Бульба

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be-tarask">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікіпэдыя</sitename>
    <dbname>be_x_oldwiki</dbname>
    <base>https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мэдыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Спэцыяльныя</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Абмеркаваньне</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Гутаркі ўдзельніка</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікіпэдыя</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Абмеркаваньне Вікіпэдыі</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Абмеркаваньне файла</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Абмеркаваньне MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблён</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Абмеркаваньне шаблёну</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Дапамога</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Абмеркаваньне дапамогі</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Абмеркаваньне катэгорыі</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Партал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Абмеркаваньне парталу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Абмеркаваньне модулю</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Бульба</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2842</id>
    <revision>
      <id>2664412</id>
      <parentid>2664001</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:12:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне  літаратура</comment>
      <origin>2664412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59376" sha1="c44iba0er288sh004tdi2e4wesyfxaj" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Таксанамічная інфармацыя
|Назва            = 
|Выява            = Patates.jpg
|Подпіс да выявы  = Бульба багатая на сарты з разнастайным колерам, памерам і формай
|Надцарства       = 
|Царства          = Расьліны
|Падцарства       = 
|Група            = 
|Разьдзел         = 
|Падразьдзел      = 
|Надтып           = 
|Тып              = 
|Падтып           = 
|Нададдзел        = 
|Аддзел           = [[Пакрытанасенныя]]
|Пададдзел        = 
|Надкляса         = 
|Кляса            = 
|Падкляса         = 
|Інфракляса       = 
|Надатрад         = 
|Надпарадак       = 
|Атрад            = 
|Парадак          = [[Пасьлёнакветныя]]
|Падатрад         = 
|Падпарадак       = 
|Інфраатрад       = 
|Інфрапарадак     = 
|Надсямейства     = 
|Сямейства        = [[Пасьлёнавыя]]
|Падсямейства     = 
|Трыба            = 
|Падтрыба         = 
|Род              = [[Пасьлён]]
|Падрод           = 
|Сэкцыя           = 
|Від              = Бульба
|Віды             = 
|Падвід           = 
|Падвіды          = 
|Бяз рангу        = 
|Лацінская назва  = Solanum tuberosum
|Лацінская назва аўтар = [[Карл Лінэй|L.]]
|Назва разьдзелу даччыных таксонаў = 
|Даччыныя таксоны = 
|Мапа             = 
|Шырыня мапы      = 
|Подпіс мапы      = 
|Спасылка ў Віківідах = 
|Commons          = 
|ITIS             = 
|NCBI             = 
}}
'''Бу́льба''' ({{мова-la|Solanum tuberosum}}) — шматгадовыя клубняносныя расьліны роду [[пасьлён]] сямейства [[пасьлёнавыя|пасьлёнавых]]. Слова «бульба» можа ўжывацца як да самой расьліны, гэтак і да клубняў, якія і зьяўляюцца галоўнай мэтай культывацыі.

Валодае высокакалярыйнымі вартасьцямі (100 грамаў прыгатаванай бульбы — каля 80 ккал). Утрымлівае ў сабе [[вада|ваду]] (~80%), [[вугляводы]] (19%), нязначную колькасьць [[бялкі|бялка]] (1,7%), мінімальную колькасьць [[тлушч]]у, невялікую колькасьць [[жалеза]] і [[вапна|вапны]], а таксама [[вітаміны]] [[вітамін Bl|Bl]] [[вітамін E3|E3]] і [[вітамін C|C]]. Вядома больш як 170 дзікарослых і культурных відаў. З бульбы атрымліваюць [[крухмал]], [[сьпірт]], [[патака|патаку]], гатуюць сотні відаў разнастайных страваў, яна ідзе на корм жывёле.

== Уласьцівасьці ==
Валодае высокакалярыйнымі вартасьцямі (100 грамаў прыгатаванай бульбы — каля 80 ккал). Утрымлівае ў сабе [[вада|ваду]] (каля 80%), [[вугляводы]] (19%), нязначную колькасьць [[бялкі|бялку]] (1,7%), мінімальную колькасьць [[тлушч]]у, невялікую колькасьць [[жалеза]] і [[вапна|вапны]], а таксама [[вітаміны]] [[вітамін Bl|Bl]] [[вітамін E3|E3]] і [[вітамін C|C]]. Вядома больш як 170 дзікарослых і культурных відаў. З бульбы атрымліваюць [[крухмал]], [[сьпірт]], [[патака|патаку]], гатуюць сотні відаў разнастайных страў, яна ідзе на корм жывёле.

Плод — шматнасенная ягада. Цьвіце ў [[чэрвень|чэрвені]] — [[жнівень|жніўні]]. Размнажаецца клубнямі і іх часткамі (у сэлекцыі — насеньнем). Добра расьце на ўгноеных супясчаных і пясчаных мінэральных глебах, на сярэднякіслых тарфяных балотных. Сарты, раянаваныя ў [[Беларусь|Беларусі]]: раньнія і сярэдняраньнія — Беларуская раньняя, Прыгожая 2, Аксаміт, Аноста, Адрэта, Дзецкасельская, Сантэ, Явар; сярэднясьпелыя — Агеньчык, Расінка; сярэдняпозьнія і позьнія — Лошыцкая, Ласунак, Прынёманская 3, Тэмп, Арбіта.

== Апісаньне ==
Бульба ёсьць [[Трава|травяністай расьлінай]], што яднае да 150 дзікіх і культурных разнавіднасьцяў. У дзікім стане зьяўляецца шматгадовай, у культуры — аднагадовай расьлінай&lt;ref name=&quot;г&quot;&gt;{{Кніга|аўтар=|частка=Картопля|загаловак=Лекарскія расьліны: энцыкляпэдычны даведнік|арыгінал=Лікарські рослини: Енциклопедичний довідник|спасылка=https://choice.nethouse.ua/static/doc/0000/0000/0130/130136.3q46zv2ro8.pdf|адказны=адказн.рэд. [[Андрэй Градзінскі]]|выданьне=|месца=Кіеў|выдавецтва=Украінская энцыкляпэдыя імя Міколы Бажана|год=1992|том=|старонкі=195-196|старонак=544|сэрыя=|isbn=5-88500-055-7|наклад=100 000}}&lt;/ref&gt;. Разнавіднасьці быльбы ўтвараюць [[Плёіднасьць|поліплёідны]] шэраг з асноўнай колькасьцю [[храмасома]]ў — 2n-12, 2n-24, 3n-36, 4n-48, 5n-60, 6n-72. Усе [[Гатунак|гатункі]] бульбы тэтраплёідныя (4n-48).

=== Корань ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;left&quot; valign=&quot;top&quot; cellspacing=&quot;2&quot;
|- bgcolor=#BACC99 align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot;
|-
|[[Файл:Solanum toberosum ex Strasburger 1900.png|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Ніжняя частка
|-
|[[Файл:Potato plant.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Сажанец з адным сьцяблом
|-
|[[Файл:Potato plants.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Лісьце
|}
[[Корань|Карэньне]] ў  бульбы, якую вырошчваюць з насеньня, мае спачатку стрыжнёвую будову — у выглядзе зародкавага стрыжнёвага кораня з бакавымі карэньчыкамі. Затым у аснове [[Сьцябло|сьцябла]] ў вузлах карэньня, якія знаходзяцца ў [[грунт|грунце]], утвараецца другаснае карэньне, якое разам з зародкавым утвараюць валасьніковістыя карані. Пры вырошчваньні бульбы з клубняў утвараецца толькі другаснае махрыстае карэньне. Каля 70 % каранёў бульбы разьмяшчаецца на глыбіні да 30 см, а асобныя карані дасягаюць глыбіні 1,5 м.

З [[пазуха]]ў зачаткавага лісьця ў падземнай частцы сьцябла адрастаюць падземныя парасткі — [[сталён]]ы, якія патаўшчаюцца на вяршынях, чым даюць пачатак новым [[Клубень|клубням]] (відазьмененым парасткам). На канцах сталёнаў разьвіваюцца клубні ў выглядзе вялікіх [[Пупышка|пупышак]], уся маса якіх складаецца з танкасьценных кантаваных [[вуза]]ў, напоўненых [[крухмал]]ам, а вонкавая частка складаецца з тонкапластовай [[коркавая тканка|коркавай тканкі]]. Клубні сьпеюць у жніўні—верасьні.

=== Сьцябло ===
Сьцёблаў некалькі. Яны травяністыя, прамастаячыя або ўзыходзячыя, вышынёй 30-150 см, у папярочным разрэзе рабрыстыя, 3—4-гранныя, радзей круглявыя, апушаныя. У некаторых гатункаў уздоўж сьцябловых рэбраў ёсьць прамыя або хвалістыя, вузкія або шырокія крыльцы. У познасьпелых гатункаў сьцёблы разгаліноўваюцца ў асноўным у ніжняй частцы, хуткасьпелых — у сярэдняй. Па афарбоўцы могуць быць зялёнымі, чырвона-фіялетавымі або чырвона-карычневымі. Пагатоў [[пігмэнтацыя]] ў залежнасьці ад гатунку можа выяўляцца толькі каля асновы сьцябла, уздоўж большай яго часткі або па ўсёй даўжыні. Часам назіраецца інтэнсіўная пігмэнтацыя, пры якой сьцёблы становяцца амаль чорнымі.

Частка сьцябла, пагружаная ў глебу, выпускае доўгія [[Парастак|парасткі]] (даўжынёй 15-20, у некаторых гатункаў 40-50 см). З аднаго клубня вырастае ў сярэднім 4-8 сьцёблаў, зь якіх утвараецца [[куст]]. Па выглядзе і будове кусты бываюць прамастаячыя ці раскідзістыя, мала- і многасьцябловыя, з роўнымі або яруснымі сьцёбламі. Дасягае ў вышыню больш за 1 мэтар.

=== Лісьце ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=right valign=top cellspacing=2
|- bgcolor=#BACC99 align=center valign=top
|-
|[[Файл:Potato bag cultivation.JPG|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Лісьце
|-
|[[Файл:Bouquet de fleurs de pommes de terre - 001.JPG|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Кветкі
|-
|[[Файл:Potato fruits.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Атрутныя плады (ягады)
|-
|[[Файл:Russet potato cultivar with sprouts.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Плод з вочкамі
|}
У ліставых пазухах падземнай часткі сьцёблаў утвараюцца бакавыя пабегі — сталёны даўжынёй 5-20 см, часам да 35-40 см. Растуць яны ў глебе больш-менш гарызантальна, утвараюць у вузлах карэньчыкі і могуць самастойна ўкараняцца. На канцах сталёнаў зь невялікіх спачатку патаўшчэньняў разьвіваюцца клубні. [[Лісьце]] бульбы цёмна-зялёнае, перарывіста-няпарнаперыстарасьсечанае. Складаецца з канчатковай долі, некалькіх пар (3-7) бакавых доляў, разьмешчаных адна супраць другой, і прамежкавых дзелек між імі. Няпарная доля называецца канчатковай, парныя долі маюць парадкавыя назвы — першая пара, другая пара і г. д. (лік вядзецца ад канчатковай долі). Долі і дзелькі сядзяць на стрыжаньках, прымацаваных да стрыжня (чаранка), ніжняя частка якога можа пераходзіць у хвосьцік. Каля парных доляў месьцяцца яшчэ драбнейшыя дзелькі. Па форме яны круглявыя, авальныя, падоўжаныя, яйкападобныя, рамбічныя, востраканцовыя або авальна-востраканцовыя, апушаныя. Долі, часьціцы і частачкі могуць быць сімэтрычнымі (роўнавялікімі) і несімэтрычнымі.

У некаторых гатункаў верхняя пара доляў і верхавая няцотная доля зрастаюцца асновамі,чым утвараюць 3-лопасьцевыя верхавіны. Завуць такую зьяву плюшчалістасьцю. Па колькасьці часьціц у лісьце адрозьніваюць 3 ступені яго расьсечанасьці: нязначная — 1 пара доляў, дзелькі адсутнічаюць; сярэднюю — да 2 пар доляў і 1-2 пары дзелек; моцную — 2-3 пары доляў і шматлікія дзелькі. У залежнасьці ад шчыльнасьці разьмяшчэньня доляў лісты могуць быць густа-, сярэдне- і рэдкадолькавымі. У густадолькавых лісьцікі доляў месьцяцца шчыльна, часта налягаюць сваімі паверхнямі адзін на аднаго. У сярэднедолькавых яны толькі дакранаюцца бакамі. У рэдкадольных між часьціцамі ёсьць прамежкі. Зь ніжняга боку доляў прыкметная сетка жылак, якія бываюць пігмэнтаванымі. Лісьце разьмяшчаецца на сьцёблах сьпіральна. Ля сваёй асновы мае 2 серпападобныя або лістападобныя [[прылісткі]].

=== Кветкі ===
[[Файл:Diagramme floral Solanum tuberosum-tag.svg|значак|left|200пкс|Дыяграма кветкі]]
Кветкі двухполыя, правільныя, у верхавінных шчытках 5-разьдзельныя: чашачка складаецца з 5 востразубчастых, узрослых у аснове чашалісьцікаў, венчык — з 5 зрослых пялёсткаў. У кветцы разьмяшчаюцца 5 тычынак, пылавікі якіх на кароткіх ножках шчыльна складзеныя ў цыліндрычную або конусападобную калёнку, і песьцік зь верхняй завязьзю з лычыкам, які праймае цэнтральную ўнутраную частку калёнкі і выдаецца над пылавікамі або роўны зь імі, а часам ніжэйшы за іх.

Венчык зрослапялёсткавы, белы, сіні, сіне-фіялетавы, ружовы, чырвона-фіялетавы. Пылавікі аранжавыя, жоўтыя, жоўта-зялёныя. Калі ў кветках утвараюцца аранжавыя або жоўтыя пылавікі, [[пылок]] якіх здольны да нармальнага апладненьня, то пры багатым цьвіценьні на расьлінах разьвіваецца шмат пладоў. У гатункаў, якія маюць кветкі са стэрыльнымі жоўта-зялёнымі пылавікамі, плод не ўтвараецца. [[Кветка|Кветкі]] на расьлінах сабраныя ў [[Суквецьце|суквецьці]]-шчыткі, якіх на адным кветканосе бывае ад 2 да 4. Квітнее ў [[Чэрвень|чэрвені]]—жніўні.

=== Плод ===
[[Плод]] — шматнасенная, жоўта- або цёмна-зялёная, круглявая або круглява-авальная, атрутная [[ягада]] дыямэтрам 2 см. [[Насеньне]] дробнае, яйкападобнасплюснутае, бледна-жоўтае або крэмавае. Маса 1000 семак — 0,5-0,6 грама. У зялёных [[Вэгетатыўныя органы|вэгетатыўных частках]] расьліны зьмяшчаецца алькалёід салянін, які служыць для абароны расьліны ад паражэньня [[бактэрыя]]мі і некаторымі відамі [[Вусякі|вусякоў]]. У сувязі з гэтым пазелянелыя клубні бульбы неядомыя.

{{Фотарадок|Potato flowers.jpg|ш1=260|Aardappel blad Solanum tuberosum.jpg|ш2=102|Aardappel bessen Fresco.jpg|ш3=327|SolanumTuberosumYoungTuber.jpg|ш4=177|тэкст=Злева направа: суквецце, ліст, плады, клубень|color=lightgreen}}

=== Клубні ===
[[Файл:Potato EarlyRose sprouts.jpg|thumb|right|200px|Насеньне з парасткамі]]
Клубні адначасова зьяўляюцца і ёмішчам запасных пажыўных рэчываў і вэгетатыўным органам. Досьледна пацьверджана, што [[клубень]] — вэгетатыўны орган, які ўтвараецца на канцы падземнага сьцябла — сталёна. Як толькі сьцябло бульбы вырасьце над зямлёй на 15-20 см, яго ніжнюю палову закрываюць кавалкам цёмнага [[Тэкстыль|тэкстылю]] або шчыльнай сьвятлонепранікальнай [[Папера|паперы]], асьцярожна прывязаўшы паперу або тэкстыль пад лісьцем, закрыўшы ніжнюю палову сьцябла. Частка ізалятара ўвесь час мае ляжаць на зямлі і па меры росту сьцябла ўвесь час закрываць яго ад сьвятла. Да восені на [[Цень|зацененай]] частцы сьцябла ўтворацца надземныя клубні. Калі верхавіну маладога сьцябла бульбы зьмясьціць у чорную скрыню — у цемры на ёй пачнецца ўтварэньне клубняў. У ніжніх частках расьліны, схаваных у глебу, бульбаўтварэньне затрымаецца.

Пра вэгетатыўнае паходжаньне клубня сьведчыць наяўнасьць на маладых клубнях недаразьвітага лісьця ў выглядзе лускавінак. Пасьля іх адміраньня на паверхні клубня застаюцца дугападобныя рубцы — броўкі, у пазухах якіх разьмяшчаюцца 3 пупышкі. Броўкі разам з пупышкамі называюць [[вочка]]мі. Яны бываюць: глыбокімі — пры заляганьні пупышак у паглыбленьнях клубня; неглыбокімі — з разьмяшчэньнем пупышак амаль на ўзроўні з паверхняй клубня; паверхневымі, калі пупышкі выступаюць над паверхняй клубня, чым утвараюць грудок. Вочкі месьцяцца на клубнях сьпіральна. Колькасьць іх на клубнях сярэдняга памеру — 6-12, на вялікіх — да 15-20. Менш вочак у ніжняй частцы клубня, больш за ўсё — у верхняй. Жыцьцяздольнасьць пупышак у вочку неаднолькавая, найбольш высокая — у сярэдняй пупышкі. Пры пасадцы клубняў або, калі іх прарошчваць перад пасадкай, прарастае 1/3 або 1/4 пупышак. У асноўным тыя, якія разьмяшчаюцца на верхавіне клубня.

Парасткі, якія ўтвараюцца з пупышак клубняў, у залежнасьці ад колькасьці сьвятла пры прарастаньні могуць мець колер ад белага з жоўтым, ці зялёным адценьнем, да чырвона-, сіне- ці цёмнафіялетавага. На паверхні клубня ёсьць шмат невялікіх сьветлых адтулін, празь якія ажыцьцяўляюцца [[дыханьне]] і [[трансьпірацыя]] вады. Сваёй ніжняй часткай, якая яшчэ называецца пупавінай, асновай, сталонным паглыбленьнем, або ўпадзінай, клубень злучаецца са сталёнам. Процілеглая ад яе — верхняя частка, або вярхушка клубня зь верхняй пупышкаю.

==== Будова ====
[[Файл:Russet potato cultivar with sprouts.jpg|thumb|left|200пкс|Клубень з вочкамі]]
На падоўжным разрэзе сасьпелага клубня пад [[мікраскоп]]ам выразна відаць наступныя элемэнты: скурку (у маладога клубня эпідэрміс), кару, [[камбій]], сасудзістыя пучкі і сэрцавіну. Лупіна — вонкавы ахоўны пласт клубня, складаецца зь некалькіх шэрагаў коркавых вузаў другаснай покрыўнай тканкі — пэрыдэрмы. Пад лупінай знаходзіцца кара, якая складаецца з парэнхімных вузаў, запоўненых крухмальнымі зёрнамі, і праводных элемэнтаў [[луб]]у — рэшатападобных трубак фляэмы. Пад карою знаходзіцца пласт вузаў камбію, зь якога ў цэнтры клубня ўтвараюцца элемэнты [[Ксілема|ксілемы]]. Цэнтральная частка клубня запоўненая парэнхімнымі вузамі сэрцавіны, якія разыходзіцца радыяльнымі прамянямі да вочак у месцах іх разьмяшчэньня. У парэнхімных вузах клубняў утрымліваюцца крухмальныя зёрны. Найбольшая колькасьць іх знаходзіцца ва ўнутраных вузах кары і зьнешніх — сэрцавіны, найменшая — у складзе вадзяністых вузаў цэнтральнай сэрцавіны.

==== Выгляд ====
[[Файл:PurplePeruvianPotatoes.jpg|200пкс|значак|Фіялетавыя клубні]]
Па форме клубні бываюць круглявымі, авальнымі або падоўжанымі. У круглявых клубняў ва ўсіх напрамках памеры амаль аднолькавыя, у авальных — адзін з кірункаў перавышае іншыя ў 1,5 разу, у падоўжаных — 2-кратна і больш. Ёсьць гатункі з прамежкавай формай клубняў — яйкападобнай, плоскаавальнай, бочкападобнай і інш. Клубні пакрытыя гладкай, лускаватай або сеткаватай лупінай. Афарбоўка мякаці клубняў розная — белая, жоўтая, сьветла-ружовая, часам чырвоная, сіняя. Паверхня клубняў мае таксама розную афарбоўку — белая, ружовая, чырвоная, сіне-фіялетавая і г. д. Велічыню клубняў можна павялічыць працягам фазы іх росту&lt;ref&gt;Van der Zaag D. E., Burton W. G. Potential yield of the potato crop and its limitations // 7th Triennial conf. eur. Ass. pot. res.— Warsaw, 1978.— Р. 7-22.&lt;/ref&gt;, але і ў гэтым выпадку спадчыннасьць гатунку адыгрывае важную ролю. Да таварных клубняў адносяць тыя, сярэдняя маса якіх перавышае 40 грамаў.

==== Хімічны склад ====
Клубні бульбы ўтрымліваюць каля 25 % сухога рэчыва, асноўным складнікам якога ёсьць [[крухмал]] — 80-85 % (у залежнасьці ад месца вырошчваньня і гатунку), яшчэ каля 2 % складае [[бялок]] (ад 1,5 % да 3 %), звыш 0,3 % — [[тлушч]] (да 0,6 %). Бялок бульбы ([[тубэрын]]) зьмяшчае 14 з 20 незаменных [[Амінакісьлі|амінакісьляў]] і мае каэфіцыент 0,85 пажыўнай каштоўнасьці ў параўнаньні зь бялком курынага мяса, які лічыцца паўнавартасным для харчаваньня чалавека&lt;ref name=&quot;г&quot;/&gt;. У клубнях бульбы зьмяшчаецца большасьць відаў [[вітамін]]аў: [[аскарбінавая кісьля]] (10-54 мг%), [[тыямін]], [[рыбафлявін]], [[пірыдаксін]], фалійная і [[Нікатынавая кісьля|нікатынавая]] кісьлі. Таксама ў бульбе ёсьць рэтынол, эргакальцыфэрол, біяфляваноіды, каратыноіды, [[такафэрол]], [[нікатынамід]], біятын і супрацьязвавы фактар — вітамін U. Асабліва багатыя на вітамін C сьвежасабраныя клубні, бо пасьля 2-месячнага захоўваньня колькасьць вітаміна C памяншаецца амаль удвая&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Вячаслаў Кравец.|частка=Прадмова|загаловак=Стравы з бульбы|арыгінал=Страви з картоплі|спасылка=http://padabum.com/x.php?id=43976|адказны=заг.рэд. В.С. Радзько|выданьне=|месца=Кіеў|выдавецтва=Час|год=1991|том=|старонкі=5-6|старонак=304|сэрыя=|isbn=5-88520-069-6|наклад=160 000}}&lt;/ref&gt;.

Каля 1 % сухога рэчыва прыпадае на долю мінэральных рэчываў: [[каль]] (568 мг на 100 г сырой масы) і [[фосфар]] (50 мг). У ёй утрымліваюцца [[солі]] [[кальц]]у (12-15 мг%), [[магн]]у, [[жалеза]] (1 мг%) серы, марганцу, [[ёд]]у, нікелю, кобальту, медзі і інш. Таксама ў клубнях бульбы ёсьць [[стэрыны]] ([стыгмастэрын, кампэстэрын і сітастэрын), [[ліпіды]] і арганічныя кісьлі (кававая, хлёрагенавая, лімонная, шчаўевая і яблычная). Уся надземная частка расьліны і скурка клубняў утрымліваюць глюкаалькалёіды, галоўнымі зь якіх ёсьць салянін і чаканін. У клубнях (мякаці) зьмяшчаецца ад 3 да 7-10 мг % [[салянін]]у, таму іх не выкарыстоўваюць у сырым выглядзе — гэта можа выклікаць [[атручаньне]]. На сонцы ўтрыманьне саляніну можа дасягнуць 20-40 мг% і клубні набываюць горкі прысмак. Пры ўтрыманьні саляніну вышэй за 20 мг%, а таксама выкарыстаньні пазелянелых клубняў без чысткі — у [[ежа|ежу]] ўжываць нельга. У лупінах утрыманьне саланіну складае 30-60 мг%, у праростках бульбы зьмяшчаецца 400—800 мг% саланіну. У вялікай колькасьці саланін зьніжае актыўнасьць [[фэрмэнт]]у [[халінестэраза|халінестэразы]], важнага для [[Нэрвовая сыстэма|нэрвовай сыстэмы]]. Прыкмета гэтага — [[галаўны боль]], [[млоснасьць]], а таксама запавольваньне рэакцыяў на зьнешнія раздражняльнікі&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Віктар Цыганенка, Зінаіда Салавых.|частка=Стравы з бульбы|загаловак=Стравы з фруктаў і гародніны|арыгінал=Страви із фруктів та овочів|спасылка=http://chtyvo.org.ua/authors/Tsyhanenko_Viktor/Stravy_iz_fruktiv_ta_ovochiv.djvu|адказны=заг.рэд. Я.В. Сьцяпанава|выданьне=|месца=Кіеў|выдавецтва=Тэхніка|год=1990|том=|старонкі=35|старонак=224|сэрыя=|isbn=5-335-00561-0|наклад=205 000}}&lt;/ref&gt;.

