
* {{Сьцяг Турэччыны}} [[Ялова (горад)|Ялова]], [[Турэччына]]
||
||
* {{Сьцяг Турэччыны}} [[Сафранбалу]], [[Турэччына]]
* {{Сьцяг Баўгарыі}} [[Плоўдыў]], [[Баўгарыя]]
* {{Сьцяг Кітаю}} [[Далянь]], [[Кітай]]
* {{Сьцяг Канады}} [[Ўіндзар]], [[Канада]]
* {{Сьцяг Альбаніі}} [[Поградэц]], [[Альбанія]]
* {{Сьцяг Сэрбіі}} [[Крагуевац]], [[Сэрбія]]
|}
== Глядзіце таксама ==
* [[Охрыдзкае возера]]
* [[Самуілава крэпасьць]]
* [[Сьвяты Клімэнт Охрыдзкі]]
* [[Охрыдзкая літаратурная школа]]
* [[Охрыдзкае лета]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20180827040453/http://www.ohrid.gov.mk/ Афіцыйная старонка]
[[Катэгорыя:Гарады Паўночнай Македоніі]]
[[Катэгорыя:Охрыд]]
8vqvojicukpsakutnywujede7hv2edw
Дэтройт
0
17732
2663980
2661772
2026-04-04T09:12:45Z
Dymitr
10914
/* Эканоміка */ крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Detroit?oldid=1346395882
2663980
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Дэтройт
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Дэтройту
|Назва на мове краіны = Detroit
|Код мовы назвы краіны = en
|Краіна = ЗША
|Герб = Seal of Detroit (B&W).svg
|Сьцяг = Flag of Detroit.svg
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 24 ліпеня 1701
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Мічыган]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 9453
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 886675
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас = -6
|Летні час = -5
|Сьпіс тэлефонных кодаў =
|Тэлефонны код = 313
|Паштовы індэкс =
|Паштовыя індэксы =
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 42
|Шырата хвілінаў = 19
|Шырата сэкундаў = 53
|Даўгата паўшар’е = заходняе
|Даўгата градусаў = 83
|Даўгата хвілінаў = 2
|Даўгата сэкундаў = 45
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 = ЗША (Мічыган)
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт = http://www.ci.detroit.mi.us
}}
'''Дэтро́йт''' ({{мова-en|Detroit}} [<nowiki/>[[Міжнародны фанэтычны альфабэт|dɪˈtrɔɪt]]], ад [[француская мова|францускага]]: ''de’troit'' — «пратока», мянушка: ''Горад матораў'') — горад на поўначы [[ЗША]], у штаце [[Мічыган]]. Месьціцца на рацэ [[Дэтройт (рака)|Дэтройт]], на мяжы з [[Канада]]й. Насельніцтва 951,3 тысячы жыхароў (2000), з прыгарадамі 4,4 мільёну жыхароў. Заснаваны 24 ліпеня 1701 году францускімі гандлярамі. Зьяўляецца буйным аўтапрамысловым цэнтрам.
Дэтройт і яго навакольле — адзін з найважнейшых цэнтраў расьсяленьня амэрыканцаў арабскага паходжаньня. У аддзяленьні Ўнівэрсытэту штату Мічыган у дэтройцкім прыгарадзе Дырбарн працуе цэнтар па араба-амэрыканазнаўстве<ref>[http://www.umd.umich.edu/casl/caas/ Center for Arab American Studies (CAAS)]</ref>. Сярод мусульманскага насельніцтва Злучаных Штатаў, ды і іншых аматараў усходніх прысмакаў, Дэтройт — і асабліва Дырбарн — славіцца сваёй [[баклава|баклавой]].<ref>[http://www.faqs.org/faqs/lebanon-faq/part3/ soc.culture.lebanon FAQ, part 3/5]</ref>
== Гісторыя ==
Дэтройт быў названы ў гонар ракі [[Дэтройт (рака)|Дэтройт]], якая злучае возера [[Сэн-Клер (Вялікія азёры)|Сэн-Клер]] з возерам [[Эры (возера)|Эры]]. Назва паходзіць ад францускага слова détroit, якое азначае «пратока», бо горад месьціцца на вузкім пярэсмыку, які злучае два возеры.
=== Індзейскае панаваньне ===
[[Палеоіндзейцы]] засялялі раёны паблізу Дэтройта яшчэ 11 тысяч гадоў таму<ref>{{артыкул|аўтар=Lemke, Ashley|загаловак=Great Lakes Rangifer and Paleoindians: Archaeological and Paleontological Caribou Remains from Michigan|выданьне=PaleoAmerica|том=1|нумар=3|старонкі=277|год=2015|DOI=10.1179/2055557115Y.0000000003}}</ref>. Да XVII стагодзьдзя ў гэтым рэгіёне жылі [[гуроны]], [[одава]], [[патаватамі]] і [[іракезы]]<ref>{{артыкул|аўтар=Teasdale, Guillaume|загаловак=Old Friends and New Foes: French Settlers and Indians in the Detroit River Border Region|выданьне=Michigan Historical Review|том=38|нумар=2|старонкі=35—62|год=2012|DOI=10.5342/michhistrevi.38.2.0035}}</ref>. Першыя эўрапейцы не траплялі ў гэты рэгіён да моманту пакуль тут не зьявіліся францускія місіянэры і гандляры. Гуроны і ды іншыя народы ўтрымлівалі паўночны бок возера Эры да 1650-х гадоў, але затым іх пачалі выціскаць адтуль іракезы, распачаўшы гэтак званыя [[Бабровыя войны]] 1649—1655 гадоў. Да 1670-х гадоў аслабленыя вайной іракезы заявілі пра свае правы на паляўнічыя ўгодзьдзі ажно да даліны ракі [[Агаё (рака)|Агаё]] ў паўночным [[Кентукі]]. Цягам наступных ста гадоў практычна аніякія дзеі [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] ці [[Францыя|Францыі]] не рабіліся без кансультацыяў з іракезамі або з улікам іхняй верагоднай рэакцыі.
=== Францускі і брытанскі час ===
[[Файл:Fort Détroit.jpg|значак|зьлева|Выява францускага форта Паншартрэн-дзю-Дэтройт 1710 году.]]
24 ліпеня 1701 году францускі дасьледнік [[Антуан дэ ля Мот Кадыльяк]] і больш чым сотняй іншых францускіх пасяленцаў рушылі ў гэты рэгіён з [[Квэбэк]]у ўздоўж даліны [[Рака Сьвятога Лаўрэнція|ракі Сьвятога Лаўрэнція]] да раёну [[Вялікія азёры|Вялікіх азёраў]]. У гэтым рэгіёне яны ўзьвялі невялікі форт на паўночным беразе ракі Дэтройт. Кадыльяк назваў паселішча як Форт Паншартрэн-дзю-Дэтройт<ref>{{кніга|імя=Arthur M.|прозьвішча=Woodford|спасылка=https://archive.org/details/thisisdetroit1700000wood_n6a3|загаловак=This is Detroit, 1701–2001|выдавецтва=Wayne State University Press|старонкі=[https://archive.org/details/thisisdetroit1700000wood_n6a3/page/15 15]|isbn=0814329144}}</ref> у гонар [[Люі Фэліпо Паншартрэн|Люі Фэліпо графа дэ Паншартрэна]], які займаў пасаду дзяржаўнага сакратара флёту пры каралі [[Людовік XIV|Людовіку XIV]]<ref>{{кніга|аўтар=Riley, John L.|загаловак=The Once and Future Great Lakes Country: An Ecological History|выдавецтва=McGill-Queen's University Press|год=2013|isbn=978-0-7735-4177-1}}</ref>. Францыя прапаноўвала каляністам дармовыя надзелы зямлі, каб прыцягнуць сем’і далей на захад углыб паўночнаамэрыканскага кантынэнта. Места стала найбуйнейшым эўрапейскім паселішчам паміж [[Манрэаль|Манрэалем]] і [[Новы Арлеан|Новым Арлеанам]], якія таксама былі францускімі паселішчамі, у былых калёніях [[Новая Францыя]] і [[Луізыяна]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.archives.gov.on.ca/ENGLISH/exhibits/franco_ontarian/detroit.htm|загаловак=French Ontario in the 17th and 18th centuries – Detroit|выдавец=Archives of Ontario|копія=https://web.archive.org/web/20040824111504/http://www.archives.gov.on.ca/ENGLISH/exhibits/franco_ontarian/detroit.htm|дата копіі=08.2004}}</ref>. Тагачасная каляніяльная эканоміка рэгіёну базавалася на прыбытковым гандлі футрам, у якім шматлікія карэнныя амэрыканскія народы адыгрывалі важную ролю.
Падчас [[Француская і індзейская вайна|Францускай і індзейскай вайны]] 1753—1763 гадоў, якая паводле сутнасьці была паўночнаамэрыканскім фронтам [[Сямігадовая вайна|Сямігадовай вайны]] ў Эўропе, брытанскія войскі атрымалі кантроль над паселішчам празь некалькі гадоў пасьля пачатку канфлікту. Яны скарацілі ягоную назву да назову Дэтройт. У адказ некалькі мясцовых індзейскіх плямёнаў пачалі вайну супраць ангельцаў і ў 1763 годзе аблажылі форт, але ня здолелі яго захапіць. Зазнаўшы паразу, Францыя па вайне саступіла Вялікабрытаніі сваю тэрыторыю ў Паўночнай Амэрыцы<ref>{{спасылка|аўтар=Ross, Marc|спасылка=https://www.diplomaticourier.com/posts/detroit-built-succeed-looking-detroits-past-see-future|загаловак=Why Detroit is Built to Succeed: Looking at Detroit's Past to See Its Future|выдавецтва=Global Affairs Media|дата публікацыі=01.2017|копія=https://web.archive.org/web/20200217220121/https://www.diplomaticourier.com/posts/detroit-built-succeed-looking-detroits-past-see-future|дата копіі=02.2020}}</ref>. Брытанцы склалі ўгоду з іракезамі, у выніку чаго пасяленцам з [[Трынаццаць калёніяў|Трынаццаці калёніяў]] было забаронена ствараць паселішчы на поўдзень і ніжэй за Вялікія азёры і на захад ад [[Апалачы (горы)|Апалачаў]]. Аднак, многія каляністы і першапраходцы ігнаравалі гэтае пагадненьне. Да 1773 году, па павелічэньні колькасьці ангельска-амэрыканскіх пасяленцаў, насельніцтва Дэтройта павялічылася да 1400 чалавек. Падчас [[Вайна за незалежнасьць ЗША|вайны за незалежнасьць ЗША]] набегі карэннага насельніцтва і ляялістаў 1778 году паўплывалі на на большую эміграцыю на захад, бо многія спрабавалі ўцячы далей ад войнаў на ўсходзе.
=== Па амэрыканскай рэвалюцыі ===
[[Файл:Woodward av Detroit MI Barber 1865p361.jpg|значак|зьлева|Выява Ўудўард-авэню ў 1865 годзе.]]
Вялікі пажар у Дэтройце 1805 году зьнішчыў большую частку драўляных будынкаў места, пакінуўшы цэлым толькі каменны форт, рачны склад і цагляныя коміны ад былых дамоў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.ste-anne.org/dempsey.html|загаловак=Ste. Anne of Detroit|выдавец=Ste|копія=https://web.archive.org/web/20110927095234/http://www.ste-anne.org/dempsey.html|дата копіі=09.2011}}</ref>. Не зважаючы на значную шкоду, аніхто з 600 жыхароў Дэтройта не загінуў<ref>{{спасылка|спасылка=https://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/great-fire-1805|загаловак=Great Fire of 1805 | Detroit Historical Society|выдавецтва=detroithistorical.org|копія=https://archive.today/20210916123341/https://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/great-fire-1805|дата копіі=09.2021}}</ref>. З 1805 па 1847 гады Дэтройт быў сталіцай [[Тэрыторыя Мічыган|Мічыганскай тэрыторыі]], а пазьней ён стаў першай сталіцай штату ў студзені 1837 году, калі [[Мічыган]] далучыўся да [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]. Дэтройт афіцыйна набыў статус гораду ў 1815 годзе, і ягоны гарадзкі плян быў натхнёны вялікімі бульварамі [[Вашынгтон (акруга Калюмбія)|Вашынгтона]]<ref name="Woodford">{{кніга|аўтар=Woodford, Arthur M.|загаловак=This is Detroit 1701–2001|выдавецтва=Wayne State University Press|год=2001|isbn=0-8143-2914-4}}</ref>. Перад [[Грамадзянская вайна ў ЗША|Грамадзянскай вайной у ЗША]] разьмяшчэньне Дэтройта ўздоўж мяжы паміж [[Канада]]й і ЗША зрабіла яго жыцьцёва важным прыпынкам на чыгуначных шляхах. Тысячы паняволеных мурынаў уцякалі ў Канаду праз горад<ref name="Woodford"/><ref>{{кніга|імя=Bruce|прозьвішча=Chadwick|спасылка=https://archive.org/details/travelingundergr00chad/page/272|загаловак=Traveling the underground railroad: a visitor’s guide to more than 300 sites|месца=Secaucus, NJ|выдавецтва=Carol Pub. Group|год=1999|isbn=0806520930}}</ref><ref>{{кніга|прозьвішча=US Department of Interior, National Park Service, Denver Service Center|загаловак=Underground Railroad|выдавецтва=DIANE Publishing|год=1995}}</ref>. Унёсак Дэтройта ў намаганьні фэдэральных войскаў таксама быў значным, многія жыхары добраахвотна запісваліся ў войска. 24-ы Мічыганскі пяхотны полк, які быў сфармаваны з жыхароў места, уваходзіў у склад знакамітай [[Жалезная брыгада|Жалезнай брыгады]], якая панесла цяжкія страты ў [[Бітва пры Гетысбэргу|бітве пры Гетысбэргу]]<ref>Rosentreter, Roger (July/August 1998). «Come on you Wolverines, Michigan at Gettysburg». Michigan History.</ref>.
=== Прамысловы бум ===
[[Файл:Campus Martius, Detroit, MI.jpg|значак|зьлева|Места ў 1910 годзе.]]
У канцы XIX стагодзьдзя Дэтройт значна пашырыў прамысловы сэктар. Заможнасьць гораду выявілася ў будаўніцтве раскошных маёнткаў прамысловых магнатаў уздоўж вялікіх праспэктаў. Дэтройт атрымаў мянушку «Парыж Захаду» за сваю архітэктурную прыгажосьць<ref name="Woodford"/>. Да 1896 года ў горадзе быў пабудаваны першы аўтамабіль [[Гэнры Форд]]а. У 1903 годзе Форд заклаў уласную кампанію [[Ford Motor Company]]. Разам зь іншымі піянэрамі аўтамабілебудаваньня ён заснаваў «Вялікую тройку» аўтавытворцаў, умацаваўшы статус Дэтройта як сусьветнай аўтамабільнай сталіцы пачатку XX стагодзьдзя<ref name="Woodford"/>. Насельніцтва места хутка павялічылася, што паставіла яго на чацьверты радок велічыні ў ЗША да 1920 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.biggestuscities.com/1920|загаловак=Biggest US Cities in 1920 – Historical Population Data|выдавецтва=www.biggestuscities.com|копія=https://web.archive.org/web/20250714192608/https://www.biggestuscities.com/1920|дата копіі=07.2025}}</ref>. У часы [[Сухі закон у ЗША|сухога закона]] ў ЗША рака Дэтройт стала асноўным маршрутам кантрабанды нелегальнага алькаголю з Канады. З хуткім ростам колькасьці прамысловых рабочых на аўтамабільных заводах, паўсталі і ўмацаваліся прафэсійныя зьвязы, як то [[Амэрыканская фэдэрацыя працы]] і [[Аб’яднаньне аўтамабільных работнікаў]]. Яны змагаліся за арганізацыю рабочых, каб дамагчыся лепшых умоваў працы і заробкаў. Яны ініцыявалі страйкі і іншыя тактычныя дзеі ў падтрымку такіх паляпшэньняў, у выніку чаго дамагліся 8-гадзіннага працоўнага дня і 40-гадзіннага працоўнага тыдня, павышэньня заробкаў, большых ільготаў і паляпшэньня ўмоваў працы агулам. Дэмаграфічныя зрухі, выкліканыя індустрыялізацыяй, прывялі да значнай расавай напружанасьці ў Дэтройце. У месьце ўзьнік [[Ку-клукс-клан]], прыхільнікі якога атакавалі мурынаў, а таксама каталіцкія і габрэйскія супольнасьці. Адваротны гвалт таксама быў пашыраны і павязаны зь дзейнасьцю [[Чорны легіён|Чорнага легіёну]]<ref>{{спасылка|аўтар=Bak, Richard|спасылка=https://www.hourdetroit.com/community/the-dark-days-of-the-black-legion/|загаловак=The Dark Days of the Black Legion|выдавецтва=Hour Detroit|дата публікацыі=02.2009|копія=https://web.archive.org/web/20210109163213/https://www.hourdetroit.com/community/the-dark-days-of-the-black-legion/|дата копіі=01.2021}}</ref>. Расавая напружанасьць у горадзе выбухнула падчас расавых беспарадкаў у Дэтройце ў 1943 годзе. Выкліканыя пратэстам на заводзе [[Packard]], гвалт спрычыніў 34 сьмерцяў, 433 раненьняў і вялікай шкоды маёмасьці<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.jstor.org/stable/20173210?seq=1#page_scan_tab_contents|загаловак=Dominic J. Capeci, Jr., and Martha Wilkerson, "The Detroit Rioters of 1943: A Reinterpretation|выдавец=Dominic J|копія=https://web.archive.org/web/20200108211601/https://www.jstor.org/stable/20173210?seq=1#page_scan_tab_contents|дата копіі=01.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://blogs.detroitnews.com/history/1999/02/10/the-1943-detroit-race-riots/|загаловак=The 1943 Detroit race riots – Michigan History|выдавец=The Detroit News|копія=https://web.archive.org/web/20131029204514/http://blogs.detroitnews.com/history/1999/02/10/the-1943-detroit-race-riots/|дата копіі=10.2013}}</ref>.
[[Файл:Sekai-1967-October-1.jpg|значак|Забурэньні ў Дэтройце ў 1967 годзе.]]
Прамысловыя зьліцьці ў 1950-х гадах, асабліва ў аўтамабільным сэктары, павялічылі [[Алігаполія|алігаполію]] ў амэрыканскай аўтамабільнай прамысловасьці. У 1950 годзе ў горадзе пражывала блізу траціны ад усяго насельніцтва штату. За наступныя 60 гадоў колькасьць жыхароў гораду скарацілася, у выніку чаго было эквівалентна менш чым 10 адсоткам насельніцтва штату. Як і ў іншых буйных амэрыканскіх гарадах паваеннага часу, зьмены ў гарадзкім плянаваньні і інфраструктуры таксама паўплывалі на расавую дынаміку Дэтройта. Будаўніцтва шашэйных дарог і аўтамагістралей стала чыньнікам высяленьня многіх супольнасьцей мурынаў, такіх як Блэк-Ботам і Парадайз-Вэлі. Горад таксама перажыў зьмены ў сваёй транспартнай сыстэме, бо апошняя лінія электрычнага трамвая Дэтройта была замененая аўтобусамі ў 1956 годзе<ref>Gavrilovich, Peter; McGraw, Bill (2000). «The Detroit Almanac: 300 Years of Life in the Motor City». — С. 232.</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www2.metrotimes.com/editorial/story.asp?id=9040|загаловак=News+Views: Back track|выдавец=Metro Times|копія=https://web.archive.org/web/20120317102927/http://www2.metrotimes.com/editorial/story.asp?id=9040|дата копіі=03.2012}}</ref>. Гэтыя зьмены поруч з ростам субурбанізацыі і перамяшчэньнем прамысловасьці на ўскраіны, спрыяла аўтамабільнаму разьвіцьцю зь нізкай шчыльнасьцю. Дэтройцкі марш за грамадзянскія правы «Шлях да свабоды» адбыўся ў чэрвені 1963 году<ref>{{кніга|загаловак=Freedom North: Black Freedom Struggles Outside the South, 1940-1980|выдавецтва=Palgrave Macmillan|год=2003|старонкі=166–168|isbn=9780312294670}}</ref>. [[Мартын Лютэр Кінг]] выступіў з важнай прамовай, якая папярэднічала ягонай знакамітай прамове ''«[[Я маю мару]]»'' ў Вашынгтоне. Даўняя напружанасьць у Дэтройце дасягнула кульмінацыі ў беспарадках на Дванаццатай вуліцы ў ліпені 1967 году. Губэрнатар [[Джордж Ўілкен Ромні|Джордж Ромні]] загадаў Нацыянальнай гвардыі Мічыгану ўвайсьці ў горад, а прэзыдэнт [[Ліндан Бэйнз Джонсан|Ліндан Б. Джонсан]] увёў войскі арміі ЗША. У выніку загінулі 43 чалавекі, былі параненыя 467 чалавек, арыштаваныя больш за 7200 чалавек і зьнішчаныя больш за 2 тысячы будынкаў, пераважна ў жылых і бізнэсовых раёнах, дзе жылі афраамэрыканцы. Тысячы малых прадпрыемстваў былі канчаткова зачыненыя або перамешчаныя ў больш бясьпечныя раёны, а пацярпелы раён стаяў у руінах дзесяцігодзьдзямі<ref>Fine, Sidney (1989). «Violence in the Model City: The Cavanaugh Administration, Race Relations, and the Detroit Riot of 1967».</ref>.
=== Заняпад ===
[[Файл:Detroit Skyline (123143197).jpeg|значак|зьлева|Выдарысы Дэтройта з боку канадзкага места [[Ўіндзар]]у.]]
На тле гэтых праблемаў у 1973 годзе Дэтройт абраў [[Коўлман Янг|Коўлмана Янга]] сваім першым чарнаскурым мэрам. Янг засяродзіўся на павелічэньні расавай разнастайнасьці ў гарадзкіх службах і паляпшэньні транспартнай сыстэмы Дэтройта, але рэгіянальная напружанасьць зь лідэрамі прадмесьцяў захоўвалася<ref>{{спасылка|спасылка=http://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/detroit-police-department|загаловак=Detroit Police Department|выдавецтва=Detroit Historical Society|копія=https://web.archive.org/web/20150508191943/http://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/detroit-police-department|дата копіі=05.2015}}</ref>. Праблемы гораду пагоршыліся нафтавымі крызісамі 1973 і 1979 гадоў, якія нанесьлі шкоду аўтамабільнай прамысловасьці і прывялі да звальненьняў і закрыцьця заводаў, што яшчэ больш паменшыла падатковую базу гораду<ref>{{навіна|аўтар=Risen, James|спасылка=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1985-09-18-fi-6228-story.html|загаловак=Poletown Becomes Just a Memory: GM Plant Opens, Replacing Old Detroit Neighborhood|выдавец=Los Angeles Times|дата публікацыі=09.1985|копія=https://web.archive.org/web/20251115223029/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1985-09-18-fi-6228-story.html|дата копіі=11.2025}}</ref>. Адток сярэдняй клясы, высокі ўзровень беспрацоўя і рост злачыннасьці пагоршылі ўмовы жыцьця ў горадзе, а закінутыя будынкі і кварталы яшчэ больш спрыялі ягонаму заняпаду. У чэрвені 2013 году Дэтройт абвесьціў дэфолт па запазычанасьці ў памеры 2,5 мільярдаў даляраў, то бок ён стаў найбуйнейшым горадам ЗША, які абвесьціў сябе банкрутам<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.detroitstar.com/index.php/sid/215221308/scat/3d33b780d0e24349/ht/Debt-default-by-Detroit-city-rocks-bondholders|загаловак=Debt default by Detroit city rocks bondholders|выдавецтва=Detroit Star|копія=https://web.archive.org/web/20131102160235/http://www.detroitstar.com/index.php/sid/215221308/scat/3d33b780d0e24349/ht/Debt-default-by-Detroit-city-rocks-bondholders|дата копіі=11.2013}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.detroitnews.com/article/20130718/METRO01/307180103#ixzz2ZQqjpHYO|загаловак=Creditors to fight Detroit insolvency claim|выдавец=The Detroit News|дата публікацыі=07.2013|копія=https://web.archive.org/web/20130810023805/http://www.detroitnews.com/article/20130718/METRO01/307180103/|дата копіі=08.2013}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Lichterman, Joseph; Woodall, Bernie|спасылка=https://www.reuters.com/article/us-usa-detroit-bankruptcy-judge-idUSBRE9B20PZ20131203|загаловак=In largest-ever U.S. city bankruptcy, cuts coming for Detroit creditors, retirees|выдавец=Reuters|дата публікацыі=12.2013|копія=https://web.archive.org/web/20150924191358/http://www.reuters.com/article/2013/12/03/us-usa-detroit-bankruptcy-judge-idUSBRE9B20PZ20131203|дата копіі=09.2015}}</ref>. Пасьля гэтага места пачало паволі выбірацца з эканамічнага заняпаду. У некаторых раёнах гораду пачаўся рост джэнтрыфікацыі<ref>{{навіна|аўтар=Mondry, Aaron|спасылка=https://detroit.curbed.com/detroit-development/2019/11/25/20981769/detroit-trends-decade-downtown-redevelopment-foreclosure-demolition|загаловак=Trends that defined Detroit in the 2010s|выдавец=Detroit Curbed|дата публікацыі=11.2019|копія=https://web.archive.org/web/20230926233858/https://detroit.curbed.com/detroit-development/2019/11/25/20981769/detroit-trends-decade-downtown-redevelopment-foreclosure-demolition|дата копіі=09.2023}}</ref>. Напрыклад, у цэнтры гораду будаўніцтва [[Літл-Сызарз-Арэна|Літл-Сызарз-Арэны]] прывяло да зьяўленьня элітных крамаў і рэстаранаў уздоўж Ўудўард-авэню. Будаўніцтва офісных вежаў і кандамініюмаў прывяло да прыбыцьця заможных семьяў, але таксама да выцясьненьня даўніх жыхароў і культурных аб’ектаў<ref>{{навіна|аўтар=Mondry, Aaron|спасылка=https://detroit.curbed.com/2019/11/21/20975850/redevelopments-detroit-decade-david-whitney-shinola-metropolitan|загаловак=10 redevelopments that shaped Detroit over the last 10 years|выдавец=Curbed Detroit|дата публікацыі=11.2019|копія=https://web.archive.org/web/20230925095323/https://detroit.curbed.com/2019/11/21/20975850/redevelopments-detroit-decade-david-whitney-shinola-metropolitan|дата копіі=09.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlisle, John|спасылка=https://www.freep.com/in-depth/news/columnists/john-carlisle/2020/05/24/detroit-neighborhood-gentrification-protest-carlisle/4954702002/|загаловак=Detroit neighborhood group sees gentrification as the enemy|выдавецтва=Detroit Free Press|дата публікацыі=05.2020|копія=https://web.archive.org/web/20230410220751/https://www.freep.com/in-depth/news/columnists/john-carlisle/2020/05/24/detroit-neighborhood-gentrification-protest-carlisle/4954702002/|дата копіі=04.2023}}</ref>. Пераабсталяваньне офісных, гандлёвых і гасьцінічных памяшканьняў выклікала заўважны рост насельніцтва ў цэнтры Дэтройта, і ў 2024 годзе ён апярэдзіў усе іншыя гарады Мічыгану<ref>{{навіна|спасылка=https://www.nytimes.com/2025/07/30/realestate/downtown-detroit-is-back.html|загаловак=Living in Downtown Detroit Is Back|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=30.07.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250929001007/https://www.nytimes.com/2025/07/30/realestate/downtown-detroit-is-back.html|дата копіі=09.2025}}</ref>.
== Геаграфія ==
[[Файл:Metro Detroit by Sentinel-2, 2021-09-06 (big version).jpg|значак|Спадарожнікавы фатаздымак места.]]
Паводле зьвестак Бюро перапісу насельніцтва ЗША, горад мае агульную плошчу 370,03 км², зь якіх 359,36 км² займае сухазем’е, а 10,67 км² прыпадае на водную паверхню<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/geo/www/gazetteer/files/Gaz_places_national.txt|загаловак=US Gazetteer files 2010|выдавецтва=United States Census Bureau|копія=https://web.archive.org/web/20120702145235/http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/files/Gaz_places_national.txt|дата копіі=07.2012}}</ref>. Дэтройт уважаецца за галоўны горад у паўднёва-ўсходнім [[Мічыган]]е. Ён разьмешчаны на [[Сярэдні Захад|Сярэднім Захадзе]] ў раёне [[Вялікія азёры|Вялікіх азёраў]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.researchgate.net/figure/Map-showing-the-location-of-Detroit-in-Michigan-USA_fig2_322593413|загаловак=Figure 3.1: Map showing the location of Detroit in Michigan, USA|выдавецтва=ResearchGate|копія=https://web.archive.org/web/20220501152115/https://www.researchgate.net/figure/Map-showing-the-location-of-Detroit-in-Michigan-USA_fig2_322593413|дата копіі=05.2022}}</ref>. Міжнародны запаведнік дзікай прыроды ракі Дэтройт ёсьць адзіным запаведнікам дзікай прыроды ў [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыцы]], які мае ўнікальнае разьмяшчэнне ў самым цэнтры буйнога мэгаполісу. Запаведнік улучае астравы, прыбярэжныя забалочаныя тэрыторыі, багны, мелкаводзьдзе і прыбярэжныя землі ўздоўж 77 км ракі Дэтройт і заходняга ўзьбярэжжа возера [[Эры (возера)|Эры]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fws.gov/refuge/Detroit_River/about.html|загаловак=About the Refuge|выдавецтва=Detroit River|копія=https://web.archive.org/web/20210330155617/https://www.fws.gov/refuge/Detroit_River/about.html|дата копіі=03.2021}}</ref>.
Горад мае пакаты схіл з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход па раўніне, якая складаецца перадусім зь ледавіковай і азёрнай гліны. Найбольш прыкметнай тапаграфічнай асаблівасьцю места ёсьць Дэтройцкая марэна, то бок шырокі гліністы сьцяг, на якім стаяць старыя раёны Дэтройту і канадзкага места [[Ўіндзар]]. Ён узвышаецца прыкладна на 19 мэтраў па-над ракою ў найвышэйшым сваім пункце<ref>{{спасылка|аўтар=Perkins, Almon|спасылка=http://quod.lib.umich.edu/m/micounty/1682589.0001.001/5?q1=Detroit++Mich.++--+Description+and+travel&view=image&size=100|загаловак=The Historical Geography of Detroit|выдавецтва=Michigan Historical Commission|копія=https://web.archive.org/web/20130515040148/http://quod.lib.umich.edu/m/micounty/1682589.0001.001/5?q1=Detroit++Mich.++--+Description+and+travel&view=image&size=100|дата копіі=05.2013}}</ref>. Найвышэйшым пунктам места ёсьць мясцовасьць беспасярэдне на поўнач ад папку Горэм на паўночным захадзе Дэтройту, прыкладна за тры кварталы на поўдзень ад 8-й Майл-Роўд, на вышыні ад 206 да 207 мэтраў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=17044|загаловак=Detroit High Point|выдавецтва=Peakbagger.com|копія=https://web.archive.org/web/20130731171232/http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=17044|дата копіі=07.2013}}</ref>. Найніжэйшы пункт Дэтройту знаходзіцца ўздоўж ракі Дэтройт, дзе вышыня паверхні ўзвышаецца па-над узроўнем мора на 174 мэтры<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.lre.usace.army.mil/greatlakes/hh/greatlakeswaterlevels/waterlevelforecasts/connectingchannelsforecasts/|загаловак=Great Lakes, Connecting Channels and St. Lawrence River Water Levels and Depths|выдавецтва=United States Army Corps of Engineers – Detroit District|копія=https://web.archive.org/web/20130114023709/http://www.lre.usace.army.mil/greatlakes/hh/greatlakeswaterlevels/waterlevelforecasts/connectingchannelsforecasts/|дата копіі=01.2013}}</ref>.
[[Файл:Belleisleconservatory.jpg|значак|зьлева|Бэл-айлаўская кансэрваторыя.]]
Парк [[Бэл-Айл (Дэтройт)|Бэл-Айл]] ёсьць астраўным паркам плошчаю 397 га, які стаіць ля ракі Дэтройт, паміж Дэтройтам і Ўіндзарам. Ён злучаны з супрацьлеглым берагам мостам Макартура. У парку Бэл-Айл ёсьць такія славутасьці, як мэмарыяльны фантан Джэймза Скота, кансэрваторыя Бэл-Айл, яхтавы клюб Дэтройту на суседнім востраве, пляж даўжынёю ў 800 мэтраў, поле для гольфа, прыродны цэнтар, помнікі і сады. Горад месьціцца на поўначы ад Ўіндзара, у выніку чаго ён уважаецца за адзіны буйны горад на мяжы [[Канада|Канады]] і ЗША, празь які можна пераехаць на поўдзень, каб трапіць з ЗША ў Канаду<ref>{{спасылка|аўтар=D’Amours, Andrew|спасылка=https://flytrippers.com/in-which-direction-must-you-drive-to-enter-canada-if-you-are-in-detroit/|загаловак=In Which Direction Must You Drive To Enter Canada If You Are In Detroit?|выдавецтва=Flytrippers|дата публікацыі=07.2020|копія=https://web.archive.org/web/20221102034239/https://flytrippers.com/in-which-direction-must-you-drive-to-enter-canada-if-you-are-in-detroit/|дата копіі=11.2022}}</ref>. У Дэтройце налічваюцца пяць памежных пераходаў, сярод якіх мост Гордзі-Гаў, мост Амбасадар, аўтамабільны тунэль Дэтройт-Ўіндзар, чыгуначны тунэль. Пятым памежным пераходам ёсьць паром Дэтройт-Ўіндзар для цяжкавікоў, разьмешчаны недалёка ад саляной шахты Ўіндзар і вострава [[Зуг]]. [[Дэтройцкая саляная шахта]], якой кіруе Дэтройцкая саляная кампанія, мае больш за 160 км дарог<ref>{{спасылка|спасылка=http://info.detnews.com/redesign/history/story/historytemplate.cfm?id=17|загаловак=The ghostly salt city beneath Detroit|выдавец=The Detroit News|копія=https://archive.today/20120710071812/http://info.detnews.com/redesign/history/story/historytemplate.cfm?id=17|дата копіі=07.2012}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.detroitsalt.com/home.htm|загаловак=The Detroit Salt Company --Explore the City under the City|копія=https://web.archive.org/web/20090412212550/http://www.detroitsalt.com/home.htm|дата копіі=04.2009}}</ref>.
=== Клімат ===
Дэтройт і астатняя частка паўднёва-ўсходняга Мічыгану маюць гарачы летні [[вільготны кантынэнтальны клімат]], які, як і іншыя месты ў штаце, мае ўплыў Вялікіх азёраў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.detroit.climatemps.com/|загаловак=Detroit, Michigan Climate Detroit, Michigan Temperatures Detroit, Michigan Weather Averages|выдавецтва=Detroit.climatemps.com|копія=https://web.archive.org/web/20200324161122/http://www.detroit.climatemps.com/|дата копіі=03.2020}}</ref><ref>{{кніга|імя=M. J.|прозьвішча=Muller|спасылка=https://books.google.com/books?id=az3qCAAAQBAJ&q=Detroit+koppen+dfa&pg=PA166|загаловак=Selected climatic data for a global set of standard stations for vegetation science|выдавецтва=Springer Science & Business Media|isbn=978-94-009-8040-2}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.britannica.com/place/Michigan|загаловак=Michigan - Climate|выдавецтва=Encyclopedia Britannica|копія=https://web.archive.org/web/20200401072931/https://www.britannica.com/place/Michigan|дата копіі=04.2020}}</ref>. Зіма тут халодная, зь мернымі сьнегападамі і тэмпэратурай, якая не ўздымаецца вышэй за нуль у сярэднім 44 дні на год, апускаючыся да {{ГЦэ|−18}} або ніжэй у сярэднім 4,4 дні на год. Лета цёплае або сьпякотнае з тэмпэратурай, якая перавышае {{ГЦэ|32|сп}} цягам 12 дзён. Цёплы сезон доўжыцца з траўня па верасень. Сярэдняя штомесячная тэмпэратура вагаецца ад {{ГЦэ|−3,6|сп}} у студзені да {{ГЦэ|23,1|сп}} у ліпені. Афіцыйныя экстрэмальныя тэмпэратуры вагаюцца ад {{ГЦэ|41|сп}}, што было зафіксавана 24 ліпеня 1934 году, да {{ГЦэ|−29|сп}}, калі такі паказьнік быў занатаваны 21 студзеня 1984 году.
Колькасьць ападкаў мерная і разьмеркаваная даволі аднамерна ўсьцяж усяго году, хоць у цёплыя месяцы, як то ў траўні і чэрвені, у сярэднім большая. Звычайна колькасьць ападкаў роўная 850 мм у год, але гістарычна яна вагаецца ад 520 мм у 1963 годзе да 1212 мм у 2011 годзе. Сьнегапад, які звычайна выпадае ў вымерных колькасьцях з 15 лістапада па 4 красавіка, але часам у кастрычніку і вельмі зрэдку ў траўні, складае ў сярэднім 108 см за сэзон, хоць гістарычна гэты паказьнік вагаецца ад 29 см у 1881—1882 гадах да 241 см у 2013—2014 гадах. Тоўсты пляст сьнежнага покрыва ёсьць даволі рэдкай зьвявай. Частымі ёсьць навальніцы, якія звычайна надыходзяць на горад увесну і ўлетку<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.ameriquefrancaise.org/en/article-317/Jesuit_Pear_Trees.html|загаловак=Articles | Encyclopédie du patrimoine culturel de l’Amérique française — histoire, culture, religion, héritage|выдавецтва=Ameriquefrancaise.org|дата публікацыі=05.1941|копія=https://web.archive.org/web/20130515041559/http://www.ameriquefrancaise.org/en/article-317/Jesuit_Pear_Trees.html|дата копіі=05.2013}}</ref>.
== Эканоміка ==
У горадзе месьцяцца офісы некалькіх буйных карпарацыяў, у тым ліку тры кампаніі зь сьпісу [[Fortune 500]]. Найбольш прадстаўленымі сэктарамі ёсьць вытворчасьць (асабліва аўтамабільная), фінансы, тэхналёгіі і ахова здароўя. Сярод найбольш значных кампаніяў, разьмешчаных у Дэтройце, вылучаюцца [[General Motors]], [[Rocket Mortgage]], [[Ally Financial]], [[Compuware]], [[Shinola]], [[American Axle]], [[Little Caesars]], [[DTE Energy]], [[Lowe Campbell Ewald]], [[Blue Cross Blue Shield of Michigan]] і [[Rossetti Architects]].
[[Файл:Hudson’s Detroit Building 2026-01-01.jpg|значак|Гмах [[Гадсанз Дэтройт]] быў узьведзены ў 2025 годзе, стаўшы другім паводле вышыні буданкам места.]]
У цэнтры Дэтройту працуе блізу 80 тысяч чалавек, што складае адную пятую частку ад занятага насельцнітва места<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.downtowndetroit.org/ddp/newsroom/Downtown_Detroit_in_Focus.pdf|загаловак=Downtown Detroit in Focus: A Profile of Market Opportunity|выдавец=The Social Compact Inc|копія=https://web.archive.org/web/20110812084749/http://www.downtowndetroit.org/ddp/newsroom/Downtown_Detroit_in_Focus.pdf|дата копіі=08.2011}}</ref><ref>Henion, Andy (March 22, 2007). City puts transit idea in motion. ''The Detroit News''.(About 80,500 people work in downtown Detroit which is 21% of the city's employment base). Retrieved on May 14, 2007.</ref>. Акрамя шматлікіх уласна дэтройцкіх кампаніяў у цэнтры гораду маюцца буйныя офісы [[Comerica]], [[Stellantis]], [[Fifth Third Bank]], [[HP Enterprise]], [[Deloitte]], [[PricewaterhouseCoopers]], [[KPMG]] і [[Ernst & Young]]. Сядзіба [[Ford Motor Company]] разьмешчаная ў суседнім [[Дырбарн]]е, а ў [[Обэрн-Гілз]] месьціцца адна зь дзьвюх штаб-кватэраў [[DaimlerChrysler]], у той час як іншая знаходзіцца ў [[Нямеччына|нямецкім]] [[Штутгарт|Штутгарце]]. Яшчэ тысячы супрацоўнікаў працуюць у Мідтаўне, разьмешчанага на поўнач ад цэнтральнага бізнэсоавага раёну. Эканамічнымі апірышчамі, то бок найбуйнейшымі працадаўцамі, цэнтральнага раёну ёсьць [[Дэтройцкі мэдычны цэнтар]], [[Унівэрсытэт Ўэйна]] і [[Сыстэма аховы здароўя імя Гэнры Форда]]. Тут таксама знаходзіцца гадзіньнікавая кампанія Shinola і шэраг малых кампаніяў і стартапаў. Таксама ў цэнтры быў разбудаваны дасьледчы цэнтар і бізнэсовы інкубатар, які ёсьць часткай Унівэрсытэту Ўэйна<ref>{{спасылка|спасылка=http://media.wayne.edu/2015/03/02/wsu-economic-development-leader-named-techtown-president|загаловак=WSU economic development leader named TechTown president and CEO – Wayne State University|копія=https://web.archive.org/web/20150319121109/http://media.wayne.edu/2015/03/02/wsu-economic-development-leader-named-techtown-president|дата копіі=03.2015}}</ref>.
Шмат якія працадаўцы ў цэнтрыльных частках места ёсьць адносна новымі, бо назіраецца прыкметная тэндэнцыя пераезду кампаніяў з прадмесьцяў-спадарожнікаў у цэнтар Дэтройту<ref>{{спасылка|аўтар=Muller, David|спасылка=http://www.mlive.com/business/detroit/index.ssf/2013/03/while_companies_move_into_down.html|загаловак=While companies move into Downtown Detroit, suburbs continue to suffer|выдавецтва=Mlive.com|дата публікацыі=03.2013|копія=https://web.archive.org/web/20170814215521/http://www.mlive.com/business/detroit/index.ssf/2013/03/while_companies_move_into_down.html|дата копіі=08.2017}}</ref>. Compuware завяршыла будаўніцтва сваёй сядзібы ў цэнтры гораду ў 2003 годзе. OnStar, Blue Cross Blue Shield і HP Enterprise Services месьцяцца ў Рэнэсанс-Цэнтры. Офісы PricewaterhouseCoopers знаходзяцца побач з Форд-Філд, а Ernst & Young завяршыла будаўніцтва свайго офіснага будынка на пляцы Кенэдзі ў 2006 годзе. У 2010 годзе фінансавая ўстанова [[Quicken Loans]] перамясьціла сваю сядзібу і 4 тысячы супрацоўнікаў у цэнтар места, аб’яднаўшы такім чынам свае офісы. У ліпені 2012 году Ведамства па патэнтах і таварных знаках ЗША адкрыла свой спадарожнікавы офіс у раёне Рывэртаўн<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.uspto.gov/news/pr/2012/12-41.jsp|загаловак=Press Release, 12–41|выдавецтва=Uspto.gov|дата публікацыі=07.2012|копія=https://web.archive.org/web/20140625063919/http://www.uspto.gov/news/pr/2012/12-41.jsp|дата копіі=06.2014}}</ref>.
Улады Дэтройту ў спалучэньні зь дзяржаўна-прыватнай супрацай спрабавалі каталізаваць рост рэгіёну, садзейнічаючы будаўніцтву і гістарычнай рэканструкцыі жылых вышынных будынкаў у цэнтры, стварыўшы зону з падатковымі ільготамі, а таксама разбудоўваючы зоны адпачынку, як то дэтройцкая набярэжная Рывэрўок, парк Кампус-Мартыюс ды іншыя паркі і алеі. Горад расчысьціў вучасткі зямлі, захаваўшы пры гэтым некаторыя гістарычна значныя закінутыя будынкі, каб стымуляваць рэканструкцыю<ref>{{спасылка|спасылка=http://info.aia.org/aiarchitect/thisweek07/0921/0921p_detroit.cfm|загаловак=Planting community in fallow fields|выдавец=American Institute of Architects|копія=https://web.archive.org/web/20110723030222/http://info.aia.org/aiarchitect/thisweek07/0921/0921p_detroit.cfm|дата копіі=07.2011}}</ref>. Не зважаючы на фінансавыя цяжкасьці, горад выпусьціў у абарачэньне аблігацыі ў 2008 годзе дзеля забесьпячэньня фінансаваньня бягучых работ па зносе занядбанай нерухомасьці<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.ci.detroit.mi.us/NextDetroit/tabid/1521/Default.aspx|загаловак=Next Detroit|копія=https://web.archive.org/web/20080502164357/http://www.ci.detroit.mi.us/NextDetroit/tabid/1521/Default.aspx|дата копіі=05.2008}}</ref>. За два гады да таго гарадзкія ўлады паведамілі аб вылучэньні 1,3 мільярдаў даляраў на рэстаўрацыю і новае будаўніцтва, што павялічыла колькасьць будаўнічых працоўных месцаў у горадзе<ref name="partnership">{{спасылка|спасылка=http://www.theworldiscoming.com/seethechange.html|загаловак=Development and Growth|выдавецтва=City of Detroit Partnership|копія=https://web.archive.org/web/20080613121052/http://www.theworldiscoming.com/seethechange.html|дата копіі=06.2008}}</ref>. За дзесяцігодзьдзе да 2006 году гарадзкі цэнтар атрымаў больш за 15 мільярдаў даляраў новых інвэстыцыяў з прыватнага і дзяржаўнага сэктараў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.downtowndetroit.org/ddp/market_data.htm|загаловак=Downtown Detroit In Focus: A Profile of Market Opportunity|выдавец=Inc|копія=https://web.archive.org/web/20110918050029/http://www.downtowndetroit.org/ddp/market_data.htm|дата копіі=09.2011}}</ref>. Мідтаўн уважаецца за адзін з самых пасьпяховых раёнаў Дэтройту, дзе ўзровень запаўняльнасьці жыльля складае 96%<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.mlive.com/news/detroit/index.ssf/2013/05/lawrence_tech_to_anchor_new.html|загаловак=Lawrence Tech anchoring Midtown Detroit development, joining neighborhood's boom|выдавец=MLive|копія=https://web.archive.org/web/20131019145023/http://www.mlive.com/news/detroit/index.ssf/2013/05/lawrence_tech_to_anchor_new.html|дата копіі=10.2013}}</ref>. Тут была завершаная рэканструкцыя будынка Дэйвіда Ўітні коштам 82 мільёнаў даляраў, адбылася забудова Ўудўард-Гардэн-Блок, пераўтварэньне вежы Дэйвіда Бродэрыка пад жылыя памяшканьні, рэканструкцыя гатэля Бук-Кадылак і гатэля Форт-Шэлбі, а таксама розныя іншыя меншыя праекты<ref name="partnership"/><ref>{{навіна|аўтар=Sands, David|спасылка=https://www.huffpost.com/entry/detroit-development-projects-real-estate_n_3288459|загаловак=Detroit Development Projects, Real Estate Investments Are Booming in 2013|выдавец=HuffPost|дата публікацыі=06.2013|копія=https://web.archive.org/web/20251116022749/https://www.huffpost.com/entry/detroit-development-projects-real-estate_n_3288459|дата копіі=11.2025}}</ref>.
У 2013 годзе сетка раздробнага гандлю на Сярэднім Захадзе [[Meijer]] адкрыла свой першы гіпэрмаркет у Дэтройце<ref>{{навіна|спасылка=http://www.freep.com/article/20130724/BUSINESS06/307240146/Meijer-Detroit|загаловак=First Meijer super center store opens in Detroit|копія=https://web.archive.org/web/20140630192137/http://www.freep.com/article/20130724/BUSINESS06/307240146/Meijer-Detroit|дата копіі=06.2014}}</ref>. Гэта была крама коштам 20 мільёнаў далараў у паўночнай частцы гораду, які таксама ёсьць цэнтральным элэментам новага гандлёвага цэнтра Гейтўэй-Маркетплэйс коштам 72 мільёны даляраў<ref>{{спасылка|спасылка=http://detroit.cbslocal.com/2013/07/25/new-20m-meijer-store-opens-in-detroit/|загаловак=New $20M Meijer Store Opens In Detroit|копія=https://web.archive.org/web/20131205021744/http://detroit.cbslocal.com/2013/07/25/new-20m-meijer-store-opens-in-detroit/|дата копіі=12.2013}}</ref>.
== Музыка ==
Дэтройт прызнаны горадам, дзе нарадзілася [[тэхна|тэхна-музыка]]. Рэп-выканаўца [[Эмінэм]] таксама родам з прадмесьцяў Дэтройту.
== Спорт ==
Дэтройт зьяўляецца адным зь некалькіх гарадоў ЗША, у якім ёсьць каманды чатырох галоўных спартовых лігаў Паўночнай Амэрыкі ([[НХЛ]], [[НБА]], [[НФЛ]], [[МЛБ]]).
{| class="wikitable"
|-
! scope="col" | Клюб
! scope="col" | Ліга
! scope="col" | Стадыён
! scope="col" | Заснаваны
! scope="col" | Перамогі
|-
! scope="row" style="font-weight: normal; text-align: center;" | [[Дэтройт Лаянз]]
|[[Нацыянальная футбольная ліга|NFL]] Амэрыканскі футбол
|«[[Ford Field]]»
|1930
|4 (НФЛ), 0 ([[Супэр Боўл]])
|-
! scope="row" style="font-weight: normal; text-align: center;" | [[Дэтройт Пістанз]]
|[[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|NBA]] Баскетбол
|«[[Little Caesars Arena]]»
|1941
|2 (НБЛ), 3 (НБА)
|-
! scope="row" style="font-weight: normal; text-align: center;" | [[Дэтройт Рэд Ўінгс]]
|[[Нацыянальная хакейная ліга|NHL]] Хакей
|«[[Little Caesars Arena]]»
|1926
|10
|-
! scope="row" style="font-weight: normal; text-align: center;" | [[Дэтройт Шок]]
|[[Жаночая нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|WNBA]] Баскетбол
|«[[The Palace of Auburn Hills]]»
|1998
|2
|-
! scope="row" style="font-weight: normal; text-align: center;" | [[Дэтройт Тайгерз]]
|[[Галоўная ліга бэйсбола|MLB]] Бэйсбол
|«[[Comerica Park]]»
|1894
|4
|}
== Гарады-пабрацімы ==
* [[Чунцын]], [[Кітай]]
* [[Дубай]], [[Аб’яднаныя Арабскія Эміраты]]
* [[Кітве]], [[Замбія]]
* [[Менск]], [[Беларусь]]
* [[Насаў (Багамы)|Насаў]], [[Багамы]]
* [[Таёта (горад)|Таёта]], [[Японія]]
* [[Турын]], [[Італія]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/19981212023751/http://www.ci.detroit.mi.us/ Афіцыйная старонка]
* [http://www.forgottendetroit.com Старонка «Забыты Дэтройт»]
{{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}}
[[Катэгорыя:Дэтройт| ]]
cdv93amqjbo2czsjkb4yx2y536d8nfl
Салігорскі раён
0
18969
2663941
2612700
2026-04-03T20:25:18Z
Jarash
794
абнаўленьне зьвестак
2663941
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва = Салігорскі раён
|Назва ў родным склоне = Салігорскага раёну
|Уваходзіць у = [[Менская вобласьць]]
|Шчыльнасьць = 53,7
|Мапа = Miensk province, Salihorsk district.svg
|Памер мапы = 200
|Часавы пас = [[UTC]] +3
|Паштовыя індэксы = 223 7хх
|Колер фону парамэтраў = {{Колер|Беларусь}}
|Лацінка=Salihorski rajon}}
'''Саліго́рскі раён''' — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Плошча раёну складае 2498,91 км²<ref>[https://web.archive.org/web/20150924022402/http://www.gki.gov.by/upload/new%20structure/press%20service/GZK_2011.doc Государственный земельный кадастр Республики Беларусь]{{Ref-ru}} (па стане на 1 студзеня 2012 г.)</ref>. Насельніцтва на 2018 год — 134 309 чалавек<ref name="belstat2018" />. Адміністрацыйны цэнтар — [[места]] [[Салігорск]].
== Геаграфічнае становішча ==
Мяжуе са [[Слуцкі раён|Слуцкім]], [[Любанскі раён|Любанскім]], [[Капыльскі раён|Капыльскім]] раёнамі Менскай вобласьці, [[Лунінецкі раён|Лунінецкім]] і [[Ганцавіцкі раён|Ганцавіцкім]] раёнамі [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]], [[Жыткавіцкі раён|Жыткавіцкім раёнам]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
17 ліпеня 1924 году быў створаны [[Старобінскі раён]]. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны. 6 студзеня 1965 году фактычна на тэрыторыі былога Старобінскага раёну быў створаны Салігорскі раён. На момант стварэньня раён уключаў горад Салігорск, гарадзкія пасёлкі [[Вызна]], [[Старобін]], [[Старчыцкі сельсавет|Акцябарскі]], [[Даманавіцкі сельсавет (Салігорскі раён)|Даманавіцкі]], [[Доўгаўскі сельсавет (Салігорскі раён)|Доўгаўскі]], [[Зажэвіцкі сельсавет|Зажэвіцкі]], [[Капацэвіцкі сельсавет|Капацэвіцкі]], [[Краснадворскі сельсавет|Краснадварэцкі]], [[Новацярускі сельсавет|Новацярускі]], [[Пагосцкі сельсавет (Салігорскі раён)|Пагосцкі]], [[Жываглодавіцкі сельсавет|Першамайскі]], [[Рожанскі сельсавет|Рожанскі]], [[Чапялёўскі сельсавет|Чапялёўскі]], [[Чыжэвіцкі сельсавет|Чыжэвіцкі]], [[Яскавіцкі сельсавет]]ы. 30 красавіка 1965 году ў склад раёну перададзеныя [[Хорастаўскі сельсавет]] [[Лунінецкі раён|Лунінецкага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]], а 14 жніўня 1979 году [[Гаўрыльчыцкі сельсавет]] таго ж раёну. 23 сакавіка 1987 году скасаваны Новацярускі сельсавет, а з часткі Хорастаўскага сельсавету створаны [[Гоцкі сельсавет]]. 30 сакавіка 2006 году скасаваны Першамайскі сельсавет<ref>[https://web.archive.org/web/20201126021049/https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2006-63%2F2006-63%28003-036%29.pdf&oldDocPage=30 Решение Минского областного Совета депутатов от 30 марта 2006 г. № 188 Об упразднении Первомайского сельсовета и изменении границ Краснослободского поссовета Солигорского района]</ref>. 30 кастрычніка 2009 году [[Старобінскі пасялковы савет|Старобінскі]] і [[Вызьненскі пасялковы савет|Чырвонаслабадзкі пасялковыя савет]]ы рэарганізаваныя ў сельсаветы, скасаваныя Пагосцкі, Чапялёўскі і Яскавіцкі сельсаветы<ref>[https://web.archive.org/web/20201025132415/https://www.pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2009-307%2F2009-307%28002-019%29.pdf&oldDocPage=3 Решение Минского областного Совета депутатов от 30 октября 2009 г. № 219 Об изменении административно-территориального устройства Минской области]</ref>. 24 студзеня 2010 году скасаваны Рожанскі сельсавет<ref>{{Спасылка|url=https://pravo.by/document/?guid=3961&p0=D910n0028785|загаловак=Решение Минского областного Совета депутатов от 29 декабря 2009 г. № 246 Об изменении административно-территориального устройства Минской области}}</ref>.
== Рэльеф і карысныя выкапні ==
Раён разьмешчаны на паўночнай ускраіне [[Прыпяцкае Палесьсе|Прыпяцкага Палесься]]. Пераважаюць вышыні 135—150 м, максымальная 182 м каля вёскі [[Старчыцы]].
У Салігорскім раёне здабываюць: [[Калійныя солі|калійныя]] і [[Харчовая соль|харчовую соль]], [[торф]], пяскова-[[жвір]]авыя матэрыялы, будаўнічыя [[Пясок|пяскі]].
== Клімат і расьліннасьць ==
Клімат [[умерана кантынэнтальны]]. Сярэдняя тэмпэратура студзеня −6,1 °C, ліпеня 18,1 °C. [[рок (год)|Сярэднярочная]] колькасьць ападкаў складае 600 мм [[Вэгетацыйны пэрыяд]] — 184 дні.
Лясы (42% тэрыторыі раёну) пераважна [[іглічныя лясы|іглічныя]], [[чорнаалешнікавыя лясы|чорнаалешнікавыя]], [[бярозавыя лясы|бярозавыя]]. Пад балотамі 2% плошчы раёну.
== Гідраграфія ==
Па тэрыторыі раёну працякаюць: рака [[Случ]] (з прытокам [[Морач]]чу), [[Лань (рака)|Лань]]. Разьмешчаны [[Салігорскае вадасховішча|Салігорскае]] і [[Чырвонаслабадзкое вадасховішча|Чырвонаслабадзкое]] вадасховішчы.
== Насельніцтва ==
* XXI стагодзьдзе: 2006 год — 37,9 тыс. чал.; 2009 год — 136 145 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20101030222404/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-6.pdf Перепись населения — 2009. Минская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2016 год — 134 540 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 134 608 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 134 309 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
== Гаспадарчая дзейнасьць ==
Сельская гаспадарка спэцыялізуецца на малочна-мясной жывёлагадоўлі, сьвінагадоўлі, вырошчваньні буракоў. Разьвіта птушкагадоўля. Вырошчваюць зерневыя і кармавыя культуры, бульбу, цукровыя буракі, гародніну, рапс. Рыбгас «Чырвоная Слабада».
Прадпрыемствы дрэваапрацоўчай, паліўнай, машынабудаўнічай, харчовай прамысловасьці.
Па тэрыторыі раёну праходзіць чыгунка [[Слуцак]] — [[Салігорск]], аўтадарога [[Слуцак]] — [[Мікашэвічы]].
== Інфармацыя для турыстаў ==
Захаваліся помнікі архітэктуры: Сьвята-Мікалаеўская царква (1859) у [[гарадзкі пасёлак|мястэчку]] [[Старобін]], Сьвята-Ўзьнясенская царква (1845) у в. [[Вялікі Рожан]], вятрак (2-я палова XIX ст.) у в. [[Першамайск (Салігорскі раён)|Першамайск]], Сьвята-Пакроўская царква ў в. [[Чыжэвічы (Салігорскі раён)|Чыжэвічы]].
== Асобы ==
* [[Браніслаў Залескі]] (1820—1880) — беларускі і польскі мастак
* [[Канстантын Валасовіч]] (1869—1919) — беларускі геоляг, географ і хімік
* [[Васіль Корж]] (1899—1967) — удзельнік 2-й сусьветнай вайны, Герой Савецкага Саюзу
* [[Браты Цубы]] — партызаны, удзельнікі 2-й сусьветнай вайны
* [[Валянціна Аколава]] (нар. 1954) — паэтка
* [[Ганна Глазкова]] — спартсмэнка-гімнастка
* [[Міхаіл Жураўкоў]] (нар. 1961) — навуковец-[[Геамэханіка|геамэханік]]
* [[Анатоль Камяк]] (нар. 1932) — фізык
* [[Мікола Корзун]] (нар. 1934) — пісьменьнік
* [[Аляксей Кулакоўскі]] (1913—1986) — пісьменьнік
* [[Максім Лужанін]] (1909—2001) — пісьменьнік
* [[Галіна Макарава]] (1919—1993) — акторка
* Марыя Мацюкевіч (1949, в. [[Вялікія Заўшыцы]] — 2003), беларуская настаўніца, кіраўнік салігорскай арганізацыі Таварыства беларускай мовы<ref>''Уладзімер Арлоў, '''Імёны Свабоды''', 4-е выданьне, с. 496—497.''</ref>
* [[Віктар Пратасеня]] — [[жывапіс]]ец
* [[Аркадзь Чарнышэвіч]] (1912—1967) — пісьменьнік
* [[Рыгор Шкраба]] (1919—1997) — [[Літаратуразнаўства|літаратуразнавец]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Гарады Беларусі: да 55-годдзя заснаваньня Салігорска|спасылка=http://news.belta.by/by/print?id=722545|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=2 жніўня 2013|дата доступу=13 жніўня 2013}}</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* Солигорский район // {{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Радзіма майго духу|saligorski|раён}}
* {{Глёбус Беларусі|{{НАЗВА_СТАРОНКІ}}}}
{{Салігорскі раён}}
{{Менская вобласьць}}
[[Катэгорыя:Салігорскі раён| ]]
[[Катэгорыя:Раёны, створаныя ў 1965 годзе]]
k67z36othvv4rfalp0h82sk509aslpe
Паблё Пікаса
0
44130
2663952
2465619
2026-04-04T01:37:27Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663952
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак
|Імя = Паблё Пікаса
|Партрэт = Pablo picasso 1.jpg
|Апісаньне = Паблё Пікаса, 1962
|Памёр = 250пкс
|Імя пры нараджэньні = Паблё Дыега Хасэ Франсыска дэ Паўлё Хуан Нэпамусэна Марыя дэ лёс Рэмэдыёс Крысьпін Крысьпіньяна дэ ля Сантысыма Трынідад Руіс і Пікаса
|Псэўданімы =
|Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|25|10|1881}}
|Месца нараджэньня = [[Маляга]], [[Гішпанія]]
|Дата сьмерці = {{Памёр|8|4|1973|гадоў=91}}
|Месца сьмерці = [[Мужэн]], [[Францыя]]
|Заняткі = [[жывапіс]], [[малюнак]], [[скульптура]], [[графіка]], [[кераміка]]
|Пратэжаваньне =
|Вучоба = Хасэ Руіс (бацька), Акадэмія Мастацтваў, [[Мадрыд]]
|Плынь = [[кубізм]]
|Працы = ''Авіньёнскія дзяўчыны (1907), Герніка (1937), Жанчына, якая плача (1937)''
|Пад уплывам =
|Уплыў на =
}}
[[Файл:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg|справа|200пкс|Подпіс Паблё Пікаса]]
'''Па́блё Руі́с Піка́са''' ({{мова-es|Pablo Ruiz Picasso}}; 25 кастрычніка 1881, [[Маляга]], [[Гішпанія]] — 8 красавіка 1973, [[Мужэн]], [[Францыя]]), поўнае імя '''Паблё Дыега Хасэ Франсіска дэ Паўля Хуан Нэпамусэна Марыя дэ лёс Рэмэдыёс Крысьпін Крысьпіньяна дэ ля Сантысыма Трынідад Руіс і Пікаса''' ({{мова-es|Pablo Diego Jose' Francisco de Paula Juan Nepomuceno Mari'a de los Remedios Crispi'n Crispiniano de la Santi'sima Trinidad Ruiz y Picasso}}) — гішпанскі [[мастак]], скульптар, графік, кераміст і дызайнэр.
Заснавальнік [[кубізм]]а (сумесна з [[Жорж Шлюб|Жоржам Шлюбам]]), у якім трохплоскаснае цела ў арыгінальнай манеры малявалася як шэраг сумешчаных разам плоскасьцяў. Пікаса шмат працаваў як графік, скульптар, кераміст, і гэтак далей. Выклікаў да жыцьця масу пераймальнікаў і аказаў выключны ўплыў на разьвіцьцё выяўленчага мастацтва ў XX стагодзьдзі.
== Дзяцінства ==
[[Файл:Vincenzo Carrerese Paolo Monti - Servizio fotografico (Milano, 1953) - BEIC 6356204.jpg|міні|зьлева|Пікаса ў 1953 годзе]]
[[Файл:Spain Andalusia Malaga BW 2015-10-24 13-13-30.jpg|міні|250пкс|Дом у [[Маляга|Малязе]], дзе нарадзіўся Паблё Пікаса]]
Пікаса быў ахрышчаны пад імём ''Паблё Дыега Хасэ Франсіска дэ Паўля Хуан Нэпамусэна Марыя дэ лёс Рэмэдыёс Крысьпін Крысьпіньяна дэ ля Сантысыма Трынідад'' ў гонар розных сьвятых і сваякоў<ref>Імя ягонага пасьведчаньня аб хрышчэньні некалькі адрозьніваецца ад запісу імя ягонага нараджэньнья. [http://picasso.shsu.edu/ On-line Picasso Project]</ref>. У дадатак да гэтага імя ''Руіс і Пікаса'' ёсьць прозьвішчы ягоных бацькоў, бо ў адпаведнасьці з гішпанскім заканадаўствам у дзяцяці павінна быць прозьвішча маці й бацькі. Нарадзіўся Паблё ў горадзе [[Маляга]] ў [[Андалюзія|андалюзійскай вобласьці]] [[Гішпанія|Гішпаніі]], ён быў першым дзіцем Дон Хасэ Руіса Бляска й Марыі Пікаса Лёпэс<ref>Hamilton, George H. (1976). «Picasso, Pablo Ruiz Y». In William D. Halsey. Collier’s Encyclopedia. 19. New York: Macmillan Educational Corporation. pp. 25-26.</ref>. Ягоны бацька быў школьным настаўнікам маляваньня, але доўга марыў стаць прафэсійным мастаком. Продкі Дона Хасэ былі нязначнымі арыстакратамі.
Пікаса паказаў запал і майстэрства да маляваньня з раньняга ўзросту. Па словах маці, ягонымі першымі словамі былі «пік, пік», скарачэньне ад ''lápiz'', гішпанскага слова «аловак»<ref>Wertenbaker, Lael Tucker (1967). [http://books.google.com/books?id=vNbqAAAAMAAJ The world of Picasso (1881-)]. Time-Life Books. p. 9</ref>. Зь сямі гадоў, Пікаса атрымаў фармальную мастацкую адукацыю ў свайго бацькі ў складаньні фігуры й фарбавага жывапісу. Руіс быў традыцыйным, акадэмічным мастаком і выкладчыкам, які лічыў, што для належнай падрыхтоўкі неабходна спачатку спрабаваць капіяваць працы майстроў, а таксама рабіць малюнкі чалавечага цела й жывых мадэляў.
У 1891 годзе сям’я Дона Хасэ пераехала ў [[Ля-Каруньня|Ля-Каруньню]], дзе ён стаў прафэсарам у Школе выяўленчага мастацтва. Яны засталіся там амаль на чатыры гады. Аднойчы бацька даручыў Паблё скончыць незавершаны эскіз [[голуб]]а. Назіраючы за дакладнасьцю тэхнікі сына, як распавядае адна з гісторыяў, Руіс вырашыў, што трынаццацігадовы Пікаса перасягнуў яго, аддаў яму ўсе свае пэнзэлі і фарбы, а таксама пакляўся назаўжды адмовіцца ад жывапісу<ref>Wertenbaker, Lael Tucker (1967). [http://books.google.com/books?id=vNbqAAAAMAAJ The world of Picasso (1881-)]. Time-Life Books. p. 11</ref>. У 1895 годзе Паблё Пікаса перажыў вялікую страту, калі ягоная сямігадовая сястра, Канчыта памерла ад [[дыфтэрыя|дыфтэрыі]]<ref>[http://www.theatlantic.com/unbound/flashbks/picasso/destroy.htm «Picasso: Creator and Destroyer — 88.06»]. Theatlantic.com.</ref>. Пасьля ейнай сьмерці сям’я пераехала ў [[Барсэлёна|Барсэлёну]], дзе Дон Хасэ Руіс заняў пасаду ў мясцовай Школе выяўленчага мастацтва.
У ўзросьце шаснаццаці гадоў, Пікаса адправіўся на навучаньне ў мадрыдзкую [[Каралеўская Акадэмія Сан-Фэрнанда|Каралеўскую Акадэмію Сан-Фэрнанда]], але ён не любіў фармальнага навучаньня і кінуў наведваньне клясы неўзабаве пасьля свайго залічэньня. Мадрыд, аднак, прцягваў маладога Паблё сваімі славутасьцямі. У музэі [[Прада (музэй)|Прада]] Пікаса пабачыў карціны [[Дыега Вэляскес]]а, [[Франсіска Гоя|Франсіскі Гоі]] й [[Франсіска дэ Сурбаран|Франсіскі дэ Сурбараны]], але асабліва захапілі яго працы [[Эль Грэка]], элемэнты мастацтва якога, як то падоўжаныя канцавіны, цудоўныя колеры й містычныя абліччы, знайшлі сваё адлюстраваньне ў больш позьніх працах Пікаса.
== Першыя працы ==
У васьмігадовым узросьце Паблё Пікаса малюе сваю першую сур’ёзную карціну алеем, ''Пікадора'', зь якой ён не раставаўся на працягу ўсяго жыцьця.
Пікаса вучыўся ў школе мастацтваў у [[Ля-Каруньня|Ля-Каруньні]] (1894—1895). У 1895 годзе ён паступае ў школу вытанчаных мастацтваў у [[Барсэлёна|Барсэлёне]]. Спачатку ён падпісваецца сваім імем па бацьку ''Ruiz Blasco'', але затым зьмяняе яго на прозьвішча маці ''Picasso''. У верасьні 1897 году Паблё зьяжджае ў [[Мадрыд]], дзе ў кастрычніку праходзіць конкурс у акадэмію Сан-Фэрнанда.
Пікаса вяртаецца ў [[Барсэлёна|Барсэлёну]] ў чэрвені 1898 году, тамака ён уваходзіць у грамаду «Els Quatre Gats», па назьве багемнай кавярні з круглымі сталамі на мастацкія тэмы. У гэтай кавярні праходзіць яго першая выстава. У [[Барсэлёна|Барсэлёне]] ён зблізіўся са сваімі будучымі сябрамі [[Карласам Касахемас]]ам і [[Жайме Сабартэс]]ам.
== «Блакітны» і «ружовы» пэрыяды ==
У 1900 годзе Пікаса са сваім сябрам [[Карласам Касахемас]]ам зьяжджае ў [[Парыж]]. Менавіта тамака Паблё Пікаса пазнаёміўся з творчасьцю [[імпрэсіянізм|імпрэсіяністаў]]. Яго жыцьцё ў гэты час спалучанае са шматлікімі цяжкасьцямі, а самагубства яго сябры [[Карласам Касахемас|Карласа Касахемаса]] глыбока падзейнічала на маладога Пікаса.
Пры гэтых акалічнасьцях у пачатку 1902 году Паблё пачаў рабіць працы ў стылі, пасьля названым «блакітны пэрыяд». Стыль гэты Пікаса распрацоўвае па вяртаньні ў [[Барсэлёна|Барсэлёну]], у 1903—1904 гадох у працах гэтага пэрыяду ярка выяўленыя тэмы старасьці і сьмерці, характэрныя выявы галечы, мэланхоліі і смуткаў (Пікаса лічыў — «хто журботны, той шчыры»); рухі людзей запаволеныя, яны нібы ўслухоўваюцца ў сябе («Аматарка абсэнту», 1901; «Спатканьне», 1902; «Жабрак стары з хлопчыкам», 1903). У палітры майстра пераважаюць блакітныя адценьні. Адлюстроўваючы чалавечыя пакуты, Пікаса ў гэты пэрыяд маляваў сьляпых, жабракоў, алькаголікаў і прастытутак. Іхныя збольшага падоўжаныя целы на карцінах нагадваюць працы гішпанскага мастака [[Эль Грэка]].
Твор пераходнага пэрыяду — ад «блакітнага» да «ружовага» — «[[Дзяўчынка на шары]]» (1905, Музэй выяўленчых мастацтваў імя Пушкіна, Масква).
У 1904 годзе Пікаса пасяляецца ў [[Парыж]]ы, дзе знаходзіць прыстанак у знакамітым [[монмартр]]скім інтэрнаце для бедных мастакоў [[Бата-Лявуар]]: пачынаецца так званы «ружовы пэрыяд», у якім смутак і галеча «блакітнага пэрыяду» зьмянілася выявамі з больш жывога сьвету тэатра і цырка. Мастак аддаваў перавагу ружова-залацістаму і ружова-шэраму танам, а пэрсанажамі былі вандроўныя камэдыянты, танцоўнікі і акрабаты; карціны гэтага пэрыяду прасякнутыя духам трагічнай адзіноты бяздольных, рамантычнага жыцьця вандроўных камэдыянтаў («Сям’я акрабатаў з малпай», 1905).
== Кубізм ==
[[Файл:Juan Gris - Portrait of Pablo Picasso - Google Art Project.jpg|міні|Партрэт Пікаса, выкананы [[Хуан Грыс|Хуанам Грысам]] (1912)]]
Ад экспэрымэнтаў з колерам і перадачы настрою Пікаса зьвярнуўся да аналізу формы: сьвядомая дэфармацыя натуры («[[Авіньёнскія дзяўчыны]]», 1907), аднабаковая інтэрпрэтацыя сыстэмы [[Поль Сэзан|Сэзана]] і захапленьне афрыканскай скульптурай прыводзяць яго да абсалютна новаму жанру. Разам з [[Жорж Шлюб|Жоржам Шлюбам]], якога сустрэў у 1907 годзе, Пікаса становіцца родапачынальнікам [[кубізм]]а — мастацкага кірунку, які аспрэчваў традыцыі натуралізма і выяўленча-пазнавальную функцыю мастацтва.
Пікаса надае адмысловую ўвагу ператварэньню формаў у геамэтрычныя блёкі («Фабрыка ў Хорта дэ Эбро», 1909), павялічвае і зламвае аб’ёмы («Партрэт Фэрнанда Аліўе», 1909), расьсякае іх на плоскасьці і грані, якія працягваюцца ў прасторы, якое сам ён лічыць цьвёрдым целам, непазьбежна абмежаваным плоскасьцю карціны («Партрэт Канвэйлера», 1910). Пэрспэктыва зьнікае, палітра імкнецца да монахромнасьці, і хоць першапачатковая мэта кубізма складалася ў тым каб больш пераканаўча, чым з дапамогай традыцыйных прыёмаў, прайграць адчуваньне прасторы і цяжары масаў, карціны Пікаса часьцяком зводзяцца да незразумелых рэбусаў. Каб вярнуць сувязь з рэальнасьцю, Пікаса і [[Жорж Шлюб]] уводзяць у свае карціны друкарскі шрыфт, элемэнты «падманак» і грубіянскія матэрыялы — шпалеры, кавалкі газэтаў, запалкавыя скрынкі. Пачынаюць пераважаць нацюрморты, пераважна з музычнымі прыладамі, трубкамі і скрынкамі з-пад тытуню, нотамі, бутэлькамі зь віном і гэтак далей — атрыбуты, уласьцівыя выяве жыцьця мастацкай багемы пачатку стагодзьдзя. У кампазыцыях зьяўляецца «кубістычны тайнапіс»: зашыфраваныя нумары тэлефонаў, хат, зрыўкі імёнаў умілаваных, назоваў вуліцаў, шынкоў. Тэхніка [[калаж]]а злучае грані кубістычнай прызмы ў вялікія плоскасьці («Гітара і скрыпка», 1913) або перадае ў спакойнай і гумарыстычнай манэры адкрыцьця, зробленыя ў 1910—1913 гадох («Партрэт дзяўчыны», 1914). У «сынтэтычны» пэрыяд зьяўляецца таксама імкненьне да гарманізацыі калярыту, ураўнаважаным кампазыцыямі, якія часамі ўпісваюцца ў авал. Уласна кубістычны пэрыяд у творчасьці Пікаса сканчваецца неўзабаве пасьля пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], якая разьдзяліла яго з [[Жорж Шлюб|Жоржам Шлюбам]]. Нягледзячы на тое, што ў сваіх значных творах мастак выкарыстае некаторыя кубістычныя прыёмы да 1921 году («Тры музыкі», 1921).
== Рускі балет ==
У 1917 годзе [[Жан Както]] ўгаворвае Пікаса паехаць зь ім у [[Рым]] для выкананьня дэкарацыяў да балету «Парад» на музыку [[Эрык Саці|Эрыка Саці]] для [[Сяргей Дзягілеў|Сяргея Дзягілева]]. Супрацоўніцтва Пікаса з [[Рускі балет Дзягілева|Рускімі балетамі]] (дэкарацыі і гарнітуры для «Трохвуголкі», 1919) уваскрашае ў ім цікавасьць да дэкаратывізму. У гэтай кампаніі Пікаса знаёміцца з балерынай [[Вольга Хахлова|Вольгай Хахловай]], якая стане ягонай першай жонкай. 12 лютага 1918 году яны ажэняцца ў рускай царкве ў [[Парыж]]ы, сьведкамі на іх вясельлі былі [[Жан Както]], [[Марк Жакаб]] і [[Гіём Апалінэр]]. 4 лютага 1921 году ў іх нараджаецца сын Поль.
Эўфарычная і кансэрватыўная атмасфэра пасьляваеннага [[Парыж]]у, жаніцьба Пікаса на [[Вольга Хахлова|Вользе Хахловай]], посьпех мастака ў грамадзтве — усё гэта збольшага тлумачыць гэты зварот да фігуратыўнасьці, часовы і прытым адносны, паколькі Пікаса працягвае пісаць у той час ярка выяўленыя кубістычныя нацюрморты («Мандаліна і гітара», 1924). Нараўне з цыклем веліканшаў і купальшчыцаў, карціны, натхнёныя «пампэйскім» стылем («Жанчына ў белым», 1923), шматлікія партрэты жонкі («Партрэт Вольгі», [[пастэль]], 1923) і сына («Поль у гарнітуры П’еро») уяўляюць сабой адныя з самых чароўных твораў, калі-некалі напісаных мастаком, нават пры тым, што сваёй зьлёгку клясычнай скіраванасьцю і парадыйнасьцю яны некалькі зьбянтэжылі авангард таго часу.
== Сюрэалізм ==
У 1925 годзе пачынаецца адзін з самых складаных і няроўных пэрыядаў у творчасьці Пікаса. Пасьля эпікурэйскай вытанчанасьці 1920-х («Танец») Пікаса стварае атмасфэру канвульсіі і гістэрыі, ірэальны сьвет галюцынацыяў, што можна растлумачыць, збольшага, уплывам паэтаў-сюрэалістаў, якія выявіліся ў некаторых малюнках, вершах, напісаных у 1935 годзе, і тэатральнай п’есе, створанай падчас вайны. На працягу некалькіх гадоў уяўленьне Пікаса, здавалася, магло ствараць толькі монстраў, нейкіх разарваных на часткі істот («Купальшчыца, якая сядзіць», 1929), галасяшчых («Жанчына ў крэсьле», 1929), разадзьмутых да абсурду і бясформенных («Купальшчыца», малюнак, 1927) або ўвасабляючых мэтамарфічныя і агрэсіўна-эратычныя выявы («Постаці на беразе мора», 1931). Нягледзячы на некалькі больш спакойных твораў, якія зьяўляюцца ў маляўнічым пляне найболей значнымі, стылістычна гэта быў вельмі пераменлівы пэрыяд («Дзяўчына перад люстэркам», 1932). Жанчыны застаюцца галоўнымі ахвярамі ягоных жорсткіх несьвядомых дзівацтваў, магчыма, таму, што сам Пікаса дрэнна ладзіў са сваёй уласнай жонкай, або таму, што простая прыгажосьць Марыі-Тэрэзы Вальтар, зь якой ён пазнаёміўся ў сакавіку 1932 году, натхняла яго на адкрытую пачуцьцёвасьць («Люстэрка», 1932). Яна стала таксама мадэльлю для некалькіх ціхамірных і велічных скульптурных бюстаў, выкананых у 1932 годзе ў замку Буажэлу, які ён набыў у 1930 годзе. У 1930—1934 гадох менавіта ў скульптуры выяўляецца ўся жыцьцёвая сіла Пікаса: бюсты і жаночыя [[ню]], у якіх часам прыкметны ўплыў [[Анры Матыс|Матыса]] («Ляжалая жанчына», 1932), жывёлы, маленькія постаці ў духу сюрэалізму («Мужчына з букетам», 1934) і асабліва мэталічныя канструкцыі, мелыя паўабстрактные, паўрэальныя формы і выкананыя сітавінай з грубіянскіх матэрыялаў (ён стварае іх з дапамогай свайго сябра, гішпанскага скульптара [[Хуліё Гансалес]]а — «Канструкцыя», 1931). Нараўне з гэтымі дзіўнымі і вострымі формамі, гравюры Пікаса да «Мэтамарфозаў» [[Авідыюс]]а (1930) сьведчаць аб сталасьці яго клясычнага натхненьня.
== «Герніка» і пацыфізм ==
У 1937 годзе сымпатыі Пікаса знаходзяцца на баку рэспубліканцаў, якія змагаюцца ў Гішпаніі (сэрыя [[акватынта]]ў «Мары і хлусьня генэрала Франка», аддрукаваная ў выглядзе паштовак, раскідвалася з самалётаў над пазыцыямі франкістаў). У красавіку 1937 году нямецкая і італьянская авіяцыя бамбавала і разбурыла невялікае мястэчка баскаў [[Герніка]] — культурны і палітычны цэнтар жыцьця гэтага свабодалюбнага народа. За два месяцы Пікаса стварае сваю «[[Герніка (карціна)|Герніку]]» — велічэзнае палатно, якое было выстаўлена ў рэспубліканскім павільёне [[Гішпанія|Гішпаніі]] на [[Сусьветная выстава|Сусьветнай выставе]] ў Парыжы. Сьветлыя і цёмныя манахромныя фарбы нібы перадаюць адчуваньне ад пошугаў пажару. У цэнтры кампазыцыі, накшталт фрыза, у камбінаторыцы кубістычна-сюрэалістычных элемэнтаў паказаныя загінулы ваяр, жанчына, якая падбягае да яго і паранены конь. Асноўнай тэме спадарожнічаюць малюнкі жанчыны, якая плача зь мёртвым дзіцем і быком за яе сьпіной і жаночай постаці ў полымі з узьнятымі ўверх рукамі. У цемру маленькага пляца, над якой вісіць ліхтар, працягваецца доўгая рука са сьвяцільняй — знакам надзеі.
Жах, які ахапіў Пікаса перад пагрозай барбарства, навіслага над [[Эўропа]]й, ягоны страх перад вайной і [[фашызм]]ам, мастак не выказаў наўпрост, але надаў сваім карцінам трывожную танальнасьць і змрочнасьць («Рыбная лоўля ўначы на Антыбах», 1939), сарказм, гарката, якія не кранулі толькі толькі дзіцячых партрэтаў («Мая і яе лялька», 1938). І зноў жанчыны сталі галоўнымі ахвярамі гэтага агульнага змрочнага настрою. Сярод іх — [[Дора Маар]], зь якой мастак зблізіўся ў 1936 годзе, і прыгожую асобу якой ён дэфармаваў і скажаў грымасамі («Жанчына, якая плача», 1937). Ніколі яшчэ жананянавісьць мастака не выяўлялася з такой бязьлітаснасьцю; увянчаныя недарэчнымі капялюшамі, асобы, намаляваныя ў фас і ў профіль, дзікія, раздробненыя, расьсечаныя потым целы, разадзьмутыя да жахлівых памераў, а іх часткі злучаныя ў бурлескавыя формы («Ранішняя сэрэнада», 1942). Нямецкая акупацыя не магла, зразумела, спалохаць Пікаса, які заставаўся ў Парыжы з 1940 па 1944 гады. Яна таксама ніколькі не прыслабіла яго дзейнасьці: партрэты, скульптуры («Чалавек з агнцам»), бедныя натурморты, якія сітавінай з глыбокім трагізмам выяўляюць усю безвыходнасьць эпохі («Натурморт з бычыным чэрапам», 1942).
У 1944 годзе Пікаса становіцца сябрам Францускай камуністычнай партыі, але здаецца, не пранікаецца ейнымі ідэямі настолькі, каб выяўляць іх у сваіх буйных гістарычных творах, чаго, імаверна, чакалі ад яго ягоныя палітычныя таварышы. Гуманістычныя погляды Пікаса выяўляюцца ў яго працах: у 1950 годзе ён намаляваў знакамітага «Голуба міру».
== Пасьля вайны ==
Пасьляваенную творчасьць Пікаса можна назваць шчасьлівай; ён збліжаецца з маладой Франсуазай Жыла, зь якой пазнаёміўся ў 1945 годзе і якая падорыць яму дваіх дзяцей, [[Клод]]а і [[Палёма|Палёму]], даўшы такім чынам тэмы ягоных шматлікіх чароўных сямейных карцінаў. Ён зьяжджае з [[Парыж]]а на поўдзень [[Францыя|Францыі]], адчыняе для сябе радасьць сонца, пляжу, мора. Творы, створаныя ў 1945—1955 гадох, вельмі міжземнаморскія па духу, характэрныя сваёй атмасфэрай паганскай ідыліі і вяртаньнем антычных настрояў, якія знаходзяць свой выраз у карцінах і малюнках, створаных у канцы 1946 году ў залях музэю [[Антыб]], сталага пасьля музэем Пікаса («Радасьць жыцьця»).
Увосень 1947 году Пікаса пачынае працаваць на фабрыцы «Мадура» у [[Валёрыс]]е; захоплены праблемамі рамяства і ручной працы, ён сам выконвае мноства страваў, дэкаратыўных талерак, антрапаморфных гарлачоў і статуэтак у выглядзе жывёлаў («Кентаўр», 1958), часам некалькі архаічных па манеры, але заўсёды поўных зачараваньня і дасьціпы. Асабліва важныя ў той пэрыяд скульптуры («Цяжарная жанчына», 1950). Некаторыя зь іх («Каза», 1950; «Малпа з малянём», 1952) зробленыя з выпадковых матэрыялаў (брух казы выканана з старога кошыка) і ставяцца да шэдэўраў тэхнікі [[асамбляж]]а. У 1953 годзе Франсуаза Жыла і Пікаса разыходзяцца. Гэта было для мастака пачаткам цяжкага маральнага крызісу, які рэхам аддаецца ў выдатнай сэрыі малюнкаў, выкананых паміж канцом 1953 і канцом зімы 1954; у іх Пікаса, па-свойму, у зьбянтэжанай і іранічнай манеры, выказаў гаркату старасьці і свой скептыцызм у дачыненьні да самога жывапісу. У 1954 годзе ён сустракаецца з [[Жаклін Рок]], якая ў 1958 годзе стане ягонай жонкай і натхніць яго на сэрыю вельмі прыгожых партрэтаў.
Творы апошніх пятнаццаці гадоў творчасьці мастака вельмі разнастайныя і ня роўныя па якасьці («Майстэрня ў Канах», 1956). Можна, аднак, вылучыць гішпанскую крыніцу натхненьня («Партрэт мастака, у перайманьне Эль Грэка», 1950) і элемэнты таўрамахіі (магчыма, таму, што Пікаса быў гарачым прыхільнікам папулярнай на поўдні Францыі [[Карыда|карыды]]), выяўленыя ў малюнках і акварэлях у духу [[Франсіска Гоя|Гоі]] (1959—1968). Пачуцьцём незадавальненьня ўласнай творчасьцю адзначаная сэрыя інтэрпрэтацыяў і варыяцыяў на тэмы знакамітых карцінаў, як то «Дзяўчыны на беразе Сены». (паводле Курбэ) (1950); «Альжырскія жанчыны». (паводле Дэлякруа) (1955); «Мэніны». (паводле Вэляскесу) (1957); «Сьняданак на траве». (паводле Манэ) (1960). Ніхто з крытыкаў ня змог даць здавальняючага тлумачэньня гэтым дзіўным, дзёрзкім кампазыцыям, нават калі яны знаходзілі сваё завяршэньне ў сапраўды выдатных карцінах.
== Спадчына ==
[[Файл:HotelSale hinten.JPG|міні|250пкс|Музэй Пікаса ў [[Парыж]]ы]]
Пікаса памёр 8 красавіка 1973 году ў [[Мужэн]]е ([[Францыя]]) на сваёй віле ''Notre-Dame-de-Vie''. Пахаваны поруч замка [[Вовэнарт]], які належыў яму. Пікаса быў выключна пладавітым мастаком на працягу свайго доўгага жыцьця. Агульная колькасьць працаў, якія ён стварыў, паводле ацэнак, вагаецца каля 50 000, уключаючы 1885 карцінаў, 1228 скульптураў, 2880 керамічных вырабаў мастацтва, прыкладна 12 тысячаў малюнкаў, многія тысячы адбіткаў і шматлікія [[габэлен]]ы і [[дыван]]ы<ref>[http://picasso.shsu.edu/ On-line Picasso Project], citing Selfridge, John, 1994.</ref>. На момант ягонай сьмерці многія карціны Пікаса знаходзіліся ў ягонай уласнасьці, бо ў мастака было дастаткова сродкаў каб іх не прадаваць. Акрамя таго, Пікаса меў значную колькасьць працаў іншых вядомых мастакоў, многіх сваіх сучасьнікаў, як то [[Анры Матыс]]а і іншых, зь якімі ён абменеваўся працамі.
Музэй Пікаса быў адчынены ў [[Барсэлёна|Барсэлёне]], дзякуючы самому мастаку, які ў 1970 годзе паднёс у дарунак гораду свае працы. У 1985 годзе музэй Пікаса быў адчынены і ў [[Парыж]]ы (гатэль Сале); сюды ўвайшлі працы, перададзеныя спадчыньнікамі мастака, — больш за 200 карцінаў, 158 скульптураў, калажы і тысячы малюнкаў, эстампаў і дакумэнтаў, а таксама асабістая калекцыя Пікаса. Новыя дарункі спадчыньнікаў у 1990 годзе ўзбагацілі парыскі музэй Пікаса, Гарадзкі музэй сучаснага мастацтва ў Парыжы і некалькі правінцыйных музэяў (карціны, малюнкі, скульптуры, кераміка, гравюры і літаграфіі). Ляўрэат Міжнароднай [[Сталінская прэмія|Сталінскай прэміі]] (1950)<ref>[https://web.archive.org/web/20110725001144/http://artnews.com/issues/article.asp?art_id=809 Picasso’s Party Line]. ARTnews</ref> і Міжнароднай Ленінскай прэміі «За ўмацаваньне міру паміж народамі» (1962). Пікаса аказаў велічэзны ўплыў на мастакоў усіх краінаў, стаўшы адным з самых вядомых майстроў у мастацтве XX стагодзьдзя.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20050830044503/http://www.musee-picasso.fr/ Афіцыйны сайт]{{ref-fr}}
* [http://picasso-art.blogspot.com/ Выбраныя творы Паблё Пікаса]
* [http://www.museepicassoparis.fr/ Музэй Пікаса (Парыж)]{{ref-fr}}
* [http://www.museupicasso.bcn.cat/ Музэй Пікаса (Барсэлёна)]{{ref-es}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Пікаса, Паблё}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Малязе]]
[[Катэгорыя:Гішпанскія мастакі і мастачкі]]
[[Катэгорыя:Гішпанскія скульптары]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
mcikh9rat51qlfc9axsefjfblyh0p64
Усевалад Ігнатоўскі
0
48407
2663945
2663893
2026-04-03T22:21:30Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Бібліяграфія
2663945
wikitext
text/x-wiki
{{Навуковец
|Імя = Усевалад Ігнатоўскі
|Лацінка = Usievaład Ihnatoŭski
|Фота = Usiewaład Ihnatouski.jpg
|Шырыня =
|Подпіс =
|Навуковая сфэра = [[гісторыя]]
|Месца працы =
|Альма-матэр = [[Тартускі ўнівэрсытэт]] (1911)
|Навуковы кіраўнік =
|Знакамітыя вучні =
|Вядомы як =
|Узнагароды і прэміі =
|Сайт =
}}
{{Цёзкі}}
'''Усе́валад Мака́равіч Ігнато́ўскі''' (19 красавіка 1881, вёска [[Такары (Берасьцейская вобласьць)|Такары]], цяпер [[Камянецкі раён]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]] — 4 лютага 1931, [[Менск]]) — беларускі гісторык, грамадзкі й палітычны дзяяч. Першы прэзыдэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН Беларусі]] (1928).
== Біяграфія ==
У 1911 годзе скончыў [[Тартускі ўнівэрсытэт]] (Юр’еўскі). У 1914—1921 працаваў выкладнікам, старшынём пэдагагічнай рады [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскага настаўніцкага інстытуту]]. У 1915 стварыў культурна-асьветніцкую арганізацыю «[[Наш край (1915)|Наш край]]» (у 1917 пераўтвораная ў арганізацыю «[[Маладая Беларусь (1917)|Маладая Беларусь]]»). У час польскай акупацыі ў студзені 1920 на базе «Маладой Беларусі» стварыў [[Беларуская камуністычная арганізацыя|Беларускую камуністычную арганізацыю]] (БКА). Як яе старшыня 31 ліпеня 1920 удзельнічаў у падпісаньні «Дэкларацыі аб абвяшчэнні Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь». Са сьнежня 1920 [[Народны камісарыят асьветы Беларускай ССР|народны камісар асьветы БССР]]. У 1926 старшыня, з 1927 першы прэзыдэнт [[Інстытут беларускай культуры|Інстытуту беларускай культуры]], са сьнежня 1928 прэзыдэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Беларускай акадэміі навук]], дырэктар Інстытуту гісторыі.
У час кампаніі супраць гэтак званага [[нацдэмаўшчына|нацыянал-дэмакратызму]] ў 1930 быў вызвалены ад пасады прэзыдэнта АН Беларусі, як «кулацкі агент» выклікаўся на допыты ў АДПУ. Неўзабаве выключаны з партыі. Пачалася крытыка ягоных гістарычных поглядаў, абсурднае [[цкаваньне]]. 3 лютага 1931 году [[Янка Купала]] залечваў у шпіталі рану, якую нанёс сабе пры спробе самагубства. У гэты дзень яго наведаў Ігнатоўскі і паведаміў, што ўсе абвінавачваньні супроць Купалы перакладзеныя на Ігнатоўскага. Скончыў жыцьцё самагубствам 4 лютага 1931. Пахаваны ў [[Менск]]у на [[Вайсковыя могілкі (Менск)|Вайсковых могілках]].
Адыграў значную ролю ў правядзеньні [[палітыка беларусізацыі|палітыкі беларусізацыі]], у вырашэньні праблемы ўзбуйненьня БССР, спрыяў вяртаньню беларускай эміграцыі на радзіму. Навуковыя працы Ігнатоўскага склалі падмурак нацыянальнай канцэпцыі гісторыі беларускага народу. Гэтая канцэпцыя найбольш поўна выкладзеная ў кнізе «Кароткі нарыс гісторыі Беларусі» (1-е выд. 1919, 5-е выд. 1991), якая доўгі час была падручнікам.
Ён падзяляў гісторыю [[Беларусь|Беларусі]] на 5 пэрыядаў:
# Полацкі пэрыяд сярэднявечнай гісторыі Беларусі (IX—XII стагодзьдзі) зыходзячы з таго, што [[Полацкае княства]] было ад пачатку незалежным, і толькі на некалькі [[год|рокаў]] (у 1-й палове 12 ст.) яно трапіла ў залежнасьць ад Кіеўскага, каб яшчэ раз дабіцца самастойнасьці.
# Другі пэрыяд гісторыі Беларусі (XIII — 1-я палова XVI стагодзьдзя).
# Трэці пэрыяд навуковец называе польскім (2-я палова XVI—XVIII стагодзьдзі), паколькі ён лічыць, што пасьля [[Люблінская унія|Люблінскай вуніі]] «Літва і Беларусь былі інкарпараваныя (улучаныя) у арганізм Польшчы».
# Чацьверты пэрыяд гісторыі Беларусі адносіцца да канца XVIII — пачатку XX стагодзьдзя]], калі Беларусь уваходзіла ў склад [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
# Пяты пэрыяд — упершыню ў маладой беларускай нацыянальнай гістарыяграфіі — дасьледнік прысьвяціў савецкаму пэрыяду.
{{Пачатак блёку}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = —
|назва = [[Сьпіс прэзыдэнтаў Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі|Прэзыдэнт Беларускай акадэміі навук]]
|гады = сьнежань 1928 — люты 1931
|наступнік = [[Павал Горын]] (Каляда)<br />(люты 1931 — люты 1936)
}}
{{Канец блёку}}
Быў жанаты (з 1908) з Марыяй Севасьцянаўнай Арэф’евай. Сыны: Міхаіл, Юры, Валянцін. Уся сям’я трапіла пад рэпрэсіі, Юры і Валянцін былі расстраляныя ў 1937.
== Бібліяграфія ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі: лекцыі, чытаныя настаўнікам пачатковых школ Міншчыны|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Друкарня Якава Грынблята]] |год = 1919 |том = |старонкі = |старонак = 127 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар = У. Ігнатоўскі.| загаловак = Кароткі гістарычны нарыс Гродзеншчыны. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Рунь (1920)|Рунь]] | тып = Беларускае літэратуры і мастацтва | год = 1920 | том = | нумар = 7—8 | старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = У. Ігнатоўскі.| загаловак = Кароткі гістарычны нарыс Гродзеншчыны. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Run.zip/1920-009_010.pdf | мова = | выданьне =[[Рунь (1920)|Рунь]] | тып = Беларускае літэратуры і мастацтва | год = 1920 | том = | нумар = 9—10 | старонкі = 11—14 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 2-е |месца = [[Вільня]] |выдавецтва = [[Уладзіслаў Знамяроўскі|Выдавецтва Ўладзіслава Знамяроўскага]] |год = 1921 |том = |старонкі = |старонак = 112 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 2-е |месца = [[Вільня]] |выдавецтва = Выдавецтва Друк |год = 1921 |том = |старонкі = |старонак = 112 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі: лекцыі, чытаныя на курсах лектараў беларусазнаўства |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 2-е |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1921 |том = |старонкі = |старонак = 127 |сэрыя = |isbn = |наклад = 15000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс нацыянальна-культурнага адраджэння Беларусі: лекцыі, чытаныя для студэнтаў Мінскага педагагічнага інстытута ў г. Яраслаўлі ў 1917―1918 годзе |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1921|том = |старонкі = |старонак = 80 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Матывы лірыкі беларускага песняра Міхася Чарота |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1922 |том = |старонкі = |старонак = 60 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Гiсторыя Беларусi ў XIX i ў пачатку XX сталецця: лекцыі, чытаныя студэнтам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэту |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1925 |том = |старонкі = |старонак = 252 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак =Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 4-е, пераробленае |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1925 |том = |старонкі = |старонак = 176+4 |сэрыя = |isbn = |наклад = 20000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак =Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 4-е, пераробленае |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1926 |том = |старонкі = |старонак = 176+4 |сэрыя = |isbn = |наклад = 15000}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак =Увагі да вынікненьня Беларускага руху. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/24401db1ea2614d794f19ed6a75ce81a.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год =1926| том = | нумар =1| старонкі =49—57 }}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак =Увагі да вынікненьня Беларускага руху. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/151f84c244ac198601072334f484095d.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год =1926| том = | нумар =2| старонкі =100—109 }}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак =Увагі да вынікненьня Беларускага руху. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/7759c1325bb3b932a0008082fd6c4f9e.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год =1926| том = | нумар =3| старонкі =98—109 }}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 4-е, папраўленае |месца = [[Вільня]] |выдавецтва = [[Уладзіслаў Знамяроўскі|Выдавецтва Ўладзіслава Знамяроўскага]] |год = 1927 |том = |старонкі = |старонак = 116 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Каля магілы барацьбіта|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1927 |том = |старонкі = |старонак = 30 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Гiсторыя Беларусi ў XIX i ў пачатку XX сталецця: лекцыі, чытаныя студэнтам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэту |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = 3-е выданьне |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1928 |том = |старонкі = |старонак = 252 |сэрыя = |isbn = |наклад = 15000}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Тав. Ігнатоўскі свае памылкі выправіць. (Ліст у газэту «Зьвязда»). | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1929-223a.pdf | мова = | выданьне = [[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 1929, 29 верасьня | том = | нумар = 223 (2712) | старонкі = 4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Аб выніках нацыянальна-культурнага будаўніцтва і палітасьвенай працы да Дзесяцігодзьдзя Кастрычніцкай рэвалюцыі. Даклад тав. Ігнатоўскага на XI зьезьдзе кампартыі (бальшавікоў) Беларусі. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1927-271.pdf | мова = | выданьне =[[Савецкая Беларусь (газэта)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 1927, 30 лістапада | том = | нумар = 271 (2163)| старонкі = 3, 4 | issn = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =1863 год на Беларусі : нарыс падзей |арыгінал = |спасылка =https://lib.vsu.by/xmlui/handle/123456789/5839?show=full |адказны =пад агульнай рэдакцыяй Прэзыдыуму інстытуту |выданьне =[[Інстытут беларускай культуры|Запіскі аддзела гуманітарных навук Беларускай Акадэміі навук]]. Кн. 13. Працы Інстытуту гістарычных навук. |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларуская Акадэмія навук. Інстытут гістарычных навук. |год =1930 |том =5 |старонкі =|старонак =276 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
** {{Артыкул| аўтар =[[Дзьмітры Матвейчык]]. | загаловак = Манаграфія Усевадала Ігнатоўскага «1863 год на Беларусі: Нарыс падзей»: спроба крытычнага аналізу | арыгінал = | спасылка = https://www.academia.edu/35714728/%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D1%87%D1%8B%D0%BA_%D0%94_%D0%A7_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F_%D0%A3%D1%81%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_1863_%D0%B3%D0%BE%D0%B4_%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B0_%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D1%83 | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Беларускі археаграфічны штогоднік]] | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларускі навукова-дасьледчы інстытут дакумэнтазнаўства і архіўнай справы|БелНДІДАС]] | год = 2015| выпуск = 16 | том = | нумар = | старонкі = 170—178 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/karotki-narys-gistoryi-belarusi-ignatowski-usevalad |адказны = уступны артыкул [[Анатоль Грыцкевіч|А. П. Грыцкевіча]]; камэнтары й заўвагі Э. Н. Гнеўкі |выданьне = 5-е выданьне |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 188+2+12 |сэрыя = |isbn = 5-338-00772-X |наклад = 25000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/karotki-narys-gistoryi-belarusi-ignatowski-usevalad-post-15414 |адказны = уступны артыкул [[Анатоль Грыцкевіч|А. П. Грыцкевіча]]; камэнтары й заўвагі Э. Н. Гнеўкі |выданьне = 5-е выданьне |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 188+2+12 |сэрыя = |isbn = 5-338-01079-8 |наклад = 60000 (дадатковы тыраж)}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Выбранае. Зьмест: Кароткі нарыс гісторыі Беларусі; Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX стагоддзя; Дадатак: дакументы і матэрыялы |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладаньне, прадмова і камэнтар: [[Ганна Запартыка]]; навуковы рэдактар [[Іван Саверчанка]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка|Беларуская навука]] |год = 2018 |том = |старонкі = |старонак = 700+4 |сэрыя = Беларускі кнігазбор: Гістарычна-літаратурныя помнікі |isbn = |наклад = }}
{{слупок-канец}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = Брыгадзін П. І., Мацяс І. Д. |частка = |загаловак = Усевалад Ігнатоўскі. Палітычны дзеяч, вучоны |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/usevalad-ignatowski-brygadzin-p-i-matsyas-i-d |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = Нашы славутыя землякі|isbn =985-07-0278-8 |наклад = 3000}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Васіль Дружчыц|В. Друшчыц]].| загаловак = Агляд навукова-літаратурнай дэейнасці У. М. Ігнатоўскага. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.1925-02.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 1925 | том = | нумар = 2| старонкі = 118—128 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = У. М. Ігнатоўскі: Старонкі жыцця і навук. дзейнасці |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 80 |сэрыя = Беларусістыка. № 15 |isbn = |наклад = 5000}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Акадэмік У. М. Ігнатоўскі: Матэрыялы навук. чытанняў, прысвеч. 110-годдзю з дня нараджэння.|арыгінал = |спасылка = |адказны = складальнік [[Мікалай Токараў|М. У. Токараў]]; прадмова [[Іван Навуменка|І. Я. Навуменкі]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1993 |том = |старонкі = |старонак = 100+2 |сэрыя = |isbn = 5-343-01472-0|наклад = 1400}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі : (да 110-годдзя з дня нараджэння) : [матэрыялы навуковых чытанняў |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар У. У. Мелішкевіч |выданьне = |месца = [[Берасьце|Брэст]] |выдавецтва = |год = 1992 |том = |старонкі = |старонак = 70 |сэрыя = |isbn = |наклад = 360}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = [[Іларыён Ігнаценка]]. [[Аляксей Кароль]]. |частка = |загаловак = Усевалад Ігнатоўскі і яго час|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Ilaryjon_Ihnacienka/Usievalad_Ihnatouski_i_jaho_cas.html|адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Рэдакцыя газэты «[[Голас Радзімы]]» |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 122 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* [[Аляксей Кароль|А. С. Кароль]]. Ігнатоўскі, Усевалад Макаравіч. // {{Літаратура/БелЭн|7|162}}
* [[Аляксей Кароль]]. Ігнатоўскі, Усевалад Макаравіч. // {{Літаратура/ЭГБ|3|470, 471}}
* {{Літаратура/Памяць/Менск|1}}
* {{Артыкул| аўтар = Петрыкаў П. Ц. | загаловак = Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі (Да 125-годдзя з дня нараджэння) | спасылка = | мова = | выданьне = Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук | тып =часопіс | год = 2006 | том = | нумар = 2 | старонкі = | issn = 2524-2369| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* Ihnatoŭski, Usievaład // {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}}
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20101204021003/http://jivebelarus.net/history/gistografia/short-belarusian-history-studies-by-usiewalad-ihnatouski.html Усевалад Ігнатоўскі. «Кароткі нарыс гісторыі Беларусі»]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ігнатоўскі, Усевалад}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі Тартускага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]]
[[Катэгорыя:Сябры ЦВК БССР]]
[[Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук БССР]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]
[[Катэгорыя:Палітыкі-самагубцы]]
nb33ksopirtgh66zdmdjlzbwkifmfqt
2663979
2663945
2026-04-04T09:01:03Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне спасылка
2663979
wikitext
text/x-wiki
{{Навуковец
|Імя = Усевалад Ігнатоўскі
|Лацінка = Usievaład Ihnatoŭski
|Фота = Usiewaład Ihnatouski.jpg
|Шырыня =
|Подпіс =
|Навуковая сфэра = [[гісторыя]]
|Месца працы =
|Альма-матэр = [[Тартускі ўнівэрсытэт]] (1911)
|Навуковы кіраўнік =
|Знакамітыя вучні =
|Вядомы як =
|Узнагароды і прэміі =
|Сайт =
}}
{{Цёзкі}}
'''Усе́валад Мака́равіч Ігнато́ўскі''' (19 красавіка 1881, вёска [[Такары (Берасьцейская вобласьць)|Такары]], цяпер [[Камянецкі раён]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]] — 4 лютага 1931, [[Менск]]) — беларускі гісторык, грамадзкі й палітычны дзяяч. Першы прэзыдэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН Беларусі]] (1928).
== Біяграфія ==
У 1911 годзе скончыў [[Тартускі ўнівэрсытэт]] (Юр’еўскі). У 1914—1921 працаваў выкладнікам, старшынём пэдагагічнай рады [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскага настаўніцкага інстытуту]]. У 1915 стварыў культурна-асьветніцкую арганізацыю «[[Наш край (1915)|Наш край]]» (у 1917 пераўтвораная ў арганізацыю «[[Маладая Беларусь (1917)|Маладая Беларусь]]»). У час польскай акупацыі ў студзені 1920 на базе «Маладой Беларусі» стварыў [[Беларуская камуністычная арганізацыя|Беларускую камуністычную арганізацыю]] (БКА). Як яе старшыня 31 ліпеня 1920 удзельнічаў у падпісаньні «Дэкларацыі аб абвяшчэнні Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь». Са сьнежня 1920 [[Народны камісарыят асьветы Беларускай ССР|народны камісар асьветы БССР]]. У 1926 старшыня, з 1927 першы прэзыдэнт [[Інстытут беларускай культуры|Інстытуту беларускай культуры]], са сьнежня 1928 прэзыдэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Беларускай акадэміі навук]], дырэктар Інстытуту гісторыі.
У час кампаніі супраць гэтак званага [[нацдэмаўшчына|нацыянал-дэмакратызму]] ў 1930 быў вызвалены ад пасады прэзыдэнта АН Беларусі, як «кулацкі агент» выклікаўся на допыты ў АДПУ. Неўзабаве выключаны з партыі. Пачалася крытыка ягоных гістарычных поглядаў, абсурднае [[цкаваньне]]. 3 лютага 1931 году [[Янка Купала]] залечваў у шпіталі рану, якую нанёс сабе пры спробе самагубства. У гэты дзень яго наведаў Ігнатоўскі і паведаміў, што ўсе абвінавачваньні супроць Купалы перакладзеныя на Ігнатоўскага. Скончыў жыцьцё самагубствам 4 лютага 1931. Пахаваны ў [[Менск]]у на [[Вайсковыя могілкі (Менск)|Вайсковых могілках]].
Адыграў значную ролю ў правядзеньні [[палітыка беларусізацыі|палітыкі беларусізацыі]], у вырашэньні праблемы ўзбуйненьня БССР, спрыяў вяртаньню беларускай эміграцыі на радзіму. Навуковыя працы Ігнатоўскага склалі падмурак нацыянальнай канцэпцыі гісторыі беларускага народу. Гэтая канцэпцыя найбольш поўна выкладзеная ў кнізе «Кароткі нарыс гісторыі Беларусі» (1-е выд. 1919, 5-е выд. 1991), якая доўгі час была падручнікам.
Ён падзяляў гісторыю [[Беларусь|Беларусі]] на 5 пэрыядаў:
# Полацкі пэрыяд сярэднявечнай гісторыі Беларусі (IX—XII стагодзьдзі) зыходзячы з таго, што [[Полацкае княства]] было ад пачатку незалежным, і толькі на некалькі [[год|рокаў]] (у 1-й палове 12 ст.) яно трапіла ў залежнасьць ад Кіеўскага, каб яшчэ раз дабіцца самастойнасьці.
# Другі пэрыяд гісторыі Беларусі (XIII — 1-я палова XVI стагодзьдзя).
# Трэці пэрыяд навуковец называе польскім (2-я палова XVI—XVIII стагодзьдзі), паколькі ён лічыць, што пасьля [[Люблінская унія|Люблінскай вуніі]] «Літва і Беларусь былі інкарпараваныя (улучаныя) у арганізм Польшчы».
# Чацьверты пэрыяд гісторыі Беларусі адносіцца да канца XVIII — пачатку XX стагодзьдзя]], калі Беларусь уваходзіла ў склад [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
# Пяты пэрыяд — упершыню ў маладой беларускай нацыянальнай гістарыяграфіі — дасьледнік прысьвяціў савецкаму пэрыяду.
{{Пачатак блёку}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = —
|назва = [[Сьпіс прэзыдэнтаў Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі|Прэзыдэнт Беларускай акадэміі навук]]
|гады = сьнежань 1928 — люты 1931
|наступнік = [[Павал Горын]] (Каляда)<br />(люты 1931 — люты 1936)
}}
{{Канец блёку}}
Быў жанаты (з 1908) з Марыяй Севасьцянаўнай Арэф’евай. Сыны: Міхаіл, Юры, Валянцін. Уся сям’я трапіла пад рэпрэсіі, Юры і Валянцін былі расстраляныя ў 1937.
== Бібліяграфія ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі: лекцыі, чытаныя настаўнікам пачатковых школ Міншчыны|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Друкарня Якава Грынблята]] |год = 1919 |том = |старонкі = |старонак = 127 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар = У. Ігнатоўскі.| загаловак = Кароткі гістарычны нарыс Гродзеншчыны. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Рунь (1920)|Рунь]] | тып = Беларускае літэратуры і мастацтва | год = 1920 | том = | нумар = 7—8 | старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = У. Ігнатоўскі.| загаловак = Кароткі гістарычны нарыс Гродзеншчыны. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Run.zip/1920-009_010.pdf | мова = | выданьне =[[Рунь (1920)|Рунь]] | тып = Беларускае літэратуры і мастацтва | год = 1920 | том = | нумар = 9—10 | старонкі = 11—14 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 2-е |месца = [[Вільня]] |выдавецтва = [[Уладзіслаў Знамяроўскі|Выдавецтва Ўладзіслава Знамяроўскага]] |год = 1921 |том = |старонкі = |старонак = 112 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 2-е |месца = [[Вільня]] |выдавецтва = Выдавецтва Друк |год = 1921 |том = |старонкі = |старонак = 112 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі: лекцыі, чытаныя на курсах лектараў беларусазнаўства |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 2-е |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1921 |том = |старонкі = |старонак = 127 |сэрыя = |isbn = |наклад = 15000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс нацыянальна-культурнага адраджэння Беларусі: лекцыі, чытаныя для студэнтаў Мінскага педагагічнага інстытута ў г. Яраслаўлі ў 1917―1918 годзе |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1921|том = |старонкі = |старонак = 80 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Матывы лірыкі беларускага песняра Міхася Чарота |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1922 |том = |старонкі = |старонак = 60 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Гiсторыя Беларусi ў XIX i ў пачатку XX сталецця: лекцыі, чытаныя студэнтам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэту |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1925 |том = |старонкі = |старонак = 252 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак =Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 4-е, пераробленае |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1925 |том = |старонкі = |старонак = 176+4 |сэрыя = |isbn = |наклад = 20000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак =Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 4-е, пераробленае |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1926 |том = |старонкі = |старонак = 176+4 |сэрыя = |isbn = |наклад = 15000}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак =Увагі да вынікненьня Беларускага руху. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/24401db1ea2614d794f19ed6a75ce81a.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год =1926| том = | нумар =1| старонкі =49—57 }}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак =Увагі да вынікненьня Беларускага руху. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/151f84c244ac198601072334f484095d.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год =1926| том = | нумар =2| старонкі =100—109 }}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак =Увагі да вынікненьня Беларускага руху. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/7759c1325bb3b932a0008082fd6c4f9e.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год =1926| том = | нумар =3| старонкі =98—109 }}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне 4-е, папраўленае |месца = [[Вільня]] |выдавецтва = [[Уладзіслаў Знамяроўскі|Выдавецтва Ўладзіслава Знамяроўскага]] |год = 1927 |том = |старонкі = |старонак = 116 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі. |частка = |загаловак = Каля магілы барацьбіта|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1927 |том = |старонкі = |старонак = 30 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Гiсторыя Беларусi ў XIX i ў пачатку XX сталецця: лекцыі, чытаныя студэнтам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэту |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = 3-е выданьне |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] |год = 1928 |том = |старонкі = |старонак = 252 |сэрыя = |isbn = |наклад = 15000}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Тав. Ігнатоўскі свае памылкі выправіць. (Ліст у газэту «Зьвязда»). | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1929-223a.pdf | мова = | выданьне = [[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 1929, 29 верасьня | том = | нумар = 223 (2712) | старонкі = 4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Аб выніках нацыянальна-культурнага будаўніцтва і палітасьвенай працы да Дзесяцігодзьдзя Кастрычніцкай рэвалюцыі. Даклад тав. Ігнатоўскага на XI зьезьдзе кампартыі (бальшавікоў) Беларусі. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1927-271.pdf | мова = | выданьне =[[Савецкая Беларусь (газэта)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 1927, 30 лістапада | том = | нумар = 271 (2163)| старонкі = 3, 4 | issn = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =1863 год на Беларусі : нарыс падзей |арыгінал = |спасылка =https://lib.vsu.by/xmlui/handle/123456789/5839?show=full |адказны =пад агульнай рэдакцыяй Прэзыдыуму інстытуту |выданьне =[[Інстытут беларускай культуры|Запіскі аддзела гуманітарных навук Беларускай Акадэміі навук]]. Кн. 13. Працы Інстытуту гістарычных навук. |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларуская Акадэмія навук. Інстытут гістарычных навук. |год =1930 |том =5 |старонкі =|старонак =276 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
** {{Артыкул| аўтар =[[Дзьмітры Матвейчык]]. | загаловак = Манаграфія Усевадала Ігнатоўскага «1863 год на Беларусі: Нарыс падзей»: спроба крытычнага аналізу | арыгінал = | спасылка = https://www.academia.edu/35714728/%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D1%87%D1%8B%D0%BA_%D0%94_%D0%A7_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F_%D0%A3%D1%81%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_1863_%D0%B3%D0%BE%D0%B4_%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B0_%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D1%83 | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Беларускі археаграфічны штогоднік]] | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларускі навукова-дасьледчы інстытут дакумэнтазнаўства і архіўнай справы|БелНДІДАС]] | год = 2015| выпуск = 16 | том = | нумар = | старонкі = 170—178 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/karotki-narys-gistoryi-belarusi-ignatowski-usevalad |адказны = уступны артыкул [[Анатоль Грыцкевіч|А. П. Грыцкевіча]]; камэнтары й заўвагі Э. Н. Гнеўкі |выданьне = 5-е выданьне |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 188+2+12 |сэрыя = |isbn = 5-338-00772-X |наклад = 25000}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/karotki-narys-gistoryi-belarusi-ignatowski-usevalad-post-15414 |адказны = уступны артыкул [[Анатоль Грыцкевіч|А. П. Грыцкевіча]]; камэнтары й заўвагі Э. Н. Гнеўкі |выданьне = 5-е выданьне |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 188+2+12 |сэрыя = |isbn = 5-338-01079-8 |наклад = 60000 (дадатковы тыраж)}}
* {{Кніга|аўтар = У. Ігнатоўскі.|частка = |загаловак = Выбранае. Зьмест: Кароткі нарыс гісторыі Беларусі; Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX стагоддзя; Дадатак: дакументы і матэрыялы |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладаньне, прадмова і камэнтар: [[Ганна Запартыка]]; навуковы рэдактар [[Іван Саверчанка]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2018 |том = |старонкі = |старонак = 700+4 |сэрыя = Беларускі кнігазбор: Гістарычна-літаратурныя помнікі |isbn = |наклад = }}
{{слупок-канец}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = Брыгадзін П. І., Мацяс І. Д. |частка = |загаловак = Усевалад Ігнатоўскі. Палітычны дзеяч, вучоны |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/usevalad-ignatowski-brygadzin-p-i-matsyas-i-d |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = Нашы славутыя землякі|isbn =985-07-0278-8 |наклад = 3000}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Васіль Дружчыц|В. Друшчыц]].| загаловак = Агляд навукова-літаратурнай дэейнасці У. М. Ігнатоўскага. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.1925-02.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 1925 | том = | нумар = 2| старонкі = 118—128 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = У. М. Ігнатоўскі: Старонкі жыцця і навук. дзейнасці |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 80 |сэрыя = Беларусістыка. № 15 |isbn = |наклад = 5000}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Акадэмік У. М. Ігнатоўскі: Матэрыялы навук. чытанняў, прысвеч. 110-годдзю з дня нараджэння.|арыгінал = |спасылка = |адказны = складальнік [[Мікалай Токараў|М. У. Токараў]]; прадмова [[Іван Навуменка|І. Я. Навуменкі]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1993 |том = |старонкі = |старонак = 100+2 |сэрыя = |isbn = 5-343-01472-0|наклад = 1400}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі : (да 110-годдзя з дня нараджэння) : [матэрыялы навуковых чытанняў |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар У. У. Мелішкевіч |выданьне = |месца = [[Берасьце|Брэст]] |выдавецтва = |год = 1992 |том = |старонкі = |старонак = 70 |сэрыя = |isbn = |наклад = 360}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = [[Іларыён Ігнаценка]]. [[Аляксей Кароль]]. |частка = |загаловак = Усевалад Ігнатоўскі і яго час|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Ilaryjon_Ihnacienka/Usievalad_Ihnatouski_i_jaho_cas.html|адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Рэдакцыя газэты «[[Голас Радзімы]]» |год = 1991 |том = |старонкі = |старонак = 122 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* [[Аляксей Кароль|А. С. Кароль]]. Ігнатоўскі, Усевалад Макаравіч. // {{Літаратура/БелЭн|7|162}}
* [[Аляксей Кароль]]. Ігнатоўскі, Усевалад Макаравіч. // {{Літаратура/ЭГБ|3|470, 471}}
* {{Літаратура/Памяць/Менск|1}}
* {{Артыкул| аўтар = Петрыкаў П. Ц. | загаловак = Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі (Да 125-годдзя з дня нараджэння) | спасылка = | мова = | выданьне = Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук | тып =часопіс | год = 2006 | том = | нумар = 2 | старонкі = | issn = 2524-2369| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* Ihnatoŭski, Usievaład // {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}}
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20101204021003/http://jivebelarus.net/history/gistografia/short-belarusian-history-studies-by-usiewalad-ihnatouski.html Усевалад Ігнатоўскі. «Кароткі нарыс гісторыі Беларусі»]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ігнатоўскі, Усевалад}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі Тартускага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]]
[[Катэгорыя:Сябры ЦВК БССР]]
[[Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук БССР]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]
[[Катэгорыя:Палітыкі-самагубцы]]
pwtkoegud1u2kszfs8zmwnkviyuqenz
Балічы (Гарадзенскі раён)
0
51176
2663960
1757209
2026-04-04T05:30:42Z
Ліцьвін
847
стыль
2663960
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Балічы}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Балічы
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Балічаў
|Трансьлітараваная назва = Baličy
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]]
|Раён = [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскі]]
|Сельсавет = [[Індурскі сельсавет|Індурскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 17
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 53
|Шырата хвілінаў = 25
|Шырата сэкундаў = 31.5
|Даўгата градусаў = 24
|Даўгата хвілінаў = 0
|Даўгата сэкундаў = 40.1
|Пазыцыя подпісу на мапе = справа
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Балі́чы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 172</ref> — [[вёска]] ў [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскім раёне]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Балічы ўваходзяць у склад [[Індурскі сельсавет|Індурскага сельсавету]].
== Насельніцтва ==
* 1999 год — 31 чалавек
* 2010 год — 17 чалавек
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Індурскі сельсавет}}
{{Гарадзенскі раён}}
[[Катэгорыя:Індурскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадзенскага раёну]]
ohsdz0w172ucpogl9cz9h4dy13rk8wt
Баброўнікі (Гарадзенскі раён)
0
51177
2663937
2115824
2026-04-03T19:21:38Z
Ліцьвін
847
выпраўленьне спасылак
2663937
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Баброўнікі}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Баброўнікі
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Баброўнікаў
|Трансьлітараваная назва = Babroŭniki
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]]
|Раён = [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскі]]
|Сельсавет = [[Індурскі сельсавет|Індурскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 42
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 53
|Шырата хвілінаў = 26
|Шырата сэкундаў = 19.7
|Даўгата градусаў = 23
|Даўгата хвілінаў = 59
|Даўгата сэкундаў = 12.4
|Пазыцыя подпісу на мапе = справа
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Бабро́ўнікі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 172</ref> — [[вёска]] ў [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскім раёне]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Баброўнікі ўваходзяць у склад [[Індурскі сельсавет|Індурскага сельсавету]].
== Насельніцтва ==
* 1999 год — 50 чалавек
* 2010 год — 42 чалавекі
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Індурскі сельсавет}}
{{Гарадзенскі раён}}
[[Катэгорыя:Індурскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадзенскага раёну]]
pjhzkdyjoexpxr11xuzfcojj183726i
Памір (горная сыстэма)
0
78548
2663959
2187225
2026-04-04T04:18:10Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663959
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Памір (неадназначнасьць)}}
[[Файл:Location map Pamir mhn.svg|міні|400пкс|Мапа Паміру]]
'''Памір''' ({{Мова-zh|帕米尔高原}}; {{Мова-ky|Памир тоолору}}; {{Мова-tg|Кӯҳҳои Помир}}; {{Мова-fa|پامیر کوهستان}}; {{Мова-ug|پامىر ئېگىزلىكى}}) — [[Горная сыстэма|высакагорная сыстэма]] на поўдні [[Сярэдняя Азія|Сярэдняй Азіі]], пераважна ў Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласьці [[Таджыкістан]]у, а таксама ў [[Кыргыстан]]е, [[Пакістан]]е, [[Аўганістан]]е і [[Кітай|Кітаі]]. Памір знаходзіцца на злучэньні адгор’яў іншых магутных горных сыстэмаў [[Цэнтральная Азія|Цэнтральнай Азіі]] — [[Гіндукуш]]у, [[Каракарум]]у, [[Куньлунь|Куньлуня]] и [[Цянь-Шань|Цянь-Шаня]]. Горы Паміру ўваходзяць у лік найвышэйшых [[гара|гораў]] зямлі і з [[Віктарыянская эра|Віктарыянскіх часоў]] былі вядомыя як «[[Дах Сьвету]]», як перакладаецца слова «Памір».<ref>[https://web.archive.org/web/20160423234225/http://encyclopedia.jrank.org/PAI_PAS/PAMIRS.html Энцыкляпэдыя «Брытаніка» ў 11-ай рэд. 1911 г.]: Памір, горны рэгіён Цэнтральнай Азіі...Bam-i-dunya («Дах Сьвету»); ''Энцыкляпэдыя Калюмбіі'', 1942 рэд., с.1335: «Памір (па-пэрсыдзку = Дах Сьвету)»;[http://www.pamirs.org/ Памір], рэгіён, вядомы мясцовым жыхарам як Помір — «Дах Сьвету».{{ref-en}}</ref><ref>[http://books.google.com/books?id=IEyTC-_VtAQC&printsec=frontcover#PPA14,M1 ''Сацыяльныя і эканамічныя зьмены ў Паміры'', сс. 13-14], Frank Bliss, Routledge, 2005, {{ISBN|0-415-30806-2}}, {{ISBN|978-0-415-30806-9}}: Памір = пэрсыдзкая кампіляцыя ад ''pay-I-mehr'', «Дах Сьвету». Кіргізы кажуць аб Паміры як ''Bam-I-duniah'', таксама «Дах Сьвету».{{ref-en}}</ref>
== Геаграфія ==
[[Файл:Pamir panorama.jpg|міні|400пкс|Памірскія горы]]
Плошча Паміру складае прыкладна 120 000 км². Паўночная частка сыстэмы знаходзіцца ў Кыргыстане і абмежавана [[Заалайскі хрыбет|Заалайскім хрыбтом]]. Усходняя частка Паміру знаходзіцца ў Кітаі, абмежавана [[Сыракольскі хрыбет|Сыракольскім]] і [[Кашгарскі хрыбет|Кашгарскім хрыбтом]]. Паўднёвая частка сыстэмы знаходзіцца ў Аўганістане, абмежавана [[Памір (рака)|ракой Памір]] і вярхоўямі [[Пяндж|ракі Пяндж]]. На захадзе горная сыстэма Паміру абмежавана мэрыдыянальным адрэзкам даліны ракі Пяндж. Асноўная частка сыстэмы знаходзіцца ў Таджыкістане. Найвышэйшыя пункты зьмешчаны ў [[Кашгарскія горы|Кашгарскіх гарах]] ([[Кангур|г. Кангур]], 7719 м; [[Музтагата|г. Музтагата]], 7546 м)<ref name="BelEn">''М. В. Лаўрыновіч.'' {{Літаратура/БелЭн|12}} С. 33-34</ref>.
Паводле асаблівасьцей рэльефу сыстэму падзяляюць на Заходні і Ўсходні Памір. Для Заходняга Паміру характэрна сыстэма высокіх хрыбтоў, схілы якіх расчлянёныя глыбокімі цясьнінамі рэк. Для рэльефу Ўсходняга Паміру характэрныя плоскія днішчы вялізных далін і катлавін, якія падняты на вышыню 3500 — 4500 м і запоўнены прадуктамі разбурэньня гораў, у грунтах трапляецца вечная мерзлата. Над імі ўзвышаюцца хрыбты вышынёй больш за 6000 м.
== Найвышэйшыя горы ==
* [[Кангур]], 7719 м, Кітай
* [[Музтагата]], 7546 м, Кітай
* [[Пік Ісмаіла Самані]] (былыя назвы ''Пік Камунізму'', ''Пік Сталіна''), 7495 м, Таджыкістан
* [[Пік Леніна]], 7134 м, Таджыкістан/Кыргыстан
* [[Пік Каржанеўскага]], 7105 м, Таджыкістан
* [[Пік Рэвалюцыі]], 6974 м, Таджыкістан
== Сэйсьмічны стан ==
Памір — вобласьць з высокай сэйсьмічнасьцю. Землятрусы дасягаюць 8—9 балаў.<ref name="BelEn" />
== Клімат ==
Клімат Паміру рэзка кантынэнтальны. Характэрна доўгая і суровая зіма, кароткае і халоднае лета. У далінах Заходняга Паміру на вышыні каля 2000 м сярэднія тэмпэратуры вагаюцца ад −7,4 °C у студзені да 22,5 °C у ліпені. Гадавая колькасьць ападкаў сягае тут 800 мм (на [[Ледавік Федчанкі|ледавіку Федчанкі]]). На Ўсходнім Паміры клімат больш суровы. На вышыні каля 4000 м сярэдняя тэмпэратура студзеня сягае −20 °C, у ліпені паветра праграваецца ў сярэднім ўсяго да +8 °C, ападкаў выпадае каля 100 мм штогод.<ref name="BelEn" />
== Сьнегавое покрыва й ледавікі ==
Сьнегавая мяжа вагаецца ад 3600 м ў Заходнім Паміры да 5400 м ва Ўсходнім Паміры. Плошча зьледзяненьня ў межах [[Таджыкістан]]у звыш 7500 км², што складае больш за 10% усёй паверхні Паміру.<ref name="BelEn" />
На тэрыторыі Паміру зьмяшчаецца вялікая колькасьць [[ледавік]]оў — каля 7100. Тыпы ледавікоў: каравыя, вісячыя, схілавыя, складаныя далінныя альпійскага й туркестанскага тыпаў. Найбольшыя ледавікі: [[Ледавік Федчанкі|Федчанкі]] даўжынёй 77 км (найдаўжэйшы ў былым [[СССР]]<!--Няма крыніцы інфармацыі, факт запазычаны з анг. Вікі-->) і [[Грум-Гржымайлы]] даўжынёй 37 км.<ref name="BelEn" />
== Рэкі й азёры ==
Рэкі, якія працякаюць у межах Паміру, адносяцца пераважна да басэйнаў [[Амудар'я|Амудар’і]] (якая ў верхнім цячэньні называецца Пяндж), [[Яркэнд]]у і [[Кашгар]]у. Найбольшыя рэкі: [[Кызыл-Суу]], [[Кызылсу]], [[Сурхоб]], [[Вахш]]. Яны маюць бурнае цячэньне, летнія паводкі.
Найбольшыя азёры: [[Каракуль]], [[Рангкуль]], [[Шаркуль]], [[Заркуль]], [[Яшылькуль]], [[Сарэскае возера|Сарэскае]].<ref name="BelEn" />
== Расьлінны сьвет ==
[[Файл:Tajik_pamir_springtime.jpg|міні]]
У далінах Заходняга Паміру пераважае [[пустэльня|пустэльныя]] [[палынь|палыновая]] расьліннасьць, на вышыні 3600—3200 м — дзярнова-злакавыя [[стэп]]ы з калючымі падушкамі [[астрагал]]аў і [[аканталімон]]аў. На вышыні 3200—3800 м пераважаюць кавыльныя стэпы, якія зьмяняюцца [[кабрэзій|кабрэзіевымі]] [[луг (расьліннасьць)|лугамі]]. З вышыні 4500 м пачынаецца субальпійскі пас з марозаўстойлівай нізкатраўнай расьліннасьцю. Па берагах рэк растуць [[таполя|таполі]], [[бяроза (дрэва)|бярозы]], [[верба|вербы]], якія могуць утвараць невялікія [[гай (лес)|гаі]].
Даліны Ўсходняга Паміру заняты высакагорнай пустэльняй з рэдкімі расьлінамі падушкападобнай формы. На вышыні 3500—4200 м найбольш характэрны паўхмызьнячок [[тэраскен]], а вышэй за 4200 м пераважаюць падушачнікі з [[вастралодка|вастралодкі]], аканталімону, [[сібальдыя|сібальдыі]]. Каля рэк і ручаёў сустракаюцца кабрэзіевыя і [[асака|асаковыя]] лугі.<ref name="BelEn" />
== Жывёльны сьвет ==
Жывёльны сьвет Паміру прадстаўлены горным баранам [[архар]]ам, [[даўгахвосты сурок|даўгахвостым сурком]], [[чырвоная пішчуха|чырвонай пішчухай]]. Сярод птушак сустракаюцца [[тыбэцкі ўлар]], [[серпадзюб]], [[тыбэцкі крумкач]], [[жаваранак]] і сьнегавы [[гімалайскі грыф]].
У гаспадарцы вырошчваюць [[як]]аў.<ref name="BelEn" />
== Эканоміка ==
У Заходнім Паміры здабываюць [[вугаль]].
На лугах разводзяць [[авечка|авечак]].
Вырошчваюць [[ячмень]], [[гарох]], на паліўных палях — [[вінаград]], [[шаўкоўніца|шаўкоўніцу]], [[грэцкі арэх]], [[абрыкос]]ы.<ref name="BelEn" />
== Транспарт ==
Памірская шаша, другая па вышыні міжнародная дарога, зьвязвае [[Душанбэ]] ў Таджыкістане з [[Ош|Ошам]] у Кыргыстане праз Горна-Бадахшанскую аўтаномную вобласьць і зьяўляецца адзінай крыніцай забесьпячэньня для навакольных ізаляваных рэгіёнаў. Вялікі [[шоўкавы шлях]] праходзіў праз шэраг памірскіх хрыбтоў.<ref>[https://web.archive.org/web/20070928082214/http://www.travel-pamir.com/gp3.html Афіцыйная старонка Памір-трэвэл.]{{ref-en}}</ref>
== Турызм ==
У сьнежні 2009 г. [[Нью-Ёрк Таймз]] зьмясьціла шэраг артыкулаў, прысьвечаных турыстычным магчымасьцям памірскага рэгіёну Таджыкістану.<ref>[http://www.nytimes.com/slideshow/2009/12/20/travel/20091220-pamir-slideshow_index.html «Памірскія горы Таджыкістану.» Нью-Ёрк Таймз.]{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.nytimes.com/slideshow/2009/12/20/travel/20091220-pamir-slideshow_index.html «Памірскія горы, перакрыжаваньні гісторыі.» Нью-Ёрк Таймз.]{{ref-en}}</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [http://www.pamirs.org/ Памір — дах сьвету]{{ref-en}}
* [[wikivoyage:Pamir|Памір на Wikivoyage]]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20211210124536/http://www.juldu.com/ Фатаграфіі і дапаможнік па трэкінгу ў Ваханскім і Аўганскім Паміры]{{ref-en}}
* [http://wiki.risk.ru/index.php/%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%80 «Памір» у Энцыкляпэдыі жывых прыгодаў]{{ref-ru}}
* [http://lit.lib.ru/e/emelxjanowa_n_m/text_0090.shtml Надзея Емельянава. Народы Паміру і Гіндукушу]{{ref-ru}}
* [http://chakhma.narod.ru/pamir/pamir.htm Памір. Ад легендаў да ведаў. Некаторыя зьвесткі з памірскай гісторыі]{{ref-ru}}
* [http://www.westra.ru/passes/Passes/view_passes.php?place=50 Перавалы Паміру]{{ref-ru}}
[[Катэгорыя:Горныя сыстэмы Аўганістану]]
[[Катэгорыя:Горныя сыстэмы Кітаю]]
[[Катэгорыя:Горныя сыстэмы Кыргыстану]]
[[Катэгорыя:Горныя сыстэмы Пакістану]]
[[Катэгорыя:Горныя сыстэмы Таджыкістану]]
22poa2qw9jcay9flyif7tkht5abcx9p
Шаблён:Рымскія імпэратары
10
81191
2663933
1875405
2026-04-03T18:42:34Z
Dymitr
10914
выпраўленьне спасылак
2663933
wikitext
text/x-wiki
{{Навігацыйная табліца
| назва_шаблёну = Рымскія імпэратары
| назва = [[Рымскія імпэратары]]
| базавы_стыль = background: #EEE0E0;
|група_інфармацыі1 = [[Прынсыпат]] <br /> [[27 да н. э.]] — [[235]]
| сьпіс1 =
* [[Актавіян Аўгуст]]
* [[Тыбэрыюс]]
* [[Калігула]]
* [[Кляўдыюс (імпэратар рымскі)|Кляўдыюс]]
* [[Нэрон]]
* [[Гальба]]
* [[Атон]]
* [[Вітэліюс]]
* [[Вэспасіян]]
* [[Тытус]]
* [[Дамітыян]]
* [[Марк Какцэюс Нэрва|Нэрва]]
* [[Марк Ульпіюс Траян|Траян]]
* [[Адрыян]]
* [[Антанін Піюс]]
* [[Марк Аўрэліюс]] і ''[[Люцыюс Вэр]]''
* [[Комад]]
* [[Пэртынакс]]
* [[Дыдыюс Юліян]]
* [[Сэптыміюс Сэвэр]]
* [[Каракала]]
* [[Публіюс Сэптыміюс Гэта|Гэта]]
* [[Макрын]] і ''[[Дэадумэніян]]''
* [[Элягабал]]
* [[Аляксандар Сэвэр]]
| група_інфармацыі2 = [[Крыза Рымскай імпэрыі ў 3 стагодзьдзі|Крыза]] <br /> [[235]]—[[284]]
| сьпіс2 =
* [[Максымін Тракс]]
* [[Гардыян I]] і ''[[Гардыян II]]''
* [[Пупіен]] і ''[[Бальбін]]''
* [[Гардыян III]]
* [[Філіп Араб]]
* [[Дэцыюс]] і ''[[Гэрэніюс Этруск]]''
* [[Гастыліян]]
* [[Трэбоніян Гал]] і ''[[Валюзіян]]''
* [[Эміліян]]
* [[Публіюс Ліцыніюс Валерыян|Валерыян]]
* [[Галіен]] і ''[[Салёнін]]''
* [[Кляўдыюс Готык]]
* [[Квінтыл]]
* [[Аўрэліян]]
* [[Марк Кляўдыюс Тацыт|Тацыт]]
* [[Флёрыян]]
* [[Проб]]
* [[Гаюс Марк Аўрэліюс Кар|Кар]]
* [[Карын]]
* [[Нумэрыян]]
| група_інфармацыі3 = [[Дамінат]] <br /> [[284]]—[[395]]
| сьпіс3 =
* [[Дыяклетыян]]
* [[Максыміян]]
* [[Канстанцыюс Хлёр]]
* [[Галерыюс]]
* [[Флявіюс Валерыюс Сэвэр|Сэвэр]]
* [[Максэнцыюс]]
* [[Максымін Дая]]
* [[Ліцыніюс]] і ''[[Валерыюс Валент]]'' і ''[[Сэкст Мартыніян|Мартыніян]]''
* [[Канстантын I Вялікі|Канстантын I]]
* [[Канстантын II]]
* [[Канстант I]]
* [[Канстанцыюс I]] і ''[[Вэтраніё]]''
* [[Юліян Апастыт]]
* [[Ёвіян]]
* [[Валентыніян I]]
* [[Валент]]
* [[Гратыян]]
* [[Валентыніян II]]
* [[Тэадосіюс I]]
| група_інфармацыі4 = [[Заходняя Рымская імпэрыя|Заходняя імпэрыя]] <br /> [[395]]—[[480]]
| сьпіс4 =
* [[Ганорыюс]]
* [[Канстанцыюс III]]
* [[Ян Флявіюс]]
* [[Валентыніян III]]
* [[Пэтроніюс Максым]]
* [[Авіт]]
* [[Маёрыян]]
* [[Лібіюс Сэвэр]]
* [[Антэміюс]]
* [[Алібрыюс]]
* [[Гліцэрыюс]]
* [[Юліюс Нэп]]
* [[Ромул Аўгустул]]
| група_інфармацыі5 = [[Усходняя Рымская імпэрыя|Усходняя]] й [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыйская]] імпэрыі <br /> [[395]]—[[1204]]
| сьпіс5 =
* [[Аркадыюс]]
* [[Тэадосіюс II]]
* [[Марцыян]]
* [[Леў I]]
* [[Леў II]]
* [[Зэнон]]
* [[Базыліск]]
* [[Анастасіюс I]]
* [[Юстын I]]
* [[Юстыніян I]]
* [[Юстын II]]
* [[Тыбэрыюс II Канстантын]]
* [[Маўрыц]]
* [[Фока]]
* [[Гэракліюс]]
* [[Канстантын III]]
* [[Гэраклён]]
* [[Канстант II]]
* [[Канстантын IV]]
* [[Юстыніян II]]
* [[Леонці]]
* [[Тыбэрыюс III]]
* [[Філіпік]]
* [[Анастасіюс II]]
* [[Тэадосіюс III]]
* [[Леў III Ісаўрыян]]
* [[Канстантын V]]
* [[Артабазда]]
* [[Леў IV Хазар]]
* [[Канстантын VI]]
* [[Ірына Атэнская]]
* [[Нічыпар I]]
* [[Стаўракі]]
* [[Міхал I Рангабэ]]
* [[Леў V Армянін]]
* [[Міхал II Траўл]]
* [[Тэафіл]]
* [[Міхал III]]
* [[Базыль I]]
* [[Леў VI Філёзаф]]
* [[Аляксандар (Бізантыйскі імпэратар)|Аляксандар]]
* [[Канстантын VII Барвовародны]]
* [[Раман I Лекапэн]]
* [[Раман II]]
* [[Нічыпар II Фока]]
* [[Ян I Цымісхі]]
* [[Базыль II Баўгарабойца|Базыль II]]
* [[Канстантын VII]]
* [[Зоя Барвовародная]]
* [[Раман III Аргір]]
* [[Міхал IV Пафлягонскі]]
* [[Міхал V Каляфат]]
* [[Канстантын IX Манамах]]
* [[Тэадора Македонская]]
* [[Міхал VI Стары]]
* [[Ісак I Камнін]]
* [[Канстантын X Дука]]
* [[Раман IV Дыяген]]
* [[Міхал VII Дука]]
* [[Нічыпар III Батаніят]]
* [[Алексій I Камнін]]
* [[Ян II Камнін]]
* [[Мануіл I Камнін]]
* [[Алексій II Камнін]]
* [[Андронік I Камнін]]
* [[Ісак II Ангел]]
* [[Алексій III Ангел]]
* [[Алексій IV Ангел]]
* [[Нікола Канабі]]
* [[Алексій V Дука]]
| група_інфармацыі6 = [[Нікейская імпэрыя]] <br /> [[1204]]—[[1261]]
| сьпіс6 =
* [[Канстантын Ляскары]]
* [[Тодар I Ляскары]]
* [[Ян III Дука Батац]]
* [[Тодар II Ляскары]]
* [[Ян IV Ляскары]]
| група_інфармацыі7 = Усходняя й Бізантыйская імпэрыі <br /> [[1261]]—[[1453]]
| сьпіс7 =
* [[Міхал VIII Палеолёг]]
* [[Андронік II Палеолёг]]
* [[Міхал IX Палеолёг]]
* [[Андронік III Палеолёг]]
* [[Ян V Палеолёг]]
* [[Ян VI Кантакузін]]
* [[Мацей Кантакузін]]
* [[Андронік IV Палеолёг]]
* [[Ян VII Палеолёг]]
* [[Андронік V Палеолёг]]
* [[Мануіл II Палеолёг]]
* [[Ян VIII Палеолёг]]
* [[Канстантын XI Палеолёг]]
}}<noinclude>
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Сьпісы кіраўнікоў]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Гісторыя]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Асобы]]
</noinclude>
8bwhjnw2c56ug90shtkmbiwcorka63a
Народны Блёк Літвіна
0
82141
2663904
2346295
2026-04-03T13:58:02Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663904
wikitext
text/x-wiki
{{Партыя
| назва = Народны Блёк Літвіна
| тып = партыя
| лягатып = Litvin ukraine.gif
| подпіс =
| памер =
| лідэр = [[Уладзімер Літвін]]
| заснаваная =
| штаб-кватэра =
| супрацоўніцтва =
| ідэалёгія = [[цэнтрызм]]
| колькасьць =
| орган партыйнага друку =
| дэвіз =
| сайт =
}}
'''Народны Блёк Літвіна''' ({{мова-uk|Народний Блок Литвина}}) — блёк, створаны для ўдзелу ў [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2006)|парляменцкіх выбарах]] ва Ўкраіне 2006 году, а таксама для ўдзелу ў мясцовых выбарах. Лідэр блёку — тагачасны галава [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхонай Рады Ўкраіны]], [[Уладзімер Літвін]]. Блёк атрымаў 619 905 галосоў выбаршчкаў, альбо 2,44%<ref>[https://archive.is/20120730034441/www.cvk.gov.ua/pls/vnd2006/w6p001 Відомості про підрахунок голосів виборців в межах України] Старонка [[Цэнтральная Выбарчая Камісія Ўкраіны|ЦВК Украіны]]</ref> ад ўсіх галасоў, і, такім чынам, ня здолеў 3% бар’ер.
== Глядзіце таксама ==
* [[Блёк Літвіна]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20201130072518/http://narodna.org.ua/ Афіцыйная старонка Народнай Партыі]
{{Накід:Украінская палітыка}}
[[Катэгорыя:Палітычныя партыі Ўкраіны]]
chga5c5akdz936mk846i8gl9wtnl5x9
SkinHate
0
88820
2663947
2250408
2026-04-03T23:20:03Z
~2026-20700-54
96659
/* Гісторыя */
2663947
wikitext
text/x-wiki
{{Музычны гурт
|Назва = SkinHate
|Фота =
|Подпіс =
|Гады = 1996 — нашы дні
|Адкуль = [[Пакроў (горад)|Пакроў]], [[Днепрапятроўская вобласьць]], [[Украіна]]
|Мова = [[украінская мова|украінская]]
|Жанр = [[Гардкор-панк|гардкор]], [[ню-мэтал]]
|Выдавец = {{артыкул у іншым разьдзеле|Moon Records|Moon Records|uk|Moon Records}} ды інш.
|Зьвязаныя праекты =
|Удзельнікі = Зьміцер «Куст» Кусьцікаў — [[вакал]], [[гітара]]<br />Аляксандр «Сьцяпан» Сьцепаненка — [[гітара]]<br />Віталь «Кузьма» Кузьняцоў — [[бас-гітара]]<br />Аляксандар «КухХхця» Кухцін — [[бубны]]
}}
'''SkinHate''' — [[Украіна|украінскі]] гурт, які грае ў стылях гардкор ды ню-мэтал, паходжаньнем зь места [[Пакроў (горад)|Пакроў]] [[Днепрапятроўская вобласьць|Днепрапятроўскай вобласьці]]. Хлопцы — першапраходцы ўкраінскай альтэрнатыўнай сцэны: гурт існуе з 1996 году.
== Гісторыя ==
Першы альбом «Війна в головах» ([[Беларуская мова|бел.]] «Вайна ў галавах») хлопцы запісалі ўласнымі сіламі ў 1996 годзе і тады ён меў адну назву з гуртом, але студыя ''Moon Records'', якая зацікавілася маладым ВІА, зьмяніла назву альбому на сапраўдную й выдала яго ў 1998 годзе. У гэтым жа годзе пачынаецца канцэртная дзейснасьць у [[Кіеў|Кіеве]]. Стыль выкананьня — гардкор з жорсткім [[рэп]]-вакалам, у тэкстах прысутнічае ненарматыўная лексыка. «Фішка» альбома — сэмплы з розных амэрыканскіх фільмаў з расейскаю агучкаю, якія ёсьць эпіграфамі да песень.
Гурт гастралюе [[Украіна|Ўкраінай]], выступаючы ў невялікіх клюбах, акрамя таго выступаў у [[Беларусь|Беларусі]] ў [[Гомель|Гомлю]]<ref>{{Cite web|url=http://www.nestor.minsk.by/mg/news/2006/05/2406.html|title=Сборник альтернативной музыки X-LAM на подходе|last=|first=|date=2006-05-24|website=|publisher=[[Музыкальная газета]]|language=ru|dead-url=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191115165127/http://www.nestor.minsk.by/mg/news/2006/05/2406.html|archivedate=2019-11-15|accessdate=2019-11-15}}</ref>.
У 2002 годзе лэйблам «Moon Records» быў выдадзены альбом «Квиток до раю» ([[Беларуская мова|бел.]] «Квіток да раю»), тэксты якога набылі яшчэ большай нянавісьці да людзкіх парокаў.
У 2004 годзе гурт вырашыў зьміксаваць песьні з папярэдніх альбомаў, таму быў выдадзены пакуль што адзіны альбом міксаў «Hatemix».
У 2006 годзе на той жа студыі быў запісаны ды выдадзены трэці альбом гурту «Навкруги» ([[Беларуская мова|бел.]] «Навакол»), які ў параўнаньні з папярэднім альбомам гучыць яшчэ цяжэй; тэксты сталі больш жорсткімі (песьні «Навкруги», «Понеділок»), але знайшлося месца й для лірыкі (песьня «Мєдляк»).
У сакавіку 2007 году з-за разыходжаньняў зь іншымі ўдзельнікамі гурту яго часова пакінуў цяпер ўжо быўшы вакаліст Ж.К., які вярнуўся ў 2008 годзе і пасьпеў згуляць зь ім шмат канцэртаў.
У красавіку 2010 году пасьля другога сыходу вакаліста Ж.К., гурт зрабіў новы [[самотнік]] «ZDATEN» зь Зьмітром Кусьцікавым на вакале. Гэты самотнік пераканаў шмат фанаў гурту, што Skinhate здольны й далей працаваць без свайго былога вакаліста.
== Дыскаграфія ==
* [[1998]] — «Війна в головах»
* [[2002]] — «Квиток до раю»
* [[2003]] — перавыдадзеная «Війна в головах»
* [[2004]] — [[альбом]] рэміксаў «HateMix»
* [[2006]] — «Навкруги»
* [[2010]] — [[самотнік]] «ZDATEN»
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Украінскія музычныя гурты}}
[[Катэгорыя:Украінскія музычныя гурты]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе]]
tgq9y87ki45wf0kmmvr7aw2ujn5zypf
Кўамэ Нкрума
0
90099
2663957
2639448
2026-04-04T02:41:07Z
CommonsDelinker
521
Выява [[c:file:1989_CPA_6101.jpg]] замененая на [[c:file:Kwame_Nkrumah_on_a_Soviet_stamp_(80th_anniversary_of_his_birth)_1989_CPA_6101.jpg]] карыстальнікам [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]. Прычына: [[:c:COM:FR|File renamed]]:.
2663957
wikitext
text/x-wiki
{{Палітык
| імя = Кўамэ Нкрума
| жанчына =
| выява = Kwame Nkrumah on a Soviet stamp (80th anniversary of his birth) 1989 CPA 6101.jpg
| памер = 200px
| подпіс_пад_выявай = Кўамэ Нкрума на паштовай марцы СССР
| пасада = {{Сьцяг Ганы}} 1-ы прэм'ер-міністар [[Гана|Ганы]]
| пачатак_тэрміну = [[6 сакавіка]] [[1957]]
| канец_тэрміну = [[1 ліпеня]] [[1960]]
| прэзыдэнт =
| прэм'ер-міністар =
| папярэднік = няма
| наступнік = няма
| пасада2 = {{Сьцяг Ганы}} 1-ы прэзыдэнт [[Гана|Ганы]]
| пачатак_тэрміну2 = [[1 ліпеня]] [[1960]]
| канец_тэрміну2 = [[24 лютага]] [[1966]]
| папярэднік2 = няма
| наступнік2 = [[Джозэф Артур Анкра]]
| прэм'ер-міністар2 =
| прэзыдэнт2 =
| дата_нараджэньня = [[21 верасьня]] [[1909]],
| месца_нараджэньня = вёска Нкрофул, [[Гана]]
| дата_сьмерці = [[27 красавіка]] [[1972]],
| месца_сьмерці = [[Бухарэст]], [[Румынія]]
| нацыянальнасьць = [[ганцы|ганец]]
| назва_палітычнай_арганізацыі = <!-- Рух, Аб’яднаньне, і пад. Неабавязковы. Па змоўчаньні — «Партыя» -->
| партыя =
| сужэнец =
| дзеці = Фрэнсіс, Гамаль,<br />Сэку, Самія
| адукацыя =
| рэлігія = [[Хрысьціянства]]
| бацька = Кофі Нгонлома
| маці = Элізабэт Ніянібах
| подпіс =
| узнагароды =
}}
'''Фрэнсіс Нўія Кофі Кўамэ Нкрума''' ({{мова-en|Francis Nwia Kofie Kwame Nkru-mah}}, [[21 верасьня]] [[1909]], вёска Нкрофул, [[Гана]] — [[27 красавіка]] [[1972]], [[Бухарэст]], [[Румынія]]) — ганскі філёзаф, сацыёляг і палітоляг; першы прэм’ер-міністар (1957—1960) і першы прэзыдэнт (1960—1966) незалежнай Ганы.
Ідэёляг [[панафрыканізм]]у, прыхільнік ідэяў афрыканскага адзінства й асобнага шляху Афрыкі, выступаў супраць [[негрыцюд]]у, у якім не прымаў негрыцянскі нацыяналізм, лічыў неабходным замяніць яго афрыканскім нацыяналізмам. Адначасова быў [[хрысьціянства|хрысціянінам]] і [[сацыялізм|сацыялістам]] па сваіх перакананьнях, крыніцамі сыстэмы сваіх поглядаў лічыў рацыяналістычную вэрсію эўрапейскай філязофіі й навуковы сацыялізм [[Карл Маркс|Карла Маркса]].
Узначаліўшы краіну, абвесьціў сацыялістычную арыентацыю й курс на мадэрнізацыю эканомікі шляхам разьвіцьця пераважна дзяржаўнага сэктара. Памылкі ў эканамічнай палітыцы й пагаршэньне сусьветнай кан’юнктуры на какававыя бабы — аснову ганскага экспарту, прывялі краіну да крызы. Зьмешчаны з пасады ў выніку ваеннага перавароту пакуль знаходзіўся зь візытам за мяжой. Атрымаў палітычны прытулак у [[Гвінэя|Гвінэі]]. Пахаваны ў роднай вёсцы, пазьней астанкі былі перанесены ў сталіцу Ганы, дзе ў яго гонар быў адкрыты мэмарыял.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Kwame Nkrumah|выгляд=міні}}
* [http://slovari.yandex.ru/dict/sociology/article/soc/soc-0722.htm?text=%D0%9D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0 Кўамэ Нкрума]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ў энцыкляпэдыі сацыялёгіі. {{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20080218032757/http://www.krugosvet.ru/articles/41/1004176/1004176a1.htm Кўамэ Нкрума] ў энцыкляпэдыі «Кругасьвет» {{ref-ru}}
* [http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00053/02400.htm Кўамэ Нкрума]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ў [[Вялікая савецкая энцыкляпэдыя|Вялікай савецкай энцыкляпэдыі]] {{ref-ru}}
* [http://vpered.wordpress.com/2011/11/24/nkrumah-class-characteristics-and-ideologies/ Кваме Нкрума. Клясові характеристики й ідеолоґії (1970)]{{ref-uk}}
* [http://vpered.wordpress.com/2014/11/06/nkrumah-intelligentsia/ Кваме Нкрума. Інтеліґенція й інтелєктуали (1970)]{{ref-uk}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нкрума, Кўамэ}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 21 верасьня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1909 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гане]]
[[Катэгорыя:Асобы Ганы]]
[[Катэгорыя:Сацыялісты]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку]]
[[Катэгорыя:Памерлі 27 красавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1972 годзе]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
t3wlxfcxsy0e5ksh1t2h93dhm0vz354
Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы/Сьпіс істотных артыкулаў паводле памеру
4
91685
2663932
2663696
2026-04-03T18:40:26Z
DymitrBot
56484
робат: абнаўленьне зьвестак
2663932
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{/Уступ|03.04.2026 18:40 UTC|44,08|44,23|+0,15}}</noinclude>
# [[Электрычны ток]] (<span style="color: #909090;">2579 сымб. → </span>3611 сымб.)
# [[Дыхальная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">2655 сымб. → </span>3717 сымб.)
# [[Вугляводы]] (<span style="color: #909090;">2658 сымб. → </span>3721 сымб.)
# [[Адзеньне]] (<span style="color: #909090;">2684 сымб. → </span>3758 сымб.)
# [[Харчовая соль]] (<span style="color: #909090;">2714 сымб. → </span>3800 сымб.)
# [[Сьпірт]] (<span style="color: #909090;">2737 сымб. → </span>3832 сымб.)
# [[Сэрца]] (<span style="color: #909090;">2738 сымб. → </span>3833 сымб.)
# [[Тэатар]] (<span style="color: #909090;">2749 сымб. → </span>3849 сымб.)
# [[Гук]] (<span style="color: #909090;">2761 сымб. → </span>3865 сымб.)
# [[Страўнікава-кішачны тракт]] (<span style="color: #909090;">2762 сымб. → </span>3867 сымб.)
# [[Кут]] (<span style="color: #909090;">2775 сымб. → </span>3885 сымб.)
# [[Мір]] (<span style="color: #909090;">2801 сымб. → </span>3921 сымб.)
# [[Любоў]] (<span style="color: #909090;">2804 сымб. → </span>3926 сымб.)
# [[Сьвятло]] (<span style="color: #909090;">2809 сымб. → </span>3933 сымб.)
# [[Піраміда (архітэктура)]] (<span style="color: #909090;">2814 сымб. → </span>3940 сымб.)
# [[Горная парода]] (<span style="color: #909090;">2824 сымб. → </span>3954 сымб.)
# [[Фотасынтэз]] (<span style="color: #909090;">2833 сымб. → </span>3966 сымб.)
# [[Граматыка]] (<span style="color: #909090;">2858 сымб. → </span>4001 сымб.)
# [[Крывяносная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">2873 сымб. → </span>4022 сымб.)
# [[Стаматалёгія]] (<span style="color: #909090;">2882 сымб. → </span>4035 сымб.)
# [[Свабода волі]] (<span style="color: #909090;">2890 сымб. → </span>4046 сымб.)
# [[Электрычнасьць]] (<span style="color: #909090;">2917 сымб. → </span>4084 сымб.)
# [[Інфрачырвонае выпраменьваньне]] (<span style="color: #909090;">2919 сымб. → </span>4087 сымб.)
# [[Вірус]] (<span style="color: #909090;">2923 сымб. → </span>4092 сымб.)
# [[Джаз]] (<span style="color: #909090;">2925 сымб. → </span>4095 сымб.)
# [[Сіла (фізычная велічыня)]] (<span style="color: #909090;">2932 сымб. → </span>4105 сымб.)
# [[Цэнтральны працэсар]] (<span style="color: #909090;">2941 сымб. → </span>4117 сымб.)
# [[Тэрарызм]] (<span style="color: #909090;">2945 сымб. → </span>4123 сымб.)
# [[Магабгарата]] (<span style="color: #909090;">2947 сымб. → </span>4126 сымб.)
# [[Опэра]] (<span style="color: #909090;">2973 сымб. → </span>4162 сымб.)
# [[Пандэмія]] (<span style="color: #909090;">2976 сымб. → </span>4166 сымб.)
# [[Комікс]] (<span style="color: #909090;">2978 сымб. → </span>4169 сымб.)
# [[Камэта]] (<span style="color: #909090;">3025 сымб. → </span>4235 сымб.)
# [[Землятрус]] (<span style="color: #909090;">3025 сымб. → </span>4235 сымб.)
# [[Фанэма]] (<span style="color: #909090;">3031 сымб. → </span>4243 сымб.)
# [[Мова праграмаваньня]] (<span style="color: #909090;">3032 сымб. → </span>4245 сымб.)
# [[Статыстыка]] (<span style="color: #909090;">3034 сымб. → </span>4248 сымб.)
# [[Печань]] (<span style="color: #909090;">3037 сымб. → </span>4252 сымб.)
# [[Электронная пошта]] (<span style="color: #909090;">3037 сымб. → </span>4252 сымб.)
# [[Электронная музыка]] (<span style="color: #909090;">3064 сымб. → </span>4290 сымб.)
# [[Хуткасьць]] (<span style="color: #909090;">3079 сымб. → </span>4311 сымб.)
# [[Малекула]] (<span style="color: #909090;">3119 сымб. → </span>4367 сымб.)
# [[Мовазнаўства]] (<span style="color: #909090;">3127 сымб. → </span>4378 сымб.)
# [[Робат]] (<span style="color: #909090;">3127 сымб. → </span>4378 сымб.)
# [[Крыкет]] (<span style="color: #909090;">3132 сымб. → </span>4385 сымб.)
# [[Прапаганда]] (<span style="color: #909090;">3142 сымб. → </span>4399 сымб.)
# [[Журналістыка]] (<span style="color: #909090;">3145 сымб. → </span>4403 сымб.)
# [[Плуг]] (<span style="color: #909090;">3146 сымб. → </span>4404 сымб.)
# [[Баявыя мастацтвы]] (<span style="color: #909090;">3148 сымб. → </span>4407 сымб.)
# [[Джайнізм]] (<span style="color: #909090;">3158 сымб. → </span>4421 сымб.)
# [[Літар]] (<span style="color: #909090;">3176 сымб. → </span>4446 сымб.)
# [[Антыбіётык]] (<span style="color: #909090;">3186 сымб. → </span>4460 сымб.)
# [[Паводка]] (<span style="color: #909090;">3187 сымб. → </span>4462 сымб.)
# [[Рэпрадукцыйная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">3189 сымб. → </span>4465 сымб.)
# [[Эпоха Асьветніцтва]] (<span style="color: #909090;">3197 сымб. → </span>4476 сымб.)
# [[Дзяленьне ядра]] (<span style="color: #909090;">3201 сымб. → </span>4481 сымб.)
# [[Хвароба]] (<span style="color: #909090;">3205 сымб. → </span>4487 сымб.)
# [[Пісьменства]] (<span style="color: #909090;">3206 сымб. → </span>4488 сымб.)
# [[Свойскі конь]] (<span style="color: #909090;">3209 сымб. → </span>4493 сымб.)
# [[Малюскі]] (<span style="color: #909090;">3211 сымб. → </span>4495 сымб.)
# [[Солі]] (<span style="color: #909090;">3211 сымб. → </span>4495 сымб.)
# [[Мода]] (<span style="color: #909090;">3214 сымб. → </span>4500 сымб.)
# [[Вымярэньне]] (<span style="color: #909090;">3218 сымб. → </span>4505 сымб.)
# [[Рэстаўрацыя Мэйдзі]] (<span style="color: #909090;">3237 сымб. → </span>4532 сымб.)
# [[Тэктоніка пліт]] (<span style="color: #909090;">3261 сымб. → </span>4565 сымб.)
# [[Лягарытм]] (<span style="color: #909090;">3278 сымб. → </span>4589 сымб.)
# [[Амазонка]] (<span style="color: #909090;">3278 сымб. → </span>4589 сымб.)
# [[Сымэтрыя]] (<span style="color: #909090;">3280 сымб. → </span>4592 сымб.)
# [[Бог]] (<span style="color: #909090;">3291 сымб. → </span>4607 сымб.)
# [[Эпістэмалёгія]] (<span style="color: #909090;">3294 сымб. → </span>4612 сымб.)
# [[Склад]] (<span style="color: #909090;">3295 сымб. → </span>4613 сымб.)
# [[Шыізм]] (<span style="color: #909090;">3298 сымб. → </span>4617 сымб.)
# [[Скульптура]] (<span style="color: #909090;">3310 сымб. → </span>4634 сымб.)
# [[Сымфонія]] (<span style="color: #909090;">3336 сымб. → </span>4670 сымб.)
# [[Флейта]] (<span style="color: #909090;">3346 сымб. → </span>4684 сымб.)
# [[Тэорыя лікаў]] (<span style="color: #909090;">3347 сымб. → </span>4686 сымб.)
# [[Жывёлы]] (<span style="color: #909090;">3349 сымб. → </span>4689 сымб.)
# [[Жанчына]] (<span style="color: #909090;">3354 сымб. → </span>4696 сымб.)
# [[Флямэнка]] (<span style="color: #909090;">3367 сымб. → </span>4714 сымб.)
# [[Псыхалёгія]] (<span style="color: #909090;">3373 сымб. → </span>4722 сымб.)
# [[Гадзіньнік]] (<span style="color: #909090;">3376 сымб. → </span>4726 сымб.)
# [[Страваваньне]] (<span style="color: #909090;">3378 сымб. → </span>4729 сымб.)
# [[Гастраэнтэрыт]] (<span style="color: #909090;">3385 сымб. → </span>4739 сымб.)
# [[Сьлепата]] (<span style="color: #909090;">3394 сымб. → </span>4752 сымб.)
# [[Біялягічная клясыфікацыя]] (<span style="color: #909090;">3410 сымб. → </span>4774 сымб.)
# [[Павукі]] (<span style="color: #909090;">3411 сымб. → </span>4775 сымб.)
# [[Біятэхналёгія]] (<span style="color: #909090;">3424 сымб. → </span>4794 сымб.)
# [[Рыс]] (<span style="color: #909090;">3438 сымб. → </span>4813 сымб.)
# [[Арка]] (<span style="color: #909090;">3441 сымб. → </span>4817 сымб.)
# [[Магніт]] (<span style="color: #909090;">3470 сымб. → </span>4858 сымб.)
# [[Паўправаднік]] (<span style="color: #909090;">3474 сымб. → </span>4864 сымб.)
# [[Жалезны век]] (<span style="color: #909090;">3479 сымб. → </span>4871 сымб.)
# [[Этыка]] (<span style="color: #909090;">3480 сымб. → </span>4872 сымб.)
# [[Біяхімія]] (<span style="color: #909090;">3482 сымб. → </span>4875 сымб.)
# [[Інфармацыя]] (<span style="color: #909090;">3495 сымб. → </span>4893 сымб.)
# [[Паўзуны]] (<span style="color: #909090;">3496 сымб. → </span>4894 сымб.)
# [[Камунізм]] (<span style="color: #909090;">3506 сымб. → </span>4908 сымб.)
# [[Сунізм]] (<span style="color: #909090;">3510 сымб. → </span>4914 сымб.)
# [[Закон захаваньня энэргіі]] (<span style="color: #909090;">3523 сымб. → </span>4932 сымб.)
# [[Кветка]] (<span style="color: #909090;">3524 сымб. → </span>4934 сымб.)
# [[Чалавек]] (<span style="color: #909090;">3526 сымб. → </span>4936 сымб.)
# [[Мёд]] (<span style="color: #909090;">3529 сымб. → </span>4941 сымб.)
# [[Эвалюцыя]] (<span style="color: #909090;">3534 сымб. → </span>4948 сымб.)
# [[Сталь]] (<span style="color: #909090;">3537 сымб. → </span>4952 сымб.)
# [[Інфармацыйныя тэхналёгіі]] (<span style="color: #909090;">3542 сымб. → </span>4959 сымб.)
# [[Агульная тэорыя адноснасьці]] (<span style="color: #909090;">3563 сымб. → </span>4988 сымб.)
# [[Нэматоды]] (<span style="color: #909090;">3565 сымб. → </span>4991 сымб.)
# [[Вікінгі]] (<span style="color: #909090;">3576 сымб. → </span>5006 сымб.)
# [[Монатэізм]] (<span style="color: #909090;">3578 сымб. → </span>5009 сымб.)
# [[Раўнаньне]] (<span style="color: #909090;">3583 сымб. → </span>5016 сымб.)
# [[Вусякі]] (<span style="color: #909090;">3591 сымб. → </span>5027 сымб.)
# [[Драўніна]] (<span style="color: #909090;">3598 сымб. → </span>5037 сымб.)
# [[Шлюб]] (<span style="color: #909090;">3603 сымб. → </span>5044 сымб.)
# [[Джэймз Прэскат Джоўль]] (<span style="color: #909090;">3614 сымб. → </span>5060 сымб.)
# [[Цунамі]] (<span style="color: #909090;">3617 сымб. → </span>5064 сымб.)
# [[Тэарэма Пітагора]] (<span style="color: #909090;">3618 сымб. → </span>5065 сымб.)
# [[Мора]] (<span style="color: #909090;">3630 сымб. → </span>5082 сымб.)
# [[Тоўстая кішка]] (<span style="color: #909090;">3642 сымб. → </span>5099 сымб.)
# [[Аўстралія і Акіянія]] (<span style="color: #909090;">3650 сымб. → </span>5110 сымб.)
# [[Моцнае ўзаемадзеяньне]] (<span style="color: #909090;">3658 сымб. → </span>5121 сымб.)
# [[Паскарэньне]] (<span style="color: #909090;">3671 сымб. → </span>5139 сымб.)
# [[СНІД]] (<span style="color: #909090;">3676 сымб. → </span>5146 сымб.)
# [[Барабан]] (<span style="color: #909090;">3680 сымб. → </span>5152 сымб.)
# [[Манархія]] (<span style="color: #909090;">3685 сымб. → </span>5159 сымб.)
# [[Вялікая кітайская сьцяна]] (<span style="color: #909090;">3685 сымб. → </span>5159 сымб.)
# [[Умар ібн аль-Хатаб]] (<span style="color: #909090;">3698 сымб. → </span>5177 сымб.)
# [[Нанатэхналёгіі]] (<span style="color: #909090;">3707 сымб. → </span>5190 сымб.)
# [[Ідэалёгія]] (<span style="color: #909090;">3708 сымб. → </span>5191 сымб.)
# [[Нос]] (<span style="color: #909090;">3728 сымб. → </span>5219 сымб.)
# [[Дыёд]] (<span style="color: #909090;">3747 сымб. → </span>5246 сымб.)
# [[Абрам]] (<span style="color: #909090;">3748 сымб. → </span>5247 сымб.)
# [[Чорнае мора]] (<span style="color: #909090;">3748 сымб. → </span>5247 сымб.)
# [[Акулы]] (<span style="color: #909090;">3757 сымб. → </span>5260 сымб.)
# [[Дэзоксырыбануклійная кісьля]] (<span style="color: #909090;">3760 сымб. → </span>5264 сымб.)
# [[Эндакрынная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">3778 сымб. → </span>5289 сымб.)
# [[Мангольская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">3783 сымб. → </span>5296 сымб.)
# [[Фізыялёгія дыханьня]] (<span style="color: #909090;">3792 сымб. → </span>5309 сымб.)
# [[Ганчарства]] (<span style="color: #909090;">3800 сымб. → </span>5320 сымб.)
# [[Мастацтва вайны]] (<span style="color: #909090;">3808 сымб. → </span>5331 сымб.)
# [[Арганізм]] (<span style="color: #909090;">3814 сымб. → </span>5340 сымб.)
# [[Газ]] (<span style="color: #909090;">3824 сымб. → </span>5354 сымб.)
# [[Фізычная хімія]] (<span style="color: #909090;">3826 сымб. → </span>5356 сымб.)
# [[Частасьць]] (<span style="color: #909090;">3827 сымб. → </span>5358 сымб.)
# [[Расьліны]] (<span style="color: #909090;">3828 сымб. → </span>5359 сымб.)
# [[Раман]] (<span style="color: #909090;">3837 сымб. → </span>5372 сымб.)
# [[Грамадзянская вайна]] (<span style="color: #909090;">3848 сымб. → </span>5387 сымб.)
# [[Паўднёва-Кітайскае мора]] (<span style="color: #909090;">3850 сымб. → </span>5390 сымб.)
# [[Прамысловасьць]] (<span style="color: #909090;">3858 сымб. → </span>5401 сымб.)
# [[Цяжарнасьць чалавека]] (<span style="color: #909090;">3859 сымб. → </span>5403 сымб.)
# [[Хмара]] (<span style="color: #909090;">3861 сымб. → </span>5405 сымб.)
# [[Юдаізм]] (<span style="color: #909090;">3866 сымб. → </span>5412 сымб.)
# [[Цьвёрдае цела]] (<span style="color: #909090;">3866 сымб. → </span>5412 сымб.)
# [[Каляндар]] (<span style="color: #909090;">3878 сымб. → </span>5429 сымб.)
# [[Проза]] (<span style="color: #909090;">3885 сымб. → </span>5439 сымб.)
# [[Веды]] (<span style="color: #909090;">3892 сымб. → </span>5449 сымб.)
# [[Дзюдо]] (<span style="color: #909090;">3901 сымб. → </span>5461 сымб.)
# [[Глухата]] (<span style="color: #909090;">3910 сымб. → </span>5474 сымб.)
# [[Галаўны мозаг]] (<span style="color: #909090;">3920 сымб. → </span>5488 сымб.)
# [[Выбуховае рэчыва]] (<span style="color: #909090;">3930 сымб. → </span>5502 сымб.)
# [[Вялікі бар’ерны рыф]] (<span style="color: #909090;">3931 сымб. → </span>5503 сымб.)
# [[Яблык]] (<span style="color: #909090;">3935 сымб. → </span>5509 сымб.)
# [[Халодная вайна]] (<span style="color: #909090;">3945 сымб. → </span>5523 сымб.)
# [[Ісьціна]] (<span style="color: #909090;">3964 сымб. → </span>5550 сымб.)
# [[Рэальнасьць]] (<span style="color: #909090;">3964 сымб. → </span>5550 сымб.)
# [[Камплексны лік]] (<span style="color: #909090;">3968 сымб. → </span>5555 сымб.)
# [[Самба]] (<span style="color: #909090;">3993 сымб. → </span>5590 сымб.)
# [[Прыручэньне]] (<span style="color: #909090;">3999 сымб. → </span>5599 сымб.)
# [[Водарасьці]] (<span style="color: #909090;">4004 сымб. → </span>5606 сымб.)
# [[Лацінская мова]] (<span style="color: #909090;">4007 сымб. → </span>5610 сымб.)
# [[Кўамэ Нкрума]] (<span style="color: #909090;">4014 сымб. → </span>5620 сымб.)
# [[Сьмяротная кара]] (<span style="color: #909090;">4041 сымб. → </span>5657 сымб.)
# [[Грызуны]] (<span style="color: #909090;">4041 сымб. → </span>5657 сымб.)
# [[Агонь]] (<span style="color: #909090;">4050 сымб. → </span>5670 сымб.)
# [[Бясконцасьць]] (<span style="color: #909090;">4062 сымб. → </span>5687 сымб.)
# [[Цывілізацыя]] (<span style="color: #909090;">4067 сымб. → </span>5694 сымб.)
# [[Функцыя (матэматыка)]] (<span style="color: #909090;">4081 сымб. → </span>5713 сымб.)
# [[Інфаркт міякарда]] (<span style="color: #909090;">4107 сымб. → </span>5750 сымб.)
# [[Дымны порах]] (<span style="color: #909090;">4129 сымб. → </span>5781 сымб.)
# [[Права]] (<span style="color: #909090;">4130 сымб. → </span>5782 сымб.)
# [[Кругазварот вады]] (<span style="color: #909090;">4130 сымб. → </span>5782 сымб.)
# [[Рок-музыка]] (<span style="color: #909090;">4132 сымб. → </span>5785 сымб.)
# [[Эмпайр-Стэйт-Білдынг]] (<span style="color: #909090;">4138 сымб. → </span>5793 сымб.)
# [[Электрамагнітнае выпраменьваньне]] (<span style="color: #909090;">4156 сымб. → </span>5818 сымб.)
# [[Арктычны акіян]] (<span style="color: #909090;">4157 сымб. → </span>5820 сымб.)
# [[Матэрыялізм]] (<span style="color: #909090;">4160 сымб. → </span>5824 сымб.)
# [[Тэорыя мностваў]] (<span style="color: #909090;">4162 сымб. → </span>5827 сымб.)
# [[Халіфат Абасыдаў]] (<span style="color: #909090;">4164 сымб. → </span>5830 сымб.)
# [[Скура]] (<span style="color: #909090;">4175 сымб. → </span>5845 сымб.)
# [[Грып]] (<span style="color: #909090;">4188 сымб. → </span>5863 сымб.)
# [[Квантавая мэханіка]] (<span style="color: #909090;">4188 сымб. → </span>5863 сымб.)
# [[Клясычная мэханіка]] (<span style="color: #909090;">4198 сымб. → </span>5877 сымб.)
# [[Трансфарматар]] (<span style="color: #909090;">4212 сымб. → </span>5897 сымб.)
# [[Сат’яджыт Рай]] (<span style="color: #909090;">4217 сымб. → </span>5904 сымб.)
# [[Антанін Леапольд Дворжак]] (<span style="color: #909090;">4227 сымб. → </span>5918 сымб.)
# [[Гара]] (<span style="color: #909090;">4228 сымб. → </span>5919 сымб.)
# [[Фэрмэнты]] (<span style="color: #909090;">4252 сымб. → </span>5953 сымб.)
# [[Плоць]] (<span style="color: #909090;">4266 сымб. → </span>5972 сымб.)
# [[Кандэнсатар]] (<span style="color: #909090;">4275 сымб. → </span>5985 сымб.)
# [[Зносіны]] (<span style="color: #909090;">4278 сымб. → </span>5989 сымб.)
# [[Вайна]] (<span style="color: #909090;">4281 сымб. → </span>5993 сымб.)
# [[Аснова (хімія)]] (<span style="color: #909090;">4287 сымб. → </span>6002 сымб.)
# [[Шкілет]] (<span style="color: #909090;">4288 сымб. → </span>6003 сымб.)
# [[Срэбра]] (<span style="color: #909090;">4307 сымб. → </span>6030 сымб.)
# [[Неарганічная хімія]] (<span style="color: #909090;">4320 сымб. → </span>6048 сымб.)
# [[Вялікая дэпрэсія]] (<span style="color: #909090;">4320 сымб. → </span>6048 сымб.)
# [[Акіян]] (<span style="color: #909090;">4326 сымб. → </span>6056 сымб.)
# [[Кітайскае пісьмо]] (<span style="color: #909090;">4334 сымб. → </span>6068 сымб.)
# [[Даасізм]] (<span style="color: #909090;">4343 сымб. → </span>6080 сымб.)
# [[Сысуны]] (<span style="color: #909090;">4345 сымб. → </span>6083 сымб.)
# [[Сярэдні Ўсход]] (<span style="color: #909090;">4348 сымб. → </span>6087 сымб.)
# [[Кніга]] (<span style="color: #909090;">4363 сымб. → </span>6108 сымб.)
# [[Бактэрыі]] (<span style="color: #909090;">4370 сымб. → </span>6118 сымб.)
# [[Янцзы]] (<span style="color: #909090;">4370 сымб. → </span>6118 сымб.)
# [[Затаўка]] (<span style="color: #909090;">4374 сымб. → </span>6124 сымб.)
# [[Рэгі]] (<span style="color: #909090;">4377 сымб. → </span>6128 сымб.)
# [[Кампутар]] (<span style="color: #909090;">4392 сымб. → </span>6149 сымб.)
# [[Шумэр]] (<span style="color: #909090;">4393 сымб. → </span>6150 сымб.)
# [[Музыка]] (<span style="color: #909090;">4394 сымб. → </span>6152 сымб.)
# [[Нэкропаль Гізы]] (<span style="color: #909090;">4402 сымб. → </span>6163 сымб.)
# [[Эмоцыя]] (<span style="color: #909090;">4412 сымб. → </span>6177 сымб.)
# [[Конга (рака)]] (<span style="color: #909090;">4412 сымб. → </span>6177 сымб.)
# [[Партугальская мова]] (<span style="color: #909090;">4425 сымб. → </span>6195 сымб.)
# [[Апартэід]] (<span style="color: #909090;">4429 сымб. → </span>6201 сымб.)
# [[Грыгарыянскі каляндар]] (<span style="color: #909090;">4435 сымб. → </span>6209 сымб.)
# [[Камары]] (<span style="color: #909090;">4440 сымб. → </span>6216 сымб.)
# [[Імунная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">4443 сымб. → </span>6220 сымб.)
# [[Арганічная хімія]] (<span style="color: #909090;">4446 сымб. → </span>6224 сымб.)
# [[Алмаз]] (<span style="color: #909090;">4446 сымб. → </span>6224 сымб.)
# [[Пальная зброя]] (<span style="color: #909090;">4454 сымб. → </span>6236 сымб.)
# [[Тонкая кішка]] (<span style="color: #909090;">4462 сымб. → </span>6247 сымб.)
# [[Час]] (<span style="color: #909090;">4463 сымб. → </span>6248 сымб.)
# [[Плошча]] (<span style="color: #909090;">4468 сымб. → </span>6255 сымб.)
# [[Зьмеі]] (<span style="color: #909090;">4473 сымб. → </span>6262 сымб.)
# [[Кампутарная гульня]] (<span style="color: #909090;">4492 сымб. → </span>6289 сымб.)
# [[Шпуля індуктыўнасьці]] (<span style="color: #909090;">4531 сымб. → </span>6343 сымб.)
# [[Вуза]] (<span style="color: #909090;">4533 сымб. → </span>6346 сымб.)
# [[Віды пад пагрозай выміраньня]] (<span style="color: #909090;">4538 сымб. → </span>6353 сымб.)
# [[Вялікія азёры]] (<span style="color: #909090;">4539 сымб. → </span>6355 сымб.)
# [[Глябалізацыя]] (<span style="color: #909090;">4545 сымб. → </span>6363 сымб.)
# [[Палітыка]] (<span style="color: #909090;">4557 сымб. → </span>6380 сымб.)
# [[Аповесьць пра Гэндзі]] (<span style="color: #909090;">4561 сымб. → </span>6385 сымб.)
# [[Кот]] (<span style="color: #909090;">4575 сымб. → </span>6405 сымб.)
# [[Літаратура]] (<span style="color: #909090;">4579 сымб. → </span>6411 сымб.)
# [[Ёган Гутэнбэрг]] (<span style="color: #909090;">4586 сымб. → </span>6420 сымб.)
# [[Паэзія]] (<span style="color: #909090;">4588 сымб. → </span>6423 сымб.)
# [[Адам Сьміт]] (<span style="color: #909090;">4599 сымб. → </span>6439 сымб.)
# [[Цынь Шыхуандзі]] (<span style="color: #909090;">4606 сымб. → </span>6448 сымб.)
# [[Мастацкая выдумка]] (<span style="color: #909090;">4610 сымб. → </span>6454 сымб.)
# [[Поліяміеліт]] (<span style="color: #909090;">4611 сымб. → </span>6455 сымб.)
# [[Кантынэнт]] (<span style="color: #909090;">4625 сымб. → </span>6475 сымб.)
# [[Мультыплікацыя]] (<span style="color: #909090;">4638 сымб. → </span>6493 сымб.)
# [[Сэкунда]] (<span style="color: #909090;">4643 сымб. → </span>6500 сымб.)
# [[Спэцыяльная тэорыя адноснасьці]] (<span style="color: #909090;">4649 сымб. → </span>6509 сымб.)
# [[Зброя]] (<span style="color: #909090;">4681 сымб. → </span>6553 сымб.)
# [[Мэтабалізм]] (<span style="color: #909090;">4707 сымб. → </span>6590 сымб.)
# [[Падводная лодка]] (<span style="color: #909090;">4719 сымб. → </span>6607 сымб.)
# [[Вікторыя (возера)]] (<span style="color: #909090;">4735 сымб. → </span>6629 сымб.)
# [[Арэхі]] (<span style="color: #909090;">4741 сымб. → </span>6637 сымб.)
# [[Матэматычны аналіз]] (<span style="color: #909090;">4742 сымб. → </span>6639 сымб.)
# [[Сельская гаспадарка]] (<span style="color: #909090;">4745 сымб. → </span>6643 сымб.)
# [[Батаніка]] (<span style="color: #909090;">4759 сымб. → </span>6663 сымб.)
# [[Сьмерць]] (<span style="color: #909090;">4770 сымб. → </span>6678 сымб.)
# [[Праграмнае забесьпячэньне]] (<span style="color: #909090;">4787 сымб. → </span>6702 сымб.)
# [[Міталёгія]] (<span style="color: #909090;">4802 сымб. → </span>6723 сымб.)
# [[Гольф]] (<span style="color: #909090;">4804 сымб. → </span>6726 сымб.)
# [[Мінэрал]] (<span style="color: #909090;">4807 сымб. → </span>6730 сымб.)
# [[Папера]] (<span style="color: #909090;">4828 сымб. → </span>6759 сымб.)
# [[Мурашкі (вусякі)]] (<span style="color: #909090;">4834 сымб. → </span>6768 сымб.)
# [[Мэнструацыя]] (<span style="color: #909090;">4842 сымб. → </span>6779 сымб.)
# [[Райн]] (<span style="color: #909090;">4842 сымб. → </span>6779 сымб.)
# [[Геамэтрыя]] (<span style="color: #909090;">4845 сымб. → </span>6783 сымб.)
# [[Розум]] (<span style="color: #909090;">4859 сымб. → </span>6803 сымб.)
# [[Слова]] (<span style="color: #909090;">4862 сымб. → </span>6807 сымб.)
# [[Археі]] (<span style="color: #909090;">4873 сымб. → </span>6822 сымб.)
# [[Грамадзтва]] (<span style="color: #909090;">4899 сымб. → </span>6859 сымб.)
# [[Мова]] (<span style="color: #909090;">4899 сымб. → </span>6859 сымб.)
# [[Гародніна]] (<span style="color: #909090;">4911 сымб. → </span>6875 сымб.)
# [[Інваліднасьць]] (<span style="color: #909090;">4919 сымб. → </span>6887 сымб.)
# [[Леў Талстой]] (<span style="color: #909090;">4935 сымб. → </span>6909 сымб.)
# [[Каляніялізм]] (<span style="color: #909090;">4936 сымб. → </span>6910 сымб.)
# [[Сьнег]] (<span style="color: #909090;">4950 сымб. → </span>6930 сымб.)
# [[Цына]] (<span style="color: #909090;">4971 сымб. → </span>6959 сымб.)
# [[Мая]] (<span style="color: #909090;">4978 сымб. → </span>6969 сымб.)
# [[Матэматыка]] (<span style="color: #909090;">5002 сымб. → </span>7003 сымб.)
# [[Паўднёвы полюс]] (<span style="color: #909090;">5006 сымб. → </span>7008 сымб.)
# [[Статуя Свабоды]] (<span style="color: #909090;">5024 сымб. → </span>7034 сымб.)
# [[Фэмінізм]] (<span style="color: #909090;">5031 сымб. → </span>7043 сымб.)
# [[Вулькан]] (<span style="color: #909090;">5075 сымб. → </span>7105 сымб.)
# [[Ячмень звычайны]] (<span style="color: #909090;">5080 сымб. → </span>7112 сымб.)
# [[Часавы пас]] (<span style="color: #909090;">5083 сымб. → </span>7116 сымб.)
# [[Лёгкая атлетыка]] (<span style="color: #909090;">5091 сымб. → </span>7127 сымб.)
# [[Віхраслуп]] (<span style="color: #909090;">5111 сымб. → </span>7155 сымб.)
# [[Міжземнае мора]] (<span style="color: #909090;">5117 сымб. → </span>7164 сымб.)
# [[Дыктатура]] (<span style="color: #909090;">5124 сымб. → </span>7174 сымб.)
# [[Плястмаса]] (<span style="color: #909090;">5129 сымб. → </span>7181 сымб.)
# [[Лёгіка]] (<span style="color: #909090;">5135 сымб. → </span>7189 сымб.)
# [[Джавагарлал Нэру]] (<span style="color: #909090;">5138 сымб. → </span>7193 сымб.)
# [[Нагарджуна]] (<span style="color: #909090;">5145 сымб. → </span>7203 сымб.)
# [[Расізм]] (<span style="color: #909090;">5158 сымб. → </span>7221 сымб.)
# [[Пісьменнасьць]] (<span style="color: #909090;">5165 сымб. → </span>7231 сымб.)
# [[Кола]] (<span style="color: #909090;">5174 сымб. → </span>7244 сымб.)
# [[Ганг]] (<span style="color: #909090;">5182 сымб. → </span>7255 сымб.)
# [[Сьвіньня]] (<span style="color: #909090;">5228 сымб. → </span>7319 сымб.)
# [[Місысыпі (рака)]] (<span style="color: #909090;">5228 сымб. → </span>7319 сымб.)
# [[Вінаград (ягада)]] (<span style="color: #909090;">5230 сымб. → </span>7322 сымб.)
# [[Вэнэрычныя хваробы]] (<span style="color: #909090;">5238 сымб. → </span>7333 сымб.)
# [[Лінейная альгебра]] (<span style="color: #909090;">5246 сымб. → </span>7344 сымб.)
# [[Сэнсорная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">5263 сымб. → </span>7368 сымб.)
# [[Бібліятэка]] (<span style="color: #909090;">5270 сымб. → </span>7378 сымб.)
# [[Альпы]] (<span style="color: #909090;">5309 сымб. → </span>7433 сымб.)
# [[Газэта]] (<span style="color: #909090;">5314 сымб. → </span>7440 сымб.)
# [[Брагмагупта]] (<span style="color: #909090;">5321 сымб. → </span>7449 сымб.)
# [[Сусьветнае павуціньне]] (<span style="color: #909090;">5322 сымб. → </span>7451 сымб.)
# [[Вежа]] (<span style="color: #909090;">5331 сымб. → </span>7463 сымб.)
# [[Акбар Вялікі]] (<span style="color: #909090;">5363 сымб. → </span>7508 сымб.)
# [[Маса]] (<span style="color: #909090;">5376 сымб. → </span>7526 сымб.)
# [[Лекі]] (<span style="color: #909090;">5414 сымб. → </span>7580 сымб.)
# [[Рэспубліка]] (<span style="color: #909090;">5415 сымб. → </span>7581 сымб.)
# [[Эль Ніньнё]] (<span style="color: #909090;">5459 сымб. → </span>7643 сымб.)
# [[Тамаш Аквінскі]] (<span style="color: #909090;">5475 сымб. → </span>7665 сымб.)
# [[Вакцына]] (<span style="color: #909090;">5478 сымб. → </span>7669 сымб.)
# [[Штучны інтэлект]] (<span style="color: #909090;">5484 сымб. → </span>7678 сымб.)
# [[Галакост]] (<span style="color: #909090;">5484 сымб. → </span>7678 сымб.)
# [[Індуізм]] (<span style="color: #909090;">5490 сымб. → </span>7686 сымб.)
# [[Плод]] (<span style="color: #909090;">5521 сымб. → </span>7729 сымб.)
# [[Прыматы]] (<span style="color: #909090;">5568 сымб. → </span>7795 сымб.)
# [[Пчолы]] (<span style="color: #909090;">5589 сымб. → </span>7825 сымб.)
# [[Ультрафіялетавае выпраменьваньне]] (<span style="color: #909090;">5610 сымб. → </span>7854 сымб.)
# [[Фрыдрых Ніцшэ]] (<span style="color: #909090;">5699 сымб. → </span>7979 сымб.)
# [[Лес]] (<span style="color: #909090;">5725 сымб. → </span>8015 сымб.)
# [[Сыкхізм]] (<span style="color: #909090;">5755 сымб. → </span>8057 сымб.)
# [[Імпэрыя Гупта]] (<span style="color: #909090;">5785 сымб. → </span>8099 сымб.)
# [[Надвор’е]] (<span style="color: #909090;">5796 сымб. → </span>8114 сымб.)
# [[Хімічнае злучэньне]] (<span style="color: #909090;">5797 сымб. → </span>8116 сымб.)
# [[Нацыяналізм]] (<span style="color: #909090;">5802 сымб. → </span>8123 сымб.)
# [[Каліграфія]] (<span style="color: #909090;">5854 сымб. → </span>8196 сымб.)
# [[Мэталюргія]] (<span style="color: #909090;">5861 сымб. → </span>8205 сымб.)
# [[Мужчына]] (<span style="color: #909090;">5864 сымб. → </span>8210 сымб.)
# [[Жывапіс]] (<span style="color: #909090;">5913 сымб. → </span>8278 сымб.)
# [[Пустэльня]] (<span style="color: #909090;">5938 сымб. → </span>8313 сымб.)
# [[Інтэрнэт]] (<span style="color: #909090;">5942 сымб. → </span>8319 сымб.)
# [[Хімічны элемэнт]] (<span style="color: #909090;">5952 сымб. → </span>8333 сымб.)
# [[Балтыйскае мора]] (<span style="color: #909090;">6006 сымб. → </span>8408 сымб.)
# [[Капіталізм]] (<span style="color: #909090;">6054 сымб. → </span>8476 сымб.)
# [[Арабскае пісьмо]] (<span style="color: #909090;">6075 сымб. → </span>8505 сымб.)
# [[Смак]] (<span style="color: #909090;">6079 сымб. → </span>8511 сымб.)
# [[Абрагам Лінкальн]] (<span style="color: #909090;">6108 сымб. → </span>8551 сымб.)
# [[Кулямёт]] (<span style="color: #909090;">6108 сымб. → </span>8551 сымб.)
# [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў]] (<span style="color: #909090;">6126 сымб. → </span>8576 сымб.)