{| border=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;center&quot;
|+ '''Сярэдняе ўтрыманьне важных пажыўных рэчываў у 100 г ядомай масы клубняў сталовай бульбы пры зборы'''&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Бэрнд Пуц.|частка=|загаловак=Бульба: разьвядзеньне, вырошчваньне выкарыстаньне|арыгінал=Kartoffeln : Züchtung, Anbau, Verwertung|спасылка=|адказны=|выданьне=|месца=Гамбург|выдавецтва=Бэхр|год=1989|том=|старонкі=|старонак=263|сэрыя=|isbn=3925673458|наклад=}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2 | Асноўны склад, г !! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2| Мінэральныя рэчывы, мг !! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2| Вітаміны, мг !! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2 | Арганічныя кісьля, мг
|-
| Вада ||  77,8 || [[Каль]] ||  445,0 || colspan=2 |'''Водарастваральныя вітаміны:''' || [[Лімонная кісьля|Лімонная]] || 510
|-
| [[Вугляводы]], у тым ліку || 14,8 || [[Кальц]] || 10,0 || С ([[Аскарбінавая кісьля|аскарбінавая к-ля]]) || 17,0 ||  colspan=2 |
|-
|    [[крухмал]] || 14,1 || [[Фосфар]] || 50,0 || В&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; ([[тыямін]]) ||     0,11 || [[Шчаўевая кіслата|Шчаўевая]] || —
|-
|    [[глюкоза]] || 0,24 || [[Магн]] || 25,0 || В&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ([[рыбафлавін]]) ||     0,045 ||   colspan=2 |
|-
|    [[фруктоза]] || 0,17 || [[Натр]] ||  10,0 || В&lt;sub&gt;3/5&lt;/sub&gt; ([[Пантатэнавая кісьля|пантатэнавая]]) ||   0,4 || [[Яблычная кісьля|Яблычная]] ||  90
|-
|    [[цукроза]] ||  0,30 || [[Жалеза]] ||  0,8 || В&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; ([[пірыдаксін]]) ||     0,4 ||  colspan=2 |
|-
| Сіры пратэін ||  2,1 || [[Марганец]] || 0,15 || В&lt;sub&gt;9&lt;/sub&gt; ([[Фоліевая кіслата|фоліевая к-та]]) ||   0,007 || [[Саліцылавая кіслата|Саліцылавая]] ||  0,12
|-
| Сіры тлушч ||  0,1 || [[Медзь]] ||  0,15 || РР ([[ніяцын]]) ||   1,22 ||  colspan=2 rowspan=5|
|-
| [[Балястныя рэчывы]] || 2,5 || [[Цынк]] || 0,27 ||  colspan=2 | '''Тлушчарастваральныя вітаміны:'''
|-
| colspan=2 rowspan=3 | || [[Фтор]] || 0,01 || Е ([[токафэрол]]) ||   0,06
|-
| [[Ёд]] || 0,004 || [[Вітамін К|К]] ||   0,05
|-
| [[Сэлен]] || 0,004…0,02 || [[Правітамін]] ([[каратын]]) || 0,01
|}

== Гісторыя ==
Радзіма — [[Паўднёвая Амэрыка]], дзе яе вырошчвалі [[ацтэкі]] і [[інкі]], а таксама паўночнаамэрыканскія плямёны [[іракезы|іракезаў]].&lt;ref name=&quot;origin&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100429043516/http://www.cantaremusic.com/stories/potato_history.htm History and Origin of the Potato] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; У XVI стагодзьдзі завезена ў [[Эўропа|Эўропу]] ([[Гішпанія]], [[Ангельшчына]]), у прыватнасьці, лічыцца, што ў Ангельшчыну бульбу завёз [[Томас Гэрыят]].&lt;ref name=&quot;to_europe&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20170324221916/http://www1.american.edu/TED/POTATO.HTM Irish Potato Famine and Trade] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.btinternet.com/~richard.towers/jim/raleigh1.html Sir Walter Raleigh's American colonies] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; У [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] стала вядомая ў XVII стагодзьдзі.&lt;ref name=&quot;rzecz&quot;&gt;Харчаванне ў Вялікім Княстве Літоўскім, [[Алесь Белы]]&lt;/ref&gt; Лічыцца, што ўпершыню бульбу ў краіну завез кароль [[Ян Сабескі]] пасьля перамогі над [[туркі|туркамі]] ў [[бітва пад Венай 1683 году|бітве пад Венай]] (12 верасьня 1683 году).

Першапачаткова бульбу выкарыстоўвалі як лекавую і дэкаратыўную расьліну,&lt;ref name=&quot;decorating&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110511095952/http://www.cambridge.org/us/books/kiple/potatoes.htm The Cambridge World History of Food - Potatoes] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; у якасьці ядомай палявой культуры пачала масава спажывацца па ўсёй Эўропе з другой паловы XVIII стагодзьдзя.

У якасьці экзатычнай стравы бульба стала вядомая на магнацкім стале ў Рэчы Паспалітай напрыканцы XVII стагодзьдзя. У кнізе, напісанай кухмістрам кракаўскага ваяводы Станіславам Чарнецкім, слынным «Compendium ferculorum albo zebranie potraw» («Усё пра стравы, альбо збор страваў»), згадваецца першая бульбяная прысмака для эліты краіны. Пад назваю «tertofelle» хаваецца бульба, якую пяклі ў попеле і пакроеную на скрылікі смажылі. Кніга пабачыла сьвет у 1682 годзе і на працягу XVIII стагодзьдзя неаднаразова перавыдавалася.

Упершыню бульбу пачалі вырошчваць у [[Беларусь|Беларусі]] падчас панаваньня караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Аўгуст Сас|Аўгуста III]] (1736—1763), на тэрыторыі сучаснай Гарадзеншчыны ў другой трэці XVIII стагодзьдзя. Але ў гэты час яна вырошчвалася толькі ў каралеўскіх эканоміях нямецкімі каляністамі. Найбольш значным бульбаводчым цэнтрам напрыканцы 1780-х гадоў стала тэрыторыя Полацкага намесьніцтва. У 1788 годзе тут у «пасеве» бульба займала ўсяго 7 [[чвэрць|чвэрцяў]], а ў «ураджаі» — 21 чвэрць, але праз два гады ў «пасеве» было 4617 чвэрцяў, а ў «ураджаі» — 18 759 чвэрцяў. На Суражчыне ў гэты час вырошчвалі бульбу ня толькі на агародах, але і на панскіх палетках.

Першапачаткова беларускае сялянства паставілася надзвычай недаверліва да гэтай агрыкультурнай навацыі, зьдзяйсьняла акты сабатажу, адмаўляючыся яе садзіць.

XIX стагодзьдзе стала часам шырокага распаўсюджаньня новай агрыкультуры на беларускіх палетках. Калі ў [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]] ў 1822 годзе было сабрана 7,1 тысячы чвэрцяў бульбы, то ў 1827 годзе ўжо ў 100 разоў болей. У справаздачах [[Менская губэрня|Менскай]] ды [[Віцебская губэрня|Віцебскай]] губэрняў за 1828 год адзначалася, што бульба зьяўляецца «''пособием к продовольствию… родится в изобилии… с успехом повсеместно здесь разводится''». У справаздачы Гарадзенскай губэрні за 1840 год адзначалася: «''картофель занимает первое место в числе возделываемых …овощей, способствует продовольствию народа, прокормлению скота и удобрению полей''». Стравы з бульбы ў гэты ж час становяцца надзвычай важным элемэнтам харчаваньня беларускага народу. Бульба насамрэч у гэты час становіцца пануючай палявой культурай, «другім хлебам», хаця ня будзе перабольшаньнем сказаць, што для бяднейшых сялянаў яна была ўвогуле ці не адзіным і першым хлебам. Услухаемся ў радкі аднаго з сучасьнікаў: «''…горох, часть ячменя, овес крестьяне сбывают, а картофелем питаются почти круглый год''».

[[Файл:Potatoes.jpg|міні|200пкс|Бульба]]

Посьпехі бульбаводзтва, «бульбяны бум», далі свае станоўчыя вынікі ў галіне сэлекцыі. Ужо ў 1860-х гадах узьнікаюць мясцовыя, беларускія гатункі бульбы. У жніўні 1853 году ў [[Горы-Горацкі земляробчы інстытут|Горы-Горацкім земляробчым інстытуце]] была адкрытая выстава, на якой экспанавалася 28 гатункаў бульбы з батанічнага саду інстытуту, а таксама прадукты з бульбы ў выглядзе [[мука|мукі]] і [[крупка|крупкі]]. У 1868 годзе «Земледельческая газета» пісала пра тое, што ў [[Горацкі павет|Горацкім павеце]] меліся гатункі, «''на кои почти не имеют влияния неблагоприятствующие обстоятельства, вредящие всем прочим. Так, например, в нашем уезде, в с. Слижах, у одного хозяина картофель ежегодно дает более десяти зерен и величиной превосходит гусиные яйца… Обилием крахмала и вкусом слижевский картофель превосходит все возможные сорта''». Вельмі высокімі якасьцямі валодала мсьціслаўская ды быхаўская бульба. Вядомы знаўца гэтае справы, А. Палтарацкі пісаў: «''Мне прыходзілася бачыць розныя гатункі бульбы, але нідзе ня бачыў я такой буйнай і сапкай, як у [[Амсьціслаўскі павет (Расейская імпэрыя)|Амсьціслаўскім павеце]]… [[Быхаўскі павет|Быхаўская]] бульба таксама добрая''».

Паводле зьвестак, зьмешчаных у «Живописной России» (1882), на тэрыторыі Беларускай вобласьці (пад гэтым тэрмінам у выданьні разумеліся Менская, [[Магілёўская губэрня|Магілёўская]], Віцебская і этнаграфічна беларускія часткі [[Смаленская губэрня|Смаленскай губэрняў]]) зьбіралася да 5 мільёнаў чвэрцяў бульбы. На той жа тэрыторыі ў 1905 годзе пасяўная плошча пад бульбу займала 202 580 дзесяцін ворнай зямлі (5,8 працэнтаў усёй пасяўной плошчы).

У 1890-я гады на тэрыторыі Беларусі ўжо вылучаліся 4 зоны бульбаводзтва. Да першай адносіўся [[Рэчыцкі павет]]. Тут пад бульбу былі заняты 18,1% пасяўных плошчаў. Да другой зоны належалі тэрыторыі [[Барысаўскі павет|Барысаўскага]], [[Гомельскі павет|Гомельскага]], [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага]], [[Чэрыкаўскі павет|Чэрыкаўскага]] паветаў (12,1 — 15% плошчаў). Да трэцяй зоны адносіліся [[Менскі павет|Менскі]], [[Бабруйскі павет|Бабруйскі]], [[Клімавіцкі павет|Клімавіцкі]], [[Чавускі павет|Чавускі]], Быхаўскі, [[Магілёўскі павет|Магілёўскі]], [[Аршанскі павет|Аршанскі]], [[Сеньненскі павет|Сеньненскі]] паветы (9,1 — 12% плошчаў), а да чацьвертай зоны адносілася тэрыторыя Горацкага павету ды ўсёй Віцебскай губэрні (6,1 — 9% плошчаў). На пачатку XX стагодзьдзя беларускае бульбаводзтва было найлепшым і адным з наймацнейшых у [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. На 1913 год прыпадае пік дарэвалюцыйнай беларускай бульбяной вытворчасьці — пасяўная плошча склала 583,3 тыс. га, ураджайнасьць 6,4 т/га, валавы збор 4 мільёны тон, ці 12,6% валавога збору ў Расеі.

[[Файл:Potato heart mutation.jpg|міні|200пкс|Бульба]]

Паводле назіраньняў Часлава Пяткевіча, ва Ўсходнебеларускім [[Палесьсе|Палесьсі]] ў другой палове XIX стагодзьдзя бульбу садзілі «''пад соху, у кожную баразну або чэраз баразну ў другой палавіне [[красавік]]а (калі зямля пацяплее, бо ў халоднай папухне, пакуль зыйдзе). За сахой ідзе жанчына з каробкай напоўненай клубнямі і кідае іх у баразну на адлегласьці 30 см адзін ад аднаго па адным ці больш у залежнасьці ад велічыні; напаступны заход сахі гэту баразну закрывае. У кожную баразну кідаюць тады, калі садзяць невялікую колькасць і на лепшай глебе (пагной), а праз баразну садзяць тады, калі займаюць большую плошчу на няўгноенай ніве (простапольле)''». [[Палешукі]] бульбу садзілі і на агародах, з дапамогай лапаты «''дзьвюма асобамі: першы ўбівае ў зямлю лапату амаль па дрэўца і выкідвае зямлю на паверхню, другі бярэ з каробкі клубні і кідае ў тую ямку па адным ці па некалькі ў залежнасьці ад іх велічыні. Зямлёй, выкапанай з наступнай ямкі, прыкрываецца папярэдняя, у якую ўжо ўкінулі бульбу, і г. д.''»

Такім чынам, поўная і незваротная «беларусізацыя» бульбы адбылася ў XIX стагодзьдзі. У сярэдзіне таго ж стагодзьдзя бяз бульбы немагчыма было ўжо ўявіць жыцьцё беларускага паспалітага люду. Бульба ўваходзіць у [[фальклёр]], пра яе складаюць песьні, танчаць пад іх. Адна з папулярнейшых беларускіх [[полька|полек]] увогуле можа лічыцца за своеасаблівы бульбяны гімн:

&lt;poem&gt;Гарні, гарні бульбу з печы
У торбачку — ды на плечы
Бульбу пякуць, бульбу вараць
Бульбу ядуць, бульбу хваляць

З бульбы мука, з бульбы [[каша]]
Прападзі ты, доля наша
Адзін лапаць, другі бот,
А я шляхціц, далібог!&lt;/poem&gt;

Сёньня бульба ў Беларусі лічыцца нацыянальнай культурай, «другім хлебам», пасяўныя плошчы займаюць 749,3 тыс. га (1993).

== У харчаваньні ==
Пасьля варкі бульбы ў лупіне ў яе клубнях заставалася каля 60 % спачатнага [[Аскарбінавая кісьля|вітаміну Ц]]. Для дзённай патрэбы ў гэтым вітаміне дастаткова спажыць 300 грамаў бульбы. Для вытворчасьці [[Чыпсы|чыпсаў]] выкарыстоўвалі гатункі, што зьмяшчалі да 0,2 % рэдукавальных цукроў у кругла-авальных клубнях да 6 см у [[прамер]]ы, для фрыцюрнай бульбы — да 0,4 % такіх цукроў у падоўжаных клубнях па 9—11 см даўжынёй&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

== У прамысловасьці ==
З адмысловых гатункаў бульбы вырабляюць [[крухмал]], які выкарыстоўваюць у папяровай, [[Тэкстыльная прамысловасьць|тэкстыльнай]] і [[Харчовая прамысловасьць|харчовай]] прамысловасьці, а таксама ў [[Мэдыцына|мэдыцыне]] і [[Фармацэўтыка|фармацэўтыцы]]. Цалкам было магчыма атрымаць крухмал з клубняў пры крухмалістасьці да 22 %&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

== Беларусь ==
[[Файл:2025 Бульба гатунку Гала (Беларусь).jpg|значак|280пкс|Мытая бульба гатунку Гала ў торбе з надпісам па-беларуску (2025 год)]]
У 2002 г. сабралі 7,4 млн тонаў бульбы, зь іх 587 тыс. тонаў (8%) сельскагаспадарчыя прадпрыемствы. Асноўную частку сабралі ва ўласных падсобных гаспадарках. На душу насельніцтва прыпала звыш 700 кг бульбы, зь іх людзі спажылі ў сярэднім па 170 кг (24%). Асноўная частка пайшла на перапрацоўку і корм жывёлам&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Алена Аўчыньнікава.|загаловак=«Другі хлеб» пакуль таньнейшы за першы|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=8 лютага 2003|нумар=33 (24717)|старонкі=2|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. У 2011 г. валавы збор бульбы ў Беларусі склаў 1,2 млн тонаў пры ўраджайнасьці 218 [[цэнтнэр]]аў з [[гектар]]а&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Сяргей Куркач.|загаловак=Сёлета бульбы — 1,2 млн тон|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=89025|выданьне=Зьвязда|тып=|год=17 лістапада 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2011-11-17 219 (27083)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/89033/17lis-1.indd.pdf 1]|issn=}}&lt;/ref&gt;. У 2019 годзе Беларусь знаходзілася на 11-м месцы ў сьвеце паводле збору бульбы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Беларусь знаходзіцца сярод сусьветных лідэраў па вырошчваньні льновалакна, жыта і журавінаў|спасылка=https://blr.belta.by/economics/view/belarus-znahodzitstsa-sjarod-susvetnyh-lidarau-pa-vyroshchvanni-lnovalakna-zhyta-i-zhuravin-82986-2019/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=15 лістапада 2019|дата доступу=23 сьнежня 2019}}&lt;/ref&gt;.

У 2022 годзе земляробчыя прадпрыемствы Беларусі сабралі 789 900 тонаў бульбы з 260 кв.км угодзьдзяў. За 2022 год з бульбы вырабілі звыш 16 000 тонаў [[крухмал]]у. Самаакупнымі былі гатункі з крухмалістасьцю звыш 15 %. У 2023 годзе сярэдняя ўраджайнасьць дасягала 358 [[цэнтнэр]]аў з [[гектар]]у, што было параўнальна з паказчыкамі ў іншых краінах Эўропы. На гатункі беларускай сэлекцыі прыпадала каля 70 % плошчы пасеваў. Найбольш пашыранымі гатункамі былі: «брыз» — сярод сярэдняраньніх, «скарб» — сярод гатункаў сярэдняга тэрміну пасьпяваньня і «вэктар» — сярод сярэдняпозьніх. Беларускія гатункі бульбы маглі даваць ураджайнасьць звыш 50 тонаў з гектару, а ў большасьці — 60 т/га&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=Аляксандра Анцалевіч|загаловак=Навуковец расказаў, якія якасьці ў трэцім тысячагодзьдзі павінна мець бульба|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20230918/1695046035-navukovec-raskazau-yakiya-yakasci-u-trecim-tysyachagoddzi-pavinna-mec-bulba|выдавец=Газэта «[[Зьвязда]]»|дата публікацыі=24 верасьня 2023|дата доступу=8 кастрычніка 2023}}&lt;/ref&gt;. У 2023 годзе на прысядзібных [[дзялянка]]х у Беларусі, на якіх вялі на [[Натуральная гаспадарка|натуральную гаспадарку]], вырасьцілі 75 % бульбы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Барташ: да 75 працэнтаў агародніны, бульбы, садавіны і ягад у Беларусі вырошчваюцца на прысядзібных участках насельніцтва|спасылка=https://blr.belta.by/economics/view/bartash-da-75-pratsentau-agarodniny-bulby-sadaviny-i-jagad-u-belarusi-vyroshchvajutstsa-na-132682-2023/|выдавец=[[БелТА]]|дата публікацыі=20 верасьня 2023|дата доступу=1 кастрычніка 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = Сяргей Бураў і Клаўдзія Яцыніна. |частка = |загаловак = Хваробы бульбы.|арыгінал = |спасылка = |адказны = пераклад з расейскай мовы З. Чарнушэвіча |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва =  [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 94 |сэрыя = |isbn = |наклад = 7000}}
* {{Кніга|аўтар = Любошыц, А. |частка = |загаловак = Вытворчасць крухмалу з бульбы.|арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва =  [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 92 |сэрыя = |isbn = |наклад = 4000}}
* {{Кніга|аўтар = Максiмовiч, М. М. |частка = |загаловак =  Культура бульбы.   Цэнтральная Бульбяная Станцыя |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 103 |сэрыя = |isbn = |наклад = 7000}}
* {{Кніга|аўтар = [[Міхаіл Масны|М. М. Масны]]. |частка = |загаловак = Бульба: біяхімія і якасць|арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Мікалай Дарожкін|М. А. Дарожкін]] |выданьне = [[Інстытут экспэрымэнтальнай батанікі]] ім. В. Ф. Купрэвіча |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1990 |том = |старонкі =  |старонак = 118 |сэрыя = Навука ― вытворчасці|isbn = 5-343-00578-0|наклад = 1600}}
* Пузанкоў А. П. Бульба.  // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|1}} С. 356, 357.
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Бульба белорусская: энциклопедия|арыгінал = |спасылка = |адказны = А. О. Бобрик и др.; под общей редакцией И. И. Колядко |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =  [[Беларуская энцыкляпэдыя]] імя Петруся Броўкі |год = 2008 |том = |старонкі =  |старонак = 382 |сэрыя = |isbn = 978-985-11-0420-4 |наклад = 2500}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Бульба: популярный энциклопедический справочник по биологии, возделыванию, хранению и использованию картофеля в кулинарии|арыгінал = |спасылка = |адказны = составитель: Е. В. Малашевич и др. |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя]] імя Петруся Броўкі |год = 1994 |том = |старонкі =  |старонак =  350 |сэрыя = |isbn = 5-85700-192-7 |наклад = 30000}}
* {{Кніга|аўтар =  |частка = |загаловак = Бульба. Энциклопедический справочник по выращиванию, хранению, переработке и использованию картофеля {{Ref-ru}} |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдкалегія: [[Іван Шамякін|І. Шамякін]] і інш. Мастак В. Г. Загародні |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 1988|том = |старонкі = 574+16 |старонак =  |сэрыя = |isbn = 5-85700-005-х |наклад = 25000}}
{{слупок-канец}}

{{Крыніца НашаЕжа|Ігар Марзалюк}}

[[Катэгорыя:Бульба| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Былыя абраныя артыкулы]]</text>
      <sha1>c44iba0er288sh004tdi2e4wesyfxaj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664413</id>
      <parentid>2664412</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2664413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59376" sha1="qzq9tftkg9tmav9bdezxx6d7o4zmb7t" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Таксанамічная інфармацыя
|Назва            = 
|Выява            = Patates.jpg
|Подпіс да выявы  = Бульба багатая на сарты з разнастайным колерам, памерам і формай
|Надцарства       = 
|Царства          = Расьліны
|Падцарства       = 
|Група            = 
|Разьдзел         = 
|Падразьдзел      = 
|Надтып           = 
|Тып              = 
|Падтып           = 
|Нададдзел        = 
|Аддзел           = [[Пакрытанасенныя]]
|Пададдзел        = 
|Надкляса         = 
|Кляса            = 
|Падкляса         = 
|Інфракляса       = 
|Надатрад         = 
|Надпарадак       = 
|Атрад            = 
|Парадак          = [[Пасьлёнакветныя]]
|Падатрад         = 
|Падпарадак       = 
|Інфраатрад       = 
|Інфрапарадак     = 
|Надсямейства     = 
|Сямейства        = [[Пасьлёнавыя]]
|Падсямейства     = 
|Трыба            = 
|Падтрыба         = 
|Род              = [[Пасьлён]]
|Падрод           = 
|Сэкцыя           = 
|Від              = Бульба
|Віды             = 
|Падвід           = 
|Падвіды          = 
|Бяз рангу        = 
|Лацінская назва  = Solanum tuberosum
|Лацінская назва аўтар = [[Карл Лінэй|L.]]
|Назва разьдзелу даччыных таксонаў = 
|Даччыныя таксоны = 
|Мапа             = 
|Шырыня мапы      = 
|Подпіс мапы      = 
|Спасылка ў Віківідах = 
|Commons          = 
|ITIS             = 
|NCBI             = 
}}
'''Бу́льба''' ({{мова-la|Solanum tuberosum}}) — шматгадовыя клубняносныя расьліны роду [[пасьлён]] сямейства [[пасьлёнавыя|пасьлёнавых]]. Слова «бульба» можа ўжывацца як да самой расьліны, гэтак і да клубняў, якія і зьяўляюцца галоўнай мэтай культывацыі.

Валодае высокакалярыйнымі вартасьцямі (100 грамаў прыгатаванай бульбы — каля 80 ккал). Утрымлівае ў сабе [[вада|ваду]] (~80%), [[вугляводы]] (19%), нязначную колькасьць [[бялкі|бялка]] (1,7%), мінімальную колькасьць [[тлушч]]у, невялікую колькасьць [[жалеза]] і [[вапна|вапны]], а таксама [[вітаміны]] [[вітамін Bl|Bl]] [[вітамін E3|E3]] і [[вітамін C|C]]. Вядома больш як 170 дзікарослых і культурных відаў. З бульбы атрымліваюць [[крухмал]], [[сьпірт]], [[патака|патаку]], гатуюць сотні відаў разнастайных страваў, яна ідзе на корм жывёле.

== Уласьцівасьці ==
Валодае высокакалярыйнымі вартасьцямі (100 грамаў прыгатаванай бульбы — каля 80 ккал). Утрымлівае ў сабе [[вада|ваду]] (каля 80%), [[вугляводы]] (19%), нязначную колькасьць [[бялкі|бялку]] (1,7%), мінімальную колькасьць [[тлушч]]у, невялікую колькасьць [[жалеза]] і [[вапна|вапны]], а таксама [[вітаміны]] [[вітамін Bl|Bl]] [[вітамін E3|E3]] і [[вітамін C|C]]. Вядома больш як 170 дзікарослых і культурных відаў. З бульбы атрымліваюць [[крухмал]], [[сьпірт]], [[патака|патаку]], гатуюць сотні відаў разнастайных страў, яна ідзе на корм жывёле.

Плод — шматнасенная ягада. Цьвіце ў [[чэрвень|чэрвені]] — [[жнівень|жніўні]]. Размнажаецца клубнямі і іх часткамі (у сэлекцыі — насеньнем). Добра расьце на ўгноеных супясчаных і пясчаных мінэральных глебах, на сярэднякіслых тарфяных балотных. Сарты, раянаваныя ў [[Беларусь|Беларусі]]: раньнія і сярэдняраньнія — Беларуская раньняя, Прыгожая 2, Аксаміт, Аноста, Адрэта, Дзецкасельская, Сантэ, Явар; сярэднясьпелыя — Агеньчык, Расінка; сярэдняпозьнія і позьнія — Лошыцкая, Ласунак, Прынёманская 3, Тэмп, Арбіта.

== Апісаньне ==
Бульба ёсьць [[Трава|травяністай расьлінай]], што яднае да 150 дзікіх і культурных разнавіднасьцяў. У дзікім стане зьяўляецца шматгадовай, у культуры — аднагадовай расьлінай&lt;ref name=&quot;г&quot;&gt;{{Кніга|аўтар=|частка=Картопля|загаловак=Лекарскія расьліны: энцыкляпэдычны даведнік|арыгінал=Лікарські рослини: Енциклопедичний довідник|спасылка=https://choice.nethouse.ua/static/doc/0000/0000/0130/130136.3q46zv2ro8.pdf|адказны=адказн.рэд. [[Андрэй Градзінскі]]|выданьне=|месца=Кіеў|выдавецтва=Украінская энцыкляпэдыя імя Міколы Бажана|год=1992|том=|старонкі=195-196|старонак=544|сэрыя=|isbn=5-88500-055-7|наклад=100 000}}&lt;/ref&gt;. Разнавіднасьці быльбы ўтвараюць [[Плёіднасьць|поліплёідны]] шэраг з асноўнай колькасьцю [[храмасома]]ў — 2n-12, 2n-24, 3n-36, 4n-48, 5n-60, 6n-72. Усе [[Гатунак|гатункі]] бульбы тэтраплёідныя (4n-48).

=== Корань ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;left&quot; valign=&quot;top&quot; cellspacing=&quot;2&quot;
|- bgcolor=#BACC99 align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot;
|-
|[[Файл:Solanum toberosum ex Strasburger 1900.png|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Ніжняя частка
|-
|[[Файл:Potato plant.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Сажанец з адным сьцяблом
|-
|[[Файл:Potato plants.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Лісьце
|}
[[Корань|Карэньне]] ў  бульбы, якую вырошчваюць з насеньня, мае спачатку стрыжнёвую будову — у выглядзе зародкавага стрыжнёвага кораня з бакавымі карэньчыкамі. Затым у аснове [[Сьцябло|сьцябла]] ў вузлах карэньня, якія знаходзяцца ў [[грунт|грунце]], утвараецца другаснае карэньне, якое разам з зародкавым утвараюць валасьніковістыя карані. Пры вырошчваньні бульбы з клубняў утвараецца толькі другаснае махрыстае карэньне. Каля 70 % каранёў бульбы разьмяшчаецца на глыбіні да 30 см, а асобныя карані дасягаюць глыбіні 1,5 м.

З [[пазуха]]ў зачаткавага лісьця ў падземнай частцы сьцябла адрастаюць падземныя парасткі — [[сталён]]ы, якія патаўшчаюцца на вяршынях, чым даюць пачатак новым [[Клубень|клубням]] (відазьмененым парасткам). На канцах сталёнаў разьвіваюцца клубні ў выглядзе вялікіх [[Пупышка|пупышак]], уся маса якіх складаецца з танкасьценных кантаваных [[вуза]]ў, напоўненых [[крухмал]]ам, а вонкавая частка складаецца з тонкапластовай [[коркавая тканка|коркавай тканкі]]. Клубні сьпеюць у жніўні—верасьні.

=== Сьцябло ===
Сьцёблаў некалькі. Яны травяністыя, прамастаячыя або ўзыходзячыя, вышынёй 30-150 см, у папярочным разрэзе рабрыстыя, 3—4-гранныя, радзей круглявыя, апушаныя. У некаторых гатункаў уздоўж сьцябловых рэбраў ёсьць прамыя або хвалістыя, вузкія або шырокія крыльцы. У познасьпелых гатункаў сьцёблы разгаліноўваюцца ў асноўным у ніжняй частцы, хуткасьпелых — у сярэдняй. Па афарбоўцы могуць быць зялёнымі, чырвона-фіялетавымі або чырвона-карычневымі. Пагатоў [[пігмэнтацыя]] ў залежнасьці ад гатунку можа выяўляцца толькі каля асновы сьцябла, уздоўж большай яго часткі або па ўсёй даўжыні. Часам назіраецца інтэнсіўная пігмэнтацыя, пры якой сьцёблы становяцца амаль чорнымі.

Частка сьцябла, пагружаная ў глебу, выпускае доўгія [[Парастак|парасткі]] (даўжынёй 15-20, у некаторых гатункаў 40-50 см). З аднаго клубня вырастае ў сярэднім 4-8 сьцёблаў, зь якіх утвараецца [[куст]]. Па выглядзе і будове кусты бываюць прамастаячыя ці раскідзістыя, мала- і многасьцябловыя, з роўнымі або яруснымі сьцёбламі. Дасягае ў вышыню больш за 1 мэтар.

=== Лісьце ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=right valign=top cellspacing=2
|- bgcolor=#BACC99 align=center valign=top
|-
|[[Файл:Potato bag cultivation.JPG|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Лісьце
|-
|[[Файл:Bouquet de fleurs de pommes de terre - 001.JPG|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Кветкі
|-
|[[Файл:Potato fruits.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Атрутныя плады (ягады)
|-
|[[Файл:Russet potato cultivar with sprouts.jpg|200px|center]]&lt;p style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt; Плод з вочкамі
|}
У ліставых пазухах падземнай часткі сьцёблаў утвараюцца бакавыя пабегі — сталёны даўжынёй 5-20 см, часам да 35-40 см. Растуць яны ў глебе больш-менш гарызантальна, утвараюць у вузлах карэньчыкі і могуць самастойна ўкараняцца. На канцах сталёнаў зь невялікіх спачатку патаўшчэньняў разьвіваюцца клубні. [[Лісьце]] бульбы цёмна-зялёнае, перарывіста-няпарнаперыстарасьсечанае. Складаецца з канчатковай долі, некалькіх пар (3-7) бакавых доляў, разьмешчаных адна супраць другой, і прамежкавых дзелек між імі. Няпарная доля называецца канчатковай, парныя долі маюць парадкавыя назвы — першая пара, другая пара і г. д. (лік вядзецца ад канчатковай долі). Долі і дзелькі сядзяць на стрыжаньках, прымацаваных да стрыжня (чаранка), ніжняя частка якога можа пераходзіць у хвосьцік. Каля парных доляў месьцяцца яшчэ драбнейшыя дзелькі. Па форме яны круглявыя, авальныя, падоўжаныя, яйкападобныя, рамбічныя, востраканцовыя або авальна-востраканцовыя, апушаныя. Долі, часьціцы і частачкі могуць быць сімэтрычнымі (роўнавялікімі) і несімэтрычнымі.

У некаторых гатункаў верхняя пара доляў і верхавая няцотная доля зрастаюцца асновамі,чым утвараюць 3-лопасьцевыя верхавіны. Завуць такую зьяву плюшчалістасьцю. Па колькасьці часьціц у лісьце адрозьніваюць 3 ступені яго расьсечанасьці: нязначная — 1 пара доляў, дзелькі адсутнічаюць; сярэднюю — да 2 пар доляў і 1-2 пары дзелек; моцную — 2-3 пары доляў і шматлікія дзелькі. У залежнасьці ад шчыльнасьці разьмяшчэньня доляў лісты могуць быць густа-, сярэдне- і рэдкадолькавымі. У густадолькавых лісьцікі доляў месьцяцца шчыльна, часта налягаюць сваімі паверхнямі адзін на аднаго. У сярэднедолькавых яны толькі дакранаюцца бакамі. У рэдкадольных між часьціцамі ёсьць прамежкі. Зь ніжняга боку доляў прыкметная сетка жылак, якія бываюць пігмэнтаванымі. Лісьце разьмяшчаецца на сьцёблах сьпіральна. Ля сваёй асновы мае 2 серпападобныя або лістападобныя [[прылісткі]].

=== Кветкі ===
[[Файл:Diagramme floral Solanum tuberosum-tag.svg|значак|left|200пкс|Дыяграма кветкі]]
Кветкі двухполыя, правільныя, у верхавінных шчытках 5-разьдзельныя: чашачка складаецца з 5 востразубчастых, узрослых у аснове чашалісьцікаў, венчык — з 5 зрослых пялёсткаў. У кветцы разьмяшчаюцца 5 тычынак, пылавікі якіх на кароткіх ножках шчыльна складзеныя ў цыліндрычную або конусападобную калёнку, і песьцік зь верхняй завязьзю з лычыкам, які праймае цэнтральную ўнутраную частку калёнкі і выдаецца над пылавікамі або роўны зь імі, а часам ніжэйшы за іх.

Венчык зрослапялёсткавы, белы, сіні, сіне-фіялетавы, ружовы, чырвона-фіялетавы. Пылавікі аранжавыя, жоўтыя, жоўта-зялёныя. Калі ў кветках утвараюцца аранжавыя або жоўтыя пылавікі, [[пылок]] якіх здольны да нармальнага апладненьня, то пры багатым цьвіценьні на расьлінах разьвіваецца шмат пладоў. У гатункаў, якія маюць кветкі са стэрыльнымі жоўта-зялёнымі пылавікамі, плод не ўтвараецца. [[Кветка|Кветкі]] на расьлінах сабраныя ў [[Суквецьце|суквецьці]]-шчыткі, якіх на адным кветканосе бывае ад 2 да 4. Квітнее ў [[Чэрвень|чэрвені]]—жніўні.

=== Плод ===
[[Плод]] — шматнасенная, жоўта- або цёмна-зялёная, круглявая або круглява-авальная, атрутная [[ягада]] дыямэтрам 2 см. [[Насеньне]] дробнае, яйкападобнасплюснутае, бледна-жоўтае або крэмавае. Маса 1000 семак — 0,5-0,6 грама. У зялёных [[Вэгетатыўныя органы|вэгетатыўных частках]] расьліны зьмяшчаецца алькалёід салянін, які служыць для абароны расьліны ад паражэньня [[бактэрыя]]мі і некаторымі відамі [[Вусякі|вусякоў]]. У сувязі з гэтым пазелянелыя клубні бульбы неядомыя.

{{Фотарадок|Potato flowers.jpg|ш1=260|Aardappel blad Solanum tuberosum.jpg|ш2=102|Aardappel bessen Fresco.jpg|ш3=327|SolanumTuberosumYoungTuber.jpg|ш4=177|тэкст=Злева направа: суквецце, ліст, плады, клубень|color=lightgreen}}

=== Клубні ===
[[Файл:Potato EarlyRose sprouts.jpg|thumb|right|200px|Насеньне з парасткамі]]
Клубні адначасова зьяўляюцца і ёмішчам запасных пажыўных рэчываў і вэгетатыўным органам. Досьледна пацьверджана, што [[клубень]] — вэгетатыўны орган, які ўтвараецца на канцы падземнага сьцябла — сталёна. Як толькі сьцябло бульбы вырасьце над зямлёй на 15-20 см, яго ніжнюю палову закрываюць кавалкам цёмнага [[Тэкстыль|тэкстылю]] або шчыльнай сьвятлонепранікальнай [[Папера|паперы]], асьцярожна прывязаўшы паперу або тэкстыль пад лісьцем, закрыўшы ніжнюю палову сьцябла. Частка ізалятара ўвесь час мае ляжаць на зямлі і па меры росту сьцябла ўвесь час закрываць яго ад сьвятла. Да восені на [[Цень|зацененай]] частцы сьцябла ўтворацца надземныя клубні. Калі верхавіну маладога сьцябла бульбы зьмясьціць у чорную скрыню — у цемры на ёй пачнецца ўтварэньне клубняў. У ніжніх частках расьліны, схаваных у глебу, бульбаўтварэньне затрымаецца.

Пра вэгетатыўнае паходжаньне клубня сьведчыць наяўнасьць на маладых клубнях недаразьвітага лісьця ў выглядзе лускавінак. Пасьля іх адміраньня на паверхні клубня застаюцца дугападобныя рубцы — броўкі, у пазухах якіх разьмяшчаюцца 3 пупышкі. Броўкі разам з пупышкамі называюць [[вочка]]мі. Яны бываюць: глыбокімі — пры заляганьні пупышак у паглыбленьнях клубня; неглыбокімі — з разьмяшчэньнем пупышак амаль на ўзроўні з паверхняй клубня; паверхневымі, калі пупышкі выступаюць над паверхняй клубня, чым утвараюць грудок. Вочкі месьцяцца на клубнях сьпіральна. Колькасьць іх на клубнях сярэдняга памеру — 6-12, на вялікіх — да 15-20. Менш вочак у ніжняй частцы клубня, больш за ўсё — у верхняй. Жыцьцяздольнасьць пупышак у вочку неаднолькавая, найбольш высокая — у сярэдняй пупышкі. Пры пасадцы клубняў або, калі іх прарошчваць перад пасадкай, прарастае 1/3 або 1/4 пупышак. У асноўным тыя, якія разьмяшчаюцца на верхавіне клубня.

Парасткі, якія ўтвараюцца з пупышак клубняў, у залежнасьці ад колькасьці сьвятла пры прарастаньні могуць мець колер ад белага з жоўтым, ці зялёным адценьнем, да чырвона-, сіне- ці цёмнафіялетавага. На паверхні клубня ёсьць шмат невялікіх сьветлых адтулін, празь якія ажыцьцяўляюцца [[дыханьне]] і [[трансьпірацыя]] вады. Сваёй ніжняй часткай, якая яшчэ называецца пупавінай, асновай, сталонным паглыбленьнем, або ўпадзінай, клубень злучаецца са сталёнам. Процілеглая ад яе — верхняя частка, або вярхушка клубня зь верхняй пупышкаю.

==== Будова ====
[[Файл:Russet potato cultivar with sprouts.jpg|thumb|left|200пкс|Клубень з вочкамі]]
На падоўжным разрэзе сасьпелага клубня пад [[мікраскоп]]ам выразна відаць наступныя элемэнты: скурку (у маладога клубня эпідэрміс), кару, [[камбій]], сасудзістыя пучкі і сэрцавіну. Лупіна — вонкавы ахоўны пласт клубня, складаецца зь некалькіх шэрагаў коркавых вузаў другаснай покрыўнай тканкі — пэрыдэрмы. Пад лупінай знаходзіцца кара, якая складаецца з парэнхімных вузаў, запоўненых крухмальнымі зёрнамі, і праводных элемэнтаў [[луб]]у — рэшатападобных трубак фляэмы. Пад карою знаходзіцца пласт вузаў камбію, зь якога ў цэнтры клубня ўтвараюцца элемэнты [[Ксілема|ксілемы]]. Цэнтральная частка клубня запоўненая парэнхімнымі вузамі сэрцавіны, якія разыходзіцца радыяльнымі прамянямі да вочак у месцах іх разьмяшчэньня. У парэнхімных вузах клубняў утрымліваюцца крухмальныя зёрны. Найбольшая колькасьць іх знаходзіцца ва ўнутраных вузах кары і зьнешніх — сэрцавіны, найменшая — у складзе вадзяністых вузаў цэнтральнай сэрцавіны.

==== Выгляд ====
[[Файл:PurplePeruvianPotatoes.jpg|200пкс|значак|Фіялетавыя клубні]]
Па форме клубні бываюць круглявымі, авальнымі або падоўжанымі. У круглявых клубняў ва ўсіх напрамках памеры амаль аднолькавыя, у авальных — адзін з кірункаў перавышае іншыя ў 1,5 разу, у падоўжаных — 2-кратна і больш. Ёсьць гатункі з прамежкавай формай клубняў — яйкападобнай, плоскаавальнай, бочкападобнай і інш. Клубні пакрытыя гладкай, лускаватай або сеткаватай лупінай. Афарбоўка мякаці клубняў розная — белая, жоўтая, сьветла-ружовая, часам чырвоная, сіняя. Паверхня клубняў мае таксама розную афарбоўку — белая, ружовая, чырвоная, сіне-фіялетавая і г. д. Велічыню клубняў можна павялічыць працягам фазы іх росту&lt;ref&gt;Van der Zaag D. E., Burton W. G. Potential yield of the potato crop and its limitations // 7th Triennial conf. eur. Ass. pot. res.— Warsaw, 1978.— Р. 7-22.&lt;/ref&gt;, але і ў гэтым выпадку спадчыннасьць гатунку адыгрывае важную ролю. Да таварных клубняў адносяць тыя, сярэдняя маса якіх перавышае 40 грамаў.

==== Хімічны склад ====
Клубні бульбы ўтрымліваюць каля 25 % сухога рэчыва, асноўным складнікам якога ёсьць [[крухмал]] — 80-85 % (у залежнасьці ад месца вырошчваньня і гатунку), яшчэ каля 2 % складае [[бялок]] (ад 1,5 % да 3 %), звыш 0,3 % — [[тлушч]] (да 0,6 %). Бялок бульбы ([[тубэрын]]) зьмяшчае 14 з 20 незаменных [[Амінакісьлі|амінакісьляў]] і мае каэфіцыент 0,85 пажыўнай каштоўнасьці ў параўнаньні зь бялком курынага мяса, які лічыцца паўнавартасным для харчаваньня чалавека&lt;ref name=&quot;г&quot;/&gt;. У клубнях бульбы зьмяшчаецца большасьць відаў [[вітамін]]аў: [[аскарбінавая кісьля]] (10-54 мг%), [[тыямін]], [[рыбафлявін]], [[пірыдаксін]], фалійная і [[Нікатынавая кісьля|нікатынавая]] кісьлі. Таксама ў бульбе ёсьць рэтынол, эргакальцыфэрол, біяфляваноіды, каратыноіды, [[такафэрол]], [[нікатынамід]], біятын і супрацьязвавы фактар — вітамін U. Асабліва багатыя на вітамін C сьвежасабраныя клубні, бо пасьля 2-месячнага захоўваньня колькасьць вітаміна C памяншаецца амаль удвая&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Вячаслаў Кравец.|частка=Прадмова|загаловак=Стравы з бульбы|арыгінал=Страви з картоплі|спасылка=http://padabum.com/x.php?id=43976|адказны=заг.рэд. В.С. Радзько|выданьне=|месца=Кіеў|выдавецтва=Час|год=1991|том=|старонкі=5-6|старонак=304|сэрыя=|isbn=5-88520-069-6|наклад=160 000}}&lt;/ref&gt;.

Каля 1 % сухога рэчыва прыпадае на долю мінэральных рэчываў: [[каль]] (568 мг на 100 г сырой масы) і [[фосфар]] (50 мг). У ёй утрымліваюцца [[солі]] [[кальц]]у (12-15 мг%), [[магн]]у, [[жалеза]] (1 мг%) серы, марганцу, [[ёд]]у, нікелю, кобальту, медзі і інш. Таксама ў клубнях бульбы ёсьць [[стэрыны]] ([стыгмастэрын, кампэстэрын і сітастэрын), [[ліпіды]] і арганічныя кісьлі (кававая, хлёрагенавая, лімонная, шчаўевая і яблычная). Уся надземная частка расьліны і скурка клубняў утрымліваюць глюкаалькалёіды, галоўнымі зь якіх ёсьць салянін і чаканін. У клубнях (мякаці) зьмяшчаецца ад 3 да 7-10 мг % [[салянін]]у, таму іх не выкарыстоўваюць у сырым выглядзе — гэта можа выклікаць [[атручаньне]]. На сонцы ўтрыманьне саляніну можа дасягнуць 20-40 мг% і клубні набываюць горкі прысмак. Пры ўтрыманьні саляніну вышэй за 20 мг%, а таксама выкарыстаньні пазелянелых клубняў без чысткі — у [[ежа|ежу]] ўжываць нельга. У лупінах утрыманьне саланіну складае 30-60 мг%, у праростках бульбы зьмяшчаецца 400—800 мг% саланіну. У вялікай колькасьці саланін зьніжае актыўнасьць [[фэрмэнт]]у [[халінестэраза|халінестэразы]], важнага для [[Нэрвовая сыстэма|нэрвовай сыстэмы]]. Прыкмета гэтага — [[галаўны боль]], [[млоснасьць]], а таксама запавольваньне рэакцыяў на зьнешнія раздражняльнікі&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Віктар Цыганенка, Зінаіда Салавых.|частка=Стравы з бульбы|загаловак=Стравы з фруктаў і гародніны|арыгінал=Страви із фруктів та овочів|спасылка=http://chtyvo.org.ua/authors/Tsyhanenko_Viktor/Stravy_iz_fruktiv_ta_ovochiv.djvu|адказны=заг.рэд. Я.В. Сьцяпанава|выданьне=|месца=Кіеў|выдавецтва=Тэхніка|год=1990|том=|старонкі=35|старонак=224|сэрыя=|isbn=5-335-00561-0|наклад=205 000}}&lt;/ref&gt;.

{| border=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;center&quot;
|+ '''Сярэдняе ўтрыманьне важных пажыўных рэчываў у 100 г ядомай масы клубняў сталовай бульбы пры зборы'''&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Бэрнд Пуц.|частка=|загаловак=Бульба: разьвядзеньне, вырошчваньне выкарыстаньне|арыгінал=Kartoffeln : Züchtung, Anbau, Verwertung|спасылка=|адказны=|выданьне=|месца=Гамбург|выдавецтва=Бэхр|год=1989|том=|старонкі=|старонак=263|сэрыя=|isbn=3925673458|наклад=}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2 | Асноўны склад, г !! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2| Мінэральныя рэчывы, мг !! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2| Вітаміны, мг !! style=&quot;background:#FFFFF0;&quot; colspan=2 | Арганічныя кісьля, мг
|-
| Вада ||  77,8 || [[Каль]] ||  445,0 || colspan=2 |'''Водарастваральныя вітаміны:''' || [[Лімонная кісьля|Лімонная]] || 510
|-
| [[Вугляводы]], у тым ліку || 14,8 || [[Кальц]] || 10,0 || С ([[Аскарбінавая кісьля|аскарбінавая к-ля]]) || 17,0 ||  colspan=2 |
|-
|    [[крухмал]] || 14,1 || [[Фосфар]] || 50,0 || В&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; ([[тыямін]]) ||     0,11 || [[Шчаўевая кіслата|Шчаўевая]] || —
|-
|    [[глюкоза]] || 0,24 || [[Магн]] || 25,0 || В&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ([[рыбафлавін]]) ||     0,045 ||   colspan=2 |
|-
|    [[фруктоза]] || 0,17 || [[Натр]] ||  10,0 || В&lt;sub&gt;3/5&lt;/sub&gt; ([[Пантатэнавая кісьля|пантатэнавая]]) ||   0,4 || [[Яблычная кісьля|Яблычная]] ||  90
|-
|    [[цукроза]] ||  0,30 || [[Жалеза]] ||  0,8 || В&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; ([[пірыдаксін]]) ||     0,4 ||  colspan=2 |
|-
| Сіры пратэін ||  2,1 || [[Марганец]] || 0,15 || В&lt;sub&gt;9&lt;/sub&gt; ([[Фоліевая кіслата|фоліевая к-та]]) ||   0,007 || [[Саліцылавая кіслата|Саліцылавая]] ||  0,12
|-
| Сіры тлушч ||  0,1 || [[Медзь]] ||  0,15 || РР ([[ніяцын]]) ||   1,22 ||  colspan=2 rowspan=5|
|-
| [[Балястныя рэчывы]] || 2,5 || [[Цынк]] || 0,27 ||  colspan=2 | '''Тлушчарастваральныя вітаміны:'''
|-
| colspan=2 rowspan=3 | || [[Фтор]] || 0,01 || Е ([[токафэрол]]) ||   0,06
|-
| [[Ёд]] || 0,004 || [[Вітамін К|К]] ||   0,05
|-
| [[Сэлен]] || 0,004…0,02 || [[Правітамін]] ([[каратын]]) || 0,01
|}

== Гісторыя ==
Радзіма — [[Паўднёвая Амэрыка]], дзе яе вырошчвалі [[ацтэкі]] і [[інкі]], а таксама паўночнаамэрыканскія плямёны [[іракезы|іракезаў]].&lt;ref name=&quot;origin&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100429043516/http://www.cantaremusic.com/stories/potato_history.htm History and Origin of the Potato] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; У XVI стагодзьдзі завезена ў [[Эўропа|Эўропу]] ([[Гішпанія]], [[Ангельшчына]]), у прыватнасьці, лічыцца, што ў Ангельшчыну бульбу завёз [[Томас Гэрыят]].&lt;ref name=&quot;to_europe&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20170324221916/http://www1.american.edu/TED/POTATO.HTM Irish Potato Famine and Trade] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.btinternet.com/~richard.towers/jim/raleigh1.html Sir Walter Raleigh's American colonies] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; У [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] стала вядомая ў XVII стагодзьдзі.&lt;ref name=&quot;rzecz&quot;&gt;Харчаванне ў Вялікім Княстве Літоўскім, [[Алесь Белы]]&lt;/ref&gt; Лічыцца, што ўпершыню бульбу ў краіну завез кароль [[Ян Сабескі]] пасьля перамогі над [[туркі|туркамі]] ў [[бітва пад Венай 1683 году|бітве пад Венай]] (12 верасьня 1683 году).

Першапачаткова бульбу выкарыстоўвалі як лекавую і дэкаратыўную расьліну,&lt;ref name=&quot;decorating&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110511095952/http://www.cambridge.org/us/books/kiple/potatoes.htm The Cambridge World History of Food - Potatoes] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; у якасьці ядомай палявой культуры пачала масава спажывацца па ўсёй Эўропе з другой паловы XVIII стагодзьдзя.

У якасьці экзатычнай стравы бульба стала вядомая на магнацкім стале ў Рэчы Паспалітай напрыканцы XVII стагодзьдзя. У кнізе, напісанай кухмістрам кракаўскага ваяводы Станіславам Чарнецкім, слынным «Compendium ferculorum albo zebranie potraw» («Усё пра стравы, альбо збор страваў»), згадваецца першая бульбяная прысмака для эліты краіны. Пад назваю «tertofelle» хаваецца бульба, якую пяклі ў попеле і пакроеную на скрылікі смажылі. Кніга пабачыла сьвет у 1682 годзе і на працягу XVIII стагодзьдзя неаднаразова перавыдавалася.

Упершыню бульбу пачалі вырошчваць у [[Беларусь|Беларусі]] падчас панаваньня караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Аўгуст Сас|Аўгуста III]] (1736—1763), на тэрыторыі сучаснай Гарадзеншчыны ў другой трэці XVIII стагодзьдзя. Але ў гэты час яна вырошчвалася толькі ў каралеўскіх эканоміях нямецкімі каляністамі. Найбольш значным бульбаводчым цэнтрам напрыканцы 1780-х гадоў стала тэрыторыя Полацкага намесьніцтва. У 1788 годзе тут у «пасеве» бульба займала ўсяго 7 [[чвэрць|чвэрцяў]], а ў «ураджаі» — 21 чвэрць, але праз два гады ў «пасеве» было 4617 чвэрцяў, а ў «ураджаі» — 18 759 чвэрцяў. На Суражчыне ў гэты час вырошчвалі бульбу ня толькі на агародах, але і на панскіх палетках.

Першапачаткова беларускае сялянства паставілася надзвычай недаверліва да гэтай агрыкультурнай навацыі, зьдзяйсьняла акты сабатажу, адмаўляючыся яе садзіць.