# [[Санскрыт]] (<span style="color: #909090;">6136 сымб. → </span>8590 сымб.)
# [[Гармоны]] (<span style="color: #909090;">6157 сымб. → </span>8620 сымб.)
# [[Грыбы]] (<span style="color: #909090;">6182 сымб. → </span>8655 сымб.)
# [[Марксізм]] (<span style="color: #909090;">6188 сымб. → </span>8663 сымб.)
# [[Медзь]] (<span style="color: #909090;">6195 сымб. → </span>8673 сымб.)
# [[Радыё]] (<span style="color: #909090;">6202 сымб. → </span>8683 сымб.)
# [[Арабская мова]] (<span style="color: #909090;">6215 сымб. → </span>8701 сымб.)
# [[Парасілавая ўстаноўка]] (<span style="color: #909090;">6231 сымб. → </span>8723 сымб.)
# [[Паводзіны]] (<span style="color: #909090;">6252 сымб. → </span>8753 сымб.)
# [[Нэрва]] (<span style="color: #909090;">6322 сымб. → </span>8851 сымб.)
# [[Авечка]] (<span style="color: #909090;">6324 сымб. → </span>8854 сымб.)
# [[Чарлз Дарвін]] (<span style="color: #909090;">6328 сымб. → </span>8859 сымб.)
# [[Чжу Сі]] (<span style="color: #909090;">6353 сымб. → </span>8894 сымб.)
# [[Амэрыканскі даляр]] (<span style="color: #909090;">6370 сымб. → </span>8918 сымб.)
# [[Лібэралізм]] (<span style="color: #909090;">6416 сымб. → </span>8982 сымб.)
# [[Плаціна]] (<span style="color: #909090;">6444 сымб. → </span>9022 сымб.)
# [[Лікавы аналіз]] (<span style="color: #909090;">6454 сымб. → </span>9036 сымб.)
# [[Содні]] (<span style="color: #909090;">6457 сымб. → </span>9040 сымб.)
# [[Імпэрыя інкаў]] (<span style="color: #909090;">6482 сымб. → </span>9075 сымб.)
# [[Валюта]] (<span style="color: #909090;">6500 сымб. → </span>9100 сымб.)
# [[Клясычная музыка]] (<span style="color: #909090;">6501 сымб. → </span>9101 сымб.)
# [[Цацка]] (<span style="color: #909090;">6512 сымб. → </span>9117 сымб.)
# [[Індустрыяльная рэвалюцыя]] (<span style="color: #909090;">6513 сымб. → </span>9118 сымб.)
# [[Недаяданьне]] (<span style="color: #909090;">6523 сымб. → </span>9132 сымб.)
# [[Скрыпка]] (<span style="color: #909090;">6547 сымб. → </span>9166 сымб.)
# [[Люі Пастэр]] (<span style="color: #909090;">6548 сымб. → </span>9167 сымб.)
# [[Грошы]] (<span style="color: #909090;">6574 сымб. → </span>9204 сымб.)
# [[Марк Твэн]] (<span style="color: #909090;">6599 сымб. → </span>9239 сымб.)
# [[Лао-Цзы]] (<span style="color: #909090;">6656 сымб. → </span>9318 сымб.)
# [[Брытанская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">6680 сымб. → </span>9352 сымб.)
# [[Жалеза]] (<span style="color: #909090;">6721 сымб. → </span>9409 сымб.)
# [[Хуанхэ]] (<span style="color: #909090;">6741 сымб. → </span>9437 сымб.)
# [[Збожжа]] (<span style="color: #909090;">6784 сымб. → </span>9498 сымб.)
# [[Беднасьць]] (<span style="color: #909090;">6793 сымб. → </span>9510 сымб.)
# [[Тытунь]] (<span style="color: #909090;">6801 сымб. → </span>9521 сымб.)
# [[Атлусьценьне]] (<span style="color: #909090;">6834 сымб. → </span>9568 сымб.)
# [[Сафокл]] (<span style="color: #909090;">6856 сымб. → </span>9598 сымб.)
# [[Падатак]] (<span style="color: #909090;">6856 сымб. → </span>9598 сымб.)
# [[Песьня]] (<span style="color: #909090;">6914 сымб. → </span>9680 сымб.)
# [[Вэнэра]] (<span style="color: #909090;">6917 сымб. → </span>9684 сымб.)
# [[Рэзыстар]] (<span style="color: #909090;">6922 сымб. → </span>9691 сымб.)
# [[Кроў]] (<span style="color: #909090;">6957 сымб. → </span>9740 сымб.)
# [[Мяса]] (<span style="color: #909090;">6975 сымб. → </span>9765 сымб.)
# [[Аднаўляльная энэргія]] (<span style="color: #909090;">7015 сымб. → </span>9821 сымб.)
# [[Культура]] (<span style="color: #909090;">7031 сымб. → </span>9843 сымб.)
# [[Кітайская мова]] (<span style="color: #909090;">7044 сымб. → </span>9862 сымб.)
# [[Іліяда]] (<span style="color: #909090;">7044 сымб. → </span>9862 сымб.)
# [[Лік]] (<span style="color: #909090;">7045 сымб. → </span>9863 сымб.)
# [[Гіндустані]] (<span style="color: #909090;">7100 сымб. → </span>9940 сымб.)
# [[Млечны Шлях]] (<span style="color: #909090;">7218 сымб. → </span>10105 сымб.)
# [[Інсульт]] (<span style="color: #909090;">7225 сымб. → </span>10115 сымб.)
# [[Жытло]] (<span style="color: #909090;">7225 сымб. → </span>10115 сымб.)
# [[Дынастыя Хань]] (<span style="color: #909090;">7227 сымб. → </span>10118 сымб.)
# [[Дзіця]] (<span style="color: #909090;">7242 сымб. → </span>10139 сымб.)
# [[Панамскі канал]] (<span style="color: #909090;">7261 сымб. → </span>10165 сымб.)
# [[Марка Полё]] (<span style="color: #909090;">7267 сымб. → </span>10174 сымб.)
# [[Сабака]] (<span style="color: #909090;">7271 сымб. → </span>10179 сымб.)
# [[Мэтал]] (<span style="color: #909090;">7278 сымб. → </span>10189 сымб.)
# [[Дагістарычны час]] (<span style="color: #909090;">7301 сымб. → </span>10221 сымб.)
# [[Сярэднявечча]] (<span style="color: #909090;">7309 сымб. → </span>10233 сымб.)
# [[Цукровы дыябэт]] (<span style="color: #909090;">7319 сымб. → </span>10247 сымб.)
# [[Канфуцыянства]] (<span style="color: #909090;">7323 сымб. → </span>10252 сымб.)
# [[Нагіб Махфуз]] (<span style="color: #909090;">7341 сымб. → </span>10277 сымб.)
# [[Дыпляматыя]] (<span style="color: #909090;">7373 сымб. → </span>10322 сымб.)
# [[Рака]] (<span style="color: #909090;">7391 сымб. → </span>10347 сымб.)
# [[Нэрвовая сыстэма]] (<span style="color: #909090;">7394 сымб. → </span>10352 сымб.)
# [[Птушкі]] (<span style="color: #909090;">7394 сымб. → </span>10352 сымб.)
# [[Дынастыя Цын]] (<span style="color: #909090;">7420 сымб. → </span>10388 сымб.)
# [[Ангкор-Ват]] (<span style="color: #909090;">7421 сымб. → </span>10389 сымб.)
# [[Меч]] (<span style="color: #909090;">7425 сымб. → </span>10395 сымб.)
# [[Ёган Сэбастыян Бах]] (<span style="color: #909090;">7434 сымб. → </span>10408 сымб.)
# [[Эрнэст Рэзэрфорд]] (<span style="color: #909090;">7450 сымб. → </span>10430 сымб.)
# [[Псыхічны разлад]] (<span style="color: #909090;">7457 сымб. → </span>10440 сымб.)
# [[Цьвёрды дыск]] (<span style="color: #909090;">7473 сымб. → </span>10462 сымб.)
# [[Аналітычная хімія]] (<span style="color: #909090;">7481 сымб. → </span>10473 сымб.)
# [[Вярблюд]] (<span style="color: #909090;">7485 сымб. → </span>10479 сымб.)
# [[Стыхійнае бедзтва]] (<span style="color: #909090;">7498 сымб. → </span>10497 сымб.)
# [[Байкал]] (<span style="color: #909090;">7516 сымб. → </span>10522 сымб.)
# [[Залежнасьць]] (<span style="color: #909090;">7524 сымб. → </span>10534 сымб.)
# [[Геаграфія]] (<span style="color: #909090;">7541 сымб. → </span>10557 сымб.)
# [[Карл Лінэй]] (<span style="color: #909090;">7550 сымб. → </span>10570 сымб.)
# [[Канстытуцыя]] (<span style="color: #909090;">7562 сымб. → </span>10587 сымб.)
# [[Душа]] (<span style="color: #909090;">7583 сымб. → </span>10616 сымб.)
# [[Паветранае судна]] (<span style="color: #909090;">7590 сымб. → </span>10626 сымб.)
# [[Правы чалавека]] (<span style="color: #909090;">7596 сымб. → </span>10634 сымб.)
# [[Выкапнёвае паліва]] (<span style="color: #909090;">7634 сымб. → </span>10688 сымб.)
# [[Каталіцкая Царква]] (<span style="color: #909090;">7646 сымб. → </span>10704 сымб.)
# [[Трыганамэтрыя]] (<span style="color: #909090;">7659 сымб. → </span>10723 сымб.)
# [[Эпас пра Гільгамэша]] (<span style="color: #909090;">7663 сымб. → </span>10728 сымб.)
# [[Імануіл Кант]] (<span style="color: #909090;">7665 сымб. → </span>10731 сымб.)
# [[Руаль Амундсэн]] (<span style="color: #909090;">7682 сымб. → </span>10755 сымб.)
# [[Джон Лок]] (<span style="color: #909090;">7691 сымб. → </span>10767 сымб.)
# [[Вакуўм]] (<span style="color: #909090;">7714 сымб. → </span>10800 сымб.)
# [[Сорга двухколернае]] (<span style="color: #909090;">7716 сымб. → </span>10802 сымб.)
# [[Плаваньне]] (<span style="color: #909090;">7718 сымб. → </span>10805 сымб.)
# [[Пратысты]] (<span style="color: #909090;">7723 сымб. → </span>10812 сымб.)
# [[Стэнлі Кубрык]] (<span style="color: #909090;">7778 сымб. → </span>10889 сымб.)
# [[Карл Вялікі]] (<span style="color: #909090;">7814 сымб. → </span>10940 сымб.)
# [[Філязофія]] (<span style="color: #909090;">7814 сымб. → </span>10940 сымб.)
# [[Транзыстар]] (<span style="color: #909090;">7816 сымб. → </span>10942 сымб.)
# [[Ёзэф Гайдн]] (<span style="color: #909090;">7818 сымб. → </span>10945 сымб.)
# [[Сацыялізм]] (<span style="color: #909090;">7846 сымб. → </span>10984 сымб.)
# [[Атлянтычны акіян]] (<span style="color: #909090;">7850 сымб. → </span>10990 сымб.)
# [[Адраджэньне]] (<span style="color: #909090;">7856 сымб. → </span>10998 сымб.)
# [[Канфуцый]] (<span style="color: #909090;">7858 сымб. → </span>11001 сымб.)
# [[Бэйсбол]] (<span style="color: #909090;">7868 сымб. → </span>11015 сымб.)
# [[Ціхі акіян]] (<span style="color: #909090;">7875 сымб. → </span>11025 сымб.)
# [[Галубовыя]] (<span style="color: #909090;">7879 сымб. → </span>11031 сымб.)
# [[Гравітацыя]] (<span style="color: #909090;">7881 сымб. → </span>11033 сымб.)
# [[Людвіг Вітгенштайн]] (<span style="color: #909090;">7894 сымб. → </span>11052 сымб.)
# [[Вадкасьць]] (<span style="color: #909090;">7894 сымб. → </span>11052 сымб.)
# [[Сыстэма каардынат]] (<span style="color: #909090;">7898 сымб. → </span>11057 сымб.)
# [[Труба]] (<span style="color: #909090;">7905 сымб. → </span>11067 сымб.)
# [[Вуха]] (<span style="color: #909090;">7922 сымб. → </span>11091 сымб.)
# [[Радыяактыўнасьць]] (<span style="color: #909090;">7928 сымб. → </span>11099 сымб.)
# [[Сыма Цянь]] (<span style="color: #909090;">7967 сымб. → </span>11154 сымб.)
# [[Алюмін]] (<span style="color: #909090;">7971 сымб. → </span>11159 сымб.)
# [[Арабская ліга]] (<span style="color: #909090;">7976 сымб. → </span>11166 сымб.)
# [[Астэроід]] (<span style="color: #909090;">7986 сымб. → </span>11180 сымб.)
# [[Гімалаі]] (<span style="color: #909090;">7986 сымб. → </span>11180 сымб.)
# [[Месяц (спадарожнік)]] (<span style="color: #909090;">7996 сымб. → </span>11194 сымб.)
# [[Пнэўманія]] (<span style="color: #909090;">7997 сымб. → </span>11196 сымб.)
# [[Земнаводныя]] (<span style="color: #909090;">8000 сымб. → </span>11200 сымб.)
# [[Марыя Складоўская-Кюры]] (<span style="color: #909090;">8006 сымб. → </span>11208 сымб.)
# [[Хлеб]] (<span style="color: #909090;">8006 сымб. → </span>11208 сымб.)
# [[Кукуруза]] (<span style="color: #909090;">8040 сымб. → </span>11256 сымб.)
# [[Макс Плянк]] (<span style="color: #909090;">8043 сымб. → </span>11260 сымб.)
# [[Мастацтва]] (<span style="color: #909090;">8045 сымб. → </span>11263 сымб.)
# [[Мэтар]] (<span style="color: #909090;">8089 сымб. → </span>11325 сымб.)
# [[Азот]] (<span style="color: #909090;">8102 сымб. → </span>11343 сымб.)
# [[Горад]] (<span style="color: #909090;">8123 сымб. → </span>11372 сымб.)
# [[Абвадненьне]] (<span style="color: #909090;">8130 сымб. → </span>11382 сымб.)
# [[Сафійскі сабор (Канстантынопаль)]] (<span style="color: #909090;">8131 сымб. → </span>11383 сымб.)
# [[Фэрнан Магелан]] (<span style="color: #909090;">8148 сымб. → </span>11407 сымб.)
# [[Электрамагнітнае ўзаемадзеяньне]] (<span style="color: #909090;">8155 сымб. → </span>11417 сымб.)
# [[Плянэта]] (<span style="color: #909090;">8167 сымб. → </span>11434 сымб.)
# [[Шруба]] (<span style="color: #909090;">8169 сымб. → </span>11437 сымб.)
# [[Ўінстан Чэрчыль]] (<span style="color: #909090;">8171 сымб. → </span>11439 сымб.)
# [[Франц Шубэрт]] (<span style="color: #909090;">8176 сымб. → </span>11446 сымб.)
# [[Юры Гагарын]] (<span style="color: #909090;">8189 сымб. → </span>11465 сымб.)
# [[Кітападобныя]] (<span style="color: #909090;">8203 сымб. → </span>11484 сымб.)
# [[Інд]] (<span style="color: #909090;">8224 сымб. → </span>11514 сымб.)
# [[Тымур]] (<span style="color: #909090;">8229 сымб. → </span>11521 сымб.)
# [[Касьмічны палёт]] (<span style="color: #909090;">8239 сымб. → </span>11535 сымб.)
# [[Пшаніца]] (<span style="color: #909090;">8295 сымб. → </span>11613 сымб.)
# [[Блюз]] (<span style="color: #909090;">8321 сымб. → </span>11649 сымб.)
# [[Дождж]] (<span style="color: #909090;">8324 сымб. → </span>11654 сымб.)
# [[Размнажэньне]] (<span style="color: #909090;">8326 сымб. → </span>11656 сымб.)
# [[Фундамэнталізм]] (<span style="color: #909090;">8338 сымб. → </span>11673 сымб.)
# [[Экалёгія]] (<span style="color: #909090;">8344 сымб. → </span>11682 сымб.)
# [[Адукацыя]] (<span style="color: #909090;">8356 сымб. → </span>11698 сымб.)
# [[Фрыда Калё]] (<span style="color: #909090;">8357 сымб. → </span>11700 сымб.)
# [[Чэ Гевара]] (<span style="color: #909090;">8379 сымб. → </span>11731 сымб.)
# [[Японская мова]] (<span style="color: #909090;">8412 сымб. → </span>11777 сымб.)
# [[Самагубства]] (<span style="color: #909090;">8420 сымб. → </span>11788 сымб.)
# [[Фартэпіяна]] (<span style="color: #909090;">8451 сымб. → </span>11831 сымб.)
# [[Тым Бэрнэрз-Лі]] (<span style="color: #909090;">8463 сымб. → </span>11848 сымб.)
# [[Гішпанская мова]] (<span style="color: #909090;">8480 сымб. → </span>11872 сымб.)
# [[Гай Юліюс Цэзар]] (<span style="color: #909090;">8496 сымб. → </span>11894 сымб.)
# [[Арытмэтыка]] (<span style="color: #909090;">8513 сымб. → </span>11918 сымб.)
# [[Партэнон]] (<span style="color: #909090;">8531 сымб. → </span>11943 сымб.)
# [[Свойскі бык]] (<span style="color: #909090;">8538 сымб. → </span>11953 сымб.)
# [[Гэнры Форд]] (<span style="color: #909090;">8544 сымб. → </span>11962 сымб.)
# [[Слабое ўзаемадзеяньне]] (<span style="color: #909090;">8549 сымб. → </span>11969 сымб.)
# [[Імавернасьць]] (<span style="color: #909090;">8575 сымб. → </span>12005 сымб.)
# [[Ніл Армстранг]] (<span style="color: #909090;">8589 сымб. → </span>12025 сымб.)
# [[Плятон]] (<span style="color: #909090;">8594 сымб. → </span>12032 сымб.)
# [[Кіляграм]] (<span style="color: #909090;">8604 сымб. → </span>12046 сымб.)
# [[Мікалай Капэрнік]] (<span style="color: #909090;">8631 сымб. → </span>12083 сымб.)
# [[Іслам]] (<span style="color: #909090;">8632 сымб. → </span>12085 сымб.)
# [[Кароткія нарды]] (<span style="color: #909090;">8632 сымб. → </span>12085 сымб.)
# [[Рыхард Вагнэр]] (<span style="color: #909090;">8641 сымб. → </span>12097 сымб.)
# [[Іўрыт]] (<span style="color: #909090;">8645 сымб. → </span>12103 сымб.)
# [[Трапічны цыклён]] (<span style="color: #909090;">8646 сымб. → </span>12104 сымб.)
# [[Грэцкая мова]] (<span style="color: #909090;">8648 сымб. → </span>12107 сымб.)
# [[Палітычная партыя]] (<span style="color: #909090;">8656 сымб. → </span>12118 сымб.)
# [[Паўночны полюс]] (<span style="color: #909090;">8660 сымб. → </span>12124 сымб.)
# [[Гітара]] (<span style="color: #909090;">8663 сымб. → </span>12128 сымб.)
# [[Грамадзянская вайна ў ЗША]] (<span style="color: #909090;">8678 сымб. → </span>12149 сымб.)
# [[Бавоўна]] (<span style="color: #909090;">8713 сымб. → </span>12198 сымб.)
# [[Каменны век]] (<span style="color: #909090;">8723 сымб. → </span>12212 сымб.)
# [[Нэльсан Мандэла]] (<span style="color: #909090;">8746 сымб. → </span>12244 сымб.)
# [[Хранічная абструктыўная хвароба лёгкіх]] (<span style="color: #909090;">8750 сымб. → </span>12250 сымб.)
# [[Рабства]] (<span style="color: #909090;">8753 сымб. → </span>12254 сымб.)
# [[Тэмпэратура]] (<span style="color: #909090;">8756 сымб. → </span>12258 сымб.)
# [[Сынан]] (<span style="color: #909090;">8765 сымб. → </span>12271 сымб.)
# [[Джэймз Кларк Максўэл]] (<span style="color: #909090;">8784 сымб. → </span>12298 сымб.)
# [[Брусэльскі сталічны рэгіён]] (<span style="color: #909090;">8816 сымб. → </span>12342 сымб.)
# [[Эрнан Картэс]] (<span style="color: #909090;">8835 сымб. → </span>12369 сымб.)
# [[Садружнасьць нацыяў]] (<span style="color: #909090;">8836 сымб. → </span>12370 сымб.)
# [[Вуглярод]] (<span style="color: #909090;">8841 сымб. → </span>12377 сымб.)
# [[Фізыка]] (<span style="color: #909090;">8880 сымб. → </span>12432 сымб.)
# [[Арыстотэль]] (<span style="color: #909090;">8881 сымб. → </span>12433 сымб.)
# [[Жан-Поль Сартр]] (<span style="color: #909090;">8881 сымб. → </span>12433 сымб.)
# [[Вайна ў Віетнаме]] (<span style="color: #909090;">8914 сымб. → </span>12480 сымб.)
# [[Шакаляд]] (<span style="color: #909090;">8922 сымб. → </span>12491 сымб.)
# [[Ядзерная энэргетыка]] (<span style="color: #909090;">8967 сымб. → </span>12554 сымб.)
# [[Эндзі Ўоргал]] (<span style="color: #909090;">9017 сымб. → </span>12624 сымб.)
# [[Фатаграфія]] (<span style="color: #909090;">9024 сымб. → </span>12634 сымб.)
# [[Эвэрэст]] (<span style="color: #909090;">9056 сымб. → </span>12678 сымб.)
# [[Спорт]] (<span style="color: #909090;">9069 сымб. → </span>12697 сымб.)
# [[Дыфэрэнцыйнае раўнаньне]] (<span style="color: #909090;">9071 сымб. → </span>12699 сымб.)
# [[Чанак’я]] (<span style="color: #909090;">9081 сымб. → </span>12713 сымб.)
# [[Інгмар Бэргман]] (<span style="color: #909090;">9082 сымб. → </span>12715 сымб.)
# [[Гульня]] (<span style="color: #909090;">9090 сымб. → </span>12726 сымб.)
# [[Кава]] (<span style="color: #909090;">9102 сымб. → </span>12743 сымб.)
# [[Дэмакратыя]] (<span style="color: #909090;">9109 сымб. → </span>12753 сымб.)
# [[Мэсапатамія]] (<span style="color: #909090;">9187 сымб. → </span>12862 сымб.)
# [[Вялікі выбух]] (<span style="color: #909090;">9208 сымб. → </span>12891 сымб.)
# [[Від (біялёгія)]] (<span style="color: #909090;">9208 сымб. → </span>12891 сымб.)
# [[Віно]] (<span style="color: #909090;">9217 сымб. → </span>12904 сымб.)
# [[Марсэль Пруст]] (<span style="color: #909090;">9231 сымб. → </span>12923 сымб.)
# [[Волга]] (<span style="color: #909090;">9233 сымб. → </span>12926 сымб.)
# [[Рафаэль]] (<span style="color: #909090;">9238 сымб. → </span>12933 сымб.)
# [[Джэймз Джойс]] (<span style="color: #909090;">9245 сымб. → </span>12943 сымб.)
# [[Сымон Балівар]] (<span style="color: #909090;">9267 сымб. → </span>12974 сымб.)
# [[Ганс Крыстыян Андэрсэн]] (<span style="color: #909090;">9288 сымб. → </span>13003 сымб.)
# [[Культурная соя]] (<span style="color: #909090;">9288 сымб. → </span>13003 сымб.)
# [[Суставаногія]] (<span style="color: #909090;">9338 сымб. → </span>13073 сымб.)
# [[Прырода]] (<span style="color: #909090;">9347 сымб. → </span>13086 сымб.)
# [[Архітэктура]] (<span style="color: #909090;">9364 сымб. → </span>13110 сымб.)
# [[Нямецкая мова]] (<span style="color: #909090;">9412 сымб. → </span>13177 сымб.)
# [[Тэлефон]] (<span style="color: #909090;">9454 сымб. → </span>13236 сымб.)
# [[Мысьленьне]] (<span style="color: #909090;">9494 сымб. → </span>13292 сымб.)
# [[Зыгмунд Фройд]] (<span style="color: #909090;">9511 сымб. → </span>13315 сымб.)
# [[Хорхэ Люіс Борхэс]] (<span style="color: #909090;">9540 сымб. → </span>13356 сымб.)
# [[Ровар]] (<span style="color: #909090;">9581 сымб. → </span>13413 сымб.)
# [[Рымская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">9597 сымб. → </span>13436 сымб.)
# [[Вінцэнт ван Гог]] (<span style="color: #909090;">9657 сымб. → </span>13520 сымб.)
# [[Саладын]] (<span style="color: #909090;">9738 сымб. → </span>13633 сымб.)
# [[Паўднёвы акіян]] (<span style="color: #909090;">9750 сымб. → </span>13650 сымб.)
# [[Бэнгальская мова]] (<span style="color: #909090;">9802 сымб. → </span>13723 сымб.)
# [[Джэфры Чосэр]] (<span style="color: #909090;">9808 сымб. → </span>13731 сымб.)
# [[Сяргей Эйзэнштэйн]] (<span style="color: #909090;">9864 сымб. → </span>13810 сымб.)
# [[Франц Кафка]] (<span style="color: #909090;">9878 сымб. → </span>13829 сымб.)
# [[Агрэгатны стан]] (<span style="color: #909090;">9887 сымб. → </span>13842 сымб.)
# [[Джаваньні П’ерлюіджы да Палестрына]] (<span style="color: #909090;">9900 сымб. → </span>13860 сымб.)
# [[Крыжовыя паходы]] (<span style="color: #909090;">9905 сымб. → </span>13867 сымб.)
# [[Рыбы]] (<span style="color: #909090;">9925 сымб. → </span>13895 сымб.)
# [[Матэматычны доказ]] (<span style="color: #909090;">10026 сымб. → </span>14036 сымб.)
# [[Марлен Дытрых]] (<span style="color: #909090;">10030 сымб. → </span>14042 сымб.)
# [[Абу Нувас]] (<span style="color: #909090;">10066 сымб. → </span>14092 сымб.)
# [[Нобэлеўская прэмія]] (<span style="color: #909090;">10075 сымб. → </span>14105 сымб.)
# [[Суэцкі канал]] (<span style="color: #909090;">10076 сымб. → </span>14106 сымб.)
# [[Астраномія]] (<span style="color: #909090;">10084 сымб. → </span>14118 сымб.)
# [[Джэймз Кук]] (<span style="color: #909090;">10104 сымб. → </span>14146 сымб.)
# [[Ота фон Бісмарк]] (<span style="color: #909090;">10145 сымб. → </span>14203 сымб.)
# [[Друк]] (<span style="color: #909090;">10145 сымб. → </span>14203 сымб.)
# [[Вадарод]] (<span style="color: #909090;">10160 сымб. → </span>14224 сымб.)
# [[Кісьля]] (<span style="color: #909090;">10184 сымб. → </span>14258 сымб.)
# [[Рэгбі]] (<span style="color: #909090;">10189 сымб. → </span>14265 сымб.)
# [[Міжнародны Суд ААН]] (<span style="color: #909090;">10225 сымб. → </span>14315 сымб.)
# [[Дыега Вэляскес]] (<span style="color: #909090;">10226 сымб. → </span>14316 сымб.)
# [[Магнітнае поле]] (<span style="color: #909090;">10236 сымб. → </span>14330 сымб.)
# [[Дзяржава]] (<span style="color: #909090;">10259 сымб. → </span>14363 сымб.)
# [[Цукар]] (<span style="color: #909090;">10276 сымб. → </span>14386 сымб.)
# [[Кірыліца]] (<span style="color: #909090;">10322 сымб. → </span>14451 сымб.)
# [[Год]] (<span style="color: #909090;">10331 сымб. → </span>14463 сымб.)
# [[Натуральная воспа]] (<span style="color: #909090;">10335 сымб. → </span>14469 сымб.)
# [[Сакрат]] (<span style="color: #909090;">10337 сымб. → </span>14472 сымб.)
# [[Луіс Армстранг]] (<span style="color: #909090;">10365 сымб. → </span>14511 сымб.)
# [[Хімія]] (<span style="color: #909090;">10388 сымб. → </span>14543 сымб.)
# [[Прыгажосьць]] (<span style="color: #909090;">10392 сымб. → </span>14549 сымб.)
# [[Капітал]] (<span style="color: #909090;">10408 сымб. → </span>14571 сымб.)
# [[Атам]] (<span style="color: #909090;">10461 сымб. → </span>14645 сымб.)
# [[Акіра Курасава]] (<span style="color: #909090;">10496 сымб. → </span>14694 сымб.)
# [[Анархізм]] (<span style="color: #909090;">10515 сымб. → </span>14721 сымб.)
# [[Кацусіка Хакусай]] (<span style="color: #909090;">10558 сымб. → </span>14781 сымб.)
# [[Этаноль]] (<span style="color: #909090;">10559 сымб. → </span>14783 сымб.)
# [[Карл Маркс]] (<span style="color: #909090;">10598 сымб. → </span>14837 сымб.)
# [[Плязма]] (<span style="color: #909090;">10602 сымб. → </span>14843 сымб.)
# [[Аборт]] (<span style="color: #909090;">10611 сымб. → </span>14855 сымб.)
# [[Джордж Вашынгтон]] (<span style="color: #909090;">10612 сымб. → </span>14857 сымб.)
# [[Галілео Галілей]] (<span style="color: #909090;">10621 сымб. → </span>14869 сымб.)
# [[Анды]] (<span style="color: #909090;">10647 сымб. → </span>14906 сымб.)
# [[Эпілепсія]] (<span style="color: #909090;">10786 сымб. → </span>15100 сымб.)
# [[Купал]] (<span style="color: #909090;">10798 сымб. → </span>15117 сымб.)
# [[Калідаса]] (<span style="color: #909090;">10825 сымб. → </span>15155 сымб.)
# [[Сям’я]] (<span style="color: #909090;">10881 сымб. → </span>15233 сымб.)
# [[Майкл Фарадэй]] (<span style="color: #909090;">10887 сымб. → </span>15242 сымб.)
# [[Ігар Стравінскі]] (<span style="color: #909090;">10894 сымб. → </span>15252 сымб.)
# [[Нігер (рака)]] (<span style="color: #909090;">10900 сымб. → </span>15260 сымб.)
# [[Альгарытм]] (<span style="color: #909090;">10965 сымб. → </span>15351 сымб.)
# [[Альбрэхт Дурэр]] (<span style="color: #909090;">10974 сымб. → </span>15364 сымб.)
# [[Золата]] (<span style="color: #909090;">11021 сымб. → </span>15429 сымб.)
# [[Шагнамэ]] (<span style="color: #909090;">11037 сымб. → </span>15452 сымб.)
# [[Ніл]] (<span style="color: #909090;">11093 сымб. → </span>15530 сымб.)
# [[Галаўны боль]] (<span style="color: #909090;">11142 сымб. → </span>15599 сымб.)
# [[Тэлебачаньне]] (<span style="color: #909090;">11150 сымб. → </span>15610 сымб.)
# [[Футбол]] (<span style="color: #909090;">11206 сымб. → </span>15688 сымб.)
# [[Карэйская мова]] (<span style="color: #909090;">11208 сымб. → </span>15691 сымб.)
# [[Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў]] (<span style="color: #909090;">11227 сымб. → </span>15718 сымб.)
# [[Пі]] (<span style="color: #909090;">11304 сымб. → </span>15826 сымб.)
# [[Вока]] (<span style="color: #909090;">11331 сымб. → </span>15863 сымб.)
# [[Гафіз]] (<span style="color: #909090;">11368 сымб. → </span>15915 сымб.)
# [[Нэптун]] (<span style="color: #909090;">11374 сымб. → </span>15924 сымб.)
# [[Навука]] (<span style="color: #909090;">11432 сымб. → </span>16005 сымб.)
# [[Габрыель Гарсія Маркес]] (<span style="color: #909090;">11502 сымб. → </span>16103 сымб.)
# [[Фашызм]] (<span style="color: #909090;">11544 сымб. → </span>16162 сымб.)
# [[Магатма Гандзі]] (<span style="color: #909090;">11560 сымб. → </span>16184 сымб.)
# [[Вецер]] (<span style="color: #909090;">11636 сымб. → </span>16290 сымб.)
# [[Гарбата]] (<span style="color: #909090;">11651 сымб. → </span>16311 сымб.)
# [[Сухоты]] (<span style="color: #909090;">11702 сымб. → </span>16383 сымб.)
# [[Гален]] (<span style="color: #909090;">11707 сымб. → </span>16390 сымб.)
# [[Курыца]] (<span style="color: #909090;">11730 сымб. → </span>16422 сымб.)
# [[Энэргія]] (<span style="color: #909090;">11758 сымб. → </span>16461 сымб.)
# [[Давід Гільбэрт]] (<span style="color: #909090;">11769 сымб. → </span>16477 сымб.)
# [[Тэрмадынаміка]] (<span style="color: #909090;">11776 сымб. → </span>16486 сымб.)
# [[Аль-Газалі]] (<span style="color: #909090;">11823 сымб. → </span>16552 сымб.)
# [[Сок]] (<span style="color: #909090;">11844 сымб. → </span>16582 сымб.)
# [[Эўклід]] (<span style="color: #909090;">11886 сымб. → </span>16640 сымб.)
# [[Пэрсыдзкая мова]] (<span style="color: #909090;">11919 сымб. → </span>16687 сымб.)
# [[Рухавік унутранага згараньня]] (<span style="color: #909090;">11996 сымб. → </span>16794 сымб.)
# [[Мэрылін Манро]] (<span style="color: #909090;">12114 сымб. → </span>16960 сымб.)
# [[Паўднёвая Амэрыка]] (<span style="color: #909090;">12121 сымб. → </span>16969 сымб.)
# [[Чарлі Чаплін]] (<span style="color: #909090;">12124 сымб. → </span>16974 сымб.)
# [[Нікалё Мак’явэльлі]] (<span style="color: #909090;">12142 сымб. → </span>16999 сымб.)
# [[Альгебра]] (<span style="color: #909090;">12219 сымб. → </span>17107 сымб.)
# [[Сонца]] (<span style="color: #909090;">12265 сымб. → </span>17171 сымб.)
# [[Майсей]] (<span style="color: #909090;">12376 сымб. → </span>17326 сымб.)
# [[Дунай]] (<span style="color: #909090;">12394 сымб. → </span>17352 сымб.)
# [[Імпэрыялізм]] (<span style="color: #909090;">12465 сымб. → </span>17451 сымб.)
# [[Малако]] (<span style="color: #909090;">12487 сымб. → </span>17482 сымб.)
# [[Франсіска Гоя]] (<span style="color: #909090;">12578 сымб. → </span>17609 сымб.)
# [[Атэізм]] (<span style="color: #909090;">12579 сымб. → </span>17611 сымб.)
# [[Сулейман I]] (<span style="color: #909090;">12584 сымб. → </span>17618 сымб.)
# [[Людвіг ван Бэтговэн]] (<span style="color: #909090;">12602 сымб. → </span>17643 сымб.)
# [[Джэймз Ўат]] (<span style="color: #909090;">12618 сымб. → </span>17665 сымб.)
# [[Геалёгія]] (<span style="color: #909090;">12624 сымб. → </span>17674 сымб.)
# [[Эўра]] (<span style="color: #909090;">12800 сымб. → </span>17920 сымб.)
# [[Адольф Гітлер]] (<span style="color: #909090;">12845 сымб. → </span>17983 сымб.)
# [[Урад]] (<span style="color: #909090;">12983 сымб. → </span>18176 сымб.)
# [[Жыцьцё]] (<span style="color: #909090;">13009 сымб. → </span>18213 сымб.)
# [[Азартная гульня]] (<span style="color: #909090;">13015 сымб. → </span>18221 сымб.)
# [[Суахілі]] (<span style="color: #909090;">13063 сымб. → </span>18288 сымб.)
# [[Танец]] (<span style="color: #909090;">13142 сымб. → </span>18399 сымб.)
# [[Малійская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">13178 сымб. → </span>18449 сымб.)
# [[Зорка]] (<span style="color: #909090;">13336 сымб. → </span>18670 сымб.)
# [[Джордж Байран]] (<span style="color: #909090;">13398 сымб. → </span>18757 сымб.)
# [[Рэлігія]] (<span style="color: #909090;">13404 сымб. → </span>18766 сымб.)
# [[Готфрыд Ляйбніц]] (<span style="color: #909090;">13468 сымб. → </span>18855 сымб.)
# [[Чарлз Дыкенз]] (<span style="color: #909090;">13484 сымб. → </span>18878 сымб.)
# [[Томас Эдысан]] (<span style="color: #909090;">13856 сымб. → </span>19398 сымб.)
# [[Мацуо Басё]] (<span style="color: #909090;">13925 сымб. → </span>19495 сымб.)
# [[Уладзімер Ленін]] (<span style="color: #909090;">13932 сымб. → </span>19505 сымб.)
# [[Колер]] (<span style="color: #909090;">13969 сымб. → </span>19557 сымб.)
# [[Рак (захворваньне)]] (<span style="color: #909090;">14078 сымб. → </span>19709 сымб.)
# [[Зямля]] (<span style="color: #909090;">14086 сымб. → </span>19720 сымб.)
# [[Гамэр]] (<span style="color: #909090;">14188 сымб. → </span>19863 сымб.)
# [[Хвароба Альцгаймэра]] (<span style="color: #909090;">14220 сымб. → </span>19908 сымб.)
# [[Гіп-гоп]] (<span style="color: #909090;">14384 сымб. → </span>20138 сымб.)
# [[Шкло]] (<span style="color: #909090;">14513 сымб. → </span>20318 сымб.)
# [[Роза Люксэмбург]] (<span style="color: #909090;">14625 сымб. → </span>20475 сымб.)
# [[Яганэс Брамс]] (<span style="color: #909090;">14858 сымб. → </span>20801 сымб.)
# [[Машына]] (<span style="color: #909090;">14871 сымб. → </span>20819 сымб.)
# [[Лё Карбюзье]] (<span style="color: #909090;">14959 сымб. → </span>20943 сымб.)
# [[Ацтэкі]] (<span style="color: #909090;">15037 сымб. → </span>21052 сымб.)
# [[Аўгустын]] (<span style="color: #909090;">15160 сымб. → </span>21224 сымб.)
# [[Ібн Хальдун]] (<span style="color: #909090;">15234 сымб. → </span>21328 сымб.)
# [[Ібн Батута]] (<span style="color: #909090;">15332 сымб. → </span>21465 сымб.)
# [[Лацінскае пісьмо]] (<span style="color: #909090;">15342 сымб. → </span>21479 сымб.)
# [[Георг Вільгельм Фрыдрых Гэгель]] (<span style="color: #909090;">15393 сымб. → </span>21550 сымб.)
# [[Біблія]] (<span style="color: #909090;">15408 сымб. → </span>21571 сымб.)
# [[Альфрэд Гічкок]] (<span style="color: #909090;">15429 сымб. → </span>21601 сымб.)
# [[Тысяча і адна ноч]] (<span style="color: #909090;">15461 сымб. → </span>21645 сымб.)
# [[Сыр]] (<span style="color: #909090;">15466 сымб. → </span>21652 сымб.)
# [[ГЭС Тры цясьніны]] (<span style="color: #909090;">15488 сымб. → </span>21683 сымб.)
# [[Ізраіль]] (<span style="color: #909090;">15602 сымб. → </span>21843 сымб.)
# [[Грэцкі альфабэт]] (<span style="color: #909090;">15742 сымб. → </span>22039 сымб.)
# [[Ўолт Дыснэй]] (<span style="color: #909090;">16007 сымб. → </span>22410 сымб.)
# [[Міжнародны валютны фонд]] (<span style="color: #909090;">16011 сымб. → </span>22415 сымб.)
# [[Канал]] (<span style="color: #909090;">16048 сымб. → </span>22467 сымб.)
# [[Леанарда да Вінчы]] (<span style="color: #909090;">16107 сымб. → </span>22550 сымб.)
# [[Пераклад]] (<span style="color: #909090;">16161 сымб. → </span>22625 сымб.)
# [[Фёдар Дастаеўскі]] (<span style="color: #909090;">16314 сымб. → </span>22840 сымб.)
# [[Фэдэрыка Фэліні]] (<span style="color: #909090;">16351 сымб. → </span>22891 сымб.)
# [[Асманская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">16367 сымб. → </span>22914 сымб.)
# [[Карыбскае мора]] (<span style="color: #909090;">16429 сымб. → </span>23001 сымб.)
# [[Індыйскі акіян]] (<span style="color: #909090;">16472 сымб. → </span>23061 сымб.)
# [[Паўночнае мора]] (<span style="color: #909090;">16492 сымб. → </span>23089 сымб.)
# [[Клімат]] (<span style="color: #909090;">16615 сымб. → </span>23261 сымб.)
# [[Цытрус]] (<span style="color: #909090;">16682 сымб. → </span>23355 сымб.)
# [[Ядзерная зброя]] (<span style="color: #909090;">16838 сымб. → </span>23573 сымб.)
# [[Аль-Харэзьмі]] (<span style="color: #909090;">17459 сымб. → </span>24443 сымб.)
# [[Жанна д’Арк]] (<span style="color: #909090;">17529 сымб. → </span>24541 сымб.)
# [[Шарль дэ Голь]] (<span style="color: #909090;">17630 сымб. → </span>24682 сымб.)
# [[Асацыяцыя дзяржаваў Паўднёва-Ўсходняй Азіі]] (<span style="color: #909090;">17788 сымб. → </span>24903 сымб.)
# [[Інжынэрная справа]] (<span style="color: #909090;">18071 сымб. → </span>25299 сымб.)
# [[Сахара]] (<span style="color: #909090;">18181 сымб. → </span>25453 сымб.)
# [[Мартын Гайдэгер]] (<span style="color: #909090;">18263 сымб. → </span>25568 сымб.)
# [[Афрыканскі зьвяз]] (<span style="color: #909090;">18283 сымб. → </span>25596 сымб.)
# [[Макс Вэбэр]] (<span style="color: #909090;">18456 сымб. → </span>25838 сымб.)
# [[Дыскрымінацыя]] (<span style="color: #909090;">18460 сымб. → </span>25844 сымб.)
# [[Аўстралія]] (<span style="color: #909090;">18580 сымб. → </span>26012 сымб.)
# [[Ежа]] (<span style="color: #909090;">18908 сымб. → </span>26471 сымб.)
# [[Этыёпія]] (<span style="color: #909090;">18988 сымб. → </span>26583 сымб.)
# [[Базыліка Сьвятога Пятра]] (<span style="color: #909090;">19006 сымб. → </span>26608 сымб.)
# [[Здароўе]] (<span style="color: #909090;">19381 сымб. → </span>27133 сымб.)
# [[Танзанія]] (<span style="color: #909090;">19438 сымб. → </span>27213 сымб.)
# [[Анры Матыс]] (<span style="color: #909090;">19497 сымб. → </span>27296 сымб.)
# [[Дантэ Аліг’еры]] (<span style="color: #909090;">19672 сымб. → </span>27541 сымб.)
# [[Куба]] (<span style="color: #909090;">19812 сымб. → </span>27737 сымб.)
# [[Політэізм]] (<span style="color: #909090;">19829 сымб. → </span>27761 сымб.)
# [[Кіліманджара]] (<span style="color: #909090;">19863 сымб. → </span>27808 сымб.)
# [[Сусьвет]] (<span style="color: #909090;">19910 сымб. → </span>27874 сымб.)
# [[Ум Кульсум]] (<span style="color: #909090;">19912 сымб. → </span>27877 сымб.)
# [[Віетнам]] (<span style="color: #909090;">20101 сымб. → </span>28141 сымб.)
# [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга]] (<span style="color: #909090;">20336 сымб. → </span>28470 сымб.)
# [[Сунь Ятсэн]] (<span style="color: #909090;">20598 сымб. → </span>28837 сымб.)
# [[Касьпійскае мора]] (<span style="color: #909090;">20667 сымб. → </span>28934 сымб.)
# [[Тэніс]] (<span style="color: #909090;">20780 сымб. → </span>29092 сымб.)
# [[Людовік XIV]] (<span style="color: #909090;">20795 сымб. → </span>29113 сымб.)
# [[Банглядэш]] (<span style="color: #909090;">20858 сымб. → </span>29201 сымб.)
# [[Ёсіф Сталін]] (<span style="color: #909090;">20951 сымб. → </span>29331 сымб.)
# [[Бангкок]] (<span style="color: #909090;">21000 сымб. → </span>29400 сымб.)
# [[Сусьветная арганізацыя здароўя]] (<span style="color: #909090;">21115 сымб. → </span>29561 сымб.)
# [[Сымона дэ Бавуар]] (<span style="color: #909090;">21533 сымб. → </span>30146 сымб.)
# [[Армія]] (<span style="color: #909090;">21550 сымб. → </span>30170 сымб.)
# [[Ёган Вольфганг фон Гётэ]] (<span style="color: #909090;">21557 сымб. → </span>30180 сымб.)
# [[Жак Карт’е]] (<span style="color: #909090;">21603 сымб. → </span>30244 сымб.)
# [[Ашока]] (<span style="color: #909090;">21736 сымб. → </span>30430 сымб.)
# [[Гаўтама Буда]] (<span style="color: #909090;">21745 сымб. → </span>30443 сымб.)
# [[Алан Т’юрынг]] (<span style="color: #909090;">21755 сымб. → </span>30457 сымб.)
# [[Пітэр Паўль Рубэнс]] (<span style="color: #909090;">21762 сымб. → </span>30467 сымб.)
# [[Фрэнк Лойд Райт]] (<span style="color: #909090;">21816 сымб. → </span>30542 сымб.)
# [[Паблё Пікаса]] (<span style="color: #909090;">21818 сымб. → </span>30545 сымб.)
# [[Апэрацыйная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">21834 сымб. → </span>30568 сымб.)
# [[Польшча]] (<span style="color: #909090;">21868 сымб. → </span>30615 сымб.)
# [[Го]] (<span style="color: #909090;">21882 сымб. → </span>30635 сымб.)
# [[Міжнародны рух Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца]] (<span style="color: #909090;">21896 сымб. → </span>30654 сымб.)
# [[Джакама Пучыні]] (<span style="color: #909090;">21956 сымб. → </span>30738 сымб.)
# [[Сонечная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">21999 сымб. → </span>30799 сымб.)
# [[Малярыя]] (<span style="color: #909090;">22062 сымб. → </span>30887 сымб.)
# [[Француская рэвалюцыя]] (<span style="color: #909090;">22064 сымб. → </span>30890 сымб.)
# [[Сынгапур]] (<span style="color: #909090;">22079 сымб. → </span>30911 сымб.)
# [[Дыназаўр]] (<span style="color: #909090;">22117 сымб. → </span>30964 сымб.)
# [[Леанард Ойлер]] (<span style="color: #909090;">22121 сымб. → </span>30969 сымб.)
# [[Ерусалім]] (<span style="color: #909090;">22149 сымб. → </span>31009 сымб.)
# [[Віктор Юго]] (<span style="color: #909090;">22167 сымб. → </span>31034 сымб.)
# [[Вэргіліюс]] (<span style="color: #909090;">22172 сымб. → </span>31041 сымб.)
# [[Галяктыка]] (<span style="color: #909090;">22175 сымб. → </span>31045 сымб.)
# [[Джон Мэйнард Кейнз]] (<span style="color: #909090;">22178 сымб. → </span>31049 сымб.)
# [[Фрыдэрык Шапэн]] (<span style="color: #909090;">22185 сымб. → </span>31059 сымб.)
# [[Энцыкляпэдыя]] (<span style="color: #909090;">22190 сымб. → </span>31066 сымб.)
# [[Турэцкая мова]] (<span style="color: #909090;">22292 сымб. → </span>31209 сымб.)
# [[Лізавета I]] (<span style="color: #909090;">22302 сымб. → </span>31223 сымб.)
# [[Сатурн]] (<span style="color: #909090;">22305 сымб. → </span>31227 сымб.)
# [[Канстантын I Вялікі]] (<span style="color: #909090;">22327 сымб. → </span>31258 сымб.)
# [[Танк]] (<span style="color: #909090;">22331 сымб. → </span>31263 сымб.)
# [[Хрысьціянства]] (<span style="color: #909090;">22341 сымб. → </span>31277 сымб.)
# [[Авідыюс]] (<span style="color: #909090;">22343 сымб. → </span>31280 сымб.)
# [[Піва]] (<span style="color: #909090;">22409 сымб. → </span>31373 сымб.)
# [[Дынастыя Тан]] (<span style="color: #909090;">22412 сымб. → </span>31377 сымб.)
# [[Сыднэй]] (<span style="color: #909090;">22417 сымб. → </span>31384 сымб.)
# [[Уран]] (<span style="color: #909090;">22492 сымб. → </span>31489 сымб.)
# [[Франклін Дэлана Рузвэлт]] (<span style="color: #909090;">22519 сымб. → </span>31527 сымб.)
# [[Мэркурый]] (<span style="color: #909090;">22525 сымб. → </span>31535 сымб.)
# [[Транспарт]] (<span style="color: #909090;">22582 сымб. → </span>31615 сымб.)
# [[Француская мова]] (<span style="color: #909090;">22619 сымб. → </span>31667 сымб.)
# [[Міжнародная сыстэма СІ]] (<span style="color: #909090;">22646 сымб. → </span>31704 сымб.)
# [[Багдад]] (<span style="color: #909090;">22656 сымб. → </span>31718 сымб.)
# [[Мухамад]] (<span style="color: #909090;">22663 сымб. → </span>31728 сымб.)
# [[Ёган Кеплер]] (<span style="color: #909090;">22694 сымб. → </span>31772 сымб.)
# [[Сэул]] (<span style="color: #909090;">22697 сымб. → </span>31776 сымб.)
# [[Дака]] (<span style="color: #909090;">22750 сымб. → </span>31850 сымб.)
# [[Лі Бо]] (<span style="color: #909090;">22869 сымб. → </span>32017 сымб.)
# [[Архімэд]] (<span style="color: #909090;">22871 сымб. → </span>32019 сымб.)
# [[Юпітэр]] (<span style="color: #909090;">22884 сымб. → </span>32038 сымб.)
# [[Карачы]] (<span style="color: #909090;">22885 сымб. → </span>32039 сымб.)
# [[Рэнэ Дэкарт]] (<span style="color: #909090;">22940 сымб. → </span>32116 сымб.)
# [[Карл Фрыдрых Гаўс]] (<span style="color: #909090;">22961 сымб. → </span>32145 сымб.)
# [[Мартын Лютэр Кінг]] (<span style="color: #909090;">23001 сымб. → </span>32201 сымб.)
# [[Авіцэна]] (<span style="color: #909090;">23006 сымб. → </span>32208 сымб.)
# [[Ліпіды]] (<span style="color: #909090;">23052 сымб. → </span>32273 сымб.)
# [[Рэвалюцыя 1917 году ў Расеі]] (<span style="color: #909090;">23062 сымб. → </span>32287 сымб.)
# [[Мікелянджэлё]] (<span style="color: #909090;">23076 сымб. → </span>32306 сымб.)
# [[Эканоміка]] (<span style="color: #909090;">23094 сымб. → </span>32332 сымб.)
# [[Фільм]] (<span style="color: #909090;">23103 сымб. → </span>32344 сымб.)
# [[Мартын Лютэр]] (<span style="color: #909090;">23104 сымб. → </span>32346 сымб.)
# [[Мігель Сэрвантэс]] (<span style="color: #909090;">23156 сымб. → </span>32418 сымб.)
# [[Антарктыда]] (<span style="color: #909090;">23198 сымб. → </span>32477 сымб.)
# [[Сінтаізм]] (<span style="color: #909090;">23205 сымб. → </span>32487 сымб.)
# [[Старажытны Эгіпет]] (<span style="color: #909090;">23268 сымб. → </span>32575 сымб.)
# [[Токіё]] (<span style="color: #909090;">23284 сымб. → </span>32598 сымб.)
# [[Анатомія]] (<span style="color: #909090;">23291 сымб. → </span>32607 сымб.)
# [[Эрвін Шрэдынгер]] (<span style="color: #909090;">23320 сымб. → </span>32648 сымб.)
# [[Антон Чэхаў]] (<span style="color: #909090;">23323 сымб. → </span>32652 сымб.)
# [[Бізантыйская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">23333 сымб. → </span>32666 сымб.)
# [[Тайлянд]] (<span style="color: #909090;">23339 сымб. → </span>32675 сымб.)
# [[Калката]] (<span style="color: #909090;">23430 сымб. → </span>32802 сымб.)
# [[Багата]] (<span style="color: #909090;">23532 сымб. → </span>32945 сымб.)
# [[Мумбаі]] (<span style="color: #909090;">23559 сымб. → </span>32983 сымб.)
# [[Дынастыя Мін]] (<span style="color: #909090;">23576 сымб. → </span>33006 сымб.)
# [[Мальер]] (<span style="color: #909090;">23651 сымб. → </span>33111 сымб.)
# [[Аргентына]] (<span style="color: #909090;">23663 сымб. → </span>33128 сымб.)
# [[Мэксыка]] (<span style="color: #909090;">23685 сымб. → </span>33159 сымб.)
# [[Дамаск]] (<span style="color: #909090;">23693 сымб. → </span>33170 сымб.)
# [[Ісак Ньютан]] (<span style="color: #909090;">23715 сымб. → </span>33201 сымб.)
# [[Рэінкарнацыя]] (<span style="color: #909090;">23764 сымб. → </span>33270 сымб.)
# [[Расейская мова]] (<span style="color: #909090;">23766 сымб. → </span>33272 сымб.)
# [[Аўганістан]] (<span style="color: #909090;">23795 сымб. → </span>33313 сымб.)
# [[Дэлі]] (<span style="color: #909090;">23819 сымб. → </span>33347 сымб.)
# [[Пэкін]] (<span style="color: #909090;">23821 сымб. → </span>33349 сымб.)
# [[Саудаўская Арабія]] (<span style="color: #909090;">23841 сымб. → </span>33377 сымб.)
# [[Старажытная Грэцыя]] (<span style="color: #909090;">23939 сымб. → </span>33515 сымб.)
# [[Найробі]] (<span style="color: #909090;">24039 сымб. → </span>33655 сымб.)
# [[Мост]] (<span style="color: #909090;">24055 сымб. → </span>33677 сымб.)
# [[Рыю-дэ-Жанэйру]] (<span style="color: #909090;">24100 сымб. → </span>33740 сымб.)
# [[Вальтэр]] (<span style="color: #909090;">24115 сымб. → </span>33761 сымб.)
# [[Ўільям Шэксьпір]] (<span style="color: #909090;">24191 сымб. → </span>33867 сымб.)
# [[Сальвадор Далі]] (<span style="color: #909090;">24211 сымб. → </span>33895 сымб.)
# [[Бронзавы век]] (<span style="color: #909090;">24265 сымб. → </span>33971 сымб.)
# [[Іран]] (<span style="color: #909090;">24270 сымб. → </span>33978 сымб.)
# [[Банан (плод)]] (<span style="color: #909090;">24344 сымб. → </span>34082 сымб.)
# [[Турэччына]] (<span style="color: #909090;">24349 сымб. → </span>34089 сымб.)
# [[Мэхіка]] (<span style="color: #909090;">24407 сымб. → </span>34170 сымб.)
# [[Будызм]] (<span style="color: #909090;">24434 сымб. → </span>34208 сымб.)
# [[Электроніка]] (<span style="color: #909090;">24482 сымб. → </span>34275 сымб.)
# [[Скалістыя горы]] (<span style="color: #909090;">24489 сымб. → </span>34285 сымб.)
# [[Чжэн Хэ]] (<span style="color: #909090;">24644 сымб. → </span>34502 сымб.)
# [[Пратэстанцтва]] (<span style="color: #909090;">24675 сымб. → </span>34545 сымб.)
# [[Эўропа]] (<span style="color: #909090;">24678 сымб. → </span>34549 сымб.)
# [[Тадж Магал]] (<span style="color: #909090;">24684 сымб. → </span>34558 сымб.)
# [[Дзьмітры Мендзялееў]] (<span style="color: #909090;">24712 сымб. → </span>34597 сымб.)
# [[Дрэва]] (<span style="color: #909090;">24747 сымб. → </span>34646 сымб.)
# [[Бялкі]] (<span style="color: #909090;">24801 сымб. → </span>34721 сымб.)
# [[Арабска-ізраільскі канфлікт]] (<span style="color: #909090;">24807 сымб. → </span>34730 сымб.)
# [[Гандаль]] (<span style="color: #909090;">24824 сымб. → </span>34754 сымб.)
# [[Джакарта]] (<span style="color: #909090;">24858 сымб. → </span>34801 сымб.)
# [[Індыя]] (<span style="color: #909090;">25054 сымб. → </span>35076 сымб.)
# [[Нігерыя]] (<span style="color: #909090;">25083 сымб. → </span>35116 сымб.)
# [[Кітай]] (<span style="color: #909090;">25140 сымб. → </span>35196 сымб.)
# [[Мэка]] (<span style="color: #909090;">25191 сымб. → </span>35267 сымб.)
# [[Біялёгія]] (<span style="color: #909090;">25212 сымб. → </span>35297 сымб.)
# [[Ангельская мова]] (<span style="color: #909090;">25312 сымб. → </span>35437 сымб.)
# [[Карабель]] (<span style="color: #909090;">25428 сымб. → </span>35599 сымб.)
# [[Зараастрызм]] (<span style="color: #909090;">25469 сымб. → </span>35657 сымб.)
# [[Тлен]] (<span style="color: #909090;">25559 сымб. → </span>35783 сымб.)
# [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]] (<span style="color: #909090;">25629 сымб. → </span>35881 сымб.)
# [[Майкл Джэксан]] (<span style="color: #909090;">25696 сымб. → </span>35974 сымб.)
# [[Марс]] (<span style="color: #909090;">25780 сымб. → </span>36092 сымб.)
# [[Ватыкан]] (<span style="color: #909090;">25829 сымб. → </span>36161 сымб.)
# [[Першая сусьветная вайна]] (<span style="color: #909090;">26005 сымб. → </span>36407 сымб.)
# [[Антоніё Вівальдзі]] (<span style="color: #909090;">26199 сымб. → </span>36679 сымб.)
# [[Эгіпет]] (<span style="color: #909090;">26379 сымб. → </span>36931 сымб.)
# [[Тэгеран]] (<span style="color: #909090;">26438 сымб. → </span>37013 сымб.)
# [[Аўтамабіль]] (<span style="color: #909090;">26514 сымб. → </span>37120 сымб.)
# [[Хуткасьць сьвятла]] (<span style="color: #909090;">26663 сымб. → </span>37328 сымб.)
# [[Георг Фрыдрых Гэндэль]] (<span style="color: #909090;">26975 сымб. → </span>37765 сымб.)
# [[Лагас]] (<span style="color: #909090;">26976 сымб. → </span>37766 сымб.)
# [[Судан]] (<span style="color: #909090;">27068 сымб. → </span>37895 сымб.)
# [[Вашку да Гама]] (<span style="color: #909090;">27792 сымб. → </span>38909 сымб.)
# [[Жан-Жак Русо]] (<span style="color: #909090;">28096 сымб. → </span>39334 сымб.)
# [[Мустафа Кемаль Ататурк]] (<span style="color: #909090;">28159 сымб. → </span>39423 сымб.)
# [[Японія]] (<span style="color: #909090;">29075 сымб. → </span>40705 сымб.)
# [[Нацысцкая Нямеччына]] (<span style="color: #909090;">29151 сымб. → </span>40811 сымб.)
# [[Паўночная Амэрыка]] (<span style="color: #909090;">29314 сымб. → </span>41040 сымб.)
# [[Тэхналёгія]] (<span style="color: #909090;">29652 сымб. → </span>41513 сымб.)
# [[Эўрапейскі Зьвяз]] (<span style="color: #909090;">29982 сымб. → </span>41975 сымб.)
# [[Вада]] (<span style="color: #909090;">30372 сымб. → </span>42521 сымб.)
# [[Баскетбол]] (<span style="color: #909090;">30657 сымб. → </span>42920 сымб.)
# [[Швайцарыя]] (<span style="color: #909090;">30660 сымб. → </span>42924 сымб.)
# [[Ірак]] (<span style="color: #909090;">30866 сымб. → </span>43212 сымб.)
# [[Сара Бэрнар]] (<span style="color: #909090;">31391 сымб. → </span>43947 сымб.)
# [[Энрыка Фэрмі]] (<span style="color: #909090;">31649 сымб. → </span>44309 сымб.)
# [[Застуда]] (<span style="color: #909090;">31680 сымб. → </span>44352 сымб.)
# [[Атэны]] (<span style="color: #909090;">31871 сымб. → </span>44619 сымб.)
# [[The Beatles]] (<span style="color: #909090;">31882 сымб. → </span>44635 сымб.)
# [[Мэдыцына]] (<span style="color: #909090;">31921 сымб. → </span>44689 сымб.)
# [[Кансэрватызм]] (<span style="color: #909090;">32008 сымб. → </span>44811 сымб.)
# [[Пётар Чайкоўскі]] (<span style="color: #909090;">32079 сымб. → </span>44911 сымб.)
# [[Гішпанія]] (<span style="color: #909090;">32166 сымб. → </span>45032 сымб.)
# [[Цягліцы]] (<span style="color: #909090;">32174 сымб. → </span>45044 сымб.)
# [[Санкт-Пецярбург]] (<span style="color: #909090;">32242 сымб. → </span>45139 сымб.)
# [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры]] (<span style="color: #909090;">33118 сымб. → </span>46365 сымб.)
# [[Чынгісхан]] (<span style="color: #909090;">33122 сымб. → </span>46371 сымб.)
# [[Азія]] (<span style="color: #909090;">33296 сымб. → </span>46614 сымб.)
# [[Дыялектыка]] (<span style="color: #909090;">33477 сымб. → </span>46868 сымб.)
# [[Бульба]] (<span style="color: #909090;">33792 сымб. → </span>47309 сымб.)
# [[Вольфганг Амадэй Моцарт]] (<span style="color: #909090;">33873 сымб. → </span>47422 сымб.)
# [[Эйфэлева вежа]] (<span style="color: #909090;">34681 сымб. → </span>48553 сымб.)
# [[Аляксандар Пушкін]] (<span style="color: #909090;">34761 сымб. → </span>48665 сымб.)
# [[Афрыка]] (<span style="color: #909090;">35086 сымб. → </span>49120 сымб.)
# [[Масква]] (<span style="color: #909090;">35575 сымб. → </span>49805 сымб.)
# [[Кір II]] (<span style="color: #909090;">35642 сымб. → </span>49899 сымб.)
# [[Джэйн Остын]] (<span style="color: #909090;">35786 сымб. → </span>50100 сымб.)
# [[Сусьветная гандлёвая арганізацыя]] (<span style="color: #909090;">35881 сымб. → </span>50233 сымб.)
# [[Кейптаўн]] (<span style="color: #909090;">36461 сымб. → </span>51045 сымб.)
# [[Ісус Хрыстос]] (<span style="color: #909090;">36531 сымб. → </span>51143 сымб.)
# [[Нікола Тэсла]] (<span style="color: #909090;">36540 сымб. → </span>51156 сымб.)
# [[Стамбул]] (<span style="color: #909090;">36584 сымб. → </span>51218 сымб.)
# [[Ганконг]] (<span style="color: #909090;">37507 сымб. → </span>52510 сымб.)
# [[Кіншаса]] (<span style="color: #909090;">37538 сымб. → </span>52553 сымб.)
# [[Глябальнае пацяпленьне]] (<span style="color: #909090;">38029 сымб. → </span>53241 сымб.)
# [[Альбэрт Айнштайн]] (<span style="color: #909090;">38873 сымб. → </span>54422 сымб.)
# [[Калізэй]] (<span style="color: #909090;">38896 сымб. → </span>54454 сымб.)
# [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік]] (<span style="color: #909090;">39963 сымб. → </span>55948 сымб.)
# [[Гісторыя]] (<span style="color: #909090;">41456 сымб. → </span>58038 сымб.)
# [[Алімпійскія гульні]] (<span style="color: #909090;">41477 сымб. → </span>58068 сымб.)
# [[Сусьветны банк]] (<span style="color: #909090;">41592 сымб. → </span>58229 сымб.)
# [[Рабіндранат Тагор]] (<span style="color: #909090;">42836 сымб. → </span>59970 сымб.)
# [[Рэмбрант]] (<span style="color: #909090;">44461 сымб. → </span>62245 сымб.)
# [[Мао Дзэ-дун]] (<span style="color: #909090;">44935 сымб. → </span>62909 сымб.)
# [[Расея]] (<span style="color: #909090;">45417 сымб. → </span>63584 сымб.)
# [[Канада]] (<span style="color: #909090;">46191 сымб. → </span>64667 сымб.)
# [[Вена]] (<span style="color: #909090;">46878 сымб. → </span>65629 сымб.)
# [[Шанхай]] (<span style="color: #909090;">48989 сымб. → </span>68585 сымб.)
# [[Хрыстафор Калюмб]] (<span style="color: #909090;">51107 сымб. → </span>71550 сымб.)
# [[Злучаныя Штаты Амэрыкі]] (<span style="color: #909090;">51408 сымб. → </span>71971 сымб.)
# [[Шахматы]] (<span style="color: #909090;">52940 сымб. → </span>74116 сымб.)
# [[Джузэпэ Вэрдзі]] (<span style="color: #909090;">53080 сымб. → </span>74312 сымб.)
# [[Аўстрыя]] (<span style="color: #909090;">53657 сымб. → </span>75120 сымб.)
# [[Рэфармацыя]] (<span style="color: #909090;">53786 сымб. → </span>75300 сымб.)
# [[Бэрлін]] (<span style="color: #909090;">54014 сымб. → </span>75620 сымб.)
# [[Лос-Анджэлес]] (<span style="color: #909090;">56606 сымб. → </span>79248 сымб.)
# [[Дубай]] (<span style="color: #909090;">56640 сымб. → </span>79296 сымб.)
# [[Альжыр]] (<span style="color: #909090;">56691 сымб. → </span>79367 сымб.)
# [[Парыж]] (<span style="color: #909090;">56929 сымб. → </span>79701 сымб.)
# [[Амстэрдам]] (<span style="color: #909090;">57097 сымб. → </span>79936 сымб.)
# [[Густаў Малер]] (<span style="color: #909090;">58733 сымб. → </span>82226 сымб.)
# [[Сан-Паўлу]] (<span style="color: #909090;">59025 сымб. → </span>82635 сымб.)
# [[Нідэрлянды]] (<span style="color: #909090;">60673 сымб. → </span>84942 сымб.)
# [[Арганізацыя краін-экспартэраў нафты]] (<span style="color: #909090;">62400 сымб. → </span>87360 сымб.)
# [[Аляксандар Македонскі]] (<span style="color: #909090;">63234 сымб. → </span>88528 сымб.)
# [[Украіна]] (<span style="color: #909090;">63657 сымб. → </span>89120 сымб.)
# [[Мадрыд]] (<span style="color: #909090;">66576 сымб. → </span>93206 сымб.)
# [[Каір]] (<span style="color: #909090;">69502 сымб. → </span>97303 сымб.)
# [[Лёндан]] (<span style="color: #909090;">70461 сымб. → </span>98645 сымб.)
# [[Італія]] (<span style="color: #909090;">71393 сымб. → </span>99950 сымб.)
# [[Пётар I]] (<span style="color: #909090;">73782 сымб. → </span>103295 сымб.)
# [[Другая сусьветная вайна]] (<span style="color: #909090;">75339 сымб. → </span>105475 сымб.)
# [[Напалеон I Банапарт]] (<span style="color: #909090;">76814 сымб. → </span>107540 сымб.)
# [[Рым]] (<span style="color: #909090;">79729 сымб. → </span>111621 сымб.)
# [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы]] (<span style="color: #909090;">80951 сымб. → </span>113331 сымб.)
# [[Актавіян Аўгуст]] (<span style="color: #909090;">83740 сымб. → </span>117236 сымб.)
# [[Буэнас-Айрэс]] (<span style="color: #909090;">85028 сымб. → </span>119039 сымб.)
# [[Нямеччына]] (<span style="color: #909090;">90224 сымб. → </span>126314 сымб.)
# [[Партугалія]] (<span style="color: #909090;">92396 сымб. → </span>129354 сымб.)
# [[Калюмбія]] (<span style="color: #909090;">93460 сымб. → </span>130844 сымб.)
# [[Інданэзія]] (<span style="color: #909090;">96748 сымб. → </span>135447 сымб.)
# [[Пакістан]] (<span style="color: #909090;">96832 сымб. → </span>135565 сымб.)
# [[Рэспубліка Карэя]] (<span style="color: #909090;">98121 сымб. → </span>137369 сымб.)
# [[Цягнік]] (<span style="color: #909090;">100872 сымб. → </span>141221 сымб.)
# [[Вялікабрытанія]] (<span style="color: #909090;">101832 сымб. → </span>142565 сымб.)
# [[Вашынгтон (акруга Калюмбія)]] (<span style="color: #909090;">103706 сымб. → </span>145188 сымб.)
# [[Нью-Ёрк]] (<span style="color: #909090;">109610 сымб. → </span>153454 сымб.)
# [[Бразылія]] (<span style="color: #909090;">111082 сымб. → </span>155515 сымб.)
# [[Чорная дзірка]] (<span style="color: #909090;">116987 сымб. → </span>163782 сымб.)
# [[Францыя]] (<span style="color: #909090;">125799 сымб. → </span>176119 сымб.)
# [[Філіпіны]] (<span style="color: #909090;">128232 сымб. → </span>179525 сымб.)
# [[Сьвятая Рымская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">162545 сымб. → </span>227563 сымб.)
fcsokmr0purtf9nwhc3x073bwugidwt
Чайка шызая
0
101565
2663909
2096552
2026-04-03T14:14:21Z
Artsiom91
28241
2663909
wikitext
text/x-wiki
{{Таксанамічная інфармацыя
| Назва = Чайка шызая
| Выява = Sturmmöwe - Auenlandschaft Hohenrode HA 222 Landkreis Schaumburg.jpg
| Царства = Жывёлы
| Тып = [[Хордавыя]]
| Кляса = [[Птушкі]]
| Атрад = [[Сеўцападобныя]]
| Сямейства = [[Чайкавыя]]
| Род = [[Чайкі]]
| Від = '''Чайка шызая'''
| Лацінская назва = Larus canus
| Commons = Category:Larus canus
| ITIS = 176832
| NCBI = 28681
}}
'''Шызая чайка''' (''Larus canus'') — від [[Птушкі|птушак]] зь сямейства чайкавых (''Laridae'').
== Апісаньне ==
Дарослая шызая чайка зьнешне вельмі падобная да маеўкі і дасягае велічыні да 43 см з размахам крылаў каля 120 см. Яе вага складае ад 300 да 550 г. апярэньне шызай чайкі мае белы колер, а верхні бок крылаў — шэры. Канцы крылаў — чорна-белыя, дзюба і лапкі пафарбаваныя ў жоўта-зялёны колер. Маладняк набывае гэтую афарбоўку толькі ва ўзросьце трох гадоў. Самкі і самцы зьнешне не адрозьніваюцца. [[Працягласьць жыцьця]] шызай чайкі можа дасягаць 25 гадоў. Яе крык гучыць як «кі-э» або «кі-а».
== Распаўсюджаньне ==
Шызая чайка жыве галоўным чынам на ўзьбярэжжы мораў і толькі зрэдку сустракаецца ва ўнутранаканынэнтальных вадаёмах. Сустракаецца ў Эўразіі і Паўночнай Амэрыцы. Яе шчыльнасьць даволі высокая ў Паўночнай і Цэнтральнай Эўропе. Некаторыя шызыя чайкі на зімоўку мігруюць у Міжземнамор’е ці Паўночную Афрыку.
== Падвіды ==
* {{Таксон-bellat|Larus canus brachyrhynchus|}}
* {{Таксон-bellat|Larus canus canus|aut=[[Linnaeus]], 1758 }}
* {{Таксон-bellat|Larus canus kamtschatschensis|Усходнесыбірская шызая чайка}}
{{Накід:Заалёгія}}
[[Катэгорыя:Чайкавыя]]
7c03qjh3e7ne6gionakpt7bqykt31qm
Сэнт-Луіс
0
103555
2663976
2661774
2026-04-04T08:33:05Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/St._Louis?oldid=1345631173
2663976
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Сэнт-Луіс
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Сэнт-Луісу
|Назва на мове краіны = St. Louis
|Код мовы назвы краіны = en
|Краіна = ЗША
|Герб =
|Сьцяг = Flag of St. Louis, Missouri.svg
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1764
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Мізуры (штат)|Мізуры]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 171.3
|Крыніца плошчы =
|Вышыня = 142
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 319294
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас =
|Летні час =
|Тэлефонны код =
|Паштовы індэкс =
|Паштовыя індэксы =
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 38
|Шырата хвілінаў = 37
|Шырата сэкундаў = 38
|Даўгата паўшар’е = заходняе
|Даўгата градусаў = 90
|Даўгата хвілінаў = 11
|Даўгата сэкундаў = 52
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 = ЗША (Мізуры)
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
|Колер = {{Колер|ЗША}}
}}
'''Сэнт-Лу́іс''' ({{мова-en|St. Louis}} {{IPA|[seɪnt ˈluːɪs]}} ці {{IPA|[sænt ˈluː.iː]}}, {{мова-fr|Saint-Louis}} {{IPA|[sɛ̃ ˈlwi]}}) — незалежны горад у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], у штаце [[Мізуры (штат)|Мізуры]]. Месьціцца каля сутокаў Місысыпі і Мізуры. Названы францускімі каляністамі ў гонар караля [[Людовік IX|Людовіка IX]]. Уласнае насельніцтва места паводле стану на 2020 год складала крыху больш за 301 тысяч чалавек<ref>[https://mtgis-portal.geo.census.gov/arcgis/apps/MapSeries/index.html?appid=2566121a73de463995ed2b2fd7ff6eb7 «2020 Census Demographic Data Map Viewer»]. U.S. Census Bureau.</ref>. Неафіцыйныя назвы — «Горад-брама» і «Горад курганоў». У горадзе працуе [[Сэнт-Луіскі ўнівэрсытэт]]. У горадзе таксама разьмешчаная хакейная дружына [[Сэнт-Луіс Блюз]].
== Гісторыя ==
Тэрыторыя, якая стала Сэнт-Луісам, была цэнтрам культуры карэннага народа [[місысыпі (народ)|місысыпі]], якія будавалі шматлікія храмы і жылыя земляныя курганы па абодва бакі ракі [[Місысыпі (рака)|Місысыпі]]. Гэтыя курганы былі пераважна зьнішчаныя цягам пашырэньня гораду. Эўрапейскае дасьледаваньне гэтага раёну ўпершыню было зафіксаванае ў 1673 годзе, калі францускія дасьледнікі [[Люі Жалье]] і [[Жак Маркет]] падарожнічалі па даліне ракі. Празь пяць гадоў пасьля году землі былі абвешчаныя тэрыторыяй [[Францыя|Францыі]]. У 1764 годзе, пасьля таго, як Францыя зазнала паразу ў [[Сямігадовая вайна|Сямігадовай вайны]], [[П’ер Ляклед]] і ягоны пасынак [[Агюст Шуто]] заснавалі паселішча, якое пазьней ператварылася на горад Сэнт-Луіс<ref>Hoffhaus. (1984). «Chez Les Canses: Three Centuries at Kawsmouth». Kansas City: Lowell Press. — ISBN 0-913504-91-2.</ref>. Падчас перамоваў перад складаньні Парыскага дагавору 1763 году францускія перамоўнікі пагадзіліся перадаць каляніяльныя тэрыторыі Францыі на захад ад рэкаў Місысыпі і [[Мізуры (рака)|Мізуры]] Новай Гішпаніі, каб кампенсаваць тэрытарыяльныя страты [[Гішпанія|Гішпаніі]] падчас вайны. Падчас [[Вайна за незалежнасьць ЗША|вайны за незалежнасьць ЗША]] Сэнт-Луіс быў беспасьпяхова атакаваны хаўруснымі да [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] карэннымі народамі<ref>[https://web.archive.org/web/20010223093542/http://www.usgennet.org/usa/mo/county/stlouis/attack.htm Attack On St. Louis]. USGenNet.</ref>. Гэтыя тэрыторыі заставаліся пад кантролем Гішпаніі да 1800 году, калі яны былі перададзены Першай францускай рэспубліцы, а тая ў 1803 годзе прадала гэтыя землі ЗША.
[[Файл:Old Chouteau Mansion, St. Louis. Mo (cropped).jpg|значак|зьлева|Дамок [[Агюст Шуто|Агюста Шуто]] ў Сэнт-Луісе.]]
Горад абраў сваіх першых заканадаўцаў у 1808 годзе<ref>{{кніга|імя=Marshall|прозьвішча=Snow|спасылка=https://ia801708.us.archive.org/22/items/sim_johns-hopkins-university-historical-political-science_1887-04_5_4/sim_johns-hopkins-university-historical-political-science_1887-04_5_4.pdf|загаловак=Municipal Government History and Politics|месца=Baltimore|год=1887|том=5|старонкі=140}}</ref>. Параходы ўпершыню прыбылі ў порт Сэнт-Луісу ў 1817 годзе, палепшыўшы сувязі з [[Новы Арлеан|Новым Арлеанам]] і ўсходнімі рынкамі<ref>{{кніга|імя=James Neal|прозьвішча=Primm|спасылка=https://archive.org/details/lionofvalleystlo00prim_0|загаловак=Lion of the Valley: St. Louis, Missouri, 1764–1980|выдавецтва=Missouri History Museum Press|год=1998|isbn=978-1-883982-25-6}}</ref>. Штат [[Мізуры (штат)|Мізуры]] быў ператвораны ў штат у складзе ЗША ў 1821 годзе. У 1822 годзе паселішча набыло статус места<ref>{{кніга|імя=Marshall|прозьвішча=Snow|спасылка=https://ia801708.us.archive.org/22/items/sim_johns-hopkins-university-historical-political-science_1887-04_5_4/sim_johns-hopkins-university-historical-political-science_1887-04_5_4.pdf|загаловак=Municipal Government History and Politics|месца=Baltimore|год=1887|том=5|старонкі=142}}</ref>, працягваючы разьвівацца ў значнай ступені праз ажыўлены порт і ўсталяваныя гандлёвыя сувязі<ref>{{кніга|імя=James Neal|прозьвішча=Primm|спасылка=https://archive.org/details/lionofvalleystlo00prim_0|загаловак=Lion of the Valley: St. Louis, Missouri, 1764–1980|выдавецтва=Missouri History Museum Press|год=1998|isbn=978-1-883982-25-6}}</ref>. Імігранты з [[Ірляндыя|Ірляндыі]] і [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччыны]] пачалі актыўна прыбываць у Сэнт-Луіс у значнай колькасьці з 1840-х гадоў, а насельніцтва места вырасла зь менш чым 20 тысячаў жыхароў у 1840 годзе да {{Лік|77860}} чалавек у 1850 годзе. У 1860 годзе колькасьць сэнт-луісцаў была большая за 160 тысячаў. Да сярэдзіны 1800-х гадоў насельніцтва места перавысіла колькасьць жыхароў Новага Арлеану.
У час [[Грамадзянская вайна ў ЗША|Грамадзянскай вайны ў ЗША]] штат Мізуры быў рабаўладальніцкім штатам, але сам горад быў падзелены паводле палітычных сымпатыях і вагаўся паміж бакамі. У 1861 годзе 28 мірных жыхароў загінулі ў сутыкненьні з войскамі Поўначы. Вайна нанесла эканамічную шкоду Сэнт-Луісу праз блякаду войскамі фэдэральных сілаў рачнога суднаходзтва на поўдзень па рацэ Місысыпі. Улічваючы блізкасьць гораду да вольнага штату Ілінойс, некаторыя рабы ўцяклі на волю. Іншыя, асабліва жанчыны зь дзецьмі, падавалі ў суд пазовы аб вызваленьні, і некалькі вядомых мясцовых праўнікаў дапамагалі рабам у гэтых пазовах. Прыкладна палова рабоў набыла свабоду, дзякуючы ўхальных выракаў судоў яшчэ да пачатку грамадзянскай вайны ў 1861 годзе. Па вайне Сэнт-Луіс атрымліваў прыбытак ад гандлю з Захадам, чаму спрыяла завяршэньне ў 1874 годзе моста Ідс, названага ў гонар ягонага інжынэра-праектавальніка. Прамысловая вытворчасьць працягвала павялічвацца ў канцы XIX стагодзьдзя. У Сэнт-Луісе былі створаныя буйныя карпарацыі, як то бровар [[Anheuser-Busch]]. Па грамадзянскай вайне ў Сэнт-Луісе была распаўсюджаная сацыяльная і расавая дыскрымінацыя ў жыльлёвай сфэры і працаўладкаваньні. У 1916 годзе, у эпоху [[Джым Кроў|Джыма Кроў]], Сэнт-Луіс зацьвердзіў правіла сэгрэгацыі жыльля<ref>Primm, James. «Lion of the Valley: St. Louis, Missouri, 1764—1980». St. Louis, Missouri: Missouri History Museum Press. 1998.</ref>, згодна зь якім, калі 75% жыхароў раёну належаць да пэўнай расы, анікому прадстаўніку іншай расы не дазвалялася перасяляцца туды<ref>Smith, Jeffrey. «A Preservation Plan for St. Louis Part I: Historic Contexts». St. Louis, Missouri Cultural Resources Office.</ref>. Фактычна гэтае правіла было прызнанае неканстытуцыйным Вярхоўным судом ЗША ў 1948 годзе ў справе «Шэлі супраць Крэмэра»<ref>«Shelley House». We Shall Overcome: Historic Places of the Civil Rights Movement. National Park Service.</ref>.
[[Файл:Louisiana Purchase Exposition St. Louis 1904.jpg|значак|зьлева|Падчас Луізыянскай пакупніцкай выставы ў 1904 годзе.]]
У 1900 годзе ўся трамвайная сыстэма спынілася праз шматмесячны страйк, аднак значныя хваляваньні па ім прывялі да гвалту ў дачыненьні да страйкоўцаў<ref>{{кніга|імя=Adam|прозьвішча=Arenson|загаловак=The great heart of the republic: St. Louis and the cultural Civil War|месца=Columbia (Mo.)|выдавецтва=University of Missouri Press|isbn=978-0-8262-2064-6}}</ref>. У 1904 годзе ў горадзе ладзілася [[Сусьветная выстава (1904)|Сусьветная выстава]], якая афіцыйна мела назву Луізыянская пакупніцкая выстава. У тым жа годзе ў Сэнт-Луісе адбыліся [[Летнія Алімпійскія гульні 1904 году|Алімпійскія гульні]], што зрабіла места першым неэўрапейскім горадам, які прыняў гульні<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1904|загаловак=1904 Summer Olympics|выдавецтва=International Olympic Committee|копія=https://web.archive.org/web/20080815120301/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1904|дата копіі=08.2008}}</ref>. Будынкі і збудаваньні, якія засталіся ад імпрэзаў, сёньня месьцяцца ў Форэст-парку, а іншыя прыкметныя збудаваньні ў межах парку ўлучаюць [[Сэнт-Луіскі мастацкі музэй]], [[Сэнт-Луіскі заапарк]] і [[Мізурскі гістарычны музэй]], а таксама парк Таўэр-Гроўв і Батанічны сад. У першай палове XX стагодзьдзя Сэнт-Луіс быў адным з пунктаў прызначэньня хвалі Вялікай міграцыі афраамэрыканцаў зь сельскай мясцовасьці Поўдня ў пошуках лепшых магчымасьцяў<ref>{{спасылка|спасылка=https://stlargusnews.com/the-untold-role-of-st-louis-in-americas-great-migration-era/|загаловак=The Untold Role of St. Louis in America's Great Migration Era|выдавецтва=St. Louis Argus|дата публікацыі=26.05.2025}}</ref>. Паміж 1900 і 1929 гадамі ў месьце налічвалася блізу 220 аўтавытворцаў, што складала блізу 10% усіх аўтавытворцаў ЗША, прычым каля паловы зь іх выраблялі аўтамабілі выключна ў Сэнт-Луісе. У першай палове стагодзьдзя ў Сэнт-Луісе назіраўся адзін з найгоршых узроўняў забруджваньня паветра ў краіне. У красавіку 1940 году мясцовыя ўлады забаранілі выкарыстаньне бітумінознага вугалю, які здабываўся ў суседніх штатах. Горад наняў інспэктараў, каб сачыць за тым, каб ужываўся толькі [[антрацыт]]. У выніку да 1946 году горад скараціў забруджваньне паветра прыкладна на 75%<ref>{{навіна|аўтар=O'Neil, Tim|спасылка=https://www.stltoday.com/news/archives/nov-the-day-black-tuesday-rolled-into-st-louis/article_00c3b6cd-ba69-5a19-b498-fbc29f9630c4.html|загаловак=Nov. 28 1939: The day 'Black Tuesday' rolled into St. Louis|выдавец=St. Louis Post-Dispatch|дата публікацыі=11.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161202041856/http://www.stltoday.com/news/archives/nov-the-day-black-tuesday-rolled-into-st-louis/article_00c3b6cd-ba69-5a19-b498-fbc29f9630c4.html|дата копіі=12.2016}}</ref>.
Горад дасягнуў свайго піка ў колькасьці насельніцтва ў 1950 годзе, калі ў ім налічвала {{Лік|856796}} чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://stlouis.missouri.org/heritage/History69/|загаловак=Physical Growth of the City of St. Louis|копія=https://web.archive.org/web/20100726220826/http://stlouis.missouri.org/heritage/History69/|дата копіі=07.2010}}</ref>. Субурбанізацыя з 1950-х па 1990-я гады рэзка скараціла насельніцтва места, як і рэструктурызацыя прамысловасьці і страта працоўных месцаў. Праекты па адраджэньні гораду, якія пачаліся ў 1980-х гадах, працягнуліся і ў новым стагодзьдзі. Стары швачны раён гораду, разьмешчаны на Вашынгтон-авэню ў раёнах Даўнтаўн і Даўнтаўн-Ўэст, перажыў значную перабудову, пачынаючы з канца 1990-х гадоў, паколькі многія старыя фабрычныя і складзкія будынкі былі пераабсталяваныя ў лофты. [[Амэрыканская асацыяцыя плянаваньня]] вызначыла Вашынгтон-авэню адной з 10 найлепшых вуліцаў у сьпісе за 2011 год<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.stlouis-mo.gov/government/departments/mayor/news/Washington-Avenue-is-Named-Great-Street.cfm|загаловак=Washington Avenue is Named "Great Street" by American Planning Association|выдавецтва=stlouis-mo.gov|дата публікацыі=04.10.2011|копія=https://web.archive.org/web/20240114205234/https://www.stlouis-mo.gov/government/departments/mayor/news/Washington-Avenue-is-Named-Great-Street.cfm|дата копіі=01.2024}}</ref>. Інавацыйная супольнасьць Cortex, разьмешчаная ў раёне Цэнтральны Ўэст-Энд, была заснаваная ў 2002 годзе і стала шматмільярдным эканамічным рухавіком для рэгіёну, бо такія кампаніі, як то Microsoft і Boeing, у цяперашні час пачалі арандаваць тут офісныя памяшканьні<ref>{{спасылка|аўтар=Kukuljan, Steph|спасылка=https://www.stltoday.com/news/local/metro/cortex-facing-unprecedented-challenges-plots-new-course-this-is-an-evolution-says-chief/article_db2258b1-9860-58d1-94cf-bbff7160bca3.html|загаловак=Cortex, facing unprecedented challenges, plots new course. 'This is an evolution,' says chief.|выдавецтва=STLtoday.com|дата публікацыі=21.03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20231115030941/https://www.stltoday.com/news/local/metro/cortex-facing-unprecedented-challenges-plots-new-course-this-is-an-evolution-says-chief/article_db2258b1-9860-58d1-94cf-bbff7160bca3.html|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Bean, Randy|спасылка=https://www.forbes.com/sites/ciocentral/2020/03/26/meet-me-in-st-louis--the-reemergence-of-an-innovation-hub/|загаловак=Meet Me In St. Louis – The Reemergence Of An Innovation Hub|выдавецтва=Forbes|копія=https://web.archive.org/web/20231115030952/https://www.forbes.com/sites/ciocentral/2020/03/26/meet-me-in-st-louis--the-reemergence-of-an-innovation-hub/|дата копіі=11.2023}}</ref>. Паміж 2013 і 2018 гадамі ў раёне было пабудавана жыльля на суму больш за 50 мільёнаў даляраў<ref>{{спасылка|аўтар=Moore, Doug|спасылка=https://www.stltoday.com/news/local/metro/these-longtime-st-louis-residents-are-digging-in-as-their-neighborhood-takes-off/article_5e8244f1-742d-5a7a-b173-fff8f930f088.html|загаловак=These longtime St. Louis residents are digging in as their neighborhood takes off|выдавецтва=STLtoday.com|дата публікацыі=29.04.2018|копія=https://web.archive.org/web/20240120002744/https://www.stltoday.com/news/local/metro/these-longtime-st-louis-residents-are-digging-in-as-their-neighborhood-takes-off/article_5e8244f1-742d-5a7a-b173-fff8f930f088.html|дата копіі=01.2024}}</ref>, а ягонае насельніцтва павялічылася на 19% прыблізна ў гэты ж час<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.stlouis-mo.gov/government/departments/planning/research/census/data/neighborhoods/neighborhood.cfm|загаловак=Forest Park South East Census Data — City of St. Louis|выдавецтва=stlouis-mo.gov|копія=https://web.archive.org/web/20220518142148/https://www.stlouis-mo.gov/government/departments/planning/research/census/data/neighborhoods/neighborhood.cfm|дата копіі=05.2022}}</ref>.
== Геаграфія ==
Паводле зьвестак [[Бюро перапісу насельніцтва ЗША]], Сэнт-Луіс мае агульную плошчу 170 км², зь якіх 160 км² займала сухазем’е, а 11 км² прыпадала на водную паверхню<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/geo/maps-data/data/docs/gazetteer/counties_list_29.txt|загаловак=2010 Census Gazetteer Files|выдавецтва=United States Census Bureau|дата публікацыі=08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20131021170230/http://www.census.gov/geo/maps-data/data/docs/gazetteer/counties_list_29.txt|дата копіі=10.2013}}</ref>. Горад пабудаваны на [[кліф]]ах і тэрасах, якія ўзвышаюцца па-над заходнімі берагамі ракі [[Місысыпі (рака)|Місысыпі]], крыху на поўдзень ад ейнага ўтоку ў раку Мізуры і беспасярэдне ля межы з [[Іліной|Іліноем]]. Усходнія межы гораду праходзяць па рацэ Місысыпі, а гэтая граніца таксама падзяляе паміж сабою штаты<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.stlouis-mo.gov/government/departments/comptroller/investor-relations/city-information/About-St-Louis.cfm|загаловак=About St Louis|выдавецтва=stlouis-mo.gov}}</ref>. Большая частка тэрыторыі месьціцца ва ўрадлівых прэрыях зь нізкімі пагоркамі і шырокімі, неглыбокімі далінамі. Як рака Місысыпі, гэтак і рака Мізуры прарэзваюць гэтыя вялізныя даліны.
[[Файл:Lafayette Square St-Louis.jpg|значак|Дамы ў Сэнт-Луісе зь сьнежным покрывам перад імі.]]
У 1973 годзе ў раёне Сэнт-Луісу адбылася значная паводка ракі Місысыпі. Не зважаючы на моцныя ападкі і раставаньне сьнегу, што пагоршылася перагружаным дрэнажным басэйнам і высокім узроўнем вады ў [[Мізуры (рака)|Мізуры]]. Паводка прывяла да прарываў дамбаў, затапленьня дамоў, прадпрыемстваў і паркаў, а таксама вымусіла мясцовыя ўлады пачаць эвакуацыю<ref>{{спасылка|спасылка=https://stlouiscountypolice.com/department-news/recollections-from-the-historian/|загаловак=Recollections from the Historian|выдавецтва=St. Louis County Police}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ebsco.com/research-starters/history/mississippi-river-flood-1973|загаловак=Mississippi River flood of 1973 — EBSCO Research Starters|выдавецтва=www.ebsco.com}}</ref>. Гарадзкія землі багатыя на [[вапняк]] і [[даляміт]] місысыпскай эпохі, а землі некаторых частак гораду маюць карставыя ўтварэньні. Гэта асабліва тычыцца раёну на поўдзень ад цэнтра места, дзе ёсьць шматлікія правальлі і пячоры. Большасьць пячораў у горадзе былі пазаваленыя, але ўздоўж берагу ракі некаторыя зь іх дасяжныя. У горадзе калісьці здабывалі вугаль, цагляную гліну і мілерытавую руду. Пераважная паверхневая парода, вядомая як вапняк Сэнт-Луісу, выкарыстоўваецца ў якасьці [[друз]]у для будаўніцтва.
=== Клімат ===
Гарадзкая зона Сэнт-Луісу мае вільготны субтрапічны клімат, але на поўдні места можа назірацца гарачы летні [[вільготны кантынэнтальны клімат]], дзякуючы эфэкту [[гарадзкі цеплавы востраў|гарадзкога цеплавога вострава]]. У горадзе сьпякотнае, вільготнае лета і прахалодная зіма. Ён схільны да ўзьдзеяньня як халоднага арктычнага паветра, гэтак і гарачага, вільготнага трапічнага паветра з [[Мэксыканская затока|Мэксыканскай затокі]]. Сярэдняя гадавая тэмпэратура, зафіксаваная ў найбліжэйшым міжнародным аэрапорце [[Сэнт-Луіс (аэрапорт)|Ламбэрт-Сэнт-Луіс]], складае {{ГЦэ|14,1}}. Тэмпэратура {{ГЦэ|38|сп}} і {{ГЦэ|-18|сп}} фіксуецца звычайна ў сярэднім 3 і 1 дзень у годзе адпаведна. Сярэдняя колькасьць ападкаў складае 1100 мм. Найвышэйшая зафіксаваная тэмпэратура ў Сэнт-Луісе была {{ГЦэ|46|сп}} 14 ліпеня 1954 году, а найніжэйшая тэмпэратура была зафіксаваная 5 студзеня 1884 году і роўная {{ГЦэ|-30|сп}}.
У Сэнт-Луісе навальніцы здараюцца ў сярэднім 48 дзён на год<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=43427&refer=&units=us|загаловак=Historical Weather for St. Louis, Missouri|копія=https://web.archive.org/web/20120916194311/http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=43427&refer=&units=us|дата копіі=09.2012}}</ref>. Асабліва ўвесну гэтыя штормы часта бываюць найбольш моцнымі, з шквальным ветрам, шчыльным градам і тарнада. З улікам, што Сэнт-Луіс месьціцца ў асяродку [[Алея тарнада|Алеі тарнада]], гэта адзін з тых мэгаполісаў ЗША, якія часьцей за ўсё пакутуюць ад віхраслупаў, і мае багатую гісторыю разбуральных тарнада. Моцныя паводкі, як то Вялікая паводка 1993 году, могуць адбывацца вясною і ўлетку. Раставаньне тоўстага сьнежнага покрыва вышэй па плыні на рэках Мізуры або Місысыпі можа спрыяць вясновым паводкам.
== Насельніцтва ==
[[Файл:Pruitt-Igoe-overview.jpg|значак|зьлева|Буйны жылы раён Пруіт-Айго быў пабудаваны ў 1954 годзе, але зь цягам часу стаў цэнтрам канцэнтрацыі беднасьці, злачыннасьці і сэгрэгацыі. У выніку ён быў зьнесены ў 1972 годзе.]]
Сэнт-Луіс павольна разьвіваўся да [[Грамадзянская вайна ў ЗША|грамадзянскай вайны]], калі індустрыялізацыя і іміграцыя выклікалі дэмаграфічны бум. Сярод імігрантаў сярэдзіны XIX стагодзьдзя пераважалі [[ірляндцы]] і [[немцы]], а пазьней паболела імігрантаў з Паўднёвай і Ўсходняй Эўропы. Да канца XIX стагодзьдзя ў Сэнт-Луісе сяліліся [[італьянцы]], [[сэрбы]], [[лібанцы]], [[сырыйцы]] і [[грэкі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.stlouis-mo.gov/visit-play/stlouis-history.cfm|загаловак=A Brief History of St. Louis|копія=https://web.archive.org/web/20230726081313/https://www.stlouis-mo.gov/visit-play/stlouis-history.cfm|дата копіі=07.2023}}</ref>. У пачатку XX стагодзьдзя з Поўдня пачалі прыбываць як мурыны, гэтак і белыя мігранты. Шмат людзей прыехала ў Сэнт-Луіс зь [[Місысыпі (штат)|Місысыпі]] і [[Арканзас]]у.
Пасьля гадоў іміграцыі і пашырэньня горад колькасьць насельніцтва дасягнула свайго піку ў 1950 годзе. У тым годзе Бюро перапісу насельніцтва паведаміла, што насельніцтва Сэнт-Луісу складала 82% белых і 17,9% афраамэрыканцаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0076/twps0076.html|загаловак=Race and Hispanic Origin for Selected Cities and Other Places: Earliest Census to 1990|выдавецтва=U.S. Census Bureau|копія=https://web.archive.org/web/20120812191959/http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0076/twps0076.html|дата копіі=08.2012}}</ref>. Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] места пачало губляць насельніцтва, якое пераязджала ў прадмесьці, спачатку праз павелічэньне попыту на новае жыльлё, незадаволенасьці працы гарадзкімі службамі, лёгкасьці перамяшчэньня аўтамагістралямі, а пазьней праз адток белага насельніцтва з гораду<ref>{{спасылка|аўтар=Gibson, Campbell|спасылка=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027.html|загаловак=Population of the 100 largest cities and other urban places in the United States: 1790 to 1990|выдавецтва=U.S. Census Bureau|дата публікацыі=06.1998|копія=https://web.archive.org/web/20070314031958/http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027.html|дата копіі=03.2007}}</ref>. Скарачэньне колькасьці насельніцтва Сэнт-Луісу прывяло да значнага павелічэньня колькасьці закінутых жылых адзінак і пустэчаў ва ўсім горадзе. Паводле зьвестак перапісу 2020 году, места страціла ажно 64,8% свайго насельніцтва з моманту перапісу насельніцтва 1950 году. Пры гэтым, за гэты час насельніцтва аглямэрацыі Сэнт-Луісу штогод толькі павялічвалася.
Мурыны перадусім сканцэнтраваныя ў паўночнай частцы гораду. Раён на поўнач ад бульвара Дэлмар на 94,0% складаецца з нэграў, у параўнаньні з 35,0% у цэнтральнай частцы места і 26,0% у паўднёвай частцы<ref>{{спасылка|спасылка=http://dynamic.stlouis-mo.gov/census/corridor.cfm|загаловак=Census|выдавецтва=Dynamic.stlouis-mo.gov|копія=https://web.archive.org/web/20170724040727/http://dynamic.stlouis-mo.gov/census/corridor.cfm|дата копіі=07.2017}}</ref>. Сярод людзей азіяцкага паходжаньня найбуйнейшай этнічнай групай уважаюцца [[віетнамцы]] (0,9%), за імі рушаць [[кітайцы]] (0,6%) і [[індыйцы]] (0,5%). Віетнамская супольнасьць сканцэнтраваная ў раёне Дачтаўн на поўдні Сэнт-Луісу, а кітайцы жывуць пераважна ў цэнтральным Ўэст-Эндзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov|загаловак=U.S. Census website|выдавецтва=United States Census|копія=https://web.archive.org/web/19961227012639/https://www.census.gov/|дата копіі=12.1996}}</ref>. Людзі мэксыканскага паходжаньня ёсьць найбуйнейшай лацінаамэрыканскай групай і складаюць 2,2% насельніцтва места. Найбольшая іхняя канцэнтрацыя фіксуецца ў раёнах Дачтаўн, Бэнтан-Парк-Ўэст і Грэвуа-Парк<ref>{{спасылка|спасылка=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_SF1_QTP3&prodType=table|загаловак=Race and Hispanic or Latino Origin: 2010|выдавецтва=United States Census}}</ref>. Супольнасьць сэнт-луісцаў італьянскага паходжаньня сканцэнтраваная ў раёне Гіл. У 2010 годзе паказьнікі анлайн-ахвяраваньняў і валантэрства на душу насельніцтва ў Сэнт-Луісе былі аднымі з найвышэйшых сярод усіх буйных гарадоў ЗША<ref>{{спасылка|аўтар=Druart, T.|спасылка=http://www.convio.com/convio/news/releases/convio-ranks-generous-cities-2009.html|загаловак=Convio ranks most generous online cities|выдавецтва=convio|дата публікацыі=02.2010|копія=https://web.archive.org/web/20110927015722/http://www.convio.com/convio/news/releases/convio-ranks-generous-cities-2009.html|дата копіі=09.2011}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://stlouis-mo.gov/ Афіцыйны сайт].
[[Катэгорыя:Гарады ЗША]]
[[Катэгорыя:Гарады Мізуры]]
7k0qq2khxkwzev3oxdadyiv2zaey9sd
Андрэй Бембель
0
112289
2663938
2341517
2026-04-03T19:25:51Z
Jarash
794
дапаўненьне
2663938
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак
|дата нараджэньня ={{Дата ў старым стылі|17 кастрычніка|1905|30 кастрычніка}}
| Грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]
| Плынь = скульптура
}}
{{Цёзкі}}
'''Андрэ́й Ану́фрыевіч Бе́мбель''' ({{Дата ў старым стылі|17 кастрычніка|1905|30 кастрычніка}}, Вяліж — 13 кастрычніка 1986) — беларускі скульптар, пэдагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1939), [[Народны мастак Беларусі]] (1955)<ref>{{Літаратура/БелЭн|3к|94-95|Бембель Андрэй Ануфрыевіч|Шаранговіч Н. В.}}</ref>, прафэсар (1955).
== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў г. Вяліжы (цяпер у складзе Смаленскай вобласьці Расеі), дзе атрымаў пачатковую адукацыю ў мужчынскай гімназіі. У 1919—1922 гадох навучаўся ў Вяліскай мастацкай школе. У 1924—1927 гг. навучаўся ў Віцебскай мастацкай вучэльні у [[Міхаіл Керзін|М. А. Керзіна]]<ref>Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. Гал. рэд. П. У. Броўка. Т. 2. — Галоўная рэдакцыя Беларускай Савецкай Энцыклапедыі. Мн. 1970. С. 289.</ref>. У 1931 годзе скончыў Ленінградзкую акадэмію мастацтваў (Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны акадэмічны інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна). Вучыўся ў М. Мізнера, У.Лішава, В.Сіманава, Р. Р. Баха. Удзельнік выстаў ад 1932 году. Аўтар барэльефаў «Барыкады 1848 г. у Парыжы», «Сялянскае паўстаньне ў акупаванай панскай Польшчай Заходняй Беларусі», «Першы пяцігадовы плян Беларускай ССР у дзеяньні» для [[Дом ураду (Менск)|Дому ураду]] ў Менску (1932—1934, сумесна з У.Рытарам). У 1939 годзе выканаў гіпсавы барэльеф «Беларусь — фарпост СССР» і мурмуравы барэльеф «Узьяднаньне з Заходняй Беларусьсю» для павільёну БССР на Усесаюзнай сельска-гаспадарчай выставы ў Маскве. Пасьля вайны выканаў барэльефы «Няхай ніколі не будзе ўзняты меч» (гіпс тон, 1961) і «У. І. Ленін» (гіпс тон, 1962) для залы дому ўраду БССР.
Адзін з аўтараў мэмарыяльнага комплексу Берасьцейскай крэпасьці.
Працы Бембеля выстаўляліся ў Румыніі (1959). Выстава ягоных твораў прайшла ў Менску (1955). Выкладаў у Менскай мастацкай вучэльні (1948—1950), Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (ад 1953, прафэсар — ад 1962). У 1952 годзе ўступіў у КПСС.
== Творы ==
* Гарэльеф «9 траўня 1945 г.» (бронза, 1954) для абеліска-манумэнта (усталяваны ў Менску)<ref>Художники народов СССР. Библиографический словарь. Т.1. ААВИК — Бойко. М.: «Искусство», 1970. — с.361.</ref>
* Фігура «[[Дзьмітры Мендзялееў|Дзьмітрыю Мендзялееву]]» (бронза, 1954) для [[Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|МДУ]].
=== Помнікі ===
* [[Уладзімер Ленін|Уладзімеру Леніну]] у [[Полацак|Полацку]] (гіпс, 1936, не захаваўся),
* героям [[Валгаград]]а (праект, гіпс, 1944),
* Герою Савецкага Саюза партызану Дзьмітрыю Цімафеевічу Гуляеву у [[Старобін]]е (цэмент, 1960),
* Помнік Уладзімеру Леніну ў [[Салігорск]]у<ref>{{Спасылка|url=https://realt.onliner.by/2016/06/16/soligorsk-8|загаловак=Солигорск: как создавался город, заработавший стране миллиарды долларов|мова=ru|дата публікацыі=16 чэрвеня 2016|выдавец=Onlíner}}</ref> (1979).
=== Партрэты ===
* Героя Савецкага саюза [[Мікалай Гастэла|Мікалая Гастэлы]] (бронза, 1943, [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь]]; паўтор 1951 — у Румынскай нацыянальнай галерэі, Бухарэст).
* Аляксандра Матросава (гіпс, 1949, Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь).
* Народнага Артыста СССР [[Павал Маўчанаў|Паўла Маўчанава]] (гіпс, 1954, тамсама).
* Заслужанага настаўніка БССР І. Пісарчына (гіпс, 1961).
=== Кампазыцыя ===
* «За Савецкую Радзіму» (гіпс, 1946, Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь)
== Сям’я ==
Ягоны сын — [[Алег Бембель]] — вядомы савецкі [[антыкамунізм|антыкамуністычны]] [[дысыдэнт]] і пісьменьнік.
== Крыніцы ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар=Крэпак, Б. А.|загаловак=Андрэй Бембель|месца=Мінск|выдавецтва=Беларусь|год=1988}}
* Петэрсон, Эльмарт Адэльбертавіч. Андрэй Бембель. — Мінск : Беларусь, 1980. — 48 с : іл.
* Орлова, Марина Александровна. Андрей Онуфриевич Бембель [Изоматериал]. — Москва : Сов. художник, 1958. — 66 с.
{{Накід:Чалавек}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бембель, Андрэй}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1905 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 30 кастрычніка]]
[[Катэгорыя:Беларускія скульптары]]
[[Катэгорыя:Народныя мастакі Беларусі]]
5aoyfdtb2lsrpd5q24hm2bebqr689g3
Нота Казлоўскі
0
116227
2663983
2082001
2026-04-04T10:14:38Z
Ілля Касакоў
20387
2663983
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак}}
{{Цёзкі|Казлоўскі}}
[[Файл:Nota Koslowsky — Нота Казлоўскі. Kobryn fair.Jpg|міні|«Кобрынскі кірмаш». Карціна Ноты Казлоўскага з прыватнай калекцыі]]
[[Файл:31-41 Union Square West.jpg|thumb|41 Union Square (крайні справа) — дом у [[Нью-Ёрк]]у, дзе жыў Нота Казлоўскі]]
'''На́тан (Но́та) Казло́ўскі''', '''''Касло́ўскі''''' ({{Мова-en|Nota Koslowsky}}; 20 красавіка 1906<ref name="aja">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://americanjewisharchives.org/general/biography/k.pdf| загаловак = K| фармат = | назва праекту = | выдавец = The Jacob Rader Marcus Center of the American Jewish Archives| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, [[Поразаў]], [[Расейская імпэрыя]] — 25 сакавіка 1972<ref>{{Спасылка|аўтар = figtree3.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |cуаўтары = |дата публікацыі = 5 жніўня 2009|url = http://forums.ebay.com/db2/topic/Antiques/Art-Appreciation-Revisited/520128948?start=840|загаловак = Re: Art Appreciation .............. Revisited (782 of 1,634)|фармат = |назва праекту = eBay Discussion Boards|выдавец = [[eBay]]|дата = 16 лютага 2012|мова = en|камэнтар = }}</ref>, [[Іліной]], [[ЗША]]<ref name="a2"></ref>) — амэрыканскі мастак, дызайнэр, гравёр, ілюстратар жыдоўскага паходжаньня.
== Жыцьцяпіс ==
In 1927 Koslowsky married the Yiddish Poet Eda Glasser. That year he also illustrated the textbook «My Aleph — Beit» written by Yohoshua Kaminsky.
Скончыў настаўніцкую сэмінарыю і [[Акадэмія мастацтваў у Варшаве|Акадэмію мастацтваў]] у [[Варшава|Варшаве]]<ref>{{Спасылка | аўтар = Teddy Kaufman.| прозьвішча = Kaufman| імя = Teddy| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = студзень 2008| url = http://www.bach-cantatas.com/Memo/Memo-2599.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = Bach in Arts — Hommage a Bach| фармат = | назва праекту = Bach Cantatas Website| выдавец = | дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Працаваў настаўнікам мастацтва ў жыдоўскай гімназіі ў [[Беласток]]у.
<ref name="a2" />
У 1926 року разам з маці і сям’ёй зьехаў у [[ЗША]]<ref name="aja" />. Яшчэ раней туды выехаў бацька. Бацька насіў у эміграцыі імя Ephraim-Louis, маці звалі Годл-Лея Вішнецкая (нар. 1876 ці 1877), брат Ісар (нар. 1899), сёстры Эстар-Рыўка Шнайдэрман (нар. 1908), Мілдрэд Ратштэйн (нар. 1909), Хая-Хана Вайс (нар. 1911), Сільвія Карп (нар. 1912)<ref name="a2" />.
Большую частку жыцьця пражыў у [[Нью-Ёрк]]у па адрасе 41 Union Square, New York 3, N.Y. Быў адным з заснавальнікаў мэмарыяльнага фонду «Krinker Memorial Fund»<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.jewishgen.org/yizkor/krynki/kry340.html| загаловак = Krynki, Poland (Pages 340—341)| фармат = | назва праекту = | выдавец = JewishGen| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, створанага ў памяць мучанікаў у [[Крынкі (горад)|Крынках]].
Быў жанаты з паэткай Ідай Гласэр ({{Мова-en|Eda Glasser|скарочана}})<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://familytreemaker.genealogy.com/users/c/o/h/Michael-L-Cohen/COL7-0060.html| загаловак = Maya family from Silivri, Turkey: Over 6000 descendants and relatives. Page 60 of 122| фармат = | назва праекту = | выдавец = Family tree maker| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, зь якой мелі сына Леона ({{†}} 2003), жонка памерла. У 1959 другі раз ажаніўся з Рахельлю Зэліковіц (Рут Сэйкаф, {{Мова-en|Ruth Seikoff|скарочана}}), якую ведаў яшчэ з Крынак<ref>{{Спасылка | аўтар = Joanna Tomalska.| прозьвішча = Tomalska| імя = Joanna| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.academia.edu/5485562/%C5%9ALADY_PAMI%C4%98CI| копія = | дата копіі = | загаловак = Ślady pamięci| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = pl| камэнтар = }}</ref>. Зь ёй ня мелі нашчадкаў<ref>{{Спасылка | аўтар = Jim Yarin| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = March 11, 2011| url = http://efronfamilyhistory.com/Index_and_Charts.pdf| загаловак = Efron Family History: Index and Descendents Charts| фармат = [[pdf]]| назва праекту = | выдавец = Efron Family History| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>.
== Творчасьць ==
Вядомы сваімі карцінамі людзей і мясьцінаў сучаснага Ізраілю. Уваходзіў у [[Рокпарцкая мастацкая асацыяцыя|Рокпарцкую мастацкую асацыяцыю]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://thepersonalnavigator.blogspot.com/2011/04/life-in-ballistic-missile-submarine.html| загаловак = Rockport Art Association| фармат = | назва праекту = | выдавец = The Personal Navigator| дата = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref> і Амэрыканскую прафэсійную лігу мастакоў<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.askart.com/artist_keywords/artist/10030534/artist.aspx| копія = | дата копіі = | загаловак = Nota Koslowsky| фармат = | назва праекту = | выдавец = askART| дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Акрамя Нью-Ёрку і [[Рокпарт (Масачусэтс)|Рокпарту]], у 50-х роках маляваў таксама ў [[Ізраіль|Ізраілі]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.auctionflex.com/showlot.ap?co=6247&weiid=2726250&lang=En| загаловак = Lot # 165c information| фармат = | назва праекту = | выдавец = Auction Flex| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref> (першы раз наведаў Ізраіль у 1951)<ref name="a2" />. Нота Казлоўскі згадваецца ў грунтоўнай працы Пітэра Гастынгса Фолка «Who Was Who in American Art, 1564—1975»<ref>[http://www.askart.com/AskART/artists/search/Search_Grid.aspx?searchtype=BOOKS&artist=10030534 BOOK REFERENCES for Nota Koslowsky]</ref>.
Ілюстраваў кнігі і дзіцячыя часопісы на [[ідыш]]ы: творы [[Шолам-Алейхэм]]а, Рыўкі Галінай, Навума Ханіна, Шаі Камінскага і інш.
Творы мастака захоўваюцца ў музэйных зборах ў Ізраілі, ЗША, Гішпаніі і Францыі.
== Крыніцы і заўвагі ==
{{Зноскі}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.bach-cantatas.com/Memo/Memo-2599.htm Bach in Arts — Hommage a Bach]{{ref-en}}
* [http://www.askart.com/AskART/artists/search/ArtistKeywords.aspx?searchtype=KEYWORDS&artist=10030534 Quick facts and keywords for Nota Koslowsky]{{ref-en}}
* [http://www.google.com.bo/search?hl=en&tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Nota+Koslowsky%22 Пошук кніг з ілюстрацыямі Ноты Казлоўскага]
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Каслоўскі, Нота}}
[[Катэгорыя:Мастакі і мастачкі ЗША]]
[[Катэгорыя:Ізраільскія мастакі і мастачкі]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1906 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 20 красавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Поразаве]]
s0zxqxf4bx8majw0fffr2gn7e3km28g
2663984
2663983
2026-04-04T10:15:04Z
Ілля Касакоў
20387
2663984
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак}}
{{Цёзкі|Казлоўскі}}
[[Файл:Nota Koslowsky — Нота Казлоўскі. Kobryn fair.Jpg|міні|«Кобрынскі кірмаш». Карціна Ноты Казлоўскага з прыватнай калекцыі]]
[[Файл:31-41 Union Square West.jpg|thumb|41 Union Square (крайні справа) — дом у [[Нью-Ёрк]]у, дзе жыў Нота Казлоўскі]]
'''На́тан (Но́та) Казло́ўскі''', '''''Касло́ўскі''''' ({{Мова-en|Nota Koslowsky}}; 20 красавіка 1906<ref name="aja">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://americanjewisharchives.org/general/biography/k.pdf| загаловак = K| фармат = | назва праекту = | выдавец = The Jacob Rader Marcus Center of the American Jewish Archives| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, [[Поразаў]], [[Расейская імпэрыя]] — 25 сакавіка 1972<ref>{{Спасылка|аўтар = figtree3.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |cуаўтары = |дата публікацыі = 5 жніўня 2009|url = http://forums.ebay.com/db2/topic/Antiques/Art-Appreciation-Revisited/520128948?start=840|загаловак = Re: Art Appreciation .............. Revisited (782 of 1,634)|фармат = |назва праекту = eBay Discussion Boards|выдавец = [[eBay]]|дата = 16 лютага 2012|мова = en|камэнтар = }}</ref>, [[Іліной]], [[ЗША]]<ref name="a2"></ref>) — амэрыканскі мастак, дызайнэр, гравёр, ілюстратар жыдоўскага паходжаньня.
== Жыцьцяпіс ==
Скончыў настаўніцкую сэмінарыю і [[Акадэмія мастацтваў у Варшаве|Акадэмію мастацтваў]] у [[Варшава|Варшаве]]<ref>{{Спасылка | аўтар = Teddy Kaufman.| прозьвішча = Kaufman| імя = Teddy| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = студзень 2008| url = http://www.bach-cantatas.com/Memo/Memo-2599.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = Bach in Arts — Hommage a Bach| фармат = | назва праекту = Bach Cantatas Website| выдавец = | дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Працаваў настаўнікам мастацтва ў жыдоўскай гімназіі ў [[Беласток]]у.
<ref name="a2" />
У 1926 року разам з маці і сям’ёй зьехаў у [[ЗША]]<ref name="aja" />. Яшчэ раней туды выехаў бацька. Бацька насіў у эміграцыі імя Ephraim-Louis, маці звалі Годл-Лея Вішнецкая (нар. 1876 ці 1877), брат Ісар (нар. 1899), сёстры Эстар-Рыўка Шнайдэрман (нар. 1908), Мілдрэд Ратштэйн (нар. 1909), Хая-Хана Вайс (нар. 1911), Сільвія Карп (нар. 1912)<ref name="a2" />.
Большую частку жыцьця пражыў у [[Нью-Ёрк]]у па адрасе 41 Union Square, New York 3, N.Y. Быў адным з заснавальнікаў мэмарыяльнага фонду «Krinker Memorial Fund»<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.jewishgen.org/yizkor/krynki/kry340.html| загаловак = Krynki, Poland (Pages 340—341)| фармат = | назва праекту = | выдавец = JewishGen| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, створанага ў памяць мучанікаў у [[Крынкі (горад)|Крынках]].
Быў жанаты з паэткай Ідай Гласэр ({{Мова-en|Eda Glasser|скарочана}})<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://familytreemaker.genealogy.com/users/c/o/h/Michael-L-Cohen/COL7-0060.html| загаловак = Maya family from Silivri, Turkey: Over 6000 descendants and relatives. Page 60 of 122| фармат = | назва праекту = | выдавец = Family tree maker| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, зь якой мелі сына Леона ({{†}} 2003), жонка памерла. У 1959 другі раз ажаніўся з Рахельлю Зэліковіц (Рут Сэйкаф, {{Мова-en|Ruth Seikoff|скарочана}}), якую ведаў яшчэ з Крынак<ref>{{Спасылка | аўтар = Joanna Tomalska.| прозьвішча = Tomalska| імя = Joanna| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.academia.edu/5485562/%C5%9ALADY_PAMI%C4%98CI| копія = | дата копіі = | загаловак = Ślady pamięci| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = pl| камэнтар = }}</ref>. Зь ёй ня мелі нашчадкаў<ref>{{Спасылка | аўтар = Jim Yarin| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = March 11, 2011| url = http://efronfamilyhistory.com/Index_and_Charts.pdf| загаловак = Efron Family History: Index and Descendents Charts| фармат = [[pdf]]| назва праекту = | выдавец = Efron Family History| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>.
== Творчасьць ==
Вядомы сваімі карцінамі людзей і мясьцінаў сучаснага Ізраілю. Уваходзіў у [[Рокпарцкая мастацкая асацыяцыя|Рокпарцкую мастацкую асацыяцыю]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://thepersonalnavigator.blogspot.com/2011/04/life-in-ballistic-missile-submarine.html| загаловак = Rockport Art Association| фармат = | назва праекту = | выдавец = The Personal Navigator| дата = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref> і Амэрыканскую прафэсійную лігу мастакоў<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.askart.com/artist_keywords/artist/10030534/artist.aspx| копія = | дата копіі = | загаловак = Nota Koslowsky| фармат = | назва праекту = | выдавец = askART| дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Акрамя Нью-Ёрку і [[Рокпарт (Масачусэтс)|Рокпарту]], у 50-х роках маляваў таксама ў [[Ізраіль|Ізраілі]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.auctionflex.com/showlot.ap?co=6247&weiid=2726250&lang=En| загаловак = Lot # 165c information| фармат = | назва праекту = | выдавец = Auction Flex| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref> (першы раз наведаў Ізраіль у 1951)<ref name="a2" />. Нота Казлоўскі згадваецца ў грунтоўнай працы Пітэра Гастынгса Фолка «Who Was Who in American Art, 1564—1975»<ref>[http://www.askart.com/AskART/artists/search/Search_Grid.aspx?searchtype=BOOKS&artist=10030534 BOOK REFERENCES for Nota Koslowsky]</ref>.
Ілюстраваў кнігі і дзіцячыя часопісы на [[ідыш]]ы: творы [[Шолам-Алейхэм]]а, Рыўкі Галінай, Навума Ханіна, Шаі Камінскага і інш.
Творы мастака захоўваюцца ў музэйных зборах ў Ізраілі, ЗША, Гішпаніі і Францыі.
== Крыніцы і заўвагі ==
{{Зноскі}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.bach-cantatas.com/Memo/Memo-2599.htm Bach in Arts — Hommage a Bach]{{ref-en}}
* [http://www.askart.com/AskART/artists/search/ArtistKeywords.aspx?searchtype=KEYWORDS&artist=10030534 Quick facts and keywords for Nota Koslowsky]{{ref-en}}
* [http://www.google.com.bo/search?hl=en&tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Nota+Koslowsky%22 Пошук кніг з ілюстрацыямі Ноты Казлоўскага]
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Каслоўскі, Нота}}
[[Катэгорыя:Мастакі і мастачкі ЗША]]
[[Катэгорыя:Ізраільскія мастакі і мастачкі]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1906 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 20 красавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Поразаве]]
9i39qsn3nc0c2ht3agh0ne02lg5zcpw
2663985
2663984
2026-04-04T10:16:30Z
Ілля Касакоў
20387
2663985
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак}}
{{Цёзкі|Казлоўскі}}
[[Файл:Nota Koslowsky — Нота Казлоўскі. Kobryn fair.Jpg|міні|«Кобрынскі кірмаш». Карціна Ноты Казлоўскага з прыватнай калекцыі]]
[[Файл:31-41 Union Square West.jpg|thumb|41 Union Square (крайні справа) — дом у [[Нью-Ёрк]]у, дзе жыў Нота Казлоўскі]]
'''На́тан (Но́та) Казло́ўскі''', '''''Касло́ўскі''''' ({{Мова-en|Nota Koslowsky}}; 20 красавіка 1906<ref name="aja">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://americanjewisharchives.org/general/biography/k.pdf| загаловак = K| фармат = | назва праекту = | выдавец = The Jacob Rader Marcus Center of the American Jewish Archives| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, [[Поразаў]], [[Расейская імпэрыя]] — 25 сакавіка 1972<ref>{{Спасылка|аўтар = figtree3.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |cуаўтары = |дата публікацыі = 5 жніўня 2009|url = http://forums.ebay.com/db2/topic/Antiques/Art-Appreciation-Revisited/520128948?start=840|загаловак = Re: Art Appreciation .............. Revisited (782 of 1,634)|фармат = |назва праекту = eBay Discussion Boards|выдавец = [[eBay]]|дата = 16 лютага 2012|мова = en|камэнтар = }}</ref>, [[Іліной]], [[ЗША]]<ref name="a2">[https://web.archive.org/web/20260404091946/https://www.infocenters.co.il/gfh/notebook_ext.asp?book=125424&lang=eng&site=gfh Nota Koslovsky, Eternal Light]</ref>) — амэрыканскі мастак, дызайнэр, гравёр, ілюстратар жыдоўскага паходжаньня.
== Жыцьцяпіс ==
Скончыў настаўніцкую сэмінарыю і [[Акадэмія мастацтваў у Варшаве|Акадэмію мастацтваў]] у [[Варшава|Варшаве]]<ref>{{Спасылка | аўтар = Teddy Kaufman.| прозьвішча = Kaufman| імя = Teddy| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = студзень 2008| url = http://www.bach-cantatas.com/Memo/Memo-2599.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = Bach in Arts — Hommage a Bach| фармат = | назва праекту = Bach Cantatas Website| выдавец = | дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Працаваў настаўнікам мастацтва ў жыдоўскай гімназіі ў [[Беласток]]у.
<ref name="a2" />
У 1926 року разам з маці і сям’ёй зьехаў у [[ЗША]]<ref name="aja" />. Яшчэ раней туды выехаў бацька. Бацька насіў у эміграцыі імя Ephraim-Louis, маці звалі Годл-Лея Вішнецкая (нар. 1876 ці 1877), брат Ісар (нар. 1899), сёстры Эстар-Рыўка Шнайдэрман (нар. 1908), Мілдрэд Ратштэйн (нар. 1909), Хая-Хана Вайс (нар. 1911), Сільвія Карп (нар. 1912)<ref name="a2" />.
Большую частку жыцьця пражыў у [[Нью-Ёрк]]у па адрасе 41 Union Square, New York 3, N.Y. Быў адным з заснавальнікаў мэмарыяльнага фонду «Krinker Memorial Fund»<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.jewishgen.org/yizkor/krynki/kry340.html| загаловак = Krynki, Poland (Pages 340—341)| фармат = | назва праекту = | выдавец = JewishGen| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, створанага ў памяць мучанікаў у [[Крынкі (горад)|Крынках]].
Быў жанаты з паэткай Ідай Гласэр ({{Мова-en|Eda Glasser|скарочана}})<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://familytreemaker.genealogy.com/users/c/o/h/Michael-L-Cohen/COL7-0060.html| загаловак = Maya family from Silivri, Turkey: Over 6000 descendants and relatives. Page 60 of 122| фармат = | назва праекту = | выдавец = Family tree maker| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, зь якой мелі сына Леона ({{†}} 2003), жонка памерла. У 1959 другі раз ажаніўся з Рахельлю Зэліковіц (Рут Сэйкаф, {{Мова-en|Ruth Seikoff|скарочана}}), якую ведаў яшчэ з Крынак<ref>{{Спасылка | аўтар = Joanna Tomalska.| прозьвішча = Tomalska| імя = Joanna| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.academia.edu/5485562/%C5%9ALADY_PAMI%C4%98CI| копія = | дата копіі = | загаловак = Ślady pamięci| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = pl| камэнтар = }}</ref>. Зь ёй ня мелі нашчадкаў<ref>{{Спасылка | аўтар = Jim Yarin| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = March 11, 2011| url = http://efronfamilyhistory.com/Index_and_Charts.pdf| загаловак = Efron Family History: Index and Descendents Charts| фармат = [[pdf]]| назва праекту = | выдавец = Efron Family History| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref>.
== Творчасьць ==
Вядомы сваімі карцінамі людзей і мясьцінаў сучаснага Ізраілю. Уваходзіў у [[Рокпарцкая мастацкая асацыяцыя|Рокпарцкую мастацкую асацыяцыю]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://thepersonalnavigator.blogspot.com/2011/04/life-in-ballistic-missile-submarine.html| загаловак = Rockport Art Association| фармат = | назва праекту = | выдавец = The Personal Navigator| дата = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref> і Амэрыканскую прафэсійную лігу мастакоў<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.askart.com/artist_keywords/artist/10030534/artist.aspx| копія = | дата копіі = | загаловак = Nota Koslowsky| фармат = | назва праекту = | выдавец = askART| дата доступу = 8 жніўня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Акрамя Нью-Ёрку і [[Рокпарт (Масачусэтс)|Рокпарту]], у 50-х роках маляваў таксама ў [[Ізраіль|Ізраілі]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.auctionflex.com/showlot.ap?co=6247&weiid=2726250&lang=En| загаловак = Lot # 165c information| фармат = | назва праекту = | выдавец = Auction Flex| дата = 22 кастрычніка 2011 | мова = en| камэнтар = }}</ref> (першы раз наведаў Ізраіль у 1951)<ref name="a2" />. Нота Казлоўскі згадваецца ў грунтоўнай працы Пітэра Гастынгса Фолка «Who Was Who in American Art, 1564—1975»<ref>[http://www.askart.com/AskART/artists/search/Search_Grid.aspx?searchtype=BOOKS&artist=10030534 BOOK REFERENCES for Nota Koslowsky]</ref>.
Ілюстраваў кнігі і дзіцячыя часопісы на [[ідыш]]ы: творы [[Шолам-Алейхэм]]а, Рыўкі Галінай, Навума Ханіна, Шаі Камінскага і інш.
Творы мастака захоўваюцца ў музэйных зборах ў Ізраілі, ЗША, Гішпаніі і Францыі.
== Крыніцы і заўвагі ==
{{Зноскі}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.bach-cantatas.com/Memo/Memo-2599.htm Bach in Arts — Hommage a Bach]{{ref-en}}
* [http://www.askart.com/AskART/artists/search/ArtistKeywords.aspx?searchtype=KEYWORDS&artist=10030534 Quick facts and keywords for Nota Koslowsky]{{ref-en}}
* [http://www.google.com.bo/search?hl=en&tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Nota+Koslowsky%22 Пошук кніг з ілюстрацыямі Ноты Казлоўскага]
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Каслоўскі, Нота}}
[[Катэгорыя:Мастакі і мастачкі ЗША]]
[[Катэгорыя:Ізраільскія мастакі і мастачкі]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1906 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 20 красавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Поразаве]]
bshlkeu3mql5rs1kl0cysz71jzc77si
Алесь Суша
0
117683
2663978
2630385
2026-04-04T08:46:12Z
~2026-20822-12
96661
Дапоўнена рэальная інфармацыя пра месца працы пасьля 2022 году. Скарэктаваны недакладнасці пра месца працы. Прыбраны няверныя звесткі пра ўдзел у рэпрэсіях (сам А.Суша зьяўляецца ахвярай рэпрэсіяў: звольнены з Нацыянальнай і Акадэмічнай бібліятэк па палітычных матывах, абмежаваны ў працаўладкаваньні, жонка арыштаваная па палітычнай справе і асуджаная да калёніі на тры гады).
2663978
wikitext
text/x-wiki
{{Навуковец
|Імя = Алесь Суша
|Арыгінал імя = Аляксандар Аляксандравіч Суша
|Фота = Алесь Сушаў Музеі кнігі.jpg
|Шырыня =
|Подпіс = У Музэі кнігі [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]] (2014)
|Месца нараджэньня = [[Менск]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]]
|Навуковая сфэра = [[культуралёгія]]
|Месца працы = [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]
|Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў]] (2005)
|Навуковы кіраўнік =
|Знакамітыя вучні =
|Вядомы як = Узнаўляльнік кніжных помнікаў у [[факсыміле]]
|Узнагароды і прэміі =
|Сайт =
}}
'''Алесь Суша''' (1982; Менск, цяпер Беларусь) — беларускі культуроляг, кнігазнавец. Кандыдат культуралёгіі. Ініцыятар шматлікіх праектаў па факсымільным узнаўленьні кніжных помнікаў Беларусі. Старшыня [[Міжнародная асацыяцыя беларусістаў|Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў]]<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=150409 Новым старшынёй Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў выбраны Алесь Суша]</ref>.
== Біяграфія ==
Атрымаў адукацыю ў Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце культуры і мастацтваў (спэцыяльнасьць «культуралёгія») і Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы [[БДУ]] (спэцыяльнасьць «[[культуралёгія]]»). У 2009 г. абараніў дысэртацыю на ступень кандыдата культуралёгіі.
З 2005 г. працуе ў [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]]. Спачатку — у аддзеле рукапісаў, рэдкай кнігі і старадрукаў, у 2009—2012 гг. — вучоны сакратар. З 2012 г. — намесьнік дырэктара па навуковай рабоце і выдавецкай дзейнасьці, з 2020 г. — намесьнік генэральнага дырэктара.
Выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў|Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце культуры і мастацтваў]] і іншых ВНУ. Кіруе працай асьпірантаў. Аўтар каля 450 публікацыяў, у тым ліку 15 манаграфіяў.
== Дзейнасьць ==
Займаецца навуковым дасьледаваньнем гісторыі культуры Беларусі, гісторыі хрысьціянства ў Беларусі, фармаваньня і выкарыстаньня культурнай спадчыны [[Уніяцтва|ўніяцкай царквы]], кніжнай культуры Беларусі. Прымаў непасрэдны ўдзел у распрацоўцы прынцыпаў алічбоўкі каштоўных дакумэнтаў. Стваральнік рэестра помнікаў кніжнай культуры Беларусі, якія знаходзяцца за межамі нашай краіны і могуць быць вернуты шляхам куплі ці факсымільнага ўзнаўленьня.
Аўтар больш як 450 навуковых прац. Складальнік навуковага зборніку «Здабыткі: дакументальныя помнікі на Беларусі». Непасрэдны ўдзельнік працы па фіксымільным узнаўленьні найбольш каштоўных помнікаў кніжнай культуры Беларусі.
З 2015 году старшыня [[Міжнародная асацыяцыя беларусістаў|Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў]], створанай [[Адам Мальдзіс|Адамам Мальдзісам]]. Сябра Камісіі пры [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь|Савеце Міністраў]] Рэспублікі Беларусь па выяўленьні, вяртаньні, сумесным выкарыстаньні і ўвядзеньні ў навуковы і культурны ўжытак нацыянальных культурных каштоўнасьцей, якія апынуліся за межамі Беларусі. Сябра Савета [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры]] па правядзеньні экспэртызы навукова-дасьледчых, вопытна-канструктарскіх і вопытна-тэхналягічных работ.
== Дзейнасьць пасьля 2020 году ==
Пасьля 2020 году навуковая ды праектная дзейнасьць Нацыянальнае бібліятэкі Беларусі была моцна абмежаваная і мінімізаваная. У пачатку сакавіка 2022 году Алесь Суша сышоў з працы ў бібліятэцы. У красавіку 2022 году ён уладкаваўся на працу ў [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа|Цэнтральную навуковую бібліятэку]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|НАН Беларусі]] на пасаду намесьніка дырэктара і кіраўніка Цэнтру энцыкляпэдычных выданьняў. З верасьня 2022 году Алесь Суша перайшоў на працу ў прыватны ўнівэрсытэт “[[БІП – Унівэрсытэт права і сацыяльна-інфармацыйных тэхналёгій]]”, дзе заняў пасаду загадчыка катэдры.
== Бібліяграфія ==
* Буквар у жыцці нашых продкаў = Букварь в жизни наших предков = The ABC-book in life of our ancestors. — Мінск: Нацыянальная бібліятэка Беларусі, 2012. — 156 с.
* Даведнік па Беларусі для імператрыцы = Путеводитель по Беларуси для императрицы = A guide to Belarus for the Empress. — Мінск: Нацыянальная бібліятэка Беларусі, 2009. — 67 с.
* [http://pawet.net/library/history/bel_history/marozava/51/08/VII._%D0%9A%D0%90%D0%9D%D0%A4%D0%95%D0%A1%D0%86%D0%86.html#_Toc184103320 Аб нестварэнні грэка-каталіцкай царквы ў 1596 г.] // Леў Сапега (1557—1633 гг.) і яго час: зб. навук. артыкулаў. — Гродна, 2007. — С. 294—299.
* [https://web.archive.org/web/20160306055100/http://old.nlb.by/press/show_article.php?id=3799 Да пытання перыядызацыі гісторыі культуры Беларусі ў кантэксце яе развіцця на памежжы «Усход — Захад»] // Чалавек. Грамадства. Свет. — 2008. — № 4. — С. 3-12.
* [http://old.nlb.by/press/show_article.php?id=3847 Ля вытокаў беларускай гістарычнай навукі: творчая спадчына Ігната Кульчынскага]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Беларускі гістарычны часопіс. — 2009. — № 2. — С. 27-37.
* Лёс культурнай спадчыны грэка-каталіцкай царквы ў Беларусі: новыя знаходкі ў львоўскіх зборах // Здабыткі: дакументальныя помнікі на Беларусі. — Мінск, 2009. — Вып. 11. — С. 88-130.
* Праблемы вывучэння помнікаў кніжнай культуры уніяцкай царквы // Сонца тваё не закоціцца, і месяц твой не схаваецца: зборнік артыкулаў па беларусістыцы і багаслоўі ў гонар 80-годзьдзя з дня нараджэння і 50-годдзя святарства айца Аляксандра Надсана. — Мінск, 2009. — С. 265—272.
* [http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/B/nbb_print/nbb_in_print_01394.pdf Асветніцтва]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Культура Беларусі : энцыклапедыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т.1. — С.273-275.
* Баброўскі Міхаіл // Культура Беларусі : энцыклапедыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т.1. — С.353-354.
* Багушэвіч Францішак // Культура Беларусі : энцыклапедыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т.1. — С.401-402.
* Базыльяне // Культура Беларусі : энцыклапедыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т.1. — С.407-410.
* [http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/B/nbb_print/nbb_in_print_01591.pdf Дакументальная спадчына Якуба Сушы]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} : да 400 годдзя з дня нараджэння // Здабыткі : дакументальныя помнікі на Беларусі. — Мінск, 2010. — Вып. 12. — С. 32-68.
* Беларуская літаратурная спадчына : анталогія : у 2 кн. / уклад. С. А. Курбанава, А. А. Суша, Г. Я. Галенчанка, В. П. Русак, І. І. Зайцаў, П. М. Лапо. — Мінск: Беларуская навука, 2011. — Кн. 1. — 1028, [1] с.
* [https://web.archive.org/web/20160306115708/http://old.nlb.by/press/show_article.php?id=6236 Бібліятэкі ў адукацыйнай прасторы даўняга Полацка] // Беларускі гістарычны часопіс. — 2012. — № 5. — С. 38-46.
== Складаньне электронных выданьняў ==
А. Суша зьяўляецца стваральнікам першых электронных выданьняў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (з 2004 г.), прысьвечаных айчыннай культурнай спадчыне, у т.л.:
* Кніга Беларусі. 1517—1917 : зводны каталог / Нацыянальная бібліятэка Беларусі; складальнікі каталога : Г. Я. Галенчанка (д.г.н.), Т. В. Непарожная, Т. К. Радзевіч; складальнікі электроннага выдання : Г. У. Кірэева, А. А. Суша, К. В. Языковіч. — Мінск: Нацыянальная бібліятэка Беларусі, 2006. — 1 электронны аптычны дыск (CD-ROM).
* Спадчына Напалеона Орды (з фондаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі)=Napoleon Orda’s heritage (from the National Library of Belarus funds) / склад. Г. У. Кірэева, Т. І. Рошчына, А. А. Суша; Нацыянальная бібліятэка Беларусі. — Мінск: Нац. б-ка Беларусі, 2007. — 1 электрон. апт. дыск (CD-ROM).
* Шэдэўры літаратурнай спадчыны Беларусі / склад.: І. І. Зайцаў, В. П. Русак, А. А. Суша; Нацыянальная бібліятэка Беларусі. — Мінск: Нац. б-ка Беларусі, 2007. — 1 электрон. апт. дыск (CD-ROM).
* Беларуская і руская літаратура: у дапамогу навучэнцам / кіраўнік праекта Л. Г. Кірухіна; склад. А. А. Суша. — Мінск: Нацыянальная бібліятэка Беларусі, 2011. — 1 CD.
* Кніжныя помнікі: выяўленне, апісанне, захоўванне, выкарыстанне: метадычныя матэрыялы / складальнік А. А. Суша. — Мінск: Нац. б-ка Беларусі, 2013. — 1 CD.
== Удзел у факсымільным узнаўленьні беларускіх кніжных помнікаў ==
* 2009 — Топографические примечания на знатнейшие места путешествия Ее Императорского Величества в белорусские наместничества (Санкт-Пецярбург, 1780) — ідэя, апрацоўка графічнага матэрыялу, навуковы нарыс у выглядзе асобнага выданьня;
* 2012 — [[Полацкае Эвангельле]] (канец ХІІ — пачатак ХІІІ ст.) — удзел у падрыхтоўцы канцэпцыі, прадмова;
* 2012 — Букварь языка славянского ([[Вільня]], 1767) — ідэя, адказны за факсымільнае выданьне, навуковы нарыс у выглядзе асобнага выданьня;
* 2012 — Калядная пісанка (Вільня, 1913) — ідэя, адказны за факсымільнае выданьне, пасьляслоўе;
* 2012 — [[Вацлаў Ластоўскі|В.Ластоўскі]]. Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі ([[Коўна]], 1926) — ідэя, прадмова;
* 2013 — [[Баркалабаўскі летапіс]] (сьпіс 1650-60-х гг.) — удзел у падрыхтоўцы канцэпцыі, уступны навуковы артыкул;
* 2013 — [[Сімяон Полацкі]]. Посах кіравання (1667) — аўтар навуковага дасьледавання ў асобным томе, адказны за выданьне;
* 2014 — [[Тураўскае Эвангельле]] — удзел у падрыхтоўцы канцэпцыі, агульная рэдакцыя, навуковае дасьледаванне пра помнік, адказны за выданьне;
* 2013-2017 — Кніжная спадчына [[Францыск Скарына|Францыска Скарыны]] (20 тамоў) — удзел у падрыхтоўцы канцэпцыі, адказны рэдактар выданьня, навуковыя артыкулы да кожнага тома, сябра рэдакцыйнае калегіі, адказны за выданьне.
*2018 — Першы Буквар (Еўе, 1618) — ідэя, адказны за факсымільнае выданьне, падрыхтоўка навуковака дасьледавання;
*2019 — [[Берасьцейская Біблія]] (1563) — ідэя, адказны за факсымільнае выданьне, навуковы нарыс у выглядзе асобнага выданьня;
*2020 — [[Слова пра паход Ігараў|Слова пра паход Ігара]] — канцэпцыя, адказны за выданьне, аўтар дасьледаваньня;
*2020 — [[Жыровіцкае Эвангельле]] (XVI ст.) — канцэпцыя выданьня, навуковы рэдактар, аўтар дасьледаваньня.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-NLB-ar4502&strq=l_siz%3D20 Інфармацыя на сайце Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]
* [https://web.archive.org/web/20110825233628/http://mab.org.by/kamitet-mab/susa-alies Інфармацыя на сайце Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Суша, Алесь}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты культуралёгіі]]
[[Катэгорыя:Беларусісты]]
[[Катэгорыя:Культуролягі]]
sn7wsht58h31oxhy0vd3l0o5gdt9qsw
Мэталюрг Данецк
0
125508
2663905
2130169
2026-04-03T13:58:23Z
Artsiom91
28241
выпраўленьне спасылак
2663905
wikitext
text/x-wiki
{{Футбольны клюб
|Назва = Мэталюрг Данецк
|Лягатып = Metalurg Donetsk.png
|ПоўнаяНазва = Футбольний клуб «Металург» Донецьк
|Заснаваны = 17 чэрвеня 1996
|Расфармаваны = 10 ліпеня 2015
|Горад = [[Данецк]], [[Украіна]]
|Стадыён = [[Мэталюрг (стадыён, Данецк)|Мэталюрг]]
|Умяшчальнасьць = 5094
|Прэзыдэнт =
|Трэнэр =
|Чэмпіянат = -
|Сэзон =
|Месца =
|Сайт =
|Прыналежнасьць = Украінскія
}}
«'''Мэталюрг'''» ({{мова-uk|Металург}}) — былы ўкраінскі футбольны клюб, які базаваўся ў [[Данецк]]у. Быў заснаваны ў 1996 годзе. З-за [[Вайна на Данбасе|ваеннага супрацьстаяньня на ўсходзе Ўкраіны]], клюб быў вымушаны праводзіць [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2014—2015 гадоў|сэзон 2014—2015 гадоў]] па-за Данецкам. у выніку такой сытуаціі ў ліпені 2015 году было прынята рашэньне аб аб’яднаньні клюбу з клюбам «[[Сталь Днепрадзяржынск|Сталь]]», які заняў месца данецкага клюбу ў [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе|Прэм’ер-лізе]].
[[Катэгорыя:Данецк]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе]]
3gaurd099i9nhgo5k0r6mwnlvc5qcbn
Траўнік (птушка)
0
136742
2663911
2144656
2026-04-03T14:15:03Z
Artsiom91
28241
2663911
wikitext
text/x-wiki
{{Таксанамічная інфармацыя
|Назва = Траўнік
|Выява = Rotschenkel (Tringa totanus) 01.jpg
|Подпіс да выявы =
|Шырыня выявы = 200пкс
|Царства = [[Жывёлы]]
|Тып = [[Хордавыя]]
|Падтып = [[Хрыбетныя]]
|Кляса = [[Птушкі]]
|Інфракляса =
|Атрад = [[Сеўцападобныя]]
|Падатрад =
|Сямейства = [[Бакасавыя]]
|Род = [[Уліты]]
|Від = Траўнік
|Лацінская назва = Tringa totanus
|Мапа =
|Подпіс мапы =
|Commons = Category:Tringa totanus
|ITIS = 176622
|NCBI = 171271
}}
[[File:Tringa totanus totanus MHNT.ZOO.2010.11.118.6.jpg|thumb| ''Tringa totanus totanus'']]
'''Траўнік''', '''Чырвананожка''', '''Кулік-случок''' (''Tringa totanus''), народная назва '''Бакас''' — птушка роду [[уліты|ўлітаў]] сямейства [[бакасавыя|бакасавых]] атраду [[сеўцападобныя|сеўцападобных]].
== Апісаньне ==
Дарослы траўнік дасягае велічыні да 30 см, крыху драбнейшы за свайго блізкага родзіча [[вялікі ўліт|вялікага ўліта]] (''Tringa nebularia''). Размах крылаў складае да 65 см, а важыць да 170 грамаў. Аранжавая [[дзюба]] сярэдняй велічыні, на кончыку чорная. Чырвона-аранжавымі зьяўляюцца й доўгія лапкі, што дало траўніку другую назву «чырвананожка».
== Арэал ==
Траўнік сустракаецца па ўсёй [[Эўропа|Эўропе]] й жыве ля ўзьбярэжжаў мораў і ля берагоў дробных вадаёмаў, у тым ліку на [[балота]]х і заліўных лугах. Узімку траўнікі часьцяком мігруюць у больш цёплыя паўднёвыя або прыбярэжныя рэгіёны.
== Харчаваньне ==
У ежу траўніка ўваходзяць [[вусякі]], чарвякі, [[сьлімакі]], [[ракападобныя]], малыя двухстворкавыя і іншыя [[малюскі]]. Сваёй доўгай дзюбай ён прачэсвае плыткаводзьдзе ў пошуках здабычы.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сьпіс птушак Беларусі]]
== Літаратура ==
* {{Кніга|загаловак=Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо|адказны=Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн|год=2002|том=15|старонак=552|isbn=985-11-0251-2|тыраж=10 000}}
{{Ізаляваны артыкул}}
[[Катэгорыя:Бакасавыя]]
59anokqedc4mg84glrefuwnp6lbozci
Шарлот (Паўночная Караліна)
0
149607
2663972
2661805
2026-04-04T07:17:11Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Charlotte,_North_Carolina?oldid=1345500450
2663972
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Шарлот
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Шарлот
|Назва на мове краіны = Charlotte
|Код мовы назвы краіны = en
|Краіна = ЗША
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1755
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Паўночная Караліна]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 771
|Крыніца плошчы =
|Вышыня = 229
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 731424
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас =
|Летні час =
|Тэлефонны код =
|Паштовы індэкс =
|Паштовыя індэксы =
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 35
|Шырата хвілінаў = 13
|Шырата сэкундаў = 37
|Даўгата паўшар’е = заходняе
|Даўгата градусаў = 80
|Даўгата хвілінаў = 50
|Даўгата сэкундаў = 36
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 = ЗША (Паўночная Караліна)
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Шарло́т''' ({{мова-en|Charlotte}}) — места штату [[Паўночная Караліна]], [[ЗША]]. Гэта самы густанаселены горад у штаце, маючы насельніцтва ў ліку {{Лік|874579}} чалавек паводле зьвестак 2020 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/charlottecitynorthcarolina|загаловак=QuickFacts: Charlotte city, North Carolina|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Гэта таксама 14-ы паводле колькасьці насельніцтва горад у ЗША, сёмы паводле колькасьці насельніцтва горад на поўдні і другі паводле колькасьці насельніцтва горад на паўднёвым усходзе. Аглямэрацыя Шарлот мае насельніцтвам блізкае да 2,88 мільёнаў чалавек.
== Гісторыя ==
Індзейцы [[катоба (народ)|катоба]] былі жыхарамі ваколіцаў сучаснага места. Упершыню яны былі сустрэтыя ў гэтым рэгіёне ў 1567 годзе гішпанскім канкістадорам [[Хуан Парда (канкістадор)|Хуанам Парда]]<ref>{{кніга|імя=Charles M.|прозьвішча=Hudson|спасылка=https://archive.org/details/juanpardoexpedit0000huds/page/34/mode/2up|загаловак=The Juan Pardo Expeditions: Exploration of the Carolinas and Tennessee, 1566–1568|выдавецтва=Smithsonian Institution Press|isbn=978-0874744989}}</ref>.
[[Файл:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|значак|зьлева|Каралева [[Шарлота Мэкленбург-Стрэліц]], у гонар якой названы горад.]]
Тэрыторыя, на якой цяпер стаіць Шарлот, была ўпершыню заселеная эўрапейскімі каляністамі каля 1755 году, калі Томас Спрат і ягоная сям’я пасяліліся недалёка ад таго, дзе цяпер месьціцца раён Элізабэт. [[Томас Полк]], які пазьней узяў шлюб з дачкой Спрата, пабудаваў свой дом на скрыжаваньні двух гандлёвых шляхоў карэнных амерыканцаў паміж рэкамі [[Ядкін]] і [[Катоба (рака)|Катоба]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/1755-founding-new-city|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story: History Timeline: Founding a New City|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150518112246/http://www.cmstory.org/content/1755-founding-new-city|дата копіі=05.2015}}</ref>. Адзін шлях пралягаў з поўначы на поўдзень і быў часткай [[Вялікая вазная дарога|Вялікай вазной дарогі]], а другі шлях пралягаў з усходу на захад уздоўж сучаснай вуліцы Трэйд-стрыт. Да 1759 году палова племяні катоба памерла ад воспы, эндэмічнай хваробы сярод эўрапейскіх каляністаў, супраць якой у прадстаўнікоў катоба бракавала натуральнага імунітэту. У час росквіта колькасьць катоба сягала 10 тысячы чалавек, але да 1826 году іхняя колькасьць скарацілася да 110 чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://clclt.com/theclog/archives/2012/12/21/question-the-queen-city-who-were-the-native-americans-that-lived-here-before-charlotte-was-colonized|загаловак=Question the Queen City: Who were the Native Americans that lived here before Charlotte was colonized?|выдавецтва=Creative Loafing Charlotte|дата публікацыі=12.2012}}</ref>.
Горад спачатку быў населены мігрантамі шатляндзка-ірляндзкіх [[прэсьбітэрыянства|прэсьбітэрыянаў]]. Нямецкія імігранты таксама сяліліся ў гэтым рэгіёне да [[Вайна за незалежнасьць ЗША|вайны за незалежнасьць у ЗША]], але ў меншай колькасьці. Шарлот быў названы ў гонар [[Шарлота Мэкленбург-Стрэліц|Шарлоты Мэкленбург-Стрэліц]], якая стала каралевай-кансортам Вялікабрытаніі і Ірляндыі ў 1761 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.royal.uk/queen-charlotte|загаловак=Queen Charlotte (19 May 1744 - 17 November 1818)|выдавецтва=Royal.uk}}</ref>. Тым ня менш, на мапах да 1800 году горад часта пазначаўся ў форме Шарлотсбург<ref>{{спасылка|спасылка=https://dc.lib.unc.edu/cdm/ref/collection/ncmaps/id/467|загаловак=A Compleat map of North-Carolina from an actual survey|выдавецтва=library.unc.edu|дата публікацыі=1770}}</ref>. На некаторых брытанскіх мапах горад таксама пазначаўся як Шарлоттаўн<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.loc.gov/item/74692779/|загаловак=The marches of Lord Cornwallis in the Southern Provinces, now States of North America; comprehending the two Carolinas, with Virginia and Maryland, and the Delaware counties|выдавецтва=loc.gov|дата публікацыі=1787}}</ref>. У 1799 годзе ў суседняй акрузе [[Кабарус]] 12-гадовы Конрад Рыд знайшоў 17-фунтавы камень, які ягоная сям’я выкарыстоўвала як падпору для дзьвярэй. Праз тры гады ювэлір вызначыў, што гэта амаль чыстае золата, заплаціўшы сям’і мізэрныя 3,50 даляры<ref>[https://web.archive.org/web/20050103061621/http://www.blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/dah.html Blanchard Online: American Rarities].</ref>. Першая задакумэнтаваная знаходка золата ў ЗША спарадзіла першую ў краіне [[Залатая ліхаманка|залатую ліхаманку]]. Цягам XIX і пачатку XX стагодзьдзяў у гэтым рэгіёне было знойдзена шмат залатых жылаў, што прывяло да заснаваньня ў 1837 годзе [[Шарлоцкі манэтны двор|Шарлоцкага манэтнага двара]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.charlottegold.net/history.html|загаловак=History of the Charlotte Mint|выдавецтва=Charlottegold.net|копія=https://web.archive.org/web/20211128045746/http://www.charlottegold.net/history.html|дата копіі=11.2021}}</ref>. [[Паўночная Караліна]] была галоўным месцам здабычы золата ў ЗША да адкрыцьця [[Сьера-Нэвада|Сьера-Нэвады]] ў 1848 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/char.html|загаловак=The Charlotte Branch Mint|выдавецтва=Blanchardonline.com|копія=https://web.archive.org/web/20040419135250/http://blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/char.html|дата копіі=04.2004}}</ref>, але аб’ём здабычы ў раёне Шарлот быў значна меншы ў параўнаньні з наступнымі месцамі, дзе пачалі здабыць гэты мэтал. Шарлот традыцыйна лічыцца радзімай паўднёвага прэсьбітэрыянства, але з XIX стагодзьдзя тут функцыянуюць шматлікія іншыя цэрквы, у тым ліку [[баптызм|баптысцкая]], мэтадысцкая, эпіскапальная, [[лютэранства|лютэранская]] і [[Каталіцкая Царква|рымска-каталіцкая]], што ў рэшце рэшт дало месту мянушку «Горад цэркваў»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/1800-city-churches|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story: History Timeline: The City of Churches|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150518165339/http://www.cmstory.org/content/1800-city-churches|дата копіі=05.2015}}</ref>.
[[Файл:North Carolina - Charlotte - NARA - 68146416 (cropped).jpg|значак|зьлева|Шарлот на фатаздымку 1932 году.]]
Залатая шахта Рыд працавала да 1912 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://historicsites.nc.gov/all-sites/reed-gold-mine|загаловак=Reed Gold Mine – NC Historic Sites}}</ref>. Шарлоцкі манэтны двор працаваў да 1861 году, калі войскі [[Канфэдэрацыйныя Штаты Амэрыкі|Канфэдэрацыі]] захапілі яго ў пачатку [[Грамадзянская вайна ў ЗША|Грамадзянскай вайны ў ЗША]]. Манэтны двор не адчыніў свае дзьверы па вайне, але ў будынку, хоць ужо і ў іншым месцы, цяпер знаходзіцца Музэй мастацтваў манэтнага двара. Першы эканамічны бум здарыўся па грамадзянскай вайне, калі Шарлот стаў цэнтрам перапрацоўкі бавоўны і чыгуначным вузлом. Да 1880-х гадоў места стаяла на галоўнай лініі Паўднёвай чыгункі ад [[Атланта|Атланты]] да [[Вашынгтон (акруга Калюмбія)|Вашынгтона]]. Мясцовыя забудоўнікі пачалі будаваць тэкстыльныя фабрыкі, пачынаючы з баваўнянай фабрыкі Шарлоты 1881 году, будынак якой дагэтуль стаіць на скрыжаваньні вуліцаў Грэма і 5-й авэню<ref>[https://www.charlottesgotalot.com/articles/history/the-history-of-charlotte The History of Charlotte, NC].</ref>. Насельніцтва места згодна зь перапісам 1890 году павялічылася да {{Лік|11557}} чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/population-statistics|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925111706/http://www.cmstory.org/content/population-statistics|дата копіі=09.2015}}</ref>. У 1910 годзе Шарлот абышоў [[Ўілмінгтан (Паўночная Караліна)|Ўілмінгтан]] і стаў найбуйнейшым горадам Паўночнай Караліны з {{Лік|34014}} жыхарамі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmhpf.org/S&Rs%20Alphabetical%20Order/Surveys&rmeckcourthouse.htm|загаловак=Survey and Research Report on the Mecklenburg County Courthouse|выдавецтва=Charlotte-Mecklenburg Historic Landmarks Commission}}</ref>. Насельніцтва зноў павялічылася ў час [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], калі ўрад ЗША стварыў лягер Грын на поўнач ад сучаснага бульвару Ўілкінсан. Ім былі разьмешчаныя 40 тысяч жаўнераў.
Сучасная банкаўская індустрыя гораду дасягнула вядомасьці ў 1970-х і 1980-х гадах, галоўным чынам дзякуючы фінансісту [[Г’ю Макол]]у. Ён ператварыў [[Нацыянальны банк Паўночнай Караліны]] (NCNB) у магутны нацыянальны банк, які ў выніку агрэсіўных паглынаньняў у рэшце рэшт аб’яднаўся з BankAmerica, утварыўшы [[Bank of America]]. 22 верасьня 1989 году горад пацярпеў ад урагану Г’юга. Жыхары тыднямі былі без электрычнасьці, школы былі зачыненыя на тыдзень ці больш, а расчыстка места заняла месяцы. У сьнежні 2002 году Шарлот і значная частка цэнтральнай Паўночнай Караліны пацярпелі ад ледзянога шторму, у выніку якога больш за 1,3 мільёнаў чалавек засталіся без электрычнасьці<ref>{{навіна|спасылка=http://www.wral.com/news/local/story/1089860/|загаловак=Ice Storm Knocks Out Power Across North Carolina|выдавец=WRAL-TV|дата публікацыі=12.2002}}</ref>.
== Геаграфія ==
Паводле зьвестак [[Бюро перапісу насельніцтва ЗША]], агульная плошча гораду складае 808,1 км², зь якіх 802,9 км² займае сухазем’е, а 5,1 км² прыпадае на водную паверхню. Шарлот уважаецца за дваццаць шосты паводле плошчы горад у ЗША. Месьціцца на вышыні 229 мэтраў над узроўнем мора. Цэнтар Шарлот разьмешчаны на доўгім узвышшы паміж двума ручаямі, Шугар-Крык і Ірвін-Крык, і быў пабудаваны на старых вырабках залатых руднікоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://wxbrad.com/why-its-called-uptown-why-charlottes-uptown-streets-go-northeast/|загаловак=Why it’s called Uptown & Why Charlotte’s Uptown streets go Northeast|дата публікацыі=10.2013}}</ref>. Шарлот месьціцца за 40 км на паўднёвы захад ад гораду [[Канкорд (Паўночная Караліна)|Канкорд]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-concord-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Concord, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 42 км на паўночны ўсход ад гораду [[Рок-Гіл (Паўднёвая Караліна)|Рок-Гіл]] з [[Паўднёвая Караліна|Паўднёвай Караліны]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-rock-hill-sc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Rock Hill, SC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 134 км на паўднёвы захад ад гораду [[Грынзбара]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-greensboro-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Greensboro, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 217 км на захад ад места [[Фэетвіль]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-fayetteville-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Fayetteville, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 266 км на паўднёвы захад ад гораду [[Ралі (Паўночная Караліна)|Ралі]], які мае статус сталіцы штату<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-raleigh-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Raleigh, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>.
[[Файл:300SouthTryon.jpg|значак|зьлева|Бізнэсовы цэнтар места.]]
Не зважаючы на тое, што рака [[Катоба (рака)|Катоба]] і ейныя азёры ляжаць за некалькі міляў на захад, паблізу цэнтра места няма значных вадаёмаў або іншых геалягічных аб’ектаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.catawbariverkeeper.org/about-the-river-2/|загаловак=About the River|выдавецтва=Catawba River Keeper|копія=https://web.archive.org/web/20210521232814/https://www.catawbariverkeeper.org/about-the-river-2/|дата копіі=05.2021}}</ref>. Разьвіцьцё Шарлот не было павязанае зь нейкімі воднымі шляхамі, але гэта паспрыяла росквіту Шарлоты як вузла аўтамабільных дарог, чыгунак і паветраных перавозак<ref>{{спасылка|аўтар=Portillo, Ely|спасылка=https://plancharlotte.org/story/why-isnt-charlotte-built-on-water-river-waterfront|загаловак=Why Isn't Charlotte built on the Water|выдавецтва=Plan Charlotte|дата публікацыі=07.2019|копія=https://web.archive.org/web/20210521232821/https://plancharlotte.org/story/why-isnt-charlotte-built-on-water-river-waterfront|дата копіі=05.2021}}</ref>.
=== Клімат ===
Як і большая частка рэгіёну на паўднёвым усходзе ЗША, Шарлот мае [[субтрапічны акіянічны клімат|вільготны субтрапічны клімат]] з чатырма выразна адрознымі сэзонамі. Зімы кароткія і даволі мяккія, з звычайнай сярэдняй тэмпэратурай цягам содняў у студзені роўнай {{ГЦэ|5,6}}. Часам тэмпэратура можа апускацца ніжэй за {{ГЦэ|−6,7|сп}}, але ў Шарлот таксама часам назіраюцца некалькі цёплых зімовых дзён з тэмпэратурай вышэй за {{ГЦэ|18,3|сп}}. У сярэднім у годзе бывае 59 начэй, калі тэмпэратура апускаецца да нуля або ніжэй, і толькі 1,5 дня не ўздымаецца вышэй за нуль. Ападкі разьмеркаваныя аднамерна ўсьцяж году. Толькі жнівень вылучаецца як крыху больш вільготны месяц, у якім у сярэднім выпадае 4,35 цаляў ападкаў. Лета сьпякотнае і вільготнае, з звычайнай сярэдняй тэмпэратурай цягам содняў у ліпені {{ГЦэ|26,7|сп}}. Сьпякотныя і вільготныя дні могуць пачацца ўжо ў траўні і трываюць да канца верасьня. У сярэднім 44 дні ў годзе з максымальнай тэмпэратура трымаецца на ўзроўні {{ГЦэ|32|сп}} або вышэй. Афіцыйныя рэкорды тэмпэратуры вагаюцца ад {{ГЦэ|40|сп}}, зафіксаваныя шэсьць разоў, ажно да {{ГЦэ|−21|сп}}<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wcnc.com/article/weather/weather-iq-what-is-the-dead-of-winter/275-a12574c6-f21e-4dbf-a351-ee2bd5ac35e2|загаловак=Weather IQ: What is the Dead of Winter?|выдавецтва=wcnc.com|дата публікацыі=12.01.2022}}</ref>.
Шарлот месьціцца беспасярэдне на шляху субтрапічнай вільгаці з [[Мэксыканская затока|Мэксыканскай затокі]], калі яна рухаецца ўздоўж усходняга ўзьбярэжжа, таму горад мае шмат ападкаў цягам году, але таксама назіраюцца шмат ясных і сонечных дзён. Ападкі звычайна радзейшыя восеньню, чым вясной. У сярэднім у Шарлот штогод выпадае 1110 мм ападкаў, аднамерна разьмеркаваных усьцяж году. У сярэднім выпадае 8,9 см сьнегу, галоўным чынам у студзені і лютым, і зрэдку ў сьнежні ці сакавіку, прычым часьцей здараюцца [[абліваха|аблівахі]]. Сьнегапады і абліваха могуць учыніць сур’ёзную шкоду на рэгіён, бо ў такіх варунках зрываюцца галіны дрэваў на лініі электраперадачаў, а кіраваньне транспартным сродкам робіцца небясьпечным.
== Эканоміка ==
Шарлот уважаецца за другі паводле велічыні банкаўскі цэнтар у ЗША пасьля [[Нью-Ёрк]]у<ref>{{спасылка|аўтар=Roberts, Deon|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/banking/article221589840.html|загаловак=Charlotte regains its place as No. 2 U.S. banking center. Will it keep it?|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=11.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://carolinahistory.web.unc.edu/charlotte-soars-to-become-the-nations-second-largest-financial-center/|загаловак=Charlotte Soars to Become the Nation’s Second Largest Financial Center|выдавецтва=North Carolina History Projects|копія=https://web.archive.org/web/20150829080651/http://carolinahistory.web.unc.edu/charlotte-soars-to-become-the-nations-second-largest-financial-center/|дата копіі=08.2015}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotteregion.com/blog/2021/02/25/research-data/industry-insights-financial-services-in-the-charlotte-region/|загаловак=Industry insights: Financial Services in the Charlotte Region|выдавецтва=Charlotte Regional Business Alliance|дата публікацыі=02.2021|копія=https://web.archive.org/web/20210302135100/https://charlotteregion.com/blog/2021/02/25/research-data/industry-insights-financial-services-in-the-charlotte-region/|дата копіі=03.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Vrana, Debora|спасылка=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-may-28-mn-53971-story.html|загаловак=Charlotte: A New U.S. Bethemoth of Banking|выдавецтва=The Los Angeles Times|дата публікацыі=05.1998}}</ref>. [[Bank of America]], якая лічыцца другой паводле велічыні фінансавай установай паводле агульных актываў у краіне, мае тут сваю сядзібу<ref>{{спасылка|спасылка=https://locators.bankofamerica.com/nc/charlotte/index.m.html|загаловак=Bank of America Financial Centers and ATMs in Charlotte, NC|выдавецтва=Bank of America|копія=https://web.archive.org/web/20200626141802/https://locators.bankofamerica.com/nc/charlotte/index.m.html|дата копіі=06.2020}}</ref>. Тут таксама знаходзіцца штаб-кватэра кампаніі [[Truist Financial]], якая займае шосты радок паводле велічыні сярод фінансавах установаў краіны<ref>{{спасылка|аўтар=Craver, Richard|спасылка=https://www.journalnow.com/business/truist-completes-455-5m-purchase-of-charlotte-hq-bank-delays-new-branding-unveilings/article_891db77d-c8dd-5565-ac83-dcff50a7691c.html|загаловак=Truist completes $455.5M purchase of Charlotte HQ; bank delays new branding unveilings|выдавецтва=Winston-Salem Journal|дата публікацыі=04.2020}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2019/12/11/truist-to-purchase-hearst-tower-in-q1-rename.html|загаловак=Truist to purchase Hearst Tower for $455.5M, rename uptown building|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=12.2019}}</ref>.
[[Файл:Duke Energy Center and The Westin Charlotte, 2010.jpg|значак|Адзін зь бізнэсовых раёнаў.]]
Іншыя буйныя кампаніі, як то [[Майкрасофт|Microsoft]] і [[Centene Corporation]], маюць свае штаб-кватэры на ўсходнім узьбярэжжы менавіта ў Шарлот<ref>{{спасылка|спасылка=http://safway.com/Projects/Commercial/microsoft.asp?timeline=renovation|загаловак=Microsoft East Coast Headquarters — Safway Services|выдавецтва=safway.com|копія=https://web.archive.org/web/20170329050044/http://safway.com/Projects/Commercial/microsoft.asp?timeline=renovation|дата копіі=03.2017}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Smoot, Hannah|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article236604708.html|загаловак=Microsoft investing $24 million in Charlotte campus, creating over 400 high-paying jobs|выдавец=charlotteobserver.com|дата публікацыі=10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20200613105335/https://amp.charlotteobserver.com/news/business/article236604708.html|дата копіі=06.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article243910837.html|загаловак=Insurance giant to bring over 3,200 jobs to Charlotte, with up to $450M in incentives|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=07.2020}}</ref>. У лістападзе 2018 году [[Honeywell]] перамесьціла сваю карпаратыўную штаб-кватэру ў Шарлот<ref>{{спасылка|аўтар=Lucas, Ameila|спасылка=https://www.cnbc.com/2018/11/30/honeywell-to-move-its-hq-to-charlotte-north-carolina-from-new-jersey.html|загаловак=Honeywell moves HQ to Charlotte, North Carolina from New Jersey|выдавецтва=CNBC.com|дата публікацыі=11.2018}}</ref>. У чэрвені 2019 году [[Lowe’s]] абвесьціла, што будзе будаваць свой Глябальны тэхналягічны цэнтар коштам 153 мільёны даляраў. Будынак паўстаў тут у 2021 годзе ў раёне Саўт-Энд<ref>{{спасылка|спасылка=https://corporate.lowes.com/newsroom/stories/inside-lowes/tech-transformation-lowes-chooses-charlotte-global-technology-center|загаловак=Tech Transformation: Lowe’s Chooses Charlotte For Global Technology Center|выдавецтва=Lowe’s|дата публікацыі=06.2019}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Peralta, Katherine|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article231952298.html|загаловак=Lowe’s picks South End for tech hub, 2,000 high-paying jobs and a new 23-story tower|выдавецтва=Charlotte Observer|дата публікацыі=06.2019}}</ref>. У 2019 годзе [[Dole Food Company]] перамесьціла сваю сядзібу ў Шарлот з [[Каліфорнія|Каліфорніі]] і пашырыла сваю прысутнасьць у месьце, зьліўшыся з ірляндзкай кампаніяй Total Produce у лютым 2021 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotte.axios.com/248296/worlds-largest-fresh-produce-company-grows-charlotte-hq/|загаловак=Dole Food Company announced a merger with Ireland-based Total Produce Wednesday. The combined business will be the world’s largest fresh produce company, and it’ll have its American headquarters in Charlotte|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=02.2021}}</ref>. 25 траўня 2021 году было абвешчана, што Шарлот стане штаб-кватэрай Credit Karma на ўсходнім узьбярэжжы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wbtv.com/2021/05/25/credit-karma-bringing-jobs-charlotte-with-new-east-coast-hub/|загаловак=Credit Karma bringing 600 new jobs to Charlotte with new east coast hub|выдавецтва=WBTV.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://abc11.com/credit-karma-charlotte-nc-jobs-north-carolina-roy-cooper/10696800/|загаловак=Credit Karma to put east coast headquarters in North Carolina|дата публікацыі=05.2021|копія=https://web.archive.org/web/20210527001032/https://abc11.com/credit-karma-charlotte-nc-jobs-north-carolina-roy-cooper/10696800/|дата копіі=05.2021}}</ref>. 20 верасьня 2022 году Атлянтычная ўзьбярэжная канфэрэнцыя апублічыла пляны аб пераносе сваёй сядзібы з суседняга [[Грынзбара]] ў Шарлот у 2023 годзе<ref>{{спасылка|аўтар=Fowler, Scott|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/sports/college/article266063391.html|загаловак=ACC does the right thing, relocating its headquarters from Greensboro to Charlotte|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Soloff Peralta, Katie|спасылка=https://charlotte.axios.com/308673/acc-is-moving-its-headquarters-to-charlotte/|загаловак=ACC is moving its headquarters to Charlotte|выдавецтва=Charlotte Axios|дата публікацыі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://theacc.com/news/2022/9/20/general-acc-board-of-directors-announces-relocation-of-league-office-to-charlotte.aspx|загаловак=ACC Board of Directors Announces Relocation of League Office to Charlotte|выдавецтва=Atlantic Coast Conference|дата публікацыі=09.2022}}</ref>. У 2019 годзе ў рэгіёне Шарлот месьціліся сем кампаніяў зь сьпісу [[Fortune 500]], у тым ліку ў парадку іхняга рэйтынгу гэта былі Bank of America, Honeywell, [[Nucor]], Lowe’s, [[Duke Energy]], [[Sonic Automotive]] і [[Brighthouse Financial]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://fortune.com/fortune500/2019/search/?hqcity=Charlotte&hqstate=NC&rank=asc|загаловак=Fortune 500 (2019)}}</ref>. Акрамя таго, Шарлот уважаецца за другі паводле аб’ёмаў разьліўніком напою [[Coca-Cola]] у краіне<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cokeconsolidated.com/products-and-service-area|загаловак=About us – Coca-Cola Consolidated|копія=https://web.archive.org/web/20211123235506/https://www.cokeconsolidated.com/products-and-service-area|дата копіі=11.2021}}</ref>.
[[Файл:WellsFargoCharlotte.jpg|значак|зьлева|Вулачка ў цэнтральным раёне.]]
Рэгіён Шарлот мае вялікую колькасьць арганізацыяў, арыентаваных на энэргетыку, дзякуючы чаму Шарлот часам клічуць новая энэргетычнай сталіцай ЗША<ref>{{навіна|аўтар=Glader, Paul|спасылка=https://www.washingtonpost.com/business/with-electricity-firms-investment-charlotte-looks-to-become-energy-capital/2011/09/06/gIQAzBzGFK_story.html|загаловак=Charlotte looks beyond financial sector in effort to become 'energy capital'|выдавец=The Washington Post|дата публікацыі=09.2010}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/feature/new-energy-capital.html|загаловак=How Charlotte became a power player|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=08.2012}}</ref>. Тут налічваецца больш за 240 кампаніяў, беспасярэдне зьвязаных з энэргетычным сэктарам, якія разам працаўладкавалі больш за {{Лік|26400}} чалавек. З 2007 году было абвешчана аб стварэньні больш чым 4 тысячаў працоўных месцаў у энэргетычным сэктары. Сярод буйных гульцоў гэтай індустрыі вылучаюцца кампаніі [[AREVA]], Duke Energy, Electric Power Research Institute, Fluor, Metso Power, Piedmont Natural Gas, Albemarle Corp, Siemens Energy, Shaw Group, [[Toshiba]], URS Corp. і Westinghouse<ref>{{спасылка|спасылка=https://news.duke-energy.com/releases/new-plaza-in-uptown-charlotte-to-become-duke-energys-corporate-headquarters|загаловак=New plaza in Uptown Charlotte to become Duke energy’s corporate headquarters|выдавецтва=Duke Energy|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://new.siemens.com/us/en/company/siemens-in-the-usa/charlotte.html|загаловак=Charlotte – Siemens Energy|выдавецтва=Siemens Energy|копія=https://web.archive.org/web/20201023071729/https://new.siemens.com/us/en/company/siemens-in-the-usa/charlotte.html|дата копіі=10.2020}}</ref>. [[Унівэрсытэт Паўночнай Караліны]] ў Шарлот мае рэпутацыю ў галіне энэргетычнай адукацыі і павязаных з гэтым дасьледаваньняў, а ягоны Цэнтар вытворчасьці і інфраструктуры энэргетыкі рыхтуе інжынэраў-энэргетыкаў і ладзіць дасьледаваньні ў энэргетычнай галіне<ref>{{спасылка|спасылка=https://epic.uncc.edu/about/overview|загаловак=Overview – Energy Production & Infrastructure Center|выдавецтва=epic.uncc.edu|копія=https://web.archive.org/web/20200626235525/https://epic.uncc.edu/about/overview|дата копіі=06.2020}}</ref>. У 2010-я гады Шарлот таксама стаў тэхналягічным цэнтрам з ростам індустрыі інфармацыйных тэхналёгіяў<ref>{{спасылка|аўтар=Thompson, Ben|спасылка=https://www.wcnc.com/article/money/charlotte-north-carolina-tech-hub-hot-spot/275-6f129f84-840c-4d60-803e-bcd2a5c3d98d|загаловак=Why Charlotte is such a popular destination for tech companies|выдавецтва=wcnc.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Soloff, Katie|спасылка=https://charlotte.axios.com/253303/words-out-how-charlotte-is-becoming-a-hot-tech-town/|загаловак=Words out, How Charlotte is becoming a hot tech town|выдавецтва=Charlotte.axios.com|дата публікацыі=04.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Jensen, Scott|спасылка=https://www.charlottestories.com/charlotte-ranked-as-the-1-tech-town-in-america/|загаловак=Charlotte ranked as the No. 1 tech town in America|выдавецтва=Charlottestories.com|дата публікацыі=06.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wccbcharlotte.com/2018/03/13/charlotte-next-silicon-valley/|загаловак=Is Charlotte The Next Silicon Valley?|выдавецтва=WCCBCharlotte.com|дата публікацыі=03.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cbre.com/press-releases/charlottes-tech-job-growth-puts-citys-office-market-among-hottest-of-n-americas-30-tech-hubs|загаловак=Charlotte’s Tech Job Growth Puts City’s Office Market Among The Hottest Of North America’s 30 Leading Tech Hubs|выдавецтва=CBRE.com|дата публікацыі=10.2022}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Sweeney, Matthew|спасылка=https://www.zdnet.com/education/computers-tech/tech-jobs-in-charlotte/|загаловак=Tech Jobs in Charlotte, the South’s growing technology hub|выдавецтва=ZDNET.com|дата публікацыі=01.2022}}</ref>.
Шарлот і ягоныя прадмесьці стаў разьвітым транспартным вузлом для грузаперавозак на ўсходнім узьбярэжжы. Ёсьць некалькі прычынаў такога росту. Па-першае, блізкасьць Шарлот да буйных міжштатных аўтамагістралей 40, 85, 77 або 95. Па-другое, геаграфічна места знаходзіцца ў межах 650 міляў ад 53% насельніцтва ЗША<ref>{{спасылка|аўтар=Cosgrove, Elly|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2018/06/28/where-the-rubber-meets-the-road-for-charlottes.html|загаловак=Where the rubber meets the road for Charlotte’s trucking industry|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. Свае склады і лягістычныя сеткі тут маюць [[FedEx]], Red Classic, [[XPO]], Armstrong Transport Group ды шэраг іншых. Разьвіваецца і цэнтар места, дзе паўстаюць новыя гмахі<ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2021/02/11/state-of-the-center-city.html|загаловак=State of the Center City 2021: $3B in development planned in uptown, midtown, South End|выдавецтва=Charlotte Business Journal|дата публікацыі=02.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2021/04/23/cbre-report-midtown-south-end.html|загаловак=South End’s meteoric rise into a bustling submarket chronicled in CBRE report, is more growth to follow?|выдавецтва=Charlotte Business Journal|дата публікацыі=04.2021}}</ref>. Тут працуюць шмат рэстаранаў, бараў і клюбаў<ref>{{спасылка|аўтар=Sealey, Clay|спасылка=https://charlotte.axios.com/141974/16-projects-under-construction-now-in-uptown-and-south-end-and-10-more-on-the-way/|загаловак=16 projects under construction now in Uptown and South End – And 10 more on the way|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=10.2018}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Rago, Gordon|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/development/article272065817.html|загаловак=Growth in uptown and South End sees 'mic drop' numbers as skyline keeps changing|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=02.2023|копія=https://archive.today/20230204030719/https://www.charlotteobserver.com/news/business/development/article272065817.html|дата копіі=02.2023}}</ref>. Павелічэньне колькасьці насельніцтва прывяло да джэнтрыфікацыі, асабліва ў пераважна афраамэрыканскіх раёнах, як то Бідэлвіл і Чэры<ref>{{навіна|аўтар=Kelly, Pam|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/local/article66963722.html|загаловак=White people in Biddleville: The story of a changing neighborhood|выдавец=The Charlotte Observer|дата публікацыі=03.2016|копія=https://web.archive.org/web/20230714032024/https://www.charlotteobserver.com/news/local/article66963722.html|дата копіі=07.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Glenn, Gwendolyn|спасылка=https://www.wfae.org/local-news/2019-01-21/finding-home-cherry-residents-struggle-with-the-effects-of-gentrification|загаловак=Finding Home: Cherry Residents Struggle With The Effects Of Gentrification|выдавецтва=WFAE 90.7 - Charlotte's NPR News Source|дата публікацыі=21.01.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wfae.org/show/charlotte-talks-with-mike-collins/2016-04-26/addressing-gentrification-in-charlotte|загаловак=Addressing Gentrification In Charlotte|выдавецтва=WFAE 90.7 - Charlotte’s NPR News Source}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Chemtob, Danielle|спасылка=https://charlotte.axios.com/316880/charlotte-considers-property-tax-relief-to-combat-gentrification/|загаловак=Charlotte considers property tax relief to combat gentrification|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=01.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Sparks Vernon, Lisa|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/local/article275954266.html|загаловак=Gentrification vs growth in Charlotte Black neighborhood’s: Do we stop it or embrace it?|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=06.2023}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.charlottenc.gov/ Афіцыйны сайт].
{{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}}
[[Катэгорыя:Гарады Паўночнай Караліны]]
caa5erxn6ba63wh27mjr1vcijyqoen9
2663973
2663972
2026-04-04T07:50:50Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Charlotte,_North_Carolina?oldid=1345500450
2663973
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Шарлот
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Шарлот
|Назва на мове краіны = Charlotte
|Код мовы назвы краіны = en
|Краіна = ЗША
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1755
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Паўночная Караліна]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 771
|Крыніца плошчы =
|Вышыня = 229
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 731424
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас =
|Летні час =
|Тэлефонны код =
|Паштовы індэкс =
|Паштовыя індэксы =
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 35
|Шырата хвілінаў = 13
|Шырата сэкундаў = 37
|Даўгата паўшар’е = заходняе
|Даўгата градусаў = 80
|Даўгата хвілінаў = 50
|Даўгата сэкундаў = 36
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 = ЗША (Паўночная Караліна)
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Шарло́т''' ({{мова-en|Charlotte}}) — места штату [[Паўночная Караліна]], [[ЗША]]. Гэта самы густанаселены горад у штаце, маючы насельніцтва ў ліку {{Лік|874579}} чалавек паводле зьвестак 2020 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/charlottecitynorthcarolina|загаловак=QuickFacts: Charlotte city, North Carolina|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Гэта таксама 14-ы паводле колькасьці насельніцтва горад у ЗША, сёмы паводле колькасьці насельніцтва горад на поўдні і другі паводле колькасьці насельніцтва горад на паўднёвым усходзе. Аглямэрацыя Шарлот мае насельніцтвам блізкае да 2,88 мільёнаў чалавек.
== Гісторыя ==
Індзейцы [[катоба (народ)|катоба]] былі жыхарамі ваколіцаў сучаснага места. Упершыню яны былі сустрэтыя ў гэтым рэгіёне ў 1567 годзе гішпанскім канкістадорам [[Хуан Парда (канкістадор)|Хуанам Парда]]<ref>{{кніга|імя=Charles M.|прозьвішча=Hudson|спасылка=https://archive.org/details/juanpardoexpedit0000huds/page/34/mode/2up|загаловак=The Juan Pardo Expeditions: Exploration of the Carolinas and Tennessee, 1566–1568|выдавецтва=Smithsonian Institution Press|isbn=978-0874744989}}</ref>.
[[Файл:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|значак|зьлева|Каралева [[Шарлота Мэкленбург-Стрэліц]], у гонар якой названы горад.]]
Тэрыторыя, на якой цяпер стаіць Шарлот, была ўпершыню заселеная эўрапейскімі каляністамі каля 1755 году, калі Томас Спрат і ягоная сям’я пасяліліся недалёка ад таго, дзе цяпер месьціцца раён Элізабэт. [[Томас Полк]], які пазьней узяў шлюб з дачкой Спрата, пабудаваў свой дом на скрыжаваньні двух гандлёвых шляхоў карэнных амерыканцаў паміж рэкамі [[Ядкін]] і [[Катоба (рака)|Катоба]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/1755-founding-new-city|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story: History Timeline: Founding a New City|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150518112246/http://www.cmstory.org/content/1755-founding-new-city|дата копіі=05.2015}}</ref>. Адзін шлях пралягаў з поўначы на поўдзень і быў часткай [[Вялікая вазная дарога|Вялікай вазной дарогі]], а другі шлях пралягаў з усходу на захад уздоўж сучаснай вуліцы Трэйд-стрыт. Да 1759 году палова племяні катоба памерла ад воспы, эндэмічнай хваробы сярод эўрапейскіх каляністаў, супраць якой у прадстаўнікоў катоба бракавала натуральнага імунітэту. У час росквіта колькасьць катоба сягала 10 тысячы чалавек, але да 1826 году іхняя колькасьць скарацілася да 110 чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://clclt.com/theclog/archives/2012/12/21/question-the-queen-city-who-were-the-native-americans-that-lived-here-before-charlotte-was-colonized|загаловак=Question the Queen City: Who were the Native Americans that lived here before Charlotte was colonized?|выдавецтва=Creative Loafing Charlotte|дата публікацыі=12.2012}}</ref>.
Горад спачатку быў населены мігрантамі шатляндзка-ірляндзкіх [[прэсьбітэрыянства|прэсьбітэрыянаў]]. Нямецкія імігранты таксама сяліліся ў гэтым рэгіёне да [[Вайна за незалежнасьць ЗША|вайны за незалежнасьць у ЗША]], але ў меншай колькасьці. Шарлот быў названы ў гонар [[Шарлота Мэкленбург-Стрэліц|Шарлоты Мэкленбург-Стрэліц]], якая стала каралевай-кансортам Вялікабрытаніі і Ірляндыі ў 1761 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.royal.uk/queen-charlotte|загаловак=Queen Charlotte (19 May 1744 - 17 November 1818)|выдавецтва=Royal.uk}}</ref>. Тым ня менш, на мапах да 1800 году горад часта пазначаўся ў форме Шарлотсбург<ref>{{спасылка|спасылка=https://dc.lib.unc.edu/cdm/ref/collection/ncmaps/id/467|загаловак=A Compleat map of North-Carolina from an actual survey|выдавецтва=library.unc.edu|дата публікацыі=1770}}</ref>. На некаторых брытанскіх мапах горад таксама пазначаўся як Шарлоттаўн<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.loc.gov/item/74692779/|загаловак=The marches of Lord Cornwallis in the Southern Provinces, now States of North America; comprehending the two Carolinas, with Virginia and Maryland, and the Delaware counties|выдавецтва=loc.gov|дата публікацыі=1787}}</ref>. У 1799 годзе ў суседняй акрузе [[Кабарус]] 12-гадовы Конрад Рыд знайшоў 17-фунтавы камень, які ягоная сям’я выкарыстоўвала як падпору для дзьвярэй. Праз тры гады ювэлір вызначыў, што гэта амаль чыстае золата, заплаціўшы сям’і мізэрныя 3,50 даляры<ref>[https://web.archive.org/web/20050103061621/http://www.blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/dah.html Blanchard Online: American Rarities].</ref>. Першая задакумэнтаваная знаходка золата ў ЗША спарадзіла першую ў краіне [[Залатая ліхаманка|залатую ліхаманку]]. Цягам XIX і пачатку XX стагодзьдзяў у гэтым рэгіёне было знойдзена шмат залатых жылаў, што прывяло да заснаваньня ў 1837 годзе [[Шарлоцкі манэтны двор|Шарлоцкага манэтнага двара]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.charlottegold.net/history.html|загаловак=History of the Charlotte Mint|выдавецтва=Charlottegold.net|копія=https://web.archive.org/web/20211128045746/http://www.charlottegold.net/history.html|дата копіі=11.2021}}</ref>. [[Паўночная Караліна]] была галоўным месцам здабычы золата ў ЗША да адкрыцьця [[Сьера-Нэвада|Сьера-Нэвады]] ў 1848 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/char.html|загаловак=The Charlotte Branch Mint|выдавецтва=Blanchardonline.com|копія=https://web.archive.org/web/20040419135250/http://blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/char.html|дата копіі=04.2004}}</ref>, але аб’ём здабычы ў раёне Шарлот быў значна меншы ў параўнаньні з наступнымі месцамі, дзе пачалі здабыць гэты мэтал. Шарлот традыцыйна лічыцца радзімай паўднёвага прэсьбітэрыянства, але з XIX стагодзьдзя тут функцыянуюць шматлікія іншыя цэрквы, у тым ліку [[баптызм|баптысцкая]], мэтадысцкая, эпіскапальная, [[лютэранства|лютэранская]] і [[Каталіцкая Царква|рымска-каталіцкая]], што ў рэшце рэшт дало месту мянушку «Горад цэркваў»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/1800-city-churches|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story: History Timeline: The City of Churches|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150518165339/http://www.cmstory.org/content/1800-city-churches|дата копіі=05.2015}}</ref>.
[[Файл:North Carolina - Charlotte - NARA - 68146416 (cropped).jpg|значак|зьлева|Шарлот на фатаздымку 1932 году.]]
Залатая шахта Рыд працавала да 1912 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://historicsites.nc.gov/all-sites/reed-gold-mine|загаловак=Reed Gold Mine – NC Historic Sites}}</ref>. Шарлоцкі манэтны двор працаваў да 1861 году, калі войскі [[Канфэдэрацыйныя Штаты Амэрыкі|Канфэдэрацыі]] захапілі яго ў пачатку [[Грамадзянская вайна ў ЗША|Грамадзянскай вайны ў ЗША]]. Манэтны двор не адчыніў свае дзьверы па вайне, але ў будынку, хоць ужо і ў іншым месцы, цяпер знаходзіцца Музэй мастацтваў манэтнага двара. Першы эканамічны бум здарыўся па грамадзянскай вайне, калі Шарлот стаў цэнтрам перапрацоўкі бавоўны і чыгуначным вузлом. Да 1880-х гадоў места стаяла на галоўнай лініі Паўднёвай чыгункі ад [[Атланта|Атланты]] да [[Вашынгтон (акруга Калюмбія)|Вашынгтона]]. Мясцовыя забудоўнікі пачалі будаваць тэкстыльныя фабрыкі, пачынаючы з баваўнянай фабрыкі Шарлоты 1881 году, будынак якой дагэтуль стаіць на скрыжаваньні вуліцаў Грэма і 5-й авэню<ref>[https://www.charlottesgotalot.com/articles/history/the-history-of-charlotte The History of Charlotte, NC].</ref>. Насельніцтва места згодна зь перапісам 1890 году павялічылася да {{Лік|11557}} чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/population-statistics|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925111706/http://www.cmstory.org/content/population-statistics|дата копіі=09.2015}}</ref>. У 1910 годзе Шарлот абышоў [[Ўілмінгтан (Паўночная Караліна)|Ўілмінгтан]] і стаў найбуйнейшым горадам Паўночнай Караліны з {{Лік|34014}} жыхарамі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmhpf.org/S&Rs%20Alphabetical%20Order/Surveys&rmeckcourthouse.htm|загаловак=Survey and Research Report on the Mecklenburg County Courthouse|выдавецтва=Charlotte-Mecklenburg Historic Landmarks Commission}}</ref>. Насельніцтва зноў павялічылася ў час [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], калі ўрад ЗША стварыў лягер Грын на поўнач ад сучаснага бульвару Ўілкінсан. Ім былі разьмешчаныя 40 тысяч жаўнераў.
Сучасная банкаўская індустрыя гораду дасягнула вядомасьці ў 1970-х і 1980-х гадах, галоўным чынам дзякуючы фінансісту [[Г’ю Макол]]у. Ён ператварыў [[Нацыянальны банк Паўночнай Караліны]] (NCNB) у магутны нацыянальны банк, які ў выніку агрэсіўных паглынаньняў у рэшце рэшт аб’яднаўся з BankAmerica, утварыўшы [[Bank of America]]. 22 верасьня 1989 году горад пацярпеў ад урагану Г’юга. Жыхары тыднямі былі без электрычнасьці, школы былі зачыненыя на тыдзень ці больш, а расчыстка места заняла месяцы. У сьнежні 2002 году Шарлот і значная частка цэнтральнай Паўночнай Караліны пацярпелі ад ледзянога шторму, у выніку якога больш за 1,3 мільёнаў чалавек засталіся без электрычнасьці<ref>{{навіна|спасылка=http://www.wral.com/news/local/story/1089860/|загаловак=Ice Storm Knocks Out Power Across North Carolina|выдавец=WRAL-TV|дата публікацыі=12.2002}}</ref>.
== Геаграфія ==
Паводле зьвестак [[Бюро перапісу насельніцтва ЗША]], агульная плошча гораду складае 808,1 км², зь якіх 802,9 км² займае сухазем’е, а 5,1 км² прыпадае на водную паверхню. Шарлот уважаецца за дваццаць шосты паводле плошчы горад у ЗША. Месьціцца на вышыні 229 мэтраў над узроўнем мора. Цэнтар Шарлот разьмешчаны на доўгім узвышшы паміж двума ручаямі, Шугар-Крык і Ірвін-Крык, і быў пабудаваны на старых вырабках залатых руднікоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://wxbrad.com/why-its-called-uptown-why-charlottes-uptown-streets-go-northeast/|загаловак=Why it’s called Uptown & Why Charlotte’s Uptown streets go Northeast|дата публікацыі=10.2013}}</ref>. Шарлот месьціцца за 40 км на паўднёвы захад ад гораду [[Канкорд (Паўночная Караліна)|Канкорд]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-concord-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Concord, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 42 км на паўночны ўсход ад гораду [[Рок-Гіл (Паўднёвая Караліна)|Рок-Гіл]] з [[Паўднёвая Караліна|Паўднёвай Караліны]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-rock-hill-sc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Rock Hill, SC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 134 км на паўднёвы захад ад гораду [[Грынзбара]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-greensboro-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Greensboro, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 217 км на захад ад места [[Фэетвіль]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-fayetteville-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Fayetteville, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 266 км на паўднёвы захад ад гораду [[Ралі (Паўночная Караліна)|Ралі]], які мае статус сталіцы штату<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-raleigh-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Raleigh, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>.
[[Файл:300SouthTryon.jpg|значак|зьлева|Бізнэсовы цэнтар места.]]
Не зважаючы на тое, што рака [[Катоба (рака)|Катоба]] і ейныя азёры ляжаць за некалькі міляў на захад, паблізу цэнтра места няма значных вадаёмаў або іншых геалягічных аб’ектаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.catawbariverkeeper.org/about-the-river-2/|загаловак=About the River|выдавецтва=Catawba River Keeper|копія=https://web.archive.org/web/20210521232814/https://www.catawbariverkeeper.org/about-the-river-2/|дата копіі=05.2021}}</ref>. Разьвіцьцё Шарлот не было павязанае зь нейкімі воднымі шляхамі, але гэта паспрыяла росквіту Шарлоты як вузла аўтамабільных дарог, чыгунак і паветраных перавозак<ref>{{спасылка|аўтар=Portillo, Ely|спасылка=https://plancharlotte.org/story/why-isnt-charlotte-built-on-water-river-waterfront|загаловак=Why Isn't Charlotte built on the Water|выдавецтва=Plan Charlotte|дата публікацыі=07.2019|копія=https://web.archive.org/web/20210521232821/https://plancharlotte.org/story/why-isnt-charlotte-built-on-water-river-waterfront|дата копіі=05.2021}}</ref>.
=== Клімат ===
Як і большая частка рэгіёну на паўднёвым усходзе ЗША, Шарлот мае [[субтрапічны акіянічны клімат|вільготны субтрапічны клімат]] з чатырма выразна адрознымі сэзонамі. Зімы кароткія і даволі мяккія, з звычайнай сярэдняй тэмпэратурай цягам содняў у студзені роўнай {{ГЦэ|5,6}}. Часам тэмпэратура можа апускацца ніжэй за {{ГЦэ|−6,7|сп}}, але ў Шарлот таксама часам назіраюцца некалькі цёплых зімовых дзён з тэмпэратурай вышэй за {{ГЦэ|18,3|сп}}. У сярэднім у годзе бывае 59 начэй, калі тэмпэратура апускаецца да нуля або ніжэй, і толькі 1,5 дня не ўздымаецца вышэй за нуль. Ападкі разьмеркаваныя аднамерна ўсьцяж году. Толькі жнівень вылучаецца як крыху больш вільготны месяц, у якім у сярэднім выпадае 4,35 цаляў ападкаў. Лета сьпякотнае і вільготнае, з звычайнай сярэдняй тэмпэратурай цягам содняў у ліпені {{ГЦэ|26,7|сп}}. Сьпякотныя і вільготныя дні могуць пачацца ўжо ў траўні і трываюць да канца верасьня. У сярэднім 44 дні ў годзе з максымальнай тэмпэратура трымаецца на ўзроўні {{ГЦэ|32|сп}} або вышэй. Афіцыйныя рэкорды тэмпэратуры вагаюцца ад {{ГЦэ|40|сп}}, зафіксаваныя шэсьць разоў, ажно да {{ГЦэ|−21|сп}}<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wcnc.com/article/weather/weather-iq-what-is-the-dead-of-winter/275-a12574c6-f21e-4dbf-a351-ee2bd5ac35e2|загаловак=Weather IQ: What is the Dead of Winter?|выдавецтва=wcnc.com|дата публікацыі=12.01.2022}}</ref>.
Шарлот месьціцца беспасярэдне на шляху субтрапічнай вільгаці з [[Мэксыканская затока|Мэксыканскай затокі]], калі яна рухаецца ўздоўж усходняга ўзьбярэжжа, таму горад мае шмат ападкаў цягам году, але таксама назіраюцца шмат ясных і сонечных дзён. Ападкі звычайна радзейшыя восеньню, чым вясной. У сярэднім у Шарлот штогод выпадае 1110 мм ападкаў, аднамерна разьмеркаваных усьцяж году. У сярэднім выпадае 8,9 см сьнегу, галоўным чынам у студзені і лютым, і зрэдку ў сьнежні ці сакавіку, прычым часьцей здараюцца [[абліваха|аблівахі]]. Сьнегапады і абліваха могуць учыніць сур’ёзную шкоду на рэгіён, бо ў такіх варунках зрываюцца галіны дрэваў на лініі электраперадачаў, а кіраваньне транспартным сродкам робіцца небясьпечным.
== Эканоміка ==
Шарлот уважаецца за другі паводле велічыні банкаўскі цэнтар у ЗША пасьля [[Нью-Ёрк]]у<ref>{{спасылка|аўтар=Roberts, Deon|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/banking/article221589840.html|загаловак=Charlotte regains its place as No. 2 U.S. banking center. Will it keep it?|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=11.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://carolinahistory.web.unc.edu/charlotte-soars-to-become-the-nations-second-largest-financial-center/|загаловак=Charlotte Soars to Become the Nation’s Second Largest Financial Center|выдавецтва=North Carolina History Projects|копія=https://web.archive.org/web/20150829080651/http://carolinahistory.web.unc.edu/charlotte-soars-to-become-the-nations-second-largest-financial-center/|дата копіі=08.2015}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotteregion.com/blog/2021/02/25/research-data/industry-insights-financial-services-in-the-charlotte-region/|загаловак=Industry insights: Financial Services in the Charlotte Region|выдавецтва=Charlotte Regional Business Alliance|дата публікацыі=02.2021|копія=https://web.archive.org/web/20210302135100/https://charlotteregion.com/blog/2021/02/25/research-data/industry-insights-financial-services-in-the-charlotte-region/|дата копіі=03.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Vrana, Debora|спасылка=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-may-28-mn-53971-story.html|загаловак=Charlotte: A New U.S. Bethemoth of Banking|выдавецтва=The Los Angeles Times|дата публікацыі=05.1998}}</ref>. [[Bank of America]], якая лічыцца другой паводле велічыні фінансавай установай паводле агульных актываў у краіне, мае тут сваю сядзібу<ref>{{спасылка|спасылка=https://locators.bankofamerica.com/nc/charlotte/index.m.html|загаловак=Bank of America Financial Centers and ATMs in Charlotte, NC|выдавецтва=Bank of America|копія=https://web.archive.org/web/20200626141802/https://locators.bankofamerica.com/nc/charlotte/index.m.html|дата копіі=06.2020}}</ref>. Тут таксама знаходзіцца штаб-кватэра кампаніі [[Truist Financial]], якая займае шосты радок паводле велічыні сярод фінансавах установаў краіны<ref>{{спасылка|аўтар=Craver, Richard|спасылка=https://www.journalnow.com/business/truist-completes-455-5m-purchase-of-charlotte-hq-bank-delays-new-branding-unveilings/article_891db77d-c8dd-5565-ac83-dcff50a7691c.html|загаловак=Truist completes $455.5M purchase of Charlotte HQ; bank delays new branding unveilings|выдавецтва=Winston-Salem Journal|дата публікацыі=04.2020}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2019/12/11/truist-to-purchase-hearst-tower-in-q1-rename.html|загаловак=Truist to purchase Hearst Tower for $455.5M, rename uptown building|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=12.2019}}</ref>.
[[Файл:Duke Energy Center and The Westin Charlotte, 2010.jpg|значак|Адзін зь бізнэсовых раёнаў.]]
Іншыя буйныя кампаніі, як то [[Майкрасофт|Microsoft]] і [[Centene Corporation]], маюць свае штаб-кватэры на ўсходнім узьбярэжжы менавіта ў Шарлот<ref>{{спасылка|спасылка=http://safway.com/Projects/Commercial/microsoft.asp?timeline=renovation|загаловак=Microsoft East Coast Headquarters — Safway Services|выдавецтва=safway.com|копія=https://web.archive.org/web/20170329050044/http://safway.com/Projects/Commercial/microsoft.asp?timeline=renovation|дата копіі=03.2017}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Smoot, Hannah|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article236604708.html|загаловак=Microsoft investing $24 million in Charlotte campus, creating over 400 high-paying jobs|выдавец=charlotteobserver.com|дата публікацыі=10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20200613105335/https://amp.charlotteobserver.com/news/business/article236604708.html|дата копіі=06.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article243910837.html|загаловак=Insurance giant to bring over 3,200 jobs to Charlotte, with up to $450M in incentives|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=07.2020}}</ref>. У лістападзе 2018 году [[Honeywell]] перамесьціла сваю карпаратыўную штаб-кватэру ў Шарлот<ref>{{спасылка|аўтар=Lucas, Ameila|спасылка=https://www.cnbc.com/2018/11/30/honeywell-to-move-its-hq-to-charlotte-north-carolina-from-new-jersey.html|загаловак=Honeywell moves HQ to Charlotte, North Carolina from New Jersey|выдавецтва=CNBC.com|дата публікацыі=11.2018}}</ref>. У чэрвені 2019 году [[Lowe’s]] абвесьціла, што будзе будаваць свой Глябальны тэхналягічны цэнтар коштам 153 мільёны даляраў. Будынак паўстаў тут у 2021 годзе ў раёне Саўт-Энд<ref>{{спасылка|спасылка=https://corporate.lowes.com/newsroom/stories/inside-lowes/tech-transformation-lowes-chooses-charlotte-global-technology-center|загаловак=Tech Transformation: Lowe’s Chooses Charlotte For Global Technology Center|выдавецтва=Lowe’s|дата публікацыі=06.2019}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Peralta, Katherine|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article231952298.html|загаловак=Lowe’s picks South End for tech hub, 2,000 high-paying jobs and a new 23-story tower|выдавецтва=Charlotte Observer|дата публікацыі=06.2019}}</ref>. У 2019 годзе [[Dole Food Company]] перамесьціла сваю сядзібу ў Шарлот з [[Каліфорнія|Каліфорніі]] і пашырыла сваю прысутнасьць у месьце, зьліўшыся з ірляндзкай кампаніяй Total Produce у лютым 2021 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotte.axios.com/248296/worlds-largest-fresh-produce-company-grows-charlotte-hq/|загаловак=Dole Food Company announced a merger with Ireland-based Total Produce Wednesday. The combined business will be the world’s largest fresh produce company, and it’ll have its American headquarters in Charlotte|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=02.2021}}</ref>. 25 траўня 2021 году было абвешчана, што Шарлот стане штаб-кватэрай Credit Karma на ўсходнім узьбярэжжы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wbtv.com/2021/05/25/credit-karma-bringing-jobs-charlotte-with-new-east-coast-hub/|загаловак=Credit Karma bringing 600 new jobs to Charlotte with new east coast hub|выдавецтва=WBTV.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://abc11.com/credit-karma-charlotte-nc-jobs-north-carolina-roy-cooper/10696800/|загаловак=Credit Karma to put east coast headquarters in North Carolina|дата публікацыі=05.2021|копія=https://web.archive.org/web/20210527001032/https://abc11.com/credit-karma-charlotte-nc-jobs-north-carolina-roy-cooper/10696800/|дата копіі=05.2021}}</ref>. 20 верасьня 2022 году Атлянтычная ўзьбярэжная канфэрэнцыя апублічыла пляны аб пераносе сваёй сядзібы з суседняга [[Грынзбара]] ў Шарлот у 2023 годзе<ref>{{спасылка|аўтар=Fowler, Scott|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/sports/college/article266063391.html|загаловак=ACC does the right thing, relocating its headquarters from Greensboro to Charlotte|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Soloff Peralta, Katie|спасылка=https://charlotte.axios.com/308673/acc-is-moving-its-headquarters-to-charlotte/|загаловак=ACC is moving its headquarters to Charlotte|выдавецтва=Charlotte Axios|дата публікацыі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://theacc.com/news/2022/9/20/general-acc-board-of-directors-announces-relocation-of-league-office-to-charlotte.aspx|загаловак=ACC Board of Directors Announces Relocation of League Office to Charlotte|выдавецтва=Atlantic Coast Conference|дата публікацыі=09.2022}}</ref>. У 2019 годзе ў рэгіёне Шарлот месьціліся сем кампаніяў зь сьпісу [[Fortune 500]], у тым ліку ў парадку іхняга рэйтынгу гэта былі Bank of America, Honeywell, [[Nucor]], Lowe’s, [[Duke Energy]], [[Sonic Automotive]] і [[Brighthouse Financial]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://fortune.com/fortune500/2019/search/?hqcity=Charlotte&hqstate=NC&rank=asc|загаловак=Fortune 500 (2019)}}</ref>. Акрамя таго, Шарлот уважаецца за другі паводле аб’ёмаў разьліўніком напою [[Coca-Cola]] у краіне<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cokeconsolidated.com/products-and-service-area|загаловак=About us – Coca-Cola Consolidated|копія=https://web.archive.org/web/20211123235506/https://www.cokeconsolidated.com/products-and-service-area|дата копіі=11.2021}}</ref>.
[[Файл:WellsFargoCharlotte.jpg|значак|зьлева|Вулачка ў цэнтральным раёне.]]