XIX стагодзьдзе стала часам шырокага распаўсюджаньня новай агрыкультуры на беларускіх палетках. Калі ў [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]] ў 1822 годзе было сабрана 7,1 тысячы чвэрцяў бульбы, то ў 1827 годзе ўжо ў 100 разоў болей. У справаздачах [[Менская губэрня|Менскай]] ды [[Віцебская губэрня|Віцебскай]] губэрняў за 1828 год адзначалася, што бульба зьяўляецца «''пособием к продовольствию… родится в изобилии… с успехом повсеместно здесь разводится''». У справаздачы Гарадзенскай губэрні за 1840 год адзначалася: «''картофель занимает первое место в числе возделываемых …овощей, способствует продовольствию народа, прокормлению скота и удобрению полей''». Стравы з бульбы ў гэты ж час становяцца надзвычай важным элемэнтам харчаваньня беларускага народу. Бульба насамрэч у гэты час становіцца пануючай палявой культурай, «другім хлебам», хаця ня будзе перабольшаньнем сказаць, што для бяднейшых сялянаў яна была ўвогуле ці не адзіным і першым хлебам. Услухаемся ў радкі аднаго з сучасьнікаў: «''…горох, часть ячменя, овес крестьяне сбывают, а картофелем питаются почти круглый год''».

[[Файл:Potatoes.jpg|міні|200пкс|Бульба]]

Посьпехі бульбаводзтва, «бульбяны бум», далі свае станоўчыя вынікі ў галіне сэлекцыі. Ужо ў 1860-х гадах узьнікаюць мясцовыя, беларускія гатункі бульбы. У жніўні 1853 году ў [[Горы-Горацкі земляробчы інстытут|Горы-Горацкім земляробчым інстытуце]] была адкрытая выстава, на якой экспанавалася 28 гатункаў бульбы з батанічнага саду інстытуту, а таксама прадукты з бульбы ў выглядзе [[мука|мукі]] і [[крупка|крупкі]]. У 1868 годзе «Земледельческая газета» пісала пра тое, што ў [[Горацкі павет|Горацкім павеце]] меліся гатункі, «''на кои почти не имеют влияния неблагоприятствующие обстоятельства, вредящие всем прочим. Так, например, в нашем уезде, в с. Слижах, у одного хозяина картофель ежегодно дает более десяти зерен и величиной превосходит гусиные яйца… Обилием крахмала и вкусом слижевский картофель превосходит все возможные сорта''». Вельмі высокімі якасьцямі валодала мсьціслаўская ды быхаўская бульба. Вядомы знаўца гэтае справы, А. Палтарацкі пісаў: «''Мне прыходзілася бачыць розныя гатункі бульбы, але нідзе ня бачыў я такой буйнай і сапкай, як у [[Амсьціслаўскі павет (Расейская імпэрыя)|Амсьціслаўскім павеце]]… [[Быхаўскі павет|Быхаўская]] бульба таксама добрая''».

Паводле зьвестак, зьмешчаных у «Живописной России» (1882), на тэрыторыі Беларускай вобласьці (пад гэтым тэрмінам у выданьні разумеліся Менская, [[Магілёўская губэрня|Магілёўская]], Віцебская і этнаграфічна беларускія часткі [[Смаленская губэрня|Смаленскай губэрняў]]) зьбіралася да 5 мільёнаў чвэрцяў бульбы. На той жа тэрыторыі ў 1905 годзе пасяўная плошча пад бульбу займала 202 580 дзесяцін ворнай зямлі (5,8 працэнтаў усёй пасяўной плошчы).

У 1890-я гады на тэрыторыі Беларусі ўжо вылучаліся 4 зоны бульбаводзтва. Да першай адносіўся [[Рэчыцкі павет]]. Тут пад бульбу былі заняты 18,1% пасяўных плошчаў. Да другой зоны належалі тэрыторыі [[Барысаўскі павет|Барысаўскага]], [[Гомельскі павет|Гомельскага]], [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага]], [[Чэрыкаўскі павет|Чэрыкаўскага]] паветаў (12,1 — 15% плошчаў). Да трэцяй зоны адносіліся [[Менскі павет|Менскі]], [[Бабруйскі павет|Бабруйскі]], [[Клімавіцкі павет|Клімавіцкі]], [[Чавускі павет|Чавускі]], Быхаўскі, [[Магілёўскі павет|Магілёўскі]], [[Аршанскі павет|Аршанскі]], [[Сеньненскі павет|Сеньненскі]] паветы (9,1 — 12% плошчаў), а да чацьвертай зоны адносілася тэрыторыя Горацкага павету ды ўсёй Віцебскай губэрні (6,1 — 9% плошчаў). На пачатку XX стагодзьдзя беларускае бульбаводзтва было найлепшым і адным з наймацнейшых у [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. На 1913 год прыпадае пік дарэвалюцыйнай беларускай бульбяной вытворчасьці — пасяўная плошча склала 583,3 тыс. га, ураджайнасьць 6,4 т/га, валавы збор 4 мільёны тон, ці 12,6% валавога збору ў Расеі.

[[Файл:Potato heart mutation.jpg|міні|200пкс|Бульба]]

Паводле назіраньняў Часлава Пяткевіча, ва Ўсходнебеларускім [[Палесьсе|Палесьсі]] ў другой палове XIX стагодзьдзя бульбу садзілі «''пад соху, у кожную баразну або чэраз баразну ў другой палавіне [[красавік]]а (калі зямля пацяплее, бо ў халоднай папухне, пакуль зыйдзе). За сахой ідзе жанчына з каробкай напоўненай клубнямі і кідае іх у баразну на адлегласьці 30 см адзін ад аднаго па адным ці больш у залежнасьці ад велічыні; напаступны заход сахі гэту баразну закрывае. У кожную баразну кідаюць тады, калі садзяць невялікую колькасць і на лепшай глебе (пагной), а праз баразну садзяць тады, калі займаюць большую плошчу на няўгноенай ніве (простапольле)''». [[Палешукі]] бульбу садзілі і на агародах, з дапамогай лапаты «''дзьвюма асобамі: першы ўбівае ў зямлю лапату амаль па дрэўца і выкідвае зямлю на паверхню, другі бярэ з каробкі клубні і кідае ў тую ямку па адным ці па некалькі ў залежнасьці ад іх велічыні. Зямлёй, выкапанай з наступнай ямкі, прыкрываецца папярэдняя, у якую ўжо ўкінулі бульбу, і г. д.''»

Такім чынам, поўная і незваротная «беларусізацыя» бульбы адбылася ў XIX стагодзьдзі. У сярэдзіне таго ж стагодзьдзя бяз бульбы немагчыма было ўжо ўявіць жыцьцё беларускага паспалітага люду. Бульба ўваходзіць у [[фальклёр]], пра яе складаюць песьні, танчаць пад іх. Адна з папулярнейшых беларускіх [[полька|полек]] увогуле можа лічыцца за своеасаблівы бульбяны гімн:

&lt;poem&gt;Гарні, гарні бульбу з печы
У торбачку — ды на плечы
Бульбу пякуць, бульбу вараць
Бульбу ядуць, бульбу хваляць

З бульбы мука, з бульбы [[каша]]
Прападзі ты, доля наша
Адзін лапаць, другі бот,
А я шляхціц, далібог!&lt;/poem&gt;

Сёньня бульба ў Беларусі лічыцца нацыянальнай культурай, «другім хлебам», пасяўныя плошчы займаюць 749,3 тыс. га (1993).

== У харчаваньні ==
Пасьля варкі бульбы ў лупіне ў яе клубнях заставалася каля 60 % спачатнага [[Аскарбінавая кісьля|вітаміну Ц]]. Для дзённай патрэбы ў гэтым вітаміне дастаткова спажыць 300 грамаў бульбы. Для вытворчасьці [[Чыпсы|чыпсаў]] выкарыстоўвалі гатункі, што зьмяшчалі да 0,2 % рэдукавальных цукроў у кругла-авальных клубнях да 6 см у [[прамер]]ы, для фрыцюрнай бульбы — да 0,4 % такіх цукроў у падоўжаных клубнях па 9—11 см даўжынёй&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

== У прамысловасьці ==
З адмысловых гатункаў бульбы вырабляюць [[крухмал]], які выкарыстоўваюць у папяровай, [[Тэкстыльная прамысловасьць|тэкстыльнай]] і [[Харчовая прамысловасьць|харчовай]] прамысловасьці, а таксама ў [[Мэдыцына|мэдыцыне]] і [[Фармацэўтыка|фармацэўтыцы]]. Цалкам было магчыма атрымаць крухмал з клубняў пры крухмалістасьці да 22 %&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

== Беларусь ==
[[Файл:2025 Бульба гатунку Гала (Беларусь).jpg|значак|280пкс|Мытая бульба гатунку Гала ў торбе з надпісам па-беларуску (2025 год)]]
У 2002 г. сабралі 7,4 млн тонаў бульбы, зь іх 587 тыс. тонаў (8%) сельскагаспадарчыя прадпрыемствы. Асноўную частку сабралі ва ўласных падсобных гаспадарках. На душу насельніцтва прыпала звыш 700 кг бульбы, зь іх людзі спажылі ў сярэднім па 170 кг (24%). Асноўная частка пайшла на перапрацоўку і корм жывёлам&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Алена Аўчыньнікава.|загаловак=«Другі хлеб» пакуль таньнейшы за першы|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=8 лютага 2003|нумар=33 (24717)|старонкі=2|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. У 2011 г. валавы збор бульбы ў Беларусі склаў 1,2 млн тонаў пры ўраджайнасьці 218 [[цэнтнэр]]аў з [[гектар]]а&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Сяргей Куркач.|загаловак=Сёлета бульбы — 1,2 млн тон|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=89025|выданьне=Зьвязда|тып=|год=17 лістапада 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2011-11-17 219 (27083)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/89033/17lis-1.indd.pdf 1]|issn=}}&lt;/ref&gt;. У 2019 годзе Беларусь знаходзілася на 11-м месцы ў сьвеце паводле збору бульбы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Беларусь знаходзіцца сярод сусьветных лідэраў па вырошчваньні льновалакна, жыта і журавінаў|спасылка=https://blr.belta.by/economics/view/belarus-znahodzitstsa-sjarod-susvetnyh-lidarau-pa-vyroshchvanni-lnovalakna-zhyta-i-zhuravin-82986-2019/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=15 лістапада 2019|дата доступу=23 сьнежня 2019}}&lt;/ref&gt;.

У 2022 годзе земляробчыя прадпрыемствы Беларусі сабралі 789 900 тонаў бульбы з 260 кв.км угодзьдзяў. За 2022 год з бульбы вырабілі звыш 16 000 тонаў [[крухмал]]у. Самаакупнымі былі гатункі з крухмалістасьцю звыш 15 %. У 2023 годзе сярэдняя ўраджайнасьць дасягала 358 [[цэнтнэр]]аў з [[гектар]]у, што было параўнальна з паказчыкамі ў іншых краінах Эўропы. На гатункі беларускай сэлекцыі прыпадала каля 70 % плошчы пасеваў. Найбольш пашыранымі гатункамі былі: «брыз» — сярод сярэдняраньніх, «скарб» — сярод гатункаў сярэдняга тэрміну пасьпяваньня і «вэктар» — сярод сярэдняпозьніх. Беларускія гатункі бульбы маглі даваць ураджайнасьць звыш 50 тонаў з гектару, а ў большасьці — 60 т/га&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=Аляксандра Анцалевіч|загаловак=Навуковец расказаў, якія якасьці ў трэцім тысячагодзьдзі павінна мець бульба|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20230918/1695046035-navukovec-raskazau-yakiya-yakasci-u-trecim-tysyachagoddzi-pavinna-mec-bulba|выдавец=Газэта «[[Зьвязда]]»|дата публікацыі=24 верасьня 2023|дата доступу=8 кастрычніка 2023}}&lt;/ref&gt;. У 2023 годзе на прысядзібных [[дзялянка]]х у Беларусі, на якіх вялі на [[Натуральная гаспадарка|натуральную гаспадарку]], вырасьцілі 75 % бульбы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Барташ: да 75 працэнтаў агародніны, бульбы, садавіны і ягад у Беларусі вырошчваюцца на прысядзібных участках насельніцтва|спасылка=https://blr.belta.by/economics/view/bartash-da-75-pratsentau-agarodniny-bulby-sadaviny-i-jagad-u-belarusi-vyroshchvajutstsa-na-132682-2023/|выдавец=[[БелТА]]|дата публікацыі=20 верасьня 2023|дата доступу=1 кастрычніка 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = Сяргей Бураў і Клаўдзія Яцыніна. |частка = |загаловак = Хваробы бульбы.|арыгінал = |спасылка = |адказны = пераклад з расейскай мовы З. Чарнушэвіча |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва =  [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 94 |сэрыя = |isbn = |наклад = 7000}}
* {{Кніга|аўтар = Любошыц, А. |частка = |загаловак = Вытворчасць крухмалу з бульбы.|арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва =  [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 92 |сэрыя = |isbn = |наклад = 4000}}
* {{Кніга|аўтар = Максiмовiч, М. М. |частка = |загаловак =  Культура бульбы.   Цэнтральная Бульбяная Станцыя |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 103 |сэрыя = |isbn = |наклад = 7000}}
* {{Кніга|аўтар = [[Міхаіл Масны|М. М. Масны]]. |частка = |загаловак = Бульба: біяхімія і якасць|арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Мікалай Дарожкін|М. А. Дарожкін]] |выданьне = [[Інстытут экспэрымэнтальнай батанікі]] ім. В. Ф. Купрэвіча |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1990 |том = |старонкі =  |старонак = 118 |сэрыя = Навука ― вытворчасці|isbn = 5-343-00578-0|наклад = 1600}}
* Пузанкоў А. П. Бульба.  // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|1}} С. 356, 357.
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Бульба белорусская: энциклопедия|арыгінал = |спасылка = |адказны = А. О. Бобрик и др.; под общей редакцией И. И. Колядко |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =  [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2008 |том = |старонкі =  |старонак = 382 |сэрыя = |isbn = 978-985-11-0420-4 |наклад = 2500}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Бульба: популярный энциклопедический справочник по биологии, возделыванию, хранению и использованию картофеля в кулинарии|арыгінал = |спасылка = |адказны = составитель: Е. В. Малашевич и др. |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 1994 |том = |старонкі =  |старонак =  350 |сэрыя = |isbn = 5-85700-192-7 |наклад = 30000}}
* {{Кніга|аўтар =  |частка = |загаловак = Бульба. Энциклопедический справочник по выращиванию, хранению, переработке и использованию картофеля {{Ref-ru}} |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдкалегія: [[Іван Шамякін|І. Шамякін]] і інш. Мастак В. Г. Загародні |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 1988|том = |старонкі = 574+16 |старонак =  |сэрыя = |isbn = 5-85700-005-х |наклад = 25000}}
{{слупок-канец}}

{{Крыніца НашаЕжа|Ігар Марзалюк}}

[[Катэгорыя:Бульба| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Былыя абраныя артыкулы]]</text>
      <sha1>qzq9tftkg9tmav9bdezxx6d7o4zmb7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Крыжовыя паходы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2873</id>
    <revision>
      <id>2664379</id>
      <parentid>2185188</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jarash</username>
        <id>794</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>вікіфікацыя</comment>
      <origin>2664379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16841" sha1="irbeefvtqe3dzo2fdpnsyr0uh56xmlg" xml:space="preserve">'''Крыжо́выя пахо́ды''' — агульная назва ваенна-палітычных кампаніяў, якія праводзіліся [[Заходняя Эўропа|заходнеэўрапейскімі]] [[фэадал]]амі ў XI—XV стагодзьдзях пад рэлігійнымі лёзунгамі з санкцыі [[Папа Рымскі|папскага прэстолу]].

== Блізкі Ўсход ==
У вузкім сэнсе — сэрыя такіх паходаў на [[Блізкі Ўсход]] (1096—1270; прынята адрозьніваць 8 крыжовых паходаў) пачаткова з мэтай вызваленьня тэрыторыяў, на якіх узьнікла [[хрысьціянства]], з-пад улады «няверных», а фактычна і ў інтарэсах фэадалаў Заходняй Эўропы, якія імкнуліся да набыцьця новых земляў і прыгонных, новых прадметаў раскошы, і ў інтарэсах эканамічна разьвітых гарадоў Паўночнай [[Італія|Італіі]], якія ўступілі ў фазу перадкапіталістычнага разьвіцьця і былі зацікаўленыя ў разьвіцьці гандлёвых сувязяў з краінамі Ўсходу. Перад пачаткам першага крыжовага паходу, на саборы ў горадзе [[Клермон]] ([[Францыя]]), у 1095 годзе, яго ўдзельнікі далі воту вызваліць гроб гасподні ў [[Ерусалім]]е, у знак чаго нашылі на сваіх строях чырвоны крыж, адкуль паходзіць назва ўдзельнікаў усіх крыжовых паходаў — [[крыжакі]]. Папы дакляравалі ім адпушчэньне ўсіх грахоў, зьдзейсьненых пад час крыжовых паходаў. Найбольш важныя з паходаў на Блізкі Ўсход: першы (1096—1099), самы пасьпяховы, у ходзе якога былі адваяваныя ў мусульманаў [[Палестына]] зь Ерусалімам (ізноў страчаны [[хрысьціяне|хрысьціянамі]] ў 1187 годзе), [[Сырыя]] і частка [[Малая Азія|Малой Азіі]] і створаныя першыя дзяржавы крыжакоў; і чацьверты (1202—1204), які скончыўся разгромам і разрабаваньнем [[Канстантынопаль|Канстантынопалю]] і стварэньнем крыжацкіх дзяржаваў на тэрыторыі [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыйскай імпэрыі]]. З падзеньнем крэпасьці [[Ака]] (1291) крыжакі страцілі ўсе іх тэрытарыяльныя набыткі на Блізкім Усходзе, апроч астравоў Усходняга [[Міжземнамор’е|Міжземнамор’я]], захопленых [[Асманская імпэрыя|асманамі]] ў XVI стагодзьдзі. Нягледзячы на заваёўнічы й рабаўніцкі характар гэтых крыжовых паходаў і іх канчатковую няўдачу, яны паспрыялі паскарэньню эканамічнага й сацыяльнага разьвіцьця краінаў Заходняй Эўропы, ідэйнай і культурнай кансалідацыі эўрапейскіх народаў, мадэрнізацыі іх быту і сьветапогляду, пазнаёмілі эўрапейцаў з навуковымі і тэхнічнымі дасягненьнямі мусульманскіх краінаў.

== Усходняя Эўропа ==
Крыжовымі паходамі абвяшчаліся і ўсе ваенныя акцыі «ў абарону каталіцкай веры» з афіцыйнай санкцыі рымскага папы. Масаваная царкоўная і сьвецкая прапаганда стваралі атмасфэру рэлігійнай, расавай і этнічнай нецярпімасьці да ўсіх некаталікоў: [[габрэй|габрэяў]] і [[мусульмане|мусульманаў]] [[Гішпанія|Гішпаніі]] й паўночнай [[Афрыка|Афрыкі]], паганскіх заходнеславянскіх, [[фінскія народы|фінскіх]] і балцкіх народаў, і нават праваслаўных [[грэкі|грэкаў]] і ўсходніх [[славяне|славян]] і г. д., якія часта аб’ядноўваліся штучным тэрмінам [[сарацыны]]. «Ворагамі веры» адвольна абвяшчаліся і носьбіты сапраўдных ці ўяўных [[ерась|ерасяў]] ([[альбігойцы]], [[гусіты]] і іншыя), часам палітычныя ворагі папства ці яго хаўрусьнікаў. У XII стагодзьдзі на Блізкім Усходзе і на [[Пірэнэйскі паўвостраў|Пірэнэйскім паўвостраве]] сфармаваліся асобыя [[рыцарскія ордэны|духоўна-рыцарскія каталіцкія ордэны]], якія вялі рэй у арганізацыі крыжовых паходаў, у тым ліку [[Тэўтонскі ордэн]] (з 1198 году). Пасьля няўдачы пятага крыжовага паходу (1217—1221) Тэўтонскі ордэн перанёс сваю дзейнасьць спачатку на плато [[Бырса]] на тэрыторыі сучаснай [[Румынія|Румыніі]], дзе мусіў бараніць [[Вугорскае каралеўства]] ад полаўцаў, а затым у [[Прусія|Прусію]] (1226), дзе з ініцыятывы ўдзельных польскіх князёў і першага біскупа Прусіі Хрысьціяна Дабжынскім ордэнам з 1217 году вяліся крыжовыя паходы супраць [[прусы|прусаў]]. Толькі з 1217 па 1265 год было абвешчана каля 114 крыжовых паходаў ва ўсходняй [[Прыбалтыка|Прыбалтыцы]]. Але пачаліся крыжовыя паходы супраць народаў [[Усходняя Эўропа|Усходняй Эўропы]], якія часам абазначаюць тэрмінам «Паўночныя крыжовыя паходы», значна раней: з 1147 году нямецкія рыцары з блаславеньня папы пачалі наступ на [[палабскія славяне|палабскіх славян]], з 1155 году [[швэды]] на [[фіны|фінаў]], з апошняй трэці XII стагодзьдзя [[датчане]], [[немцы]] і іншыя на [[эсты|эстаў]] і [[лівы|ліваў]]. Карныя дзеяньні супраць гэтых народаў апраўдваліся неабходнасьцю выратаваньня іх душ, магчымае нібыта толькі пры [[хрышчэньне|хрышчэньні]] па каталіцкім абрадзе. Да ўласна крыжакоў Прусіі і [[Інфлянты|Інфлянтаў]], прафэсіяналаў захопніцкіх войнаў, далучаліся гэтак званыя памочнікі, якія давалі воту часовага ўдзелу ў вайне зь «нявернымі», што лічылася маральным абавязкам заходнеэўрапейскага [[рыцар]]а. У XIV стагодзьдзі Ўсходняя Прыбалтыка, разам з [[Гранада]]й, [[Кіпр]]ам, [[Балканы|Балканамі]] і іншымі месцамі, дзе рэгулярна адбываліся крыжовыя паходы, уваходзіла ў своеасаблівы «вялікі тур», прайсьці выпрабаваньне якім лічылася за гонар кожнаму высакароднаму фэадалу. Сярод найбольш славутых «памочнікаў» былі чэскія каралі [[Пшэмысл II Отакар]] (заснавальнік [[Кёнігсбэрг]]у ў 1255 годзе), Ян Люксэмбург (1329), будучы імпэратар [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]] [[Карл IV]]; вугорскі кароль [[Людвік I Вялікі]] (1345); Генры Дэрбі, будучы ангельскі кароль [[Генрых IV (кароль Ангельшчыны)|Генрых IV Ланкастэр]] (1390—1392).

У 1186 годзе з пабудовы нямецкімі місіянэрам Мэйнардам у Ікескюлі ([[Ніжняе Падзьвіньне]]) першага касьцёла пачалося хрышчэньне ліваў, якое суправаджалася захопамі земляў і запрыгоньваньнем мясцовага насельніцтва, выклікаўшы сутыкненьне крыжакоў з [[Герцыке]] й [[Кукенойс|Кукенойсам]], васальнымі княствамі [[Полацкае княства|Полацкай зямлі]]. У 1202 годзе быў заснаваны [[Лівонскі ордэн]], які пасьля катастрафічнага разгрому яго [[Жмудзіны|жмудзінамі]] і [[земгалы|земгаламі]] ў [[Бітва пры Шаўлях|бітве пры Шаўлях]] 1236 году зьліўся з Тэўтонскім Ордэнам. Раней, у 1235 годзе, да таго далучылася і большая частка братоў Дабжынскага ордэна; тая частка апошняга, якая захавала самастойнасьць, была разьбітая [[Даніла Раманавіч|Данілам Галіцкім]] у Драгічынскай бітве 1238 году. Іншыя буйныя бітвы з крыжакамі адбыліся на [[бітва на Чудзкім возеры|Чудзкім возеры]] (1242), [[бітва ля возера Дурбэ|ля возера Дурбэ]] (1260), на рацэ Страве (1346). У ходзе пруска-тэўтонскіх войнаў 1230—1283 гадоў Ордэн цалкам захапіў землі прусаў, заходніх балтаў ([[надрувы|надруваў]], [[скалвы|скалваў]]) і часткова [[яцьвягі|яцьвягаў]], вёў бесьперапынныя войны на шырокім фронце ад [[Чудзкае возера|Чудзкага возера]] да ракі [[Нарэў]] супраць [[Вялікае княства Літоўскае|ВКЛ]] і ўсходнеславянскіх дзяржаваў — [[Полацкае княства|Полацка]], [[Пскоўская рэспубліка|Пскова]], [[Наўгародзкая рэспубліка|Вялікага Ноўгарада]] й [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцка-Валынскага княства]]. Стратэгічныя пляны прыбалтыйскіх крыжакоў прадугледжвалі захоп тэрыторыяў сучасных [[Польшча|Польшчы]], [[Летува|Летувы]], [[Беларусь|Беларусі]], [[Украіна|Украіны]], [[Малдова|Малдовы]], паўночна-заходняй [[Расея|Расеі]]. З канца XIII стагодзьдзя]па 1410 год яны зьдзейсьнілі больш за 140 нападаў на ВКЛ, у адказ вялікалітоўскія атрады зрабілі больш за 60 рэйдаў на крыжацкую тэрыторыю. З канца XIV стагодзьдзя асноўным аб’ектам крыжацкай агрэсіі стала [[Жамойць]] (Жмудзь), якая аддзяляла Прусію ад [[Лівонія|Лівонію]]. Нягледзячы на часовыя ўступкі гэтай стратэгічнай тэрыторыі Ордэну (глядзіце [[Салінскі дагавор|Салінскі дагавор 1398 году]], [[Рацёнскі дагавор|Рацёнскі дагавор 1404 году]]) ВКЛ удалося захаваць Жмудзь за сабой.

Літва, а затым і Польшча неаднакратна (1356, 1415, 1454 і інш.) прапаноўвалі перанесьці дзейнасьць крыжакоў у [[Паўночнае Прычарнамор’е]] з мэтай абароны хрысьціянскага сьвету ад [[татары|татараў]] і [[туркі|туркаў]], але гэтыя прапановы нязьменна адхіляліся. З хрышчэньнем літоўцаў (1387) і жмудзі (1413) губляліся фармальныя падставы для вядзеньня крыжовых паходаў у Прыбалтыцы. Афіцыйна яны былі спыненыя 9 верасьня 1403 году, калі папа [[Баніфацый IX]] забараніў Ордэну нападаць на ВКЛ і Польшчу, але іх фактычным працягам былі, у прыватнасьці, [[Вялікая вайна 1409—1411 гадоў]] і [[Трынаццацігадовая вайна 1454—1466 гадоў]]. Вырашальнай у спыненьні крыжовых паходаў у Прыбалтыцы была [[Грунвальдзкая бітва]] 1410 году. Апошнюю рысу пад імі падвяла сэкулярызацыя Тэўтонскага Ордэна ў 1525 годзе, калі ён быў ператвораны ў васальнае Польшчы [[Прускае герцагства]].