Рэгіён Шарлот мае вялікую колькасьць арганізацыяў, арыентаваных на энэргетыку, дзякуючы чаму Шарлот часам клічуць новая энэргетычнай сталіцай ЗША<ref>{{навіна|аўтар=Glader, Paul|спасылка=https://www.washingtonpost.com/business/with-electricity-firms-investment-charlotte-looks-to-become-energy-capital/2011/09/06/gIQAzBzGFK_story.html|загаловак=Charlotte looks beyond financial sector in effort to become 'energy capital'|выдавец=The Washington Post|дата публікацыі=09.2010}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/feature/new-energy-capital.html|загаловак=How Charlotte became a power player|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=08.2012}}</ref>. Тут налічваецца больш за 240 кампаніяў, беспасярэдне зьвязаных з энэргетычным сэктарам, якія разам працаўладкавалі больш за {{Лік|26400}} чалавек. З 2007 году было абвешчана аб стварэньні больш чым 4 тысячаў працоўных месцаў у энэргетычным сэктары. Сярод буйных гульцоў гэтай індустрыі вылучаюцца кампаніі [[AREVA]], Duke Energy, Electric Power Research Institute, Fluor, Metso Power, Piedmont Natural Gas, Albemarle Corp, Siemens Energy, Shaw Group, [[Toshiba]], URS Corp. і Westinghouse<ref>{{спасылка|спасылка=https://news.duke-energy.com/releases/new-plaza-in-uptown-charlotte-to-become-duke-energys-corporate-headquarters|загаловак=New plaza in Uptown Charlotte to become Duke energy’s corporate headquarters|выдавецтва=Duke Energy|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://new.siemens.com/us/en/company/siemens-in-the-usa/charlotte.html|загаловак=Charlotte – Siemens Energy|выдавецтва=Siemens Energy|копія=https://web.archive.org/web/20201023071729/https://new.siemens.com/us/en/company/siemens-in-the-usa/charlotte.html|дата копіі=10.2020}}</ref>. [[Унівэрсытэт Паўночнай Караліны]] ў Шарлот мае рэпутацыю ў галіне энэргетычнай адукацыі і павязаных з гэтым дасьледаваньняў, а ягоны Цэнтар вытворчасьці і інфраструктуры энэргетыкі рыхтуе інжынэраў-энэргетыкаў і ладзіць дасьледаваньні ў энэргетычнай галіне<ref>{{спасылка|спасылка=https://epic.uncc.edu/about/overview|загаловак=Overview – Energy Production & Infrastructure Center|выдавецтва=epic.uncc.edu|копія=https://web.archive.org/web/20200626235525/https://epic.uncc.edu/about/overview|дата копіі=06.2020}}</ref>. У 2010-я гады Шарлот таксама стаў тэхналягічным цэнтрам з ростам індустрыі інфармацыйных тэхналёгіяў<ref>{{спасылка|аўтар=Thompson, Ben|спасылка=https://www.wcnc.com/article/money/charlotte-north-carolina-tech-hub-hot-spot/275-6f129f84-840c-4d60-803e-bcd2a5c3d98d|загаловак=Why Charlotte is such a popular destination for tech companies|выдавецтва=wcnc.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Soloff, Katie|спасылка=https://charlotte.axios.com/253303/words-out-how-charlotte-is-becoming-a-hot-tech-town/|загаловак=Words out, How Charlotte is becoming a hot tech town|выдавецтва=Charlotte.axios.com|дата публікацыі=04.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Jensen, Scott|спасылка=https://www.charlottestories.com/charlotte-ranked-as-the-1-tech-town-in-america/|загаловак=Charlotte ranked as the No. 1 tech town in America|выдавецтва=Charlottestories.com|дата публікацыі=06.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wccbcharlotte.com/2018/03/13/charlotte-next-silicon-valley/|загаловак=Is Charlotte The Next Silicon Valley?|выдавецтва=WCCBCharlotte.com|дата публікацыі=03.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cbre.com/press-releases/charlottes-tech-job-growth-puts-citys-office-market-among-hottest-of-n-americas-30-tech-hubs|загаловак=Charlotte’s Tech Job Growth Puts City’s Office Market Among The Hottest Of North America’s 30 Leading Tech Hubs|выдавецтва=CBRE.com|дата публікацыі=10.2022}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Sweeney, Matthew|спасылка=https://www.zdnet.com/education/computers-tech/tech-jobs-in-charlotte/|загаловак=Tech Jobs in Charlotte, the South’s growing technology hub|выдавецтва=ZDNET.com|дата публікацыі=01.2022}}</ref>.
Шарлот і ягоныя прадмесьці стаў разьвітым транспартным вузлом для грузаперавозак на ўсходнім узьбярэжжы. Ёсьць некалькі прычынаў такога росту. Па-першае, блізкасьць Шарлот да буйных міжштатных аўтамагістралей 40, 85, 77 або 95. Па-другое, геаграфічна места знаходзіцца ў межах 650 міляў ад 53% насельніцтва ЗША<ref>{{спасылка|аўтар=Cosgrove, Elly|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2018/06/28/where-the-rubber-meets-the-road-for-charlottes.html|загаловак=Where the rubber meets the road for Charlotte’s trucking industry|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. Свае склады і лягістычныя сеткі тут маюць [[FedEx]], Red Classic, [[XPO]], Armstrong Transport Group ды шэраг іншых. Разьвіваецца і цэнтар места, дзе паўстаюць новыя гмахі<ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2021/02/11/state-of-the-center-city.html|загаловак=State of the Center City 2021: $3B in development planned in uptown, midtown, South End|выдавецтва=Charlotte Business Journal|дата публікацыі=02.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2021/04/23/cbre-report-midtown-south-end.html|загаловак=South End’s meteoric rise into a bustling submarket chronicled in CBRE report, is more growth to follow?|выдавецтва=Charlotte Business Journal|дата публікацыі=04.2021}}</ref>. Тут працуюць шмат рэстаранаў, бараў і клюбаў<ref>{{спасылка|аўтар=Sealey, Clay|спасылка=https://charlotte.axios.com/141974/16-projects-under-construction-now-in-uptown-and-south-end-and-10-more-on-the-way/|загаловак=16 projects under construction now in Uptown and South End – And 10 more on the way|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=10.2018}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Rago, Gordon|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/development/article272065817.html|загаловак=Growth in uptown and South End sees 'mic drop' numbers as skyline keeps changing|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=02.2023|копія=https://archive.today/20230204030719/https://www.charlotteobserver.com/news/business/development/article272065817.html|дата копіі=02.2023}}</ref>. Павелічэньне колькасьці насельніцтва прывяло да джэнтрыфікацыі, асабліва ў пераважна афраамэрыканскіх раёнах, як то Бідэлвіл і Чэры<ref>{{навіна|аўтар=Kelly, Pam|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/local/article66963722.html|загаловак=White people in Biddleville: The story of a changing neighborhood|выдавец=The Charlotte Observer|дата публікацыі=03.2016|копія=https://web.archive.org/web/20230714032024/https://www.charlotteobserver.com/news/local/article66963722.html|дата копіі=07.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Glenn, Gwendolyn|спасылка=https://www.wfae.org/local-news/2019-01-21/finding-home-cherry-residents-struggle-with-the-effects-of-gentrification|загаловак=Finding Home: Cherry Residents Struggle With The Effects Of Gentrification|выдавецтва=WFAE 90.7 - Charlotte's NPR News Source|дата публікацыі=21.01.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wfae.org/show/charlotte-talks-with-mike-collins/2016-04-26/addressing-gentrification-in-charlotte|загаловак=Addressing Gentrification In Charlotte|выдавецтва=WFAE 90.7 - Charlotte’s NPR News Source}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Chemtob, Danielle|спасылка=https://charlotte.axios.com/316880/charlotte-considers-property-tax-relief-to-combat-gentrification/|загаловак=Charlotte considers property tax relief to combat gentrification|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=01.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Sparks Vernon, Lisa|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/local/article275954266.html|загаловак=Gentrification vs growth in Charlotte Black neighborhood’s: Do we stop it or embrace it?|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=06.2023}}</ref>.
== Культура ==
=== Фэстывалі і імпрэзы ===
[[Файл:Mint Museum in uptown Charlotte, North Carolina.jpg|значак|Музэй Мінт у цэнтры места.]]
У рэгіёне Шарлот ладзіцца мноства штогадовых фэстываляў і адмысловых імпрэзаў. Фэстываль Адраджэньня Караліны ладзіцца суботамі і нядзелямі кожны кастрычнік і лістапад. Гэта адна з найбуйнейшых імпрэзаў, якая робіцца ў стылі [[Адраджэньне|Адраджэньня]], у краіне. Цягам фэстывалі ўсталёўваюцца 11 сцэнаў з адкрытымі забаўляльнымі імпрэзамі, вясковы рынак плошчай 22 акры, інтэрактыўны цырк, кірмаш мастацтваў і рамёстваў, робіцца рыцарскі турнір ды іншыя сьвяты, усё гэта аб’яднанае ў адное бесьперапынную сямейную прыгоду ўсьцяж дня<ref>{{навіна|спасылка=https://www.carolina.renfestinfo.com/quickfacts|загаловак=Quick Facts — Carolina Renaissance festival|выдавец=carolina.renfestinfo.com|дата публікацыі=11.2019|копія=https://web.archive.org/web/20200613080830/https://www.carolina.renfestinfo.com/quickfacts|дата копіі=06.2020}}</ref>.
[[Файл:Discovery Place-27527-1.jpg|значак|зьлева|Навукова-тэхналягічны музэй у Шарлот.]]
У Шарлот арганізуецца грэцкі фэстываль Ясу. Упершыню ён пачаўся ў 1978 годзе і з таго часу стаў адной з найбуйнейшых культурных імпрэзаў Шарлоты<ref>{{навіна|спасылка=https://www.wsoctv.com/living/features/greece-word/812954584|загаловак=Opa! it's time for the Yiasou Greek Festival|выдавец=wsoctv.com|дата публікацыі=08.2014}}</ref>. На гэтым фэстывалі выстаўляюцца грэцкія культурныя экспанаты, тут можна пакаштаваць сапраўдную грэцкую кухню і хатнюю выпечку, таксама ладзяцца забавы, арганізуецца жывая музыка і танцы, дэгустацыя вінаў, мастацтва, шопінг і многае іншае<ref>{{навіна|спасылка=https://spectrumlocalnews.com/nc/charlotte/news/2018/09/06/41st-yiasou-greek-festival-kicks-off-in-charlotte|загаловак=41st Yiasou Greek Festival kicks off in Charlotte|выдавец=spectrumlocalnews.com|дата публікацыі=09.2018}}</ref>. Трохдзенны фэстываль Густы Шарлот дае мажлівасьць пакаштаваць стравы мясцовых рэстаранаў, наведаць забаўляльныя і дзіцячыя імпрэзы. ЁН ладзіцца на вуліцы Траён, які ахоплівае шэсьць гарадзкіх кварталаў ад Стоўнўола да 5-й вуліцы<ref>{{навіна|аўтар=Giles, Alex|спасылка=https://www.wbtv.com/2019/06/08/night-one-taste-charlotte-draws-big-crowds-despite-earlier-wet-weather/|загаловак=Night one of Taste of Charlotte draws big crowds despite earlier rainy weather|выдавец=wbtv.com|дата публікацыі=06.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wsoctv.com/your704/citys-biggest-food-festival-taste-charlotte-sets-fall-date-new-location/G2RX34K3OZCFFCLD7TZD345LNM/|загаловак=City’s biggest food festival, Taste of Charlotte, sets fall date at new location|выдавецтва=WSOCTV.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref>.
Фэстываль Му-энд-Бір ладзіцца штогод і ўважаецца за найбуйнейшы ў Паўночнай Караліне фэстываль крафтавага піва і бургераў. Ён прыпадае на красавік і ўлучае таксама розныя нацыянальныя музычныя выступы<ref>{{навіна|спасылка=http://mooandbrewfest.com/#about|загаловак=Moo and Brew Festival|выдавец=mooandbrewfest.com|дата публікацыі=11.2019}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://mooandbrewfest.com/#about|загаловак=Moo and Brew Festival|выдавец=mooandbrewfest.com|дата публікацыі=11.2019}}</ref>. На пляцоўцы [[NC Music Factory]] ладзіцца музычны фэстываль з выканаўцамі гіп-гопу, электроннай музыкі і выступамі дыджэяў<ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotteconcertguide.com/2019/06/03/breakaway-music-festival-returns-to-charlotte/|загаловак=Breakaway Music Festival Returns to Charlotte|выдавецтва=Charlotte Concert Guide|дата публікацыі=06.2019}}</ref>. Кожны чэрвень ладзіцца канвэнцыя коміксаў, якая праводзіцца ў канфэрэнц-цэнтры Шарлоты. Заснаваная ў 1982 годзе, яна ёсьць адной з найстарэйшых і найбуйнейшых незалежных канвэнцыяў коміксаў у ЗША<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.heroesonline.com/heroescon/history/|загаловак=Heroescon: History|выдавецтва=heroesonline.com}}</ref>. У Шарлот ладзіцца рэгіянальны фэрмэрскі рынак, дзе мясцовыя фэрмэры прадаюць сваю прадукцыю<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.heroesonline.com/heroescon/history/|загаловак=Heroescon: History|выдавецтва=heroesonline.com}}</ref>. У рэгіёне Шарлот штогод ладзіцца тры фэстывалі мастацтваў і культуры, прысьвечаныя візуальным і выканальніцкім мастацтвам.
=== Бібліятэкі ===
[[Бібліятэка Шарлот-Мэкленбург]] абслугоўвае раён Шарлоты і мае вялікую калекцыю кніг, якая налічвае больш за 1,5 мільёны асобнікаў, а таксама кампакт-дыскаў і DVD-дыскаў. Філіі гэтай установы працуюць у навакольных гарадах [[Мэт’юз (Паўночная Караліна)|Мэт’юз]], [[Мінт-Гіл (Паўночная Караліна)|Мінт-Гіл]], [[Гантэрсьвіл (Паўночная Караліна)|Гантэрсьвіл]], [[Карнэліюс (Паўночная Караліна)|Карнэліюс]] і [[Дэйвідсан (Паўночная Караліна)|Дэйвідсан]]. Ва ўсіх месцах надаецца доступ задарма да кампутараў з падключэньнем да Інтэрнэту і Wi-Fi, а бібліятэчны квіток з аднай філіі прымаецца ва ўсіх астатніх<ref>{{навіна|спасылка=https://www.cmlibrary.org/about|загаловак=Charlotte Mecklenburg Library Info|выдавец=cmlibrary.org|дата публікацыі=11.2019}}</ref>.
[[Файл:Imaginon.jpg|значак|Дзіцячы тэатар і бібліятэка ImaginOn.]]
Не зважаючы на тое, што гісторыя бібліятэкі ўзыходзіць да Шарлоцкай літаратурнай і бібліятэчнай асацыяцыі, заснаванай 16 студзеня 1891 году<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|загаловак=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County: A century of service|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925154945/http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|дата копіі=09.2015}}</ref>, дзяржаўная [[бібліятэка Карнэгі]], якая адкрылася на месцы, дзе цяпер стаіць галоўная бібліятэка ў Норт-Траёне, стала першай публічнай бібліятэкай, адкрытай для грамадзкасьці ў Шарлот. Філянтроп [[Эндру Карнэгі]] ахвяраваў 25 тысяч даляраў на будынак бібліятэкі пры ўмове, што горад Шарлот ахвяруе надзел зямлі і 2500 даляраў на год на кнігі і заробкі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|загаловак=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County: A century of service|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925154945/http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|дата копіі=09.2015}}</ref>, а дзяржава дасьць бібліятэцы статут. Усе ўмовы былі выкананыя, і Шарлоцкая бібліятэка Карнэгі адкрылася ў імпрэзэнтным клясычным будынку 2 ліпеня 1903 году.
Паводле хартыі 1903 году, дзеля пазбаўленага правоў афраамерыканскага насельніцтва Шарлоты павінна была быць адкрытая бібліятэка. Гэта было зроблена ў 1905 годзе з адкрыцьцём Бібліятэкі для мурынаў на вуліцы Брэвард, гістарычна мурынскі раёне Шарлоты, на рагу вуліц Брэвард і Іст-Сэканд (цяпер бульвар Мартына Лютэра Кінга)<ref name="cmstory.org">{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/chapter-3-1905-brevard-street-library|загаловак=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County: A century of service|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925193944/http://www.cmstory.org/content/chapter-3-1905-brevard-street-library|дата копіі=09.2015}}</ref>. Бібліятэка на вуліцы Брэвард была першай бібліятэкай для нэграў у штаце Паўночнай Караліны<ref name="cmstory.org"/>, а некаторыя крыніцы сьведчаць, што агулам на паўднёвым усходзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.charmeck.org/Departments/Planning/Whats+New/History+of+Second+Ward.htm|загаловак=charmeck.org Web Site|копія=https://web.archive.org/web/20071006074601/http://www.charmeck.org/Departments/Planning/Whats%2BNew/History%2Bof%2BSecond%2BWard.htm|дата копіі=10.2007}}</ref>. Бібліятэка была зачыненая ў 1961 годзе, калі раён Брукліна ў Сэканд-Ўордзе быў перабудаваны, але ейную ролю як культурніцкага цэнтра для афраамэрыканцаў у Шарлот працягваюць выконваць філіі бібліятэчнай сыстэмы на Бітыс-Форд і Ўэст-Бульвар, а таксама Афраамэрыканскі культурны цэнтар Шарлоты.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.charlottenc.gov/ Афіцыйны сайт].
{{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}}
[[Катэгорыя:Гарады Паўночнай Караліны]]
f1tsknnylx0crvdq2j6ftzkvo8hx2kt
2663974
2663973
2026-04-04T07:52:17Z
Dymitr
10914
артаграфія
2663974
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Шарлот
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Шарлот
|Назва на мове краіны = Charlotte
|Код мовы назвы краіны = en
|Краіна = ЗША
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1755
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Паўночная Караліна]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 771
|Крыніца плошчы =
|Вышыня = 229
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 731424
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас =
|Летні час =
|Тэлефонны код =
|Паштовы індэкс =
|Паштовыя індэксы =
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 35
|Шырата хвілінаў = 13
|Шырата сэкундаў = 37
|Даўгата паўшар’е = заходняе
|Даўгата градусаў = 80
|Даўгата хвілінаў = 50
|Даўгата сэкундаў = 36
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 = ЗША (Паўночная Караліна)
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Шарло́т''' ({{мова-en|Charlotte}}) — места штату [[Паўночная Караліна]], [[ЗША]]. Гэта самы густанаселены горад у штаце, маючы насельніцтва ў ліку {{Лік|874579}} чалавек паводле зьвестак 2020 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/charlottecitynorthcarolina|загаловак=QuickFacts: Charlotte city, North Carolina|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Гэта таксама 14-ы паводле колькасьці насельніцтва горад у ЗША, сёмы паводле колькасьці насельніцтва горад на поўдні і другі паводле колькасьці насельніцтва горад на паўднёвым усходзе. Аглямэрацыя Шарлот мае насельніцтвам блізкае да 2,88 мільёнаў чалавек.
== Гісторыя ==
Індзейцы [[катоба (народ)|катоба]] былі жыхарамі ваколіцаў сучаснага места. Упершыню яны былі сустрэтыя ў гэтым рэгіёне ў 1567 годзе гішпанскім канкістадорам [[Хуан Парда (канкістадор)|Хуанам Парда]]<ref>{{кніга|імя=Charles M.|прозьвішча=Hudson|спасылка=https://archive.org/details/juanpardoexpedit0000huds/page/34/mode/2up|загаловак=The Juan Pardo Expeditions: Exploration of the Carolinas and Tennessee, 1566–1568|выдавецтва=Smithsonian Institution Press|isbn=978-0874744989}}</ref>.
[[Файл:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|значак|зьлева|Каралева [[Шарлота Мэкленбург-Стрэліц]], у гонар якой названы горад.]]
Тэрыторыя, на якой цяпер стаіць Шарлот, была ўпершыню заселеная эўрапейскімі каляністамі каля 1755 году, калі Томас Спрат і ягоная сям’я пасяліліся недалёка ад таго, дзе цяпер месьціцца раён Элізабэт. [[Томас Полк]], які пазьней узяў шлюб з дачкой Спрата, пабудаваў свой дом на скрыжаваньні двух гандлёвых шляхоў карэнных амэрыканцаў паміж рэкамі [[Ядкін]] і [[Катоба (рака)|Катоба]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/1755-founding-new-city|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story: History Timeline: Founding a New City|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150518112246/http://www.cmstory.org/content/1755-founding-new-city|дата копіі=05.2015}}</ref>. Адзін шлях пралягаў з поўначы на поўдзень і быў часткай [[Вялікая вазная дарога|Вялікай вазной дарогі]], а другі шлях пралягаў з усходу на захад уздоўж сучаснай вуліцы Трэйд-стрыт. Да 1759 году палова племяні катоба памерла ад воспы, эндэмічнай хваробы сярод эўрапейскіх каляністаў, супраць якой у прадстаўнікоў катоба бракавала натуральнага імунітэту. У час росквіта колькасьць катоба сягала 10 тысячы чалавек, але да 1826 году іхняя колькасьць скарацілася да 110 чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://clclt.com/theclog/archives/2012/12/21/question-the-queen-city-who-were-the-native-americans-that-lived-here-before-charlotte-was-colonized|загаловак=Question the Queen City: Who were the Native Americans that lived here before Charlotte was colonized?|выдавецтва=Creative Loafing Charlotte|дата публікацыі=12.2012}}</ref>.
Горад спачатку быў населены мігрантамі шатляндзка-ірляндзкіх [[прэсьбітэрыянства|прэсьбітэрыянаў]]. Нямецкія імігранты таксама сяліліся ў гэтым рэгіёне да [[Вайна за незалежнасьць ЗША|вайны за незалежнасьць у ЗША]], але ў меншай колькасьці. Шарлот быў названы ў гонар [[Шарлота Мэкленбург-Стрэліц|Шарлоты Мэкленбург-Стрэліц]], якая стала каралевай-кансортам Вялікабрытаніі і Ірляндыі ў 1761 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.royal.uk/queen-charlotte|загаловак=Queen Charlotte (19 May 1744 - 17 November 1818)|выдавецтва=Royal.uk}}</ref>. Тым ня менш, на мапах да 1800 году горад часта пазначаўся ў форме Шарлотсбург<ref>{{спасылка|спасылка=https://dc.lib.unc.edu/cdm/ref/collection/ncmaps/id/467|загаловак=A Compleat map of North-Carolina from an actual survey|выдавецтва=library.unc.edu|дата публікацыі=1770}}</ref>. На некаторых брытанскіх мапах горад таксама пазначаўся як Шарлоттаўн<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.loc.gov/item/74692779/|загаловак=The marches of Lord Cornwallis in the Southern Provinces, now States of North America; comprehending the two Carolinas, with Virginia and Maryland, and the Delaware counties|выдавецтва=loc.gov|дата публікацыі=1787}}</ref>. У 1799 годзе ў суседняй акрузе [[Кабарус]] 12-гадовы Конрад Рыд знайшоў 17-фунтавы камень, які ягоная сям’я выкарыстоўвала як падпору для дзьвярэй. Праз тры гады ювэлір вызначыў, што гэта амаль чыстае золата, заплаціўшы сям’і мізэрныя 3,50 даляры<ref>[https://web.archive.org/web/20050103061621/http://www.blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/dah.html Blanchard Online: American Rarities].</ref>. Першая задакумэнтаваная знаходка золата ў ЗША спарадзіла першую ў краіне [[Залатая ліхаманка|залатую ліхаманку]]. Цягам XIX і пачатку XX стагодзьдзяў у гэтым рэгіёне было знойдзена шмат залатых жылаў, што прывяло да заснаваньня ў 1837 годзе [[Шарлоцкі манэтны двор|Шарлоцкага манэтнага двара]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.charlottegold.net/history.html|загаловак=History of the Charlotte Mint|выдавецтва=Charlottegold.net|копія=https://web.archive.org/web/20211128045746/http://www.charlottegold.net/history.html|дата копіі=11.2021}}</ref>. [[Паўночная Караліна]] была галоўным месцам здабычы золата ў ЗША да адкрыцьця [[Сьера-Нэвада|Сьера-Нэвады]] ў 1848 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/char.html|загаловак=The Charlotte Branch Mint|выдавецтва=Blanchardonline.com|копія=https://web.archive.org/web/20040419135250/http://blanchardonline.com/AmericanRarities/archive-08/char.html|дата копіі=04.2004}}</ref>, але аб’ём здабычы ў раёне Шарлот быў значна меншы ў параўнаньні з наступнымі месцамі, дзе пачалі здабыць гэты мэтал. Шарлот традыцыйна лічыцца радзімай паўднёвага прэсьбітэрыянства, але з XIX стагодзьдзя тут функцыянуюць шматлікія іншыя цэрквы, у тым ліку [[баптызм|баптысцкая]], мэтадысцкая, эпіскапальная, [[лютэранства|лютэранская]] і [[Каталіцкая Царква|рымска-каталіцкая]], што ў рэшце рэшт дало месту мянушку «Горад цэркваў»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/1800-city-churches|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story: History Timeline: The City of Churches|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150518165339/http://www.cmstory.org/content/1800-city-churches|дата копіі=05.2015}}</ref>.
[[Файл:North Carolina - Charlotte - NARA - 68146416 (cropped).jpg|значак|зьлева|Шарлот на фатаздымку 1932 году.]]
Залатая шахта Рыд працавала да 1912 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://historicsites.nc.gov/all-sites/reed-gold-mine|загаловак=Reed Gold Mine – NC Historic Sites}}</ref>. Шарлоцкі манэтны двор працаваў да 1861 году, калі войскі [[Канфэдэрацыйныя Штаты Амэрыкі|Канфэдэрацыі]] захапілі яго ў пачатку [[Грамадзянская вайна ў ЗША|Грамадзянскай вайны ў ЗША]]. Манэтны двор не адчыніў свае дзьверы па вайне, але ў будынку, хоць ужо і ў іншым месцы, цяпер знаходзіцца Музэй мастацтваў манэтнага двара. Першы эканамічны бум здарыўся па грамадзянскай вайне, калі Шарлот стаў цэнтрам перапрацоўкі бавоўны і чыгуначным вузлом. Да 1880-х гадоў места стаяла на галоўнай лініі Паўднёвай чыгункі ад [[Атланта|Атланты]] да [[Вашынгтон (акруга Калюмбія)|Вашынгтона]]. Мясцовыя забудоўнікі пачалі будаваць тэкстыльныя фабрыкі, пачынаючы з баваўнянай фабрыкі Шарлоты 1881 году, будынак якой дагэтуль стаіць на скрыжаваньні вуліцаў Грэма і 5-й авэню<ref>[https://www.charlottesgotalot.com/articles/history/the-history-of-charlotte The History of Charlotte, NC].</ref>. Насельніцтва места згодна зь перапісам 1890 году павялічылася да {{Лік|11557}} чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/population-statistics|загаловак=The Charlotte-Mecklenburg Story|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925111706/http://www.cmstory.org/content/population-statistics|дата копіі=09.2015}}</ref>. У 1910 годзе Шарлот абышоў [[Ўілмінгтан (Паўночная Караліна)|Ўілмінгтан]] і стаў найбуйнейшым горадам Паўночнай Караліны з {{Лік|34014}} жыхарамі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmhpf.org/S&Rs%20Alphabetical%20Order/Surveys&rmeckcourthouse.htm|загаловак=Survey and Research Report on the Mecklenburg County Courthouse|выдавецтва=Charlotte-Mecklenburg Historic Landmarks Commission}}</ref>. Насельніцтва зноў павялічылася ў час [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], калі ўрад ЗША стварыў лягер Грын на поўнач ад сучаснага бульвару Ўілкінсан. Ім былі разьмешчаныя 40 тысяч жаўнераў.
Сучасная банкаўская індустрыя гораду дасягнула вядомасьці ў 1970-х і 1980-х гадах, галоўным чынам дзякуючы фінансісту [[Г’ю Макол]]у. Ён ператварыў [[Нацыянальны банк Паўночнай Караліны]] (NCNB) у магутны нацыянальны банк, які ў выніку агрэсіўных паглынаньняў у рэшце рэшт аб’яднаўся з BankAmerica, утварыўшы [[Bank of America]]. 22 верасьня 1989 году горад пацярпеў ад урагану Г’юга. Жыхары тыднямі былі без электрычнасьці, школы былі зачыненыя на тыдзень ці больш, а расчыстка места заняла месяцы. У сьнежні 2002 году Шарлот і значная частка цэнтральнай Паўночнай Караліны пацярпелі ад ледзянога шторму, у выніку якога больш за 1,3 мільёнаў чалавек засталіся без электрычнасьці<ref>{{навіна|спасылка=http://www.wral.com/news/local/story/1089860/|загаловак=Ice Storm Knocks Out Power Across North Carolina|выдавец=WRAL-TV|дата публікацыі=12.2002}}</ref>.
== Геаграфія ==
Паводле зьвестак [[Бюро перапісу насельніцтва ЗША]], агульная плошча гораду складае 808,1 км², зь якіх 802,9 км² займае сухазем’е, а 5,1 км² прыпадае на водную паверхню. Шарлот уважаецца за дваццаць шосты паводле плошчы горад у ЗША. Месьціцца на вышыні 229 мэтраў над узроўнем мора. Цэнтар Шарлот разьмешчаны на доўгім узвышшы паміж двума ручаямі, Шугар-Крык і Ірвін-Крык, і быў пабудаваны на старых вырабках залатых руднікоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://wxbrad.com/why-its-called-uptown-why-charlottes-uptown-streets-go-northeast/|загаловак=Why it’s called Uptown & Why Charlotte’s Uptown streets go Northeast|дата публікацыі=10.2013}}</ref>. Шарлот месьціцца за 40 км на паўднёвы захад ад гораду [[Канкорд (Паўночная Караліна)|Канкорд]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-concord-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Concord, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 42 км на паўночны ўсход ад гораду [[Рок-Гіл (Паўднёвая Караліна)|Рок-Гіл]] з [[Паўднёвая Караліна|Паўднёвай Караліны]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-rock-hill-sc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Rock Hill, SC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 134 км на паўднёвы захад ад гораду [[Грынзбара]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-greensboro-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Greensboro, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 217 км на захад ад места [[Фэетвіль]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-fayetteville-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Fayetteville, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>, за 266 км на паўднёвы захад ад гораду [[Ралі (Паўночная Караліна)|Ралі]], які мае статус сталіцы штату<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.distance-cities.com/distance-raleigh-nc-to-charlotte-nc|загаловак=Distance between Raleigh, NC and Charlotte, NC|выдавецтва=Distance Cities}}</ref>.
[[Файл:300SouthTryon.jpg|значак|зьлева|Бізнэсовы цэнтар места.]]
Не зважаючы на тое, што рака [[Катоба (рака)|Катоба]] і ейныя азёры ляжаць за некалькі міляў на захад, паблізу цэнтра места няма значных вадаёмаў або іншых геалягічных аб’ектаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.catawbariverkeeper.org/about-the-river-2/|загаловак=About the River|выдавецтва=Catawba River Keeper|копія=https://web.archive.org/web/20210521232814/https://www.catawbariverkeeper.org/about-the-river-2/|дата копіі=05.2021}}</ref>. Разьвіцьцё Шарлот не было павязанае зь нейкімі воднымі шляхамі, але гэта паспрыяла росквіту Шарлоты як вузла аўтамабільных дарог, чыгунак і паветраных перавозак<ref>{{спасылка|аўтар=Portillo, Ely|спасылка=https://plancharlotte.org/story/why-isnt-charlotte-built-on-water-river-waterfront|загаловак=Why Isn't Charlotte built on the Water|выдавецтва=Plan Charlotte|дата публікацыі=07.2019|копія=https://web.archive.org/web/20210521232821/https://plancharlotte.org/story/why-isnt-charlotte-built-on-water-river-waterfront|дата копіі=05.2021}}</ref>.
=== Клімат ===
Як і большая частка рэгіёну на паўднёвым усходзе ЗША, Шарлот мае [[субтрапічны акіянічны клімат|вільготны субтрапічны клімат]] з чатырма выразна адрознымі сэзонамі. Зімы кароткія і даволі мяккія, з звычайнай сярэдняй тэмпэратурай цягам содняў у студзені роўнай {{ГЦэ|5,6}}. Часам тэмпэратура можа апускацца ніжэй за {{ГЦэ|−6,7|сп}}, але ў Шарлот таксама часам назіраюцца некалькі цёплых зімовых дзён з тэмпэратурай вышэй за {{ГЦэ|18,3|сп}}. У сярэднім у годзе бывае 59 начэй, калі тэмпэратура апускаецца да нуля або ніжэй, і толькі 1,5 дня не ўздымаецца вышэй за нуль. Ападкі разьмеркаваныя аднамерна ўсьцяж году. Толькі жнівень вылучаецца як крыху больш вільготны месяц, у якім у сярэднім выпадае 4,35 цаляў ападкаў. Лета сьпякотнае і вільготнае, з звычайнай сярэдняй тэмпэратурай цягам содняў у ліпені {{ГЦэ|26,7|сп}}. Сьпякотныя і вільготныя дні могуць пачацца ўжо ў траўні і трываюць да канца верасьня. У сярэднім 44 дні ў годзе з максымальнай тэмпэратура трымаецца на ўзроўні {{ГЦэ|32|сп}} або вышэй. Афіцыйныя рэкорды тэмпэратуры вагаюцца ад {{ГЦэ|40|сп}}, зафіксаваныя шэсьць разоў, ажно да {{ГЦэ|−21|сп}}<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wcnc.com/article/weather/weather-iq-what-is-the-dead-of-winter/275-a12574c6-f21e-4dbf-a351-ee2bd5ac35e2|загаловак=Weather IQ: What is the Dead of Winter?|выдавецтва=wcnc.com|дата публікацыі=12.01.2022}}</ref>.
Шарлот месьціцца беспасярэдне на шляху субтрапічнай вільгаці з [[Мэксыканская затока|Мэксыканскай затокі]], калі яна рухаецца ўздоўж усходняга ўзьбярэжжа, таму горад мае шмат ападкаў цягам году, але таксама назіраюцца шмат ясных і сонечных дзён. Ападкі звычайна радзейшыя восеньню, чым вясной. У сярэднім у Шарлот штогод выпадае 1110 мм ападкаў, аднамерна разьмеркаваных усьцяж году. У сярэднім выпадае 8,9 см сьнегу, галоўным чынам у студзені і лютым, і зрэдку ў сьнежні ці сакавіку, прычым часьцей здараюцца [[абліваха|аблівахі]]. Сьнегапады і абліваха могуць учыніць сур’ёзную шкоду на рэгіён, бо ў такіх варунках зрываюцца галіны дрэваў на лініі электраперадачаў, а кіраваньне транспартным сродкам робіцца небясьпечным.
== Эканоміка ==
Шарлот уважаецца за другі паводле велічыні банкаўскі цэнтар у ЗША пасьля [[Нью-Ёрк]]у<ref>{{спасылка|аўтар=Roberts, Deon|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/banking/article221589840.html|загаловак=Charlotte regains its place as No. 2 U.S. banking center. Will it keep it?|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=11.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://carolinahistory.web.unc.edu/charlotte-soars-to-become-the-nations-second-largest-financial-center/|загаловак=Charlotte Soars to Become the Nation’s Second Largest Financial Center|выдавецтва=North Carolina History Projects|копія=https://web.archive.org/web/20150829080651/http://carolinahistory.web.unc.edu/charlotte-soars-to-become-the-nations-second-largest-financial-center/|дата копіі=08.2015}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotteregion.com/blog/2021/02/25/research-data/industry-insights-financial-services-in-the-charlotte-region/|загаловак=Industry insights: Financial Services in the Charlotte Region|выдавецтва=Charlotte Regional Business Alliance|дата публікацыі=02.2021|копія=https://web.archive.org/web/20210302135100/https://charlotteregion.com/blog/2021/02/25/research-data/industry-insights-financial-services-in-the-charlotte-region/|дата копіі=03.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Vrana, Debora|спасылка=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-may-28-mn-53971-story.html|загаловак=Charlotte: A New U.S. Bethemoth of Banking|выдавецтва=The Los Angeles Times|дата публікацыі=05.1998}}</ref>. [[Bank of America]], якая лічыцца другой паводле велічыні фінансавай установай паводле агульных актываў у краіне, мае тут сваю сядзібу<ref>{{спасылка|спасылка=https://locators.bankofamerica.com/nc/charlotte/index.m.html|загаловак=Bank of America Financial Centers and ATMs in Charlotte, NC|выдавецтва=Bank of America|копія=https://web.archive.org/web/20200626141802/https://locators.bankofamerica.com/nc/charlotte/index.m.html|дата копіі=06.2020}}</ref>. Тут таксама знаходзіцца штаб-кватэра кампаніі [[Truist Financial]], якая займае шосты радок паводле велічыні сярод фінансавах установаў краіны<ref>{{спасылка|аўтар=Craver, Richard|спасылка=https://www.journalnow.com/business/truist-completes-455-5m-purchase-of-charlotte-hq-bank-delays-new-branding-unveilings/article_891db77d-c8dd-5565-ac83-dcff50a7691c.html|загаловак=Truist completes $455.5M purchase of Charlotte HQ; bank delays new branding unveilings|выдавецтва=Winston-Salem Journal|дата публікацыі=04.2020}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2019/12/11/truist-to-purchase-hearst-tower-in-q1-rename.html|загаловак=Truist to purchase Hearst Tower for $455.5M, rename uptown building|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=12.2019}}</ref>.
[[Файл:Duke Energy Center and The Westin Charlotte, 2010.jpg|значак|Адзін зь бізнэсовых раёнаў.]]
Іншыя буйныя кампаніі, як то [[Майкрасофт|Microsoft]] і [[Centene Corporation]], маюць свае штаб-кватэры на ўсходнім узьбярэжжы менавіта ў Шарлот<ref>{{спасылка|спасылка=http://safway.com/Projects/Commercial/microsoft.asp?timeline=renovation|загаловак=Microsoft East Coast Headquarters — Safway Services|выдавецтва=safway.com|копія=https://web.archive.org/web/20170329050044/http://safway.com/Projects/Commercial/microsoft.asp?timeline=renovation|дата копіі=03.2017}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Smoot, Hannah|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article236604708.html|загаловак=Microsoft investing $24 million in Charlotte campus, creating over 400 high-paying jobs|выдавец=charlotteobserver.com|дата публікацыі=10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20200613105335/https://amp.charlotteobserver.com/news/business/article236604708.html|дата копіі=06.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article243910837.html|загаловак=Insurance giant to bring over 3,200 jobs to Charlotte, with up to $450M in incentives|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=07.2020}}</ref>. У лістападзе 2018 году [[Honeywell]] перамесьціла сваю карпаратыўную штаб-кватэру ў Шарлот<ref>{{спасылка|аўтар=Lucas, Ameila|спасылка=https://www.cnbc.com/2018/11/30/honeywell-to-move-its-hq-to-charlotte-north-carolina-from-new-jersey.html|загаловак=Honeywell moves HQ to Charlotte, North Carolina from New Jersey|выдавецтва=CNBC.com|дата публікацыі=11.2018}}</ref>. У чэрвені 2019 году [[Lowe’s]] абвесьціла, што будзе будаваць свой Глябальны тэхналягічны цэнтар коштам 153 мільёны даляраў. Будынак паўстаў тут у 2021 годзе ў раёне Саўт-Энд<ref>{{спасылка|спасылка=https://corporate.lowes.com/newsroom/stories/inside-lowes/tech-transformation-lowes-chooses-charlotte-global-technology-center|загаловак=Tech Transformation: Lowe’s Chooses Charlotte For Global Technology Center|выдавецтва=Lowe’s|дата публікацыі=06.2019}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Peralta, Katherine|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/article231952298.html|загаловак=Lowe’s picks South End for tech hub, 2,000 high-paying jobs and a new 23-story tower|выдавецтва=Charlotte Observer|дата публікацыі=06.2019}}</ref>. У 2019 годзе [[Dole Food Company]] перамесьціла сваю сядзібу ў Шарлот з [[Каліфорнія|Каліфорніі]] і пашырыла сваю прысутнасьць у месьце, зьліўшыся з ірляндзкай кампаніяй Total Produce у лютым 2021 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotte.axios.com/248296/worlds-largest-fresh-produce-company-grows-charlotte-hq/|загаловак=Dole Food Company announced a merger with Ireland-based Total Produce Wednesday. The combined business will be the world’s largest fresh produce company, and it’ll have its American headquarters in Charlotte|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=02.2021}}</ref>. 25 траўня 2021 году было абвешчана, што Шарлот стане штаб-кватэрай Credit Karma на ўсходнім узьбярэжжы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wbtv.com/2021/05/25/credit-karma-bringing-jobs-charlotte-with-new-east-coast-hub/|загаловак=Credit Karma bringing 600 new jobs to Charlotte with new east coast hub|выдавецтва=WBTV.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://abc11.com/credit-karma-charlotte-nc-jobs-north-carolina-roy-cooper/10696800/|загаловак=Credit Karma to put east coast headquarters in North Carolina|дата публікацыі=05.2021|копія=https://web.archive.org/web/20210527001032/https://abc11.com/credit-karma-charlotte-nc-jobs-north-carolina-roy-cooper/10696800/|дата копіі=05.2021}}</ref>. 20 верасьня 2022 году Атлянтычная ўзьбярэжная канфэрэнцыя апублічыла пляны аб пераносе сваёй сядзібы з суседняга [[Грынзбара]] ў Шарлот у 2023 годзе<ref>{{спасылка|аўтар=Fowler, Scott|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/sports/college/article266063391.html|загаловак=ACC does the right thing, relocating its headquarters from Greensboro to Charlotte|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Soloff Peralta, Katie|спасылка=https://charlotte.axios.com/308673/acc-is-moving-its-headquarters-to-charlotte/|загаловак=ACC is moving its headquarters to Charlotte|выдавецтва=Charlotte Axios|дата публікацыі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://theacc.com/news/2022/9/20/general-acc-board-of-directors-announces-relocation-of-league-office-to-charlotte.aspx|загаловак=ACC Board of Directors Announces Relocation of League Office to Charlotte|выдавецтва=Atlantic Coast Conference|дата публікацыі=09.2022}}</ref>. У 2019 годзе ў рэгіёне Шарлот месьціліся сем кампаніяў зь сьпісу [[Fortune 500]], у тым ліку ў парадку іхняга рэйтынгу гэта былі Bank of America, Honeywell, [[Nucor]], Lowe’s, [[Duke Energy]], [[Sonic Automotive]] і [[Brighthouse Financial]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://fortune.com/fortune500/2019/search/?hqcity=Charlotte&hqstate=NC&rank=asc|загаловак=Fortune 500 (2019)}}</ref>. Акрамя таго, Шарлот уважаецца за другі паводле аб’ёмаў разьліўніком напою [[Coca-Cola]] у краіне<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cokeconsolidated.com/products-and-service-area|загаловак=About us – Coca-Cola Consolidated|копія=https://web.archive.org/web/20211123235506/https://www.cokeconsolidated.com/products-and-service-area|дата копіі=11.2021}}</ref>.
[[Файл:WellsFargoCharlotte.jpg|значак|зьлева|Вулачка ў цэнтральным раёне.]]
Рэгіён Шарлот мае вялікую колькасьць арганізацыяў, арыентаваных на энэргетыку, дзякуючы чаму Шарлот часам клічуць новая энэргетычнай сталіцай ЗША<ref>{{навіна|аўтар=Glader, Paul|спасылка=https://www.washingtonpost.com/business/with-electricity-firms-investment-charlotte-looks-to-become-energy-capital/2011/09/06/gIQAzBzGFK_story.html|загаловак=Charlotte looks beyond financial sector in effort to become 'energy capital'|выдавец=The Washington Post|дата публікацыі=09.2010}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/feature/new-energy-capital.html|загаловак=How Charlotte became a power player|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=08.2012}}</ref>. Тут налічваецца больш за 240 кампаніяў, беспасярэдне зьвязаных з энэргетычным сэктарам, якія разам працаўладкавалі больш за {{Лік|26400}} чалавек. З 2007 году было абвешчана аб стварэньні больш чым 4 тысячаў працоўных месцаў у энэргетычным сэктары. Сярод буйных гульцоў гэтай індустрыі вылучаюцца кампаніі [[AREVA]], Duke Energy, Electric Power Research Institute, Fluor, Metso Power, Piedmont Natural Gas, Albemarle Corp, Siemens Energy, Shaw Group, [[Toshiba]], URS Corp. і Westinghouse<ref>{{спасылка|спасылка=https://news.duke-energy.com/releases/new-plaza-in-uptown-charlotte-to-become-duke-energys-corporate-headquarters|загаловак=New plaza in Uptown Charlotte to become Duke energy’s corporate headquarters|выдавецтва=Duke Energy|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://new.siemens.com/us/en/company/siemens-in-the-usa/charlotte.html|загаловак=Charlotte – Siemens Energy|выдавецтва=Siemens Energy|копія=https://web.archive.org/web/20201023071729/https://new.siemens.com/us/en/company/siemens-in-the-usa/charlotte.html|дата копіі=10.2020}}</ref>. [[Унівэрсытэт Паўночнай Караліны]] ў Шарлот мае рэпутацыю ў галіне энэргетычнай адукацыі і павязаных з гэтым дасьледаваньняў, а ягоны Цэнтар вытворчасьці і інфраструктуры энэргетыкі рыхтуе інжынэраў-энэргетыкаў і ладзіць дасьледаваньні ў энэргетычнай галіне<ref>{{спасылка|спасылка=https://epic.uncc.edu/about/overview|загаловак=Overview – Energy Production & Infrastructure Center|выдавецтва=epic.uncc.edu|копія=https://web.archive.org/web/20200626235525/https://epic.uncc.edu/about/overview|дата копіі=06.2020}}</ref>. У 2010-я гады Шарлот таксама стаў тэхналягічным цэнтрам з ростам індустрыі інфармацыйных тэхналёгіяў<ref>{{спасылка|аўтар=Thompson, Ben|спасылка=https://www.wcnc.com/article/money/charlotte-north-carolina-tech-hub-hot-spot/275-6f129f84-840c-4d60-803e-bcd2a5c3d98d|загаловак=Why Charlotte is such a popular destination for tech companies|выдавецтва=wcnc.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Soloff, Katie|спасылка=https://charlotte.axios.com/253303/words-out-how-charlotte-is-becoming-a-hot-tech-town/|загаловак=Words out, How Charlotte is becoming a hot tech town|выдавецтва=Charlotte.axios.com|дата публікацыі=04.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Jensen, Scott|спасылка=https://www.charlottestories.com/charlotte-ranked-as-the-1-tech-town-in-america/|загаловак=Charlotte ranked as the No. 1 tech town in America|выдавецтва=Charlottestories.com|дата публікацыі=06.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wccbcharlotte.com/2018/03/13/charlotte-next-silicon-valley/|загаловак=Is Charlotte The Next Silicon Valley?|выдавецтва=WCCBCharlotte.com|дата публікацыі=03.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cbre.com/press-releases/charlottes-tech-job-growth-puts-citys-office-market-among-hottest-of-n-americas-30-tech-hubs|загаловак=Charlotte’s Tech Job Growth Puts City’s Office Market Among The Hottest Of North America’s 30 Leading Tech Hubs|выдавецтва=CBRE.com|дата публікацыі=10.2022}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Sweeney, Matthew|спасылка=https://www.zdnet.com/education/computers-tech/tech-jobs-in-charlotte/|загаловак=Tech Jobs in Charlotte, the South’s growing technology hub|выдавецтва=ZDNET.com|дата публікацыі=01.2022}}</ref>.
Шарлот і ягоныя прадмесьці стаў разьвітым транспартным вузлом для грузаперавозак на ўсходнім узьбярэжжы. Ёсьць некалькі прычынаў такога росту. Па-першае, блізкасьць Шарлот да буйных міжштатных аўтамагістралей 40, 85, 77 або 95. Па-другое, геаграфічна места знаходзіцца ў межах 650 міляў ад 53% насельніцтва ЗША<ref>{{спасылка|аўтар=Cosgrove, Elly|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2018/06/28/where-the-rubber-meets-the-road-for-charlottes.html|загаловак=Where the rubber meets the road for Charlotte’s trucking industry|выдавецтва=BizJournals.com|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. Свае склады і лягістычныя сеткі тут маюць [[FedEx]], Red Classic, [[XPO]], Armstrong Transport Group ды шэраг іншых. Разьвіваецца і цэнтар места, дзе паўстаюць новыя гмахі<ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2021/02/11/state-of-the-center-city.html|загаловак=State of the Center City 2021: $3B in development planned in uptown, midtown, South End|выдавецтва=Charlotte Business Journal|дата публікацыі=02.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Fahey, Ashley|спасылка=https://www.bizjournals.com/charlotte/news/2021/04/23/cbre-report-midtown-south-end.html|загаловак=South End’s meteoric rise into a bustling submarket chronicled in CBRE report, is more growth to follow?|выдавецтва=Charlotte Business Journal|дата публікацыі=04.2021}}</ref>. Тут працуюць шмат рэстаранаў, бараў і клюбаў<ref>{{спасылка|аўтар=Sealey, Clay|спасылка=https://charlotte.axios.com/141974/16-projects-under-construction-now-in-uptown-and-south-end-and-10-more-on-the-way/|загаловак=16 projects under construction now in Uptown and South End – And 10 more on the way|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=10.2018}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Rago, Gordon|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/business/development/article272065817.html|загаловак=Growth in uptown and South End sees 'mic drop' numbers as skyline keeps changing|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=02.2023|копія=https://archive.today/20230204030719/https://www.charlotteobserver.com/news/business/development/article272065817.html|дата копіі=02.2023}}</ref>. Павелічэньне колькасьці насельніцтва прывяло да джэнтрыфікацыі, асабліва ў пераважна афраамэрыканскіх раёнах, як то Бідэлвіл і Чэры<ref>{{навіна|аўтар=Kelly, Pam|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/local/article66963722.html|загаловак=White people in Biddleville: The story of a changing neighborhood|выдавец=The Charlotte Observer|дата публікацыі=03.2016|копія=https://web.archive.org/web/20230714032024/https://www.charlotteobserver.com/news/local/article66963722.html|дата копіі=07.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Glenn, Gwendolyn|спасылка=https://www.wfae.org/local-news/2019-01-21/finding-home-cherry-residents-struggle-with-the-effects-of-gentrification|загаловак=Finding Home: Cherry Residents Struggle With The Effects Of Gentrification|выдавецтва=WFAE 90.7 - Charlotte's NPR News Source|дата публікацыі=21.01.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wfae.org/show/charlotte-talks-with-mike-collins/2016-04-26/addressing-gentrification-in-charlotte|загаловак=Addressing Gentrification In Charlotte|выдавецтва=WFAE 90.7 - Charlotte’s NPR News Source}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Chemtob, Danielle|спасылка=https://charlotte.axios.com/316880/charlotte-considers-property-tax-relief-to-combat-gentrification/|загаловак=Charlotte considers property tax relief to combat gentrification|выдавецтва=Axios Charlotte|дата публікацыі=01.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Sparks Vernon, Lisa|спасылка=https://www.charlotteobserver.com/news/local/article275954266.html|загаловак=Gentrification vs growth in Charlotte Black neighborhood’s: Do we stop it or embrace it?|выдавецтва=The Charlotte Observer|дата публікацыі=06.2023}}</ref>.
== Культура ==
=== Фэстывалі і імпрэзы ===
[[Файл:Mint Museum in uptown Charlotte, North Carolina.jpg|значак|Музэй Мінт у цэнтры места.]]
У рэгіёне Шарлот ладзіцца мноства штогадовых фэстываляў і адмысловых імпрэзаў. Фэстываль Адраджэньня Караліны ладзіцца суботамі і нядзелямі кожны кастрычнік і лістапад. Гэта адна з найбуйнейшых імпрэзаў, якая робіцца ў стылі [[Адраджэньне|Адраджэньня]], у краіне. Цягам фэстывалі ўсталёўваюцца 11 сцэнаў з адкрытымі забаўляльнымі імпрэзамі, вясковы рынак плошчай 22 акры, інтэрактыўны цырк, кірмаш мастацтваў і рамёстваў, робіцца рыцарскі турнір ды іншыя сьвяты, усё гэта аб’яднанае ў адное бесьперапынную сямейную прыгоду ўсьцяж дня<ref>{{навіна|спасылка=https://www.carolina.renfestinfo.com/quickfacts|загаловак=Quick Facts — Carolina Renaissance festival|выдавец=carolina.renfestinfo.com|дата публікацыі=11.2019|копія=https://web.archive.org/web/20200613080830/https://www.carolina.renfestinfo.com/quickfacts|дата копіі=06.2020}}</ref>.
[[Файл:Discovery Place-27527-1.jpg|значак|зьлева|Навукова-тэхналягічны музэй у Шарлот.]]
У Шарлот арганізуецца грэцкі фэстываль Ясу. Упершыню ён пачаўся ў 1978 годзе і з таго часу стаў адной з найбуйнейшых культурных імпрэзаў Шарлоты<ref>{{навіна|спасылка=https://www.wsoctv.com/living/features/greece-word/812954584|загаловак=Opa! it's time for the Yiasou Greek Festival|выдавец=wsoctv.com|дата публікацыі=08.2014}}</ref>. На гэтым фэстывалі выстаўляюцца грэцкія культурныя экспанаты, тут можна пакаштаваць сапраўдную грэцкую кухню і хатнюю выпечку, таксама ладзяцца забавы, арганізуецца жывая музыка і танцы, дэгустацыя вінаў, мастацтва, шопінг і многае іншае<ref>{{навіна|спасылка=https://spectrumlocalnews.com/nc/charlotte/news/2018/09/06/41st-yiasou-greek-festival-kicks-off-in-charlotte|загаловак=41st Yiasou Greek Festival kicks off in Charlotte|выдавец=spectrumlocalnews.com|дата публікацыі=09.2018}}</ref>. Трохдзенны фэстываль Густы Шарлот дае мажлівасьць пакаштаваць стравы мясцовых рэстаранаў, наведаць забаўляльныя і дзіцячыя імпрэзы. ЁН ладзіцца на вуліцы Траён, які ахоплівае шэсьць гарадзкіх кварталаў ад Стоўнўола да 5-й вуліцы<ref>{{навіна|аўтар=Giles, Alex|спасылка=https://www.wbtv.com/2019/06/08/night-one-taste-charlotte-draws-big-crowds-despite-earlier-wet-weather/|загаловак=Night one of Taste of Charlotte draws big crowds despite earlier rainy weather|выдавец=wbtv.com|дата публікацыі=06.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wsoctv.com/your704/citys-biggest-food-festival-taste-charlotte-sets-fall-date-new-location/G2RX34K3OZCFFCLD7TZD345LNM/|загаловак=City’s biggest food festival, Taste of Charlotte, sets fall date at new location|выдавецтва=WSOCTV.com|дата публікацыі=05.2021}}</ref>.
Фэстываль Му-энд-Бір ладзіцца штогод і ўважаецца за найбуйнейшы ў Паўночнай Караліне фэстываль крафтавага піва і бургераў. Ён прыпадае на красавік і ўлучае таксама розныя нацыянальныя музычныя выступы<ref>{{навіна|спасылка=http://mooandbrewfest.com/#about|загаловак=Moo and Brew Festival|выдавец=mooandbrewfest.com|дата публікацыі=11.2019}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://mooandbrewfest.com/#about|загаловак=Moo and Brew Festival|выдавец=mooandbrewfest.com|дата публікацыі=11.2019}}</ref>. На пляцоўцы [[NC Music Factory]] ладзіцца музычны фэстываль з выканаўцамі гіп-гопу, электроннай музыкі і выступамі дыджэяў<ref>{{спасылка|спасылка=https://charlotteconcertguide.com/2019/06/03/breakaway-music-festival-returns-to-charlotte/|загаловак=Breakaway Music Festival Returns to Charlotte|выдавецтва=Charlotte Concert Guide|дата публікацыі=06.2019}}</ref>. Кожны чэрвень ладзіцца канвэнцыя коміксаў, якая праводзіцца ў канфэрэнц-цэнтры Шарлоты. Заснаваная ў 1982 годзе, яна ёсьць адной з найстарэйшых і найбуйнейшых незалежных канвэнцыяў коміксаў у ЗША<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.heroesonline.com/heroescon/history/|загаловак=Heroescon: History|выдавецтва=heroesonline.com}}</ref>. У Шарлот ладзіцца рэгіянальны фэрмэрскі рынак, дзе мясцовыя фэрмэры прадаюць сваю прадукцыю<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.heroesonline.com/heroescon/history/|загаловак=Heroescon: History|выдавецтва=heroesonline.com}}</ref>. У рэгіёне Шарлот штогод ладзіцца тры фэстывалі мастацтваў і культуры, прысьвечаныя візуальным і выканальніцкім мастацтвам.
=== Бібліятэкі ===
[[Бібліятэка Шарлот-Мэкленбург]] абслугоўвае раён Шарлоты і мае вялікую калекцыю кніг, якая налічвае больш за 1,5 мільёны асобнікаў, а таксама кампакт-дыскаў і DVD-дыскаў. Філіі гэтай установы працуюць у навакольных гарадах [[Мэт’юз (Паўночная Караліна)|Мэт’юз]], [[Мінт-Гіл (Паўночная Караліна)|Мінт-Гіл]], [[Гантэрсьвіл (Паўночная Караліна)|Гантэрсьвіл]], [[Карнэліюс (Паўночная Караліна)|Карнэліюс]] і [[Дэйвідсан (Паўночная Караліна)|Дэйвідсан]]. Ва ўсіх месцах надаецца доступ задарма да кампутараў з падключэньнем да Інтэрнэту і Wi-Fi, а бібліятэчны квіток з аднай філіі прымаецца ва ўсіх астатніх<ref>{{навіна|спасылка=https://www.cmlibrary.org/about|загаловак=Charlotte Mecklenburg Library Info|выдавец=cmlibrary.org|дата публікацыі=11.2019}}</ref>.
[[Файл:Imaginon.jpg|значак|Дзіцячы тэатар і бібліятэка ImaginOn.]]
Не зважаючы на тое, што гісторыя бібліятэкі ўзыходзіць да Шарлоцкай літаратурнай і бібліятэчнай асацыяцыі, заснаванай 16 студзеня 1891 году<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|загаловак=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County: A century of service|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925154945/http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|дата копіі=09.2015}}</ref>, дзяржаўная [[бібліятэка Карнэгі]], якая адкрылася на месцы, дзе цяпер стаіць галоўная бібліятэка ў Норт-Траёне, стала першай публічнай бібліятэкай, адкрытай для грамадзкасьці ў Шарлот. Філянтроп [[Эндру Карнэгі]] ахвяраваў 25 тысяч даляраў на будынак бібліятэкі пры ўмове, што горад Шарлот ахвяруе надзел зямлі і 2500 даляраў на год на кнігі і заробкі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|загаловак=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County: A century of service|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925154945/http://www.cmstory.org/content/chapter-1-1891-1902|дата копіі=09.2015}}</ref>, а дзяржава дасьць бібліятэцы статут. Усе ўмовы былі выкананыя, і Шарлоцкая бібліятэка Карнэгі адкрылася ў імпрэзэнтным клясычным будынку 2 ліпеня 1903 году.
Паводле хартыі 1903 году, дзеля пазбаўленага правоў афраамэрыканскага насельніцтва Шарлот павінна была быць адкрытая бібліятэка. Гэта было зроблена ў 1905 годзе з адкрыцьцём Бібліятэкі для мурынаў на вуліцы Брэвард, гістарычна мурынскі раёне Шарлот, на рагу вуліц Брэвард і Іст-Сэканд (цяпер бульвар Мартына Лютэра Кінга)<ref name="cmstory.org">{{спасылка|спасылка=http://www.cmstory.org/content/chapter-3-1905-brevard-street-library|загаловак=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County: A century of service|выдавецтва=Public Library of Charlotte and Mecklenburg County|копія=https://web.archive.org/web/20150925193944/http://www.cmstory.org/content/chapter-3-1905-brevard-street-library|дата копіі=09.2015}}</ref>. Бібліятэка на вуліцы Брэвард была першай бібліятэкай для нэграў у штаце Паўночнай Караліны<ref name="cmstory.org"/>, а некаторыя крыніцы сьведчаць, што агулам на паўднёвым усходзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.charmeck.org/Departments/Planning/Whats+New/History+of+Second+Ward.htm|загаловак=charmeck.org Web Site|копія=https://web.archive.org/web/20071006074601/http://www.charmeck.org/Departments/Planning/Whats%2BNew/History%2Bof%2BSecond%2BWard.htm|дата копіі=10.2007}}</ref>. Бібліятэка была зачыненая ў 1961 годзе, калі раён Брукліна ў Сэканд-Ўордзе быў перабудаваны, але ейную ролю як культурніцкага цэнтра для афраамэрыканцаў у Шарлот працягваюць выконваць філіі бібліятэчнай сыстэмы на Бітыс-Форд і Ўэст-Бульвар, а таксама Афраамэрыканскі культурны цэнтар Шарлоты.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.charlottenc.gov/ Афіцыйны сайт].
{{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}}
[[Катэгорыя:Гарады Паўночнай Караліны]]
1m3icuzrroiwxq4xpptc0ntr39kg1d2
Кухнаўшчына
0
173315
2663917
2654119
2026-04-03T14:37:21Z
Дамінік
64057
/* Крыніцы */
2663917
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Кухнаўшчына
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Кухнаўшчыны
|Лацінка = Kuchnaŭščyna
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1803 год
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Кухенка
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 42
|Шырата сэкундаў = 24
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 49
|Даўгата сэкундаў = 5
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Ку́хнаўшчына''' або '''Наваку́хнаўшчына'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 314</ref> — былая вёска ў [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіла ў склад [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскага сельсавету]].
== Геаграфія ==
Вёска месьцілася за 32 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтру і чыгуначнай станцыі Хвойнікі (на ветцы Васілевічы — Гомель ад лініі Каленкавічы — Гомель), за 135 км ад Гомля; сёньня — на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка, на поўначы — меліярацыйныя каналы, злучаныя з ракой Прыпяць.
== Гісторыя ==
[[Файл:Хутары Кухнаўшчына на карце 1924-26 гадоў.png|значак|зьлева|170пкс|Хутары Кухнаўшчына на мапе 1926 г.]][[Файл:Кухнаўшчына на нямецкай карце 1941 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Кухнаўшчына на нямецкай мапе 1941 г.]][[Файл:Нежылая Навакухнаўшчына на карце 2001 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Нежылая Навакухнаўшчына на мапе 2001 г.]]
Упершыню ўрочышча Кухенка (Kuchenka) згаданае ў разьмежаваньні добраў [[Барбароў]] тытулярнага саветніка Андрэя фон Гольста{{заўвага|Тут выкарыстана копія гранічнага дакумэнту, перааформленая ў Мазыры 13 сьнежня 1809 г., імаверна, для А. фон Гольста, бо разьмежаваньне праводзілася яшчэ тады, калі маёнткам Барбароў (не Кажушкамі) валодаў Я. Сівэрс; засьведчана подпісам менскага віцэ-губэрнатара С. Бэнэволенскага.}}, [[Хвойнікі]] абозных літоўскіх Караля і Людвікі Прозараў, [[Тульгавічы]] харунжага мазырскага Феліцыяна Стоцкага, складзеным 30 чэрвеня 1803 году, а 13 сакавіка 1806 году зьмешчаным у кнігах Рэчыцкага земскага суда. Менавіта ў тым урочышчы быў насыпаны 33-ці капец, пры якім сутыкаліся межы што да ўгодзьдзяў прылегласьці Barborowszczyzny [[Кажушкі (Хвойніцкі раён)|Кажушкаў]], хвойніцкіх [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлак]] і фальварку [[Бабчын]] hrabstwa Brahińskiego<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 12. S. 24</ref> паноў Ракіцкіх.
На 1909 год ва ўрочышчы Кухнаўшчына Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні ў адным двары было 10 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 101</ref>.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Кухнаўшчыне налічвалася 38 двароў, 110 жыхароў. У траўні 1943 году акупанты спалілі вёску, загубілі аднаго чалавека<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 37, 501</ref>. 12 вяскоўцаў загінулі на франтах і прапалі безь вестак<ref> Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна (далей: Памяць). — Мінск: БЭ, 1993. С. 249</ref>.
Пасьля вайны, з волі чыноўнікаў, вёску пачалі афіцыйна называць і пазначаць на мапах Навакухнаўшчынай{{заўвага|У хвойніцкай кнізе «Памяць» нават у пераліку адселеных у сувязі з аварыяй на ЧАЭС вёсак названая Кухнаўшчына<ref>Памяць. — С. 19</ref>.}}. Паводле перапісу 1959 году ў Навакухнаўшчыне — 135 жыхароў. У складзе калгасу імя XXII зьезду КПСС з цэнтрам у вёсцы Кажушкі<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 451</ref>.
Да 8 студзеня 1987 году вёска Навакухнаўшчына належала да Кажушкаўскага сельсавету, пасьля — у складзе Тульгавіцкага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Судкоўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
1ayeabegibn0c12ulaxwgq4udi1uzjw
Куравое
0
242418
2663912
2631999
2026-04-03T14:19:11Z
Дамінік
64057
/* Вялікае Княства Літоўскае */
2663912
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Куравое
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Куравога
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Kuravoje
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1772 годам{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446</ref>.}}
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Слабада Куравая
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 49
|Год падліку колькасьці = 2021
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 21
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 53
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.5
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Куравое'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 49 чалавек. Знаходзіцца за 8 км на паўночны захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], на аўтамабільнай дарозе Хвойнікі — [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікі Бор]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай ===
У рэвізіі [[Мазыр|Мазырскага]] староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі [[Рыгор Валовіч (?—1577)|Рыгорам Валовічам]] і [[Мікалай Ян Нарушэвіч|Мікалаем Нарушэвічам]] да 8 кастрычніка 1560 года, вядомай з актавай кнігі 1777 года, была вызначана мяжа сяла [[Загальле|Загальля]] і [[Клівы|Клівоў]], частка якой ад рэчкі Рабец балотам Чарнышоўскім даходзіла «do mostu Korowoha, od mostu w Mutnice{{заўвага|На поўдзень ад сяла Вялікі Бор ёсьць урочышча Мутвіца.}}...»<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8. Т. 5. Акты об украинской администрации XVI—XVII вв. — Киев, 1907. С. 476, 477, 481</ref>. Імаверна, селішча Каравога (Куравога) тады яшчэ не было.
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|Вёска Куравое ў складзе Загальскага староства каля 1772 г.]]
На Генэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі, складзенай на падставе зьвестак пярэдадня першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 г.), вёска Куравое паказана ў складзе Загальскага староства<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>. У люстрацыйным інвэнтары ад 27 верасьня 1789 года, у якім Загальскае староства разьмяжоўвалася з Хвойніцкімі добрамі паноў Прозараў, з [[Барысаўшчына (Гомельская вобласьць)|Барысаўшчынай]] і [[Старч]]ам паноў Аскеркаў, паміж вёскамі [[Небытаў]] і Хвойнае згаданая Słobada Kurowa<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 132. S. 5</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Куравое, Небытаў, Рудзенька на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|Куравая Слабада на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Куравое апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павета]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Вінцэнція Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Слабадзе Куравой было 3 двары з 10 жыхарамі мужчынскага і 12 жаночага полу<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 531 — 531адв.</ref>.
[[Файл:Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.]]
На 1850 год тут налічвалася 8 двароў з 45 жыхарамі<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 18 жыхароў абодвух полаў зь вёскі Куравое зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы{{заўвага|Ніжэй названыя і 39 вайскоўцаў, але, імаверна, мелася на ўвазе агульная колькасьць верных гэтай катэгорыі ўва ўсім прыходзе, не ў Куравом.}}, 2 мужчыны і 1 жанчына з Слабады Куравой былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666адв.</ref>.
У парэформавы пэрыяд вёска належала да Хвойніцкай воласьці. Згодна з кліравой ведамасьцю Хвойніцкай Пакроўскай царквы за 1869 год, яе прыхаджанамі былі 24 мужчыны і 22 жанчыны, якія жылі ў 6 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 220адв.</ref>. На пачатак 1870 году у Куравой Слабадзе — 6 гаспадароў зь ліку былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Небытаўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У ведамасьці Хвойніцкай Пакроўскай царквы на 1875 год засьведчана, што да яе прыходу належалі 19 мужчын і 22 жанчыны, якія жылі ў 5 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.; гл. таксама: Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. Паводле перапісу 1897 года паселішча складалі 11 двароў, 82 жыхары<ref name="fn1"/>. У 1909 годзе ў вёсцы Куравое налічвалася 14 двароў, 110 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Куравое ў складзе Хвойніцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўла Скарападзкага<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>.
[[Файл:Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1924-1926 гг.]]
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойніцкая воласьць увайшла ў склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да [[РСФСР]]. Згодна з дакумэнтам «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 15 красавіка 1921 года ў вёсцы Куравое працавала школа першай ступені з 28 вучнямі<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 года Куравое — у складзе Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У 1929 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 года — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы Куравое налічвалася 33 двары, 132 жыхары. У чэрвені 1943 года карнікі з баявой групы В. Шымана спалілі вёску і загубілі 13 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36, 500</ref>. 3 вяскоўцы загінулі на фронце<ref>Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна (далей: Памяць) / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн імя Петруся Броўкі, 1993. С. 254</ref>.
З 8 студзеня 1954 года — складзе [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Паводле перапісу 1959 года ў Куравом было 113 жыхароў<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 27 гаспадарак, 66 жыхароў<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>
* 2021 год — 20 гаспадарак, 49 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211019064229/http://hoiniki.gov.by/ru/velikoborskiy/ Інфармацыя пра насельніцтва Велікаборскага сельскага савету на 25.01.2021 г.]</ref>
== Забудова ==
Плян Куравога складаецца з кароткай шыротнай вуліцы, да якой на захадзе далучаецца кароткая мэрыдыянная вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Велікаборскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
9u1r8oaakrc8cb9zrugm30px6kbjht6
2663913
2663912
2026-04-03T14:24:53Z
Дамінік
64057
2663913
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Куравое
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Куравога
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Kuravoje
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1772 годам{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446</ref>.}}
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Слабада Куравая
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 49
|Год падліку колькасьці = 2021
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 21
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 53
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.5
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Куравое'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 49 чалавек. Знаходзіцца за 8 км на паўночны захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], на аўтамабільнай дарозе Хвойнікі — [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікі Бор]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай ===
У рэвізіі [[Мазыр|Мазырскага]] староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі [[Рыгор Валовіч (?—1577)|Рыгорам Валовічам]] і [[Мікалай Ян Нарушэвіч|Мікалаем Нарушэвічам]] да 8 кастрычніка 1560 года, вядомай з актавай кнігі 1777 года, была вызначана мяжа сяла [[Загальле|Загальля]] і [[Клівы|Клівоў]], частка якой ад рэчкі Рабец балотам Чарнышоўскім даходзіла «do mostu Korowoha, od mostu w Mutnice{{заўвага|На поўдзень ад сяла Вялікі Бор ёсьць урочышча Мутвіца.}}...»<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8. Т. 5. Акты об украинской администрации XVI—XVII вв. — Киев, 1907. С. 476, 477, 481</ref>. Імаверна, селішча Каравога (Куравога) тады яшчэ не было.
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Вёска Куравое ў складзе Загальскага староства каля 1772 г.]]
На Генэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі, складзенай на падставе зьвестак пярэдадня першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 г.), вёска Куравое паказана ў складзе Загальскага староства<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>. У люстрацыйным інвэнтары ад 27 верасьня 1789 года, у якім Загальскае староства разьмяжоўвалася з Хвойніцкімі добрамі паноў Прозараў, з [[Барысаўшчына (Гомельская вобласьць)|Барысаўшчынай]] і [[Старч]]ам паноў Аскеркаў, паміж вёскамі [[Небытаў]] і Хвойнае згаданая Słobada Kurowa<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 132. S. 5</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Куравое, Небытаў, Рудзенька на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравая Слабада на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Куравое апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павета]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Вінцэнція Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Слабадзе Куравой было 3 двары з 10 жыхарамі мужчынскага і 12 жаночага полу<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 531 — 531адв.</ref>.
[[Файл:Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Шубэрта 1850 г.]]
На 1850 год тут налічвалася 8 двароў з 45 жыхарамі<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 18 жыхароў абодвух полаў зь вёскі Куравое зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы{{заўвага|Ніжэй названыя і 39 вайскоўцаў, але, імаверна, мелася на ўвазе агульная колькасьць верных гэтай катэгорыі ўва ўсім прыходзе, не ў Куравом.}}, 2 мужчыны і 1 жанчына з Слабады Куравой былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666адв.</ref>.
У парэформавы пэрыяд вёска належала да Хвойніцкай воласьці. Згодна з кліравой ведамасьцю Хвойніцкай Пакроўскай царквы за 1869 год, яе прыхаджанамі былі 24 мужчыны і 22 жанчыны, якія жылі ў 6 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 220адв.</ref>. На пачатак 1870 году у Куравой Слабадзе — 6 гаспадароў зь ліку былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Небытаўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У ведамасьці Хвойніцкай Пакроўскай царквы на 1875 год засьведчана, што да яе прыходу належалі 19 мужчын і 22 жанчыны, якія жылі ў 5 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.; гл. таксама: Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. Паводле перапісу 1897 года паселішча складалі 11 двароў, 82 жыхары<ref name="fn1"/>. У 1909 годзе ў вёсцы Куравое налічвалася 14 двароў, 110 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Куравое ў складзе Хвойніцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўла Скарападзкага<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
[[Файл:Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1926 гг.]]
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойніцкая воласьць увайшла ў склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да [[РСФСР]]. Згодна з дакумэнтам «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 15 красавіка 1921 года ў вёсцы Куравое працавала школа першай ступені з 28 вучнямі<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 года Куравое — у складзе Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У 1929 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 года — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў вёсцы Куравое налічвалася 33 двары, 132 жыхары. У чэрвені 1943 года карнікі з баявой групы В. Шымана спалілі вёску і загубілі 13 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36, 500</ref>. 3 вяскоўцы загінулі на фронце<ref>Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна (далей: Памяць) / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн імя Петруся Броўкі, 1993. С. 254</ref>.
З 8 студзеня 1954 года — складзе [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Паводле перапісу 1959 года ў Куравом было 113 жыхароў<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 27 гаспадарак, 66 жыхароў<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>
* 2021 год — 20 гаспадарак, 49 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211019064229/http://hoiniki.gov.by/ru/velikoborskiy/ Інфармацыя пра насельніцтва Велікаборскага сельскага савету на 25.01.2021 г.]</ref>
== Забудова ==
Плян Куравога складаецца з кароткай шыротнай вуліцы, да якой на захадзе далучаецца кароткая мэрыдыянная вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Велікаборскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
mr7bbkw9gzr7oxgkbm191pdcmbuwc7h
2663914
2663913
2026-04-03T14:29:20Z
Дамінік
64057
/* Найноўшы час */
2663914
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Куравое
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Куравога
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Kuravoje
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1772 годам{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446</ref>.}}
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Слабада Куравая
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 49
|Год падліку колькасьці = 2021
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 21
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 53
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.5
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Куравое'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 49 чалавек. Знаходзіцца за 8 км на паўночны захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], на аўтамабільнай дарозе Хвойнікі — [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікі Бор]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай ===
У рэвізіі [[Мазыр|Мазырскага]] староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі [[Рыгор Валовіч (?—1577)|Рыгорам Валовічам]] і [[Мікалай Ян Нарушэвіч|Мікалаем Нарушэвічам]] да 8 кастрычніка 1560 года, вядомай з актавай кнігі 1777 года, была вызначана мяжа сяла [[Загальле|Загальля]] і [[Клівы|Клівоў]], частка якой ад рэчкі Рабец балотам Чарнышоўскім даходзіла «do mostu Korowoha, od mostu w Mutnice{{заўвага|На поўдзень ад сяла Вялікі Бор ёсьць урочышча Мутвіца.}}...»<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8. Т. 5. Акты об украинской администрации XVI—XVII вв. — Киев, 1907. С. 476, 477, 481</ref>. Імаверна, селішча Каравога (Куравога) тады яшчэ не было.
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Вёска Куравое ў складзе Загальскага староства каля 1772 г.]]
На Генэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі, складзенай на падставе зьвестак пярэдадня першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 г.), вёска Куравое паказана ў складзе Загальскага староства<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>. У люстрацыйным інвэнтары ад 27 верасьня 1789 года, у якім Загальскае староства разьмяжоўвалася з Хвойніцкімі добрамі паноў Прозараў, з [[Барысаўшчына (Гомельская вобласьць)|Барысаўшчынай]] і [[Старч]]ам паноў Аскеркаў, паміж вёскамі [[Небытаў]] і Хвойнае згаданая Słobada Kurowa<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 132. S. 5</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Куравое, Небытаў, Рудзенька на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравая Слабада на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Куравое апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павета]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Вінцэнція Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Слабадзе Куравой было 3 двары з 10 жыхарамі мужчынскага і 12 жаночага полу<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 531 — 531адв.</ref>.
[[Файл:Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Шубэрта 1850 г.]]
На 1850 год тут налічвалася 8 двароў з 45 жыхарамі<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 18 жыхароў абодвух полаў зь вёскі Куравое зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы{{заўвага|Ніжэй названыя і 39 вайскоўцаў, але, імаверна, мелася на ўвазе агульная колькасьць верных гэтай катэгорыі ўва ўсім прыходзе, не ў Куравом.}}, 2 мужчыны і 1 жанчына з Слабады Куравой былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666адв.</ref>.
У парэформавы пэрыяд вёска належала да Хвойніцкай воласьці. Згодна з кліравой ведамасьцю Хвойніцкай Пакроўскай царквы за 1869 год, яе прыхаджанамі былі 24 мужчыны і 22 жанчыны, якія жылі ў 6 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 220адв.</ref>. На пачатак 1870 году у Куравой Слабадзе — 6 гаспадароў зь ліку былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Небытаўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У ведамасьці Хвойніцкай Пакроўскай царквы на 1875 год засьведчана, што да яе прыходу належалі 19 мужчын і 22 жанчыны, якія жылі ў 5 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.; гл. таксама: Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. Паводле перапісу 1897 года паселішча складалі 11 двароў, 82 жыхары<ref name="fn1"/>. У 1909 годзе ў вёсцы Куравое налічвалася 14 двароў, 110 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Куравое ў складзе Хвойніцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўла Скарападзкага<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
[[Файл:Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1926 гг.]]
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойніцкая воласьць увайшла ў склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да [[РСФСР]]. Згодна з дакумэнтам «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 15 красавіка 1921 года ў вёсцы Куравое працавала школа першай ступені з 28 вучнямі<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 года Куравое — у складзе Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У 1929 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 года — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў вёсцы Куравое налічвалася 33 двары, 132 жыхары. У чэрвені 1943 года карнікі з баявой групы В. Шымана спалілі вёску і загубілі 13 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36, 500</ref>. 3 вяскоўцы загінулі на фронце<ref>Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна (далей: Памяць) / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн імя Петруся Броўкі, 1993. С. 254</ref>.
З 8 студзеня 1954 года — складзе [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Паводле перапісу 1959 года ў Куравом (Куравым) было 113 жыхароў<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 27 гаспадарак, 66 жыхароў<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>
* 2021 год — 20 гаспадарак, 49 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211019064229/http://hoiniki.gov.by/ru/velikoborskiy/ Інфармацыя пра насельніцтва Велікаборскага сельскага савету на 25.01.2021 г.]</ref>
== Забудова ==
Плян Куравога складаецца з кароткай шыротнай вуліцы, да якой на захадзе далучаецца кароткая мэрыдыянная вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Велікаборскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
cflp3pl0ini0rt07etw479jt7fbhzov
2663915
2663914
2026-04-03T14:33:31Z
Дамінік
64057
/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */
2663915
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Куравое
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Куравога
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Kuravoje
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1772 годам{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446</ref>.}}
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Слабада Куравая
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 49
|Год падліку колькасьці = 2021
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 21
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 53
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.5
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Куравое'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 49 чалавек. Знаходзіцца за 8 км на паўночны захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], на аўтамабільнай дарозе Хвойнікі — [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікі Бор]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай ===
У рэвізіі [[Мазыр|Мазырскага]] староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі [[Рыгор Валовіч (?—1577)|Рыгорам Валовічам]] і [[Мікалай Ян Нарушэвіч|Мікалаем Нарушэвічам]] да 8 кастрычніка 1560 года, вядомай з актавай кнігі 1777 года, была вызначана мяжа сяла [[Загальле|Загальля]] і [[Клівы|Клівоў]], частка якой ад рэчкі Рабец балотам Чарнышоўскім даходзіла «do mostu Korowoha, od mostu w Mutnice{{заўвага|На поўдзень ад сяла Вялікі Бор ёсьць урочышча Мутвіца.}}...»<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8. Т. 5. Акты об украинской администрации XVI—XVII вв. — Киев, 1907. С. 476, 477, 481</ref>. Імаверна, селішча Каравога (Куравога) тады яшчэ не было.
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Вёска Куравое ў складзе Загальскага староства каля 1772 г.]]
На Генэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі, складзенай на падставе зьвестак пярэдадня першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 г.), вёска Куравое паказана ў складзе Загальскага староства<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>. У люстрацыйным інвэнтары ад 27 верасьня 1789 года, у якім Загальскае староства разьмяжоўвалася з Хвойніцкімі добрамі паноў Прозараў, з [[Барысаўшчына (Гомельская вобласьць)|Барысаўшчынай]] і [[Старч]]ам паноў Аскеркаў, паміж вёскамі [[Небытаў]] і Хвойнае згаданая Słobada Kurowa<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 132. S. 5</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Куравое, Небытаў, Рудзенька на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравая Слабада на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Куравое апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павета]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Вінцэнція Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Слабадзе Куравой было 3 двары з 10 жыхарамі мужчынскага і 12 жаночага полу<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 531 — 531адв.</ref>.
[[Файл:Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
На 1850 год тут налічвалася 8 двароў з 45 жыхарамі<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 18 жыхароў абодвух полаў зь вёскі Куравое зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы{{заўвага|Ніжэй названыя і 39 вайскоўцаў, але, імаверна, мелася на ўвазе агульная колькасьць верных гэтай катэгорыі ўва ўсім прыходзе, не ў Куравом.}}, 2 мужчыны і 1 жанчына з Слабады Куравой былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666адв.</ref>.
У парэформавы пэрыяд вёска належала да Хвойніцкай воласьці.
Згодна з кліравой ведамасьцю Хвойніцкай Пакроўскай царквы за 1869 год, яе прыхаджанамі былі 24 мужчыны і 22 жанчыны, якія жылі ў 6 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 220адв.</ref>. На пачатак 1870 году у Куравой Слабадзе — 6 гаспадароў зь ліку былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Небытаўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У ведамасьці Хвойніцкай Пакроўскай царквы на 1875 год засьведчана, што да яе прыходу належалі 19 мужчын і 22 жанчыны, якія жылі ў 5 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.; гл. таксама: Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. Паводле перапісу 1897 года паселішча складалі 11 двароў, 82 жыхары<ref name="fn1"/>. У 1909 годзе ў вёсцы Куравое налічвалася 14 двароў, 110 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Куравое ў складзе Хвойніцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўла Скарападзкага<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
[[Файл:Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1926 гг.]]
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойніцкая воласьць увайшла ў склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да [[РСФСР]]. Згодна з дакумэнтам «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 15 красавіка 1921 года ў вёсцы Куравое працавала школа першай ступені з 28 вучнямі<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 года Куравое — у складзе Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У 1929 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 года — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў вёсцы Куравое налічвалася 33 двары, 132 жыхары. У чэрвені 1943 года карнікі з баявой групы В. Шымана спалілі вёску і загубілі 13 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36, 500</ref>. 3 вяскоўцы загінулі на фронце<ref>Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна (далей: Памяць) / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн імя Петруся Броўкі, 1993. С. 254</ref>.
З 8 студзеня 1954 года — складзе [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Паводле перапісу 1959 года ў Куравом (Куравым) было 113 жыхароў<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 27 гаспадарак, 66 жыхароў<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>
* 2021 год — 20 гаспадарак, 49 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211019064229/http://hoiniki.gov.by/ru/velikoborskiy/ Інфармацыя пра насельніцтва Велікаборскага сельскага савету на 25.01.2021 г.]</ref>
== Забудова ==
Плян Куравога складаецца з кароткай шыротнай вуліцы, да якой на захадзе далучаецца кароткая мэрыдыянная вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Велікаборскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
mfra8ljxz3lpk5ylp56ifbs4fyuzlif
2663916
2663915
2026-04-03T14:34:33Z
Дамінік
64057
/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */
2663916
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Куравое
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Куравога
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Kuravoje
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1772 годам{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446</ref>.}}
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Слабада Куравая
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 49
|Год падліку колькасьці = 2021
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 21
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 53
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.5
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Куравое'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Велікаборскі сельсавет|Велікаборскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 49 чалавек. Знаходзіцца за 8 км на паўночны захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], на аўтамабільнай дарозе Хвойнікі — [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікі Бор]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай ===
У рэвізіі [[Мазыр|Мазырскага]] староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі [[Рыгор Валовіч (?—1577)|Рыгорам Валовічам]] і [[Мікалай Ян Нарушэвіч|Мікалаем Нарушэвічам]] да 8 кастрычніка 1560 года, вядомай з актавай кнігі 1777 года, была вызначана мяжа сяла [[Загальле|Загальля]] і [[Клівы|Клівоў]], частка якой ад рэчкі Рабец балотам Чарнышоўскім даходзіла «do mostu Korowoha, od mostu w Mutnice{{заўвага|На поўдзень ад сяла Вялікі Бор ёсьць урочышча Мутвіца.}}...»<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8. Т. 5. Акты об украинской администрации XVI—XVII вв. — Киев, 1907. С. 476, 477, 481</ref>. Імаверна, селішча Каравога (Куравога) тады яшчэ не было.
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Вёска Куравое ў складзе Загальскага староства каля 1772 г.]]
На Генэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі, складзенай на падставе зьвестак пярэдадня першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 г.), вёска Куравое паказана ў складзе Загальскага староства<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>. У люстрацыйным інвэнтары ад 27 верасьня 1789 года, у якім Загальскае староства разьмяжоўвалася з Хвойніцкімі добрамі паноў Прозараў, з [[Барысаўшчына (Гомельская вобласьць)|Барысаўшчынай]] і [[Старч]]ам паноў Аскеркаў, паміж вёскамі [[Небытаў]] і Хвойнае згаданая Słobada Kurowa<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 132. S. 5</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Куравое, Небытаў, Рудзенька на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравая Слабада на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Куравое апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павета]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Вінцэнція Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Слабадзе Куравой было 3 двары з 10 жыхарамі мужчынскага і 12 жаночага полу<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 531 — 531адв.</ref>.
[[Файл:Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Куравое, Хвойнае, Рудзенька, Небытаў на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
На 1850 год тут налічвалася 8 двароў з 45 жыхарамі<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 18 жыхароў абодвух полаў зь вёскі Куравое зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы{{заўвага|Ніжэй названыя і 39 вайскоўцаў, але, імаверна, мелася на ўвазе агульная колькасьць верных гэтай катэгорыі ўва ўсім прыходзе, не ў Куравом.}}, 2 мужчыны і 1 жанчына з Слабады Куравой былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666адв.</ref>.
У парэформавы пэрыяд вёска належала да Хвойніцкай воласьці.
Згодна з кліравой ведамасьцю Хвойніцкай Пакроўскай царквы за 1869 год, яе прыхаджанамі былі 24 мужчыны і 22 жанчыны, якія жылі ў 6 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 220адв.</ref>. На пачатак 1870 году у Куравой Слабадзе — 6 гаспадароў зь ліку былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Небытаўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У ведамасьці Хвойніцкай Пакроўскай царквы на 1875 год засьведчана, што да яе прыходу належалі 19 мужчын і 22 жанчыны, якія жылі ў 5 дварах вёскі Куравое<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.; гл. таксама: Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. Паводле перапісу 1897 года паселішча складалі 11 двароў, 82 жыхары<ref name="fn1"/>. У 1909 годзе ў вёсцы Куравое налічвалася 14 двароў, 110 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Куравое ў складзе Хвойніцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўла Скарападзкага<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
[[Файл:Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Куравое, Небытаў, Карчовае, Рудзенька на мапе 1926 гг.]]
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойніцкая воласьць увайшла ў склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да [[РСФСР]]. Згодна з дакумэнтам «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 15 красавіка 1921 года ў вёсцы Куравое працавала школа першай ступені з 28 вучнямі<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 года Куравое — у складзе Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У 1929 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 года — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў вёсцы Куравое налічвалася 33 двары, 132 жыхары. У чэрвені 1943 года карнікі з баявой групы В. Шымана спалілі вёску і загубілі 13 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36, 500</ref>. 3 вяскоўцы загінулі на фронце<ref>Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна (далей: Памяць) / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн імя Петруся Броўкі, 1993. С. 254</ref>.
З 8 студзеня 1954 года — складзе [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Паводле перапісу 1959 года ў Куравом (Куравым) было 113 жыхароў<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 27 гаспадарак, 66 жыхароў<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>
* 2021 год — 20 гаспадарак, 49 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211019064229/http://hoiniki.gov.by/ru/velikoborskiy/ Інфармацыя пра насельніцтва Велікаборскага сельскага савету на 25.01.2021 г.]</ref>
== Забудова ==
Плян Куравога складаецца з кароткай шыротнай вуліцы, да якой на захадзе далучаецца кароткая мэрыдыянная вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Велікаборскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
4m812rzx93emu0rocvt97xmkz14bu7z
Кажушкі (Гомельская вобласьць)
0
242432
2663961
2663879
2026-04-04T05:32:34Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2663961
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Кажушкі}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Кажушкі
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Кажушкаў
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Kažuški
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1512 год
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былыя назвы = Кажушкі, Кажушкаўцы, Кажушкавічы
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 42
|Шырата сэкундаў = 42
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 45
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Кажу́шкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзяць у склад [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 28 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі на [[Ламачы (Гомельская вобласьць)|Ламачы]]; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[File:POL COA Doliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Даліва роду Андрушэвічаў біскупа кіеўскага Яна.]][[File:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Пацаў біскупа Мікалая.]]
У акце абмежаваньня [[Брагін|Брагінскай]] воласьці ад 7 сакавіка 1512 году названы сумежны зь ёй востраў Кажушкі – «...''у Зварачанскія астравы праваю стараною зноў балотам бельлю ўздоўж папалам з астравамі [[Дронькі|Дронкі]] Курылушкі і Кажушкі ў лазу, катораю папалам уздоўж у альсы, альсамі ў Тапіла, з Тапіла ў рэчку Ціхую, з Ціхай у рэчку Цеснаўку''...»<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049адв.</ref>. Напэўна, бліжэй да ракі Прыпяць існавала ўжо і аднаімённае сяло. У апісаньні Чарнобыльскага замку 1552 года згаданыя «''Кожушковцы на Припети Бискупа Киевскаго{{заўвага|Вядзецца пра каталіцкага кіеўскага біскупа, якім у 1546 — 1555 гг. быў Ян Андрушэвіч.}} и иншие села по всемъ повете Чорнобыльскомъ''...». У іншым месцы назва паселішча з указаньнем прыналежнасьці яго да Беласароцкай нядзелі{{заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}} прыведзена ў форме «''Кожушковичи''»<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588</ref>.
26 верасьня 1568 году ў Кіеўскім замкавым судзе актыкаваны пратэст пана Шчаснага Харлінскага, харунжага кіеўскага, з нагоды адабраньня грунту яго вёскі [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] і прылучэньня да ўгодзьдзяў вёскі Кажушкі{{заўвага|Форма назвы Кажушкі, ужываная ў вопісах з Аrchiwum Рrozorów і Jelskich, выкарыстоўвалася ў XVIII ст. і пазьней.}} біскупа кіеўскага Мікалая Паца{{заўвага|На гэтую пасаду кароль Жыгімонт Аўгуст прызначыў [[Мікалай Пац (сын Мікалая)|Мікалая Паца]] ў 1557 годзе, але папа рымскі яго не зацьвердзіў. Тым не меней, М. Пац кіраваў біскупствам да 1582 году і, нават стаўшы кальвіністам, займаў біскупскае месца ў сэнаце<ref>Грыцкевіч А. Пацы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 2. К-Я – Мінск, 2006. С. 422—424</ref>.}}<ref name="fn1">Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 31—32</ref>.
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Кажушкі з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[File:Herb Biberstein.svg|100пкс|значак|Герб Бібэрштайн роду Казімерскіх біскупа Крыштафа.]]
7 днём верасьня 1572 году датаваны ліст біскупа кіеўскага Мікалая Паца [[возны|вознаму]], у якім той паведаміў, што загадаў падданым сваім кажушкаўскім, каб да вострава Замошша, прыналежнага да вёскі Навасёлкі, «nie wdzierali się». 3 жніўня 1578 году біскуп М. Пац зьвярнуўся да пана Шчаснага Харлінскага, абы той забараніў свайму ўрадніку і падданым навасёлкаўскім чыніць крыўды яго кажушкаўцам і забірацца ў іх грунты. 26 днём лютага 1579 году пазначана разьмежаваньне ўгодзьдзяў вёсак Кажушкі біскупа М. Паца і Навасёлкі пана Ш. Харлінскага, выкананае «przez sędziow obranych»<ref name="fn1"/>.
На 1581 год у сяле Кажушкавічы біскупа кіеўскага{{заўвага|У хвойніцкай кнізе «Памяць» памылкова сьцвярджаецца, нібы ў 1570 — 1580 гг. Кажушкі належалі Кіеўскай мітраполіі<ref>Памяць: Гiсторыка-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мінск: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 26</ref>; тое паўторана і ў энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі».}} налічвалася 26 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — каля 156 чалавек), зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 4 [[агароднікі]] (≈24 чал.), зь іх — па 6 грошаў падатку<ref>Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37</ref>.
14 жніўня 1609 году ксёндз Крыштаф Казімерскі, біскуп кіеўскі, распачаў судовую справу ў дачыненьні да пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, за насланьне падданых сваіх на грунт біскупскі Кажушкаўскі, што пры беразе Прыпяці ніжэй Лысай гары месьціўся ў востраве паміж новым рэчышчам і [[старыца|старыцай]], ды ўчыненьне там [[рабунак|рабункаў]]. 1 чэрвеня 1618 году біскуп Крыштаф з капітулай выступілі ў судзе з пратэстам супраць пана Міхала Ратомскага за наезд на вёску Кажушкавічы, касьцёлу прыналежную<ref>ZD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 138, 272</ref>.
[[File:POL COA Oksza.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Окша роду Радашэўскіх біскупа Багуслава.]][[Файл:Цешкаў у разьмежаваньні сьнежня 1621 — студзеня 1622 г.png|значак|170px|Кажушкавічы у разьмежаваньні канца 1621 — пачатку 1622 г.]]
Пры разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага і Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага ў сьнежні 1621 — студзені 1622 году добры Кіеўскага біскупства{{заўвага|На той час яго ўзначальваў біскуп Багуслаў Радашэўскі.}} сяло Кажушкавічы разам зь [[Цешкаў|Цешкавам]] і Турчыновічамі, на тым грунце Кажушкаўскім абапал рэк Славешні і [[Прыпяць|Прыпяці]] аселымі, паны камісары згодна запісалі прыналежнымі да ваяводзтва Кіеўскага<ref>Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 96—97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—143.</ref>.
Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Кажушкавічы біскупства Кіеўскага ў асобе ксяндза-біскупа Багуслава Бокшы-Радашэўскага, з 9 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 13 агароднікаў па 24 грошы, з 1 [[каморнікі|каморніка]] яшчэ 24 грошы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 388</ref>. У тарыфе падымнага «dwoiego» 1640 году прыведзеная хіба агульная сума выплаты з добраў Кіеўскага біскупства ў 500 злотых<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 234</ref>, таму ні колькасьць дымоў, ні выбраных злотых, што да Кажушкаў, невядомая.
11 чэрвеня 1649 году палонны казак Мацьвей Шумейка, схоплены дома ў Брагіне, паведаміў на допыце пра казацкі загон блізка ў тысячу чалавек, што перапраўляўся праз Прыпяць каля Кажушкаў ці да [[Барбароў|Бабічаў]], ці яшчэ куды<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243</ref>.
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году сярод добраў біскупа кіеўскага<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 495, 505</ref> Кажушкі не названыя, а Цешкаў з сваімі 10 дымамі прысутны. 9 лістапада 1723 году кіеўскі {{падказка|афіцыял|святар, які кіраваў касцельным судом і забяспечваў судовы працэс}} Войцех Сяньніцкі падаў скаргу на князя Мікалая Шуйскага за тое, што падданыя яго сяла Навасёлкі зьмянілі мяжу з біскупскім сялом Кажушкі<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива. – № 37 / Сост. Е. П. Дьяковский – Киев: Типография Т. Г. Мейнандера, 1906. С. 44</ref>. У тарыфах падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 і 1754 гадоў Кажушкі адсутныя, бо ўжо сталі часткай Нараўлянскіх добраў роду Аскеркаў, а тыя месьціліся ў Мазырскім павеце, на карысьць якога і выплачвалі падымнае.
У візыце Брагінскага дэканату на 27 студзеня 1740 году{{заўвага|У візыце Брагінскага дэканату 1743 г. Цешкаўская царква ўжо не названая.}} засьведчана, што жыхары з 20 двароў у Кажушках былі прыхаджанамі Цішкаўскай Раства-Багародзіцкай царквы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 797</ref>
[[Файл:Кажушкаўцы ў прыходзе Беласароцкай царквы.png|значак|зьлева|170пкс|Кажушкаўцы ў прыходзе Беласароцкай царквы.]]
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году, што датычыўся Сьвята-Мікалаеўскай царквы ў мястэчку [[Белая Сарока]], сьцьвярджаецца, нібы раней да яе прыходу належалі і Кажушкі{{заўвага|Іншых сьведчаньняў пра тое няма. Застаюцца пытаньні: калі яно было і ці было наогул?..}}. Але за 8 гадоў перад тым, з волі ўладальніка пана Рафала Аскеркі, маршалка мазырскага, тут быццам бы ўпершыню ўзьведзены будынак царквы, адразу далучаны да прыходу ў Цешкаве, сяле яму й прыналежным<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 313, 318-318адв.</ref>. Ад самага пачатку (1744 г.) Сьвята-Траецкая царква ў сяле Кажушкі была уніяцкай, што і ўзаконіў кіеўскі біскуп Ян Самуэль Ожга<ref>Регестр церквей в унию обращённых к благочестивой протопопии мозырской принадлежащих, списанный от меня Феодора Савицкого протопопа мозырского со всею о Христе братие 1745 г. октября 23 дня. // Черниговские епархиальные известия. – 1862. № 15. С. 270</ref>.
[[Файл:Кажушкі ў Цешкаўскім прыходзе. 1780 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Кажушкі ў Цешкаўскім прыходзе. 1780 г.]]
Канвакацыйны сойм 1764 году прызнаў ленны маёнтак [[Нароўля]] на правабярэжжы Прыпяці дзедзічным уладаньнем [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Алаізія Аскеркі]], [[маршалак шляхты|маршалка]] Мазырскага павету<ref>VL. Tom VII. — Petersburg, 1860. S. 87</ref>. Але 13 і 15 лістапада 1773 году, паводле актаў Оўруцкага гродзкага суда, узнавіліся памежныя канфлікты што да ўгодзьдзяў вёсак Навасёлкі Хвойніцкага маёнтку князёў Шуйскіх (апекуноў Людвікі Шуйскай), старостаў ніжынскіх, і Кажушкі Нараўлянскага маёнтку [[войскі|войскага]] мазырскага [[Ян Мікалай Аскерка|Яна Мікалая, сына Рафала, Аскеркі]]. Пачаліся яны з пасечанага і папаленага хвойніцкага (навасёлкаўскага) лесу. 28 лютага 1778 году ў оўруцкія кнігі было нават занесена разьмежаваньне часоў біскупа М. Паца і харунжага Ш. Харлінскага (1579 г.). 12 лютага 1778 году ў матэрыяле Генэральнай візытацыі Цешкаўскай царквы Мазырскага дэканату, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, сказана, што ў вёсцы Кажушкі было 35 хат. Тут жа — апісаньне Траецкай ''капліцы''{{заўвага|Так у дакумэнце.}}, прывязанай да прыходзкай царквы<ref>НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 111адв., 112адв., 113адв.</ref>.
8 лютага, 19 красавіка і 30 чэрвеня 1787 году датаваныя судовыя абвінавачваньні сужэнствам [[Караль Прозар|Каралем]] і Людвікай Канстанцыяй з князёў Шуйскіх Прозарамі Яна Аскеркі, [[стражнік польны літоўскі|стражніка польнага літоўскага]], у тым, што насланыя ім кажушкаўцы навасёлкаўцаў зьбілі-скалечылі, зьнішчылі межы, пакапалі капцы ды новыя, выгодныя для сябе насыпалі. 23 лютага 1793 году ў Оўруцкім гродзе «przez ugodę wieczystą» была зацьверджана мапа пазначанай капцамі мяжы паміж вёскамі Кажушкі{{заўвага|Кажушкі маглі выступаць нібыта і асобным маёнткам, як падчас канфіскацыі пасьля паўстаньня 1794 г., калі ў ім налічвалася 379 душ<ref>Радзюк А. Р. Пад скіпетрам Расейскай імперыі… — Гародня-Кракаў, 2017. С. 33</ref>.}} стражніка Аскеркі і Навасёлкі [[абозны|абозных]] Прозараў<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 32—34</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:З астатніх згадак пра кажушкаўцаў у кнігах Цешкаўскай царквы. 1795 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Кажушкаўцы хіба праз шлюбы з ламачоўцамі згадваліся ў кнігах Цешкаўскай царквы. 1795 г.]][[Файл:Кажушкаўцы ў прыходзе Тульгавіцкай царквы. 1796 г.jpg|значак|170px|Кажушкаўцы ў прыходзе Тульгавіцкай царквы. 1796 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Кажушкі — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, Кажушкі і Вяжышча названыя ў пераліку паселішчаў, адабраных у стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>. Падчас канфіскацыі Кажушкі выступалі асобным ключом, у якім налічвалася 379 душ<ref>Радзюк А. Р. Пад скіпетрам Расейскай імперыі… — Гародня-Кракаў, 2017. С. 33</ref>. Згодна з мэтрычнымі кнігамі [[Тульгавічы|Тульгавіцкай]] Сьвята-Георгіеўскай царквы 1796 — 1802 гадоў, фальваркам і сялом Кажушкі валодаў пан Пётар Грахольскі<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 493-500</ref>.
30 чэрвеня 1803 году было складзена, а 13 сакавіка 1806 году зьмешчана да кніг Рэчыцкага земскага суда разьмежаваньне добраў Хвойнікі абозных літоўскіх Караля і Людвікі Прозараў, Тульгавічы харунжага мазырскага Феліцыяна Стоцкага і [[Барбароў]] тытулярнага саветніка Андрэя фон Гольста{{заўвага|Тут выкарыстана копія гранічнага дакумэнту, перааформленая ў Мазыры 13 сьнежня 1809 г., імаверна, для А. фон Гольста, бо разьмежаваньне праводзілася яшчэ тады, калі маёнткам Барбароў валодаў Я. Сівэрс; засьведчана подпісам менскага віцэ-губэрнатара С. Бэнэволенскага.}}. Wieś Kożuszki ў тым дакумэнце выступала, як {{падказка|attinencya|прылегласць}} Barborowszczyzny, а яе ўгодзьдзі разьмяжоўваліся з грунтамі хвойніцкіх Навасёлак, Тульгавічаў і фальварка [[Бабчын]] hrabstwa Brahińskiego<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 12. S. 17–24</ref>.
[[File:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Горватаў.]][[Файл:Слабада Лісец на мапе А. Фіцінгофа 1846 г.png|значак|170px|Двор і сяло Кажушкі на мапе А. Фіцінгофа 1846 г.]] 1 верасьня 1816 году маёнтак Нароўля А. фон Гольста, у складзе якога фальварак Кажушкі з аднаімённым сялом, набыў за суму ў 242 650 рублёў серабром Ігнацый Горват. У 1825 годзе гэтая частка спадчыны нябожчыка Ігнацыя (†1820) дасталася сыну Даніэлю Горвату<ref name="fn2">Светлана Адамович. Дворец в Наровле: история и реалии. // Архитектура и строительство. 2010. №2 (213)</ref>.
З кліравой ведамасьці Тульгавіцкай царквы за 1847 год вынікае, што ў 32{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Кажушкі жылі 128 верных мужчынскага і 148 жаночага полу<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 182адв.</ref>.
У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 200 жыхароў вёскі Кажушкі абодвух полаў былі прыхаджанамі Георгіеўскай царквы ў Тульгавічах, 5 жыхароў двара Кажушкі зьяўляліся парафіянамі Юравіцкага касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 379, 694</ref>.
У парэформавы пэрыяд сяло належала да Юравіцкай воласьці. Каля 1864 году маёнткам Нароўля (і фальваркам Кажушкі) завалодаў Артур, сын Даніэля, Горват<ref name="fn2"/>. У тым жа 1864 годзе згаданая прыпісная да прыходу Тульгавіцкай царквы прыналежная Кажушкаўская Сьвята-Троіцкая царква<ref>Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 305</ref>. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год, у 27 і 2/4 двара сяла Кажушкі на зямлі пана Даніэля Горвата — 110 мужчын і 134 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 205, 209адв.</ref>. На пачатак 1870 году ў Кажушках — 93 мужчынскія душы зь ліку сялянаў-уласьнікаў, прыпісаных да сельскага таварыства, 4 аднадворцы, прыпісаныя да воласьці<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 68адв.</ref>. У даведніку за 1879 год паведамляецца, што прыпісная Троіцкая царква выконвала ролю прыходзкай, бо царква ў Тульгавічах колькі гадоў перад тым згарэла<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 134—136</ref>. У 1886 годзе ў сяле 41 двор, 210 жыхароў, царква, млын<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. На 1889 год сярод шматлікіх службаў маёнтку Нароўля (33 500 дзесяцін) Артура Горвата названы і фальварак Кажушкі<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 366</ref>.
Паводле перапісу 1897 году, у Кажушках — 334 жыхары, працавалі школа граматы, хлебазапасны магазын, вятрак. У аднаімённым фальварку — 57 жыхароў. 20 ліпеня 1898 году Артур Горват перадаў права валоданьня маёнткам Нароўля сыну Эдварду<ref name="fn2"/>. У 1909 годзе у вёсцы налічвалася 89 двароў, 667 жыхароў, у аднадворным фальварку — 31 жыхар.<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 86</ref>. На 1913 год маёнтак Нароўля (з фальваркам Кажушкі) складаў 16 678 дзесяцін угодзьдзяў<ref>Spis ziemian mińskich, posiadających 100 i więcej dziesięcin ziemi. // Kalendarz Miński na 1914 r. / pod redakcją W. Dworzaczka. – Mińsk, 1913. S. 107 [https://polona.pl/archive?uid=78365669&cid=81546020 «Nad Świsłoczą» Kalendarz Miński na 1914 r.]</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Кажушкі ў складзе Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].
[[File:Хутары Кухнаўшчына на карце 1924-26 гадоў.png|значак|зьлева|170px|Кажушкі на мапе [[Рабоча-сялянская чырвоная армія|РККА]] 1926 г.]]
Пасля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйнення]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Кажушкаўскі (Кажушкінскі) сельсавет — у [[Юравіцкі раён|Юравіцкім раёне]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] БССР. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]]. 10 лістапада 1927 году сельсавет узбуйнены праз далучэньне тэрыторыі скасаванага Кухнаўшчынскага сельсавету. У 1930 годзе вёска — цэнтар калгасу імя А. Р. Чарвякова, працавалі паравы млын, дзьве кузьні. З 8 ліпеня 1931 году Кажушкі ў складзе Хвойніцкага раёну. З 20 лютага 1938 году ў [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Кажушках было 230 двароў, 872 жыхары. У траўні 1943 году акупанты спалілі вёску і загубілі 92 жыхароў<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 98 вяскоўцаў загінулі на франтах і ў партызанскай барацьбе.
З 8 студзеня 1954 году Кажушкі — у Гомельскай вобласьці<ref> Белорусская ССР. Аминистративно-территориальное делениние. На 1 января 1974 года. — Минск: Беларусь, 1974. С. 102</ref>. У вёсцы, згодна зь перапісам 1959 году, налічвалася 869 жыхароў. Цэнтар калгасу імя XXII зьезду КПСС. Дзейнічалі 8-гадовая школа, клюб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, крама.
8 студзеня 1987 году Кажушкаўскі сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Тульгавіцкага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На момант скасаваньня сельсавет налічваў 4 населеныя пункты: вёскі Кажушкі, [[Навакухнаўшчына]], Новапакроўск, [[Слабада (Хвойніцкі раён)|Слабада]].
== Забудова ==
Плян Кажушкаў складаецца з доўгай крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Да гэтай вуліцы з поўначы далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, Дамы драўляныя, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Судкоўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
czdc2dxin03mvpakl1sniv3ztsy2ee4
Нігіна Сайфулаева
0
243253
2663948
2651568
2026-04-03T23:42:43Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663948
wikitext
text/x-wiki
{{Кінэматаграфіст
|Імя = Нігіна Хафізаўна Сайфулаева
|Імя (арыгінал) = {{мова-ru|Нигина Хафизовна Сайфуллаева}}
|Фота =
|Шырыня =
|Подпіс =
|Імя пры нараджэньні =
|Дата нараджэньня = {{Нарадзілася|16|04|1985}}
|Месца нараджэньня = {{Сьцяг СССР}}[[СССР]], [[Таджыцкая ССР|Тадж. ССР]], [[места|м.]] [[Душанбэ]]
|Дата сьмерці =
|Месца сьмерці =
|Прафэсія = [[кінарэжысэр]], [[сцэнарыст]] і вытворца карцінаў.
|Гады актыўнасьці = 2009 — зараз
|Кірунак = сучаснае кіно
|Узнагароды =
|imdb_id = 4705755
|Сайт =
}}
'''Нігі́на Хафі́заўна Сайфула́ева''' ({{мова-ru|Нигина Хафизовна Сайфуллаева}}, нар. [[16 красавіка]] [[1985]], [[Душанбэ]], [[Таджыцкая ССР|Тадж. ССР]] [[СССР]]) — [[Расея|расейскі]] [[кінарэжысэр]], [[сцэнарыст]] і вытворца карцінаў.
== Жыцьцяпіс ==
Нігіна Сайфулаева нарадзілася ў [[Душанбэ]]. Вышэйшую навуку вывучала ў [[Масква|Маскве]], у 2005 годзе закончыла факультэт гісторыі мастацтваў [[Расейскі дзяржаўны гуманітарны ўнівэрсытэт|РДГУ]]. У 2010 годзе закончыла [[Вышэйшыя курсы сцэнарыстаў і рэжысэраў|Вышэйшыя курсы сцэнарыстаў і рэжысэраў]], таксама мае дыплём [[Інстытут бедаў сучаснага мастацтва|Інстытут сучаснага мастацтва]].
Першай самастойнай работаю Нігіны Сайфулаевае была кароткая карціна, якую зьняла ў 2009 годзе. Яна мела назву [[Хачу з табою|«Хачу з табою»]], для гэтай карціны рэжысэр самастойна напісала сцэнар. У 2011 зьняла другую кароткую карціну — [[Шыпшына (карціна)|«Шыпшына»]]. У 2012 годзе Нігіна стала адным з рэжысэраў у камэдыйным сэрыяле [[Дзяўчынкі|«Дзяўчынкі»]], які паказвала [[ТНТ]].<ref name=rustars>[https://rustars.tv/biography/nigina-sajfullaeva.html Нигина Сайфуллаева. Биография, личная жизнь, фильмы.]</ref>
Першай доўгай карцінай Н. Сайфулаевай стала драма [[Як мяне завуць|«Як мяне завуць»]], зьнятая ў 2014 годзе. У карціне зьняліся:
* Канстанцін Лаўраненка]]
* Аляксандра Борціч
* Марына Васільева
* Анна Котава-Дзерабіна]].
На [[Кінатаўр|«Кінатаўры»]], дзе адбыўся паказ карціны, яна была ўзнанагроджаная асобным прызам за «Лёгкі подых і мастацкую цэльнасьць». Карціна таксама атрымала галоўную ўзнагароду фэстываля [[Балтыйскія пачыны|«Балтыйскія пачыны»]]. Карціну паказалі на фэстывалі ў [[Сан-Сэбастыян]]е ў конкурсе пачаткоўцаў «Новыя пастаноўшчыкі». Гэта быў першы расейскі кінатвор на фэстывале за астатнія 11 год<ref name=thr>[https://web.archive.org/web/20190117013403/http://thr.ru/cinema/rossijskij-film-kak-mena-zovut-pokazut-na-festivale-v-san-sebastane/ Российский фильм «Как меня зовут» покажут на фестивале в Сан-Себастьяне]</ref>.
Карціна паказвае дзьвюх дзевак-шкалярак, якія прыехалі ў [[Крым]] знаёміцца з татам аднае зь іх, але ў астатнюю хвіліну вырашылі памяняцца імёнамі.
Сама Нігіна Сайфулаева пра карціну казала:
{{Пачатак цытаты}}
«Гісторыя карціны „Як мяне завуць“ вырасла з маіх душэўных перажываньняў. Я думаю, что адносіны таты і дачкі — моцная тэма, якая датычыць усіх дзяўчынак. Таму мне здаецца гэта важным. Але ня трэба пераацэньваць асабістасьць тае карціны — у мяне з татам цудоўныя, вельмі блізкія адносіны, але над гэтым трэба было старацца. І мне бы хацелася падштурхнуць к таму і іншых».
{{Канец цытаты|крыніца=Нігіна Сайфулаева аб хвалі жаночага кіно і ролі таты<ref name=wonderzine>[https://www.wonderzine.com/wonderzine/life/job/200399-nigina-sayfullaeva Нигина Сайфуллаева о волне женского кино и роли отца]</ref>.}}
В 2017 году Нігіна выступіла адным са сцэнарыстаў карціны [[Пра любоў. Толькі для дарослых|«Пра любоў. Толькі для дарослых»]], бо зьняла для ёй адну зь дзеяў; у тым жа годзе напісала сцэнар для драматычнага сэрыяла [[Дзеткі (сэрыял)|«Дзеткі»]] для [[ТБ-3]].<ref name=rustars />
У 2018 годзе работала над новаю карцінаю, [[Драма|драмаю]] «Зорак няверны сьвет». Карціна паказвае жыцьцё 30-гадовае жанчыны, якая падазрае свайго мужа ў каханьні зь іншаю жанчынаю. Жанчына баіцца спытаць свайго мужа аб тым і сама рашае спаць зь іншымі мужчынамі. З пачатку карціна называлася «Рэўнасьць», але за два гады работы над сцэнарам рабочая назва стала не адпавядаць зьместу карціны<ref>[https://www.kinopoisk.ru/news/3223136/ Нигина Сайфуллаева начала съемки фильма об измене с Александром Палем]</ref>. Карціна пад назваю [[Вернасьць (фільм, 2019)|«Вернасьць»]] быў паказаны на фэстывалі «[[Кінатаўр]]» у 2019 годзе і яму далі дыплём «за неабмежаваную веру актораў у рэжысэра»<ref>{{Cite web|url=https://kinotavr.ru/history/2019/laureates|title=Объявлены лауреаты 30го ОМКФ «Кинотавр»|author=|website=Кинотавр|date=|publisher=}}</ref>.
== Асабістае жыцьцё ==
Нігіна Сайфулаева замужам за рэжысэрам і сцэнарыстам [[Міхаіл Мясьцецкі|Міхаілам Леанідавічам Мясьцецкім]] («Трапкавы саюз», «Легенда № 17»). Жыве і робіць у [[Масква|Маскве]].
== Пра сябе ==
Нігіна Сайфулаева пра сябе гаворыць:
* «Пра дзяўчынак мне зьнімаць прасьцей, ну, г. зн. ясьней і цікавей. Мне пра мужчын думать вельмі цяжка — я прадзіраюся скрозь гушчу незразуменьня і одуму, а пра дзяўчынак мне пачуцьці ўсе ясныя»<ref name="wonderzine" />.
* «Я прыцягваюся да асабістых праўдзівых гісторыяў. Яны могуць разумеець век, але, скарэй, сярэдзіна там маецца на ўнутраным сьвеці герояў. Тыя карціны, якія далёкія ад жыцьця, далёкія ад сапраўдных людзей, не магу глядзець, у том значэньні, што не магу падключыцца нават да зьместу. Ня чую пачуцьцяў, а тое важнае»<ref name="kinoart">[https://web.archive.org/web/20210422124443/http://old.kinoart.ru/archive/2014/08/nigina-sajfullaeva-mne-interesnee-chuvstva Нигина Сайфуллаева: «Мне интереснее чувства»]</ref>.
== Сьпіс карцінаў ==
Сьпіс карцінаў зьнятых Нігінай Сайфулаевай:
{| class="wikitable" style="margin-right: 0;"
! rowspan="2" width="33" | Год
! rowspan="2" width="250" | Карціна
|-
! width="75" | Рэжысэр
! width="75" | Сцэнарыст
! width="75" | Вытворца
|-
| [[2009]]
| [[Хачу з табою|«Хачу з табою»]], кароткі
| <center>Так</center>
| <center>Так</center>
| <center>Так</center>
|-
| [[2011]]
| [[Шыпшына (карціна)|«Шыпшына»]], кароткі
| <center>Так</center>
| <center>Так</center>
|
|-
| [[2012]]
| [[Дзяўчынкі|«Дзяўчынкі»]], тэлесэрыял
| <center>Так</center>
|
|
|-
| [[2013]]
| [[Любць ня любіць (тэлесэрыял)|«Любіць ня любіць»]], тэлесэрыял
| <center>Так</center>
|
|
|-
| [[2014]]
| [[Як мяне завуць|«Як мяне завуць»]]
| <center>Так</center>
| <center>Так</center>
|
|-
| [[2017]]
| [[Пра любоў. Толькі для дарослых|«Пра любоў. Толькі для дарослых»]]
| <center>Так</center>
| <center>Так</center>
|
|-
| [[2017]]
| [[Дзеткі (сэрыял)|«Дзеткі»]], тэлесэрыял
| <center>Так</center>
| <center>Так</center>
|
|-
|[[2019]]
|[[Вернасьць (фільм, 2019)|«Вернасьць»]]
| <center>Так</center>
| <center>Так</center>
|
|-
|}
== Узнагароды ==
* 2014 — Асобны дыплём «За лёгкі подых і мастцкую цэльнасьць» на кінафэстывалі «[[Кінатаўр]]» — карціна «[[Як мяне завуць]]»
* 2019 — Асобны дыплём «За неабмежаваную веру актораў у рэжысэра» на кінафэстывалі «[[Кінатаўр]]» — карціна «[[Вернасьць (фільм, 2019)|Вернасьць]]»
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Жанчыны-рэжысэры Расеі]]
46j2rzh10k4gaue2buhjagx2vmbzotc
Аколіца Лісьцьвін
0
243993
2663919
2413137
2026-04-03T14:44:45Z
Дамінік
64057
2663919
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref> На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу РКЇКА Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў ў сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтр [[Мархлеўскі сельсавет|Мархлеўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
lj6flnbvjw1hfgg4899e5xzz8l8mqbu
2663920
2663919
2026-04-03T14:46:20Z
Дамінік
64057
/* Гісторыя */
2663920
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref> На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў ў сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтр [[Мархлеўскі сельсавет|Мархлеўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
brdbaul8oc5shtal5xhprrq5morktuw
2663921
2663920
2026-04-03T14:48:28Z
Дамінік
64057
2663921
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref> На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў ў сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтар Мархлеўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
eubsrebqpojzgb59e8fsp5l8o5uvzkz
2663922
2663921
2026-04-03T14:49:26Z
Дамінік
64057
/* Крыніцы */
2663922
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref> На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў ў сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтар Мархлеўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
tbvmip2b27m6wt12wcj6jxqqqdrwdlh
2663923
2663922
2026-04-03T14:51:27Z
Дамінік
64057
/* Гісторыя */
2663923
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хвойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref>. На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў ў сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтар Мархлеўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
0n6p5rljhaxwjr99dkghkiwlpmd6k1f
2663924
2663923
2026-04-03T14:55:39Z
Дамінік
64057
/* Гісторыя */
2663924
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хвойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref>. На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі дацэнты-гісторыкі ГДУ імя Ф. Скарыны В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў у сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтар Мархлеўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
qpf735pvmn7ji07iffmzcbpfzpetn26
2663925
2663924
2026-04-03T14:59:12Z
Дамінік
64057
/* Гісторыя */
2663925
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хвойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref>. На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі дацэнты-гісторыкі ГДУ імя Ф. Скарыны В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў у сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтар Мархлеўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
nqahlk5kktd8f73l6oapgyaq0bb3duq
2663926
2663925
2026-04-03T15:03:16Z
Дамінік
64057
/* Гісторыя */
2663926
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хвойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref>. На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне («''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Гл.: Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі дацэнты-гісторыкі ГДУ імя Ф. Скарыны В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў у сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтар Мархлеўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску — 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
nitqn1twsoaxtgorqxzcn2q3rcafi0e
2663927
2663926
2026-04-03T15:06:04Z
Дамінік
64057
/* Гісторыя */
2663927
wikitext
text/x-wiki
{{Ня блытаць|Лісьцьвін}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Аколіца Лісьцьвін
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Аколіцы Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва = Akolica Liśćvin
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = 1874
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 31
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 44
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Аколіца Лісьцьвін''' (з 1925 году — ''Мархле́ўск''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага пассавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 53 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].
== Гісторыя ==
[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Паводле зьвестак заснавальніка і першага дырэктара Хвойніцкага раённага краязнаўчага музэя Аляксандра Максімавіча Зелянкоўскага, у 1874 годзе побач зь вёскай [[Лісьцьвін]] на землях аднаіменнага фальварку графа Ракіцкага аселі і заснавалі сядзібы сем’і Міхала Шацілы і Фелікса Цішкевіча. Пазьней тут жа пасяліўся Антон Караткевіч. Гэтак узьнікла аколіца Лісьцьвін. У мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу за 1876 год згаданая таксама сям’я Куліцкіх, якая жыла ў засьценку Лісьцьвін<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1115. Воп. 1. Спр. 42. А. 158адв. — 159</ref>. На 1909 год у аколіцы Лісьцьвін Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні было ўжо 42 двары з 210 жыхарамі{{заўвага|Напэўна, сюды перасяляліся людзі зь [[Берасьцечка (Гомельская вобласьць)|Берасьцечка]] і [[Унігаўка|Унігаўкі]].}}<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107</ref>.
[[File:Мархлеўск на карце Генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Мархлеўск і Лісьцьвін на мапе гэнштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
У слоўніку Я. Н. Рапановіча сьцьвярджаецца, нібы да 1925 году паселішча мела назву Лісьцьвінская Слабада<ref>Рапановіч Я. Н. Слоўнік назваў населеных пунктаў Гомельскай вобласці. / Рэд. П. П. Шуба. — Мінск, 1986. С. 99, 109</ref>{{Заўвага|Пазьней паходжаньне прыдуманага Я. Н. Рапановічам статусу паселішча атрымала і зусім ужо нечаканае тлумачэньне: «''Некаторыя з іх'' [назваў] ''сведчылі аб змаганні беларусаў з прыгнятальнікамі за вольнае, незалежнае жыццё: в. Ліствінская Слабада – Мархлеўск (Х.)''»<ref>Багамольнікава Н. А. Структурныя змены і працэс перайменаванняў у айканіміі Гомельшчыны. // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. 2010. № 4 (61). С. 11</ref>.}}. Але і пасьля перайменаваньня, як засьведчылі дацэнты-гісторыкі ГДУ імя Ф. Скарыны В. П. Пічукоў і М. І. Старавойтаў у сувязі з пераходам у тым жа 1925 годзе да васьміпольнага севазвароту, яно называлася аколіцай Мархлеўск, не слабадой. З 1938 году, як і паўсюдна ў Беларусі, аколіца пачала звацца вёскай<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.) (далей: ГМ). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 56, 91, 213</ref>.
Найбольш актыўная забудова адбывалася ў 1920-я гады. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году — цэнтар Мархлеўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Мархлеўску меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы<ref>ГМ. С. 213, 214</ref>. У 1930 годзе ў Мархлеўску — 41 двор, 204 жыхары, 82 % зь якіх складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Тады ж арганізаваны калгас імя Юльяна Мархлеўскага, працавала кузьня. 14 жыхароў загінулі на франтах [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]].
Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы 233 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітанне» (цэнтр — вёска [[Паселічы]]).
== Забудова ==
Плян складаецца з простай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
dbijfks12uw5036zqmajtv6bkg3j1rs
Плужынэ (грамада)
0
255428
2663981
2313361
2026-04-04T09:36:42Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663981
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Грамада Плужынэ''' ({{мова-cnr|Opština Plužine / Општина Плужине}}) — абшчына/грамада ў [[Чарнагорыя|Чаранагорыі]]. Адміністратыўны цэнтар — горад [[Плужынэ]]. Насельніцтва складае каля 3246 чалавек (2011)<ref name="stat">[https://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/PODACI%20OPSTINE/tabela%20O10.xls Uprava za statistiku Crne Gore — MONSTAT]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Створана ў 1991 годзе.
Грамада знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Чарнагорыі на граніцы з [[Босьнія і Герцагавіна|Босьніяй і Герцагавінай]].
== Нацыянальны склад ==
Згодна з перапісам краіны на 2011 год:
{| class="wikitable"
!width="100px"|Этнічныя групы
!width="80px"|Насельніцтва
!width="80px"|Адсотак
|-
|[[сэрбы]]|| align=right |2131 || align=right |65,65%
|-
|[[чарнагорцы]]|| align=right |902 || align=right |27,79%
|-
|іншыя нацыянальнасьці|| align=right |12 || align=right |0,37%
|-
|не вызначыліся з нацыянальнасьцю|| align=right |201 || align=right |6,19%
|-
|'''Агулам'''|| align=right |'''3246'''|| align=right |'''100,00%'''
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pluzine.me/ Афіцыйная старонка абшчына] {{ref-sr}}
[[Катэгорыя:Грамады Чарнагорыі]]
[[Катэгорыя:Плужынэ (грамада)]]
554np2un2gb9ygb84se4fmj6j2w3jzp
Плеўля (грамада)
0
255478
2663977
2643164
2026-04-04T08:36:03Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663977
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Грамада Плеўля''' ({{мова-cnr|Opština Pljevlja / Општина Пљевља}}) — абшчына/грамада ў [[Чарнагорыя|Чаранагорыі]]. Адміністратыўны цэнтар — горад [[Плеўля]]. Насельніцтва складае каля 30 786 чалавек (2011)<ref name="stat">[https://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/PODACI%20OPSTINE/tabela%20O10.xls Uprava za statistiku Crne Gore — MONSTAT]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Грамада знаходзіцца ў паўночнай частцы Чарнагорыі на граніцы з [[Босьнія і Герцагавіна|Босьніяй і Герцагавінай]] і [[Сэрбія]]й.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20131202183338/http://www.pljevlja.me/ Афіцыйная старонка абшчына]
[[Катэгорыя:Грамады Чарнагорыі]]
[[Катэгорыя:Плеўля (грамада)]]
h87v6t1jfshliud3e9hosqfgg9od3l6
Петніца (грамада)
0
255484
2663975
2397725
2026-04-04T08:25:26Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663975
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Грамада Петніца''' ({{мова-cnr|Opština Petnjica / Општина Петњица}}) — абшчына/грамада ў [[Чарнагорыя|Чаранагорыі]]. Адміністратыўны цэнтар — горад [[Петніца]]. Насельніцтва складае каля 6686 чалавек (2011)<ref name="stat">[https://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/PODACI%20OPSTINE/tabela%20O10.xls Uprava za statistiku Crne Gore — MONSTAT]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Грамада знаходзіцца ў паўночна-усходняй частцы Чарнагорыі ў [[Дынарскае сугор’е|Дынарскім сугор’і]]. Створана ў 2013 годзе на землях, які раней належалі грамадзе [[Бэранэ (грамада)|Бэранэ]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20191223064527/http://petnjica.co.me/o-petnjici/geografske-odlike.html Geografske odlike] Opština Petnjica</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20220707003133/http://petnjica.co.me/ Афіцыйная старонка абшчына]
[[Катэгорыя:Грамады Чарнагорыі]]
[[Катэгорыя:Петніца (грамада)]]
9fx9551ihd9wpwejd24aac8xptazqdq
Нікшыч (грамада)
0
255531
2663949
2313956
2026-04-04T00:16:31Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663949
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Грамада Нікшыч''' ({{мова-cnr|Opština Nikšić / Општина Никшић}}) — абшчына/грамада ў [[Чарнагорыя|Чаранагорыі]]. Адміністратыўны цэнтар — горад [[Нікшыч]]. Насельніцтва складае 72 443 чалавек (2011)<ref name="stat">[https://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/PODACI%20OPSTINE/tabela%20O10.xls Uprava za statistiku Crne Gore — MONSTAT]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Грамада знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Чарнагорыі. Займае плошчу 2065 км². Гэта самая вялікая грамада ў краіне (займае 15% усё плошчы).
== Нацыянальны склад ==
Згодна з перапісам краіны на 2011 год:
{| class="wikitable"
!width="100px"|Этнічныя групы
!width="80px"|Насельніцтва
!width="80px"|Адсотак
|-
|[[чарнагорцы]]|| align=right |46 149 || align=right |63,70%
|-
|[[сэрбы]]|| align=right |18 334 || align=right |25,31%
|-
|іншыя нацыянальнасьці|| align=right |3114 || align=right |4,30%
|-
|не вызначыліся з нацыянальнасьцю|| align=right |4846 || align=right |6,67%
|-
|'''Агулам'''|| align=right |'''72 443'''|| align=right |'''100,00%'''
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
[[Катэгорыя:Грамады Чарнагорыі]]
[[Катэгорыя:Нікшыч (грамада)]]
sd8xetb381pnt3fjyzqe1wja22si08i
Падгорыца (грамада)
0
255534
2663958
2486264
2026-04-04T02:53:03Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663958
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Сталічная грамада Падгорыца''' ({{мова-cnr|Главни град Подгорица / Glavni grad Podgorica}}) — абшчына/грамада ў [[Чарнагорыя|Чаранагорыі]]. Адміністратыўны цэнтар — горад [[Падгорыца]], сталіца Чарнагорыі. Насельніцтва складае 185 937 чалавек (2011)<ref name="stat">[https://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/PODACI%20OPSTINE/tabela%20O10.xls Uprava za statistiku Crne Gore — MONSTAT]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Грамада знаходзіцца ва ўсходняй частцы Чарнагорыі, на граніцы з [[Альбанія]]й. Займае плошчу 1399 км².
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
[[Катэгорыя:Падгорыца (грамада)| ]]
0kiqksekfqq7sg6q6wgbrk6py9kz8bz
Каранёўка (Хвойніцкі раён)
0
262588
2663907
2649647
2026-04-03T14:13:10Z
Дамінік
64057
/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */
2663907
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Каранёўка
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Каранёўкі
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Karanioŭka
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = каля 1850 году
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Куранёўка
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Алексіцкі сельсавет|Алексіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 30
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 42
|Даўгата сэкундаў = 48
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Каранёўка'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Алексіцкі сельсавет|Алексіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Двор Міхалёў і Кунцаў Рог на мапе Шубэрта-Тучкова сяр.-др. пал. XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор Міхалёў (госп. д. Михайлов) і Кунцаў Рог (Куранёўка?) на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Найранейшая зьвестка пра Куранёўку{{заўвага|У расейскамоўнай рэвізіі менавіта так – Куренёвка. Адразу ўспамінаюцца мележавыя Курані<ref>[https://teksty.seveleu.com/post/%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%8F_%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96/. М. Мятліцкі. Мележаўскія Курані]</ref>.}} вядомая зь сялянскай рэвізіі 1850 году, калі вёска ў складзе маёнтку [[Міхалёў (Гомельская вобласьць)|Міхалёў]] належала панам-братам Альфонсу і Аляксандру, сынам Альбіна, [[Аскеркі|Аскеркам]]<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 702. А. 617адв.-620, 623адв.</ref>. У 1852 — 1861 гадах жыхары Каранёўкі{{заўвага|У царкоўных мэтрыках назва вёскі падавалася ў форме Коренёвка. Альбо і на трасянцы — Караніовка.}} Глушакі, Паўлянкі (Паўленкі), Дразды, Грабянчук, Зянок, Коршакі (Каршакі), Гарасіменка, Тромбач згадваліся ў мэтрычных кнігах Хобненскай Іаана Багаслоўскай царквы<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 431. А. 672адв.-673, 677адв.-678. Спр. 432. А. 1811адв.-1812. Спр. 437. А. 159адв.-1510. Спр. 440. А.924адв.-926, 929адв.-930. Спр. 442. А. 910адв.-911. Спр. 488. А. 754адв.-755</ref>.
На вайскова-тапаграфічнай мапе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], створанай у 1846 – 1863 гг., паміж дваром Міхалёў і сялом [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічы]], г. зн. там менавіта, дзе паўстала вёска, зьмешчана нікому невядомае 6-ці дворнае паселішча пад назвай Кунцаў Рог.
У парэформавы пэрыяд Каранёўка адміністрацыйна належала да Юравіцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]].
[[Файл:Запіс 1861 г. пра шлюб каранёўца Захара Каршака зь Меланяй Глушаковай.jpg|значак|зьлева|170px|Адныя з астатніх згадак каранёўцаў у мэтрыцы Хобненскай царквы. 9 чэрвеня і 24 верасьня 1861 г.]]
З сакавіка 1861 году каранёўцы ўсё часьцей называныя ў мэтрычных запісах Алексіцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы{{заўвага|Апошняя згадка ў мэтрыцы Хобненскай царквы пазначана 1863 годам, калі скончыў жыцьцё хворы на сухоты 44-гадовы каранёвец Рыгор Аляксандраў Плясун<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 447. А. 929адв.-930</ref>.}}<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 444. А. 75адв.-76, 82адв.-83. Спр. 446. А. 84адв.-85. Спр. 448. А. 87адв.-88, 91адв.-93</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю гэтай царквы за 1869 год, у Каранёўцы было 5 і 2/4 двара{{заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы. Колькасьць двароў, дарэчы, адпавядае паказанай для Кунцавага Рогу.}}, а жыхарамі ў іх — 22 мужчыны і 19 жанчын<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 11адв.</ref>.
На пачатак 1870 году ў вёсцы налічвалася 16 гаспадароў зь сялянаў-уласьнікаў, прыпісаных да [[Маклішча|Маклішчаўскага]] сельскага таварыства. Маклішча і Каранёўка месьціліся на землях маёнтку Міхалёў паноў Александровічаў і нібыта працягвалі належаць да прыходу Хобненскай Іаана-Багаслоўскай царквы<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 68об.</ref>. Аднак, згодна са зьвесткамі 1876 і 1879 гадоў, жыхары абедзьвюх вёсак, як і ў 1869 г., заставаліся прыхаджанамі Алексіцкай Мікалаеўскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 13</ref>.
Яшчэ 12 чэрвеня 1871 году маёнтак Міхалёў з 3590 дзесяцінамі ўгодзьдзяў набыў ад паноў Александровічаў праваслаўны купец Іван Рыгоравіч Баглей<ref>Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Брагінскага р-на. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2003. С. 60</ref>{{заўвага|І. Ф. Ганжураў чамусьці зьмясьціў гэтую карысную зьвестку ў брагінскай кнізе «Памяць», хоць яна да тае часткі нашага рэгіёну дачыненьня ня мае.}}. У 1888 годзе добрамі Міхалёў з 3704 дз. валодала купецкая ўдава Марфа Аляксандраўна Баглей{{заўвага|Заставалася ўладальніцай і на 1911 (1913) год, аднак, угодзьдзі складалі ўжо 3771 дз.<ref>Spis ziemian mińskich, posiadających 100 i więcej dziesięcin ziemi. // Kalendarz Miński na 1914 r. / pod redakcją W. Dworzaczka. – Mińsk, 1913. S. 109 [https://polona.pl/archive?uid=78365669&cid=81546020 «Nad Świsłoczą» Kalendarz Miński na 1914 r.]</ref>}}<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 363</ref>, адпаведна, зь ёй каранёўцам і маклішчанцам даводзілася надалей улагоджваць пазямельныя пытаньні.
Паводле перапісу 1897 году, вёску складалі 17 двароў з 95 жыхарамі<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 444</ref>. На 1909 год у Куранёўцы{{заўвага|У даведніку — деревня Куреневка.}} было 29 двароў і 102 жыхары<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Каранёўка ў складзе Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
[[Файл:Глінішча і наваколлі на карце 1924 г.jpg|значак|зьлева|170px|Х. Міхалёў і в. Каранёўка на мапе 1924 г.]]
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Юравіцкая воласьць увайшла ў склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да [[РСФСР]].
Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 года Каранёўка — у Маклішчаўскім сельсавеце Юравіцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. 10 лістапада 1927 года той далучана да Алексіцкага сельсавету. На 1930 год у вёсцы было 36 двароў з 175 жыхарамі. У 1931 годзе арганізаваны калгас<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 года — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Каранёўцы налічвалася 29 двароў, 112 жыхароў. У жніўні 1942 году акупанты расстралялі 10 вяскоўцаў, у чэрвені 1943 году паселішча было цалкам спаленае. Яшчэ 10 каранёўцаў загінулі і прапалі бязь вестак на франтах<ref>Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 146, 212; Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>.
З 8 студзеня 1954 года Каранёўка — у Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года тут было 116 жыхароў. Вёска — у складзе калгасу «Ленінскі шлях» з цэнтральнай сядзібай у [[Глінішча (Гомельская вобласьць)|Глінішчы]]<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 8 гаспадарак, 11 жыхароў<ref name="fn1"/>
* 2021 год — 4 гаспадаркі, 5 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211020144646/http://hoiniki.gov.by/ru/alex/ Колькасьць насельніцтва ў вёсках Алексіцкага сельскага савету на 01.01.2021 г.]</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Алексіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Алексіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі]]
qm6b37zndjj5lconep9fxvvpgbxl8bh
2663910
2663907
2026-04-03T14:14:46Z
Дамінік
64057
2663910
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Каранёўка}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Каранёўка
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Каранёўкі
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Karanioŭka
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = каля 1850 году
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Куранёўка
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Алексіцкі сельсавет|Алексіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 30
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 42
|Даўгата сэкундаў = 48
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Каранёўка'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Алексіцкі сельсавет|Алексіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Двор Міхалёў і Кунцаў Рог на мапе Шубэрта-Тучкова сяр.-др. пал. XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор Міхалёў (госп. д. Михайлов) і Кунцаў Рог (Куранёўка?) на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Найранейшая зьвестка пра Куранёўку{{заўвага|У расейскамоўнай рэвізіі менавіта так – Куренёвка. Адразу ўспамінаюцца мележавыя Курані<ref>[https://teksty.seveleu.com/post/%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%8F_%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96/. М. Мятліцкі. Мележаўскія Курані]</ref>.}} вядомая зь сялянскай рэвізіі 1850 году, калі вёска ў складзе маёнтку [[Міхалёў (Гомельская вобласьць)|Міхалёў]] належала панам-братам Альфонсу і Аляксандру, сынам Альбіна, [[Аскеркі|Аскеркам]]<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 702. А. 617адв.-620, 623адв.</ref>. У 1852 — 1861 гадах жыхары Каранёўкі{{заўвага|У царкоўных мэтрыках назва вёскі падавалася ў форме Коренёвка. Альбо і на трасянцы — Караніовка.}} Глушакі, Паўлянкі (Паўленкі), Дразды, Грабянчук, Зянок, Коршакі (Каршакі), Гарасіменка, Тромбач згадваліся ў мэтрычных кнігах Хобненскай Іаана Багаслоўскай царквы<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 431. А. 672адв.-673, 677адв.-678. Спр. 432. А. 1811адв.-1812. Спр. 437. А. 159адв.-1510. Спр. 440. А.924адв.-926, 929адв.-930. Спр. 442. А. 910адв.-911. Спр. 488. А. 754адв.-755</ref>.
На вайскова-тапаграфічнай мапе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], створанай у 1846 – 1863 гг., паміж дваром Міхалёў і сялом [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічы]], г. зн. там менавіта, дзе паўстала вёска, зьмешчана нікому невядомае 6-ці дворнае паселішча пад назвай Кунцаў Рог.
У парэформавы пэрыяд Каранёўка адміністрацыйна належала да Юравіцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]].
[[Файл:Запіс 1861 г. пра шлюб каранёўца Захара Каршака зь Меланяй Глушаковай.jpg|значак|зьлева|170px|Адныя з астатніх згадак каранёўцаў у мэтрыцы Хобненскай царквы. 9 чэрвеня і 24 верасьня 1861 г.]]
З сакавіка 1861 году каранёўцы ўсё часьцей называныя ў мэтрычных запісах Алексіцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы{{заўвага|Апошняя згадка ў мэтрыцы Хобненскай царквы пазначана 1863 годам, калі скончыў жыцьцё хворы на сухоты 44-гадовы каранёвец Рыгор Аляксандраў Плясун<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 447. А. 929адв.-930</ref>.}}<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 444. А. 75адв.-76, 82адв.-83. Спр. 446. А. 84адв.-85. Спр. 448. А. 87адв.-88, 91адв.-93</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю гэтай царквы за 1869 год, у Каранёўцы было 5 і 2/4 двара{{заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы. Колькасьць двароў, дарэчы, адпавядае паказанай для Кунцавага Рогу.}}, а жыхарамі ў іх — 22 мужчыны і 19 жанчын<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 11адв.</ref>.
На пачатак 1870 году ў вёсцы налічвалася 16 гаспадароў зь сялянаў-уласьнікаў, прыпісаных да [[Маклішча|Маклішчаўскага]] сельскага таварыства. Маклішча і Каранёўка месьціліся на землях маёнтку Міхалёў паноў Александровічаў і нібыта працягвалі належаць да прыходу Хобненскай Іаана-Багаслоўскай царквы<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 68об.</ref>. Аднак, згодна са зьвесткамі 1876 і 1879 гадоў, жыхары абедзьвюх вёсак, як і ў 1869 г., заставаліся прыхаджанамі Алексіцкай Мікалаеўскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 13</ref>.
Яшчэ 12 чэрвеня 1871 году маёнтак Міхалёў з 3590 дзесяцінамі ўгодзьдзяў набыў ад паноў Александровічаў праваслаўны купец Іван Рыгоравіч Баглей<ref>Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Брагінскага р-на. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2003. С. 60</ref>{{заўвага|І. Ф. Ганжураў чамусьці зьмясьціў гэтую карысную зьвестку ў брагінскай кнізе «Памяць», хоць яна да тае часткі нашага рэгіёну дачыненьня ня мае.}}. У 1888 годзе добрамі Міхалёў з 3704 дз. валодала купецкая ўдава Марфа Аляксандраўна Баглей{{заўвага|Заставалася ўладальніцай і на 1911 (1913) год, аднак, угодзьдзі складалі ўжо 3771 дз.<ref>Spis ziemian mińskich, posiadających 100 i więcej dziesięcin ziemi. // Kalendarz Miński na 1914 r. / pod redakcją W. Dworzaczka. – Mińsk, 1913. S. 109 [https://polona.pl/archive?uid=78365669&cid=81546020 «Nad Świsłoczą» Kalendarz Miński na 1914 r.]</ref>}}<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 363</ref>, адпаведна, зь ёй каранёўцам і маклішчанцам даводзілася надалей улагоджваць пазямельныя пытаньні.
Паводле перапісу 1897 году, вёску складалі 17 двароў з 95 жыхарамі<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 444</ref>. На 1909 год у Куранёўцы{{заўвага|У даведніку — деревня Куреневка.}} было 29 двароў і 102 жыхары<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Каранёўка ў складзе Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
[[Файл:Глінішча і наваколлі на карце 1924 г.jpg|значак|зьлева|170px|Х. Міхалёў і в. Каранёўка на мапе 1924 г.]]
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Юравіцкая воласьць увайшла ў склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да [[РСФСР]].
Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 года Каранёўка — у Маклішчаўскім сельсавеце Юравіцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. 10 лістапада 1927 года той далучана да Алексіцкага сельсавету. На 1930 год у вёсцы было 36 двароў з 175 жыхарамі. У 1931 годзе арганізаваны калгас<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 года — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Каранёўцы налічвалася 29 двароў, 112 жыхароў. У жніўні 1942 году акупанты расстралялі 10 вяскоўцаў, у чэрвені 1943 году паселішча было цалкам спаленае. Яшчэ 10 каранёўцаў загінулі і прапалі бязь вестак на франтах<ref>Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 146, 212; Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>.
З 8 студзеня 1954 года Каранёўка — у Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года тут было 116 жыхароў. Вёска — у складзе калгасу «Ленінскі шлях» з цэнтральнай сядзібай у [[Глінішча (Гомельская вобласьць)|Глінішчы]]<ref name="fn1"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 8 гаспадарак, 11 жыхароў<ref name="fn1"/>
* 2021 год — 4 гаспадаркі, 5 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211020144646/http://hoiniki.gov.by/ru/alex/ Колькасьць насельніцтва ў вёсках Алексіцкага сельскага савету на 01.01.2021 г.]</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Алексіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Алексіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі]]
1zx8w9g0ip5sknztgr1zfce10otl3hy
Шаблён:НХЛ/Табліца
10
264120
2663935
2663883
2026-04-03T19:00:05Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663935
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
|-
| style="background:#ccffcc;"|
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз дывізіён
|-
| style="background:#ffffbf;"|
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз канфэрэнцыю
|}
=== Заходняя канфэрэнцыя ===
==== Ціхаакіянскі дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Анагайм Дакс]]
| 75||41||24||5||29||252—260||-8|| '''87'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Эдмантан Ойлерз]]
| 76||39||30||9||28||264—252||+12|| '''87'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Вэгас Голдэн Найтс]]
| 76||34||26||16||26||242—239||+3|| '''84'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 4
| style="text-align:left;" | [[Сан-Хасэ Шаркс]]
| 74||36||24||7||31||228—261||-33|| '''79'''
|-
| 5
| style="text-align:left;" | [[Лос-Анджэлес Кінгс]]
| 75||30||19||19||26||201—228||-27|| '''79'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Сіетл Кракен]]
| 74||32||25||11||31||208—233||-25|| '''75'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Калгары Флэймз]]
| 75||31||24||8||36||194—240||-46|| '''70'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Ванкувэр Кэнакс]]
| 75||22||15||8||45||197—288||-91|| '''52'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
==== Цэнтральны дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Каларада Эвэланш]]
| 74||49||43||10||15||283—193||+90|| '''108'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Далас Старз]]
| 76||45||35||12||19||258—209||+49|| '''102'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Мінэсота Ўайлд]]
| 75||42||27||12||21||247—218||+29|| '''96'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 4
| style="text-align:left;" | [[Юта Мамат]]
| 75||39||30||6||30||241—214||+27|| '''84'''
|-
| 5
| style="text-align:left;" | [[Нэшвіл Прэдатарз]]
| 75||35||25||9||31||225—250||-25|| '''79'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Вініпэг Джэтс]]
| 75||32||25||12||31||213—231||-18|| '''76'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Сэнт-Луіс Блюз]]
| 74||31||27||12||31||196—234||-38|| '''74'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Чыкага Блэкгокс]]
| 76||27||20||14||35||196—251||-55|| '''68'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
=== Усходняя канфэрэнцыя ===
==== Атлянтычны дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Тампа Бэй Лайтнінг]]
| 75||47||38||6||22||274—210||+64|| '''100'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Бафала Сэйбрз]]
| 76||46||38||8||22||264—225||+39|| '''100'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Манрэаль Канадыенз]]
| 75||44||32||10||21||265—236||+29|| '''98'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 4
| style="text-align:left;" | [[Бостан Бруінз]]
| 76||43||31||8||25||257—235||+22|| '''94'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 5
| style="text-align:left;" | [[Атава Сэнатарз]]
| 75||39||33||10||26||251—231||+20|| '''88'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Дэтройт Рэд Ўінгс]]
| 75||40||29||8||27||220—225||-5|| '''88'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Флорыда Пантэрз]]
| 75||37||29||3||35||224—248||-24|| '''77'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Таронта Мэйпл Ліфс]]
| 76||32||23||13||31||236—268||-32|| '''77'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
==== Сталічны дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Караліна Гарыкейнз]]
| 75||48||35||6||21||268—219||+49|| '''102'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Пітсбург Пінгвінз]]
| 76||38||31||16||22||266—244||+22|| '''92'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]]
| 76||42||28||5||29||222—221||+1|| '''89'''
|-
| 4
| style="text-align:left;" | [[Каламбус Блю Джэкетс]]
| 76||38||27||12||26||240—236||+4|| '''88'''
|-
| 5
| style="text-align:left;" | [[Філадэлфія Флаерз]]
| 75||37||23||12||26||222—229||-7|| '''86'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Вашынгтон Кэпіталз]]
| 76||38||32||9||29||241—230||+11|| '''85'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Нью-Джэрзі Дэвілз]]
| 75||39||27||2||34||212—230||-18|| '''80'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]]
| 76||31||22||9||36||217—236||-19|| '''71'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
2gq3vgjn52966lzjzr1kmia9fos6l43
2663962
2663935
2026-04-04T06:58:07Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663962
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
|-
| style="background:#ccffcc;"|
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз дывізіён
|-
| style="background:#ffffbf;"|
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз канфэрэнцыю
|}
=== Заходняя канфэрэнцыя ===
==== Ціхаакіянскі дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Эдмантан Ойлерз]]
| 76||39||30||9||28||264—252||+12|| '''87'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Анагайм Дакс]]
| 76||41||24||5||30||254—266||-12|| '''87'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Вэгас Голдэн Найтс]]
| 76||34||26||16||26||242—239||+3|| '''84'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 4
| style="text-align:left;" | [[Сан-Хасэ Шаркс]]
| 74||36||24||7||31||228—261||-33|| '''79'''
|-
| 5
| style="text-align:left;" | [[Лос-Анджэлес Кінгс]]
| 75||30||19||19||26||201—228||-27|| '''79'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Сіетл Кракен]]
| 74||32||25||11||31||208—233||-25|| '''75'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Калгары Флэймз]]
| 75||31||24||8||36||194—240||-46|| '''70'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Ванкувэр Кэнакс]]
| 75||22||15||8||45||197—288||-91|| '''52'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
==== Цэнтральны дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Каларада Эвэланш]]
| 74||49||43||10||15||283—193||+90|| '''108'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Далас Старз]]
| 76||45||35||12||19||258—209||+49|| '''102'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Мінэсота Ўайлд]]
| 75||42||27||12||21||247—218||+29|| '''96'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 4
| style="text-align:left;" | [[Юта Мамат]]
| 75||39||30||6||30||241—214||+27|| '''84'''
|-
| 5
| style="text-align:left;" | [[Нэшвіл Прэдатарз]]
| 75||35||25||9||31||225—250||-25|| '''79'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Сэнт-Луіс Блюз]]
| 75||32||28||12||31||202—236||-34|| '''76'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Вініпэг Джэтс]]
| 75||32||25||12||31||213—231||-18|| '''76'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Чыкага Блэкгокс]]
| 76||27||20||14||35||196—251||-55|| '''68'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
=== Усходняя канфэрэнцыя ===
==== Атлянтычны дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Тампа Бэй Лайтнінг]]
| 75||47||38||6||22||274—210||+64|| '''100'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Бафала Сэйбрз]]
| 76||46||38||8||22||264—225||+39|| '''100'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Манрэаль Канадыенз]]
| 75||44||32||10||21||265—236||+29|| '''98'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 4
| style="text-align:left;" | [[Бостан Бруінз]]
| 76||43||31||8||25||257—235||+22|| '''94'''
|- style="background:#ffffbf;"
| 5
| style="text-align:left;" | [[Атава Сэнатарз]]
| 75||39||33||10||26||251—231||+20|| '''88'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Дэтройт Рэд Ўінгс]]
| 75||40||29||8||27||220—225||-5|| '''88'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Флорыда Пантэрз]]
| 75||37||29||3||35||224—248||-24|| '''77'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Таронта Мэйпл Ліфс]]
| 76||32||23||13||31||236—268||-32|| '''77'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
==== Сталічны дывізіён ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style="background:#ccffcc;"
| 1
| style="text-align:left;" | [[Караліна Гарыкейнз]]
| 75||48||35||6||21||268—219||+49|| '''102'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 2
| style="text-align:left;" | [[Пітсбург Пінгвінз]]
| 76||38||31||16||22||266—244||+22|| '''92'''
|- style="background:#ccffcc;"
| 3
| style="text-align:left;" | [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]]
| 77||42||28||5||30||223—225||-2|| '''89'''
|-
| 4
| style="text-align:left;" | [[Каламбус Блю Джэкетс]]
| 76||38||27||12||26||240—236||+4|| '''88'''
|-
| 5
| style="text-align:left;" | [[Філадэлфія Флаерз]]
| 76||38||24||12||26||226—230||-4|| '''88'''
|-
| 6
| style="text-align:left;" | [[Вашынгтон Кэпіталз]]
| 76||38||32||9||29||241—230||+11|| '''85'''
|-
| 7
| style="text-align:left;" | [[Нью-Джэрзі Дэвілз]]
| 75||39||27||2||34||212—230||-18|| '''80'''
|-
| 8
| style="text-align:left;" | [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]]
| 76||31||22||9||36||217—236||-19|| '''71'''
|}
:<small>Абноўленая пасьля гульняў 3 красавіка 2026 году</small>
gf693j8ketsrjx7m32ilkyocwb56fmi
Вікіпэдыя:Форум
4
264523
2663929
2663662
2026-04-03T17:11:57Z
MediaWiki message delivery
33392
/* Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) */ новы разьдзел
2663929
wikitext
text/x-wiki
{{Вікіпэдыя:Мэню}}
{{Вікіпэдыя:Форум/Шапка}}<!-- НЕ ВЫДАЛЯЙЦЕ ГЭТЫ РАДОК, ПІШЫЦЕ ПАД ІМ. Не забывайцеся на == Загаловак == -->
== [[Вікіпэдыя:Даступнасьць]] ==
{{Верхняя зноска|[[Вікіпэдыя:Даступнасьць|'''Тэкст плянаванае рэкамэндацыі''']]}}
Вітаю. Прапаную прыняць новую рэкамэндацыю, якая палепшыць даступнасьць старонак Вікіпэдыі. За аснову былі ўзятыя [[:en:Wikipedia:Manual of Style/Accessibility|ангельская]] й [[:ru:Википедия:Доступность|расейская]] вэрсіі, а таксама непасрэдна [https://www.w3.org/TR/WCAG22/ {{мова|en|Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2}}]. Асноўныя прынцыпы даступнасьці вэб-кантэнту, якія прысутнічаюць у рэкамэндацыі, апісваюцца ніжэй:
=== Рэкамэндуецца ===
# Выкарыстоўваць даступны дызайн:
#* Ужываць каляровыя схемы з высокім кантрастам, зручныя для людзей з дальтанізмам.
#* Не выкарыстоўваць колер як адзіны спосаб перадачы інфармацыі.
#* Выкарыстоўваць простую мову, пазьбягаць тэхнічнага жаргону.
# Забясьпечваць тэкставыя альтэрнатывы для нетэкставага кантэнту:
#* Дадаваць альтэрнатыўны тэкст {{код|alt}} і подпісы да большасьці выяваў.
#* Дадаваць тэкставае апісаньне да любых дыяграмаў.
# Ствараць лягічную й пасьлядоўную структуру:
#* Выкарыстоўваць пасьлядоўныя й лягічныя загалоўкі разьдзелаў (ад другога да шостага ўзроўню).
#* Ствараць правільна структураваныя табліцы, пазначаць загалоўкі.
#* Не выкарыстоўваць табліцы для афармленьня (замест іх {{tag|div|а}}).
#* Разьмяшчаць выявы й выносныя элемэнты ўнутры адпаведных разьдзелаў, а не паміж імі.
# Забясьпечваць даступнасьць навігацыі й кантэнту:
#* Ствараць зьместавыя апісаньні спасылак (пазьбягаць «націсьніце тут», «гэта»).
#* Абазначаць любы іншамоўны тэкст шаблёнам {{Ш2|Мова|<тэг_мовы>|<іншамоўны_тэкст_>}}
#* Для датаў і часу выкарыстоўваць шаблён {{ш|Дата}}, якія забясьпечваюць машыначатэльны фармат.
#* Выкарыстоўваць шаблёны для дробаў (напрыклад, {{ш|Дроб}}), а ня сымбалі Юнікоду ({{!xt|½}}), якія дрэнна працуюць з скрынрыдэрамі.
#* Пазьбягаць схаванага кантэнту, даступнага толькі пры навядзеньні курсору (напрыклад, усплывальных паказак безь вялікай патрэбы).
# Правільна фарматаваць сьпісы:
#* Не пакідаць пустыя радкі паміж элемэнтамі сьпісу.
#* Для ўстаўкі абзацу ўнутры элемэнта сьпісу выкарыстоўваць спэцыяльны шаблён {{ш|pb}}, а не {{tag|br}}.
#* Для стварэньня загалоўкаў сьпісаў выкарыстоўваць звычайныя загалоўкі, а ня кропку з коскай ({{код|;}}).
# Забясьпечваць даступнасьць мэдыякантэнту:
#* Анімацыі павінны доўжыцца ня больш за 5 сэкундаў альбо мець элемэнты кіраваньня.
#* Відэа й аўдыя павінны мець субтытры.
#* Пазьбягаць старонак з празьмернай колькасьцю выяваў (ня больш за 100).
# Выкарыстоўваць стандартную й сэмантычную разьметку:
#* Выкарыстоўваць вікі-разьметку ({{код|<nowiki>'' ''</nowiki>}}, {{код|<nowiki>''' '''</nowiki>}}) замест {{мова|en|HTML}}-тэгаў для тыпаграфічнага вылучэньня.
#* Для зьмяненьня памеру шрыфту выкарыстоўваць спэцыяльныя шаблёны, а не {{мова|en|inline}}-стылі.
#* Улічваць карыстальнікаў з абмежаванай падтрымкай {{Мова|en|CSS{{рыска}}JavaScript}} (не хаваць асноўны кантэнт у згорнутых блёках).
=== Аргумэнтацыя ===
# Першачарговая мэта — '''зрабіць кантэнт даступным для сьляпых і слабабачачых (тых, хто выкарыстоўвае скрынрыдэры), асобаў з дальтанізмам, парушэньнямі слыху, маторнымі й кагнітыўнымі асаблівасьцямі''', павялічыць юзабіліці для ўсіх карыстальнікаў.
# Лягічная структура, якасныя подпісы да выяваў, высокі кантраст і зразумелыя спасылкі робяць Вікіпэдыю зручней для кожнага карыстальніка.
# Стандартызаваная, чыстая разьметка забясьпечвае правільнае адлюстраваньне ў розных браўзэрах і на розных прыладах, а таксама дазваляе свабодна паўторна выкарыстоўваць кантэнт Вікіпэдыі.
# Альтэрнатыўныя тэксты, правільныя загалоўкі й сэмантычная разьметка паляпшаюць разуменьне кантэнту пошукавымі сыстэмамі, што спрыяе лепшай індэксацыі й пошукавай аптымізацыі.
—[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 22:32, 2 лютага 2026 (+03)
:{{За}}, але асабіста мне патрэбны некаторы час, каб падладзіцца да новых правілаў. [[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 01:22, 7 лютага 2026 (+03)
: {{За}}. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 10:56, 7 лютага 2026 (+03)
: {{За}} – [[Удзельнік:Tomasz Bladyniec|Tomasz Bladyniec]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Tomasz Bladyniec|гутаркі]]) 15:44, 8 лютага 2026 (+03)
=== Вынік ===
Празь дзевяць дзён '''3''' «За», '''0''' «Супраць», [[Вікіпэдыя:Даступнасьць|рэкамэндацыя]] была прынятая. Дзякуй. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 12:02, 11 лютага 2026 (+03)
== Уласныя дасьледваньні ўдзельніка Peisatai ==
Вітаю! Некаторы час таму тут быў заблякаваны назаўсёды ўдзельнік Peisatai за ўласныя дасьледваньні. Тады ён цалкам пераключыўся на іншую беларускую вікіпэдыю, у якой апантана панапісваў горы ўсялякае лухты аб быццам паходжаньні беларускіх тапонімаў і прозьвішчаў. У 99% выпадкаў напісанае ім зьяўляецца ягонымі асабістымі выдумкамі. Нажаль, тамтэйшая супольнасьць пераважна абыякава ставіцца да дзейнасьці гэтага выдумшчыка і махляра. Больш падрабязна аб праблеме напісана тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Магчыма, камусьці гэта будзе цікава. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Için warum|гутаркі]]) 20:41, 29 студзеня 2026 (+03)
== Абнаўленьне правілаў хуткага выдаленьня ==
{{Верхняя зноска|[[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня/Праект|'''Абноўлены тэкст правіла''']]}}
Вітаю. Прапаную абнавіць [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня|крытэры хуткага выдаленьня]] дзеля спрашчэньня працы, удакладненьня й пашырэньня крытэраў і абнаўленьня састарэлых зьвестак.
У якасьці прыкладу для абнаўленьня крытэраў браліся [[:en:Wikipedia:Speedy deletion|ангельскі]] й [[:ru:Википедия:Критерии быстрого удаления|расейскі]] варыянты.
Абнаўленьне паскорыць і спросьціць працу ўдзельнікаў і адміністратараў, удакладніць і ўпарадкуе правілы, актуалізуе правілы ў адпаведнасьці з сучаснымі тэндэнцыямі, палепшыць структуру й навігацыю; новыя пункты (старонкі-нападкі, відавочная рэкляма й спам, парушэньні аўтарскіх правоў, неякасны ШІ-кантэнт) дазволяць хутчэй выдаляць відавочна шкодныя старонкі.
=== Асноўныя зьмены зьмяшчаюць ===
* «касмэтычнае» абнаўленьне прэамбулы:
*# дробныя зьмены афармленьня,
*# бягучы разьдзел «Агульныя правілы» аб’яднаны з прэамбулай;
* створаны новы разьдзел «Намэнклятура», які ўдакладняе выкарыстаньне абрэвіятураў;
* створаны новы разьдзел «Запыт хуткага выдаленьня», у якім тлумачыцца як намінаваць старонкі ў розных прасторах назваў на выдаленьне;
* разьдзел «Крытэры хуткага выдаленьня» выключаны, крытэры вынесеныя ў асобныя разьдзелы;
:* кожны крытэр мае асобнае перанакіраваньне для спрашчэньня працы й абноўлены шаблён для капіяваньня;
:* абноўлены праект шаблёну можна паглядзець [[Шаблён:Хутка выдаліць/пясочніца|тут]], параўнаць з існым [[Шаблён:Хутка выдаліць/тэсты|тут]].
* створаны новы разьдзел «Гісторыя», у якім зьмяшчаецца сьпіс састарэлых крытэраў;
* у разьдзел «Глядзіце таксама» дададзены шаблён {{Ш|Дапамога}}.
=== Асноўныя зьмены ў крытэрах ===
* '''Агульныя:''' у А3 дададзеныя старонкі-містыфікацыі; А6 пашыраны, цяпер ён улучае ўсё старонкі, якія залежаць ад выдаленых; А7 пашыраны да нямэтавага выкарыстаньня ўсіх старонак; створаныя новыя пункты А8—12.
* '''Артыкулы:''' АРТ6 выключаны, бо быў перанесены ў А10.
* '''Перанакіраваньні:''' П1 выключаны, бо быў перанесены ў А6; П2 пашыраны да перанакіраваньняў паміж усімі прасторамі назваў.
* '''Файлы:''' {{Нататка|бязь зьменаў}}.
* '''Катэгорыі:''' {{Нататка|бязь зьменаў}}.
* '''Шаблёны:''' створаны новы крытэр і новы пункт Ш1 для падстаронак шаблёнаў і модуляў, якія не выкарыстоўваюцца.
* '''Старонкі ўдзельнікаў:''' У2 выключаны ў сувязі са зьменай мэханізмаў Вікіпэдыі; створаныя новыя пункты У3—4.
=== Ніжэй паказаныя больш падрабязныя прапанаваныя зьмены ў правілах ===
<div style="background: var(--background-color-neutral); padding: 8px; margin-top: 8px; color: var(--color-base);"><div style="padding: 0.5rem 1rem;">
* [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня/Праект|'''Абноўлены тэкст правіла.''']]
* Простым тэкстам напісаныя пункты бязь зьменаў;
* '''Тлустым''' — зьмененыя пункты;
* <s>Закрэсьленым</s> — выключаныя пункты;
* {{Нататка|(n)}} — новыя пункты.
----
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Агульныя крытэры
}}
* А1. Няўцямны зьмест ''(бязь зьменаў)''
* А2. Тэсты ''(бязь зьменаў)''
* '''А3. Відавочны вандалізм і відавочныя містыфікацыі''' (было ''Вандалізм'')
* А4. Ідэнтычная копія выдаленай раней старонкі ''(бязь зьменаў)''
* А5. На запыт адзінага аўтара ''(бязь зьменаў)''
* '''А6. Старонкі, якія залежаць ад ужо выдаленых старонак''' (было ''Старонкі абмеркаваньня ўжо выдаленых старонак'', {{Нататка|крытэр пашыраны: цяпер ён улучае ня толькі старонкі абмеркаваньня, але і ўсе старонкі, якія залежаць ад ужо выдаленых старонак}}, аб’яднаны з П1)
* '''А7. Нямэтавае выкарыстаньне старонак''' (было ''Нямэтавае выкарыстаньне старонак абмеркаваньняў, шаблёнаў, катэгорыяў'', {{Нататка|крытэр пашыраны}})
* {{Нататка|(n)}} А8. Старонкі-нападкі (новы пункт для хуткага выдаленьня любых абразьлівых і небясьпечных старонак)
* {{Нататка|(n)}} А9. Офісныя дзеяньні (новы пункт для апісаньня хуткіх выдаленьняў, якія выконваюцца Фундацыяй «Вікімэдыя»)
* {{Нататка|(n)}} А10. Відавочная рэкляма і відавочны спам (пункт ''АРТ6 (спам)'' пашыраны й перанесены ў катэгорыю А)
* {{Нататка|(n)}} А11. Відавочнае парушэньне аўтарскіх правоў (новы пункт для выдаленьня відавочных парушэньняў [[ВП:АП]])
* {{Нататка|(n)}} А12. Неякасныя старонкі, згенэраваныя ШІ (новы пункт для нізкаякасных старонак, згенэраваных вялікімі LLM-мадэлямі, без праверкі чалавекам)
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Артыкулы
}}
* АРТ1. Вельмі кароткія артыкулы бяз сэнсу альбо зь вельмі невялікім зьместам ''(бязь зьменаў)''
* АРТ2. Артыкулы не па-беларуску ці машынны пераклад ''(бязь зьменаў)''
* АРТ3. Артыкулы, якія складаюцца з адных спасылак ''(бязь зьменаў)''
* АРТ4. Артыкулы пра несумненна нязначныя рэчы ''(бязь зьменаў)''
* АРТ5. Артыкулы-дублікаты ''(бязь зьменаў)''
* <s>АРТ6. Спам</s> (пункт пашыраны й перанесены ў А10)
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Перанакіраваньні
}}
* <s>П1. Перанакіраваньні на неісныя артыкулы</s> (аб’яднаны з А6)
* '''П2. Перанакіраваньні паміж прасторамі назваў''' (было ''Перанакіраваньне на прастору «Ўдзельнік:»'', {{Нататка|пункт пашыраны да перанакіраваньняў паміж усімі прасторамі назваў}})
* П3. Памылковыя перанакіраваньні ''(бязь зьменаў)''
* П4. Перанакіраваньні паміж абмеркаваньнямі ''(бязь зьменаў)''
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Файлы
}}
{{Нататка|''бязь зьменаў''}}
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Катэгорыі
}}
{{Нататка|''бязь зьменаў''}}
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Шаблёны
}}
{{Нататка|''новая катэгорыя крытэраў''}}
* {{Нататка|(n)}} Ш1. Падстаронкі шаблёнаў, якія не выкарыстоўваюцца (новы пункт у новым крытэры для падстаронак шаблёнаў і модуляў, якія больш не выкарыстоўваецца ці ніколі не выкарыстоўваліся ўвогуле)
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Старонкі ўдзельнікаў
}}
* У1. Запыт уладальніка ''(бязь зьменаў)''
* <s>У2. Старонкі абмеркаваньняў ананімных удзельнікаў</s> (выключны, {{Нататка|з 4 лістапада 2025 году Беларуская Вікіпэдыя больш не выкарыстоўвае IP-адрасы ў якасьці імёнаў незарэгістраваных удзельнікаў, гл. [[:en:Wikipedia:Temporary accounts]]}})
* {{Нататка|(n)}} У3. Старонкі ўдзельнікаў, якіх не існуе (новы пункт для выдаленьня старонак удзельнікаў, якія не існуюць у беларускай Вікіпэдыі)
* {{Нататка|(n)}} У4. Старонкі ўдзельнікаў, зьмест якіх ня мае дачыненьня да Вікіпэдыі (новы пункт для выдаленьня тых старонак у асабістай прасторы, зьмест якія ня мае ніякага дачыненьня да Вікіпэдыі)
{{Канец схаванага блёку}}
</div></div>
—[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 20:12, 6 студзеня 2026 (+03)
:Падтрымліваю. [[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 21:55, 6 студзеня 2026 (+03)
: Падтрымліваю. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 10:14, 7 студзеня 2026 (+03)
:Таксама падтрымліваю гэта. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Антон 740|гутаркі]]) 22:46, 12 студзеня 2026 (+03)
=== Вынік ===
Праз 7 дзён '''3''' «За», '''0''' «Супраць»; [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня|правілы]] й [[Шаблён:Хутка выдаліць|шаблён]] былі абноўленыя. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 23:36, 13 студзеня 2026 (+03)
== [[ВП:КХВ]] 2 ==
Прашу адміністратараў ([[Удзельнік:Bocianski|Bocianski]], [[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]]) зьвярнуць увагу на катэгорую [[:Катэгорыя:Вікіпэдыя:Кандыдатуры на хуткае выдаленьне]] й выдаліць непатрэбныя старонкі. Вялікі дзякуй. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 13:53, 2 студзеня 2026 (+03)
: Застаўся толькі артыкул [[Падклет]], бо гэта распаўсюджаны тэрмін. Спадзяюся, што хтосьці дапоўніць. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 17:06, 2 студзеня 2026 (+03)
:: Дзякуй вялікі. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 17:38, 2 студзеня 2026 (+03)
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 22:45, 16 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 16:20, 18 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
00:01, 20 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 00:59, 24 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-01-26_Wikipedias&oldid=29972868 -->
== Онлайн-семинар CEE Hub: Организация фотокампании Викимедиа – 21 февраля ==
[[Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] приглашает принять участие в онлайн семинаре из серии [[Wikimedia CEE Hub/Russian language events|мероприятий на русском языке]] на тему «Как организовать свою фотокампанию Викимедиа», который состоится 21 февраля, в субботу, в 15:00 UTC. Регистрация: [[Event:Как организовать свою фотокампанию Викимедиа]] - Meta-Wiki
<!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 -->
== Прастаўляйце інтэрвікі ==
А што, у гэтым разьдзеле інтэрвікі ў новых артыкулах ужо прастаўляць ня трэба? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Taravyvan Adijene|гутаркі]]) 12:13, 19 лютага 2026 (+03)
== Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! ==
Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции!
CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам.
Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу.
Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах Викимедиа.
Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года.
Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9
<!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 -->
== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==
<div lang="en" dir="ltr">
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].
We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community.
=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].
'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.
Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.
Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|гутаркі]])</bdi> 14:15, 19 сакавіка 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 -->
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 14:21, 31 сакавіка 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 20:11, 3 красавіка 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
a3az50uz397h589ptp29p08pbmrekt0
Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/Табліца
10
264575
2663966
2662627
2026-04-04T07:00:10Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663966
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 3 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=ARS, ISL, DMI, TAZ, BSH, MAX, HOM, VIC, BAT, NIO, DNE, NAF, FCM, SLA, BAR, DBR
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_ARS=1 | нічыі_ARS=1 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=3 |мп_ARS=1
|перамогі_ISL=1 | нічыі_ISL=0 |паразы_ISL=0 |мз_ISL=2 |мп_ISL=0
|перамогі_DMI=1 | нічыі_DMI=0 |паразы_DMI=0 |мз_DMI=2 |мп_DMI=1
|перамогі_TAZ=1 | нічыі_TAZ=0 |паразы_TAZ=1 |мз_TAZ=2 |мп_TAZ=1
|перамогі_BSH=1 | нічыі_BSH=0 |паразы_BSH=0 |мз_BSH=1 |мп_BSH=0
|перамогі_MAX=1 | нічыі_MAX=0 |паразы_MAX=0 |мз_MAX=1 |мп_MAX=0
|перамогі_HOM=0 | нічыі_HOM=1 |паразы_HOM=0 |мз_HOM=1 |мп_HOM=1
|перамогі_VIC=0 | нічыі_VIC=1 |паразы_VIC=0 |мз_VIC=1 |мп_VIC=1
|перамогі_BAT=0 | нічыі_BAT=1 |паразы_BAT=0 |мз_BAT=0 |мп_BAT=0
|перамогі_NIO=0 | нічыі_NIO=1 |паразы_NIO=0 |мз_NIO=0 |мп_NIO=0
|перамогі_DNE=0 | нічыі_DNE=1 |паразы_DNE=0 |мз_DNE=0 |мп_DNE=0
|перамогі_NAF=0 | нічыі_NAF=1 |паразы_NAF=1 |мз_NAF=0 |мп_NAF=2
|перамогі_FCM=0 | нічыі_FCM=1 |паразы_FCM=0 |мз_FCM=1 |мп_FCM=1
|перамогі_SLA=0 | нічыі_SLA=0 |паразы_SLA=1 |мз_SLA=1 |мп_SLA=2
|перамогі_BAR=0 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=1 |мз_BAR=0 |мп_BAR=2
|перамогі_DBR=0 | нічыі_DBR=0 |паразы_DBR=2 |мз_DBR=0 |мп_DBR=3
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q
|вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
5v8ss9egs5802k2yu2g00g4szywjsyh
Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/ВынікіГульняў
10
265448
2663970
2662639
2026-04-04T07:00:15Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663970
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ARS, BAR, BAT, BSH, VIC, HOM, DNE, DBR, DMI, ISL, FCM, MAX, NAF, NIO, SLA, TAZ
|скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арс]]
|скарачэньне_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТ]]
|скарачэньне_BSH=[[Белшына Бабруйск|Бел]]
|скарачэньне_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віц]]
|скарачэньне_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гом]]
|скарачэньне_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]]
|скарачэньне_DBR=[[Дынама Берасьце|ДБр]]
|скарачэньне_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|ДМн]]
|скарачэньне_ISL=[[Іслач Менскі раён|Ісл]]
|скарачэньне_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Мен]]
|скарачэньне_MAX=[[МЛ Віцебск|МЛ]]
|скарачэньне_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Наф]]
|скарачэньне_NIO=[[Нёман Горадня|Нём]]
|скарачэньне_SLA=[[Славія Мазыр|Сла]]
|скарачэньне_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тар]]
|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 3 красавіка 2026
|матч_ARS_BAR=
|матч_ARS_BAT=
|матч_ARS_BSH=
|матч_ARS_DBR=
|матч_ARS_DMI=
|матч_ARS_DNE=
|матч_ARS_FCM=
|матч_ARS_HOM=
|матч_ARS_ISL=
|матч_ARS_MAX=
|матч_ARS_NAF=2:0
|матч_ARS_NIO=
|матч_ARS_SLA=
|матч_ARS_TAZ=
|матч_ARS_VIC=
|матч_BAR_ARS=
|матч_BAR_BAT=
|матч_BAR_BSH=
|матч_BAR_DBR=
|матч_BAR_DMI=
|матч_BAR_DNE=
|матч_BAR_FCM=
|матч_BAR_HOM=
|матч_BAR_ISL=
|матч_BAR_MAX=
|матч_BAR_NAF=
|матч_BAR_NIO=
|матч_BAR_SLA=
|матч_BAR_TAZ=
|матч_BAR_VIC=
|матч_BAT_ARS=
|матч_BAT_BAR=
|матч_BAT_BSH=
|матч_BAT_DBR=
|матч_BAT_DMI=
|матч_BAT_DNE=
|матч_BAT_FCM=
|матч_BAT_HOM=
|матч_BAT_ISL=
|матч_BAT_MAX=
|матч_BAT_NAF=
|матч_BAT_NIO=
|матч_BAT_SLA=
|матч_BAT_TAZ=
|матч_BAT_VIC=
|матч_BSH_ARS=
|матч_BSH_BAR=
|матч_BSH_BAT=
|матч_BSH_DBR=1:0
|матч_BSH_DMI=
|матч_BSH_DNE=
|матч_BSH_FCM=
|матч_BSH_HOM=
|матч_BSH_ISL=
|матч_BSH_MAX=
|матч_BSH_NAF=
|матч_BSH_NIO=
|матч_BSH_SLA=
|матч_BSH_TAZ=
|матч_BSH_VIC=
|матч_DBR_ARS=
|матч_DBR_BAR=
|матч_DBR_BAT=
|матч_DBR_BSH=
|матч_DBR_DMI=
|матч_DBR_DNE=
|матч_DBR_FCM=
|матч_DBR_HOM=
|матч_DBR_ISL=
|матч_DBR_MAX=
|матч_DBR_NAF=
|матч_DBR_NIO=
|матч_DBR_SLA=
|матч_DBR_TAZ=0:2
|матч_DBR_VIC=
|матч_DMI_ARS=
|матч_DMI_BAR=
|матч_DMI_BAT=
|матч_DMI_BSH=
|матч_DMI_DBR=
|матч_DMI_DNE=
|матч_DMI_FCM=
|матч_DMI_HOM=
|матч_DMI_ISL=
|матч_DMI_MAX=
|матч_DMI_NAF=
|матч_DMI_NIO=
|матч_DMI_SLA=
|матч_DMI_TAZ=
|матч_DMI_VIC=
|матч_DNE_ARS=
|матч_DNE_BAR=
|матч_DNE_BAT=
|матч_DNE_BSH=
|матч_DNE_DBR=
|матч_DNE_DMI=
|матч_DNE_FCM=
|матч_DNE_HOM=
|матч_DNE_ISL=
|матч_DNE_MAX=
|матч_DNE_NAF=
|матч_DNE_NIO=
|матч_DNE_SLA=
|матч_DNE_TAZ=
|матч_DNE_VIC=
|матч_FCM_ARS=1:1
|матч_FCM_BAR=
|матч_FCM_BAT=
|матч_FCM_BSH=
|матч_FCM_DBR=
|матч_FCM_DMI=
|матч_FCM_DNE=
|матч_FCM_HOM=
|матч_FCM_ISL=
|матч_FCM_MAX=
|матч_FCM_NAF=
|матч_FCM_NIO=
|матч_FCM_SLA=
|матч_FCM_TAZ=
|матч_FCM_VIC=
|матч_HOM_ARS=
|матч_HOM_BAR=
|матч_HOM_BAT=
|матч_HOM_BSH=
|матч_HOM_DBR=
|матч_HOM_DMI=
|матч_HOM_DNE=
|матч_HOM_FCM=
|матч_HOM_ISL=
|матч_HOM_MAX=
|матч_HOM_NAF=
|матч_HOM_NIO=
|матч_HOM_SLA=
|матч_HOM_TAZ=
|матч_HOM_VIC=
|матч_ISL_ARS=
|матч_ISL_BAR=2:0
|матч_ISL_BAT=
|матч_ISL_BSH=
|матч_ISL_DBR=
|матч_ISL_DMI=
|матч_ISL_DNE=
|матч_ISL_FCM=
|матч_ISL_HOM=
|матч_ISL_MAX=
|матч_ISL_NAF=
|матч_ISL_NIO=
|матч_ISL_SLA=
|матч_ISL_TAZ=
|матч_ISL_VIC=
|матч_MAX_ARS=
|матч_MAX_BAR=
|матч_MAX_BAT=
|матч_MAX_BSH=
|матч_MAX_DBR=
|матч_MAX_DMI=
|матч_MAX_DNE=
|матч_MAX_FCM=
|матч_MAX_HOM=
|матч_MAX_ISL=
|матч_MAX_NAF=
|матч_MAX_NIO=
|матч_MAX_SLA=
|матч_MAX_TAZ=
|матч_MAX_VIC=
|матч_NAF_ARS=
|матч_NAF_BAR=
|матч_NAF_BAT=
|матч_NAF_BSH=
|матч_NAF_DBR=
|матч_NAF_DMI=
|матч_NAF_DNE=0:0
|матч_NAF_FCM=
|матч_NAF_HOM=
|матч_NAF_ISL=
|матч_NAF_MAX=
|матч_NAF_NIO=
|матч_NAF_SLA=
|матч_NAF_TAZ=
|матч_NAF_VIC=
|матч_NIO_ARS=
|матч_NIO_BAR=
|матч_NIO_BAT=0:0
|матч_NIO_BSH=
|матч_NIO_DBR=
|матч_NIO_DMI=
|матч_NIO_DNE=
|матч_NIO_FCM=
|матч_NIO_HOM=
|матч_NIO_ISL=
|матч_NIO_MAX=
|матч_NIO_NAF=
|матч_NIO_SLA=
|матч_NIO_TAZ=
|матч_NIO_VIC=
|матч_SLA_ARS=
|матч_SLA_BAR=
|матч_SLA_BAT=
|матч_SLA_BSH=
|матч_SLA_DBR=
|матч_SLA_DMI=1:2
|матч_SLA_DNE=
|матч_SLA_FCM=
|матч_SLA_HOM=
|матч_SLA_ISL=
|матч_SLA_MAX=
|матч_SLA_NAF=
|матч_SLA_NIO=
|матч_SLA_TAZ=
|матч_SLA_VIC=
|матч_TAZ_ARS=
|матч_TAZ_BAR=
|матч_TAZ_BAT=
|матч_TAZ_BSH=
|матч_TAZ_DBR=
|матч_TAZ_DMI=
|матч_TAZ_DNE=
|матч_TAZ_FCM=
|матч_TAZ_HOM=
|матч_TAZ_ISL=
|матч_TAZ_MAX=0:1
|матч_TAZ_NAF=
|матч_TAZ_NIO=
|матч_TAZ_SLA=
|матч_TAZ_VIC=
|матч_VIC_ARS=
|матч_VIC_BAR=
|матч_VIC_BAT=
|матч_VIC_BSH=
|матч_VIC_DBR=
|матч_VIC_DMI=
|матч_VIC_DNE=
|матч_VIC_FCM=
|матч_VIC_HOM=1:1
|матч_VIC_ISL=
|матч_VIC_MAX=
|матч_VIC_NAF=
|матч_VIC_NIO=
|матч_VIC_SLA=
|матч_VIC_TAZ=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
dkgtlk6xwl1o5g15s7z3imf7m9vybjq
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/Табліца
10
266131
2663967
2663557
2026-04-04T07:00:13Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663967
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 3 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=LID, SMR, MAL, ORS, OSI, SLU, VOL, SKA, SLO, MI2, GO2, BUM, BT2, OST, UNI, NIV, SOL, DM2
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_LID=1 | нічыі_LID=0 |паразы_LID=0 |мз_LID=2 |мп_LID=1
|перамогі_SMR=0 | нічыі_SMR=0 |паразы_SMR=0 |мз_SMR=0 |мп_SMR=0
|перамогі_MAL=0 | нічыі_MAL=0 |паразы_MAL=0 |мз_MAL=0 |мп_MAL=0
|перамогі_ORS=0 | нічыі_ORS=0 |паразы_ORS=0 |мз_ORS=0 |мп_ORS=0
|перамогі_OSI=0 | нічыі_OSI=0 |паразы_OSI=0 |мз_OSI=0 |мп_OSI=0
|перамогі_SLU=0 | нічыі_SLU=0 |паразы_SLU=0 |мз_SLU=0 |мп_SLU=0
|перамогі_VOL=0 | нічыі_VOL=0 |паразы_VOL=0 |мз_VOL=0 |мп_VOL=0
|перамогі_SKA=0 | нічыі_SKA=0 |паразы_SKA=0 |мз_SKA=0 |мп_SKA=0
|перамогі_SLO=0 | нічыі_SLO=0 |паразы_SLO=0 |мз_SLO=0 |мп_SLO=0
|перамогі_MI2=0 | нічыі_MI2=0 |паразы_MI2=0 |мз_MI2=0 |мп_MI2=0
|перамогі_GO2=0 | нічыі_GO2=0 |паразы_GO2=0 |мз_GO2=0 |мп_GO2=0
|перамогі_BUM=0 | нічыі_BUM=0 |паразы_BUM=0 |мз_BUM=0 |мп_BUM=0
|перамогі_BT2=0 | нічыі_BT2=0 |паразы_BT2=0 |мз_BT2=0 |мп_BT2=0
|перамогі_OST=0 | нічыі_OST=0 |паразы_OST=0 |мз_OST=0 |мп_OST=0
|перамогі_UNI=0 | нічыі_UNI=0 |паразы_UNI=0 |мз_UNI=0 |мп_UNI=0
|перамогі_NIV=0 | нічыі_NIV=0 |паразы_NIV=0 |мз_NIV=0 |мп_NIV=0
|перамогі_SOL=0 | нічыі_SOL=0 |паразы_SOL=0 |мз_SOL=0 |мп_SOL=0
|перамогі_DM2=0 | нічыі_DM2=0 |паразы_DM2=1 |мз_DM2=1 |мп_DM2=2
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]]
|назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]]
|назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]]
|назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]]
|назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]]
|назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]
|назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]]
|назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]]
|назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]]
|назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]]
|назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]]
|назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]]
|назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]]
|назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]
|назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]
|назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]]
|назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]
|назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=NL1 |вынік2=NL1 |вынік3=NL1Q
|вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_NL1=green2|тэкст_NL1=Павышэньне ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2026 году|Найвышэйшую лігу]]
|колер_NL1Q=yellow1 |тэкст_NL1Q=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Другую лігу
}}</onlyinclude>
7jamxif7jouket2tz1tiketlkev4pcg
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/ВынікіГульняў
10
266132
2663971
2663559
2026-04-04T07:00:17Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663971
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/results/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= OSI, OST, BT2, ORS, GO2, DM2, LID, MAL, MI2, NIV, BUM, SOL, SKA, SLO, SLU, SMR, VOL, UNI
|скарачэньне_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТ]]
|скарачэньне_BUM=[[Паперпрам Гомель|Пап]]
|скарачэньне_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дын]]
|скарачэньне_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гом]]
|скарачэньне_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Лід]]
|скарачэньне_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Мал]]
|скарачэньне_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Мен]]
|скарачэньне_NIV=[[Ніва Доўбізна|Нів]]
|скарачэньне_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Вор]]
|скарачэньне_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асі]]
|скарачэньне_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Аст]]
|скарачэньне_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА]]
|скарачэньне_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Сло]]
|скарачэньне_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слу]]
|скарачэньне_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Сма]]
|скарачэньне_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Сал]]
|скарачэньне_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні]]
|скарачэньне_VOL=[[Хваля Пінск|Хва]]
|назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]]
|назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]]
|назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]]
|назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]]
|назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]]
|назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]
|назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]]
|назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]]
|назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]]
|назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]]
|назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]]
|назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]]
|назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]]
|назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]
|назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]
|назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]]
|назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]
|назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 3 красавіка 2026
|матч_BT2_BUM=
|матч_BT2_DM2=
|матч_BT2_GO2=
|матч_BT2_LID=
|матч_BT2_MAL=
|матч_BT2_MI2=
|матч_BT2_NIV=
|матч_BT2_ORS=
|матч_BT2_OSI=
|матч_BT2_OST=
|матч_BT2_SKA=
|матч_BT2_SLO=
|матч_BT2_SLU=
|матч_BT2_SMR=
|матч_BT2_SOL=
|матч_BT2_UNI=
|матч_BT2_VOL=
|матч_BUM_BT2=
|матч_BUM_DM2=
|матч_BUM_GO2=
|матч_BUM_LID=
|матч_BUM_MAL=
|матч_BUM_MI2=
|матч_BUM_NIV=
|матч_BUM_ORS=
|матч_BUM_OSI=
|матч_BUM_OST=
|матч_BUM_SKA=
|матч_BUM_SLO=
|матч_BUM_SLU=
|матч_BUM_SMR=
|матч_BUM_SOL=
|матч_BUM_UNI=
|матч_BUM_VOL=
|матч_DM2_BT2=
|матч_DM2_BUM=
|матч_DM2_GO2=
|матч_DM2_LID=
|матч_DM2_MAL=
|матч_DM2_MI2=
|матч_DM2_NIV=
|матч_DM2_ORS=
|матч_DM2_OSI=
|матч_DM2_OST=
|матч_DM2_SKA=
|матч_DM2_SLO=
|матч_DM2_SLU=
|матч_DM2_SMR=
|матч_DM2_SOL=
|матч_DM2_UNI=
|матч_DM2_VOL=
|матч_GO2_BT2=
|матч_GO2_BUM=
|матч_GO2_DM2=
|матч_GO2_LID=
|матч_GO2_MAL=
|матч_GO2_MI2=
|матч_GO2_NIV=
|матч_GO2_ORS=
|матч_GO2_OSI=
|матч_GO2_OST=
|матч_GO2_SKA=
|матч_GO2_SLO=
|матч_GO2_SLU=
|матч_GO2_SMR=
|матч_GO2_SOL=
|матч_GO2_UNI=
|матч_GO2_VOL=
|матч_LID_BT2=
|матч_LID_BUM=
|матч_LID_DM2=2:1
|матч_LID_GO2=
|матч_LID_MAL=
|матч_LID_MI2=
|матч_LID_NIV=
|матч_LID_ORS=
|матч_LID_OSI=
|матч_LID_OST=
|матч_LID_SKA=
|матч_LID_SLO=
|матч_LID_SLU=
|матч_LID_SMR=
|матч_LID_SOL=
|матч_LID_UNI=
|матч_LID_VOL=
|матч_MAL_BT2=
|матч_MAL_BUM=
|матч_MAL_DM2=
|матч_MAL_GO2=
|матч_MAL_LID=
|матч_MAL_MI2=
|матч_MAL_NIV=
|матч_MAL_ORS=
|матч_MAL_OSI=
|матч_MAL_OST=
|матч_MAL_SKA=
|матч_MAL_SLO=
|матч_MAL_SLU=
|матч_MAL_SMR=
|матч_MAL_SOL=
|матч_MAL_UNI=
|матч_MAL_VOL=
|матч_MI2_BT2=
|матч_MI2_BUM=
|матч_MI2_DM2=
|матч_MI2_GO2=
|матч_MI2_LID=
|матч_MI2_MAL=
|матч_MI2_NIV=
|матч_MI2_ORS=
|матч_MI2_OSI=
|матч_MI2_OST=
|матч_MI2_SKA=
|матч_MI2_SLO=
|матч_MI2_SLU=
|матч_MI2_SMR=
|матч_MI2_SOL=
|матч_MI2_UNI=
|матч_MI2_VOL=
|матч_NIV_BT2=
|матч_NIV_BUM=
|матч_NIV_DM2=
|матч_NIV_GO2=
|матч_NIV_LID=
|матч_NIV_MAL=
|матч_NIV_MI2=
|матч_NIV_ORS=
|матч_NIV_OSI=
|матч_NIV_OST=
|матч_NIV_SKA=
|матч_NIV_SLO=
|матч_NIV_SLU=
|матч_NIV_SMR=
|матч_NIV_SOL=
|матч_NIV_UNI=
|матч_NIV_VOL=
|матч_ORS_BT2=
|матч_ORS_BUM=
|матч_ORS_DM2=
|матч_ORS_GO2=
|матч_ORS_LID=
|матч_ORS_MAL=
|матч_ORS_MI2=
|матч_ORS_NIV=
|матч_ORS_OSI=
|матч_ORS_OST=
|матч_ORS_SKA=
|матч_ORS_SLO=
|матч_ORS_SLU=
|матч_ORS_SMR=
|матч_ORS_SOL=
|матч_ORS_UNI=
|матч_ORS_VOL=
|матч_OSI_BT2=
|матч_OSI_BUM=
|матч_OSI_DM2=
|матч_OSI_GO2=
|матч_OSI_LID=
|матч_OSI_MAL=
|матч_OSI_MI2=
|матч_OSI_NIV=
|матч_OSI_ORS=
|матч_OSI_OST=
|матч_OSI_SKA=
|матч_OSI_SLO=
|матч_OSI_SLU=
|матч_OSI_SMR=
|матч_OSI_SOL=
|матч_OSI_UNI=
|матч_OSI_VOL=
|матч_OST_BT2=
|матч_OST_BUM=
|матч_OST_DM2=
|матч_OST_GO2=
|матч_OST_LID=
|матч_OST_MAL=
|матч_OST_MI2=
|матч_OST_NIV=
|матч_OST_ORS=
|матч_OST_OSI=
|матч_OST_SKA=
|матч_OST_SLO=
|матч_OST_SLU=
|матч_OST_SMR=
|матч_OST_SOL=
|матч_OST_UNI=
|матч_OST_VOL=
|матч_SKA_BT2=
|матч_SKA_BUM=
|матч_SKA_DM2=
|матч_SKA_GO2=
|матч_SKA_LID=
|матч_SKA_MAL=
|матч_SKA_MI2=
|матч_SKA_NIV=
|матч_SKA_ORS=
|матч_SKA_OSI=
|матч_SKA_OST=
|матч_SKA_SLO=
|матч_SKA_SLU=
|матч_SKA_SMR=
|матч_SKA_SOL=
|матч_SKA_UNI=
|матч_SKA_VOL=
|матч_SLO_BT2=
|матч_SLO_BUM=
|матч_SLO_DM2=
|матч_SLO_GO2=
|матч_SLO_LID=
|матч_SLO_MAL=
|матч_SLO_MI2=
|матч_SLO_NIV=
|матч_SLO_ORS=
|матч_SLO_OSI=
|матч_SLO_OST=
|матч_SLO_SKA=
|матч_SLO_SLU=
|матч_SLO_SMR=
|матч_SLO_SOL=
|матч_SLO_UNI=
|матч_SLO_VOL=
|матч_SLU_BT2=
|матч_SLU_BUM=
|матч_SLU_DM2=
|матч_SLU_GO2=
|матч_SLU_LID=
|матч_SLU_MAL=
|матч_SLU_MI2=
|матч_SLU_NIV=
|матч_SLU_ORS=
|матч_SLU_OSI=
|матч_SLU_OST=
|матч_SLU_SKA=
|матч_SLU_SLO=
|матч_SLU_SMR=
|матч_SLU_SOL=
|матч_SLU_UNI=
|матч_SLU_VOL=
|матч_SMR_BT2=
|матч_SMR_BUM=
|матч_SMR_DM2=
|матч_SMR_GO2=
|матч_SMR_LID=
|матч_SMR_MAL=
|матч_SMR_MI2=
|матч_SMR_NIV=
|матч_SMR_ORS=
|матч_SMR_OSI=
|матч_SMR_OST=
|матч_SMR_SKA=
|матч_SMR_SLO=
|матч_SMR_SLU=
|матч_SMR_SOL=
|матч_SMR_UNI=
|матч_SMR_VOL=
|матч_SOL_BT2=
|матч_SOL_BUM=
|матч_SOL_DM2=
|матч_SOL_GO2=
|матч_SOL_LID=
|матч_SOL_MAL=
|матч_SOL_MI2=
|матч_SOL_NIV=
|матч_SOL_ORS=
|матч_SOL_OSI=
|матч_SOL_OST=
|матч_SOL_SKA=
|матч_SOL_SLO=
|матч_SOL_SLU=
|матч_SOL_SMR=
|матч_SOL_UNI=
|матч_SOL_VOL=
|матч_UNI_BT2=
|матч_UNI_BUM=
|матч_UNI_DM2=
|матч_UNI_GO2=
|матч_UNI_LID=
|матч_UNI_MAL=
|матч_UNI_MI2=
|матч_UNI_NIV=
|матч_UNI_ORS=
|матч_UNI_OSI=
|матч_UNI_OST=
|матч_UNI_SKA=
|матч_UNI_SLO=
|матч_UNI_SLU=
|матч_UNI_SMR=
|матч_UNI_SOL=
|матч_UNI_VOL=
|матч_VOL_BT2=
|матч_VOL_BUM=
|матч_VOL_DM2=
|матч_VOL_GO2=
|матч_VOL_LID=
|матч_VOL_MAL=
|матч_VOL_MI2=
|матч_VOL_NIV=
|матч_VOL_ORS=
|матч_VOL_OSI=
|матч_VOL_OST=
|матч_VOL_SKA=
|матч_VOL_SLO=
|матч_VOL_SLU=
|матч_VOL_SMR=
|матч_VOL_SOL=
|матч_VOL_UNI=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
2enlbln5hjmk86eaps2cnli74k4nhs5
Шаблён:Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/Табліца
10
272280
2663964
2662620
2026-04-04T07:00:06Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663964
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = 17 жніўня 2025
|крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=standings Ліга 1]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 4 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=PSG, LEN, OM, OL, LIL, ASM, REN, STR, TFC, LOR, BRE, ANG, PFC, LEH, NIC, AUX, NAN, MET
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_PSG=20 | нічыі_PSG=3 |паразы_PSG=4 |мз_PSG=61 |мп_PSG=23
|перамогі_LEN=19 | нічыі_LEN=2 |паразы_LEN=6 |мз_LEN=54 |мп_LEN=24
|перамогі_OM=15 | нічыі_OM=4 |паразы_OM=8 |мз_OM=54 |мп_OM=35
|перамогі_OL=14 | нічыі_OL=5 |паразы_OL=8 |мз_OL=41 |мп_OL=29
|перамогі_LIL=14 | нічыі_LIL=5 |паразы_LIL=8 |мз_LIL=42 |мп_LIL=34
|перамогі_ASM=14 | нічыі_ASM=4 |паразы_ASM=9 |мз_ASM=47 |мп_ASM=38
|перамогі_REN=12 | нічыі_REN=8 |паразы_REN=7 |мз_REN=43 |мп_REN=37
|перамогі_STR=11 | нічыі_STR=7 |паразы_STR=9 |мз_STR=43 |мп_STR=33
|перамогі_TFC=10 | нічыі_TFC=7 |паразы_TFC=11 |мз_TFC=39 |мп_TFC=35
|перамогі_LOR=9 | нічыі_LOR=10 |паразы_LOR=8 |мз_LOR=37 |мп_LOR=41
|перамогі_BRE=10 | нічыі_BRE=6 |паразы_BRE=11 |мз_BRE=34 |мп_BRE=39
|перамогі_ANG=9 | нічыі_ANG=5 |паразы_ANG=13 |мз_ANG=24 |мп_ANG=37
|перамогі_PFC=7 | нічыі_PFC=10 |паразы_PFC=10 |мз_PFC=32 |мп_PFC=43
|перамогі_LEH=6 | нічыі_LEH=9 |паразы_LEH=12 |мз_LEH=22 |мп_LEH=35
|перамогі_NIC=7 | нічыі_NIC=6 |паразы_NIC=14 |мз_NIC=32 |мп_NIC=52
|перамогі_AUX=5 | нічыі_AUX=7 |паразы_AUX=15 |мз_AUX=22 |мп_AUX=36
|перамогі_NAN=4 | нічыі_NAN=5 |паразы_NAN=17 |мз_NAN=24 |мп_NAN=45
|перамогі_MET=3 | нічыі_MET=5 |паразы_MET=19 |мз_MET=25 |мп_MET=60
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]]
|назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]]
|назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]]
|назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]]
|назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]
|назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]]
|назва_OL = [[Алімпік Ліён]]
|назва_OM = [[Алімпік Марсэль]]
|назва_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]]
|назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]]
|назва_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нант]]
|назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]
|назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CL3Q
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Забітыя мячы; 8) Гасьцявыя забітыя мячы; 9) Пункты сумленнай гульні.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2
}}</onlyinclude>
9kp919irwfckam8fdwvitvt459uf8ix
Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/Табліца
10
272281
2663965
2662622
2026-04-04T07:00:07Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663965
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ля Ліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 3 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=BAR, RMA, VIL, ATM, BET, CEL, RSO, GET, ATH, OSA, ESP, RAY, VAL, GIR, SEV, ALA, ELC, MAL, LEV, OVI
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_BAR=24 | нічыі_BAR=1 |паразы_BAR=4 |мз_BAR=78 |мп_BAR=28
|перамогі_RMA=22 | нічыі_RMA=3 |паразы_RMA=4 |мз_RMA=63 |мп_RMA=26
|перамогі_VIL=18 | нічыі_VIL=4 |паразы_VIL=7 |мз_VIL=54 |мп_VIL=34
|перамогі_ATM=17 | нічыі_ATM=6 |паразы_ATM=6 |мз_ATM=49 |мп_ATM=28
|перамогі_BET=11 | нічыі_BET=11 |паразы_BET=7 |мз_BET=44 |мп_BET=37
|перамогі_CEL=10 | нічыі_CEL=11 |паразы_CEL=8 |мз_CEL=41 |мп_CEL=35
|перамогі_RSO=10 | нічыі_RSO=8 |паразы_RSO=11 |мз_RSO=44 |мп_RSO=45
|перамогі_GET=11 | нічыі_GET=5 |паразы_GET=13 |мз_GET=25 |мп_GET=31
|перамогі_ATH=11 | нічыі_ATH=5 |паразы_ATH=13 |мз_ATH=32 |мп_ATH=41
|перамогі_OSA=10 | нічыі_OSA=7 |паразы_OSA=12 |мз_OSA=34 |мп_OSA=35
|перамогі_ESP=10 | нічыі_ESP=7 |паразы_ESP=12 |мз_ESP=36 |мп_ESP=44
|перамогі_RAY=8 | нічыі_RAY=11 |паразы_RAY=11 |мз_RAY=29 |мп_RAY=35
|перамогі_VAL=9 | нічыі_VAL=8 |паразы_VAL=12 |мз_VAL=32 |мп_VAL=42
|перамогі_GIR=8 | нічыі_GIR=10 |паразы_GIR=11 |мз_GIR=31 |мп_GIR=44
|перамогі_SEV=8 | нічыі_SEV=7 |паразы_SEV=14 |мз_SEV=37 |мп_SEV=49
|перамогі_ALA=8 | нічыі_ALA=7 |паразы_ALA=14 |мз_ALA=30 |мп_ALA=41
|перамогі_ELC=6 | нічыі_ELC=11 |паразы_ELC=13 |мз_ELC=38 |мп_ELC=47
|перамогі_MAL=7 | нічыі_MAL=7 |паразы_MAL=15 |мз_MAL=34 |мп_MAL=47
|перамогі_LEV=6 | нічыі_LEV=8 |паразы_LEV=15 |мз_LEV=34 |мп_LEV=48
|перамогі_OVI=4 | нічыі_OVI=9 |паразы_OVI=16 |мз_OVI=20 |мп_OVI=48
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_GIR=[[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Мальёрка Пальма|Мальёрка]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_OVI=[[Рэал Авіеда|Авіеда]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS |вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Пункты сумленнай гульні.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Фаза адзінай лігі|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэгунду
}}</onlyinclude>
imzqbrchb1ilvmndnrt9khb1zrg6dkb
Шаблён:Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/ВынікіГульняў
10
272285
2663968
2662633
2026-04-04T07:00:14Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663968
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=results Ліга 1]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= OL,OM,ANG,AUX,BRE,LEH,LIL,LEN,LOR,ASM,MET,NAN,NIC,PSG,PFC,REN,STR,TFC
|скарачэньне_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анж]]
|скарачэньне_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэ]]
|скарачэньне_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэ]]
|скарачэньне_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаў]]
|скарачэньне_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лян]]
|скарачэньне_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліл]]
|скарачэньне_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр]]
|скарачэньне_OL = [[Алімпік Ліён|АЛі]]
|скарачэньне_OM = [[Алімпік Марсэль|АМа]]
|скарачэньне_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]]
|скарачэньне_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Мнк]]
|скарачэньне_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нан]]
|скарачэньне_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніц]]
|скарачэньне_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Прж]]
|скарачэньне_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПCЖ]]
|скарачэньне_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|скарачэньне_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Стр]]
|скарачэньне_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тул]]
|назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]]
|назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]]
|назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]]
|назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]]
|назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]
|назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]]
|назва_OL = [[Алімпік Ліён]]
|назва_OM = [[Алімпік Марсэль]]
|назва_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]]
|назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]]
|назва_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нант]]
|назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]
|назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 3 красавіка 2026
|матч_ANG_ASM=1:1
|матч_ANG_AUX=2:0
|матч_ANG_BRE=0:2
|матч_ANG_LEH=
|матч_ANG_LEN=1:2
|матч_ANG_LIL=0:1
|матч_ANG_LOR=2:0
|матч_ANG_MET=1:0
|матч_ANG_NAN=4:1
|матч_ANG_NIC=0:2
|матч_ANG_OL=
|матч_ANG_OM=2:5
|матч_ANG_PFC=1:0
|матч_ANG_PSG=
|матч_ANG_REN=1:1
|матч_ANG_STR=
|матч_ANG_TFC=1:0
|матч_ASM_ANG=2:0
|матч_ASM_AUX=
|матч_ASM_BRE=2:0
|матч_ASM_LEH=3:1
|матч_ASM_LEN=1:4
|матч_ASM_LIL=
|матч_ASM_LOR=1:3
|матч_ASM_MET=5:2
|матч_ASM_NAN=3:1
|матч_ASM_NIC=2:2
|матч_ASM_OL=1:3
|матч_ASM_OM=
|матч_ASM_PFC=0:1
|матч_ASM_PSG=1:0
|матч_ASM_REN=4:0
|матч_ASM_STR=3:2
|матч_ASM_TFC=1:0
|матч_AUX_ANG=
|матч_AUX_ASM=1:2
|матч_AUX_BRE=3:0
|матч_AUX_LEH=0:1
|матч_AUX_LEN=1:2
|матч_AUX_LIL=3:4
|матч_AUX_LOR=1:0
|матч_AUX_MET=3:1
|матч_AUX_NAN=
|матч_AUX_NIC=
|матч_AUX_OL=0:0
|матч_AUX_OM=0:1
|матч_AUX_PFC=0:0
|матч_AUX_PSG=0:1
|матч_AUX_REN=0:3
|матч_AUX_STR=0:0
|матч_AUX_TFC=1:0
|матч_BRE_ANG=
|матч_BRE_ASM=1:0
|матч_BRE_AUX=2:0
|матч_BRE_LEH=2:0
|матч_BRE_LEN=
|матч_BRE_LIL=3:3
|матч_BRE_LOR=2:0
|матч_BRE_MET=3:2
|матч_BRE_NAN=0:0
|матч_BRE_NIC=4:1
|матч_BRE_OL=0:0
|матч_BRE_OM=2:0
|матч_BRE_PFC=1:2
|матч_BRE_PSG=0:3
|матч_BRE_REN=
|матч_BRE_STR=
|матч_BRE_TFC=0:2
|матч_LEH_ANG=2:1
|матч_LEH_ASM=0:0
|матч_LEH_AUX=
|матч_LEH_BRE=1:0
|матч_LEH_LEN=1:2
|матч_LEH_LIL=0:1
|матч_LEH_LOR=1:1
|матч_LEH_MET=
|матч_LEH_NAN=1:1
|матч_LEH_NIC=3:1
|матч_LEH_OL=0:0
|матч_LEH_OM=
|матч_LEH_PFC=0:0
|матч_LEH_PSG=0:1
|матч_LEH_REN=2:2
|матч_LEH_STR=2:1
|матч_LEH_TFC=2:1
|матч_LEN_ANG=5:1
|матч_LEN_ASM=2:3
|матч_LEN_AUX=1:0
|матч_LEN_BRE=3:1
|матч_LEN_LEH=1:0
|матч_LEN_LIL=3:0
|матч_LEN_LOR=3:0
|матч_LEN_MET=3:0
|матч_LEN_NAN=
|матч_LEN_NIC=2:0
|матч_LEN_OL=0:1
|матч_LEN_OM=2:1
|матч_LEN_PFC=2:1
|матч_LEN_PSG=
|матч_LEN_REN=3:1
|матч_LEN_STR=1:0
|матч_LEN_TFC=
|матч_LIL_ANG=1:0
|матч_LIL_ASM=1:0
|матч_LIL_AUX=
|матч_LIL_BRE=1:1
|матч_LIL_LEH=
|матч_LIL_LEN=
|матч_LIL_LOR=1:1
|матч_LIL_MET=6:1
|матч_LIL_NAN=1:0
|матч_LIL_NIC=
|матч_LIL_OL=0:1
|матч_LIL_OM=1:0
|матч_LIL_PFC=4:2
|матч_LIL_PSG=1:1
|матч_LIL_REN=0:2
|матч_LIL_STR=1:4
|матч_LIL_TFC=2:1
|матч_LOR_ANG=2:0
|матч_LOR_ASM=3:1
|матч_LOR_AUX=2:2
|матч_LOR_BRE=3:3
|матч_LOR_LEH=
|матч_LOR_LEN=2:1
|матч_LOR_LIL=1:7
|матч_LOR_MET=1:1
|матч_LOR_NAN=2:1
|матч_LOR_NIC=3:1
|матч_LOR_OL=1:0
|матч_LOR_OM=
|матч_LOR_PFC=
|матч_LOR_PSG=1:1
|матч_LOR_REN=4:0
|матч_LOR_STR=
|матч_LOR_TFC=1:1
|матч_MET_ANG=1:1
|матч_MET_ASM=
|матч_MET_AUX=1:3
|матч_MET_BRE=0:1
|матч_MET_LEH=0:0
|матч_MET_LEN=2:0
|матч_MET_LIL=0:0
|матч_MET_LOR=
|матч_MET_NAN=
|матч_MET_NIC=2:1
|матч_MET_OL=2:5
|матч_MET_OM=0:3
|матч_MET_PFC=
|матч_MET_PSG=2:3
|матч_MET_REN=0:1
|матч_MET_STR=0:1
|матч_MET_TFC=3:4
|матч_NAN_ANG=0:1
|матч_NAN_ASM=3:5
|матч_NAN_AUX=1:0
|матч_NAN_BRE=
|матч_NAN_LEH=2:0
|матч_NAN_LEN=1:2
|матч_NAN_LIL=0:2
|матч_NAN_LOR=1:1
|матч_NAN_MET=0:2
|матч_NAN_NIC=1:4
|матч_NAN_OL=0:1
|матч_NAN_OM=
|матч_NAN_PFC=1:2
|матч_NAN_PSG=0:1
|матч_NAN_REN=2:2
|матч_NAN_STR=2:3
|матч_NAN_TFC=
|матч_NIC_ANG=0:1
|матч_NIC_ASM=0:0
|матч_NIC_AUX=3:1
|матч_NIC_BRE=2:2
|матч_NIC_LEH=
|матч_NIC_LEN=
|матч_NIC_LIL=2:0
|матч_NIC_LOR=3:3
|матч_NIC_MET=
|матч_NIC_NAN=1:0
|матч_NIC_OL=3:2
|матч_NIC_OM=1:5
|матч_NIC_PFC=1:1
|матч_NIC_PSG=0:4
|матч_NIC_REN=0:4
|матч_NIC_STR=1:1
|матч_NIC_TFC=0:1
|матч_OL_ANG=1:0
|матч_OL_ASM=1:2
|матч_OL_AUX=
|матч_OL_BRE=2:1
|матч_OL_LEH=1:0
|матч_OL_LEN=
|матч_OL_LIL=1:0
|матч_OL_LOR=
|матч_OL_MET=3:0
|матч_OL_NAN=3:0
|матч_OL_NIC=2:0
|матч_OL_OM=1:0
|матч_OL_PFC=1:1
|матч_OL_PSG=2:3
|матч_OL_REN=
|матч_OL_STR=2:1
|матч_OL_TFC=1:2
|матч_OM_ANG=2:2
|матч_OM_ASM=1:0
|матч_OM_AUX=1:0
|матч_OM_BRE=3:0
|матч_OM_LEH=6:2
|матч_OM_LEN=3:1
|матч_OM_LIL=1:2
|матч_OM_LOR=4:0
|матч_OM_MET=
|матч_OM_NAN=0:2
|матч_OM_NIC=
|матч_OM_OL=3:2
|матч_OM_PFC=5:2
|матч_OM_PSG=1:0
|матч_OM_REN=
|матч_OM_STR=2:2
|матч_OM_TFC=2:2
|матч_PFC_ANG=0:0
|матч_PFC_ASM=
|матч_PFC_AUX=1:1
|матч_PFC_BRE=
|матч_PFC_LEH=3:2
|матч_PFC_LEN=0:5
|матч_PFC_LIL=
|матч_PFC_LOR=2:0
|матч_PFC_MET=3:2
|матч_PFC_NAN=1:2
|матч_PFC_NIC=1:0
|матч_PFC_OL=3:3
|матч_PFC_OM=2:2
|матч_PFC_PSG=
|матч_PFC_REN=0:1
|матч_PFC_STR=2:3
|матч_PFC_TFC=0:3
|матч_PSG_ANG=1:0
|матч_PSG_ASM=1:3
|матч_PSG_AUX=2:0
|матч_PSG_BRE=
|матч_PSG_LEH=3:0
|матч_PSG_LEN=2:0
|матч_PSG_LIL=3:0
|матч_PSG_LOR=
|матч_PSG_MET=3:0
|матч_PSG_NAN=
|матч_PSG_NIC=1:0
|матч_PSG_OL=
|матч_PSG_OM=5:0
|матч_PSG_PFC=2:1
|матч_PSG_REN=5:0
|матч_PSG_STR=3:3
|матч_PSG_TFC=3:1
|матч_REN_ANG=
|матч_REN_ASM=4:1
|матч_REN_AUX=2:2
|матч_REN_BRE=3:1
|матч_REN_LEH=1:1
|матч_REN_LEN=0:0
|матч_REN_LIL=1:2
|матч_REN_LOR=0:2
|матч_REN_MET=0:0
|матч_REN_NAN=
|матч_REN_NIC=1:2
|матч_REN_OL=3:1
|матч_REN_OM=1:0
|матч_REN_PFC=
|матч_REN_PSG=3:1
|матч_REN_STR=4:1
|матч_REN_TFC=1:0
|матч_STR_ANG=5:0
|матч_STR_ASM=
|матч_STR_AUX=3:0
|матч_STR_BRE=1:2
|матч_STR_LEH=1:0
|матч_STR_LEN=1:1
|матч_STR_LIL=2:0
|матч_STR_LOR=0:0
|матч_STR_MET=2:1
|матч_STR_NAN=1:0
|матч_STR_NIC=
|матч_STR_OL=3:1
|матч_STR_OM=1:2
|матч_STR_PFC=0:0
|матч_STR_PSG=1:2
|матч_STR_REN=
|матч_STR_TFC=
|матч_TFC_ANG=0:1
|матч_TFC_ASM=
|матч_TFC_AUX=0:0
|матч_TFC_BRE=2:0
|матч_TFC_LEH=0:0
|матч_TFC_LEN=0:3
|матч_TFC_LIL=
|матч_TFC_LOR=1:0
|матч_TFC_MET=4:0
|матч_TFC_NAN=2:2
|матч_TFC_NIC=5:1
|матч_TFC_OL=
|матч_TFC_OM=0:1
|матч_TFC_PFC=1:1
|матч_TFC_PSG=3:6
|матч_TFC_REN=2:2
|матч_TFC_STR=1:0
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
mm1a1tgjlw2ky8wny16kpaiujwb8v6l
Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/ВынікіГульняў
10
272286
2663969
2662634
2026-04-04T07:00:14Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663969
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.laliga.com/en-ES/laliga-easports/results Ля Ліга]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= OVI,ALA,OSA,ATH,ATM,BAR,BET,VAL,VIL,GIR,LEV,MAL,RAY,RMA,RSO,SEV,CEL,GET,ELC,ESP
|скарачэньне_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Аля]]
|скарачэньне_ATH=[[Атлетык Більбао|АтБ]]
|скарачэньне_ATM=[[Атлетыка Мадрыд|АтМ]]
|скарачэньне_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэт]]
|скарачэньне_CEL=[[Сэльта Віга|Сэл]]
|скарачэньне_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эль]]
|скарачэньне_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эсп]]
|скарачэньне_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэт]]
|скарачэньне_GIR=[[Жырона (футбольны клюб)|Жыр]]
|скарачэньне_LEV=[[Левантэ Валенсія|Лев]]
|скарачэньне_MAL=[[Мальёрка Пальма|Мал]]
|скарачэньне_OSA=[[Асасуна Памплёна|Аса]]
|скарачэньне_OVI=[[Рэал Авіеда|Аві]]
|скарачэньне_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё]]
|скарачэньне_RMA=[[Рэал Мадрыд|РМд]]
|скарачэньне_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|РС]]
|скарачэньне_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэв]]
|скарачэньне_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Вал]]
|скарачэньне_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Віл]]
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_GIR=[[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Мальёрка Пальма|Мальёрка]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_OVI=[[Рэал Авіеда|Авіеда]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 3 красавіка 2026
|матч_ALA_ATH=
|матч_ALA_ATM=1:1
|матч_ALA_BAR=
|матч_ALA_BET=2:1
|матч_ALA_CEL=0:1
|матч_ALA_ELC=3:1
|матч_ALA_ESP=2:1
|матч_ALA_GET=0:2
|матч_ALA_GIR=2:2
|матч_ALA_LEV=2:1
|матч_ALA_MAL=
|матч_ALA_OSA=
|матч_ALA_OVI=1:1
|матч_ALA_RAY=
|матч_ALA_RMA=1:2
|матч_ALA_RSO=1:0
|матч_ALA_SEV=1:2
|матч_ALA_VAL=0:0
|матч_ALA_VIL=1:1
|матч_ATH_ALA=0:1
|матч_ATH_ATM=1:0
|матч_ATH_BAR=0:1
|матч_ATH_BET=2:1
|матч_ATH_CEL=
|матч_ATH_ELC=2:1
|матч_ATH_ESP=1:2
|матч_ATH_GET=0:1
|матч_ATH_GIR=1:1
|матч_ATH_LEV=4:2
|матч_ATH_MAL=2:1
|матч_ATH_OSA=
|матч_ATH_OVI=1:0
|матч_ATH_RAY=1:0
|матч_ATH_RMA=0:3
|матч_ATH_RSO=1:1
|матч_ATH_SEV=3:2
|матч_ATH_VAL=
|матч_ATH_VIL=
|матч_ATM_ALA=1:0
|матч_ATM_ATH=
|матч_ATM_BAR=
|матч_ATM_BET=0:1
|матч_ATM_CEL=
|матч_ATM_ELC=1:1
|матч_ATM_ESP=4:2
|матч_ATM_GET=1:0
|матч_ATM_GIR=
|матч_ATM_LEV=3:1
|матч_ATM_MAL=3:0
|матч_ATM_OSA=1:0
|матч_ATM_OVI=2:0
|матч_ATM_RAY=3:2
|матч_ATM_RMA=5:2
|матч_ATM_RSO=3:2
|матч_ATM_SEV=3:0
|матч_ATM_VAL=2:1
|матч_ATM_VIL=2:0
|матч_BAR_ALA=3:1
|матч_BAR_ATH=4:0
|матч_BAR_ATM=3:1
|матч_BAR_BET=
|матч_BAR_CEL=
|матч_BAR_ELC=3:1
|матч_BAR_ESP=
|матч_BAR_GET=3:0
|матч_BAR_GIR=2:1
|матч_BAR_LEV=3:0
|матч_BAR_MAL=3:0
|матч_BAR_OSA=2:0
|матч_BAR_OVI=3:0
|матч_BAR_RAY=1:0
|матч_BAR_RMA=
|матч_BAR_RSO=2:1
|матч_BAR_SEV=5:2
|матч_BAR_VAL=6:0
|матч_BAR_VIL=4:1
|матч_BET_ALA=1:0
|матч_BET_ATH=1:2
|матч_BET_ATM=0:2
|матч_BET_BAR=3:5
|матч_BET_CEL=1:1
|матч_BET_ELC=
|матч_BET_ESP=
|матч_BET_GET=4:0
|матч_BET_GIR=1:1
|матч_BET_LEV=
|матч_BET_MAL=3:0
|матч_BET_OSA=2:0
|матч_BET_OVI=
|матч_BET_RAY=1:1
|матч_BET_RMA=
|матч_BET_RSO=3:1
|матч_BET_SEV=2:2
|матч_BET_VAL=2:1
|матч_BET_VIL=2:0
|матч_CEL_ALA=3:4
|матч_CEL_ATH=2:0
|матч_CEL_ATM=1:1
|матч_CEL_BAR=2:4
|матч_CEL_BET=1:1
|матч_CEL_ELC=
|матч_CEL_ESP=0:1
|матч_CEL_GET=0:2
|матч_CEL_GIR=1:1
|матч_CEL_LEV=
|матч_CEL_MAL=2:0
|матч_CEL_OSA=1:2
|матч_CEL_OVI=
|матч_CEL_RAY=3:0
|матч_CEL_RMA=1:2
|матч_CEL_RSO=1:1
|матч_CEL_SEV=
|матч_CEL_VAL=4:1
|матч_CEL_VIL=1:1
|матч_ELC_ALA=
|матч_ELC_ATH=0:0
|матч_ELC_ATM=
|матч_ELC_BAR=1:3
|матч_ELC_BET=1:1
|матч_ELC_CEL=2:1
|матч_ELC_ESP=2:2
|матч_ELC_GET=
|матч_ELC_GIR=3:0
|матч_ELC_LEV=2:0
|матч_ELC_MAL=2:1
|матч_ELC_OSA=0:0
|матч_ELC_OVI=1:0
|матч_ELC_RAY=4:0
|матч_ELC_RMA=2:2
|матч_ELC_RSO=1:1
|матч_ELC_SEV=2:2
|матч_ELC_VAL=
|матч_ELC_VIL=1:3
|матч_ESP_ALA=1:2
|матч_ESP_ATH=
|матч_ESP_ATM=2:1
|матч_ESP_BAR=0:2
|матч_ESP_BET=1:2
|матч_ESP_CEL=2:2
|матч_ESP_ELC=1:0
|матч_ESP_GET=1:2
|матч_ESP_GIR=0:2
|матч_ESP_LEV=
|матч_ESP_MAL=3:2
|матч_ESP_OSA=1:0
|матч_ESP_OVI=1:1
|матч_ESP_RAY=1:0
|матч_ESP_RMA=
|матч_ESP_RSO=
|матч_ESP_SEV=2:1
|матч_ESP_VAL=2:2
|матч_ESP_VIL=0:2
|матч_GET_ALA=1:1
|матч_GET_ATH=
|матч_GET_ATM=0:1
|матч_GET_BAR=
|матч_GET_BET=2:0
|матч_GET_CEL=0:0
|матч_GET_ELC=1:0
|матч_GET_ESP=0:1
|матч_GET_GIR=2:1
|матч_GET_LEV=1:1
|матч_GET_MAL=
|матч_GET_OSA=
|матч_GET_OVI=2:0
|матч_GET_RAY=
|матч_GET_RMA=0:1
|матч_GET_RSO=1:2
|матч_GET_SEV=0:1
|матч_GET_VAL=0:1
|матч_GET_VIL=2:1
|матч_GIR_ALA=1:0
|матч_GIR_ATH=3:0
|матч_GIR_ATM=0:3
|матч_GIR_BAR=2:1
|матч_GIR_BET=
|матч_GIR_CEL=1:2
|матч_GIR_ELC=
|матч_GIR_ESP=0:0
|матч_GIR_GET=1:1
|матч_GIR_LEV=0:4
|матч_GIR_MAL=
|матч_GIR_OSA=1:0
|матч_GIR_OVI=3:3
|матч_GIR_RAY=1:3
|матч_GIR_RMA=1:1
|матч_GIR_RSO=
|матч_GIR_SEV=0:2
|матч_GIR_VAL=2:1
|матч_GIR_VIL=
|матч_LEV_ALA=2:0
|матч_LEV_ATH=0:2
|матч_LEV_ATM=0:0
|матч_LEV_BAR=2:3
|матч_LEV_BET=2:2
|матч_LEV_CEL=1:2
|матч_LEV_ELC=3:2
|матч_LEV_ESP=1:1
|матч_LEV_GET=
|матч_LEV_GIR=1:1
|матч_LEV_MAL=
|матч_LEV_OSA=
|матч_LEV_OVI=4:2
|матч_LEV_RAY=0:3
|матч_LEV_RMA=1:4
|матч_LEV_RSO=1:1
|матч_LEV_SEV=
|матч_LEV_VAL=0:2
|матч_LEV_VIL=0:1
|матч_MAL_ALA=1:0
|матч_MAL_ATH=3:2
|матч_MAL_ATM=1:1
|матч_MAL_BAR=0:3
|матч_MAL_BET=1:2
|матч_MAL_CEL=1:1
|матч_MAL_ELC=3:1
|матч_MAL_ESP=2:1
|матч_MAL_GET=1:0
|матч_MAL_GIR=1:2
|матч_MAL_LEV=1:1
|матч_MAL_OSA=2:2
|матч_MAL_OVI=
|матч_MAL_RAY=
|матч_MAL_RMA=
|матч_MAL_RSO=0:1
|матч_MAL_SEV=4:1
|матч_MAL_VAL=
|матч_MAL_VIL=
|матч_OSA_ALA=3:0
|матч_OSA_ATH=1:1
|матч_OSA_ATM=
|матч_OSA_BAR=
|матч_OSA_BET=
|матч_OSA_CEL=2:3
|матч_OSA_ELC=1:1
|матч_OSA_ESP=
|матч_OSA_GET=2:1
|матч_OSA_GIR=1:0
|матч_OSA_LEV=2:0
|матч_OSA_MAL=2:2
|матч_OSA_OVI=3:2
|матч_OSA_RAY=2:0
|матч_OSA_RMA=2:1
|матч_OSA_RSO=1:3
|матч_OSA_SEV=
|матч_OSA_VAL=1:0
|матч_OSA_VIL=2:2
|матч_OVI_ALA=
|матч_OVI_ATH=1:2
|матч_OVI_ATM=0:1
|матч_OVI_BAR=1:3
|матч_OVI_BET=1:1
|матч_OVI_CEL=0:0
|матч_OVI_ELC=
|матч_OVI_ESP=0:2
|матч_OVI_GET=
|матч_OVI_GIR=1:0
|матч_OVI_LEV=0:2
|матч_OVI_MAL=0:0
|матч_OVI_OSA=0:0
|матч_OVI_RAY=0:0
|матч_OVI_RMA=0:3
|матч_OVI_RSO=1:0
|матч_OVI_SEV=
|матч_OVI_VAL=1:0
|матч_OVI_VIL=
|матч_RAY_ALA=1:0
|матч_RAY_ATH=1:1
|матч_RAY_ATM=3:0
|матч_RAY_BAR=1:1
|матч_RAY_BET=0:0
|матч_RAY_CEL=1:1
|матч_RAY_ELC=1:0
|матч_RAY_ESP=
|матч_RAY_GET=1:1
|матч_RAY_GIR=
|матч_RAY_LEV=1:1
|матч_RAY_MAL=2:1
|матч_RAY_OSA=1:3
|матч_RAY_OVI=3:0
|матч_RAY_RMA=0:0
|матч_RAY_RSO=
|матч_RAY_SEV=0:1
|матч_RAY_VAL=1:1
|матч_RAY_VIL=
|матч_RMA_ALA=
|матч_RMA_ATH=
|матч_RMA_ATM=3:2
|матч_RMA_BAR=2:1
|матч_RMA_BET=5:1
|матч_RMA_CEL=0:2
|матч_RMA_ELC=4:1
|матч_RMA_ESP=2:0
|матч_RMA_GET=0:1
|матч_RMA_GIR=
|матч_RMA_LEV=2:0
|матч_RMA_MAL=2:1
|матч_RMA_OSA=1:0
|матч_RMA_OVI=
|матч_RMA_RAY=2:1
|матч_RMA_RSO=4:1
|матч_RMA_SEV=2:0
|матч_RMA_VAL=4:0
|матч_RMA_VIL=3:1
|матч_RSO_ALA=
|матч_RSO_ATH=3:2
|матч_RSO_ATM=1:1
|матч_RSO_BAR=2:1
|матч_RSO_BET=
|матч_RSO_CEL=3:1
|матч_RSO_ELC=3:1
|матч_RSO_ESP=2:2
|матч_RSO_GET=
|матч_RSO_GIR=1:2
|матч_RSO_LEV=
|матч_RSO_MAL=1:0
|матч_RSO_OSA=3:1
|матч_RSO_OVI=3:3
|матч_RSO_RAY=0:1
|матч_RSO_RMA=1:2
|матч_RSO_SEV=2:1
|матч_RSO_VAL=
|матч_RSO_VIL=2:3
|матч_SEV_ALA=1:1
|матч_SEV_ATH=2:1
|матч_SEV_ATM=
|матч_SEV_BAR=4:1
|матч_SEV_BET=0:2
|матч_SEV_CEL=0:1
|матч_SEV_ELC=2:2
|матч_SEV_ESP=
|матч_SEV_GET=1:2
|матч_SEV_GIR=1:1
|матч_SEV_LEV=0:3
|матч_SEV_MAL=1:3
|матч_SEV_OSA=1:0
|матч_SEV_OVI=4:0
|матч_SEV_RAY=1:1
|матч_SEV_RMA=
|матч_SEV_RSO=
|матч_SEV_VAL=0:2
|матч_SEV_VIL=1:2
|матч_VAL_ALA=3:2
|матч_VAL_ATH=2:0
|матч_VAL_ATM=
|матч_VAL_BAR=
|матч_VAL_BET=1:1
|матч_VAL_CEL=
|матч_VAL_ELC=1:1
|матч_VAL_ESP=3:2
|матч_VAL_GET=3:0
|матч_VAL_GIR=
|матч_VAL_LEV=1:0
|матч_VAL_MAL=1:1
|матч_VAL_OSA=1:0
|матч_VAL_OVI=1:2
|матч_VAL_RAY=
|матч_VAL_RMA=0:2
|матч_VAL_RSO=1:1
|матч_VAL_SEV=1:1
|матч_VAL_VIL=0:2
|матч_VIL_ALA=3:1
|матч_VIL_ATH=1:0
|матч_VIL_ATM=
|матч_VIL_BAR=0:2
|матч_VIL_BET=2:2
|матч_VIL_CEL=
|матч_VIL_ELC=2:1
|матч_VIL_ESP=4:1
|матч_VIL_GET=2:0
|матч_VIL_GIR=5:0
|матч_VIL_LEV=
|матч_VIL_MAL=2:1
|матч_VIL_OSA=2:1
|матч_VIL_OVI=2:0
|матч_VIL_RAY=4:0
|матч_VIL_RMA=0:2
|матч_VIL_RSO=3:1
|матч_VIL_SEV=
|матч_VIL_VAL=2:1
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
8d770vm76h1nly3kmppwbsm1mqebyvo
Шаблён:НХЛ/СтатыстыкаБрамнікі
10
275287
2663936
2663885
2026-04-03T19:00:29Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663936
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|-
! style="width:150пкс;"| Гулец
! style="width:150пкс;"| Клюб
! style="width:25пкс;"| М
! style="width:25пкс;"| ЧнЛ
! style="width:25пкс;"| ПШ
! style="width:25пкс;"| АК
! style="width:25пкс;"| Н%
|-
|style="text-align:left;"| [[Скот Ўэджўуд]] ||style="text-align:left;"| [[Каларада Эвэланш]] || 41 || 2304:05 || 84 || 920 || '''91,63'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Еспэр Вальстэт]] ||style="text-align:left;"| [[Мінэсота Ўайлд]] || 31 || 1759:33 || 80 || 821 || '''91,22'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Андрэй Васілеўскі]] ||style="text-align:left;"| [[Тампа Бэй Лайтнінг]] || 53 || 3134:01 || 122 || 1240 || '''91,18'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ігар Шасьцёркін]] ||style="text-align:left;"| [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]] || 48 || 2846:14 || 120 || 1240 || '''91,18'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Філіп Грубаўэр]] ||style="text-align:left;"| [[Сіетл Кракен]] || 30 || 1699:27 || 73 || 745 || '''91,08'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ільля Сарокін]] ||style="text-align:left;"| [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]] || 50 || 2943:16 || 127 || 1289 || '''91,03'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ука-Пэка Луўканэн]] ||style="text-align:left;"| [[Бафала Сэйбрз]] || 32 || 1847:46 || 79 || 791 || '''91,02'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Філіп Густаўстан]] ||style="text-align:left;"| [[Мінэсота Ўайлд]] || 47 || 2790:51 || 119 || 1194 || '''91,01'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Алекс Лаян]] ||style="text-align:left;"| [[Бафала Сэйбрз]] || 35 || 1986:09 || 89 || 886 || '''90,97'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Логан Томпсан]] ||style="text-align:left;"| [[Вашынгтон Кэпіталз]] || 54 || 3205:41 || 135 || 1356 || '''90,95'''
|}
<small>''М = Матчы; ЧнЛ = Час на лёдзе (хвіліны:сэкунды); ПШ = Прапушчаныя шайбы; АК = Адбітыя кідкі; Н% = Адсотак надзейнасьці''</small>
dbkbnv7bfflkzr00y5qkbkuk06a894b
2663963
2663936
2026-04-04T06:58:23Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2663963
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|-
! style="width:150пкс;"| Гулец
! style="width:150пкс;"| Клюб
! style="width:25пкс;"| М
! style="width:25пкс;"| ЧнЛ
! style="width:25пкс;"| ПШ
! style="width:25пкс;"| АК
! style="width:25пкс;"| Н%
|-
|style="text-align:left;"| [[Скот Ўэджўуд]] ||style="text-align:left;"| [[Каларада Эвэланш]] || 41 || 2304:05 || 84 || 920 || '''91,63'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Еспэр Вальстэт]] ||style="text-align:left;"| [[Мінэсота Ўайлд]] || 31 || 1759:33 || 80 || 821 || '''91,22'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Андрэй Васілеўскі]] ||style="text-align:left;"| [[Тампа Бэй Лайтнінг]] || 53 || 3134:01 || 122 || 1240 || '''91,18'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ігар Шасьцёркін]] ||style="text-align:left;"| [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]] || 48 || 2846:14 || 120 || 1240 || '''91,18'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Філіп Грубаўэр]] ||style="text-align:left;"| [[Сіетл Кракен]] || 30 || 1699:27 || 73 || 745 || '''91,08'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ука-Пэка Луўканэн]] ||style="text-align:left;"| [[Бафала Сэйбрз]] || 32 || 1847:46 || 79 || 791 || '''91,02'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Філіп Густаўстан]] ||style="text-align:left;"| [[Мінэсота Ўайлд]] || 47 || 2790:51 || 119 || 1194 || '''91,01'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Джоэл Гофэр]] ||style="text-align:left;"| [[Сэнт-Луіс Блюз]] || 41 || 2328:58 || 100 || 998 || '''90,98'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Алекс Лаян]] ||style="text-align:left;"| [[Бафала Сэйбрз]] || 35 || 1986:09 || 89 || 886 || '''90,97'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Логан Томпсан]] ||style="text-align:left;"| [[Вашынгтон Кэпіталз]] || 54 || 3205:41 || 135 || 1356 || '''90,95'''
|}
<small>''М = Матчы; ЧнЛ = Час на лёдзе (хвіліны:сэкунды); ПШ = Прапушчаныя шайбы; АК = Адбітыя кідкі; Н% = Адсотак надзейнасьці''</small>
oe3agmietjz47rxhli5vujm0at8px02
Нуры Казрай
0
286683
2663946
2568444
2026-04-03T22:37:30Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2663946
wikitext
text/x-wiki
{{Кінэматаграфіст
|Імя = Нуры Казрай
|Імя (арыгінал) = {{мова-fa|نوری کسرائی}},
|Фота =
|Шырыня =
|Подпіс =
|Імя пры нараджэньні =
|Дата нараджэньня =
|Месца нараджэньня =
|Дата сьмерці = {{Памёр|21|1|2018}}
|Месца сьмерці = {{Сьцяг Ірану}}[[Іран]], места [[Тэгеран]]
|Прафэсія = [[актор]]
|Гады актыўнасьці =
|Кірунак =
|Узнагароды =
|imdb_id =
|Сайт =
}}
'''Нуры Казрай'''<ref>[https://www.imdb.com/name/nm1181575/ Нуры Казрай]</ref> ({{мова-fa|نوری کسرائی}}, 1951 — [[Іран]], [[Тэгеран]] 21 студзеня 2018 году.) — [[Іран|пэрсыдзкая]] акторка.
Памерла ў Тэгеране 21 студзеня 2018 году. Яе цела знайшлі празь некалькі дзён пасьля яе сьмерці. Прычынай сьмерці было крывазьліцьцё ў галаве<ref>[https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-6/144313-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA Памерла Нуры Казрай]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240731144030/https://www.baharnews.ir/news/195737/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA بازیگر مشهور سینمای قبل از انقلاب، درگذشت]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240731144030/https://cinemacinema.ir/news/%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA/ نوری کسرایی بازیگر سینمای قبل از انقلاب درگذشت.]</ref><ref>[https://www.radiofarda.com/a/nuri-kasrai-iranian-actress-dies/30376694.html مرگ «سکسیترین» ستاره سینمای نوین پیش از انقلاب، در]</ref><ref>[https://www.radiofarda.com/a/30376154.html نوری کسرایی، بازیگر سینمای قبل از انقلاب، درگذشت]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20230529024059/https://boxofficeiran.com/%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4/34914/ نوری کسرایی بازیگر قدیمی سینما درگذشت]</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.imdb.com/name/nm1181575/ Нуры Казрай] на [[БЗФІ]]
* [https://sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201070499#T0 Сьпіс стужкаў Нуры Казрай]{{Недаступная спасылка|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Катэгорыя:Парнаграфія ў Іране]]
ez635zglvkzpcwowmv6tmlvmk8x05rr
Вільгельм Кубш
0
297348
2663982
2622482
2026-04-04T09:37:29Z
Hanylka
35290
2663982
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|імя = Вільгельм Кубш
|арыгінал імя = {{мова-pl|Wilhelm Franciszek Kubsz|скарочана}}
|партрэт = Wilhelm Franciszek Kubsz.jpg
|апісаньне партрэту =
|імя пры нараджэньні = Вільгельм Францішак Кубш
|псэўданім =
|род дзейнасьці = [[сьвятар]]
|дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|29|3|1911}}
|месца нараджэньня = [[Глівіцы|Гляйвіц]], правінцыя [[Сылезія (правінцыя)|Сылезія]], [[Каралеўства Прусія]], [[Нямецкая імпэрыя]]
|дата хросту =
|дата сьмерці = {{Нарадзіўся|27|7|1978}}
|месца сьмерці = [[Яленя Гура]], [[Еленягурскае ваяводзтва]], [[Польская Народная Рэспубліка]]
|прычына сьмерці =
|месца пахаваньня =
|грамадзянства = Польская Народная Рэспубліка
|нацыянальнасьць = [[паляк]]
|адукацыя =
|альма-матэр = [[Люблінец (Польшча)|Люблінецкая]] духоўная сэмінарыя ([[Сылескае ваяводзтва (1920—1939)|Сылескае ваяводзтва]])
|прафэсія = [[сьвятар]], [[Стаматалёгія|стаматоляг]]
|месца працы = [[Польскае войска]]
|гады дзейнасьці = 1943—1945
|вядомасьць =
|пасада = [[капэлян]] [[1-й польская дывізія імя Тадэвуша Касьцюшкі|1-й польскай дывізіі імя Тадэвуша Касьцюшкі]]
|тэрмін = 1943—1945
|папярэднік =
|наступнік =
|бацька = Карл Кубш
|маці =
|узнагароды = ордэн [[Virtuti Militari|Вайсковай доблесьці]]
|пакараньне =
|пазыўны =
|подпіс =
|сайт =
|дадаткова =
}}
'''Вільгельм Францішак Карлавіч Кубш''' (1911, цяпер [[Глівіцы]], [[Сылескае ваяводзтва]], [[Польшча]] — 1978, Яленя Гура, цяпер [[Ніжнесылескае ваяводзтва]], Польшча) — польскі каталіцкі [[сьвятар]].
[[Капэлян]] [[1-й польская дывізія імя Тадэвуша Касьцюшкі|1-й польскай дывізіі імя Тадэвуша Касьцюшкі]] (1943—1945) пры вызваленьні Беларусі і Польшчы ў ходзе [[Нямецка-савецкая вайна|Нямецка-савецкай вайны]]. [[Палкоўнік]] Польскага войска. Кавалер польскага ордэна [[Virtuti Militari|Вайсковай доблесьці]]. У 1942—1943 гадох быў савецкім партызанам у атрадзе Васільева і злучэньні [[Васіль Корж|Васіля Каржа]] ў [[Ленінскі раён (Пінская вобласьць)|Ленінскім раёне]] Пінскай вобласьці ([[Беларуская ССР]]).
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў сям'і чыгуначніка, які браў удзел у [[Сылескія паўстаньні|Сылескіх паўстаньнях]]. У 1914 годзе сям'я пераехала ў [[Вадзіслаў Сьлёнскі]], дзе ён скончыў пачатковую школу. Скончыў [[Люблінец (Польшча)|Люблінецкую]] духоўную сэмінарыю [[Аблаты|аблатаў]] ([[Сылескае ваяводзтва (1920—1939)|Сылескае ваяводзтва]], [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польская Рэспубліка]]). Адначасна атрымаў прафэсію [[Стаматалёгія|стаматоляга]]. Затым скончыў [[навіцыят]] аблатаў у [[Маркавіцы (Куяўска-Паморскае ваяводзтва)|Маркавіцах]] ([[Куяўска-Паморскае ваяводзтва]]). Пасьля пасьвячэньня ў [[сьвятар]]ы ў чэрвені 1936 году каля 3-х гадоў працаваў аканомам [[Обра (Польшча)|Обрскай]] духоўнай сэмінарыі ([[Вялікапольскае ваяводзтва]])<ref name="а"/>.
У жніўні 1939 году заняў пасаду [[Вікарый|вікарыя]] ў парафіі касьцёла Перамяненьня Гасподняга ў заходнебеларускім [[Лунін]]е ([[Лунінецкі павет]], [[Палескае ваяводзтва]]). У 1941 годзе адмовіўся ад прапановы [[Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|нямецкіх акупантаў]] уступіць у паліцыю. Таму сьвятар касьцёлу сьвятога Язэпа ў [[Лунінец|Лунінцы]] С. Пачабут-Адланіцкі перавёў яго ў Лунецкі касьцёл. Затым яго перавялі кіраваць касьцёлам сьвятой Ганны ў [[Пузічы|Пузічах]] ([[Ленінскі раён (Берасьцейская вобласьць)|Ленінскі раён]], Пінская вобласьць). У ваколічных вёсках падгаварыў моладзь замест працы ў Нямеччыне ўступіць у партызанскі атрад «Камарова» [[Васіль Корж|Васіля Каржа]], які дзейнічаў на [[Хорастаўскі сельсавет|Хорастаўшчыне]]. Аднак немцам пра гэта данёс мясцовы жыхар<ref name="а">{{Артыкул|аўтар=[[Міхаіл Цуба]].|загаловак=Служыў Богу і Радзіме|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=16 ліпеня 2014|нумар=136 (27746)|старонкі=4|issn=1990-763X}}</ref>.
У студзені 1942 году трапіў пад арышт у турму [[Таемная дзяржаўная паліцыя|Таемнай дзяржаўнай паліцыі]] Нямеччыны ў [[Ганцавічы|Ганцавічах]]. Пасьля [[допыт]]у апынуўся ў расстрэльнай турме ў [[Баранавічы|Баранавічах]]. Празь веданьне нямецкай мовы ўвайшоў у давер ад турэмнага наглядніка-[[Аўстрыя|аўстрыйца]], які таксама належаў да [[Каталіцкая царква|Каталіцкай царквы]]. Пасьля адмовы выдаць партызанаў ягонае прозьвішча трапіла ў расстрэльны сьпіс. Падчас расстрэлу іншых сьмяротнікаў нагляднік выкрасьліў са сьпісу яго прозьвішча як ужо расстралянага і адпусьціў яго. Той стаў партызанам атрада Васільева. У складзе атраду сабраў польскую [[Рота|роту]] зь мясцовых каталікоў. У лютым 1943 году стаў лекарам у Пінскім партызанскім злучэньні Васіля Каржа. 6 сакавіка 1943 году павёў партызанскі атрад «Дзядзі Васі» ў наступ, чым здолеў прарваць кальцо нямецкай блякады і вярнуць партызанскае злучэньне на месца пастаяннага разьмяшчэньня. Ад 15 сакавіка 1943 году працаваў у [[Шпіталь|шпіталі]] пры штабе Пінскага партызанскага злучэньня каля вёскі [[Навіна (Салігорскі раён)|Навіна]] (Хорастаўскі сельсавет). У сакавіку 1943 году вярхоўны галоўнакамандуючы СССР [[Ёсіф Сталін]] зацьведзіў яго ўдзел у [[Саюз польскіх патрыётаў|Нацыянальным камітэце Свабоднай Польшчы]] з 16 асобаў пад № 9 як [[капэлян]]а 1-га польскага корпусу. 31 траўня 1943 году на загад Сталіна яго накіравалі самалётам у Маскву<ref name="а"/>.
Узяў удзел у стварэньні [[1-й польская дывізія імя Тадэвуша Касьцюшкі|1-й польскай дывізіі імя Тадэвуша Касьцюшкі]] і [[батальён]]у імя Эміліі Плятэр. У складзе [[Польскае войска|Польскага войска]] браў удзел у апэрацыі «[[Апэрацыя Багратыён|Багратыён]]» па вызваленьні Беларусі, а затым у вызваленьні Польшчы. Скончыў вайну ў годнасьці [[палкоўнік]]а на пасадзе галоўнага дэкана Польскага войска. Атрымаў найвышэйшы польскі ордэн [[Virtuti Militari|Вайсковай доблесьці]]<ref name="а"/>.
Пасьля вайны пад псэўданімам Францішак Копец стаў манахам у [[Абацтва Сьвятога Крыжа|абацтве Сьвятога Крыжа]] на [[Лыса-Гура (Сьвентакшыскія горы)|Лысай гары]] ў [[Новая Слупя|Новай Слупі]] ([[Келецкае ваяводзтва]]). Пазьней пераехаў у [[Познань]]. Затым быў народным місіянэрам у [[Гданьск]]у. У 1957—1964 гадох быў [[пробашч]]ам парафіі ў [[Ласкавіцы (Куяўска-Паморскае ваяводзтва)|Ласкавіцах]] (Куяўска-Паморскае ваяводзтва). У 1964 годзе стаў капэлянам, а затым пробашчам [[гарнізон]]нага касьцёла сьвятой Лізаветы ва [[Уроцлаў|Ўроцлаве]]. У 1969—1972 гадох служыў пробашчам гарнізоннага касьцёла сьвятога князя Казімера ў [[Катавіцы|Катавіцах]]. У 1972—1978 гадох быў пробашчам гарнізону і парафіі Ўзвышэньня Сьвятога Крыжа ў [[Яленя Гура|Яленяй Гуры]].
== Памяць ==
Імем Кубша назвалі вуліцы ў такіх польскіх гарадах, як [[Зялёная Гура]], [[Уроцлаў]] і [[Катавіцы]]<ref name="а"/>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Накід:Асоба:Беларусь}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глівіцах]]
[[Катэгорыя:Польскія каталіцкія сьвятары]]
[[Катэгорыя:Каталіцкія сьвятары на Беларусі]]
[[Катэгорыя:Партызаны нямецка-савецкай вайны]]
[[Катэгорыя:Капэляны]]
[[Катэгорыя:Афіцэры Войска польскага]]
[[Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Віртуці Мілітары]]
7tj7enob1mywj3c6r7em57bmwfii9lr
Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў
0
297662
2663901
2662074
2026-04-03T13:22:33Z
Dymitr
10914
/* 1/8 фіналу */ абнаўленьне зьвестак
2663901
wikitext
text/x-wiki
'''Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў''' — 66-ы розыгрыш галоўнага клюбнага гандбольнага турніру Эўропы, які ладзіцца 10 верасьня 2025 году па 14 чэрвеня 2026 году. Свой тытул бароніць нямецкі клюб «[[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]».
== Фармат ==
Турнір ладзіцца ў тым жа фармаце, што і папярэднія сэзоны. Спаборніцтвы пачнуцца з групавога этапу, у якім бяруць удзел 16 удзельнікаў, якія былі падзеленыя на дзьве групы. Матчы будуць згуляныя ў два колы, такім чынам, каб кожны клюб згуляў з кожным з сваёй групы двойчы, пры гэтым адзін матч мусіць разыграцца на хатняй пляцоўцы, а іншы ў гасьцёх. У групах А і Б дзьве найлепшыя каманды аўтаматычна трапяць у чвэрцьфінал, а каманды з 3 па 6 месцы пройдуць у раўнд плэй-оф.
Стадыя на выбыцьцё ўлучае чатыры раўнды, як то плэй-оф, чвэрцьфінал і фінал чатырох, які складаецца з двух паўфіналаў і фіналу. У плэй-оф восем камандаў згуляюць адна з адной у двубоі. Чатыры пераможцы плэй-оф прасунуцца ў чвэрцьфінал, далучыўшыся да дзьвюх найлепшых камандаў групаў А і Б.
У фінальным турніры чатырох паўфіналы і фінал будуць згуляныя як адзінкавыя матчы ў загадзя абраным горадзе.
== Рэйтынг ==
У гэтым сэзоне [[Эўрапейская гандбольная фэдэрацыя]] пастанавіла скласьці асобны рэйтынг дзеля кожнага клюбнага чэмпіянату<ref>[https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-improves-club-competitions-ranking-system/ «EHF improves club competitions ranking system»]. European Handball Federation.</ref>:
* Асацыяцыі з 1 па 9 месцы мусілі аўтаматычна накіроўваць сваіх чэмпіёнаў да групавога этапу, а таксама маглі накіраваць заяўку на ўайлдкард.
* Асацыяцыя з найлепшым вынікам мусіла аўтаматычна накіраваць чэмпіёна і віцэ-чэмпіёна ў групавы этап, але не магла падаць заяўку на ўайлдкард.
* Асацыяцыі ніжэйшыя за 9 месца, маглі накіраваць заяўку сваіх чэмпіёнаў толькі на ўайлдкард.
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-2}}
{| class="wikitable"
|-
!Пазыцыя<ref>[https://www.eurohandball.com/media/rnoldqze/place-distribution-mens-ehf-club-competitions-2025_26.pdf «EHF Club Competitions 2025/26»]. European Handball Federation.</ref>
!Краіна
!Пункты
!Клюбы
|-
!1
|{{Сьцягафікацыя|Гішпанія}}
|align=right|215.00
|align=center rowspan=1|1
|-
!2
|{{Сьцягафікацыя|Нямеччына}}
|align=right|182.33
|align=center rowspan=5|2
|-
!3
|{{Сьцягафікацыя|Польшча}}
| align="right" |166.33
|-
!4
|{{Сьцягафікацыя|Данія}}
|align=right|139.33
|-
!5
|{{Сьцягафікацыя|Вугоршчына}}
|align=right|127.00
|-
!6
|{{Сьцягафікацыя|Францыя}}
|align=right|127.00
|-
!7
|{{Сьцягафікацыя|Румынія}}
|align=right|56.50
|align=center rowspan=2|1
|-
!8
|{{Сьцягафікацыя|Харватыя}}
|align=right|49.00
|-
|}
{{Слупок-2}}
{| class="wikitable"
|-
!Пазыцыя
!Краіна
!Пункты
!Клюбы
|-
!9
|{{Сьцягафікацыя|Партугалія}}
|align=right|47.00
|align=center rowspan=3|1
|-
!10
|{{Сьцягафікацыя|Нарвэгія}}
|align=right|46.33
|-
!11
|{{Сьцягафікацыя|Паўночная Македонія}}
|align=right|34.67
|-
!12
|{{Сьцягафікацыя|Украіна}}
|align=right|34.00
|align=center rowspan=4|0
|-
!13
|{{Сьцягафікацыя|Беларусь}}
|align=right|30.00
|-
!14
|{{Сьцягафікацыя|Славенія}}
|align=right|29.00
|-
!15
|Іншыя
|align=right|0
|}
{{Слупок-канец}}
Першыя дзесяць клюбаў сталі вядомыя 18 чэрвеня 2025 году<ref>[https://www.eurohandball.com/en/news/en/19-clubs-registered-for-machineseeker-ehf-champions-league-202526/ «19 clubs registered for Machineseeker EHF Champions League 2025/26»]. Handball World.</ref>. Каманды, якія падалі свае заяўкі на атрыманьня месца праз ўайлдкард<ref>[https://www.eurohandball.com/en/news/en/19-clubs-registered-for-machineseeker-ehf-champions-league-202526/ https://www.eurohandball.com/en/news/en/21-teams-registered-for-machineseeker-ehf-champions-league-2024-25/ «21 teams registered for Machineseeker EHF Champions League 2024/25»]. European Handball Federation.</ref>. Атрымалі адмову заяўкі партугальскага «[[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]», славенскага «[[Слован Любляна|Словану]]» і швайцарскага «[[Кадэтэн Шафгаўзэн]]у».
== Групавы этап ==
{{Асноўны артыкул|Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў (групавы этап)}}
16 клюбаў былі падзеленыя на дзьве групы з васьмі ўдзельнікамі ў кожнай. Каманды з адной нацыянальнай асацыяцыі не маглі трапіць у адную групу. У групавым этапе каманды ранжаваліся паводле колькасьці набраных пунктаў, пры гэтым за перамогу каманда атрымлівала 2 пункты, адзіны пункт трапляў на рахунак пры нічыі, а за паразу пунктаў не прадугледжвалася.
=== Група А ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў (групавы этап)|section=Група А}}
=== Група Б ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў (групавы этап)|section=Група Б}}
== Плэй-оф ==
=== 1/8 фіналу ===
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 2 красавіка 2026
|час = 19:45
|стадыён = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы = 4970
|судзьдзя = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна = Францыя
|каманда1 = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік = 26:23
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1 = [[Лазар Кукіч|Кукіч]] 6
|галы2 = [[Пётар Ярашэвіч|Ярашэвіч]] 6
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104001/OTPBankPICKSzeged-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 = 4
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 = 3
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 8 красавіка 2026
|час = 19:45
|стадыён = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104002/IndustriaKielce-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 2 красавіка 2026
|час = 21:45
|стадыён = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы = 2552
|судзьдзя = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна = Нямеччына
|каманда1 = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік = 33:29
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1 = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 10
|галы2 = [[Пшамыслаў Краеўскі|Краеўскі]], [[Мэльвін Рычардсан|Рычардсан]] 5
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104003/SportingClubedePortugal-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 = 6
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 = 4
|жоўтыя_карткі2 = 1
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 9 красавіка 2026
|час = 19:45
|стадыён = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104004/OrlenWislaPlock-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 1 красавіка 2026
|час = 21:45
|стадыён = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы = 2590
|судзьдзя = Эрдаган, Эздэніз
|судзьдзя_краіна = Турэччына
|каманда1 = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік = 33:34
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1 = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 11
|галы2 = [[Жульен Бо|Бо]], [[Нікаля Турна|Турна]] 7
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104005/GOG-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 = 2
|жоўтыя_карткі1 = 1
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 = 3
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 8 красавіка 2026
|час = 21:45
|стадыён = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104006/HBCNantes-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 1 красавіка 2026
|час = 19:45
|стадыён = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы = 5019
|судзьдзя = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна = Паўночная Македонія
|каманда1 = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік = 32:24
|лік_першай_паловы = 15:9
|галы1 = [[Юго Дэска|Дэска]] 10
|галы2 = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 8
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104007/OneVeszpr%C3%A9mHC-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 = 4
|жоўтыя_карткі1 = 2
|чырвоныя_карткі1 = 1
|дзьве_хвіліны2 = 2
|жоўтыя_карткі2 = 1
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 9 красавіка 2026
|час = 21:45
|стадыён = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2 = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104008/ParisSaintGermain-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
=== Чвэрцьфіналы ===
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 29–30 красавіка 2026
|час =
|стадыён =
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = Пераможца 4
|каманда2 = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 6–7 траўня 2026
|час =
|стадыён = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2 = Пераможца 4
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 29–30 красавіка 2026
|час =
|стадыён =
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = Пераможца 3
|каманда2 = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 6–7 траўня 2026
|час =
|стадыён = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2 = Пераможца 3
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 29–30 красавіка 2026
|час =
|стадыён =
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = Пераможца 2
|каманда2 = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 6–7 траўня 2026
|час =
|стадыён = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2 = Пераможца 2
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 29–30 красавіка 2026
|час =
|стадыён =
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = Пераможца 1
|каманда2 = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата = 6–7 траўня 2026
|час =
|стадыён = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы =
|судзьдзя =
|судзьдзя_краіна =
|каманда1 = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2 = Пераможца 1
|лік = :
|лік_першай_паловы =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|дзьве_хвіліны1 =
|жоўтыя_карткі1 =
|чырвоныя_карткі1 =
|дзьве_хвіліны2 =
|жоўтыя_карткі2 =
|чырвоныя_карткі2 =
}}
=== Фінал чатырох ===
Фінал чатырох будзе ладзіцца ў нямецкім [[Кёльн]]е на [[Лянксэс Арэна|Лянксэс Арэне]]. Гульні адбудуцца 13 і 14 чэрвеня 2026 году.
{{Турнір4
<!--Дата. Месца/Каманда 1/Галы каманды 1/Каманда 2/Галы каманды 2-->
<!--Паўфіналы-->
|13 чэрвеня| | | |
|13 чэрвеня| | | |
<!--Фінал-->
|14 чэрвеня| | | |
<!--Матч за 3-е месца-->
|14 чэрвеня| | | |
|За3месца=так
}}
==== Паўфіналы ====
==== За 3-е месца ====
==== Фінал ====
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/ Афіцыйны сайт].
{{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}}
[[Катэгорыя:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ]]
[[Катэгорыя:2025 год у гандболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у гандболе]]
8idr62518crjfbn8tdsr2evmx07h3ec
Ford E-Series
0
300710
2663930
2663621
2026-04-03T18:31:56Z
~2026-20653-71
96653
2663930
wikitext
text/x-wiki
[[Ford E-Series]] (таксама вядомы як Ford Econoline і Ford Club Wagon) — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1961 году. Прадстаўленая ў якасьці замены панэльнаму фургону [[Ford F-Series]], лінейка ахоплівае чатыры пакаленьні. Сэрыя E прадавалася як у розьнічным, так і ў камэрцыйным рынку ў выглядзе пасажырскіх і грузавых фургонаў, а таксама ў канфігурацыях з разрэзаным і абязводжаным шасі.
== Першае пакаленьне==
Першае пакаленьне Ford E-Series было прадстаўлена ў 1961 годзе пад назвай Ford Econoline. Фургон меў кампактную канструкцыю з рухавіком, разьмешчаным паміж пярэднімі сядзеньнямі, і базаваўся на агрэгатах легкавых аўтамабіляў Ford Falcon. Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), і пікапа. Канструкцыя без капота дазваляла максімальна выкарыстоўваць унутраную прастору, але абмяжоўвала магутнасьць і камфорт.
== Другое пакаленьне==
Другое пакаленьне атрымала больш традыцыйную схему з кароткім капотам і рухавіком, разьмешчаным наперадзе. Гэта значна палепшыла эрганоміку, астуджэньне і выбар сілавых агрэгатаў. Фургоны сталі большымі і мацнейшымі, што дазволіла выкарыстоўваць іх у шырэйшым спэктры камэрцыйных задач. Мадэльны шэраг уключаў грузавыя і пасажырскія вэрсіі, а таксама Club Wagon, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]]).
== Трэцяе пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1975-1991 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:1984 Ford Econoline FedEx.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1975]]–[[1991]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline (1971-1974)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#1992-1996|Ford Econoline (1992-1996)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Maxiwagon]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/> [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]<br/> '''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/> '''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]
}}
Трэцяе пакаленьне характарызавалася значным павелічэньнем габарытаў і грузападымальнасьці. Сэрыя E была цалкам адаптаваная пад паўнапамерную клясу і прапаноўвалася з шырокай лінейкай бэнзінавых V8 і дызельных рухавікоў. Гэтыя фургоны шырока выкарыстоўваліся як аснова для кемпэраў, школьных аўтобусаў, хуткай дапамогі і іншай спэцыялізаванай тэхнікі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1971-1974)]]).
==Чацвёртае пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1992-2013 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford-Club-Wagon.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1992]]–[[2013]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1983-1991)]]
| наступнік = [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996-2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/> '''Econoline Standard Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Hino 600|2005-2007 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Frieghtliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Passenger Van (2006–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter (2006-2013)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]] <br/> [[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Hino 600|2008-2010 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''E-550 Cutaway Van Chassis:'''<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door daycab]]
|commons =
}}
Чацвёртае пакаленьне, прадстаўленае ў 1992 годзе, атрымала сучасны на той час дызайн, палепшаную бясьпеку і камфорт. У 2008 годзе пасажырскія і грузавыя вэрсіі пачалі паступова замяняцца мадэльлю [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit]], аднак E-Series застаўся ў вытворчасьці ў выглядзе разрэзанага і аголенага шасі. У такім выглядзе мадэль і сёньня шырока выкарыстоўваецца для камэрцыйных і спэцыялізаваных надбудоў.
===1992-1996===
Ford Econoline (серыі E) 1992–1996 гадоў выпуску ўвасабляе сабой значна больш аэрадынамічны дызайн з нахільным капотам, інтэграванымі бамперамі і стандартнай падушкай бяспекі з боку кіроўцы, Аднак шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Пятае пакаленне (1992-1996)|1992-1996 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Centurion Classic (1987–1996)|1992-1996 Ford Centurion Classic Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-350/F-Super Duty Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. У гэтым пакаленні рухавік быў перамешчаны наперад для лепшага выкарыстання прасторы, прапанаваў 12 пасажырскіх сядзенняў і меў 9 варыянтаў сілавых агрэгатаў, у тым ліку 5,8-літровы V8 (200 к. с.). Вядомы сваёй даўгавечнасцю і вялікім прабегам, ён з'яўляецца папулярным, універсальным і надзейным выбарам для камерцыйнага і пасажырскага выкарыстання, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van,[[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]]).
===1997–2002===
Ford Econoline (серыі E) 1997–2002 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, які выкарыстоўваецца для працы, перавозкі грузаў і пасажыраў і мае рухавікі з высокім крутоўным момантам. Ён мае традыцыйную для грузавіка язду, задні прывад і значныя магчымасці буксіроўкі, прычым многія адзінкі прабеглі больш за 200 000 міль, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]], Econoline Extended Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]] і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 Crew Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition Regular Wheelbase SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 4-Door Crew Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition XLT]]/[[Ford Excursion|2000-2002 Ford Excursion SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2003–2007===
Ford Econoline (серыя E) 2003–2007 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, вядомы сваёй даўгавечнасцю (часта перавышае 200 000 міль) і вялікай грузаёмістасцю (да 309 кубічных футаў у падоўжаных мадэлях). Даступны як E-150, E-250 і E-350, ён быў абсталяваны рухавікамі 4,2-літровага V6, 4,6-літровага V8 або 5,4-літровага V8 Triton з 4-ступеністымі аўтаматычнымі каробкамі перадач, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus,[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2003–2007 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2004–2007 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2008-2013===
Ford Econoline (серыя E) 2008–2013 гадоў выпуску — гэта трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, даступны ў канфігурацыях E-150, E-250 і E-350 (пасажырская або грузавая), здольны буксіраваць да 10 000 фунтаў. Ён прапануе рухавікі V8 аб'ёмам 4,6/5,4 літра або V10 аб'ёмам 6,8 літра. Вядомы сваім прабегам, які перавышае 200 000 міль, гэта надзейная традыцыйная рабочая конь, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
=== Ford E-550 Super Duty (2002–2003) ===
[[File:2005 Ford E-550 KABC-TV ENG van.jpg|thumb|Ford E-550 Super Duty (outfitted as mobile broadcasting vehicle)]]
Ford E-550 — гэта цяжкае шасі з разрэзам, якое выпускалася ў асноўным прыкладна ў 2002–2003 гадах (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Thames Trader|Ford K-Series 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford A-Series|1973-1977 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], [[Ford A-Series|1978-1981 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], і [[Ford A-Series|1982-1983 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]]) і прызначанае для выкарыстання ў невялікіх аўтобусах, аўтадомах і спецыялізаваных перавозках з агульнай масай больш за 19 000 фунтаў, такіх як невялікія аўтобусы, аўтадома і спецыялізаваныя перавозкі. Часта абсталяваны 7,3-літровым дызельным рухавіком Powerstroke або 6,8-літровым бензінавым рухавіком V10, ён меў шырокую пярэднюю вось і 19,5-цалевыя камерцыйныя колы, запаўняючы прабел паміж E-450 і F-550, а шасі фургонаў E-550 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2002-2003 Ford F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
{{Clear}}
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|E-Series]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]
sucueefdobjsql7ecoqytj7x9dxhmd1
2663943
2663930
2026-04-03T21:33:49Z
~2026-20723-07
96658
2663943
wikitext
text/x-wiki
[[Ford E-Series]] (таксама вядомы як Ford Econoline і Ford Club Wagon) — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1961 году. Прадстаўленая ў якасьці замены панэльнаму фургону [[Ford F-Series]], лінейка ахоплівае чатыры пакаленьні. Сэрыя E прадавалася як у розьнічным, так і ў камэрцыйным рынку ў выглядзе пасажырскіх і грузавых фургонаў, а таксама ў канфігурацыях з разрэзаным і абязводжаным шасі.
== Першае пакаленьне==
Першае пакаленьне Ford E-Series было прадстаўлена ў 1961 годзе пад назвай Ford Econoline. Фургон меў кампактную канструкцыю з рухавіком, разьмешчаным паміж пярэднімі сядзеньнямі, і базаваўся на агрэгатах легкавых аўтамабіляў Ford Falcon. Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), і пікапа. Канструкцыя без капота дазваляла максімальна выкарыстоўваць унутраную прастору, але абмяжоўвала магутнасьць і камфорт.
== Другое пакаленьне==
Другое пакаленьне атрымала больш традыцыйную схему з кароткім капотам і рухавіком, разьмешчаным наперадзе. Гэта значна палепшыла эрганоміку, астуджэньне і выбар сілавых агрэгатаў. Фургоны сталі большымі і мацнейшымі, што дазволіла выкарыстоўваць іх у шырэйшым спэктры камэрцыйных задач. Мадэльны шэраг уключаў грузавыя і пасажырскія вэрсіі, а таксама Club Wagon, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]]).
== Трэцяе пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1975-1991 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:1984 Ford Econoline FedEx.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1975]]–[[1991]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline (1971-1974)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#1992-1996|Ford Econoline (1992-1996)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Maxiwagon]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/> [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]<br/> '''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/> '''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]
}}
Трэцяе пакаленьне характарызавалася значным павелічэньнем габарытаў і грузападымальнасьці. Сэрыя E была цалкам адаптаваная пад паўнапамерную клясу і прапаноўвалася з шырокай лінейкай бэнзінавых V8 і дызельных рухавікоў, Аднак шасі фургонаў Econoline 1975-1978 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1979 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#|1975-1978 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1975–1979) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1979-1982 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1979-1982) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1979-1982) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. Гэтыя фургоны шырока выкарыстоўваліся як аснова для кемпэраў, школьных аўтобусаў, хуткай дапамогі і іншай спэцыялізаванай тэхнікі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1971-1974)]]).
==Чацвёртае пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1992-2013 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford-Club-Wagon.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1992]]–[[2013]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1983-1991)]]
| наступнік = [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996-2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/> '''Econoline Standard Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Hino 600|2005-2007 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Frieghtliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Passenger Van (2006–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter (2006-2013)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]] <br/> [[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Hino 600|2008-2010 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''E-550 Cutaway Van Chassis:'''<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door daycab]]
|commons =
}}
Чацвёртае пакаленьне, прадстаўленае ў 1992 годзе, атрымала сучасны на той час дызайн, палепшаную бясьпеку і камфорт. У 2008 годзе пасажырскія і грузавыя вэрсіі пачалі паступова замяняцца мадэльлю [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit]], аднак E-Series застаўся ў вытворчасьці ў выглядзе разрэзанага і аголенага шасі. У такім выглядзе мадэль і сёньня шырока выкарыстоўваецца для камэрцыйных і спэцыялізаваных надбудоў.
===1992-1996===
Ford Econoline (серыі E) 1992–1996 гадоў выпуску ўвасабляе сабой значна больш аэрадынамічны дызайн з нахільным капотам, інтэграванымі бамперамі і стандартнай падушкай бяспекі з боку кіроўцы, Аднак шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Пятае пакаленне (1992-1996)|1992-1996 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Centurion Classic (1987–1996)|1992-1996 Ford Centurion Classic Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-350/F-Super Duty Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. У гэтым пакаленні рухавік быў перамешчаны наперад для лепшага выкарыстання прасторы, прапанаваў 12 пасажырскіх сядзенняў і меў 9 варыянтаў сілавых агрэгатаў, у тым ліку 5,8-літровы V8 (200 к. с.). Вядомы сваёй даўгавечнасцю і вялікім прабегам, ён з'яўляецца папулярным, універсальным і надзейным выбарам для камерцыйнага і пасажырскага выкарыстання, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van,[[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]]).
===1997–2002===
Ford Econoline (серыі E) 1997–2002 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, які выкарыстоўваецца для працы, перавозкі грузаў і пасажыраў і мае рухавікі з высокім крутоўным момантам. Ён мае традыцыйную для грузавіка язду, задні прывад і значныя магчымасці буксіроўкі, прычым многія адзінкі прабеглі больш за 200 000 міль, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]], Econoline Extended Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]] і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 Crew Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition Regular Wheelbase SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 4-Door Crew Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition XLT]]/[[Ford Excursion|2000-2002 Ford Excursion SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2003–2007===
Ford Econoline (серыя E) 2003–2007 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, вядомы сваёй даўгавечнасцю (часта перавышае 200 000 міль) і вялікай грузаёмістасцю (да 309 кубічных футаў у падоўжаных мадэлях). Даступны як E-150, E-250 і E-350, ён быў абсталяваны рухавікамі 4,2-літровага V6, 4,6-літровага V8 або 5,4-літровага V8 Triton з 4-ступеністымі аўтаматычнымі каробкамі перадач, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus,[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2003–2007 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2004–2007 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2008-2013===
Ford Econoline (серыя E) 2008–2013 гадоў выпуску — гэта трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, даступны ў канфігурацыях E-150, E-250 і E-350 (пасажырская або грузавая), здольны буксіраваць да 10 000 фунтаў. Ён прапануе рухавікі V8 аб'ёмам 4,6/5,4 літра або V10 аб'ёмам 6,8 літра. Вядомы сваім прабегам, які перавышае 200 000 міль, гэта надзейная традыцыйная рабочая конь, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
=== Ford E-550 Super Duty (2002–2003) ===
[[File:2005 Ford E-550 KABC-TV ENG van.jpg|thumb|Ford E-550 Super Duty (outfitted as mobile broadcasting vehicle)]]
Ford E-550 — гэта цяжкае шасі з разрэзам, якое выпускалася ў асноўным прыкладна ў 2002–2003 гадах (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Thames Trader|Ford K-Series 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford A-Series|1973-1977 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], [[Ford A-Series|1978-1981 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], і [[Ford A-Series|1982-1983 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]]) і прызначанае для выкарыстання ў невялікіх аўтобусах, аўтадомах і спецыялізаваных перавозках з агульнай масай больш за 19 000 фунтаў, такіх як невялікія аўтобусы, аўтадома і спецыялізаваныя перавозкі. Часта абсталяваны 7,3-літровым дызельным рухавіком Powerstroke або 6,8-літровым бензінавым рухавіком V10, ён меў шырокую пярэднюю вось і 19,5-цалевыя камерцыйныя колы, запаўняючы прабел паміж E-450 і F-550, а шасі фургонаў E-550 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2002-2003 Ford F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
{{Clear}}
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|E-Series]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]
01oj7w3msa8b1q35nh9axt2pnt3ac2g
2663950
2663943
2026-04-04T01:08:30Z
~2026-20723-07
96658
2663950
wikitext
text/x-wiki
[[Ford E-Series]] (таксама вядомы як Ford Econoline і Ford Club Wagon) — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1961 году. Прадстаўленая ў якасьці замены панэльнаму фургону [[Ford F-Series]], лінейка ахоплівае чатыры пакаленьні. Сэрыя E прадавалася як у розьнічным, так і ў камэрцыйным рынку ў выглядзе пасажырскіх і грузавых фургонаў, а таксама ў канфігурацыях з разрэзаным і абязводжаным шасі.
== Першае пакаленьне==
Першае пакаленьне Ford E-Series было прадстаўлена ў 1961 годзе пад назвай Ford Econoline. Фургон меў кампактную канструкцыю з рухавіком, разьмешчаным паміж пярэднімі сядзеньнямі, і базаваўся на агрэгатах легкавых аўтамабіляў Ford Falcon. Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), і пікапа. Канструкцыя без капота дазваляла максімальна выкарыстоўваць унутраную прастору, але абмяжоўвала магутнасьць і камфорт.
== Другое пакаленьне==
Другое пакаленьне атрымала больш традыцыйную схему з кароткім капотам і рухавіком, разьмешчаным наперадзе. Гэта значна палепшыла эрганоміку, астуджэньне і выбар сілавых агрэгатаў. Фургоны сталі большымі і мацнейшымі, што дазволіла выкарыстоўваць іх у шырэйшым спэктры камэрцыйных задач. Мадэльны шэраг уключаў грузавыя і пасажырскія вэрсіі, а таксама Club Wagon, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]]).
== Трэцяе пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1975-1991 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:1984 Ford Econoline FedEx.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1975]]–[[1991]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline (1971-1974)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#1992-1996|Ford Econoline (1992-1996)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Maxiwagon]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/> [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]<br/> '''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/> '''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]
}}
Трэцяе пакаленьне характарызавалася значным павелічэньнем габарытаў і грузападымальнасьці. Сэрыя E была цалкам адаптаваная пад паўнапамерную клясу і прапаноўвалася з шырокай лінейкай бэнзінавых V8 і дызельных рухавікоў, Аднак шасі фургонаў Econoline 1975-1978 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1979 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#|1975-1978 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1975–1979) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1979-1982 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1979-1982) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1979-1982) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1983-1991 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1983-1991) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. Гэтыя фургоны шырока выкарыстоўваліся як аснова для кемпэраў, школьных аўтобусаў, хуткай дапамогі і іншай спэцыялізаванай тэхнікі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1971-1974)]]).
==Чацвёртае пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1992-2013 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford-Club-Wagon.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1992]]–[[2013]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1983-1991)]]
| наступнік = [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996-2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/> '''Econoline Standard Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Hino 600|2005-2007 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Frieghtliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Passenger Van (2006–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter (2006-2013)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]] <br/> [[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Hino 600|2008-2010 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''E-550 Cutaway Van Chassis:'''<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door daycab]]
|commons =
}}
Чацвёртае пакаленьне, прадстаўленае ў 1992 годзе, атрымала сучасны на той час дызайн, палепшаную бясьпеку і камфорт. У 2008 годзе пасажырскія і грузавыя вэрсіі пачалі паступова замяняцца мадэльлю [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit]], аднак E-Series застаўся ў вытворчасьці ў выглядзе разрэзанага і аголенага шасі. У такім выглядзе мадэль і сёньня шырока выкарыстоўваецца для камэрцыйных і спэцыялізаваных надбудоў.
===1992-1996===
Ford Econoline (серыі E) 1992–1996 гадоў выпуску ўвасабляе сабой значна больш аэрадынамічны дызайн з нахільным капотам, інтэграванымі бамперамі і стандартнай падушкай бяспекі з боку кіроўцы, Аднак шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Пятае пакаленне (1992-1996)|1992-1996 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Centurion Classic (1987–1996)|1992-1996 Ford Centurion Classic Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-350/F-Super Duty Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. У гэтым пакаленні рухавік быў перамешчаны наперад для лепшага выкарыстання прасторы, прапанаваў 12 пасажырскіх сядзенняў і меў 9 варыянтаў сілавых агрэгатаў, у тым ліку 5,8-літровы V8 (200 к. с.). Вядомы сваёй даўгавечнасцю і вялікім прабегам, ён з'яўляецца папулярным, універсальным і надзейным выбарам для камерцыйнага і пасажырскага выкарыстання, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van,[[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]]).
===1997–2002===
Ford Econoline (серыі E) 1997–2002 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, які выкарыстоўваецца для працы, перавозкі грузаў і пасажыраў і мае рухавікі з высокім крутоўным момантам. Ён мае традыцыйную для грузавіка язду, задні прывад і значныя магчымасці буксіроўкі, прычым многія адзінкі прабеглі больш за 200 000 міль, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]], Econoline Extended Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]] і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 Crew Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition Regular Wheelbase SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 4-Door Crew Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition XLT]]/[[Ford Excursion|2000-2002 Ford Excursion SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2003–2007===
Ford Econoline (серыя E) 2003–2007 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, вядомы сваёй даўгавечнасцю (часта перавышае 200 000 міль) і вялікай грузаёмістасцю (да 309 кубічных футаў у падоўжаных мадэлях). Даступны як E-150, E-250 і E-350, ён быў абсталяваны рухавікамі 4,2-літровага V6, 4,6-літровага V8 або 5,4-літровага V8 Triton з 4-ступеністымі аўтаматычнымі каробкамі перадач, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus,[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2003–2007 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2004–2007 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2008-2013===
Ford Econoline (серыя E) 2008–2013 гадоў выпуску — гэта трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, даступны ў канфігурацыях E-150, E-250 і E-350 (пасажырская або грузавая), здольны буксіраваць да 10 000 фунтаў. Ён прапануе рухавікі V8 аб'ёмам 4,6/5,4 літра або V10 аб'ёмам 6,8 літра. Вядомы сваім прабегам, які перавышае 200 000 міль, гэта надзейная традыцыйная рабочая конь, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
=== Ford E-550 Super Duty (2002–2003) ===
[[File:2005 Ford E-550 KABC-TV ENG van.jpg|thumb|Ford E-550 Super Duty (outfitted as mobile broadcasting vehicle)]]
Ford E-550 — гэта цяжкае шасі з разрэзам, якое выпускалася ў асноўным прыкладна ў 2002–2003 гадах (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Thames Trader|Ford K-Series 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford A-Series|1973-1977 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], [[Ford A-Series|1978-1981 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], і [[Ford A-Series|1982-1983 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]]) і прызначанае для выкарыстання ў невялікіх аўтобусах, аўтадомах і спецыялізаваных перавозках з агульнай масай больш за 19 000 фунтаў, такіх як невялікія аўтобусы, аўтадома і спецыялізаваныя перавозкі. Часта абсталяваны 7,3-літровым дызельным рухавіком Powerstroke або 6,8-літровым бензінавым рухавіком V10, ён меў шырокую пярэднюю вось і 19,5-цалевыя камерцыйныя колы, запаўняючы прабел паміж E-450 і F-550, а шасі фургонаў E-550 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2002-2003 Ford F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
{{Clear}}
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|E-Series]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]
8la01a64c62m2g03ofbtwwgoxj47vbf
2663953
2663950
2026-04-04T01:52:33Z
~2026-20723-07
96658
/* Другое пакаленьне */
2663953
wikitext
text/x-wiki
[[Ford E-Series]] (таксама вядомы як Ford Econoline і Ford Club Wagon) — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1961 году. Прадстаўленая ў якасьці замены панэльнаму фургону [[Ford F-Series]], лінейка ахоплівае чатыры пакаленьні. Сэрыя E прадавалася як у розьнічным, так і ў камэрцыйным рынку ў выглядзе пасажырскіх і грузавых фургонаў, а таксама ў канфігурацыях з разрэзаным і абязводжаным шасі.
== Першае пакаленьне==
Першае пакаленьне Ford E-Series было прадстаўлена ў 1961 годзе пад назвай Ford Econoline. Фургон меў кампактную канструкцыю з рухавіком, разьмешчаным паміж пярэднімі сядзеньнямі, і базаваўся на агрэгатах легкавых аўтамабіляў Ford Falcon. Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), і пікапа. Канструкцыя без капота дазваляла максімальна выкарыстоўваць унутраную прастору, але абмяжоўвала магутнасьць і камфорт.
== Другое пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1968-1974 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford Econoline (2220912719).jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1968]]–[[1974]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline (1961-1967)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1975-1978)]]
|падобныя =
}}
Другое пакаленьне атрымала больш традыцыйную схему з кароткім капотам і рухавіком, разьмешчаным наперадзе. Гэта значна палепшыла эрганоміку, астуджэньне і выбар сілавых агрэгатаў. Фургоны сталі большымі і мацнейшымі, што дазволіла выкарыстоўваць іх у шырэйшым спэктры камэрцыйных задач. Мадэльны шэраг уключаў грузавыя і пасажырскія вэрсіі, а таксама Club Wagon, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]]).
== Трэцяе пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1975-1991 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:1984 Ford Econoline FedEx.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1975]]–[[1991]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline (1971-1974)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#1992-1996|Ford Econoline (1992-1996)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Maxiwagon]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/> [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]<br/> '''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/> '''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]
}}
Трэцяе пакаленьне характарызавалася значным павелічэньнем габарытаў і грузападымальнасьці. Сэрыя E была цалкам адаптаваная пад паўнапамерную клясу і прапаноўвалася з шырокай лінейкай бэнзінавых V8 і дызельных рухавікоў, Аднак шасі фургонаў Econoline 1975-1978 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1979 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#|1975-1978 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1975–1979) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1979-1982 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1979-1982) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1979-1982) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1983-1991 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1983-1991) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. Гэтыя фургоны шырока выкарыстоўваліся як аснова для кемпэраў, школьных аўтобусаў, хуткай дапамогі і іншай спэцыялізаванай тэхнікі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1971-1974)]]).
==Чацвёртае пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1992-2013 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford-Club-Wagon.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1992]]–[[2013]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1983-1991)]]
| наступнік = [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996-2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/> '''Econoline Standard Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Hino 600|2005-2007 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Frieghtliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Passenger Van (2006–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter (2006-2013)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]] <br/> [[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Hino 600|2008-2010 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''E-550 Cutaway Van Chassis:'''<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door daycab]]
|commons =
}}
Чацвёртае пакаленьне, прадстаўленае ў 1992 годзе, атрымала сучасны на той час дызайн, палепшаную бясьпеку і камфорт. У 2008 годзе пасажырскія і грузавыя вэрсіі пачалі паступова замяняцца мадэльлю [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit]], аднак E-Series застаўся ў вытворчасьці ў выглядзе разрэзанага і аголенага шасі. У такім выглядзе мадэль і сёньня шырока выкарыстоўваецца для камэрцыйных і спэцыялізаваных надбудоў.
===1992-1996===
Ford Econoline (серыі E) 1992–1996 гадоў выпуску ўвасабляе сабой значна больш аэрадынамічны дызайн з нахільным капотам, інтэграванымі бамперамі і стандартнай падушкай бяспекі з боку кіроўцы, Аднак шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Пятае пакаленне (1992-1996)|1992-1996 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Centurion Classic (1987–1996)|1992-1996 Ford Centurion Classic Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-350/F-Super Duty Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. У гэтым пакаленні рухавік быў перамешчаны наперад для лепшага выкарыстання прасторы, прапанаваў 12 пасажырскіх сядзенняў і меў 9 варыянтаў сілавых агрэгатаў, у тым ліку 5,8-літровы V8 (200 к. с.). Вядомы сваёй даўгавечнасцю і вялікім прабегам, ён з'яўляецца папулярным, універсальным і надзейным выбарам для камерцыйнага і пасажырскага выкарыстання, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van,[[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]]).
===1997–2002===
Ford Econoline (серыі E) 1997–2002 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, які выкарыстоўваецца для працы, перавозкі грузаў і пасажыраў і мае рухавікі з высокім крутоўным момантам. Ён мае традыцыйную для грузавіка язду, задні прывад і значныя магчымасці буксіроўкі, прычым многія адзінкі прабеглі больш за 200 000 міль, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]], Econoline Extended Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]] і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 Crew Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition Regular Wheelbase SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 4-Door Crew Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition XLT]]/[[Ford Excursion|2000-2002 Ford Excursion SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2003–2007===
Ford Econoline (серыя E) 2003–2007 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, вядомы сваёй даўгавечнасцю (часта перавышае 200 000 міль) і вялікай грузаёмістасцю (да 309 кубічных футаў у падоўжаных мадэлях). Даступны як E-150, E-250 і E-350, ён быў абсталяваны рухавікамі 4,2-літровага V6, 4,6-літровага V8 або 5,4-літровага V8 Triton з 4-ступеністымі аўтаматычнымі каробкамі перадач, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus,[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2003–2007 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2004–2007 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2008-2013===
Ford Econoline (серыя E) 2008–2013 гадоў выпуску — гэта трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, даступны ў канфігурацыях E-150, E-250 і E-350 (пасажырская або грузавая), здольны буксіраваць да 10 000 фунтаў. Ён прапануе рухавікі V8 аб'ёмам 4,6/5,4 літра або V10 аб'ёмам 6,8 літра. Вядомы сваім прабегам, які перавышае 200 000 міль, гэта надзейная традыцыйная рабочая конь, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
=== Ford E-550 Super Duty (2002–2003) ===
[[File:2005 Ford E-550 KABC-TV ENG van.jpg|thumb|Ford E-550 Super Duty (outfitted as mobile broadcasting vehicle)]]
Ford E-550 — гэта цяжкае шасі з разрэзам, якое выпускалася ў асноўным прыкладна ў 2002–2003 гадах (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Thames Trader|Ford K-Series 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford A-Series|1973-1977 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], [[Ford A-Series|1978-1981 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], і [[Ford A-Series|1982-1983 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]]) і прызначанае для выкарыстання ў невялікіх аўтобусах, аўтадомах і спецыялізаваных перавозках з агульнай масай больш за 19 000 фунтаў, такіх як невялікія аўтобусы, аўтадома і спецыялізаваныя перавозкі. Часта абсталяваны 7,3-літровым дызельным рухавіком Powerstroke або 6,8-літровым бензінавым рухавіком V10, ён меў шырокую пярэднюю вось і 19,5-цалевыя камерцыйныя колы, запаўняючы прабел паміж E-450 і F-550, а шасі фургонаў E-550 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2002-2003 Ford F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
{{Clear}}
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|E-Series]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]
8yb29zhvoj4ou1h44rch8gqowi6qcpa
2663954
2663953
2026-04-04T02:00:31Z
~2026-20723-07
96658
2663954
wikitext
text/x-wiki
[[Ford E-Series]] (таксама вядомы як Ford Econoline і Ford Club Wagon) — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1961 году. Прадстаўленая ў якасьці замены панэльнаму фургону [[Ford F-Series]], лінейка ахоплівае чатыры пакаленьні. Сэрыя E прадавалася як у розьнічным, так і ў камэрцыйным рынку ў выглядзе пасажырскіх і грузавых фургонаў, а таксама ў канфігурацыях з разрэзаным і абязводжаным шасі.
== Першае пакаленьне==
Першае пакаленьне Ford E-Series было прадстаўлена ў 1961 годзе пад назвай Ford Econoline. Фургон меў кампактную канструкцыю з рухавіком, разьмешчаным паміж пярэднімі сядзеньнямі, і базаваўся на агрэгатах легкавых аўтамабіляў Ford Falcon. Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), і пікапа. Канструкцыя без капота дазваляла максімальна выкарыстоўваць унутраную прастору, але абмяжоўвала магутнасьць і камфорт.
== Другое пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1968-1974 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford Econoline (2220912719).jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1968]]–[[1974]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline (1961-1967)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1975-1978)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1968-1970):'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A100 Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Chevy Van Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Van Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1968-1970):'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A100 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Sportvan Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Bus Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1968-1970):'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A108 Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Van Extended Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1968-1970):'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A108 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Sportvan Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Bus Extended Passenger Van]]
}}
Другое пакаленьне атрымала больш традыцыйную схему з кароткім капотам і рухавіком, разьмешчаным наперадзе. Гэта значна палепшыла эрганоміку, астуджэньне і выбар сілавых агрэгатаў. Фургоны сталі большымі і мацнейшымі, што дазволіла выкарыстоўваць іх у шырэйшым спэктры камэрцыйных задач. Мадэльны шэраг уключаў грузавыя і пасажырскія вэрсіі, а таксама Club Wagon, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]]).
== Трэцяе пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1975-1991 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:1984 Ford Econoline FedEx.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1975]]–[[1991]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline (1971-1974)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#1992-1996|Ford Econoline (1992-1996)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Maxiwagon]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/> [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]<br/> '''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/> '''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]
}}
Трэцяе пакаленьне характарызавалася значным павелічэньнем габарытаў і грузападымальнасьці. Сэрыя E была цалкам адаптаваная пад паўнапамерную клясу і прапаноўвалася з шырокай лінейкай бэнзінавых V8 і дызельных рухавікоў, Аднак шасі фургонаў Econoline 1975-1978 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1979 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#|1975-1978 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1975–1979) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1979-1982 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1979-1982) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1979-1982) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1983-1991 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1983-1991) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. Гэтыя фургоны шырока выкарыстоўваліся як аснова для кемпэраў, школьных аўтобусаў, хуткай дапамогі і іншай спэцыялізаванай тэхнікі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1971-1974)]]).
==Чацвёртае пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1992-2013 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford-Club-Wagon.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1992]]–[[2013]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1983-1991)]]
| наступнік = [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996-2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/> '''Econoline Standard Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Hino 600|2005-2007 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Frieghtliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Passenger Van (2006–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter (2006-2013)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]] <br/> [[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Hino 600|2008-2010 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''E-550 Cutaway Van Chassis:'''<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door daycab]]
|commons =
}}
Чацвёртае пакаленьне, прадстаўленае ў 1992 годзе, атрымала сучасны на той час дызайн, палепшаную бясьпеку і камфорт. У 2008 годзе пасажырскія і грузавыя вэрсіі пачалі паступова замяняцца мадэльлю [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit]], аднак E-Series застаўся ў вытворчасьці ў выглядзе разрэзанага і аголенага шасі. У такім выглядзе мадэль і сёньня шырока выкарыстоўваецца для камэрцыйных і спэцыялізаваных надбудоў.
===1992-1996===
Ford Econoline (серыі E) 1992–1996 гадоў выпуску ўвасабляе сабой значна больш аэрадынамічны дызайн з нахільным капотам, інтэграванымі бамперамі і стандартнай падушкай бяспекі з боку кіроўцы, Аднак шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Пятае пакаленне (1992-1996)|1992-1996 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Centurion Classic (1987–1996)|1992-1996 Ford Centurion Classic Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-350/F-Super Duty Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. У гэтым пакаленні рухавік быў перамешчаны наперад для лепшага выкарыстання прасторы, прапанаваў 12 пасажырскіх сядзенняў і меў 9 варыянтаў сілавых агрэгатаў, у тым ліку 5,8-літровы V8 (200 к. с.). Вядомы сваёй даўгавечнасцю і вялікім прабегам, ён з'яўляецца папулярным, універсальным і надзейным выбарам для камерцыйнага і пасажырскага выкарыстання, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van,[[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]]).
===1997–2002===
Ford Econoline (серыі E) 1997–2002 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, які выкарыстоўваецца для працы, перавозкі грузаў і пасажыраў і мае рухавікі з высокім крутоўным момантам. Ён мае традыцыйную для грузавіка язду, задні прывад і значныя магчымасці буксіроўкі, прычым многія адзінкі прабеглі больш за 200 000 міль, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]], Econoline Extended Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]] і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 Crew Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition Regular Wheelbase SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 4-Door Crew Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition XLT]]/[[Ford Excursion|2000-2002 Ford Excursion SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2003–2007===
Ford Econoline (серыя E) 2003–2007 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, вядомы сваёй даўгавечнасцю (часта перавышае 200 000 міль) і вялікай грузаёмістасцю (да 309 кубічных футаў у падоўжаных мадэлях). Даступны як E-150, E-250 і E-350, ён быў абсталяваны рухавікамі 4,2-літровага V6, 4,6-літровага V8 або 5,4-літровага V8 Triton з 4-ступеністымі аўтаматычнымі каробкамі перадач, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus,[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2003–2007 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2004–2007 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2008-2013===
Ford Econoline (серыя E) 2008–2013 гадоў выпуску — гэта трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, даступны ў канфігурацыях E-150, E-250 і E-350 (пасажырская або грузавая), здольны буксіраваць да 10 000 фунтаў. Ён прапануе рухавікі V8 аб'ёмам 4,6/5,4 літра або V10 аб'ёмам 6,8 літра. Вядомы сваім прабегам, які перавышае 200 000 міль, гэта надзейная традыцыйная рабочая конь, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
=== Ford E-550 Super Duty (2002–2003) ===
[[File:2005 Ford E-550 KABC-TV ENG van.jpg|thumb|Ford E-550 Super Duty (outfitted as mobile broadcasting vehicle)]]
Ford E-550 — гэта цяжкае шасі з разрэзам, якое выпускалася ў асноўным прыкладна ў 2002–2003 гадах (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Thames Trader|Ford K-Series 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford A-Series|1973-1977 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], [[Ford A-Series|1978-1981 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], і [[Ford A-Series|1982-1983 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]]) і прызначанае для выкарыстання ў невялікіх аўтобусах, аўтадомах і спецыялізаваных перавозках з агульнай масай больш за 19 000 фунтаў, такіх як невялікія аўтобусы, аўтадома і спецыялізаваныя перавозкі. Часта абсталяваны 7,3-літровым дызельным рухавіком Powerstroke або 6,8-літровым бензінавым рухавіком V10, ён меў шырокую пярэднюю вось і 19,5-цалевыя камерцыйныя колы, запаўняючы прабел паміж E-450 і F-550, а шасі фургонаў E-550 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2002-2003 Ford F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
{{Clear}}
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|E-Series]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]
c30sitkmkzrv2j4ney2xbarebcib83r
2663955
2663954
2026-04-04T02:01:07Z
~2026-20723-07
96658
2663955
wikitext
text/x-wiki
[[Ford E-Series]] (таксама вядомы як Ford Econoline і Ford Club Wagon) — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1961 году. Прадстаўленая ў якасьці замены панэльнаму фургону [[Ford F-Series]], лінейка ахоплівае чатыры пакаленьні. Сэрыя E прадавалася як у розьнічным, так і ў камэрцыйным рынку ў выглядзе пасажырскіх і грузавых фургонаў, а таксама ў канфігурацыях з разрэзаным і абязводжаным шасі.
== Першае пакаленьне==
Першае пакаленьне Ford E-Series было прадстаўлена ў 1961 годзе пад назвай Ford Econoline. Фургон меў кампактную канструкцыю з рухавіком, разьмешчаным паміж пярэднімі сядзеньнямі, і базаваўся на агрэгатах легкавых аўтамабіляў Ford Falcon. Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), і пікапа. Канструкцыя без капота дазваляла максімальна выкарыстоўваць унутраную прастору, але абмяжоўвала магутнасьць і камфорт.
== Другое пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1968-1974 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford Econoline (2220912719).jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1968]]–[[1974]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline (1961-1967)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1975-1978)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1968-1970):'''<br/>[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A100 Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Chevy Van Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Van Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1968-1970):<br/>'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A100 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Sportvan Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Bus Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1968-1970):<br/>'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A108 Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Van Extended Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1968-1970):<br/>'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A108 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Sportvan Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Bus Extended Passenger Van]]
}}
Другое пакаленьне атрымала больш традыцыйную схему з кароткім капотам і рухавіком, разьмешчаным наперадзе. Гэта значна палепшыла эрганоміку, астуджэньне і выбар сілавых агрэгатаў. Фургоны сталі большымі і мацнейшымі, што дазволіла выкарыстоўваць іх у шырэйшым спэктры камэрцыйных задач. Мадэльны шэраг уключаў грузавыя і пасажырскія вэрсіі, а таксама Club Wagon, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]]).
== Трэцяе пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1975-1991 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:1984 Ford Econoline FedEx.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1975]]–[[1991]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline (1971-1974)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#1992-1996|Ford Econoline (1992-1996)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Maxiwagon]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/> [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]<br/> '''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/> '''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]
}}
Трэцяе пакаленьне характарызавалася значным павелічэньнем габарытаў і грузападымальнасьці. Сэрыя E была цалкам адаптаваная пад паўнапамерную клясу і прапаноўвалася з шырокай лінейкай бэнзінавых V8 і дызельных рухавікоў, Аднак шасі фургонаў Econoline 1975-1978 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1979 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#|1975-1978 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1975–1979) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1979-1982 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1979-1982) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1979-1982) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1983-1991 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1983-1991) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. Гэтыя фургоны шырока выкарыстоўваліся як аснова для кемпэраў, школьных аўтобусаў, хуткай дапамогі і іншай спэцыялізаванай тэхнікі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1971-1974)]]).
==Чацвёртае пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1992-2013 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford-Club-Wagon.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1992]]–[[2013]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1983-1991)]]
| наступнік = [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996-2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/> '''Econoline Standard Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Hino 600|2005-2007 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Frieghtliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Passenger Van (2006–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter (2006-2013)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]] <br/> [[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Hino 600|2008-2010 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''E-550 Cutaway Van Chassis:'''<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door daycab]]
|commons =
}}
Чацвёртае пакаленьне, прадстаўленае ў 1992 годзе, атрымала сучасны на той час дызайн, палепшаную бясьпеку і камфорт. У 2008 годзе пасажырскія і грузавыя вэрсіі пачалі паступова замяняцца мадэльлю [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit]], аднак E-Series застаўся ў вытворчасьці ў выглядзе разрэзанага і аголенага шасі. У такім выглядзе мадэль і сёньня шырока выкарыстоўваецца для камэрцыйных і спэцыялізаваных надбудоў.