У выніку крыжовых паходаў нямецкімі рыцарамі былі заняволеныя лівы, эсты, [[куршы]], [[латгалы]], часткова земгалы і [[селы]], зьнішчаныя ці асіміляваныя прусы, яцьвягі, палабскія славяне. Аднак яны аб’ектыўна спрыялі кансалідацыі рознаэтнічнага й рознавернага насельніцтва Літвы ў адзіную дзяржаву — ВКЛ, уключэньню апошняга ў арбіту заходнеэўрапейскай цывілізацыі, у запазычаньню некаторых нормаў і формаў грамадзкага жыцьця, павышэньню ўзроўню матэрыяльнай культуры. З мэтай супольнай абароны ад крыжакоў Польшчай і ВКЛ была заключаная [[Крэўская унія|Крэўская унія 1385 году]], якая мела вырашальнае значэньне для гістарычнага лёсу народаў гэтых дзяржаваў.

== Літаратура ==
* [[Алесь Белы]] / {{Літаратура/ЭГБ|4|частка=Крыжовыя паходы}}
* Pakarklis P. Kryziuociu valstybes santvarkos bruozai. Kaunas, 1948.
* Lietuviu karas su kryziuociais. Vilnius, 1964.
* Urban W. The Baltic Crusade. Chicago, 1975.
* Шаскольский И. П. Борьба Руси против крестоносной агрессии на берегах Балтики в XII—XIII вв. Л., 1978.
* Christiansen E. The Northern Crusades: The Baltic and the Catholic Frontier. 1100—1525. London, 1980.
* Белы А. Пад крыжом Св. Георгія // Падарожнік. № 2, 1996.

{{Хрысьціянства}}

[[Катэгорыя:Гісторыя хрысьціянства]]
[[Катэгорыя:Сярэднявечча]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>irbeefvtqe3dzo2fdpnsyr0uh56xmlg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>6</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7431</id>
    <revision>
      <id>2664400</id>
      <parentid>2275516</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T00:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2partyrock1975</username>
        <id>96777</id>
      </contributor>
      <origin>2664400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3696" sha1="quls54fepkcwoaziez5pxxwops2al4v" xml:space="preserve">{{Навігацыя для году|6}}
{{Год у іншых календарох|6}}
'''6 год''' — [[высакосны год|невысакосны год]], які пачаўся ў [[пятніца|пятніцу]] згодна зь [[юліянскі каляндар|юліянскім календаром]]. [[Рэдфу]]

== Падзеі ==
* [[Ірад Архэлай]], этнарх [[Самарыя|Самарыі]], [[Юдэя|Юдэі]] й [[Ідумэя|Ідумэі]], скінуты й сасланы ў [[Галія|Галію]]
* [[Юдэя]] зроблена пракуратарскай правінцыяй [[Старажытны Рым|Рыму]] са сталіцай у [[Кесарыя|Кесарыі]]
* Імпэратар [[Актавіян Аўгуст]] стварае адмысловую казну, зь якой выплочваюцца бонусы вэтэранам легіёнаў, якія сыходзяць на пэнсію
* [[Тыбэрыюс]] робіць лягер [[Карнунт]] сваёй базай у апэрыцыі супраць войска [[Марабод]]у
* Ілірыйскія плямёны з [[Далмацыя|Далмацыі]] й [[Панонія|Паноніі]] пачынаюць [[Панонскае паўстаньне|паўстаньне]]
* Будаваньне рымскага форту, які пазьней стаўся горадам [[Вісбадэн]]
* [[Публіюс Сульпіцыюс Квірыніюс]] становіцца кіраўніком [[Сырыя (рымская правінцыя)|Сырыі]] й намінальным кіроўцам Юдэі.
* Квірыніюс праводзіць перапіс у Юдэі (паводле [[Язэп Флявіюс|Язэпа Флявіюса]]), што прыводзіць да паўстаньня ў правінцыі, на чале зь [[Юда Галілеянін|Юдай Галілеянінам]] і пры падтрымцы [[фарысэі|фарысэяў]]. Паўстаньне задушана, паўстанцы ўкрыжаваны
* З-за катастрафічнага пажару ў Рыме створана сыстэма казармаў, каб дазволіць хуткае рэагаваньне ў выпадку надзвычайных сытуацыяў.
* [[Постум Юліюс Цэзар Агрыпа]] сасланы на востраў [[П’яноза|Пляназія]]
* [[Марк Эміліюс Ляпід (консул 6 ст.)|Марк Эміліюс Ляпід]] і [[Люцыюс Арунцыюс Старэйшы]] сталіся рымскімі консуламі
* Некаторыя падданыя хвалююцца за жыцьцё імпэратара [[Лю Цзіцзі]], бо [[Марс (плянэта)|Марс]] хаваецца за [[Месяц (спадарожнік)|Месяц]] на некаторы час

== Нараджэньні ==
* [[Нэрон Юліюс Цэзар Германік|Нэрон Германік]], сын [[Германік]]а й [[Агрыпіна Старэйшая|Агрыпіны Старэйшай]]
* [[Мэлёнія Цэзонія]], рымская імпэратрыца

== Сьмерці ==
* [[Лю Цзіцзі]], кітайскі імпэратар [[дынастыя Хань|дынастыі Хань]]
* [[Клеапатра Сэлена II]], эгіпецкая кіраўніца [[Кірэнаіка|Кірэнаікі]] й Лібіі
* [[Арод III]], імпэратар [[Партыя (рэгіён)|Партыі]]

== Глядзіце таксама ==
* [[0-я]]

[[Катэгорыя:6| ]]</text>
      <sha1>quls54fepkcwoaziez5pxxwops2al4v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664402</id>
      <parentid>2664400</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T00:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2partyrock1975</username>
        <id>96777</id>
      </contributor>
      <origin>2664402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3681" sha1="pt4bpcw89fnpzrjrw3z3nvlzmx4t0aw" xml:space="preserve">{{Навігацыя для году|6}}
{{Год у іншых календарох|6}}
'''6 год''' — [[высакосны год|невысакосны год]], які пачаўся ў [[пятніца|пятніцу]] згодна зь [[юліянскі каляндар|юліянскім календаром]].

== Падзеі ==
* [[Ірад Архэлай]], этнарх [[Самарыя|Самарыі]], [[Юдэя|Юдэі]] й [[Ідумэя|Ідумэі]], скінуты й сасланы ў [[Галія|Галію]]
* [[Юдэя]] зроблена пракуратарскай правінцыяй [[Старажытны Рым|Рыму]] са сталіцай у [[Кесарыя|Кесарыі]]
* Імпэратар [[Актавіян Аўгуст]] стварае адмысловую казну, зь якой выплочваюцца бонусы вэтэранам легіёнаў, якія сыходзяць на пэнсію
* [[Тыбэрыюс]] робіць лягер [[Карнунт]] сваёй базай у апэрыцыі супраць войска [[Марабод]]у
* Ілірыйскія плямёны з [[Далмацыя|Далмацыі]] й [[Панонія|Паноніі]] пачынаюць [[Панонскае паўстаньне|паўстаньне]]
* Будаваньне рымскага форту, які пазьней стаўся горадам [[Вісбадэн]]
* [[Публіюс Сульпіцыюс Квірыніюс]] становіцца кіраўніком [[Сырыя (рымская правінцыя)|Сырыі]] й намінальным кіроўцам Юдэі.
* Квірыніюс праводзіць перапіс у Юдэі (паводле [[Язэп Флявіюс|Язэпа Флявіюса]]), што прыводзіць да паўстаньня ў правінцыі, на чале зь [[Юда Галілеянін|Юдай Галілеянінам]] і пры падтрымцы [[фарысэі|фарысэяў]]. Паўстаньне задушана, паўстанцы ўкрыжаваны
* З-за катастрафічнага пажару ў Рыме створана сыстэма казармаў, каб дазволіць хуткае рэагаваньне ў выпадку надзвычайных сытуацыяў.
* [[Постум Юліюс Цэзар Агрыпа]] сасланы на востраў [[П’яноза|Пляназія]]
* [[Марк Эміліюс Ляпід (консул 6 ст.)|Марк Эміліюс Ляпід]] і [[Люцыюс Арунцыюс Старэйшы]] сталіся рымскімі консуламі
* Некаторыя падданыя хвалююцца за жыцьцё імпэратара [[Лю Цзіцзі]], бо [[Марс (плянэта)|Марс]] хаваецца за [[Месяц (спадарожнік)|Месяц]] на некаторы час

== Нараджэньні ==
* [[Нэрон Юліюс Цэзар Германік|Нэрон Германік]], сын [[Германік]]а й [[Агрыпіна Старэйшая|Агрыпіны Старэйшай]]
* [[Мэлёнія Цэзонія]], рымская імпэратрыца

== Сьмерці ==
* [[Лю Цзіцзі]], кітайскі імпэратар [[дынастыя Хань|дынастыі Хань]]
* [[Клеапатра Сэлена II]], эгіпецкая кіраўніца [[Кірэнаіка|Кірэнаікі]] й Лібіі
* [[Арод III]], імпэратар [[Партыя (рэгіён)|Партыі]]

== Глядзіце таксама ==
* [[0-я]]

[[Катэгорыя:6| ]]</text>
      <sha1>pt4bpcw89fnpzrjrw3z3nvlzmx4t0aw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Даўляды</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13354</id>
    <revision>
      <id>2664358</id>
      <parentid>2664035</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:05:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2664358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31956" sha1="01gbtoka4flmn0r19frvhdzohvscpyb" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Даўляды
|Лацінка                          = Daŭlady
|Статус                           = былая вёска
|Назва ў родным склоне            = Даўлядоў
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1552 годам
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет                        = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 22
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 52
 |Даўгата сэкундаў                = 6
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Даўляды́'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.&lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 52 км на паўднёвы ўсход ад [[Нароўля|Нароўлі]], за 160 км ад [[Гомель|Гомеля]]; за 65 км ад чыгуначнай станцыі [[Ельск]] (лінія [[Каленкавічы]] — [[Оўруч]]), аўтамабільная дарога зьвязвае вёску з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 140—141.&lt;/ref&gt;.

4 траўня 1986 году, у зьвязку з радыяцыйным забруджаньнем па [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофе на Чарнобыльскай АЭС]], да якой менш за 15 км, жыхароў вёскі (183 сям’і) вывезьлі ў пасёлак Ператрутаўскі Варатын ([[Савіцкі сельсавет (Каленкавіцкі раён)|Савіцкі сельсавет]], [[Каленкавіцкі раён]])&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Анатоль Кляшчук.|загаловак=Цяпер і 15 гадоў таму|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96449|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=19 лютага 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-26 80 (27195)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/96450/26kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. Зь ліпеня 1988 году знаходзіцца ў складзе [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча паноў Харлінскіх]][[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку 1552 года, што да [[Белая Сарока|Беласароцкай]] нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}}, названыя Даўгляды, {{падказка|ясачнікі|выканаўцы павіннасьцяў}} на Прыпяці князя Сенскага{{заўвага|Відавочна, князя Рыгора, сына князя Івана Рыгоравіча Сенскага і пані Фенны Сямёнаўны Палазоўны&lt;ref&gt;Гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 456 — 458&lt;/ref&gt;.}} альбо ў іншым месцы — Даўглядцы, {{падказка|патужнікі|тут: тое, што і ясачнікі}}&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588&lt;/ref&gt;. Магчыма, гэта і ёсьць найранейшая пісьмовая згадка пра паселішча{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.}}.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Беласароцкая воласьць з Даўлядамі{{заўвага|Насуперак таму, што напісана С. В. Марцэлевым, яны ніколі не належалі да [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]].&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}}) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 16 цяглых дымоў у сяле Даўляды пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], харунжага кіеўскага, выплачвалася па 12 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 81зв.-82&lt;/ref&gt;.

З падатковага рэестру Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзенага 21 чэрвеня 1581 году каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, вынікае, што ў добрах пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, з 8 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] сяла Даўляды выплачвалася па 15 грошаў, з аднаго [[агароднікі|агародніка]], у залежнасьці ад акалічнасьцяў (тут ня ўказана), — 4-6 грошаў, з аднаго [[каморнікі|каморніка]] — 2 грошы падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Iosyf Shumliansky.jpg|135пкс|значак|зьлева|Япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі. XVII-XVIII ст.]][[Файл:Leŭ Kiška. Леў Кішка (XIX).jpg|135пкс|значак|Леў Кішка, мітрапаліт кіеўскі. Невядомы мастак. XIX ст.]][[Файл:Атанасій Шептицький. Атанас Шаптыцкі (XVIII).jpg|135пкс|значак|зьлева|Партрэт япіскапа Атанаса Шаптыцкага. XVIII ст.]][[Файл:Flaryjan Hrabnicki. Флярыян Грабніцкі (1890).jpg|135пкс|значак|Партрэт архіяпіскапа Флярыяна Грэбніцкага. 1890 г.]][[File:Jason Smaharžeŭski. Ясон Смагаржэўскі (1890).jpg|135пкс|значак|зьлева|Ясон Смагаржэўскі, мітрапаліт кіеўскі. 1890 г.]][[File:Teadosi Rastocki. Тэадосі Растоцкі (1891).jpg|135пкс|значак|Партрэт Тэадосія Растоцкага. 1891 г.]]

26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў усе свае маёнткі сынам Станіславу, Мікалаю і Юрыю з абавязкам выплаты іхным сёстрам па 3 000 польскіх злотых. Сярод добраў названыя вёска Даўляды з рачным перавозам і сяло Беласарока з млынам па-над Прыпяцю, якія дасталіся Станіславу. 2 і 11 траўня 1607 году ўладальнік Хабнага пан Станіслаў Харлінскі судзіўся з князем [[Януш Астроскі|Янушам Астроскім]] і зь Сьвята-Мікольскім Пустынскім манастыром што да зьбеглых падданых вёскі Даўлядоў адпаведна да новаасаджанай Альшаніцы і Коваліна. 10 жніўня 1624 году, на заяву архімандрыта кіева-пячэрскага Елісея Плетэніцкага і капітулы, складзены судовы дэкрэт аб наезьдзе падданых Станіслава Харлінскага з Даўлядоў і Белай Сарокі на манастырскую Амялянаўшчыну&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 61 — 62, 100, 111, 377&lt;/ref&gt;.    

Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва, у 1628 годзе з 3 дымоў osiadłych і з 2 агароднікаў sioła Dowladów нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, нашчадкамі якога апекаваўся пан Хведар Станецкі, выплачвалася адпаведна па тры і па паўтара злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 381&lt;/ref&gt;.

10 траўня 1682 году, кароль [[Ян Сабескі]], зважаючы на страту Кіева ў войнах з Расеяй, дзеля чаго добры Кіева-Пячэрскага манастыра пазбавіліся гаспадароў, падараваў іх адміністратару Кіеўскай мітраполіі япіскапу львоўскаму і галіцкаму Іосіфу Шумлянскаму. Надалей яны пазначаліся, як прыналежныя манастыру, хіба намінальна. У пераліку сёлаў япіскапа, складзеным у ліпені т. г., названыя Даўгляды з рудняй і млынам на два жораны, але зь неверагодна вялікай колькасьцю двароў — ажно 106{{заўвага|Нават, калі б вялося пра колькасьць падданых, а не двароў, для таго часу ўсяроўна зашмат.}}&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 10. – Киев, 1904. С. 357—363&lt;/ref&gt;. У 1683 годзе, калі добрамі Кіеўскай мітраполіі і Пячэрскай архімандрыі кіраваў чашнік падольскі Самуіл Шумлянскі, брат япіскапа, з 7 дымоў у Даўлядах Пячэрскага манастыра выплачваліся 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 495&lt;/ref&gt;. Згаданыя Даўляды{{заўвага|Назва перайначаная на ''Довсоды''.}} ў рэестры рэвізіі 1686 году палескіх вёсак Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі пры прыняцьці іх ад пана Журакоўскага, войскага галіцкага&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 1. 1470–1700. – С.-Петербург, 1897. № 986&lt;/ref&gt;.

16 сакавіка 1706 году япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі за 6 300 злотых перадаў у трохгадовую арэнду братавай удаве Аляксандры Шумлянскай Беласароцкі ключ, у складзе якога і вёска Даўляды. 28 днём лістапада 1714 году датаваны кантракт, падпісаны ў Даўлядах паміж мітрапалітам кіеўскім [[Леў Кішка|Львом Кішкам]] і пісарам земскім мазырскім Тэафілам Лянкевічам-Іпагорскім на трохгадовую арэнду Беласароцкага ключа за 510 бітых талераў. 2 жніўня 1717 году мітрапаліт Леў Кішка аддаў Беласароцкі ключ з Даўлядамі ў арэнду на тры гады харунжаму кіеўскаму Казімеру Стэцкаму за сымбалічныя 170 злотых. 12 сакавіка 1728 году пазначаны запіс у кнізе Оўруцкага гродзкага суда аб уводзе ў валоданьне Беласароцкім ключом наміната і адміністратара Кіеўскай мітраполіі япіскапа Атанаса Шаптыцкага&lt;ref&gt;Описание архива. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1111, 1161, 1179, 1268&lt;/ref&gt;.

На 1734 год Даўляды ў складзе Беласароцкага ключа, як і раней, належаў Кіеўскай мітраполіі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 286&lt;/ref&gt;. 
Згодна зь земскай кнігай Кіеўскага ваяводзтва, 23 студзеня 1747 году ў валоданьне маёнткамі Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі, у тым ліку Беласароцкім ключом з Белай Сарокай і Даўлядамі, уведзены новы адміністратар  архіепіскап [[Флярыян Грабніцкі|Флярыян Грэбніцкі]]&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1444&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 25 двароў{{заўвага|Усяго ў вёсцы налічвалася «szesnastka» дыму «i chałup pięć», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — прыкладна 150 жыхароў) вёскі Dowhlady выплачваліся «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя і 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 170&lt;/ref&gt;

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Даўлядах адпаведна 3, 5 і 7 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Чарнобыльскага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712&lt;/ref&gt;.

14-21 кастрычніка 1780 году возны генэрал ваяводзтва Кіеўскага «i innych» Базыль Валынец увёў у валоданьне маёнткамі, у тым ліку Даўлядамі ў складзе Беласароцкага ключа, новага кіеўскага мітрапаліта і адміністратара Кіева-Пячэрскай архімандрыі Ясона Смагаржэўскага. У канцы дакумэнту возны, ня ўмеючы пісаць, добрасумленна «''znak krzyża świętego  położył''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). — Киев, 1871. С. 642 — 644&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Даўляды – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 годзе ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Беласарока на мапе Ф. Шубэрта 1824-1840 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Даўляды на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што вёска Даўляды з рудняй на той час была ўласнасьцю Кіеўскай мітраполіі ў асобе яе галавы [[Тэадосі Растоцкі|Тэадосія Растоцкага]]&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;. Але ўжо ў 1796 годзе ў мэтрычных кнігах Беласароцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы Даўляды, іншыя паселішчы ключа і прыхода, названыя прыналежнымі да казённага ведамства. Згодна з мэтрыкамі 1797 — 1802 гг., усе яны сталі ўласнасьцю расейскага генэрала графа (фон) Сакена. У запісе тае ж царквы 1832 г. сказана, што Даўлядамі, Белай Сарокай, Вяпрамі і інш. валодаў граф Арлоў&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп 13. Спр. 350, 493, 494 — 500&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1834 году уладальнікам добраў названы пан Горват. Тады ў Даўлядах налічвалася 64 двары&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 10-вярстовай мапе Менскай губэрні Ф. Шубэрта 1826 — 1840 гадоў у вёсцы пазначаныя 68 двароў.

У парэформавы пэрыяд Даўляды адміністрацыйна належалі да Дзёрнавіцкай воласьці. На 1876 і 1879 год жыхары вёскі працягвалі заставацца прыхаджанамі даўлядоўцы працягвалі заставацца прыхаджанамі Мікалаеўскай царквы ў Белай Сароцы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 463; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. – Минск, 1879. С. 39&lt;/ref&gt;. 

На 1909 год у вёсцы Даўляды налічвалася 74 двары з 544 жыхарамі&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 52&lt;/ref&gt;.

У лютым 1918 году Даўляды занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 20 лістапада 1917 году адбылося абвяшчэньне [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспублікі]] з прэтэнзіяй у тым ліку на Даўляды, якія знаходзіліся пад кантролем Нямецкай імпэрыі. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы.

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Даўляды абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Тэрыторыя Палесься ад [[Берасьце|Берасьця]] да [[Гомель|Гомля]] стала прадметам перамоваў БНР і УНР&lt;ref&gt;Лебедзева В. [https://web.archive.org/web/20081119070727/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/15/15art_lebiedzieva.htm Дыпламатычная місія БНР у перамовах з Украінай (1918 г.)] // Беларускі Гістарычны Зборнік — Białoruskie Zeszyty Historyczne. Nr. 15.&lt;/ref&gt;. Тым часам Даўляды ў складзе Дзёрнавіцкай воласьці Рэчыцкага павету ўлучылі ў часова створаную 15 чэрвеня Палескую губэрню з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта [[Украінская дзяржава|Ўкраінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

З 20 жніўня 1924-га па 1927 год — цэнтар [[сельсавет]]а ў Нараўлянскім раёне ([[Гомельская губэрня]], Расейская СФСР). 4 сьнежня 1926 году вёска ўвайшла ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]]. У 1929 годзе ў вёсцы стварылі [[калгас]], працавала школа і паштовае аддзяленьне. Да 26 ліпеня 1930 г. і з 21 чэрвеня 1935 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]] БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] БССР. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 1941—1945 гг. нямецкія акупанты забілі 28 жыхароў вёскі. У лістападзе 1943 году ў баях за вёску загінулі 10 савецкіх вайскоўцаў, якіх пахавалі ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. 30 лістапада 1943 г. савецкае войска заняло вёску. На фронце загінулі 70 вяскоўцаў. Ад 8 студзеня 1954 году вёска ў складзе Гомельскай вобласьці БССР. З 25 сьнежня 1962 году ў складзе [[Ельскі раён|Ельскага раёну]] (Гомельская вобласьць). Паводле перапісу 1959 г. налічвала 498 жыхароў. 6 студзеня 1965 г. вёску вярнулі ў склад Нараўлянскага раёну. На пачатак 1986 г. налічвала 183 двары і 474 жыхары, была цэнтрам саўгаспа «Прыпяць». У вёсцы месьціліся 8-гадовая школа, дом культуры, [[бібліятэка]], фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, швейная майстэрня і [[крама]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Забудова ==
Ад цэнтру вёскі ў некалькі бакоў адыходзяць кароткія вуліцы. На паўночным захадзе дугападобная вуліца. Двухбаковая, драўляная забудова [[Сядзіба|сядзібнага]] тыпу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Насельніцтва ==
* 1986 год — 474 жыхары (183 сям’і і двары)
* 1959 год — 498 жыхароў

== Славутасьці ==
Стаянка [[Бронзавы век|бронзавага веку]] і селішча [[Жалезны век|жалезнага веку]] за 1,5 км на поўнач ад вёскі.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Вербавіцкі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]</text>
      <sha1>01gbtoka4flmn0r19frvhdzohvscpyb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664362</id>
      <parentid>2664358</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:09:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2664362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31956" sha1="7pcr2hlrv3lufalgnxx0toq3gd0te1a" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Даўляды
|Лацінка                          = Daŭlady
|Статус                           = былая вёска
|Назва ў родным склоне            = Даўлядоў
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1552 годам
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет                        = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 22
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 52
 |Даўгата сэкундаў                = 6
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Даўляды́'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.&lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 52 км на паўднёвы ўсход ад [[Нароўля|Нароўлі]], за 160 км ад [[Гомель|Гомеля]]; за 65 км ад чыгуначнай станцыі [[Ельск]] (лінія [[Каленкавічы]] — [[Оўруч]]), аўтамабільная дарога зьвязвае вёску з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 140—141.&lt;/ref&gt;.

4 траўня 1986 году, у зьвязку з радыяцыйным забруджаньнем па [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофе на Чарнобыльскай АЭС]], да якой менш за 15 км, жыхароў вёскі (183 сям’і) вывезьлі ў пасёлак Ператрутаўскі Варатын ([[Савіцкі сельсавет (Каленкавіцкі раён)|Савіцкі сельсавет]], [[Каленкавіцкі раён]])&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Анатоль Кляшчук.|загаловак=Цяпер і 15 гадоў таму|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96449|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=19 лютага 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-26 80 (27195)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/96450/26kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. Зь ліпеня 1988 году знаходзіцца ў складзе [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча паноў Харлінскіх]][[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку 1552 года, што да [[Белая Сарока|Беласароцкай]] нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}}, названыя Даўгляды, {{падказка|ясачнікі|выканаўцы павіннасьцяў}} на Прыпяці князя Сенскага{{заўвага|Відавочна, князя Рыгора, сына князя Івана Рыгоравіча Сенскага і пані Фенны Сямёнаўны Палазоўны&lt;ref&gt;Гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 456 — 458&lt;/ref&gt;.}} альбо ў іншым месцы — Даўглядцы, {{падказка|патужнікі|тут: тое, што і ясачнікі}}&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588&lt;/ref&gt;. Магчыма, гэта і ёсьць найранейшая пісьмовая згадка пра паселішча{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.}}.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Беласароцкая воласьць з Даўлядамі{{заўвага|Насуперак таму, што напісана С. В. Марцэлевым, яны ніколі не належалі да [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]].&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}}) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 16 цяглых дымоў у сяле Даўляды пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], харунжага кіеўскага, выплачвалася па 12 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 81зв.-82&lt;/ref&gt;.

З падатковага рэестру Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзенага 21 чэрвеня 1581 году каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, вынікае, што ў добрах пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, з 8 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] сяла Даўляды выплачвалася па 15 грошаў, з аднаго [[агароднікі|агародніка]], у залежнасьці ад акалічнасьцяў (тут ня ўказана), — 4-6 грошаў, з аднаго [[каморнікі|каморніка]] — 2 грошы падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Iosyf Shumliansky.jpg|150пкс|значак|зьлева|Япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі. XVII-XVIII ст.]][[Файл:Leŭ Kiška. Леў Кішка (XIX).jpg|150пкс|значак|Леў Кішка, мітрапаліт кіеўскі. Невядомы мастак. XIX ст.]][[Файл:Атанасій Шептицький. Атанас Шаптыцкі (XVIII).jpg|150пкс|значак|зьлева|Партрэт япіскапа Атанаса Шаптыцкага. XVIII ст.]][[Файл:Flaryjan Hrabnicki. Флярыян Грабніцкі (1890).jpg|150пкс|значак|Партрэт архіяпіскапа Флярыяна Грэбніцкага. 1890 г.]][[File:Jason Smaharžeŭski. Ясон Смагаржэўскі (1890).jpg|150пкс|значак|зьлева|Ясон Смагаржэўскі, мітрапаліт кіеўскі. 1890 г.]][[File:Teadosi Rastocki. Тэадосі Растоцкі (1891).jpg|150пкс|значак|Партрэт Тэадосія Растоцкага. 1891 г.]]

26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў усе свае маёнткі сынам Станіславу, Мікалаю і Юрыю з абавязкам выплаты іхным сёстрам па 3 000 польскіх злотых. Сярод добраў названыя вёска Даўляды з рачным перавозам і сяло Беласарока з млынам па-над Прыпяцю, якія дасталіся Станіславу. 2 і 11 траўня 1607 году ўладальнік Хабнага пан Станіслаў Харлінскі судзіўся з князем [[Януш Астроскі|Янушам Астроскім]] і зь Сьвята-Мікольскім Пустынскім манастыром што да зьбеглых падданых вёскі Даўлядоў адпаведна да новаасаджанай Альшаніцы і Коваліна. 10 жніўня 1624 году, на заяву архімандрыта кіева-пячэрскага Елісея Плетэніцкага і капітулы, складзены судовы дэкрэт аб наезьдзе падданых Станіслава Харлінскага з Даўлядоў і Белай Сарокі на манастырскую Амялянаўшчыну&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 61 — 62, 100, 111, 377&lt;/ref&gt;.    

Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва, у 1628 годзе з 3 дымоў osiadłych і з 2 агароднікаў sioła Dowladów нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, нашчадкамі якога апекаваўся пан Хведар Станецкі, выплачвалася адпаведна па тры і па паўтара злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 381&lt;/ref&gt;.

10 траўня 1682 году, кароль [[Ян Сабескі]], зважаючы на страту Кіева ў войнах з Расеяй, дзеля чаго добры Кіева-Пячэрскага манастыра пазбавіліся гаспадароў, падараваў іх адміністратару Кіеўскай мітраполіі япіскапу львоўскаму і галіцкаму Іосіфу Шумлянскаму. Надалей яны пазначаліся, як прыналежныя манастыру, хіба намінальна. У пераліку сёлаў япіскапа, складзеным у ліпені т. г., названыя Даўгляды з рудняй і млынам на два жораны, але зь неверагодна вялікай колькасьцю двароў — ажно 106{{заўвага|Нават, калі б вялося пра колькасьць падданых, а не двароў, для таго часу ўсяроўна зашмат.}}&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 10. – Киев, 1904. С. 357—363&lt;/ref&gt;. У 1683 годзе, калі добрамі Кіеўскай мітраполіі і Пячэрскай архімандрыі кіраваў чашнік падольскі Самуіл Шумлянскі, брат япіскапа, з 7 дымоў у Даўлядах Пячэрскага манастыра выплачваліся 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 495&lt;/ref&gt;. Згаданыя Даўляды{{заўвага|Назва перайначаная на ''Довсоды''.}} ў рэестры рэвізіі 1686 году палескіх вёсак Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі пры прыняцьці іх ад пана Журакоўскага, войскага галіцкага&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 1. 1470–1700. – С.-Петербург, 1897. № 986&lt;/ref&gt;.

16 сакавіка 1706 году япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі за 6 300 злотых перадаў у трохгадовую арэнду братавай удаве Аляксандры Шумлянскай Беласароцкі ключ, у складзе якога і вёска Даўляды. 28 днём лістапада 1714 году датаваны кантракт, падпісаны ў Даўлядах паміж мітрапалітам кіеўскім [[Леў Кішка|Львом Кішкам]] і пісарам земскім мазырскім Тэафілам Лянкевічам-Іпагорскім на трохгадовую арэнду Беласароцкага ключа за 510 бітых талераў. 2 жніўня 1717 году мітрапаліт Леў Кішка аддаў Беласароцкі ключ з Даўлядамі ў арэнду на тры гады харунжаму кіеўскаму Казімеру Стэцкаму за сымбалічныя 170 злотых. 12 сакавіка 1728 году пазначаны запіс у кнізе Оўруцкага гродзкага суда аб уводзе ў валоданьне Беласароцкім ключом наміната і адміністратара Кіеўскай мітраполіі япіскапа Атанаса Шаптыцкага&lt;ref&gt;Описание архива. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1111, 1161, 1179, 1268&lt;/ref&gt;.

На 1734 год Даўляды ў складзе Беласароцкага ключа, як і раней, належаў Кіеўскай мітраполіі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 286&lt;/ref&gt;. 
Згодна зь земскай кнігай Кіеўскага ваяводзтва, 23 студзеня 1747 году ў валоданьне маёнткамі Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі, у тым ліку Беласароцкім ключом з Белай Сарокай і Даўлядамі, уведзены новы адміністратар  архіепіскап [[Флярыян Грабніцкі|Флярыян Грэбніцкі]]&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1444&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 25 двароў{{заўвага|Усяго ў вёсцы налічвалася «szesnastka» дыму «i chałup pięć», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — прыкладна 150 жыхароў) вёскі Dowhlady выплачваліся «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя і 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 170&lt;/ref&gt;

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Даўлядах адпаведна 3, 5 і 7 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Чарнобыльскага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712&lt;/ref&gt;.

14-21 кастрычніка 1780 году возны генэрал ваяводзтва Кіеўскага «i innych» Базыль Валынец увёў у валоданьне маёнткамі, у тым ліку Даўлядамі ў складзе Беласароцкага ключа, новага кіеўскага мітрапаліта і адміністратара Кіева-Пячэрскай архімандрыі Ясона Смагаржэўскага. У канцы дакумэнту возны, ня ўмеючы пісаць, добрасумленна «''znak krzyża świętego  położył''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). — Киев, 1871. С. 642 — 644&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Даўляды – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 годзе ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Беласарока на мапе Ф. Шубэрта 1824-1840 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Даўляды на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што вёска Даўляды з рудняй на той час была ўласнасьцю Кіеўскай мітраполіі ў асобе яе галавы [[Тэадосі Растоцкі|Тэадосія Растоцкага]]&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;. Але ўжо ў 1796 годзе ў мэтрычных кнігах Беласароцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы Даўляды, іншыя паселішчы ключа і прыхода, названыя прыналежнымі да казённага ведамства. Згодна з мэтрыкамі 1797 — 1802 гг., усе яны сталі ўласнасьцю расейскага генэрала графа (фон) Сакена. У запісе тае ж царквы 1832 г. сказана, што Даўлядамі, Белай Сарокай, Вяпрамі і інш. валодаў граф Арлоў&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп 13. Спр. 350, 493, 494 — 500&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1834 году уладальнікам добраў названы пан Горват. Тады ў Даўлядах налічвалася 64 двары&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 10-вярстовай мапе Менскай губэрні Ф. Шубэрта 1826 — 1840 гадоў у вёсцы пазначаныя 68 двароў.

У парэформавы пэрыяд Даўляды адміністрацыйна належалі да Дзёрнавіцкай воласьці. На 1876 і 1879 год жыхары вёскі працягвалі заставацца прыхаджанамі даўлядоўцы працягвалі заставацца прыхаджанамі Мікалаеўскай царквы ў Белай Сароцы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 463; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. – Минск, 1879. С. 39&lt;/ref&gt;. 

На 1909 год у вёсцы Даўляды налічвалася 74 двары з 544 жыхарамі&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 52&lt;/ref&gt;.

У лютым 1918 году Даўляды занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 20 лістапада 1917 году адбылося абвяшчэньне [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспублікі]] з прэтэнзіяй у тым ліку на Даўляды, якія знаходзіліся пад кантролем Нямецкай імпэрыі. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы.

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Даўляды абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Тэрыторыя Палесься ад [[Берасьце|Берасьця]] да [[Гомель|Гомля]] стала прадметам перамоваў БНР і УНР&lt;ref&gt;Лебедзева В. [https://web.archive.org/web/20081119070727/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/15/15art_lebiedzieva.htm Дыпламатычная місія БНР у перамовах з Украінай (1918 г.)] // Беларускі Гістарычны Зборнік — Białoruskie Zeszyty Historyczne. Nr. 15.&lt;/ref&gt;. Тым часам Даўляды ў складзе Дзёрнавіцкай воласьці Рэчыцкага павету ўлучылі ў часова створаную 15 чэрвеня Палескую губэрню з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта [[Украінская дзяржава|Ўкраінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

З 20 жніўня 1924-га па 1927 год — цэнтар [[сельсавет]]а ў Нараўлянскім раёне ([[Гомельская губэрня]], Расейская СФСР). 4 сьнежня 1926 году вёска ўвайшла ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]]. У 1929 годзе ў вёсцы стварылі [[калгас]], працавала школа і паштовае аддзяленьне. Да 26 ліпеня 1930 г. і з 21 чэрвеня 1935 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]] БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] БССР. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 1941—1945 гг. нямецкія акупанты забілі 28 жыхароў вёскі. У лістападзе 1943 году ў баях за вёску загінулі 10 савецкіх вайскоўцаў, якіх пахавалі ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. 30 лістапада 1943 г. савецкае войска заняло вёску. На фронце загінулі 70 вяскоўцаў. Ад 8 студзеня 1954 году вёска ў складзе Гомельскай вобласьці БССР. З 25 сьнежня 1962 году ў складзе [[Ельскі раён|Ельскага раёну]] (Гомельская вобласьць). Паводле перапісу 1959 г. налічвала 498 жыхароў. 6 студзеня 1965 г. вёску вярнулі ў склад Нараўлянскага раёну. На пачатак 1986 г. налічвала 183 двары і 474 жыхары, была цэнтрам саўгаспа «Прыпяць». У вёсцы месьціліся 8-гадовая школа, дом культуры, [[бібліятэка]], фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, швейная майстэрня і [[крама]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Забудова ==
Ад цэнтру вёскі ў некалькі бакоў адыходзяць кароткія вуліцы. На паўночным захадзе дугападобная вуліца. Двухбаковая, драўляная забудова [[Сядзіба|сядзібнага]] тыпу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Насельніцтва ==
* 1986 год — 474 жыхары (183 сям’і і двары)
* 1959 год — 498 жыхароў

== Славутасьці ==
Стаянка [[Бронзавы век|бронзавага веку]] і селішча [[Жалезны век|жалезнага веку]] за 1,5 км на поўнач ад вёскі.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Вербавіцкі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]</text>
      <sha1>7pcr2hlrv3lufalgnxx0toq3gd0te1a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664363</id>
      <parentid>2664362</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */</comment>
      <origin>2664363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31957" sha1="5baibhz75y69g4u1h3qsww581tht4au" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Даўляды
|Лацінка                          = Daŭlady
|Статус                           = былая вёска
|Назва ў родным склоне            = Даўлядоў
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1552 годам
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет                        = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 22
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 52
 |Даўгата сэкундаў                = 6
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Даўляды́'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.&lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 52 км на паўднёвы ўсход ад [[Нароўля|Нароўлі]], за 160 км ад [[Гомель|Гомеля]]; за 65 км ад чыгуначнай станцыі [[Ельск]] (лінія [[Каленкавічы]] — [[Оўруч]]), аўтамабільная дарога зьвязвае вёску з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 140—141.&lt;/ref&gt;.

4 траўня 1986 году, у зьвязку з радыяцыйным забруджаньнем па [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофе на Чарнобыльскай АЭС]], да якой менш за 15 км, жыхароў вёскі (183 сям’і) вывезьлі ў пасёлак Ператрутаўскі Варатын ([[Савіцкі сельсавет (Каленкавіцкі раён)|Савіцкі сельсавет]], [[Каленкавіцкі раён]])&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Анатоль Кляшчук.|загаловак=Цяпер і 15 гадоў таму|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96449|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=19 лютага 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-26 80 (27195)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/96450/26kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. Зь ліпеня 1988 году знаходзіцца ў складзе [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча паноў Харлінскіх]][[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку 1552 года, што да [[Белая Сарока|Беласароцкай]] нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}}, названыя Даўгляды, {{падказка|ясачнікі|выканаўцы павіннасьцяў}} на Прыпяці князя Сенскага{{заўвага|Відавочна, князя Рыгора, сына князя Івана Рыгоравіча Сенскага і пані Фенны Сямёнаўны Палазоўны&lt;ref&gt;Гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 456 — 458&lt;/ref&gt;.}} альбо ў іншым месцы — Даўглядцы, {{падказка|патужнікі|тут: тое, што і ясачнікі}}&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588&lt;/ref&gt;. Магчыма, гэта і ёсьць найранейшая пісьмовая згадка пра паселішча{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.}}.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Беласароцкая воласьць з Даўлядамі{{заўвага|Насуперак таму, што напісана С. В. Марцэлевым, яны ніколі не належалі да [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]].&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}}) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 16 цяглых дымоў у сяле Даўляды пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], харунжага кіеўскага, выплачвалася па 12 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 81зв.-82&lt;/ref&gt;.

З падатковага рэестру Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзенага 21 чэрвеня 1581 году каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, вынікае, што ў добрах пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, з 8 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] сяла Даўляды выплачвалася па 15 грошаў, з аднаго [[агароднікі|агародніка]], у залежнасьці ад акалічнасьцяў (тут ня ўказана), — 4-6 грошаў, з аднаго [[каморнікі|каморніка]] — 2 грошы падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Iosyf Shumliansky.jpg|150пкс|значак|зьлева|Япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі. XVII-XVIII ст.]][[Файл:Leŭ Kiška. Леў Кішка (XIX).jpg|150пкс|значак|Леў Кішка, мітрапаліт кіеўскі. Невядомы мастак. XIX ст.]][[Файл:Атанасій Шептицький. Атанас Шаптыцкі (XVIII).jpg|150пкс|значак|зьлева|Партрэт япіскапа Атанаса Шаптыцкага. XVIII ст.]][[Файл:Flaryjan Hrabnicki. Флярыян Грабніцкі (1890).jpg|150пкс|значак|Партрэт архіяпіскапа Флярыяна Грэбніцкага. 1890 г.]][[File:Jason Smaharžeŭski. Ясон Смагаржэўскі (1890).jpg|150пкс|значак|зьлева|Ясон Смагаржэўскі, мітрапаліт кіеўскі. 1890 г.]][[File:Teadosi Rastocki. Тэадосі Растоцкі (1891).jpg|150пкс|значак|Партрэт Тэадосія Растоцкага. 1891 г.]]

26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў усе свае маёнткі сынам Станіславу, Мікалаю і Юрыю з абавязкам выплаты іхным сёстрам па 3 000 польскіх злотых. Сярод добраў названыя вёска Даўляды з рачным перавозам і сяло Беласарока з млынам па-над Прыпяцю, якія дасталіся Станіславу. 2 і 11 траўня 1607 году ўладальнік Хабнага пан Станіслаў Харлінскі судзіўся з князем [[Януш Астроскі|Янушам Астроскім]] і зь Сьвята-Мікольскім Пустынскім манастыром што да зьбеглых падданых вёскі Даўлядоў адпаведна да новаасаджанай Альшаніцы і Коваліна. 10 жніўня 1624 году, на заяву архімандрыта кіева-пячэрскага Елісея Плетэніцкага і капітулы, складзены судовы дэкрэт аб наезьдзе падданых Станіслава Харлінскага з Даўлядоў і Белай Сарокі на манастырскую Амялянаўшчыну&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 61 — 62, 100, 111, 377&lt;/ref&gt;.    

Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва, у 1628 годзе з 3 дымоў osiadłych і з 2 агароднікаў sioła Dowladów нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, нашчадкамі якога апекаваўся пан Хведар Станецкі, выплачвалася адпаведна па тры і па паўтара злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 381&lt;/ref&gt;.

10 траўня 1682 году, кароль [[Ян Сабескі]], зважаючы на страту Кіева ў войнах з Расеяй, дзеля чаго добры Кіева-Пячэрскага манастыра пазбавіліся гаспадароў, падараваў іх адміністратару Кіеўскай мітраполіі япіскапу львоўскаму і галіцкаму Іосіфу Шумлянскаму. Надалей яны пазначаліся, як прыналежныя манастыру, хіба намінальна. У пераліку сёлаў япіскапа, складзеным у ліпені т. г., названыя Даўгляды з рудняй і млынам на два жораны, але зь неверагодна вялікай колькасьцю двароў — ажно 106{{заўвага|Нават, калі б вялося пра колькасьць падданых, а не двароў, для таго часу ўсяроўна зашмат.}}&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 10. – Киев, 1904. С. 357—363&lt;/ref&gt;. У 1683 годзе, калі добрамі Кіеўскай мітраполіі і Пячэрскай архімандрыі кіраваў чашнік падольскі Самуіл Шумлянскі, брат япіскапа, з 7 дымоў у Даўлядах Пячэрскага манастыра выплачваліся 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 495&lt;/ref&gt;. Згаданыя Даўляды{{заўвага|Назва перайначаная на ''Довсоды''.}} ў рэестры рэвізіі 1686 году палескіх вёсак Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі пры прыняцьці іх ад пана Журакоўскага, войскага галіцкага&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 1. 1470–1700. – С.-Петербург, 1897. № 986&lt;/ref&gt;.

16 сакавіка 1706 году япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі за 6 300 злотых перадаў у трохгадовую арэнду братавай удаве Аляксандры Шумлянскай Беласароцкі ключ, у складзе якога і вёска Даўляды. 28 днём лістапада 1714 году датаваны кантракт, падпісаны ў Даўлядах паміж мітрапалітам кіеўскім [[Леў Кішка|Львом Кішкам]] і пісарам земскім мазырскім Тэафілам Лянкевічам-Іпагорскім на трохгадовую арэнду Беласароцкага ключа за 510 бітых талераў. 2 жніўня 1717 году мітрапаліт Леў Кішка аддаў Беласароцкі ключ з Даўлядамі ў арэнду на тры гады харунжаму кіеўскаму Казімеру Стэцкаму за сымбалічныя 170 злотых. 12 сакавіка 1728 году пазначаны запіс у кнізе Оўруцкага гродзкага суда аб уводзе ў валоданьне Беласароцкім ключом наміната і адміністратара Кіеўскай мітраполіі япіскапа Атанаса Шаптыцкага&lt;ref&gt;Описание архива. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1111, 1161, 1179, 1268&lt;/ref&gt;.

На 1734 год Даўляды ў складзе Беласароцкага ключа, як і раней, належаў Кіеўскай мітраполіі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 286&lt;/ref&gt;. 
Згодна зь земскай кнігай Кіеўскага ваяводзтва, 23 студзеня 1747 году ў валоданьне маёнткамі Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі, у тым ліку Беласароцкім ключом з Белай Сарокай і Даўлядамі, уведзены новы адміністратар  архіепіскап [[Флярыян Грабніцкі|Флярыян Грэбніцкі]]&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1444&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 25 двароў{{заўвага|Усяго ў вёсцы налічвалася «szesnastka» дыму «i chałup pięć», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — прыкладна 150 жыхароў) вёскі Dowhlady выплачваліся «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя і 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 170&lt;/ref&gt;

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Даўлядах адпаведна 3, 5 і 7 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Чарнобыльскага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712&lt;/ref&gt;.

14-21 кастрычніка 1780 году возны генэрал ваяводзтва Кіеўскага «i innych» Базыль Валынец увёў у валоданьне маёнткамі, у тым ліку Даўлядамі ў складзе Беласароцкага ключа, новага кіеўскага мітрапаліта і адміністратара Кіева-Пячэрскай архімандрыі Ясона Смагаржэўскага. У канцы дакумэнту возны, ня ўмеючы пісаць, добрасумленна «''znak krzyża świętego  położył''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). — Киев, 1871. С. 642 — 644&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Даўляды – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 годзе ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Беласарока на мапе Ф. Шубэрта 1824-1840 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Даўляды на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]

З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што вёска Даўляды з рудняй на той час была ўласнасьцю Кіеўскай мітраполіі ў асобе яе галавы [[Тэадосі Растоцкі|Тэадосія Растоцкага]]&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;. Але ўжо ў 1796 годзе ў мэтрычных кнігах Беласароцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы Даўляды, іншыя паселішчы ключа і прыхода, названыя прыналежнымі да казённага ведамства. Згодна з мэтрыкамі 1797 — 1802 гг., усе яны сталі ўласнасьцю расейскага генэрала графа (фон) Сакена. У запісе тае ж царквы 1832 г. сказана, што Даўлядамі, Белай Сарокай, Вяпрамі і інш. валодаў граф Арлоў&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп 13. Спр. 350, 493, 494 — 500&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1834 году уладальнікам добраў названы пан Горват. Тады ў Даўлядах налічвалася 64 двары&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 10-вярстовай мапе Менскай губэрні Ф. Шубэрта 1826 — 1840 гадоў у вёсцы пазначаныя 68 двароў.

У парэформавы пэрыяд Даўляды адміністрацыйна належалі да Дзёрнавіцкай воласьці. На 1876 і 1879 год жыхары вёскі працягвалі заставацца прыхаджанамі даўлядоўцы працягвалі заставацца прыхаджанамі Мікалаеўскай царквы ў Белай Сароцы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 463; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. – Минск, 1879. С. 39&lt;/ref&gt;. 

На 1909 год у вёсцы Даўляды налічвалася 74 двары з 544 жыхарамі&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 52&lt;/ref&gt;.

У лютым 1918 году Даўляды занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 20 лістапада 1917 году адбылося абвяшчэньне [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспублікі]] з прэтэнзіяй у тым ліку на Даўляды, якія знаходзіліся пад кантролем Нямецкай імпэрыі. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы.

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Даўляды абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Тэрыторыя Палесься ад [[Берасьце|Берасьця]] да [[Гомель|Гомля]] стала прадметам перамоваў БНР і УНР&lt;ref&gt;Лебедзева В. [https://web.archive.org/web/20081119070727/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/15/15art_lebiedzieva.htm Дыпламатычная місія БНР у перамовах з Украінай (1918 г.)] // Беларускі Гістарычны Зборнік — Białoruskie Zeszyty Historyczne. Nr. 15.&lt;/ref&gt;. Тым часам Даўляды ў складзе Дзёрнавіцкай воласьці Рэчыцкага павету ўлучылі ў часова створаную 15 чэрвеня Палескую губэрню з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта [[Украінская дзяржава|Ўкраінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

З 20 жніўня 1924-га па 1927 год — цэнтар [[сельсавет]]а ў Нараўлянскім раёне ([[Гомельская губэрня]], Расейская СФСР). 4 сьнежня 1926 году вёска ўвайшла ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]]. У 1929 годзе ў вёсцы стварылі [[калгас]], працавала школа і паштовае аддзяленьне. Да 26 ліпеня 1930 г. і з 21 чэрвеня 1935 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]] БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] БССР. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 1941—1945 гг. нямецкія акупанты забілі 28 жыхароў вёскі. У лістападзе 1943 году ў баях за вёску загінулі 10 савецкіх вайскоўцаў, якіх пахавалі ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. 30 лістапада 1943 г. савецкае войска заняло вёску. На фронце загінулі 70 вяскоўцаў. Ад 8 студзеня 1954 году вёска ў складзе Гомельскай вобласьці БССР. З 25 сьнежня 1962 году ў складзе [[Ельскі раён|Ельскага раёну]] (Гомельская вобласьць). Паводле перапісу 1959 г. налічвала 498 жыхароў. 6 студзеня 1965 г. вёску вярнулі ў склад Нараўлянскага раёну. На пачатак 1986 г. налічвала 183 двары і 474 жыхары, была цэнтрам саўгаспа «Прыпяць». У вёсцы месьціліся 8-гадовая школа, дом культуры, [[бібліятэка]], фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, швейная майстэрня і [[крама]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Забудова ==
Ад цэнтру вёскі ў некалькі бакоў адыходзяць кароткія вуліцы. На паўночным захадзе дугападобная вуліца. Двухбаковая, драўляная забудова [[Сядзіба|сядзібнага]] тыпу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Насельніцтва ==
* 1986 год — 474 жыхары (183 сям’і і двары)
* 1959 год — 498 жыхароў

== Славутасьці ==
Стаянка [[Бронзавы век|бронзавага веку]] і селішча [[Жалезны век|жалезнага веку]] за 1,5 км на поўнач ад вёскі.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Вербавіцкі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]</text>
      <sha1>5baibhz75y69g4u1h3qsww581tht4au</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664364</id>
      <parentid>2664363</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2664364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31992" sha1="jkmcdzhl9e4ppg2x0vu6roxud01ljpu" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Даўляды
|Лацінка                          = Daŭlady
|Статус                           = былая вёска
|Назва ў родным склоне            = Даўлядоў
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1552 годам
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет                        = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 22
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 52
 |Даўгата сэкундаў                = 6
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Даўляды́'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.&lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 52 км на паўднёвы ўсход ад [[Нароўля|Нароўлі]], за 160 км ад [[Гомель|Гомеля]]; за 65 км ад чыгуначнай станцыі [[Ельск]] (лінія [[Каленкавічы]] — [[Оўруч]]), аўтамабільная дарога зьвязвае вёску з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 140—141.&lt;/ref&gt;.