===1992-1996===
Ford Econoline (серыі E) 1992–1996 гадоў выпуску ўвасабляе сабой значна больш аэрадынамічны дызайн з нахільным капотам, інтэграванымі бамперамі і стандартнай падушкай бяспекі з боку кіроўцы, Аднак шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Пятае пакаленне (1992-1996)|1992-1996 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Centurion Classic (1987–1996)|1992-1996 Ford Centurion Classic Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-350/F-Super Duty Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. У гэтым пакаленні рухавік быў перамешчаны наперад для лепшага выкарыстання прасторы, прапанаваў 12 пасажырскіх сядзенняў і меў 9 варыянтаў сілавых агрэгатаў, у тым ліку 5,8-літровы V8 (200 к. с.). Вядомы сваёй даўгавечнасцю і вялікім прабегам, ён з'яўляецца папулярным, універсальным і надзейным выбарам для камерцыйнага і пасажырскага выкарыстання, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van,[[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]]).
===1997–2002===
Ford Econoline (серыі E) 1997–2002 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, які выкарыстоўваецца для працы, перавозкі грузаў і пасажыраў і мае рухавікі з высокім крутоўным момантам. Ён мае традыцыйную для грузавіка язду, задні прывад і значныя магчымасці буксіроўкі, прычым многія адзінкі прабеглі больш за 200 000 міль, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]], Econoline Extended Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]] і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 Crew Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition Regular Wheelbase SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 4-Door Crew Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition XLT]]/[[Ford Excursion|2000-2002 Ford Excursion SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2003–2007===
Ford Econoline (серыя E) 2003–2007 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, вядомы сваёй даўгавечнасцю (часта перавышае 200 000 міль) і вялікай грузаёмістасцю (да 309 кубічных футаў у падоўжаных мадэлях). Даступны як E-150, E-250 і E-350, ён быў абсталяваны рухавікамі 4,2-літровага V6, 4,6-літровага V8 або 5,4-літровага V8 Triton з 4-ступеністымі аўтаматычнымі каробкамі перадач, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus,[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2003–2007 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2004–2007 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2008-2013===
Ford Econoline (серыя E) 2008–2013 гадоў выпуску — гэта трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, даступны ў канфігурацыях E-150, E-250 і E-350 (пасажырская або грузавая), здольны буксіраваць да 10 000 фунтаў. Ён прапануе рухавікі V8 аб'ёмам 4,6/5,4 літра або V10 аб'ёмам 6,8 літра. Вядомы сваім прабегам, які перавышае 200 000 міль, гэта надзейная традыцыйная рабочая конь, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
=== Ford E-550 Super Duty (2002–2003) ===
[[File:2005 Ford E-550 KABC-TV ENG van.jpg|thumb|Ford E-550 Super Duty (outfitted as mobile broadcasting vehicle)]]
Ford E-550 — гэта цяжкае шасі з разрэзам, якое выпускалася ў асноўным прыкладна ў 2002–2003 гадах (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Thames Trader|Ford K-Series 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford A-Series|1973-1977 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], [[Ford A-Series|1978-1981 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], і [[Ford A-Series|1982-1983 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]]) і прызначанае для выкарыстання ў невялікіх аўтобусах, аўтадомах і спецыялізаваных перавозках з агульнай масай больш за 19 000 фунтаў, такіх як невялікія аўтобусы, аўтадома і спецыялізаваныя перавозкі. Часта абсталяваны 7,3-літровым дызельным рухавіком Powerstroke або 6,8-літровым бензінавым рухавіком V10, ён меў шырокую пярэднюю вось і 19,5-цалевыя камерцыйныя колы, запаўняючы прабел паміж E-450 і F-550, а шасі фургонаў E-550 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2002-2003 Ford F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
{{Clear}}
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|E-Series]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]
bhithara3gtfj59nnn2wbdajc0frr8b
2663956
2663955
2026-04-04T02:01:41Z
~2026-20723-07
96658
2663956
wikitext
text/x-wiki
[[Ford E-Series]] (таксама вядомы як Ford Econoline і Ford Club Wagon) — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1961 году. Прадстаўленая ў якасьці замены панэльнаму фургону [[Ford F-Series]], лінейка ахоплівае чатыры пакаленьні. Сэрыя E прадавалася як у розьнічным, так і ў камэрцыйным рынку ў выглядзе пасажырскіх і грузавых фургонаў, а таксама ў канфігурацыях з разрэзаным і абязводжаным шасі.
== Першае пакаленьне==
Першае пакаленьне Ford E-Series было прадстаўлена ў 1961 годзе пад назвай Ford Econoline. Фургон меў кампактную канструкцыю з рухавіком, разьмешчаным паміж пярэднімі сядзеньнямі, і базаваўся на агрэгатах легкавых аўтамабіляў Ford Falcon. Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), і пікапа. Канструкцыя без капота дазваляла максімальна выкарыстоўваць унутраную прастору, але абмяжоўвала магутнасьць і камфорт.
== Другое пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1968-1974 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford Econoline (2220912719).jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1968]]–[[1974]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline (1961-1967)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1975-1978)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1968-1970):'''<br/>[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A100 Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Chevy Van Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Van Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1968-1970):<br/>'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A100 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Sportvan Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Bus Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1968-1970):<br/>'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A108 Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Van Extended Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1968-1970):<br/>'''[[Dodge A100|1967-1970 Dodge A108 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 Chevrolet Sportvan Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#Другое пакаленне (1967–1970)|1967-1970 GMC Handi-Bus Extended Passenger Van]]
}}
Другое пакаленьне атрымала больш традыцыйную схему з кароткім капотам і рухавіком, разьмешчаным наперадзе. Гэта значна палепшыла эрганоміку, астуджэньне і выбар сілавых агрэгатаў. Фургоны сталі большымі і мацнейшымі, што дазволіла выкарыстоўваць іх у шырэйшым спэктры камэрцыйных задач. Мадэльны шэраг уключаў грузавыя і пасажырскія вэрсіі, а таксама Club Wagon, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], і [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]]).
== Трэцяе пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1975-1991 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:1984 Ford Econoline FedEx.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1975]]–[[1991]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline (1971-1974)]]
| наступнік = [[Ford E-Series#1992-1996|Ford Econoline (1992-1996)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1975–1978):'''<br/>[[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Sportsman Maxiwagon]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982
GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Cargo Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Standard Cargo Van]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Cargo Van]]<br/> [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Standard Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1995 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Standard Passenger Van]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Extended Passenger Van]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]]<br/> '''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/> '''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978):'''<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1971–1977|1975–1977 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1977 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/> [[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979–1982):'''<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Chevrolet Van#1978–1982|1978–1982 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]] <br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983–1991):'''<br/>[[Chevrolet Van#1983–1991|1983–1991 Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[GMC Vandura#1983–1991|1983–1991 GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1983–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1992 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]
}}
Трэцяе пакаленьне характарызавалася значным павелічэньнем габарытаў і грузападымальнасьці. Сэрыя E была цалкам адаптаваная пад паўнапамерную клясу і прапаноўвалася з шырокай лінейкай бэнзінавых V8 і дызельных рухавікоў, Аднак шасі фургонаў Econoline 1975-1978 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1979 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#|1975-1978 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1975-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Першае пакаленне (1965)|1975-1977 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1975–1979) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|1975-1978 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1979-1982 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1975-1978) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1979-1982) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1979-1982) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1980-1982 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1979-1982) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1980-1982 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], Аднак шасі фургонаў Econoline 1983-1991 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1983-1991) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1983-1991) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Трэцяе пакаленне (1980)|1983-1986 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]]/[[Ford Bronco#Чацвёртае пакаленне (1987 г.)|1987-1991 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў Econoline (1983-1991) гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|1983-1986 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|1987–1991 Ford F-350 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. Гэтыя фургоны шырока выкарыстоўваліся як аснова для кемпэраў, школьных аўтобусаў, хуткай дапамогі і іншай спэцыялізаванай тэхнікі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1968-1970)]], і [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Club Wagon Extended Passenger Van (1971-1974)]]).
==Чацвёртае пакаленьне==
{{Аўтамабіль
|назва = «1992-2013 Ford Econoline»
|выява = [[Файл:Ford-Club-Wagon.jpg|300пкс]]
|вытворца = [[Ford]]
|вядомы як =
|гады = [[1992]]–[[2013]]
|кляса = LCV
| папярэднік = [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline (1983-1991)]]
| наступнік = [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
|падобныя = '''Econoline Standard Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Standard Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Cargo Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Extended Passenger Van (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/> [[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1996):'''<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|Chevrolet Chevy Van Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Chevrolet Van#1992–1995|GMC Vandura Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1992-1995)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1994-1997)]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Standard Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Standard Passenger Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Cargo Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (1992-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Extended Passenger Van (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Wagon Maxiwagon (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/> [[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1997-2002):'''<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996-2002)]]<br/>[[Chevrolet Express#1996-2002|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1996–2002)]]<br/>[[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|Dodge Ram Van 3500 Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1998–2002)]]<br/> '''Econoline Standard Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Standard Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express|GMC Savana Extended Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/> [[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter SRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003-2007):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2007 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2003–2007)]]<br/>[[Hino 600|2005-2007 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''Econoline Standard Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Frieghtliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Standard Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Standard Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Standard Passenger Van (2006–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Cargo Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Cargo Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Extended Passenger Van (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Extended Passenger Van (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2008-2013)]]<br/>'''Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter (2006-2013)]]<br/>'''Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008-2013):'''<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 Chevrolet Kodiak C4500 Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2008-2009 GMC TopKick C4500 Regular Cab Chassis Truck]] <br/> [[Chevrolet Express#2003-present|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/>[[Chevrolet Express#2003-present|GMC Savana Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2008–2014)]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Freightliner Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Mercedes-Benz Sprinter DRW Single Cab Chassis (2008-2013)]]<br/>[[Hino 600|2008-2010 Hino 165 2-Door Standard Conventional Cab Chassis Truck]]<br/>'''E-550 Cutaway Van Chassis:'''<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door daycab]]
|commons =
}}
Чацвёртае пакаленьне, прадстаўленае ў 1992 годзе, атрымала сучасны на той час дызайн, палепшаную бясьпеку і камфорт. У 2008 годзе пасажырскія і грузавыя вэрсіі пачалі паступова замяняцца мадэльлю [[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit]], аднак E-Series застаўся ў вытворчасьці ў выглядзе разрэзанага і аголенага шасі. У такім выглядзе мадэль і сёньня шырока выкарыстоўваецца для камэрцыйных і спэцыялізаваных надбудоў.
===1992-1996===
Ford Econoline (серыі E) 1992–1996 гадоў выпуску ўвасабляе сабой значна больш аэрадынамічны дызайн з нахільным капотам, інтэграванымі бамперамі і стандартнай падушкай бяспекі з боку кіроўцы, Аднак шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Extended Cargo Van (1992-1996) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Regular Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Extended Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150 Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Пятае пакаленне (1992-1996)|1992-1996 Ford Bronco Closed Hardtop SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1992-1996) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Regular Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Extended Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-150/F-250/F-350 Crew Cab SRW Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Bronco#Centurion Classic (1987–1996)|1992-1996 Ford Centurion Classic Closed Hardtop SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1992-1996 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|1992-1996 Ford F-350/F-Super Duty Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]. У гэтым пакаленні рухавік быў перамешчаны наперад для лепшага выкарыстання прасторы, прапанаваў 12 пасажырскіх сядзенняў і меў 9 варыянтаў сілавых агрэгатаў, у тым ліку 5,8-літровы V8 (200 к. с.). Вядомы сваёй даўгавечнасцю і вялікім прабегам, ён з'яўляецца папулярным, універсальным і надзейным выбарам для камерцыйнага і пасажырскага выкарыстання, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van,[[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], і [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]]).
===1997–2002===
Ford Econoline (серыі E) 1997–2002 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, які выкарыстоўваецца для працы, перавозкі грузаў і пасажыраў і мае рухавікі з высокім крутоўным момантам. Ён мае традыцыйную для грузавіка язду, задні прывад і значныя магчымасці буксіроўкі, прычым многія адзінкі прабеглі больш за 200 000 міль, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], і [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Econoline Regular Wheelbase Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]], Econoline Extended Cargo Van (1997–2002) звычайна меншы, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors (1997–2003)]] і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Econoline Regular Wheelbase Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 Crew Cab Styleside Short-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Short-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition Regular Wheelbase SUV]], Econoline Extended Passenger Van (1997–2002) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 2-Door Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 SuperCab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford F-Series#Дзесятае пакаленне (1997–2004)|Ford F-150 4-Door Crew Cab Styleside Long-Bed Pickup With a Cab High Fiberglass Camper Shell (1997–2003)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Regular Cab Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW SuperCab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-250/F-350 SRW Crew Cab Long-Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Ford Expedition|1997–2002 Ford Expedition XLT]]/[[Ford Excursion|2000-2002 Ford Excursion SUV]], а шасі фургонаў E-серыі 1997–2002 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|1998—2003 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2003–2007===
Ford Econoline (серыя E) 2003–2007 гадоў выпуску — гэта вельмі трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, вядомы сваёй даўгавечнасцю (часта перавышае 200 000 міль) і вялікай грузаёмістасцю (да 309 кубічных футаў у падоўжаных мадэлях). Даступны як E-150, E-250 і E-350, ён быў абсталяваны рухавікамі 4,2-літровага V6, 4,6-літровага V8 або 5,4-літровага V8 Triton з 4-ступеністымі аўтаматычнымі каробкамі перадач, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus,[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2003–2007 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2004–2007 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2004—2007 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
===2008-2013===
Ford Econoline (серыя E) 2008–2013 гадоў выпуску — гэта трывалы паўнапамерны фургон з рамным кузавам, даступны ў канфігурацыях E-150, E-250 і E-350 (пасажырская або грузавая), здольны буксіраваць да 10 000 фунтаў. Ён прапануе рухавікі V8 аб'ёмам 4,6/5,4 літра або V10 аб'ёмам 6,8 літра. Вядомы сваім прабегам, які перавышае 200 000 міль, гэта надзейная традыцыйная рабочая конь, Выпускаўся ў выглядзе Standard Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Standard Panel Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Cargo Van]]), Standard Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Falcon Club Wagon (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Standard Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Standard Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Standard Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Standard Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), Extended Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Cargo Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Cargo Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Cargo Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Cargo Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Cargo Van]]), і Extended Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford E-Series#Першае пакаленьне|Ford Econoline Passenger Super Van (1961-1967)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Extended Passenger Van (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Extended Passenger Van]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Extended Passenger Van]], і [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Extended Passenger Van]]), Аднак шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-250/F-350 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], а шасі фургонаў E-серыі 2008-2014 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|2008-2010 Ford F-350/F-450/F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
=== Ford E-550 Super Duty (2002–2003) ===
[[File:2005 Ford E-550 KABC-TV ENG van.jpg|thumb|Ford E-550 Super Duty (outfitted as mobile broadcasting vehicle)]]
Ford E-550 — гэта цяжкае шасі з разрэзам, якое выпускалася ў асноўным прыкладна ў 2002–2003 гадах (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Thames Trader|Ford K-Series 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford A-Series|1973-1977 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], [[Ford A-Series|1978-1981 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]], і [[Ford A-Series|1982-1983 Ford A-Serie 2-door single cab LKW]]) і прызначанае для выкарыстання ў невялікіх аўтобусах, аўтадомах і спецыялізаваных перавозках з агульнай масай больш за 19 000 фунтаў, такіх як невялікія аўтобусы, аўтадома і спецыялізаваныя перавозкі. Часта абсталяваны 7,3-літровым дызельным рухавіком Powerstroke або 6,8-літровым бензінавым рухавіком V10, ён меў шырокую пярэднюю вось і 19,5-цалевыя камерцыйныя колы, запаўняючы прабел паміж E-450 і F-550, а шасі фургонаў E-550 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|2002-2003 Ford F-550 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].
{{Clear}}
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|E-Series]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]
4sn8i5vcr5e3jdupfn2oprca28m357z
Сьпіс валадароў Расеі
0
302203
2663934
2663473
2026-04-03T18:42:41Z
Jarash
794
+інтэрвікі
2663934
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Millennium_of_Russia_Monument_in_Nowgorod,_2005.jpg|значак|364x364пкс|Тысячагодзьдзе Расеі - помнік расейскай дзяржаўнасьці ў [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе.]]]]
'''Сьпіс кіраўнікоў Русі, Рускай дзяржавы, Расейскай імпэрыі, Расейскай рэспублікі / Расейскай дзяржавы, РСФСР, СССР, Расейскай Фэдэрацыі (862— 2026)'''.
Кіраўнікі ў пэрыяд раздробненасьці вызначаюцца зыходзячы з таго, што намінальнай сталіцай Русі да сярэдзіны XIII стагодзьдзя зьяўляўся [[Кіеў]], ад сярэдзіны XIII стагодзьдзя да 1389 — [[Уладзімер (Уладзімерская вобласьць)|Уладзімер]], ад 1389 — [[Масква]]<ref>{{кніга |аўтар=Толочко А. П. |загаловак=«История Российская» Василия Татищева: источники и известия |мова=ru |месца=М. |выдавецтва=Новое литературное обозрение |год=2005 |старонкі=411—419 |isbn=5-86793-346-6 |наклад=2000}}</ref><ref name="Горский-2004">{{кніга |аўтар=Горский А. А. |загаловак=Русь: От славянского Расселения до Московского царства |мова=ru |спасылка=https://www.academia.edu/115772522/ |месца=М. |выдавецтва=Языки славянской культуры |год=2004 |старонкі=6}}</ref>. Паводле традыцыі ў сьпіс таксама ўключаны вялікія князі ўладзімерскія (за пэрыяд з 1157 па 1243 год) і ўдзельныя князі [[Маскоўскае княства|маскоўскія]] (1263—1389 гады), якія не былі вярхоўнымі суверэнамі [[Русь|рускіх земляў]], але лічацца кіраўнікамі Расіі з дынастычнага і гістарычнага пункту гледжаньня.
Сьпіс пачынаецца з варага [[Рурык|Рурыка]], заклік якога ў 862 годзе на княжаньне ў Ладагу ці Ноўгарад прынята лічыць умоўнай кропкай пачатку працэсу стварэньня расійскай дзяржавы. Далей пералік працягваецца кіраўнікамі [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]], якія княжылі ў Кіеве да 1240 году, калі падчас мангола-татарскага нашэсьця горад быў разрабаваны і спалены. Сьпіс кіеўскіх князёў даводзіцца да сярэдзіны XIII стагодзьдзя — да моманту, калі зьвесткі пра іх зьнікаюць зь летапісаў. Наступны пэрыяд, пералічаны ў сьпісе, пачынаецца з 1157 году, калі Андрэй Багалюбскі перанёс сталіцу Растова-Суздальскага княства з [[Суздаль|Суздаля]] ва Ўладзімер і заснаваў Уладзімерскае княства. У 1243 годзе [[Залатая Арда]] (якой рускія княствы плацілі даніну) прызнала, што вялікія князі ўладзімерскія вышэйшыя за астатніх рускіх князёў. Пэрыяд Уладзімерскага вялікага княства працягвае ў 1389 годзе Маскоўскае вялікае княства (улучаны таксама пэрыяд удзельнага княства 1263—1389 гадоў). Станаўленьне цэнтралізаванай Рускай дзяржавы цягам аб’яданьня раздробленай Русі аднесена да 1478 году, калі вялікі князь маскоўскі [[Іван III]] далучыў да сваіх уладаньняў [[Наўгародзкая рэспубліка|Наўгародзкую рэспубліку]]. Наступны пэрыяд ([[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]) пачынаецца ў 1721 годзе і заканчваецца дэклярацыяй у 1917 годзе [[Расейская рэспубліка|рэспубліканскай формы кіраваньня]]. Ва ўмовах [[Кастрычніцкі пераварот|Кастрычніцкага перавароту]] й Грамадзянскай вайны у Расеі пачалося ўстанаўленьне савецкай улады. У 1922 годзе было ўтворана аб’яднаньне савецкіх рэспублік — [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], якое праіснавада да 1991 году, калі ён [[Распад СССР|распаўся]] на зноў суверэнныя дзяржавы (у тым ліку [[Расея|Расею]]).
У сьпіс ня ўключаныя фактычныя кіраўнікі (за выключэньнем савецкага пэрыяда) і рэгенты, кіраўнікі іншых утварэньняў у межах сучаснай расейскай тэрыторыі, якія не кантралявалі сталіцу, асобы, якія атрымалі права ці прэтэндавалі на пасаду кіраўніка, але не ўступілі ў яе, і намінальныя старшыні [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]] у пэрыяд ад утварэньня СССР да стварэньня пасады [[Прэзыдэнт Расеі|прэзыдента Расеі]]. Аднак у пэрыяд ад 1918 да 1920 году паказаны старшыні двух расейскіх дзяржаў, якія існавалі адначасова (антыбальшавісцкай ды савецкай Расеі). У выпадку, калі пэрсона атрымала паўторныя паўнамоцтвы пасьлядоўна за першапачатковымі, асобна паказваецца кожны такі тэрмін (напрыклад, два паслядоўных тэрміны паўнамоцтваў прэзыдента [[Барыс Ельцын|Барыса Ельцына]] ў 1991—1999 гады). Таксама паказваецца розны характар паўнамоцтваў старшынь дяржавы (напрыклад, адзіны тэрмін знаходжаньня на чале дзяржавы [[Міхаіл Гарбачоў|Міхаіла Гарбачова]] ў 1988—1991 гады падзелены на пэрыяды, калі ён быў першапачаткова старшынёй Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета, потым непасрэдна Вярхоўнага Савета, а потым прэзыдэнтам СССР). У слупку «Выбары» паказаныя выбарныя працэдуры, якія прайшлі. У выпадку, калі глава дзяржавы атрымаў паўнамоцтвы без іх, слупок запаўняецца зноскай з камэнтарыем. Для некаторых князёў у дужках пазначаныя мянушкі, дадзеныя ім у пазьнейшы час ці ў сучаснай гісторыяграфіі, радзей сучасьнікамі<ref>{{Артыкул|аўтар=Сиренов А. В. |загаловак=Прозвища древнерусских князей |спасылка=https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |выданьне=Петербургский исторический журнал |год=2017 |нумар=2 |старонкі=184 |ref=Сиренов |archive-date=2024-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102012457/https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |url-status=live }}</ref>. Для зручнасьці сьпіс падзелены на прынятыя ў гістарыяграфіі пэрыяды найменьня краіны. Апісаньні, прыведзеныя ў прэамбулах у кожным з разьдзелаў гэтых пэрыядаў, каб паясьніць асаблівасьці палітычнага працэсу. Да {{Дата ў старым стылі|15 кастрычніка|1582|5 кастрычніка}} году, калі быў уведзены [[грыгарыянскі каляндар]], прыведзены [[Юліянскі каляндар|юліянскія даты]]. Пасьля пераходу РСФСР {{Дата ў старым стылі|14 лютага|1918|1 лютага|}} году (а {{Дата ў старым стылі|14 кастрычніка|1918|1 кастрычніка|}} году і антыбальшавісцкай Расейскай дзяржавы) на новы каляндар пазначаныя грыгарыянскія даты<ref>{{кніга |аўтар=Климишин И. А. |загаловак=Календарь и хронология |мова=ru |выданьне=Изд. 3 |месца=М. |выдавецтва=Наука. Главная редакция физико-математической литературы |год=1990 |старонкі=308 |isbn=5-02-014354-5 |наклад=105000}}</ref><ref>{{кніга |частка=Постановленіе Временнаго Сибирскаго Правительства «О введеніи исчисленія календарнаго времени по новому стилю (Грегорьянскому)» |загаловак=Собраніе узаконеній и распоряженій Временнаго Сибирскаго Правительства |спасылка=https://rusneb.ru/local/tools/exalead/getFiles.php?book_id=000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_012282780&name=000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_012282780-1918,%20%E2%84%96%209%20%D0%A1%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D1%83%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D0%B8%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%8F%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE&doc_type=pdf |месца=Омскъ |выдавецтва=Типографія Акмолинскаго Областного Комиссаріата |год=1918 |том=9 |старонкі=12—13 }}</ref>. Ад моманту ўвядзеньня календара да яго прыняцьця ў Расеі прыведзены абедзьве даты — юліанская і грыгарыянская.
== Гістарычныя пералікі кіраўнікоў ==
[[Файл:Перечень_князей_в_Хлебниковском_списке.jpg|значак|371x371пкс|Пералік князёў у Хлебнікаўскім сьпісе Іпацьеўскага летапісу, 1550—1560-я гады]]
Аналістычная частка « [[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых гадоў]] » пачатку XII стагодзьдзя пачынаецца артыкулам 852 году, у якім у якасьці кропкі адліку датаванай гісторыі Рускай зямлі ўзяты пачатак праўлення візантыйскага імператара Міхаіла III (год быў разьлічаны памылкова), пры якім народ русь зьдзейсьніў свой першы паход на Канстантынопаль. У гэтым жа артыкуле прыводзіцца храналягічны сьпіс ад [[Адам|Адама]] ды іншых біблейскіх пэрсанажаў да некаторых бізантыйскіх імпэратараў ды рускіх князёў (па іх таксама дадзена працягласьць княжаньня) з заканчэньнем на сьмерці [[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполка Тураўскага]] ў 1113 годзе. У [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] зьмяшчаецца пералік кіеўскіх князёў ад [[Аскольд|Аскольда]] і [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзіра]] да часу мангольскага нашэсьця. Сьпіс заканчваецца пазначэньнем, што Кіеў узяты татарамі (1240) падчас кіраваньня Дзьмітрыя, намесьніка [[Даніла Раманавіч|Данілы Раманавіча]]. Пералік створаны на аснове самога тэксту Іпацьеўскага летапісу. Меркавалася, што ён складзены або пры Даніле Рамановічу, або на мяжы XIII—XIV стагодзьдзяў.
[[Файл:Russian_princes_family_tree_(1660-80s,_Tatiana_Mikhailovna's_sinodik,_GIM).jpg|зьлева|значак|348x348пкс|«Радавод рускіх князёў і цароў», мініятура зь Сінодзіка царэўны Тацяны Міхайлаўны, 1660—1680-я гады]]
Да першай паловы XV стагодзьдзя адносіцца складаньне сьпісаў кіраўнікоў Русі, якія захаваліся ў выглядзе пазалетапісных артыкулаў у канвоі Камісійнага сьпісу [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкага першага летапісу]] малодшага зводу: «Кто колико княжилъ», «Сице родословятся велицѣи князи русьстии», «Родословие тѣх же князеи», «А се князи русьстии», «А се по святѣмь крещении, о княжении Киевьстемъ», «А се князи Великого Новагорода», «А се посадници новгородьстии», «А се тысячьскыи новгородскыи», «А се русьстии митрополити», «А се новгородскыи епископы, а се архиепископи», «А се архимандриты новгородские». Гэтыя пералікі вядомыя яшчэ ў трох летапісах, складзеных у XV—XVI стагодзьдзях<ref>{{артыкул|аўтар=Введенский Антон Михайлович|загаловак=Перечни, содержащиеся в конвое Комиссионного списка Новгородской первой летописи, и их судьба в XV-XVI веках|выданьне=Вспомогательные исторические дисциплины |год=2021|спасылка=https://cyberleninka.ru/article/n/perechni-soderzhaschiesya-v-konvoe-komissionnogo-spiska-novgorodskoy-pervoy-letopisi-i-ih-sudba-v-xv-xvi-vekah |старонкі=101—103 |ref=Введенский}}</ref>. У артыкуле пачатку XV стагодзьдзя "А се князи рустии" апавяданьне і, адпаведна, гісторыя рускай дзяржаўнасьці пачынаецца з заснаваньня Уладзімерам Манамахам горада [[Уладзімер (Уладзімерская вобласьць)|Уладзімера]], кіеўскі пэрыяд гісторыі адсутнічае. Аўтар артыкула вырашаў важную для свайго часу ідэалягічную і гістарыясофскую задачу па зацьвярджэньні дынастыі маскоўскіх князёў. У прыватнасьці, яму важна было паказаць пераемнасьць гэтых князёў<ref>{{Артыкул|аўтар=Сиренов А. В. |загаловак=Прозвища древнерусских князей |спасылка=https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |выданьне=Петербургский исторический журнал |год=2017 |нумар=2 |старонкі=186—187 |ref=Сиренов |archive-date=2024-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102012457/https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |url-status=live }}</ref>.
== Старажытнаруская дзяржава (862—1240) ==
'''''Старажытнаруская дзяржава''''' (Старажытная Русь, Кіеўская Русь [862/882—1240]; гістарычныя назвы — Руская зямля, Русь) — сярэднявечнае дзяржаўнае ўтварэньне ва Ўсходняй Эўропе, якое існавала з другой паловы IX стагодзьдзя да сярэдзіны XIII стагодзьдзя. Разьдзел складаецца з дзьвюх частак: акрамя сьпісу кіраўнікоў, у першай разгледжаны фарміраваньне, роськвіт і перадумовы да распаду дзяржавы, у другой — гісторыя барацьбы ўдзельных князёў за валоданьне Кіевам, які заставаўся намінальнай сталіцай Русі, да канчатковай страты гэтага статусу ў выніку мангола-татарскага нашэсьця.
=== 862—1132. Ад пакліканьня варагаў да сьмерці Мсьціслава Вялікага ===
Фарміраваньне [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]] ў IX—X стагодзьдзях было комплексным працэсам, які быў абумоўлены як унутранымі фактарамі — грамадзкай эвалюцыяй мясцовых, у першую чаргу ўсходнеславянскіх супольнасьцей, так і вонкавым уплывам, у прыватнасьці актыўным пранікненьнем вайскова-гандлёвых дружын [[Варагі|варагаў]]<ref name="ДРГ">{{Спасылка|аўтар=Назаренко А. В.|загаловак=Россия. История. Древнерусское государство|дата публікацыі=21 февраля 2023|праект=Онлайн-версия Большой российской энциклопедии (новая)|url=https://bigenc.ru/c/rossiia-istoriia-drevnerusskoe-gosudarstvo-f41276}}</ref> — старажытнарускае найменьне скандынаваў (нарманаў). Роля варагаў у станаўленьні дзяржавы легла ў аснову нарманскай тэорыі, адпаведна якой нарманы разглядаліся як ініцыятары ці актаўныя ўдзельнікі стварэньня старажытнарускай дзяржаўнасьці. Згодна зь летапісным расповедам (які прываедзены ў «[[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых гадоў]]» і ў некалькі іншай вэрсіі ў [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкім першым летапісе]]), першапачатковая вараская прысутнасьць ва Ўсходняй Эўропе заключалася ва ўстанаўленьні данінных стасункаў са славянскімі плямёнамі, сярод якіх былі славене ды [[крывічы]], а таксама зь фіна-вугорскімі — [[Чудзь|чудзьдзю]], мерай ды, магчыма, весьсю. У выніку паўстаньня гэтыя плямёны змаглі ськінуць данінную залежнасьць, аднак унутраныя сваркі вымусілі Іх паклікаць на княжаньне варагаў [[Рурык|Рурыка]] ды ягоных братоў, праўленьне якіх, верагодна, было абумоўлена дамовай. Частка дружыны Рурыка на чале з [[Аскольд|Аскольдам]] ды [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзірам]] накіравалася на поўдзень і асела ў ваколіцах [[Кіеў|Кіева]]. Пасьля сьмерці Рурыка яго родзіч, князь [[Алег Вешчы|Алег]], захапіў Кіеў, аб'яднаўшы Паўночную Русь з Паўднёвай Русьсю. Нягледзячы на аўтэнтычнасць большасьці летапісных падзей, іх час (выгнаньне адных варагаў ды запрашэнье іншых варагаў на чале з Рурыкам і яго братамі ў 862 годзе, пачатак княжаньня Аскольда ды Дзіра ў Кіеве ў 864 годзе і захоп горада Алегам у 882 годзе) умоўная.
[[Файл:Киевская_Русь_IX—XII_вв.png|значак|258x258пкс|Старажытнаруская дзяржава ў IX—XII стагодзьдзях]]
Пасьля гібелі князя Ігара Рурыкавіча ў 945 годзе кіраваньне перайшло да яго ўдавы — княгіні [[Вольга (княгіня кіеўская)|Вольгі]], галоўныя высілкі якой былі накіраваныя на ўнутраную стабілізацыю Старажытнарускай дзяржавы. У пачатку 960-х гадоў яе сын і пераемнік Ігара Сьвятаслаў расшырыў свае ўладныя паўнамоцтвы і аднавіў ваенную экспансію бацькі: у прыватнасьці, разграміў [[Хазарскі каганат]], аднак ня здолеў замацавацца на ніжнім [[Дунай|Дунаі]]. У 969 годзе перад паходам на Балканы Сьвятаслаў разьдзяліў Русь паміж сваімі сынамі: Яраполкам, які княжыў у Кіеве, Алегам, які атрымаў зямлю [[Драўляне|драўлян]], ды [[Уладзімер Сьвятаславіч|Ўладзімерам]], ва ўладаньне да якога перайшоў [[Наўгародзкае княства|Ноўгарад]]. Пераможцам з міжусобіцы, якая пачалася, выйшаў Уладзімер, які ў 978 годзе захапіў Кіеў. Аднымі з галоўных дасягненьняў яго княжаньня былі [[Хрышчэньне Русі|хрысьціянізацыя насельніцтва Русі]] па [[Бізантыйскі абрад|візантыйскім абрадзе]] і усталяаньне [[хрысьціянства]] ў якасьці [[Дзяржаўная рэлігія|дзяржаўнай рэлігіі]]. Пасьля сьмерці Ўладзімера ў 1015 годзе ўспыхнула міжусобная барацьба паміж найбольш уплывовымі зь яго сыноў. Кіеўскі стол заняў Сьвятаполк — старэйшы з сыноў, якія засталіся. Ён арганізаваў забойства трох сваіх братоў: Барыса, Глеба ды Сьвятаслава. Іншы сын Уладзімера, [[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў]], які княжыў у Ноўгарадзе, у 1016 годзе выгнаў Сьвятополка, які, аднак, заручыўшыся ваеннай падтрымкай польскага князя [[Балеслаў I Храбры|Баляслава I]], у 1018 годзе вярнуўся ў Кіеў. Але ўжо ў 1019 годзе Ярослаў канчаткова зацьвердзіўся ў сталіцы Русі. Ярослаў памёр у 1054 годзе. Паводле ягонага запавету тэрыторыя Старажытнарускай дзяржавы была падзеленая паміж пяцьцю яго сынамі. У якасьці дадатковага палітычнага мэханізму, які стабілізаваў гэтую сыстему ўдзелаў, быў створаны сумесны ўрад трох старэйшых Яраславічаў над сярэднедняпроўскім ядром дзяржавы.
Цягам пагрозы з боку [[Куманы|куманаў]], якая ўзьнікла на поўдні Русі ў 1068 годзе, войскі трыумвірата пацярпелі сур'ёзную паразу пад Пераяславам. Нерашучасьць старэйшага з Яраславічаў Ізяслава пры адмове пераклонных выклікала паўстаньне ў Кіеве, напрацягу якога кіеўляне вызвалілі [[Полацкае княства|польскага князя]] [[Усяслаў Чарадзей|Усеслава Брычысавіча]], які трапіў у палон трыумвіраў годам раней, і абвясьцілі яго кіеўскім князем, а Ізяслаў зьбег да польскага князя Баляслава II. У 1069 годзе Ізяслаў з польскай падмогай вярнуў сабе Кіеў. У 1073 годзе пры падтрымцы свайго брата Усевалада другі з старэйшых Яраславічаў Сьвятаслаў выгнаў Ізяслава зь Кіева, але ўжо праз тры гады памёр. На кіеўскі стол у 1077 годзе вярнуўся Ізяслаў, які, аднак, загінуў у 1078 годзе ў бітве на Нежацінай Ніве. Кіеўскае княства на доўгі час заняў Усевалад, пасьля сьмерці якога ў 1093 годзе стол заняў сын Ізяслава [[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполк]]. У першыя гады княства Сьвятаполк сутыкнуўся з барацьбой сыноў Сьвятаслава за бацькоўскую спадчыну, якая скончылася ў 1097 годзе стратэгічнай перамогай апошніх і агульнарускім [[Любецкі зьезд|Любецкім з'ездам]], закліканым удасканаліць заснаваны Яраславам Уладзіміравічам кіеўскі сэньёрат. Кіеўскае княства Уладзімера Усеваладавіча і яго сына [[Мсьціслаў Уладзімеравіч|Мсціслава]] адзначалася ўнутрыпалітычнай стабілізацыяй Старажытнай Рускай дзяржавы. Аднак пасьля сьмерці апошняга ў 1132 годзе Кіеў перайшоў у спадчыну наступнаму па старшынстве Манамашычу - Яраполку, намер якога выканаць задуму бацькі і зрабіць сваім намеснікам пляменьніка Усевалада Мсціславіча, каб спадчына не дастался малодшым братам, як гэта ўяўляла лесьвічнае права, прывяло да ўсеагульнай міжусобнай вайны і фактычнага распаду Старажытнай Рускай дзяржавы.
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%"
! rowspan="2" width="100px" |Партрэт
! rowspan="2" |Імя<br /><small>(гады жыцьця)</small>
! colspan="2" |Праўленьне
! rowspan="2" |{{Падказка|Заўв.|Заўвага}}
|-
!Пачатак
!Канец
|-
|[[Файл:1000_Rurik_01.jpg|103x103пкс]]
|[[Рурык]]<br /><small>(?—879)</small>
|862
|879
|<ref>Пачаў княжыць у 6370 ('''862''') годзе (Поўны збор рускіх летапісаў – далей ПЗРЛ, т. I, слуп. 19—20). Памёр у 6387 ('''879''') годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 22). Паводле [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскага летапісу]] [[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых часоў]] и [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкага першага летапісу]] сеў у [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе]], паводле [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапіу]] — ў [[Старая Ладага|Ладазе]], у [[864]] годзе заснаваў Ноўгарад і перабраўся туды (ПЗРЛ, т. I, слуп. 20, т. III <Наўгародзкі першы летапіс. М.;Л., 1950.> — С. 106, ПЗРЛ, т. II, слуп. 14). Як паказваюць архэалягічныя дасьледаваньні, Ноўгарада ў [[IX стагодзьдзе|IX стагодзьдзі]] яшчэ не існавала; успаміны пра яго ў летапісах адносяцца да Гарадзішча. У княскіх сьпісах Рурык упершыню сустракаецца ў наўгародзкім пераліку «Кто колико княжилъ», складзеным, верагодна, на мяжы XI—XII стагодзьдзяў (ПЗРЛ, т. III, слуп. 466, ПЗРЛ, т. XVI, с. 308—309, ПЗРЛ, т. XV, слуп. 11—12. {{Артыкул|url=https://www.academia.edu/6622217|аўтар=Щавелев А. С.|загаловак=К датировке протографа перечня «Кто колико княжилъ»|выданьне=ВЕДС|месца=М.|год=2011|старонкі=332—337}}</ref>
|-
|[[Файл:Oleg_of_Novgorod_01.jpg|100x100пкс]]
|[[Алег Вешчы|Алег]]<br /><small>(?—912)</small>
|879
|восень 912
|<ref>Пачаў княжыць у 6387 ('''879''') годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 22). У Аповесьці мінулых часоў ды [[Руска-бізантыйская ўмова 911 году|Руска-бізантыйскай ўмове 911 году]] — князь, супляменьнік ці родзіч Рурыка, які правіў у пэрыяд малалецтва Ігара (ПЗРЛ, т. I, слуп. 18, 22, 33, ПЗРЛ, т. II, слуп. 1). У Наўгародзкім першым летапісе фігуруе як ваявода пры Ігары (ПЗРЛ, т. III, с. 107). Пасьля ўзяцьця Кіева пачаў княжыць у ім у 6390 (882) годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 23), хутчэй за ўсё ўлетку, паколькі павінен быў накіравацца ў паход з Ноўгарада ўвясну. Памёр '''увосень''' 6420 ('''912''') году паводле адной вэрсіі ў Кіеве, паводле іншай — у Ладазе, калі накіроўваўся «за мора» (ПЗРЛ, т. I, слуп. 38-39). Паводле Наўгародзкага першага летапісу памёр у 6430 (922) годзе (ПЗРЛ, т. III, с. 109).</ref>
|-
|[[Файл:03_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_-_fragment_01.jpg|102x102пкс]]
|[[Ігар Рурыкавіч]]<br /><small>(?—945)</small>
|912
|восень 945
|<ref>Пачатак княжаньня пазначаны ў летапісу 6421 (913) годам (ПЗРЛ, т. I, слуп. 42). Або гэта проста асаблівасьць афармленьня летапіса, або яму патрабаваўся час, каб сесьці ў Кіеве. Пры апісаньні сьмерці і пахаваньня Алега Ігар не ўзгаданы. Згодна зь летапісам, забіты драўлянамі '''ўвосень''' 6453 ('''945''') году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 54-55). Расповед пра сьмерць Ігара разьмешчаны адразу за руско-бізантыйскай дамовай, якая была заключаная ў 944 годзе, таму некаторыя дасьледчыкі аддаюць перавагу эгтаму году. Месяцам гібелі, магчыма, быў '''лістапад''', таму што паводле дандзеных Канстантына менавіта ў лістападзе пачыналася палюдзьдзе. (''Литаврин Г. Г.'' Древняя Русь, Болгария и Византия в IX—X вв. // IX Международный съезд славистов. История, культура, этнография и фольклор славянских народов. М., 1983. — С. 68). <p>Рэальныя даты княжаньняў Алега ды Ігара дыскусійныя. З супастаўленьня зь незалежнымі крыніцам крайнім магчымым часам сьмерці Алега зьяўляюцца 940-я гады, Ігара — 950-я гады. У сучаснай гісторыяграфіі найбольшую вядомасьць атрымалі спробы храналягічнай рэканструкцыі, прапанаваныя Канстантынам Цукерманам ды Аляксеем Шчавялёвым. Пачатак княжаньня Алега ў Кіеве абодва аўтара адносяць да 900-з гадоў. Самастойное праўленьне Ігара Цукерман датуе зь лета 941 да канца 945, Шчавялёў лічыць, што вызначыць пачатковую дату кіраваньня цяжка, але верагоднымі зьяўляюцца 930-я гады. Канец кіраваньня Ігара ён датуе паміж 952 і 957 ([https://www.academia.edu/2481372/ ''Цукерман К. '' Перестройка древнейшей русской истории] {{Wayback|url=https://www.academia.edu/2481372/ |date=20240707093409 }} // У истоков русской государственности: К 30-летию археологического изучения Новгородского Рюрикова Городища. — СПб., 2007. — С. 351; ''Щавелёв А. С.'' Хронотоп державы Рюриковичей (911—987 годы). — М., 2020. — С. 352, 355).</ref>
|-
|[[Файл:Святая_великая_княгиня_Ольга.jpg|100x100пкс]]
|[[Вольга (княгіня кіеўская)|Вольга]]<br /><small>(?—969)</small>
|945
|не раней за 959
|
|-
|[[Файл:Titulyarnik_-_Sviatoslav.png|133x133пкс]]
|[[Сьвятаслаў Ігаравіч]]<br /><small>(?—972)</small>
|не раней за 959
|вясна [[972]]
|
|-
|[[Файл:06_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_01.jpg|117x117пкс]]
|Яраполк Сьвятаславіч<br /><small>(?—978)</small>
|972
|11 чэрвеня 978
|
|-
|[[Файл:Vladimir_I_of_Kiev.PNG|133x133пкс]]
|[[Уладзімер Сьвятаславіч]]<br /><small>(?—1015)</small>
|11 чэрвеня 978
|15 ліпеня 1015
|
|-
|[[Файл:Святополк_Владимирович.jpg|133x133пкс]]
|[[Сьвятаполк Акаянны]]<br /><small>(978/979—1019)</small>
|ліпень 1015
|восень 1016
|
|-
|[[Файл:Ярослав_Мудрый.jpg|133x133пкс]]
|[[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў Уладзімеравіч (Мудры)]]<br /><small>(978/979—1054)</small>
|восень 1016
|22 ліпеня 1018
|
|-
|[[Файл:Святополк_Владимирович.jpg|133x133пкс]]
|[[Сьвятаполк Акаянны]]<br /><small>(978/979—1019)</small>
|14 жніўня 1018
|1019
|
|-
|[[Файл:Ярослав_Мудрый.jpg|133x133пкс]]
|[[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў Уладзімеравіч (Мудры)]]<br /><small>(978/979—1054)</small>
|1019
|20 лютага 1054
|
|-
|[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]]
|[[Ізяслаў Яраславіч]]<br /><small>(1024—1078)</small>
|люты [[1054]]
|15 верасьня 1068
|
|-
|[[Файл:Всеслава_Брячиславича_переправляют_через_Днепр.jpg|133x133пкс]]
|[[Усяслаў Чарадзей|Усяслаў Брачыславіч]]<br /><small>(?—1101)</small>
|15 верасьня 1068 (1068-09-15)
|красавік [[1069]]
|
|-
|[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]]
|[[Ізяслаў Яраславіч]]<br /><small>(1024—1078)</small>
|2 мая 1069
|сакавік [[1073]]
|
|-
|[[Файл:Святослав_II.jpg|133x133пкс]]
|[[Сьвятаслаў Яраславіч]]<br /><small>(1027—1076)</small>
|22 сакавіка 1073
|27 сьнежня [[1076]]
|
|-
|[[Файл:Vsevolod_yaroslavich.jpg|133x133пкс]]
|[[Усевалад Яраславіч]]<br /><small>(1030—1093)</small>
|1 студзеня 1077 (1077-01-01)
|ліпень [[1077]]
|
|-
|[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]]
|[[Ізяслаў Яраславіч]]<br /><small>(1024—1078)</small>
|15 ліпеня 1077
|3 кастрычніка 1078
|
|-
|[[Файл:Vsevolod_yaroslavich.jpg|133x133пкс]]
|[[Усевалад Яраславіч]]<br /><small>(1030—1093)</small>
|кастрычнік [[1078]]
|13 красавіка 1093
|
|-
|[[Файл:12_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_01.jpg|100x100пкс]]
|[[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполк Ізяславіч]]<br /><small>(?—1113)</small>
|24 красавіка 1093
|16 красавіка 1113
|
|-
|[[Файл:Vladimir_monomakh.jpg|130x130пкс]]
|[[Уладзімер Манамах|Уладзімер Усеваладавіч (Манамах)]]<br /><small>(1053—1125)</small>
|20 красавіка 1113
|19 мая 1125
|
|-
|[[Файл:Mstislav_I_of_Rus.jpg|133x133пкс]]
|[[Мсьціслаў Уладзімеравіч|Мсьціслаў Уладзімеравіч (Вялікі)]]<br /><small>(1075/1076—1132)</small>
|20 мая 1125
|15 красавіка 1132
|
|}
== Глядзіце таксама ==
* [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|Спіс вялікіх князёў літоўскіх]]
== Заўвагі ==
=== Крыніцы ===
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар=Горский А. А.|загаловак=Русские земли в XIII–XIV веках: пути политического развития|месца=М.|выдавецтва=Издательский центр Института российской истории РАН|год=1996|старонак=126|наклад=300|isbn=5-201-00608-6|ref=Горский}}
* {{Артыкул|аўтар=Горский А. А.|загаловак=«Раздробленность» и статус главного русского князя (к вопросу о континуитете русской средневековой государственности)|выданьне=Средневековая Русь|месца=М.|выдавецтва=Индрик|выпуск=16|старонкі=28—33|год=2024|isbn=978-5-91674-746-1}}
{{Накід}}
[[Катэгорыя:Кіраўнікі Расеі]]
[[Катэгорыя:Сьпісы кіраўнікоў]]
[[ab:Урыс аҳәынҭқарра ахадацәа]]
[[az:Rusiya hökmdarlarının siyahısı]]
[[bg:Списък на руските владетели]]
[[cs:Seznam hlav ruského státu]]
[[de:Liste der russischen Herrscher]]
[[el:Κατάλογος μοναρχών της Ρωσίας]]
[[en:List of Russian monarchs]]
[[eo:Listo de Regantoj de Rusio]]
[[es:Anexo:Monarcas rusos]]
[[et:Venemaa riigipeade loend]]
[[fi:Venäjän hallitsijat]]
[[fr:Liste des monarques de Russie]]
[[hr:Popis ruskih vladara]]
[[hu:Oroszország uralkodóinak listája]]
[[hy:Ռուսական պետականությունների ղեկավարների ցանկ]]
[[id:Daftar Kepala Monarki Rusia]]
[[io:Listo pri monarki di Rusia]]
[[it:Sovrani di Russia]]
[[ja:ロシア君主一覧]]
[[jv:Dhaptar panguwasa Rusia]]
[[ka:რუსეთის მონარქთა სია]]
[[ko:러시아의 군주 목록]]
[[li:Lies van sjtaotshuie van Róslandj en de Sovjet-Unie]]
[[lv:Krievijas valdnieku uzskaitījums]]
[[mk:Список на руски владетели]]
[[mn:Оросын Эзэн хаадын жагсаалт]]
[[my:ရုရှားအုပ်ချုပ်သူမင်းများစာရင်း]]
[[nl:Lijst van heersers van Rusland]]
[[no:Liste over Russlands monarker]]
[[oc:Lista dels monarcas de Russia]]
[[pl:Władcy Rosji]]
[[pt:Lista de monarcas da Rússia]]
[[ro:Lista monarhilor ruși]]
[[ru:Правители Российского государства]]
[[sah:Арассыыйа салайааччылара]]
[[sh:Lista vladara Rusije]]
[[simple:List of Russian monarchs]]
[[sk:Zoznam panovníkov Ruska]]
[[sr:Списак руских владара]]
[[sv:Lista över Rysslands statsöverhuvuden]]
[[th:รายพระนามผู้ปกครองรัสเซีย]]
[[tr:Rus hükümdarları listesi]]
[[tt:Россия, СССР, РФ җитәкчеләре]]
[[uk:Правителі Росії]]
[[uz:Rossiya davlati hukmdorlari]]
[[vep:Venälaižen valdkundan pämehed]]
[[vi:Danh sách quân chủ Nga]]
[[zh:俄罗斯君主列表]]
sh50yiryvyad6is9tano00286tomf5s
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2015—2016 гадоў
0
302321
2663902
2663895
2026-04-03T13:48:48Z
Artsiom91
28241
/* Вынікі гульняў */
2663902
wikitext
text/x-wiki
'''Прэм’ер-ліга 2015—2016 гадоў''' — 25-ы розыгрыш [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны]], які праходзіў з 17 ліпеня 2015 году па 15 траўня 2016 году. Чэмпіёнам стала «[[Дынама Кіеў|Дынама]]», якое тым самым здабыла свой 15-ы тытул у найвышэйшым украінскім дывізіёне.
== Клюбы ==
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 12 былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «[[Александрыя (футбольны клюб)|Александрыя]]» і «[[Сталь Днепрадзяржынск|Сталь]]». Гэтыя клюбы замянілі данецкі «[[Мэталюрг Данецк|Мэталюрг]]» і «[[Ільлічовец Марыюпаль|Ільлічовец]]».
== Табліца ==
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = завершана
|крыніца = [https://www.soccerway.com/ukraine/premier-league-2015-2016/ Soccerway]
<!--Месцы камандаў.-->
|каманда1=DYK |каманда2=SHA |каманда3=DNI |каманда4=ZOR |каманда5=VOR |каманда6=OLK |каманда7=KAR |каманда8=STD |каманда9=OLD |каманда10=MET |каманда11=CHO |каманда12=VOL |каманда13=HOV |каманда14=MZA
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLGS |вынік2=CL3Q |вынік4=ELGS |вынік5=EL3Q |вынік6=EL3Q |вынік10=EXC1 |вынік13=EXC1 |вынік14=EXC2
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_CHO=4 |нічыі_CHO=10|паразы_CHO=12|мз_CHO=20|мп_CHO=39<!-- Чарнаморац Адэса -->
|перамогі_DNI=16|нічыі_DNI=5 |паразы_DNI=5 |мз_DNI=50|мп_DNI=22<!-- Дняпро Днепрапятроўск -->
|перамогі_DYK=23|нічыі_DYK=1 |паразы_DYK=2 |мз_DYK=54|мп_DYK=11<!-- Дынама Кіеў -->
|перамогі_HOV=3 |нічыі_HOV=7 |паразы_HOV=16|мз_HOV=13|мп_HOV=45<!-- Гавэрла Ужгарад -->
|перамогі_KAR=8 |нічыі_KAR=6 |паразы_KAR=12|мз_KAR=26|мп_KAR=37<!-- Карпаты Львоў -->
|перамогі_MET=5 |нічыі_MET=9 |паразы_MET=12|мз_MET=19|мп_MET=46<!-- Мэталіст Харкаў -->
|перамогі_MZA=0 |нічыі_MZA=3 |паразы_MZA=23|мз_MZA=7 |мп_MZA=50<!-- Мэталюрг Запарожжа -->
|перамогі_OLK=10|нічыі_OLK=8 |паразы_OLK=8 |мз_OLK=30|мп_OLK=29<!-- Александрыя -->
|перамогі_OLD=6 |нічыі_OLD=7 |паразы_OLD=13|мз_OLD=22|мп_OLD=35<!-- Алімпік Данецк -->
|перамогі_SHA=20|нічыі_SHA=3 |паразы_SHA=3 |мз_SHA=76|мп_SHA=25<!-- Шахтар Данецк -->
|перамогі_STD=7 |нічыі_STD=8 |паразы_STD=11|мз_STD=22|мп_STD=31<!-- Сталь Днепрадзяржынск -->
|перамогі_VOL=10|нічыі_VOL=8 |паразы_VOL=8 |мз_VOL=36|мп_VOL=36<!-- Валынь Луцак -->
|перамогі_VOR=11|нічыі_VOR=9 |паразы_VOR=6 |мз_VOR=32|мп_VOR=26<!-- Ворскла Палтава -->
|перамогі_ZOR=14|нічыі_ZOR=6 |паразы_ZOR=6 |мз_ZOR=51|мп_ZOR=26<!-- Зара Луганск -->
<!--Карэкцыя пунктаў.-->
|карэкцыя_пунктаў_VOL=-18
|карэкцыя_пунктаў_HOV=-9
|заўвага_VOL=З «Валыні» зьнялі 18 пунктаў.
|заўвага_HOV=З «Гавэрлы» зьнялі 9 пунктаў.
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CHO=[[Чарнаморац Адэса]]
|назва_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск]]
|назва_DYK=[[Дынама Кіеў]]
|назва_HOV=[[Гавэрла Ужгарад]]
|назва_KAR=[[Карпаты Львоў]]
|назва_MET=[[Мэталіст Харкаў]]
|назва_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа]]
|назва_OLK=[[Александрыя (футбольны клюб)|Александрыя]]
|назва_OLD=[[Алімпік Данецк]]
|назва_SHA=[[Шахтар Данецк]]
|назва_STD=[[Сталь Днепрадзяржынск]]
|назва_VOL=[[Валынь Луцак]]
|назва_VOR=[[Ворскла Палтава]]
|назва_ZOR=[[Зара Луганск]]
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Рэйтынг сумленнай гульні; 8) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLGS=green1 |тэкст_CLGS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2016—2017 гадоў#Групавы этап|Групавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2 |тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2016—2017 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELGS=blue1 |тэкст_ELGS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў#Групавы этап|Групавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_EL3Q=blue2 |тэкст_EL3Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_EXC1=lightgrey |тэкст_EXC1=Непраходжаньне атэстацыі на наступны сэзон
|колер_EXC2=black1 |тэкст_EXC2=Зняцьце са спаборніцтваў
|заўвага_DNI = 31 сакавіка 2016 году УЭФА выключыла «Дняпро» з эўракубкаў на бліжэйшыя тры гады.
|заўвага_вынікі_EXC1 = «Мэталіст» і «Гавэрла» не прайшлі атэстацыю на наступны сэзон з-за вялікіх даўгоў і страцілі прафэсійны статус.
|заўвага_вынікі_EXC2 = «Мэталюрг» зьняўся са спаборніцтваў у сярэдзіне сэзону з-за фінансавых праблемаў. 14 сакавіка 2016 году яго афіцыйна выключылі з Прэм’ер-лігі, у астатніх гульнях яму прысудзілі тэхнічныя паразы.
}}</onlyinclude>
== Вынікі гульняў ==
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.soccerway.com/ukraine/premier-league-2015-2016/ Soccerway]
| абнаўленьне = завершана
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў=OLK, OLD, VOL, VOR, HOV, DNI, DYK, ZOR, KAR, MET, MZA, STD, CHO, SHA
|скарачэньне_CHO=[[Чарнаморац Адэса|Чар]]
|скарачэньне_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск|Дня]]
|скарачэньне_DYK=[[Дынама Кіеў|Дын]]
|скарачэньне_HOV=[[Гавэрла Ужгарад|Гав]]
|скарачэньне_KAR=[[Карпаты Львоў|Кар]]
|скарачэньне_MET=[[Мэталіст Харкаў|МэХ]]
|скарачэньне_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа|МэЗ]]
|скарачэньне_OLK=[[Александрыя (футбольны клюб)|Але]]
|скарачэньне_OLD=[[Алімпік Данецк|Алі]]
|скарачэньне_SHA=[[Шахтар Данецк|Шах]]
|скарачэньне_STD=[[Сталь Днепрадзяржынск|Ста]]
|скарачэньне_VOL=[[Валынь Луцак|Вал]]
|скарачэньне_VOR=[[Ворскла Палтава|Вор]]
|скарачэньне_ZOR=[[Зара Луганск|Зар]]
|назва_CHO=[[Чарнаморац Адэса]]
|назва_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск]]
|назва_DYK=[[Дынама Кіеў]]
|назва_HOV=[[Гавэрла Ужгарад]]
|назва_KAR=[[Карпаты Львоў]]
|назва_MET=[[Мэталіст Харкаў]]
|назва_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа]]
|назва_OLK=[[Александрыя (футбольны клюб)|Александрыя]]
|назва_OLD=[[Алімпік Данецк]]
|назва_SHA=[[Шахтар Данецк]]
|назва_STD=[[Сталь Днепрадзяржынск]]
|назва_VOL=[[Валынь Луцак]]
|назва_VOR=[[Ворскла Палтава]]
|назва_ZOR=[[Зара Луганск]]
| матч_CHO_DNI=0–0
| матч_CHO_DYK=0–2
| матч_CHO_HOV=1–0
| матч_CHO_KAR=0–0
| матч_CHO_MET=0–1
| матч_CHO_MZA=5–2
| матч_CHO_OLK=1–2
| матч_CHO_OLD=0–2
| матч_CHO_STD=1–1
| матч_CHO_SHA=1–1
| матч_CHO_VOL=1–2
| матч_CHO_VOR=0–0
| матч_CHO_ZOR=0–2
| матч_DNI_CHO=4–2
| матч_DNI_DYK=1–2
| матч_DNI_HOV=2–0
| матч_DNI_KAR=2–0
| матч_DNI_MET=5–0
| матч_DNI_MZA=+:-
| матч_DNI_OLK=2–0
| матч_DNI_OLD=1–1
| матч_DNI_STD=2–0
| матч_DNI_SHA=4–1
| матч_DNI_VOL=0–1
| матч_DNI_VOR=0–2
| матч_DNI_ZOR=0–3
| матч_DYK_CHO=2–1
| матч_DYK_DNI=2–0
| матч_DYK_HOV=2–0
| матч_DYK_KAR=3–0
| матч_DYK_MET=2–0
| матч_DYK_MZA=+:-
| матч_DYK_OLK=3–0
| матч_DYK_OLD=2–0
| матч_DYK_STD=2–0
| матч_DYK_SHA=0–3
| матч_DYK_VOL=3–0
| матч_DYK_VOR=1–0
| матч_DYK_ZOR=1–0
| матч_HOV_CHO=1–1
| матч_HOV_DNI=1–1
| матч_HOV_DYK=0–2
| матч_HOV_KAR=0–2
| матч_HOV_MET=1–0
| матч_HOV_MZA=1–1
| матч_HOV_OLK=1–2
| матч_HOV_OLD=0–2
| матч_HOV_STD=0–0
| матч_HOV_SHA=1–6
| матч_HOV_VOL=1–4
| матч_HOV_VOR=1–1
| матч_HOV_ZOR=0–4
| матч_KAR_CHO=4–0
| матч_KAR_DNI=0–1
| матч_KAR_DYK=1–2
| матч_KAR_HOV=3–0
| матч_KAR_MET=1–1
| матч_KAR_MZA=1–0
| матч_KAR_OLK=2–2
| матч_KAR_OLD=4–1
| матч_KAR_STD=1–0
| матч_KAR_SHA=1–2
| матч_KAR_VOL=0–2
| матч_KAR_VOR=1–3
| матч_KAR_ZOR=1–1
| матч_MET_CHO=2–2
| матч_MET_DNI=1–2
| матч_MET_DYK=1–4
| матч_MET_HOV=2–2
| матч_MET_KAR=2–0
| матч_MET_MZA=+:-
| матч_MET_OLK=1–1
| матч_MET_OLD=1–0
| матч_MET_STD=1–1
| матч_MET_SHA=0–5
| матч_MET_VOL=3–0
| матч_MET_VOR=0–3
| матч_MET_ZOR=0–1
| матч_MZA_CHO=-:+
| матч_MZA_DNI=1–4
| матч_MZA_DYK=0–6
| матч_MZA_HOV=-:+
| матч_MZA_KAR=-:+
| матч_MZA_MET=0–0
| матч_MZA_OLK=0–2
| матч_MZA_OLD=0–3
| матч_MZA_STD=-:+
| матч_MZA_SHA=-:+
| матч_MZA_VOL=0–2
| матч_MZA_VOR=1–1
| матч_MZA_ZOR=0–6
| матч_OLK_CHO=0–0
| матч_OLK_DNI=0–4
| матч_OLK_DYK=0–2
| матч_OLK_HOV=2–0
| матч_OLK_KAR=4–1
| матч_OLK_MET=2–0
| матч_OLK_MZA=1–0
| матч_OLK_OLD=0–0
| матч_OLK_STD=0–1
| матч_OLK_SHA=2–3
| матч_OLK_VOL=3–1
| матч_OLK_VOR=1–1
| матч_OLK_ZOR=2–0
| матч_OLD_CHO=2–2
| матч_OLD_DNI=1–1
| матч_OLD_DYK=0–3
| матч_OLD_HOV=0–1
| матч_OLD_KAR=0–1
| матч_OLD_MET=3–0
| матч_OLD_MZA=+:-
| матч_OLD_OLK=1–0
| матч_OLD_STD=0–2
| матч_OLD_SHA=2–3
| матч_OLD_VOL=1–1
| матч_OLD_VOR=1–1
| матч_OLD_ZOR=1–1
| матч_STD_CHO=0–1
| матч_STD_DNI=0–6
| матч_STD_DYK=1–2
| матч_STD_HOV=1–0
| матч_STD_KAR=1–1
| матч_STD_MET=0–0
| матч_STD_MZA=3–0
| матч_STD_OLK=2–2
| матч_STD_OLD=1–0
| матч_STD_SHA=3–3
| матч_STD_VOL=1–2
| матч_STD_VOR=1–2
| матч_STD_ZOR=2–0
| матч_SHA_CHO=2–0
| матч_SHA_DNI=0–2
| матч_SHA_DYK=3–0
| матч_SHA_HOV=2–0
| матч_SHA_KAR=3–0
| матч_SHA_MET=8–1
| матч_SHA_MZA=2–0
| матч_SHA_OLK=2–0
| матч_SHA_OLD=3–0
| матч_SHA_STD=2–0
| матч_SHA_VOL=4–0
| матч_SHA_VOR=3–1
| матч_SHA_ZOR=2–3
| матч_VOL_CHO=1–1
| матч_VOL_DNI=2–3
| матч_VOL_DYK=0–2
| матч_VOL_HOV=0–0
| матч_VOL_KAR=0–0
| матч_VOL_MET=2–2
| матч_VOL_MZA=9–1
| матч_VOL_OLK=0–0
| матч_VOL_OLD=1–0
| матч_VOL_STD=1–0
| матч_VOL_SHA=1–4
| матч_VOL_VOR=2–1
| матч_VOL_ZOR=0–3
| матч_VOR_CHO=2–0
| матч_VOR_DNI=1–1
| матч_VOR_DYK=0–4
| матч_VOR_HOV=2–1
| матч_VOR_KAR=3–0
| матч_VOR_MET=1–0
| матч_VOR_MZA=+:-
| матч_VOR_OLK=0–1
| матч_VOR_OLD=2–1
| матч_VOR_STD=0–0
| матч_VOR_SHA=2–2
| матч_VOR_VOL=1–1
| матч_VOR_ZOR=0–2
| матч_ZOR_CHO=4–0
| матч_ZOR_DNI=1–2
| матч_ZOR_DYK=0–0
| матч_ZOR_HOV=2–1
| матч_ZOR_KAR=4–1
| матч_ZOR_MET=0–0
| матч_ZOR_MZA=4–1
| матч_ZOR_OLK=1–1
| матч_ZOR_OLD=4–0
| матч_ZOR_STD=2–1
| матч_ZOR_SHA=1–7
| матч_ZOR_VOL=1–1
| матч_ZOR_VOR=1–2
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.rsssf.org/tableso/oekrchamp.html Чэмпіянаты Ўкраіны на сайце RSSSF]
{{Сэзоны Прэм’ер-лігі чэмпіянату Ўкраіны па футболе}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2015—2016 гадоў}}
[[Катэгорыя:Чэмпіянат Украіны па футболе]]
[[Катэгорыя:2015 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2016 год у футболе]]
3ql73z3p6zs4j1663bvcgmh87sfnzig
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2014—2015 гадоў
0
302323
2663903
2026-04-03T13:51:54Z
Artsiom91
28241
Створаная старонка са зьместам „'''Прэм’ер-ліга 2014—2015 гадоў''' — 24-ы розыгрыш [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны]], які праходзіў з 25 ліпеня 2014 году па 30 траўня 2015 году. Чэмпіёнам стала «[[Дынама Кіеў|Дынама]]», якое т...“
2663903
wikitext
text/x-wiki
'''Прэм’ер-ліга 2014—2015 гадоў''' — 24-ы розыгрыш [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны]], які праходзіў з 25 ліпеня 2014 году па 30 траўня 2015 году. Чэмпіёнам стала «[[Дынама Кіеў|Дынама]]», якое тым самым здабыла свой 14-ы тытул у найвышэйшым украінскім дывізіёне.
== Клюбы ==
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 13 былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а «[[Алімпік Данецк|Алімпік]]» прасунуўся зь Першай лігі, замяніўшы «[[Севастопаль (футбольны клюб)|Севастопаль]]», «[[Таўрыя Сімфэропаль|Таўрыю]]» і «[[Арсэнал Кіеў|Арсэнал]]».
== Табліца ==
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = завершана
|крыніца = [https://www.soccerway.com/ukraine/premier-league-2014-2015/ Soccerway]
<!--Месцы камандаў.-->
|каманда1=DYK |каманда2=SHA |каманда3=DNI |каманда4=ZOR |каманда5=VOR |каманда6=MET |каманда7=MZA |каманда8=OLD |каманда9=VOL |каманда10=MDO |каманда11=CHO |каманда12=HOV |каманда13=KAR |каманда14=ILL
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLGS |вынік2=CL3Q |вынік3=ELGS |вынік4=EL3Q |вынік5=EL3Q |вынік10=W |вынік14=REL
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_CHO=3 |нічыі_CHO=11 |паразы_CHO=11 |мз_CHO=15 |мп_CHO=31<!-- Чарнаморац Адэса -->
|перамогі_DNI=16 |нічыі_DNI=6 |паразы_DNI=4 |мз_DNI=47 |мп_DNI=17<!-- Дняпро Днепрапятроўск -->
|перамогі_DYK=20 |нічыі_DYK=6 |паразы_DYK=0 |мз_DYK=65 |мп_DYK=12<!-- Дынама Кіеў -->
|перамогі_HOV=3 |нічыі_HOV=10 |паразы_HOV=13 |мз_HOV=22 |мп_HOV=47<!-- Гавэрла Ужгарад -->
|перамогі_ILL=3 |нічыі_ILL=5 |паразы_ILL=18 |мз_ILL=25 |мп_ILL=55<!-- Ільлічовец Марыюпаль -->
|перамогі_KAR=5 |нічыі_KAR=9 |паразы_KAR=12 |мз_KAR=22 |мп_KAR=31<!-- Карпаты Львоў -->
|перамогі_MET=8 |нічыі_MET=11 |паразы_MET=6 |мз_MET=34 |мп_MET=32<!-- Мэталіст Харкаў -->
|перамогі_MDO=6 |нічыі_MDO=10 |паразы_MDO=10 |мз_MDO=27 |мп_MDO=38<!-- Мэталюрг Данецк -->
|перамогі_MZA=6 |нічыі_MZA=8 |паразы_MZA=12 |мз_MZA=20 |мп_MZA=40<!-- Мэталюрг Запарожжа -->
|перамогі_OLD=7 |нічыі_OLD=5 |паразы_OLD=14 |мз_OLD=24 |мп_OLD=64<!-- Алімпік Данецк -->
|перамогі_SHA=17 |нічыі_SHA=5 |паразы_SHA=4 |мз_SHA=71 |мп_SHA=21<!-- Шахтар Данецк -->
|перамогі_VOL=9 |нічыі_VOL=7 |паразы_VOL=10 |мз_VOL=38 |мп_VOL=44<!-- Валынь Луцак -->
|перамогі_VOR=11 |нічыі_VOR=9 |паразы_VOR=6 |мз_VOR=35 |мп_VOR=22<!-- Ворскла Палтава -->
|перамогі_ZOR=13 |нічыі_ZOR=6 |паразы_ZOR=7 |мз_ZOR=40 |мп_ZOR=31<!-- Зара Луганск -->
<!--Карэкцыя пунктаў.-->
|карэкцыя_пунктаў_VOL=-9
|карэкцыя_пунктаў_KAR=-9
|карэкцыя_пунктаў_MDO=-6
|заўвага_VOL=З «Валыні» зьнялі 9 пунктаў.
|заўвага_KAR=З «Карпатаў» зьнялі агулам 9 пунктаў.
|заўвага_MDO=З данецкага «Мэталюргу» зьнялі 6 пунктаў.
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CHO=[[Чарнаморац Адэса]]
|назва_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск]]
|назва_DYK=[[Дынама Кіеў]]
|назва_HOV=[[Гавэрла Ужгарад]]
|назва_ILL=[[Ільлічовец Марыюпаль]]
|назва_KAR=[[Карпаты Львоў]]
|назва_MET=[[Мэталіст Харкаў]]
|назва_MDO=[[Мэталюрг Данецк]]
|назва_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа]]
|назва_OLD=[[Алімпік Данецк]]
|назва_SHA=[[Шахтар Данецк]]
|назва_VOL=[[Валынь Луцак]]
|назва_VOR=[[Ворскла Палтава]]
|назва_ZOR=[[Зара Луганск]]
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Рэйтынг сумленнай гульні.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLGS=green1 |тэкст_CLGS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў#Групавы этап|Групавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2 |тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELGS=blue1 |тэкст_ELGS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2015—2016 гадоў#Групавы этап|Групавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_EL3Q=blue2 |тэкст_EL3Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2015—2016 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_W=lightgrey |тэкст_W=Спыненьне існаваньня
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
|заўвага_вынікі_ELGS = Паколькі пераможца [[Кубак Украіны па футболе 2014—2015 гадоў|Кубка Ўкраіны]] «Дынама» кваліфікавалася ў Лігу чэмпіёнаў празь месца ў лізе, кваліфікацыя ў групавы этап Лігі Эўропы, прызначаная для пераможцы Кубка, перайшла трэцяй камандзе лігі, а кваліфікацыя ў трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы перайшла пятай камандзе лігі.
|заўвага_вынікі_EL3Q=ELGS
|заўвага_вынікі_W = Данецкі «Мэталюрг» па заканчэньні сэзону спыніў існаваньне, аб’яднаўшыся са «[[Сталь Днепрадзяржынск|Стальлю]]», якой перайшло месца ў Прэм’ер-лізе.
}}</onlyinclude>
== Вынікі гульняў ==
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.soccerway.com/ukraine/premier-league-2014-2015/ Soccerway]
| абнаўленьне = завершана
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў=OLD, VOL, VOR, HOV, DNI, DYK, ZOR, ILL, KAR, MET, MDO, MZA, CHO, SHA
|скарачэньне_CHO=[[Чарнаморац Адэса|Чар]]
|скарачэньне_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск|Дня]]
|скарачэньне_DYK=[[Дынама Кіеў|Дын]]
|скарачэньне_HOV=[[Гавэрла Ужгарад|Гав]]
|скарачэньне_ILL=[[Ільлічовец Марыюпаль|Іль]]
|скарачэньне_KAR=[[Карпаты Львоў|Кар]]
|скарачэньне_MET=[[Мэталіст Харкаў|МэХ]]
|скарачэньне_MDO=[[Мэталюрг Данецк|МэД]]
|скарачэньне_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа|МэЗ]]
|скарачэньне_OLD=[[Алімпік Данецк|Алі]]
|скарачэньне_SHA=[[Шахтар Данецк|Шах]]
|скарачэньне_VOL=[[Валынь Луцак|Вал]]
|скарачэньне_VOR=[[Ворскла Палтава|Вор]]
|скарачэньне_ZOR=[[Зара Луганск|Зар]]
|назва_CHO=[[Чарнаморац Адэса]]
|назва_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск]]
|назва_DYK=[[Дынама Кіеў]]
|назва_HOV=[[Гавэрла Ужгарад]]
|назва_ILL=[[Ільлічовец Марыюпаль]]
|назва_KAR=[[Карпаты Львоў]]
|назва_MET=[[Мэталіст Харкаў]]
|назва_MDO=[[Мэталюрг Данецк]]
|назва_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа]]
|назва_OLD=[[Алімпік Данецк]]
|назва_SHA=[[Шахтар Данецк]]
|назва_VOL=[[Валынь Луцак]]
|назва_VOR=[[Ворскла Палтава]]
|назва_ZOR=[[Зара Луганск]]
| матч_CHO_DNI=0–3
| матч_CHO_DYK=0–2
| матч_CHO_HOV=1–1
| матч_CHO_ILL=0–0
| матч_CHO_KAR=0–0
| матч_CHO_MET=null
| матч_CHO_MDO=2–2
| матч_CHO_MZA=0–0
| матч_CHO_OLD=4–0
| матч_CHO_SHA=0–2
| матч_CHO_VOL=1–0
| матч_CHO_VOR=1–0
| матч_CHO_ZOR=0–0
| матч_DNI_CHO=2–1
| матч_DNI_DYK=0–3
| матч_DNI_HOV=1–1
| матч_DNI_ILL=1–0
| матч_DNI_KAR=4–0
| матч_DNI_MET=0–0
| матч_DNI_MDO=1–1
| матч_DNI_MZA=1–0
| матч_DNI_OLD=5–0
| матч_DNI_SHA=3–2
| матч_DNI_VOL=5–0
| матч_DNI_VOR=1–1
| матч_DNI_ZOR=0–2
| матч_DYK_CHO=2–0
| матч_DYK_DNI=1–0
| матч_DYK_HOV=6–0
| матч_DYK_ILL=5–0
| матч_DYK_KAR=0–0
| матч_DYK_MET=3–0
| матч_DYK_MDO=3–0
| матч_DYK_MZA=2–2
| матч_DYK_OLD=0–0
| матч_DYK_SHA=1–0
| матч_DYK_VOL=4–1
| матч_DYK_VOR=1–0
| матч_DYK_ZOR=2–2
| матч_HOV_CHO=0–0
| матч_HOV_DNI=0–0
| матч_HOV_DYK=0–4
| матч_HOV_ILL=2–1
| матч_HOV_KAR=2–2
| матч_HOV_MET=2–2
| матч_HOV_MDO=1–0
| матч_HOV_MZA=0–1
| матч_HOV_OLD=0–1
| матч_HOV_SHA=3–7
| матч_HOV_VOL=0–0
| матч_HOV_VOR=0–0
| матч_HOV_ZOR=1–2
| матч_ILL_CHO=3–3
| матч_ILL_DNI=0–1
| матч_ILL_DYK=1–4
| матч_ILL_HOV=2–2
| матч_ILL_KAR=1–0
| матч_ILL_MET=1–3
| матч_ILL_MDO=1–1
| матч_ILL_MZA=1–2
| матч_ILL_OLD=4–1
| матч_ILL_SHA=2–6
| матч_ILL_VOL=1–2
| матч_ILL_VOR=1–2
| матч_ILL_ZOR=2–1
| матч_KAR_CHO=2–0
| матч_KAR_DNI=0–1
| матч_KAR_DYK=0–1
| матч_KAR_HOV=1–0
| матч_KAR_ILL=1–0
| матч_KAR_MET=3–3
| матч_KAR_MDO=0–1
| матч_KAR_MZA=1–2
| матч_KAR_OLD=4–1
| матч_KAR_SHA=0–2
| матч_KAR_VOL=0–2
| матч_KAR_VOR=0–0
| матч_KAR_ZOR=1–2
| матч_MET_CHO=0–0
| матч_MET_DNI=2–5
| матч_MET_DYK=1–2
| матч_MET_HOV=1–0
| матч_MET_ILL=3–1
| матч_MET_KAR=0–0
| матч_MET_MDO=1–0
| матч_MET_MZA=2–1
| матч_MET_OLD=0–0
| матч_MET_SHA=2–2
| матч_MET_VOL=3–3
| матч_MET_VOR=0–2
| матч_MET_ZOR=4–2
| матч_MDO_CHO=1–0
| матч_MDO_DNI=0–2
| матч_MDO_DYK=0–6
| матч_MDO_HOV=0–0
| матч_MDO_ILL=3–0
| матч_MDO_KAR=1–1
| матч_MDO_MET=1–1
| матч_MDO_MZA=1–1
| матч_MDO_OLD=4–2
| матч_MDO_SHA=2–1
| матч_MDO_VOL=1–2
| матч_MDO_VOR=1–1
| матч_MDO_ZOR=0–0
| матч_MZA_CHO=0–0
| матч_MZA_DNI=0–1
| матч_MZA_DYK=2–4
| матч_MZA_HOV=2–1
| матч_MZA_ILL=2–0
| матч_MZA_KAR=2–1
| матч_MZA_MET=0–0
| матч_MZA_MDO=0–1
| матч_MZA_OLD=2–2
| матч_MZA_SHA=0–4
| матч_MZA_VOL=1–1
| матч_MZA_VOR=0–3
| матч_MZA_ZOR=0–1
| матч_OLD_CHO=2–1
| матч_OLD_DNI=0–5
| матч_OLD_DYK=0–1
| матч_OLD_HOV=1–2
| матч_OLD_ILL=3–2
| матч_OLD_KAR=1–0
| матч_OLD_MET=2–1
| матч_OLD_MDO=3–2
| матч_OLD_MZA=0–0
| матч_OLD_SHA=0–5
| матч_OLD_VOL=1–3
| матч_OLD_VOR=1–1
| матч_OLD_ZOR=1–0
| матч_SHA_CHO=5–0
| матч_SHA_DNI=0–0
| матч_SHA_DYK=0–0
| матч_SHA_HOV=4–1
| матч_SHA_ILL=3–0
| матч_SHA_KAR=2–2
| матч_SHA_MET=1–0
| матч_SHA_MDO=2–0
| матч_SHA_MZA=2–0
| матч_SHA_OLD=6–0
| матч_SHA_VOL=6–2
| матч_SHA_VOR=3–0
| матч_SHA_ZOR=0–1
| матч_VOL_CHO=1–1
| матч_VOL_DNI=0–1
| матч_VOL_DYK=1–3
| матч_VOL_HOV=4–2
| матч_VOL_ILL=3–1
| матч_VOL_KAR=0–2
| матч_VOL_MET=0–3
| матч_VOL_MDO=1–1
| матч_VOL_MZA=3–0
| матч_VOL_OLD=4–0
| матч_VOL_SHA=0–0
| матч_VOL_VOR=2–2
| матч_VOL_ZOR=1–2
| матч_VOR_CHO=2–0
| матч_VOR_DNI=1–3
| матч_VOR_DYK=0–3
| матч_VOR_HOV=2–0
| матч_VOR_ILL=0–0
| матч_VOR_KAR=2–0
| матч_VOR_MET=0–0
| матч_VOR_MDO=2–1
| матч_VOR_MZA=5–0
| матч_VOR_OLD=3–1
| матч_VOR_SHA=1–2
| матч_VOR_VOL=2–0
| матч_VOR_ZOR=2–0
| матч_ZOR_CHO=1–0
| матч_ZOR_DNI=2–1
| матч_ZOR_DYK=2–2
| матч_ZOR_HOV=2–1
| матч_ZOR_ILL=1–0
| матч_ZOR_KAR=1–1
| матч_ZOR_MET=1–2
| матч_ZOR_MDO=4–2
| матч_ZOR_MZA=3–0
| матч_ZOR_OLD=5–1
| матч_ZOR_SHA=1–4
| матч_ZOR_VOL=1–2
| матч_ZOR_VOR=1–1
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.rsssf.org/tableso/oekrchamp.html Чэмпіянаты Ўкраіны на сайце RSSSF]
{{Сэзоны Прэм’ер-лігі чэмпіянату Ўкраіны па футболе}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2014—2015 гадоў}}
[[Катэгорыя:Чэмпіянат Украіны па футболе]]
[[Катэгорыя:2014 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2015 год у футболе]]
aria2s4xsso0wfut3q8irvrg9id42iq
Катэгорыя:Чайкавыя
14
302324
2663906
2026-04-03T14:07:20Z
Taravyvan Adijene
1924
Створаная старонка са зьместам „{{Болей}} [[Катэгорыя:Lari]]“
2663906
wikitext
text/x-wiki
{{Болей}}
[[Катэгорыя:Lari]]
j4t6kp33egufutacxyl1ln5cat405kx
2663908
2663906
2026-04-03T14:13:30Z
Artsiom91
28241
давайце ня будзем ствараць шмат залішніх прамежкавых катэгорыяў з адным складнікам
2663908
wikitext
text/x-wiki
{{Болей}}
[[Катэгорыя:Сеўцападобныя]]
6wp3es5nj4xdphcar1h6yn36f0uiyp2
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2013—2014 гадоў
0
302325
2663918
2026-04-03T14:40:54Z
Artsiom91
28241
Створаная старонка са зьместам „'''Прэм’ер-ліга 2013—2014 гадоў''' — 23-і розыгрыш [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны]], які праходзіў з 12 ліпеня 2013 году па 18 траўня 2014 году. Чэмпіёнам стаў «[[Шахтар Данецк|Шахтар]]», які т...“
2663918
wikitext
text/x-wiki
'''Прэм’ер-ліга 2013—2014 гадоў''' — 23-і розыгрыш [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны]], які праходзіў з 12 ліпеня 2013 году па 18 траўня 2014 году. Чэмпіёнам стаў «[[Шахтар Данецк|Шахтар]]», які тым самым здабыў свой дзявяты тытул у найвышэйшым дывізіёне.
== Клюбы ==
У турніры бралі ўдзел 16 клюбаў, зь якіх 15 былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а «[[Севастопаль (футбольны клюб)|Севастопаль]]» прасунуўся зь Першай лігі, замяніўшы «[[Крыўбас Крывы Рог|Крыўбас]]».
== Табліца ==
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = завершана
|крыніца = [https://www.soccerway.com/ukraine/premier-league-2013-2014/ Soccerway]
<!--Месцы камандаў.-->
|каманда1=SHA
|каманда2=DNI
|каманда3=MET
|каманда4=DYK
|каманда5=CHO
|каманда6=MDO
|каманда7=ZOR
|каманда8=VOR
|каманда9=SEV
|каманда10=ILL
|каманда11=KAR
|каманда12=HOV
|каманда13=VOL
|каманда14=MZA
|каманда15=TAV
|каманда16=ARK
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLGS |вынік2=CL3Q |вынік3=ELPO |вынік4=ELGS |вынік5=EL3Q |вынік7=EL2Q |вынік9=W |вынік15=W |вынік16=EXC
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_SHA=21|нічыі_SHA=2 |паразы_SHA=5|мз_SHA=62|мп_SHA=23<!-- Шахтар Данецк -->
|перамогі_DNI=18|нічыі_DNI=5 |паразы_DNI=5|мз_DNI=56|мп_DNI=28<!-- Дняпро Днепрапятроўск -->
|перамогі_MET=16|нічыі_MET=9 |паразы_MET=3|мз_MET=54|мп_MET=29<!-- Мэталіст Харкаў -->
|перамогі_DYK=16|нічыі_DYK=5 |паразы_DYK=7|мз_DYK=55|мп_DYK=33<!-- Дынама Кіеў -->
|перамогі_CHO=12|нічыі_CHO=10|паразы_CHO=6|мз_CHO=30|мп_CHO=22<!-- Чарнаморац Адэса -->
|перамогі_MDO=12|нічыі_MDO=7 |паразы_MDO=9|мз_MDO=45|мп_MDO=42<!-- Мэталюрг Данецк -->
|перамогі_ZOR=11|нічыі_ZOR=9 |паразы_ZOR=8|мз_ZOR=35|мп_ZOR=30<!-- Зара Луганск -->
|перамогі_VOR=10|нічыі_VOR=10|паразы_VOR=8|мз_VOR=36|мп_VOR=38<!-- Ворскла Палтава -->
|перамогі_SEV=10|нічыі_SEV=5|паразы_SEV=13|мз_SEV=32|мп_SEV=43<!-- Севастопаль -->
|перамогі_ILL=10|нічыі_ILL=4|паразы_ILL=14|мз_ILL=27|мп_ILL=33<!-- Ільлічовец Марыюпаль -->
|перамогі_KAR=7|нічыі_KAR=11|паразы_KAR=10|мз_KAR=33|мп_KAR=39<!-- Карпаты Львоў -->
|перамогі_HOV=7 |нічыі_HOV=5|паразы_HOV=16|мз_HOV=26|мп_HOV=39<!-- Гавэрла Ужгарад -->
|перамогі_VOL=7 |нічыі_VOL=6|паразы_VOL=15|мз_VOL=25|мп_VOL=51<!-- Валынь Луцак -->
|перамогі_MZA=2 |нічыі_MZA=6|паразы_MZA=20|мз_MZA=19|мп_MZA=54<!-- Мэталюрг Запарожжа -->
|перамогі_TAV=2 |нічыі_TAV=4|паразы_TAV=22|мз_TAV=15|мп_TAV=46<!-- Таўрыя Сімфэропаль -->
|перамогі_ARK=0 |нічыі_ARK=0|паразы_ARK=0 |мз_ARK=0 |мп_ARK=0 <!-- Арсэнал Кіеў -->
<!--Карэкцыя пунктаў.-->
|карэкцыя_пунктаў_VOL=-3
|заўвага_VOL=З «Валыні» зьнялі 3 пункты.
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ARK=[[Арсэнал Кіеў]]
|назва_CHO=[[Чарнаморац Адэса]]
|назва_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск]]
|назва_DYK=[[Дынама Кіеў]]
|назва_HOV=[[Гавэрла Ужгарад]]
|назва_ILL=[[Ільлічовец Марыюпаль]]
|назва_KAR=[[Карпаты Львоў]]
|назва_MET=[[Мэталіст Харкаў]]
|назва_MDO=[[Мэталюрг Данецк]]
|назва_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа]]
|назва_SEV=[[Севастопаль (футбольны клюб)|Севастопаль]]
|назва_SHA=[[Шахтар Данецк]]
|назва_TAV=[[Таўрыя Сімфэропаль]]
|назва_VOL=[[Валынь Луцак]]
|назва_VOR=[[Ворскла Палтава]]
|назва_ZOR=[[Зара Луганск]]
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Рэйтынг сумленнай гульні.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLGS=green1 |тэкст_CLGS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2014—2015 гадоў#Групавы этап|Групавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2 |тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2014—2015 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELGS=blue1 |тэкст_ELGS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў#Групавы этап|Групавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ELPO=blue2 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]]
|колер_EL3Q=blue3 |тэкст_EL3Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue4 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_W=lightgrey |тэкст_W=Спыненьне існаваньня
|колер_EXC=black1 |тэкст_EXC=Зняцьце са спаборніцтваў
|заўвага_вынікі_ELGS = «Дынама» кваліфікавалася ў групавы этап Лігі Эўропы як пераможца [[Кубак Украіны па футболе 2013—2014 гадоў|Кубка Ўкраіны]].
|заўвага_вынікі_W = «Севастопаль» і «Таўрыя» па заканчэньні сэзону спынілі існаваньне.
|заўвага_вынікі_EXC = 12 лютага 2014 году «Арсэнал» (які раней запусьціў працэдуру банкруцтва) афіцыйна выключылі выключылі з Прэм’ер-лігі, вынікі матчаў зь яго ўдзелам анулявалі.
}}</onlyinclude>
== Вынікі гульняў ==
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.soccerway.com/ukraine/premier-league-2013-2014/ Soccerway]
| абнаўленьне = завершана
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў=VOL, VOR, HOV, DNI, DYK, ZOR, ILL, KAR, MET, MDO, MZA, SEV, TAV, CHO, SHA
|скарачэньне_CHO=[[Чарнаморац Адэса|Чар]]
|скарачэньне_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск|Дня]]
|скарачэньне_DYK=[[Дынама Кіеў|Дын]]
|скарачэньне_HOV=[[Гавэрла Ужгарад|Гав]]
|скарачэньне_ILL=[[Ільлічовец Марыюпаль|Іль]]
|скарачэньне_KAR=[[Карпаты Львоў|Кар]]
|скарачэньне_MET=[[Мэталіст Харкаў|МэХ]]
|скарачэньне_MDO=[[Мэталюрг Данецк|МэД]]
|скарачэньне_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа|МэЗ]]
|скарачэньне_SEV=[[Севастопаль (футбольны клюб)|Сев]]
|скарачэньне_SHA=[[Шахтар Данецк|Шах]]
|скарачэньне_TAV=[[Таўрыя Сімфэропаль|Таў]]
|скарачэньне_VOL=[[Валынь Луцак|Вал]]
|скарачэньне_VOR=[[Ворскла Палтава|Вор]]
|скарачэньне_ZOR=[[Зара Луганск|Зар]]
|назва_CHO=[[Чарнаморац Адэса]]
|назва_DNI=[[Дняпро Днепрапятроўск]]
|назва_DYK=[[Дынама Кіеў]]
|назва_HOV=[[Гавэрла Ужгарад]]
|назва_ILL=[[Ільлічовец Марыюпаль]]
|назва_KAR=[[Карпаты Львоў]]
|назва_MET=[[Мэталіст Харкаў]]
|назва_MDO=[[Мэталюрг Данецк]]
|назва_MZA=[[Мэталюрг Запарожжа]]
|назва_SEV=[[Севастопаль (футбольны клюб)|Севастопаль]]
|назва_SHA=[[Шахтар Данецк]]
|назва_TAV=[[Таўрыя Сімфэропаль]]
|назва_VOL=[[Валынь Луцак]]
|назва_VOR=[[Ворскла Палтава]]
|назва_ZOR=[[Зара Луганск]]
| матч_CHO_DNI=1–0
| матч_CHO_DYK=1–1
| матч_CHO_HOV=2–1
| матч_CHO_ILL=1–0
| матч_CHO_KAR=0–0
| матч_CHO_MET=1–1
| матч_CHO_MDO=1–0
| матч_CHO_MZA=3–0
| матч_CHO_SEV=2–0
| матч_CHO_SHA=0–1
| матч_CHO_TAV=0–0
| матч_CHO_VOL=0–0
| матч_CHO_VOR=1–1
| матч_CHO_ZOR=3–1
| матч_DNI_CHO=2–0
| матч_DNI_DYK=2–0
| матч_DNI_HOV=1–0
| матч_DNI_ILL=3–1
| матч_DNI_KAR=1–4
| матч_DNI_MET=2–2
| матч_DNI_MDO=3–1
| матч_DNI_MZA=1–0
| матч_DNI_SEV=3–0
| матч_DNI_SHA=3–1
| матч_DNI_TAV=1–0
| матч_DNI_VOL=5–1
| матч_DNI_VOR=2–2
| матч_DNI_ZOR=1–3
| матч_DYK_CHO=1–2
| матч_DYK_DNI=1–1
| матч_DYK_HOV=3–0
| матч_DYK_ILL=1–0
| матч_DYK_KAR=1–0
| матч_DYK_MET=4–2
| матч_DYK_MDO=9–1
| матч_DYK_MZA=4–0
| матч_DYK_SEV=2–0
| матч_DYK_SHA=0–2
| матч_DYK_TAV=2–0
| матч_DYK_VOL=1–1
| матч_DYK_VOR=2–1
| матч_DYK_ZOR=3–1
| матч_HOV_CHO=1–1
| матч_HOV_DNI=0–2
| матч_HOV_DYK=1–2
| матч_HOV_ILL=1–2
| матч_HOV_KAR=1–0
| матч_HOV_MET=0–2
| матч_HOV_MDO=0–0
| матч_HOV_MZA=1–1
| матч_HOV_SEV=1–2
| матч_HOV_SHA=0–2
| матч_HOV_TAV=2–1
| матч_HOV_VOL=6–0
| матч_HOV_VOR=1–2
| матч_HOV_ZOR=0–0
| матч_ILL_CHO=3–1
| матч_ILL_DNI=0–2
| матч_ILL_DYK=0–2
| матч_ILL_HOV=0–1
| матч_ILL_KAR=1–1
| матч_ILL_MET=1–1
| матч_ILL_MDO=3–0
| матч_ILL_MZA=3–1
| матч_ILL_SEV=0–0
| матч_ILL_SHA=1–3
| матч_ILL_TAV=1–2
| матч_ILL_VOL=1–0
| матч_ILL_VOR=1–2
| матч_ILL_ZOR=1–0
| матч_KAR_CHO=1–1
| матч_KAR_DNI=0–4
| матч_KAR_DYK=2–2
| матч_KAR_HOV=1–0
| матч_KAR_ILL=0–1
| матч_KAR_MET=2–4
| матч_KAR_MDO=2–2
| матч_KAR_MZA=2–2
| матч_KAR_SEV=2–0
| матч_KAR_SHA=3–2
| матч_KAR_TAV=2–1
| матч_KAR_VOL=0–1
| матч_KAR_VOR=0–2
| матч_KAR_ZOR=0–0
| матч_MET_CHO=0–0
| матч_MET_DNI=2–1
| матч_MET_DYK=3–0
| матч_MET_HOV=1–1
| матч_MET_ILL=2–0
| матч_MET_KAR=2–1
| матч_MET_MDO=1–0
| матч_MET_MZA=3–2
| матч_MET_SEV=3–1
| матч_MET_SHA=2–4
| матч_MET_TAV=1–0
| матч_MET_VOL=4–0
| матч_MET_VOR=1–0
| матч_MET_ZOR=1–1
| матч_MDO_CHO=3–2
| матч_MDO_DNI=1–1
| матч_MDO_DYK=2–1
| матч_MDO_HOV=4–2
| матч_MDO_ILL=1–1
| матч_MDO_KAR=1–1
| матч_MDO_MET=3–0
| матч_MDO_MZA=2–0
| матч_MDO_SEV=3–0
| матч_MDO_SHA=2–2
| матч_MDO_TAV=2–1
| матч_MDO_VOL=1–3
| матч_MDO_VOR=4–1
| матч_MDO_ZOR=2–0
| матч_MZA_CHO=0–1
| матч_MZA_DNI=2–3
| матч_MZA_DYK=1–2
| матч_MZA_HOV=0–1
| матч_MZA_ILL=0–1
| матч_MZA_KAR=1–3
| матч_MZA_MET=0–3
| матч_MZA_MDO=0–0
| матч_MZA_SEV=2–2
| матч_MZA_SHA=0–3
| матч_MZA_TAV=1–0
| матч_MZA_VOL=3–0
| матч_MZA_VOR=0–1
| матч_MZA_ZOR=1–1
| матч_SEV_CHO=1–1
| матч_SEV_DNI=1–1
| матч_SEV_DYK=1–2
| матч_SEV_HOV=3–0
| матч_SEV_ILL=0–1
| матч_SEV_KAR=1–0
| матч_SEV_MET=0–2
| матч_SEV_MDO=4–2
| матч_SEV_MZA=5–0
| матч_SEV_SHA=1–3
| матч_SEV_TAV=1–0
| матч_SEV_VOL=2–1
| матч_SEV_VOR=1–0
| матч_SEV_ZOR=0–2
| матч_SHA_CHO=1–0
| матч_SHA_DNI=0–2
| матч_SHA_DYK=3–1
| матч_SHA_HOV=2–0
| матч_SHA_ILL=3–1
| матч_SHA_KAR=3–0
| матч_SHA_MET=1–1
| матч_SHA_MDO=2–1
| матч_SHA_MZA=2–0
| матч_SHA_SEV=4–0
| матч_SHA_TAV=2–1
| матч_SHA_VOL=2–0
| матч_SHA_VOR=3–0
| матч_SHA_ZOR=4–0
| матч_TAV_CHO=1–2
| матч_TAV_DNI=0–2
| матч_TAV_DYK=1–2
| матч_TAV_HOV=1–3
| матч_TAV_ILL=0–3
| матч_TAV_KAR=0–1
| матч_TAV_MET=0–3
| матч_TAV_MDO=0–1
| матч_TAV_MZA=3–1
| матч_TAV_SEV=0–2
| матч_TAV_SHA=0–4
| матч_TAV_VOL=2–2
| матч_TAV_VOR=0–1
| матч_TAV_ZOR=0–2
| матч_VOL_CHO=1–2
| матч_VOL_DNI=1–3
| матч_VOL_DYK=1–4
| матч_VOL_HOV=0–1
| матч_VOL_ILL=1–0
| матч_VOL_KAR=1–1
| матч_VOL_MET=1–4
| матч_VOL_MDO=1–0
| матч_VOL_MZA=2–0
| матч_VOL_SEV=1–2
| матч_VOL_SHA=2–0
| матч_VOL_TAV=1–0
| матч_VOL_VOR=0–0
| матч_VOL_ZOR=0–2
| матч_VOR_CHO=0–1
| матч_VOR_DNI=1–4
| матч_VOR_DYK=2–2
| матч_VOR_HOV=3–1
| матч_VOR_ILL=1–0
| матч_VOR_KAR=2–2
| матч_VOR_MET=1–1
| матч_VOR_MDO=1–2
| матч_VOR_MZA=2–1
| матч_VOR_SEV=2–2
| матч_VOR_SHA=1–0
| матч_VOR_TAV=1–1
| матч_VOR_VOL=3–3
| матч_VOR_ZOR=1–1
| матч_ZOR_CHO=1–0
| матч_ZOR_DNI=3–0
| матч_ZOR_DYK=2–0
| матч_ZOR_HOV=1–0
| матч_ZOR_ILL=3–0
| матч_ZOR_KAR=2–2
| матч_ZOR_MET=2–2
| матч_ZOR_MDO=0–4
| матч_ZOR_MZA=0–0
| матч_ZOR_SEV=3–0
| матч_ZOR_SHA=1–3
| матч_ZOR_TAV=0–0
| матч_ZOR_VOL=2–0
| матч_ZOR_VOR=1–2
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.rsssf.org/tableso/oekrchamp.html Чэмпіянаты Ўкраіны на сайце RSSSF]
{{Сэзоны Прэм’ер-лігі чэмпіянату Ўкраіны па футболе}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2013—2014 гадоў}}
[[Катэгорыя:Чэмпіянат Украіны па футболе]]
[[Катэгорыя:2013 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2014 год у футболе]]
qajm3sazip94dljhpetp1xors0wylwu