4 траўня 1986 году, у зьвязку з радыяцыйным забруджаньнем па [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофе на Чарнобыльскай АЭС]], да якой менш за 15 км, жыхароў вёскі (183 сям’і) вывезьлі ў пасёлак Ператрутаўскі Варатын ([[Савіцкі сельсавет (Каленкавіцкі раён)|Савіцкі сельсавет]], [[Каленкавіцкі раён]])&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Анатоль Кляшчук.|загаловак=Цяпер і 15 гадоў таму|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96449|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=19 лютага 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-26 80 (27195)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/96450/26kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. Зь ліпеня 1988 году знаходзіцца ў складзе [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча паноў Харлінскіх]][[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Даўляды і Белая Сарока ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Даўляды і Белая Сарока ў рэестры 1569 г.]]

У апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку 1552 года, што да [[Белая Сарока|Беласароцкай]] нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}}, названыя Даўгляды, {{падказка|ясачнікі|выканаўцы павіннасьцяў}} на Прыпяці князя Сенскага{{заўвага|Відавочна, князя Рыгора, сына князя Івана Рыгоравіча Сенскага і пані Фенны Сямёнаўны Палазоўны&lt;ref&gt;Гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 456 — 458&lt;/ref&gt;.}} альбо ў іншым месцы — Даўглядцы, {{падказка|патужнікі|тут: тое, што і ясачнікі}}&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588&lt;/ref&gt;. Магчыма, гэта і ёсьць найранейшая пісьмовая згадка пра паселішча{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.}}.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Беласароцкая воласьць з Даўлядамі{{заўвага|Насуперак таму, што напісана С. В. Марцэлевым, яны ніколі не належалі да [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]].&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}}) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 16 цяглых дымоў у сяле Даўляды пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], харунжага кіеўскага, выплачвалася па 12 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 81зв.-82&lt;/ref&gt;.

З падатковага рэестру Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзенага 21 чэрвеня 1581 году каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, вынікае, што ў добрах пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, з 8 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] сяла Даўляды выплачвалася па 15 грошаў, з аднаго [[агароднікі|агародніка]], у залежнасьці ад акалічнасьцяў (тут ня ўказана), — 4-6 грошаў, з аднаго [[каморнікі|каморніка]] — 2 грошы падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Iosyf Shumliansky.jpg|150пкс|значак|зьлева|Япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі. XVII-XVIII ст.]][[Файл:Leŭ Kiška. Леў Кішка (XIX).jpg|150пкс|значак|Леў Кішка, мітрапаліт кіеўскі. Невядомы мастак. XIX ст.]][[Файл:Атанасій Шептицький. Атанас Шаптыцкі (XVIII).jpg|150пкс|значак|зьлева|Партрэт япіскапа Атанаса Шаптыцкага. XVIII ст.]][[Файл:Flaryjan Hrabnicki. Флярыян Грабніцкі (1890).jpg|150пкс|значак|Партрэт архіяпіскапа Флярыяна Грэбніцкага. 1890 г.]][[File:Jason Smaharžeŭski. Ясон Смагаржэўскі (1890).jpg|150пкс|значак|зьлева|Ясон Смагаржэўскі, мітрапаліт кіеўскі. 1890 г.]][[File:Teadosi Rastocki. Тэадосі Растоцкі (1891).jpg|150пкс|значак|Партрэт Тэадосія Растоцкага. 1891 г.]]

26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў усе свае маёнткі сынам Станіславу, Мікалаю і Юрыю з абавязкам выплаты іхным сёстрам па 3 000 польскіх злотых. Сярод добраў названыя вёска Даўляды з рачным перавозам і сяло Беласарока з млынам па-над Прыпяцю, якія дасталіся Станіславу. 2 і 11 траўня 1607 году ўладальнік Хабнага пан Станіслаў Харлінскі судзіўся з князем [[Януш Астроскі|Янушам Астроскім]] і зь Сьвята-Мікольскім Пустынскім манастыром што да зьбеглых падданых вёскі Даўлядоў адпаведна да новаасаджанай Альшаніцы і Коваліна. 10 жніўня 1624 году, на заяву архімандрыта кіева-пячэрскага Елісея Плетэніцкага і капітулы, складзены судовы дэкрэт аб наезьдзе падданых Станіслава Харлінскага з Даўлядоў і Белай Сарокі на манастырскую Амялянаўшчыну&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 61 — 62, 100, 111, 377&lt;/ref&gt;.    

Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва, у 1628 годзе з 3 дымоў osiadłych і з 2 агароднікаў sioła Dowladów нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, нашчадкамі якога апекаваўся пан Хведар Станецкі, выплачвалася адпаведна па тры і па паўтара злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 381&lt;/ref&gt;.

10 траўня 1682 году, кароль [[Ян Сабескі]], зважаючы на страту Кіева ў войнах з Расеяй, дзеля чаго добры Кіева-Пячэрскага манастыра пазбавіліся гаспадароў, падараваў іх адміністратару Кіеўскай мітраполіі япіскапу львоўскаму і галіцкаму Іосіфу Шумлянскаму. Надалей яны пазначаліся, як прыналежныя манастыру, хіба намінальна. У пераліку сёлаў япіскапа, складзеным у ліпені т. г., названыя Даўгляды з рудняй і млынам на два жораны, але зь неверагодна вялікай колькасьцю двароў — ажно 106{{заўвага|Нават, калі б вялося пра колькасьць падданых, а не двароў, для таго часу ўсяроўна зашмат.}}&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 10. – Киев, 1904. С. 357—363&lt;/ref&gt;. У 1683 годзе, калі добрамі Кіеўскай мітраполіі і Пячэрскай архімандрыі кіраваў чашнік падольскі Самуіл Шумлянскі, брат япіскапа, з 7 дымоў у Даўлядах Пячэрскага манастыра выплачваліся 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 495&lt;/ref&gt;. Згаданыя Даўляды{{заўвага|Назва перайначаная на ''Довсоды''.}} ў рэестры рэвізіі 1686 году палескіх вёсак Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі пры прыняцьці іх ад пана Журакоўскага, войскага галіцкага&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 1. 1470–1700. – С.-Петербург, 1897. № 986&lt;/ref&gt;.

16 сакавіка 1706 году япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі за 6 300 злотых перадаў у трохгадовую арэнду братавай удаве Аляксандры Шумлянскай Беласароцкі ключ, у складзе якога і вёска Даўляды. 28 днём лістапада 1714 году датаваны кантракт, падпісаны ў Даўлядах паміж мітрапалітам кіеўскім [[Леў Кішка|Львом Кішкам]] і пісарам земскім мазырскім Тэафілам Лянкевічам-Іпагорскім на трохгадовую арэнду Беласароцкага ключа за 510 бітых талераў. 2 жніўня 1717 году мітрапаліт Леў Кішка аддаў Беласароцкі ключ з Даўлядамі ў арэнду на тры гады харунжаму кіеўскаму Казімеру Стэцкаму за сымбалічныя 170 злотых. 12 сакавіка 1728 году пазначаны запіс у кнізе Оўруцкага гродзкага суда аб уводзе ў валоданьне Беласароцкім ключом наміната і адміністратара Кіеўскай мітраполіі япіскапа Атанаса Шаптыцкага&lt;ref&gt;Описание архива. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1111, 1161, 1179, 1268&lt;/ref&gt;.

На 1734 год Даўляды ў складзе Беласароцкага ключа, як і раней, належаў Кіеўскай мітраполіі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 286&lt;/ref&gt;. 
Згодна зь земскай кнігай Кіеўскага ваяводзтва, 23 студзеня 1747 году ў валоданьне маёнткамі Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі, у тым ліку Беласароцкім ключом з Белай Сарокай і Даўлядамі, уведзены новы адміністратар  архіепіскап [[Флярыян Грабніцкі|Флярыян Грэбніцкі]]&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1444&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 25 двароў{{заўвага|Усяго ў вёсцы налічвалася «szesnastka» дыму «i chałup pięć», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — прыкладна 150 жыхароў) вёскі Dowhlady выплачваліся «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя і 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 170&lt;/ref&gt;

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Даўлядах адпаведна 3, 5 і 7 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Чарнобыльскага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712&lt;/ref&gt;.

14-21 кастрычніка 1780 году возны генэрал ваяводзтва Кіеўскага «i innych» Базыль Валынец увёў у валоданьне маёнткамі, у тым ліку Даўлядамі ў складзе Беласароцкага ключа, новага кіеўскага мітрапаліта і адміністратара Кіева-Пячэрскай архімандрыі Ясона Смагаржэўскага. У канцы дакумэнту возны, ня ўмеючы пісаць, добрасумленна «''znak krzyża świętego  położył''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). — Киев, 1871. С. 642 — 644&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Даўляды – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 годзе ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Беласарока на мапе Ф. Шубэрта 1824-1840 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Даўляды на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]

З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што вёска Даўляды з рудняй на той час была ўласнасьцю Кіеўскай мітраполіі ў асобе яе галавы [[Тэадосі Растоцкі|Тэадосія Растоцкага]]&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;. Але ўжо ў 1796 годзе ў мэтрычных кнігах Беласароцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы Даўляды, іншыя паселішчы ключа і прыхода, названыя прыналежнымі да казённага ведамства. Згодна з мэтрыкамі 1797 — 1802 гг., усе яны сталі ўласнасьцю расейскага генэрала графа (фон) Сакена. У запісе тае ж царквы 1832 г. сказана, што Даўлядамі, Белай Сарокай, Вяпрамі і інш. валодаў граф Арлоў&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп 13. Спр. 350, 493, 494 — 500&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1834 году уладальнікам добраў названы пан Горват. Тады ў Даўлядах налічвалася 64 двары&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 10-вярстовай мапе Менскай губэрні Ф. Шубэрта 1826 — 1840 гадоў у вёсцы пазначаныя 68 двароў.

У парэформавы пэрыяд Даўляды адміністрацыйна належалі да Дзёрнавіцкай воласьці. На 1876 і 1879 год жыхары вёскі працягвалі заставацца прыхаджанамі даўлядоўцы працягвалі заставацца прыхаджанамі Мікалаеўскай царквы ў Белай Сароцы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 463; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. – Минск, 1879. С. 39&lt;/ref&gt;. 

На 1909 год у вёсцы Даўляды налічвалася 74 двары з 544 жыхарамі&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 52&lt;/ref&gt;.

У лютым 1918 году Даўляды занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 20 лістапада 1917 году адбылося абвяшчэньне [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспублікі]] з прэтэнзіяй у тым ліку на Даўляды, якія знаходзіліся пад кантролем Нямецкай імпэрыі. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы.

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Даўляды абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Тэрыторыя Палесься ад [[Берасьце|Берасьця]] да [[Гомель|Гомля]] стала прадметам перамоваў БНР і УНР&lt;ref&gt;Лебедзева В. [https://web.archive.org/web/20081119070727/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/15/15art_lebiedzieva.htm Дыпламатычная місія БНР у перамовах з Украінай (1918 г.)] // Беларускі Гістарычны Зборнік — Białoruskie Zeszyty Historyczne. Nr. 15.&lt;/ref&gt;. Тым часам Даўляды ў складзе Дзёрнавіцкай воласьці Рэчыцкага павету ўлучылі ў часова створаную 15 чэрвеня Палескую губэрню з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта [[Украінская дзяржава|Ўкраінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

З 20 жніўня 1924-га па 1927 год — цэнтар [[сельсавет]]а ў Нараўлянскім раёне ([[Гомельская губэрня]], Расейская СФСР). 4 сьнежня 1926 году вёска ўвайшла ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]]. У 1929 годзе ў вёсцы стварылі [[калгас]], працавала школа і паштовае аддзяленьне. Да 26 ліпеня 1930 г. і з 21 чэрвеня 1935 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]] БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] БССР. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 1941—1945 гг. нямецкія акупанты забілі 28 жыхароў вёскі. У лістападзе 1943 году ў баях за вёску загінулі 10 савецкіх вайскоўцаў, якіх пахавалі ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. 30 лістапада 1943 г. савецкае войска заняло вёску. На фронце загінулі 70 вяскоўцаў. Ад 8 студзеня 1954 году вёска ў складзе Гомельскай вобласьці БССР. З 25 сьнежня 1962 году ў складзе [[Ельскі раён|Ельскага раёну]] (Гомельская вобласьць). Паводле перапісу 1959 г. налічвала 498 жыхароў. 6 студзеня 1965 г. вёску вярнулі ў склад Нараўлянскага раёну. На пачатак 1986 г. налічвала 183 двары і 474 жыхары, была цэнтрам саўгаспа «Прыпяць». У вёсцы месьціліся 8-гадовая школа, дом культуры, [[бібліятэка]], фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, швейная майстэрня і [[крама]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Забудова ==
Ад цэнтру вёскі ў некалькі бакоў адыходзяць кароткія вуліцы. На паўночным захадзе дугападобная вуліца. Двухбаковая, драўляная забудова [[Сядзіба|сядзібнага]] тыпу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Насельніцтва ==
* 1986 год — 474 жыхары (183 сям’і і двары)
* 1959 год — 498 жыхароў

== Славутасьці ==
Стаянка [[Бронзавы век|бронзавага веку]] і селішча [[Жалезны век|жалезнага веку]] за 1,5 км на поўнач ад вёскі.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Вербавіцкі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]</text>
      <sha1>jkmcdzhl9e4ppg2x0vu6roxud01ljpu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664367</id>
      <parentid>2664364</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2664367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31992" sha1="6k6cgdu4c5ays14u69m3fu9zxrjr2om" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Даўляды
|Лацінка                          = Daŭlady
|Статус                           = былая вёска
|Назва ў родным склоне            = Даўлядоў
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1552 годам
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет                        = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 22
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 52
 |Даўгата сэкундаў                = 6
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Даўляды́'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.&lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 52 км на паўднёвы ўсход ад [[Нароўля|Нароўлі]], за 160 км ад [[Гомель|Гомеля]]; за 65 км ад чыгуначнай станцыі [[Ельск]] (лінія [[Каленкавічы]] — [[Оўруч]]), аўтамабільная дарога зьвязвае вёску з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 140—141.&lt;/ref&gt;.

4 траўня 1986 году, у зьвязку з радыяцыйным забруджаньнем па [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофе на Чарнобыльскай АЭС]], да якой менш за 15 км, жыхароў вёскі (183 сям’і) вывезьлі ў пасёлак Ператрутаўскі Варатын ([[Савіцкі сельсавет (Каленкавіцкі раён)|Савіцкі сельсавет]], [[Каленкавіцкі раён]])&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Анатоль Кляшчук.|загаловак=Цяпер і 15 гадоў таму|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96449|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=19 лютага 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-26 80 (27195)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/96450/26kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. Зь ліпеня 1988 году знаходзіцца ў складзе [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча паноў Харлінскіх]][[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Даўляды і Белая Сарока ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Даўляды і Белая Сарока ў рэестры 1569 г.]]

У апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку 1552 года, што да [[Белая Сарока|Беласароцкай]] нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}}, названыя Даўгляды, {{падказка|ясачнікі|выканаўцы павіннасьцяў}} на Прыпяці князя Сенскага{{заўвага|Відавочна, князя Рыгора, сына князя Івана Рыгоравіча Сенскага і пані Фенны Сямёнаўны Палазоўны&lt;ref&gt;Гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 456 — 458&lt;/ref&gt;.}} альбо ў іншым месцы — Даўглядцы, {{падказка|патужнікі|тут: тое, што і ясачнікі}}&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588&lt;/ref&gt;. Магчыма, гэта і ёсьць найранейшая пісьмовая згадка пра паселішча{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.}}.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Беласароцкая воласьць з Даўлядамі{{заўвага|Насуперак таму, што напісана С. В. Марцэлевым, яны ніколі не належалі да [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]].&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}}) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 16 цяглых дымоў у сяле Даўляды пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], харунжага кіеўскага, выплачвалася па 12 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 81зв.-82&lt;/ref&gt;.

З падатковага рэестру Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзенага 21 чэрвеня 1581 году каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, вынікае, што ў добрах пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, з 8 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] сяла Даўляды выплачвалася па 15 грошаў, з аднаго [[агароднікі|агародніка]], у залежнасьці ад акалічнасьцяў (тут ня ўказана), — 4-6 грошаў, з аднаго [[каморнікі|каморніка]] — 2 грошы падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;.

26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў усе свае маёнткі сынам Станіславу, Мікалаю і Юрыю з абавязкам выплаты іхным сёстрам па 3 000 польскіх злотых. Сярод добраў названыя вёска Даўляды з рачным перавозам і сяло Беласарока з млынам па-над Прыпяцю, якія дасталіся Станіславу. 2 і 11 траўня 1607 году ўладальнік Хабнага пан Станіслаў Харлінскі судзіўся з князем [[Януш Астроскі|Янушам Астроскім]] і зь Сьвята-Мікольскім Пустынскім манастыром што да зьбеглых падданых вёскі Даўлядоў адпаведна да новаасаджанай Альшаніцы і Коваліна. 10 жніўня 1624 году, на заяву архімандрыта кіева-пячэрскага Елісея Плетэніцкага і капітулы, складзены судовы дэкрэт аб наезьдзе падданых Станіслава Харлінскага з Даўлядоў і Белай Сарокі на манастырскую Амялянаўшчыну&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 61 — 62, 100, 111, 377&lt;/ref&gt;.    

Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва, у 1628 годзе з 3 дымоў osiadłych і з 2 агароднікаў sioła Dowladów нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, нашчадкамі якога апекаваўся пан Хведар Станецкі, выплачвалася адпаведна па тры і па паўтара злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 381&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Iosyf Shumliansky.jpg|150пкс|значак|зьлева|Япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі. XVII-XVIII ст.]][[Файл:Leŭ Kiška. Леў Кішка (XIX).jpg|150пкс|значак|Леў Кішка, мітрапаліт кіеўскі. Невядомы мастак. XIX ст.]][[Файл:Атанасій Шептицький. Атанас Шаптыцкі (XVIII).jpg|150пкс|значак|зьлева|Партрэт япіскапа Атанаса Шаптыцкага. XVIII ст.]][[Файл:Flaryjan Hrabnicki. Флярыян Грабніцкі (1890).jpg|150пкс|значак|Партрэт архіяпіскапа Флярыяна Грэбніцкага. 1890 г.]][[File:Jason Smaharžeŭski. Ясон Смагаржэўскі (1890).jpg|150пкс|значак|зьлева|Ясон Смагаржэўскі, мітрапаліт кіеўскі. 1890 г.]][[File:Teadosi Rastocki. Тэадосі Растоцкі (1891).jpg|150пкс|значак|Партрэт Тэадосія Растоцкага. 1891 г.]]

10 траўня 1682 году, кароль [[Ян Сабескі]], зважаючы на страту Кіева ў войнах з Расеяй, дзеля чаго добры Кіева-Пячэрскага манастыра пазбавіліся гаспадароў, падараваў іх адміністратару Кіеўскай мітраполіі япіскапу львоўскаму і галіцкаму Іосіфу Шумлянскаму. Надалей яны пазначаліся, як прыналежныя манастыру, хіба намінальна. У пераліку сёлаў япіскапа, складзеным у ліпені т. г., названыя Даўгляды з рудняй і млынам на два жораны, але зь неверагодна вялікай колькасьцю двароў — ажно 106{{заўвага|Нават, калі б вялося пра колькасьць падданых, а не двароў, для таго часу ўсяроўна зашмат.}}&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 10. – Киев, 1904. С. 357—363&lt;/ref&gt;. У 1683 годзе, калі добрамі Кіеўскай мітраполіі і Пячэрскай архімандрыі кіраваў чашнік падольскі Самуіл Шумлянскі, брат япіскапа, з 7 дымоў у Даўлядах Пячэрскага манастыра выплачваліся 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 495&lt;/ref&gt;. Згаданыя Даўляды{{заўвага|Назва перайначаная на ''Довсоды''.}} ў рэестры рэвізіі 1686 году палескіх вёсак Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі пры прыняцьці іх ад пана Журакоўскага, войскага галіцкага&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 1. 1470–1700. – С.-Петербург, 1897. № 986&lt;/ref&gt;.

16 сакавіка 1706 году япіскап львоўскі і галіцкі Іосіф Шумлянскі за 6 300 злотых перадаў у трохгадовую арэнду братавай удаве Аляксандры Шумлянскай Беласароцкі ключ, у складзе якога і вёска Даўляды. 28 днём лістапада 1714 году датаваны кантракт, падпісаны ў Даўлядах паміж мітрапалітам кіеўскім [[Леў Кішка|Львом Кішкам]] і пісарам земскім мазырскім Тэафілам Лянкевічам-Іпагорскім на трохгадовую арэнду Беласароцкага ключа за 510 бітых талераў. 2 жніўня 1717 году мітрапаліт Леў Кішка аддаў Беласароцкі ключ з Даўлядамі ў арэнду на тры гады харунжаму кіеўскаму Казімеру Стэцкаму за сымбалічныя 170 злотых. 12 сакавіка 1728 году пазначаны запіс у кнізе Оўруцкага гродзкага суда аб уводзе ў валоданьне Беласароцкім ключом наміната і адміністратара Кіеўскай мітраполіі япіскапа Атанаса Шаптыцкага&lt;ref&gt;Описание архива. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1111, 1161, 1179, 1268&lt;/ref&gt;.

На 1734 год Даўляды ў складзе Беласароцкага ключа, як і раней, належаў Кіеўскай мітраполіі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 286&lt;/ref&gt;. 
Згодна зь земскай кнігай Кіеўскага ваяводзтва, 23 студзеня 1747 году ў валоданьне маёнткамі Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячэрскай архімандрыі, у тым ліку Беласароцкім ключом з Белай Сарокай і Даўлядамі, уведзены новы адміністратар  архіепіскап [[Флярыян Грабніцкі|Флярыян Грэбніцкі]]&lt;ref&gt;Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1444&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 25 двароў{{заўвага|Усяго ў вёсцы налічвалася «szesnastka» дыму «i chałup pięć», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — прыкладна 150 жыхароў) вёскі Dowhlady выплачваліся «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя і 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 170&lt;/ref&gt;

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Даўлядах адпаведна 3, 5 і 7 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Чарнобыльскага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712&lt;/ref&gt;.

14-21 кастрычніка 1780 году возны генэрал ваяводзтва Кіеўскага «i innych» Базыль Валынец увёў у валоданьне маёнткамі, у тым ліку Даўлядамі ў складзе Беласароцкага ключа, новага кіеўскага мітрапаліта і адміністратара Кіева-Пячэрскай архімандрыі Ясона Смагаржэўскага. У канцы дакумэнту возны, ня ўмеючы пісаць, добрасумленна «''znak krzyża świętego  położył''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). — Киев, 1871. С. 642 — 644&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Даўляды – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 годзе ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Беласарока на мапе Ф. Шубэрта 1824-1840 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Даўляды на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]

З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што вёска Даўляды з рудняй на той час была ўласнасьцю Кіеўскай мітраполіі ў асобе яе галавы [[Тэадосі Растоцкі|Тэадосія Растоцкага]]&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;. Але ўжо ў 1796 годзе ў мэтрычных кнігах Беласароцкай Сьвята-Мікалаеўскай царквы Даўляды, іншыя паселішчы ключа і прыхода, названыя прыналежнымі да казённага ведамства. Згодна з мэтрыкамі 1797 — 1802 гг., усе яны сталі ўласнасьцю расейскага генэрала графа (фон) Сакена. У запісе тае ж царквы 1832 г. сказана, што Даўлядамі, Белай Сарокай, Вяпрамі і інш. валодаў граф Арлоў&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп 13. Спр. 350, 493, 494 — 500&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1834 году уладальнікам добраў названы пан Горват. Тады ў Даўлядах налічвалася 64 двары&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 10-вярстовай мапе Менскай губэрні Ф. Шубэрта 1826 — 1840 гадоў у вёсцы пазначаныя 68 двароў.

У парэформавы пэрыяд Даўляды адміністрацыйна належалі да Дзёрнавіцкай воласьці. На 1876 і 1879 год жыхары вёскі працягвалі заставацца прыхаджанамі даўлядоўцы працягвалі заставацца прыхаджанамі Мікалаеўскай царквы ў Белай Сароцы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 463; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. – Минск, 1879. С. 39&lt;/ref&gt;. 

На 1909 год у вёсцы Даўляды налічвалася 74 двары з 544 жыхарамі&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 52&lt;/ref&gt;.

У лютым 1918 году Даўляды занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 20 лістапада 1917 году адбылося абвяшчэньне [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспублікі]] з прэтэнзіяй у тым ліку на Даўляды, якія знаходзіліся пад кантролем Нямецкай імпэрыі. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы.

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Даўляды абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Тэрыторыя Палесься ад [[Берасьце|Берасьця]] да [[Гомель|Гомля]] стала прадметам перамоваў БНР і УНР&lt;ref&gt;Лебедзева В. [https://web.archive.org/web/20081119070727/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/15/15art_lebiedzieva.htm Дыпламатычная місія БНР у перамовах з Украінай (1918 г.)] // Беларускі Гістарычны Зборнік — Białoruskie Zeszyty Historyczne. Nr. 15.&lt;/ref&gt;. Тым часам Даўляды ў складзе Дзёрнавіцкай воласьці Рэчыцкага павету ўлучылі ў часова створаную 15 чэрвеня Палескую губэрню з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта [[Украінская дзяржава|Ўкраінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

З 20 жніўня 1924-га па 1927 год — цэнтар [[сельсавет]]а ў Нараўлянскім раёне ([[Гомельская губэрня]], Расейская СФСР). 4 сьнежня 1926 году вёска ўвайшла ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]]. У 1929 годзе ў вёсцы стварылі [[калгас]], працавала школа і паштовае аддзяленьне. Да 26 ліпеня 1930 г. і з 21 чэрвеня 1935 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]] БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] БССР. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 1941—1945 гг. нямецкія акупанты забілі 28 жыхароў вёскі. У лістападзе 1943 году ў баях за вёску загінулі 10 савецкіх вайскоўцаў, якіх пахавалі ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. 30 лістапада 1943 г. савецкае войска заняло вёску. На фронце загінулі 70 вяскоўцаў. Ад 8 студзеня 1954 году вёска ў складзе Гомельскай вобласьці БССР. З 25 сьнежня 1962 году ў складзе [[Ельскі раён|Ельскага раёну]] (Гомельская вобласьць). Паводле перапісу 1959 г. налічвала 498 жыхароў. 6 студзеня 1965 г. вёску вярнулі ў склад Нараўлянскага раёну. На пачатак 1986 г. налічвала 183 двары і 474 жыхары, была цэнтрам саўгаспа «Прыпяць». У вёсцы месьціліся 8-гадовая школа, дом культуры, [[бібліятэка]], фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, швейная майстэрня і [[крама]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Забудова ==
Ад цэнтру вёскі ў некалькі бакоў адыходзяць кароткія вуліцы. На паўночным захадзе дугападобная вуліца. Двухбаковая, драўляная забудова [[Сядзіба|сядзібнага]] тыпу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Насельніцтва ==
* 1986 год — 474 жыхары (183 сям’і і двары)
* 1959 год — 498 жыхароў

== Славутасьці ==
Стаянка [[Бронзавы век|бронзавага веку]] і селішча [[Жалезны век|жалезнага веку]] за 1,5 км на поўнач ад вёскі.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Вербавіцкі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]</text>
      <sha1>6k6cgdu4c5ays14u69m3fu9zxrjr2om</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уладзімер Давыдоўскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21226</id>
    <revision>
      <id>2664394</id>
      <parentid>2207083</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T21:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jarash</username>
        <id>794</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+[[template:Патрэбная рэгістрацыя]]</comment>
      <origin>2664394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3996" sha1="e0wc1ae3gmtxm430wqayr1h2qjkzq9v" xml:space="preserve">'''Уладзімер Давыдоўскі''' (нарадзіўся [[16 сакавіка]] [[1964]]) — беларускі журналіст, літаратар і музыка.

== Біяграфія ==
Закончыў Менскую мастацкую вучэльню імя Глебава ([[1984]]) і [[факультэт журналістыкі БДУ|факультэт журналістыкі]] [[БДУ]] ([[1995]]). Адзін з заснавальнікаў легендарнага беларускага рок-гурту «[[Мроя]]», які пакінуў у верасьні [[1989]] году. У [[1992]] годзе стварыў гурт «[[Вялікае Княства]]» зь якім запісаў уласны музычны праект «[[Голас Дажджу]]». Аўтар інфармацыйнага праекту &quot;Сусьветная служба «Беларускай Маладзёжнай» ([[1991]]—[[1994]]). Браў удзел у музычных і кнігавыдавецкіх праектах, тэматычна зьвязаных з гісторыяй [[Вялікае княства Літоўскае|Вялікага княства Літоўскага]].

Аўтар шэрагу кніг у жанры клясычнага дэтэктыву. Сябра Саюза беларускіх пісьменьнікаў і Беларускай асацыяцыі журналістаў. Працаваў дызайнэрам у АН Беларусі, намесьнікам галоўнага рэдактара тыднёвіка «[[Літаратура і мастацтва]]», рэдактарам і вядучым праграм радыёстанцыі «[[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]]» і «[[Радыё Рацыя]]», журналістам «[[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]]». Лаўрэат IX конкурсу імя Ежы Гедройца Польскага Інстытуту ў галіне журналістыкі за 2008 год&lt;ref&gt;[http://novychas.info/kultura/u_mja_ezhi_gedrojca/ У імя Ежы Гедройца]&lt;/ref&gt;. Каардынатар парталаў «Вялікае Княства. Навіны» ды «Вялікае Княства. Эліта».

Працуе ў прэсавай службе [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]].

== Публікацыі ==
* [https://web.archive.org/web/20081007111556/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/abazur/50-51/06.htm Саюз Беларусі і Расіі. Сем захадаў Льва Сапегі.]
* [http://www.svaboda.org/content/transcript/1371978.html Талін — Выгар альбо доўгі шлях дамоў.]
* [http://www.svaboda.org/content/transcript/1332277.html Гайнаўка: «Мы размаўляем па-свойму».]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.facebook.com/uladzimir.davydouski Старонка на Facebook]{{Патрэбная рэгістрацыя}}
* [https://web.archive.org/web/20180508094322/http://lit-bel.org/by/friends/35/284.html Інфармацыя]
* [https://www.youtube.com/channel/UC4mfPLJ_Kt3IldLulHTCD1w Запісы гурта «Вялікае Княства»]

{{Накід:Пісьменьнік}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Давыдоўскі, Уладзімер}}

[[Катэгорыя:Нарадзіліся 16 сакавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1964 годзе]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія музыкі]]
[[Катэгорыя:Мроя]]</text>
      <sha1>e0wc1ae3gmtxm430wqayr1h2qjkzq9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дынама Берасьце</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24963</id>
    <revision>
      <id>2664391</id>
      <parentid>2664238</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T20:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Склад */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38957" sha1="8crk32su0iulimxkkx2om42cy6yqxb3" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Дынама Берасьце
|Лягатып          = FC Dinamo Brest.png
|Горад            = [[Берасьце]], [[Беларусь]]
|Стадыён          = АСК «[[Берасьцейскі]]»
|Умяшчальнасьць   = {{Лік|10169}}&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://dynamo-brest.by/club/stadium|загаловак=Стадион | выдавец=Официальный сайт ФК &quot;Динамо-Брест&quot;|мова=ru|дата=24 ліпеня 2020}}&lt;/ref&gt;
|Пасада кіраўніка = Старшыня праўленьня
|Кіраўнік         = Аляксандар Неўдах
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|ДынамаБераЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|ДынамаБераСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|ДынамаБера}}
|Прыналежнасьць   = Беларускія
}}
«'''Дына́ма'''» — [[Беларусь|беларускі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Берасьце|Берасьця]], заснаваны ў 1960 годзе. З 1992 году ўдзельнічае ў [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі]]. [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|Чэмпіён Беларусі 2019 году]]. Трохразовы ўладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] (2007, [[Кубак Беларусі па футболе 2016—2017 гадоў|2017]], [[Кубак Беларусі па футболе 2017—2018 гадоў|2018]]). Колеры клюбу: бела-блакітныя. Берасьцейцы разам зь менскім «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]», салігорскім «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» і гарадзенскі «[[Нёман Горадня|Нёманам]]» зьяўляюцца адзінымі беларускімі клюбамі, якія ніколі не выляталі з [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лігі]] й гулялі ў ёй ад самага першага сэзону.

== Гісторыя ==
Берасьцейскі клюб быў заснаваны ў 1960 годзе, калі каманда «Спартак» была залічана ў першую зону клясы «Б» [[чэмпіянат СССР па футболе|чэмпіянату СССР па футболе]]. Галоўным трэнэрам клюбу быў прызначаны мянчук Віталь Касенюк. Асноўны склад каманды быў укамплектаваны таксама прадстаўнікамі сталіцы. Першы матч чэмпіянату «Спартак» правёў у [[Бэндэры|Бэндэрах]] супраць мясцовага «Ніструл», які скончыўся перамогай беларускіх гульцоў зь лікам 5:1. У 1973 годзе клюб зьмяніў назву спачатку на «Буг», а з 1976 году быў зноўку перайменаваны ў «Дынама», што было зьвязана зь перадачай клюбу на балянс менскага спартовага таварыства «[[Дынама]]».

У [[Берасьце]] прыехаў [[Эдуард Малафееў]], аднак больш чым на час правядзеньня падтрыхтоўкі да новага сэзону ён не застаўся. У тым жа сэзоне каманда дамаглася свайго галоўнага выніку за гісторыю выступаў за савецкім часам, заняўшы ў табліцы другі радок. Аднак у 1980-х гадох клюб быў сканцэнтраваны, галоўным чынам, на падрыхтоўцы гульцоў для менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». Сярод выбітных футбалістаў таго пэрыяду варта адзначыць абаронцу [[Сяргей Гоманаў|Сяргея Гоманава]] (1979—1981), [[Георгі Кандрацьеў|Георгія Кандрацьева]], нападніка Валера Вялічку (1984, 1989—1990), [[Юры Антановіч|Юрыя Антановіча]], [[Юры Малееў|Юрыя Малеева]].

З 1991 году берасьцейскі клюб стала выступае ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]] [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]. Самым значным дасягненьнем да сёньняшняга часу лічыцца трэцяе месца ў самым першым сэзоне айчыннага чэмпіянату. Недастатковае фінансаваньне ў наступныя гады не дало магчымасьць клюбу паказваць добрыя вынікі. З 2003 году клюб згодна з прэзыдэнцкім загадам, быў перададзены ва ўпраўленьне РУП «[[Берасьцеэнэрга]]». Амаль утрымаўшыся ад вылету ў [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2003 году|сэзоне 2003 году]], у клюбе пайшлі на зьмены, быў запрошаны малавядомы латвійскі спэцыяліст Віктар Несьцярэнка на пасаду галоўнага трэнэра, а асноўны вэктар разьвіцьця быў накіраваны на вяртаньне ў каманды берасьцейскіх выхаванцаў. Гэтак у маскоўскага «[[Спартак Масква (футбольны клюб)|Спартака]]» быў арэндаваны [[Раман Васілюк]]. Аднак пачатак сэзону быў катастрафічным за першыя 7 тураў клюб зарабіў толькі 5 пунктаў, пасьля чаго Несьцярэнка быў звольнены, а на вольную пасаду быў запрошаны [[Уладзімер Курнеў|Ўладзімер Курнеў]]. Каманда загуляла лепей, аднак выніковае 8 месца не дазволіла Курневу працягнуць працу ў клюбе і новым галоўным трэнэрам стаў [[Міхаіл Мархель]]. З новым трэнэрам склад клюбу абнавіўся на 80%, пры гэтым у складзе берасьцейскіх выхаванцаў амаль не засталося, аднак гэта не дапамагло клюбу — ён зноўку скончыў чэмпіянат на 8 месцы. [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2006 году|Сэзон 2006 году]] клюб зноўку пачаў з новым трэнэрам, на гэты раз свае сілы паспрабаваў [[Сяргей Бароўскі]], зь якім было заключана пагадненьне паводле схемы 1+1. Асноўная стаўка была зроблена на моладзь, зь некаторымі вэтэранамі кантракты не былі падоўжаныя. Аднак сэзон выйшаў няўдалы, «Дынама» за ўвесь сэзон забіла толькі 17 мячоў, менш толькі ў «[[Белшына Бабруйск|Белшыны]]», якая заняла апошні радок. Новы [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2007 году|сэзон 2007 году]] пачаўся як і папярэднія — з адстаўкі галоўнага трэнэра. Новым трэнэрам стаў [[Уладзімер Геваркян]], зь якім «Дынама» пачало вельмі пасьпяхова, у 1/4 фінала быў пераможаны салігорскі «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]», у паўфінальных баталіях берасьцейцы вырвалі перамогу зь лікам 2:1 ў [[Горадня|Горадні]], калі [[Дзьмітры Мазалеўскі]] адзначыўся галявым стрэлам на 92 хвіліне. Першы матч гэтых супернікаў скончыўся нічыёй 2:2, такім чынам «Дынама» выйшла ў фінал кубку, дзе яго чакаў барысаўскі [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]. 27 траўня ў Менску ў драматычным матчы толькі ў сэрыі адзінаццацімэтрвых удараў берасьцейцы сталі ўладальнікамі [[Кубак Беларусі па футболе|Кубку Беларусі]], незважаючы на тое, што свой першы стрэл у сэрыі берасьцейцы схібілі, аднак выдатна згуляў галкіпэр «дынамаўцаў» [[Юры Цыгалка]]. Чэмпіянат, аднак, склаўся няўдала, выніковае 12 месца ўсё ж такі дазволіла клюбу застацца ў эліце.

Пасьля таго як з 2012 году беларускае фізкультурна-спартовае таварыства «[[Дынама]]» вырашыла падняць кошт за выкарыстаньне назвы, было вырашына перайменаваць клюб у футбольны клюб «Берасьце»&lt;ref&gt;[http://www.pressball.by/news/football/98463 В новом сезоне брестское «Динамо» будет называться ФК «Брест»]{{Ref-ru}} «[[Прессбол]]», 4 студзеня 2012&lt;/ref&gt;. На гэты конт было праведзена галасаваньне сярод заўзятараў клюбу, якое аднак мела нараканьне на конт сумленнасьці падліку галасоў&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://goals.by/football/articles/159487|загаловак=Имени своего ради|выдавец=goals.by|мова=ru|копія=http://web.archive.org/web/20121214083614/http://goals.by/football/articles/159487|дата копіі=14 сьнежня 2012|аўтар=Калиновский, Д.|дата публікацыі=4 сьнежня 2012}}&lt;/ref&gt;. Аднак ужо ў канцы лістапада таго ж году [[Нацыянальны цэнтар інтэлектуальнай уласнасьці]] выдаў клюбу пасьведчаньне на таварны знак «Дынама»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20121219080930/http://dynamo-brest.by/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=682:second&amp;catid=1:latest-news&amp;Itemid=50 Наше имя одно — Динамо!] Афіцыйны сайт ФК «Берасьце»&lt;/ref&gt;.

У [[Чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|сэзоне 2015 году]] паводле словаў галоўнага трэнэра, некаторыя гульцы былі вымушаныя падпрацоўваць пасьля трэнаваньня гандлярамі, грузчыкамі і рамонтам дамоў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191104142807/https://www.pressball.by/news/football/223079 Футбол. Василий Сарычев: развал команды мастеров из областного центра — не просто ЧП. Это симптом и пятно на репутации]{{Ref-ru}}. Прессбол.&lt;/ref&gt;. Перад пачаткам [[Чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|чэмпіянату 2016 году]] паведамлялася аб магчымым пераходзе каманды з Найвышэйшай лігі ў Першую, аднак дапамога [[Берасьцейскі абласны выканаўчы камітэт|Берасьцейскага аблвыканкаму]] дазволіла пагасіць частку даўгоў і заявіцца ў Найвышэйшую лігу&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191104142806/https://www.pressball.by/news/football/223757 Футбол. Брестское «Динамо» получило от облисполкома 500 млн рублей. Команда будет выступать в высшей лиге]{{Ref-ru}}. Прессбол.&lt;/ref&gt;. Паколькі многія гульцы ўжо пакінулі каманду, да выступаў актыўна прыцягвалі гульцоў зь іншых камандаў Берасьцейскай вобласьці і з дублю «Дынама».

Улетку 2016 году клюб перайшоў пад кантроль зарэгістраванай у [[Аб’яднаныя Арабскія Эміраты|Аб’яднаных Арабскіх Эміратах]] кампаніі «Созра Авэрсіс». Першапачаткова новым уладальнікам клюбу быў прадстаўлены нейкі шэйх Поль Даер&lt;ref&gt;[https://football.by/news/88950 Шейх Поль Даэр: &quot;Один из миноритарных владельцев «Ман Сити» порекомендовал обратить внимание на «Динамо-Брест»]{{Ref-ru}}. Football.by.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210123122613/https://sport.tut.by/news/football/505754.html Шейх из ОАЭ рассказал, что подвигло его на сотрудничество с брестским «Динамо»]{{Ref-ru}}. TUT.by.&lt;/ref&gt;. Неўзабаве было абвешчана, што ўладальнікам кампаніі і клюбу ёсьць ураджэнец Берасьцейскай вобласьці [[Аляксандар Зайцаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191104122626/https://news.tut.by/economics/616167.html «С Румасом дружеские отношения». Бизнесмен, который привез Марадону в Брест, дал большое интервью]{{Ref-ru}}. TUT.by.&lt;/ref&gt;.

Другі раз дынамаўцы атрымалі перамогу ў Кубку Беларусі па футболе праз 10 гадоў, у 2017 годзе. Вырашальны паядынак ладзіўся 28 траўня ў Горадне. «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]» адкрыў лік у сярэдзіне другога тайма. Дынамаўцы аднавілі раўнавагу на 82-й хвіліне дзякуючы дакладнаму стрэлу [[Аляксей Лягчылін|Аляксея Лягчыліна]]. У дадатковыя 30 хвілінаў лічбы на табло не зьмяніліся. У сэрыі пасьляматчавых адзінаццацімэтровых удараў аніхто не жадаў саступаць. Дзевятнаццаць стрэлаў з абодвух бакоў апынуліся трапнымі. Дваццатым да «кропкі» выйшаў абаронца «Шахцёра» [[Аляксей Янушкевіч]] і ня здолеў перагуляць галкіпэра [[Жэрэмі Малерб]]а. 15 траўня 2018 году старшынём кіраваньня клюбу стаў [[Дыега Марадона]]. Кантракт з клюбам быў разьлічаны на тры гады. Аргентынец павінен быў займацца пытаньнямі стратэгічнага разьвіцьця клюбу, а таксама мусіў узаемадзейнічаць з усімі ягонымі структурнымі падразьдзяленьнямі, уключаючы дзіцячую акадэмію. Аднак зь ліпеня Марадона больш у [[Беларусь]] не прыязджаў.

[[Файл:Torpedo Minsk — Dynamo Brest (Belarusian Premier League, 02-06-2018) 01.jpg|значак|Берасьцескае «Дынама» гуляе ў [[Менск]]у супраць сталічнага «[[Тарпэда Менск|Тарпэда]]» ў матчы чэмпіянату Беларусі 2018 году.]]
У трэці раз берасьцейцы здабылі [[Кубак Беларусі па футболе 2017—2018 гадоў|Кубак Беларусі ў 2018 годзе]]. Фінал адбыўся 19 траўня на магілёўскім стадыёне «Спартак» з [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]. Барысаўчане двойчы вялі ў ліку, але дынамаўцы дзякуючы галам [[Арцём Мілеўскі|Арцёма Мілеўскага]] і [[Джоэл Фамэе|Джоэла Фамэе]] аднаўлялі раўнавагу. А на 89-й хвіліне [[Павал Няхайчык]] прынёс берасьцейцам перамогу зь лікам 3:2. Упершыню ў гісторыі турніру адной з каманд атрымалася здабыць ганаровы трафэй два гады запар. 24 лістапада 2019 году ў 29 туры [[Чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году|чэмпіянату Беларусі]] берасьцейцы на сваім полі перамаглі «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]» зь лікам 1:0. У год тысячагодзьдзя гораду дынамаўцы датэрмінова здабылі залатыя мэдалі і першы чэмпіёнскі кубак у гісторыі клюбу.

У 2020 годзе клюб дэбютаваў у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2020—2021 гадоў|Лізе чэмпіёнаў]], які ладзіўся ў крыху нязвыклым фармаце праз пандэмію каранавіруса. Берасьцейцы перамаглі «[[Астана (футбольны клюб)|Астану]]» і «[[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]]», але ў трэцім кваліфікацыйным матчы зьведалі паразу ад тэль-авіўскага «Макабі». У плэй-оф [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] каманда прагуляла баўгарскаму «[[Лудагорац Разград|Лудагорцу]]». У чэмпіянаце каманда была толькі чацьвертай, прапусьціўшы наперад «Шахцёр», БАТЭ і «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]». Напрыканцы году стала вядома, што Зайцаў пераключыўся на свой іншы праект — берасьцейскі «[[Рух Берасьце|Рух]]». Спачатку ў структуру канкурэнтнага клюбу перайшла акадэмія&lt;ref&gt;[https://football.by/news/146001 «Академия брестского „Динамо“ переходит „Руху“»]{{Ref-ru}} Football.by.&lt;/ref&gt;. Пазьней у сьнежні зьявіліся чуткі аб пераходзе вялікай колькасьці гульцоў «Дынама» ў іншы берасьцейскі клюб&lt;ref&gt;[https://football.by/news/146608 Источник: 9-10 игроков брестского «Динамо» перейдут в «Рух»]{{Ref-ru}} Football.by.&lt;/ref&gt;. На чале каманды стаў [[Сяргей Пятровіч Кавальчук|Сяргей Кавальчук]].

«Дынама» ў сваю чаргу трапіў пад кантроль гарадзкіх уладаў, якія значна скарацілі камандны бюджэт. З каманды зышлі амаль усе лідэры, як то [[Сяргей Крывец]], [[Арцём Мілеўскі]], [[Эліс Бакай]], [[Арцём Быкаў]], [[Сяргей Кісьляк]], [[Аляксандар Наёк]] ды іншыя. Тым ня менш, клюб здолеў узабрацца на 6 радок. «Рух» у апошнім сваім сэзоне быў вышэй за канкурэнта на адну пазыцыю. Сэзон 2022 году дружына з паўднёвага-захаду Беларусі згуляла яшчэ горш, заняўшы толькі 13-ы радок, ля самай мяжы пераходных матчаў. Выпраўляць становішча быў выкліканы [[Ігар Крывушэнка]], які ў сьнежні 2022 году быў прызначаны галоўным трэнэрам каманды&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240225140633/https://dynamo-brest.by/by/igor-kriushenko-novyj-glavnyj-trener-dinamo-brest «Игорь Криушенко — новый главный тренер „Динамо-Брест“»]. Афіцыйны сайт «Дынама» Берасьце.&lt;/ref&gt;. Ён адразу пачаў камплектаваць склад да новага сэзону. Да шэрагаў клюбы былі запрошаныя Сяргей Кісьляк, [[Аляксандар Макась]], [[Дзьмітры Бага]], [[Дзяніс Садоўскі (футбаліст)|Дзяніс Садоўскі]], [[Кірыл Сідарэнка]] ды іншыя футбалісты. Некаторыя адмыслоўцы адзначалі пасілёны склад «Дынама»&lt;ref&gt;[https://football.by/news/172912 «Экспертиза. Павел Кирильчик: „Шахтер“ сложит полномочия, а чемпионом станет „Динамо“»]{{Ref-ru}} Football.by.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://football.by/news/172897 «15 интриг нового чемпионата. Какие вопросы можно задать, пока не стартовал первый тур»]{{Ref-ru}} Football.by.&lt;/ref&gt;. Тым ня менш, берасьцейцы зрабілі адзін з найгоршых стартаў. «Дынама» пасьля чатырох паразаў запар замыкнула турнірную табліцу, у выніку чаго Крывушэнка ў красавіку быў звольнены з пасады&lt;ref&gt;[https://football.by/news/173962 «Игорь Криушенко и брестское „Динамо“. Что не срослось?»]{{Ref-ru}} Football.by.&lt;/ref&gt;. Яго замяніў [[Аляксандар Юрэвіч]], які таксама зышоў з клюбу ў верасьні. Выконваць абавязкі галоўнага трэнэра быў высунуты [[Андрэй Чалмадзееў]]. У выніку «Дынама» спынілася на 10 месцы. У студзені 2024 году на пасаду галоўнага трэнэра быў прызначаны [[Аляксандар Бразевіч]]&lt;ref&gt;[https://football.by/news/182459 «Александр Бразевич возглавил брестское „Динамо“»]{{Ref-ru}} Football.by.&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя назваў ==
* «Спартак» (1960—1972)
* «Буг» (1973—1975)
* «Дынама» (1976—2011)
* «Берасьце» (2012)
* «Дынама» (з 2013)

== Дасягненьні ==
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|2019]]
* Найвышэйшае дасягненьне ў [[Чэмпіянат СССР па футболе|чэмпіянатах СССР]] — другое месца ў першай зоне 2-й лігі ў 1976 годзе
* Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2006—2007 гадоў|2007]], [[Кубак Беларусі па футболе 2016—2017 гадоў|2017]], [[Кубак Беларусі па футболе 2017—2018 гадоў|2018]]
* Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: 2018, 2019
* Самая буйная перамога ў [[Кубак Беларусі па футболе|Кубку Беларусі]] — 7:0 ([[Тарпэда-Кадзіна Магілёў]], 1996; [[Маладэчна-2013 (футбольны клюб)|Маладэчна]], 1999)
* Самая буйная параза ў [[Кубак Беларусі па футболе|Кубку Беларусі]] — 0:6 ([[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]], 1998), 1:7 ([[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]], 1999)

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 сакавіка 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q59163603|Бр|}}
{{Гулец1|2|Q100989577|ПА|}}
{{Гулец1|5|Q99531102|Аб|}}
{{Гулец1|6|Q121735191|Аб|}}
{{Гулец1|7|Q89188964|Нап|}}
{{Гулец1|8|Q19787212|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Тарпэда Масква|Тарпэда М.]]}}
{{Гулец1|11|Q29348843|Аб|}}
{{Гулец1|15|Q124707217|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Факел Варонеж|Факел]]}}
{{Гулец1|17|Q129262215|Нап|}}
{{Гулец1|18|Q51617690|Аб|}}
{{Гулец1|19|Q42708691|ПА|}}
{{Гулец1|20|Q129320119|Нап|}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|22|Q20980733|Аб|}}
{{Гулец1|24|Q55848324|Нап|капітан}}
{{Гулец1|25|Q65088522|Нап|}}
{{Гулец1|35|Q121288820|Бр|}}
{{Гулец1|37|Q123352007|Нап|}}
{{Гулец1|42|Q118193291|ПА|}}
{{Гулец1|44|Q51452788|ПА|}}
{{Гулец1|55|Q56296874|Аб|}}
{{Гулец1|77|Q27671194|Аб|}}
{{Гулец1|88|Q109470559|Нап|}}
{{Гулец1|99|Q116910295|ПА|}}
{{Гулец1|—|Q55081316|Аб|}}
{{Канец складу}}

== Статыстыка ==

=== Чэмпіянат і Кубак Беларусі ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=55|Сэзон
!width=50|Ліга
!width=30|Месца
!width=30|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=30|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=30|{{Падказка|Н|Нічыі}}
!width=30|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=60|{{Падказка|РМ|Розьніца мячоў}}
!width=45|{{Падказка|Пкт|Пункты}}
![[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2012 году|2012]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая]] || '''8''' || 30 || 8 || 5 || 17 || 27-38 || 29 || [[Кубак Беларусі па футболе 2012—2013 гадоў|1/4]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|2013]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая]] || '''8''' || 32 || 11 || 7 || 14 || 32-41 || 40 || [[Кубак Беларусі па футболе 2013—2014 гадоў|1/8]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2014 году|2014]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая]] || '''11''' || 32 || 7 || 5 || 20 || 29-68 || 26 || [[Кубак Беларусі па футболе 2014—2015 гадоў|1/2]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая]] || '''12''' || 26 || 7 || 3 || 16 || 23-42 || 24 || [[Кубак Беларусі па футболе 2015—2016 гадоў|1/8]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая]] || '''8''' || 30 || 11 || 7 || 12 || 38-38 || 40 || [[Кубак Беларусі па футболе 2016—2017 гадоў|Ул]]&amp;nbsp;{{Зл|Уладальнік}}
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая]] || '''4''' || 30 || 14 || 9 || 7 || 47-26 || 51 || [[Кубак Беларусі па футболе 2017—2018 гадоў|Ул]]&amp;nbsp;{{Зл|Уладальнік}}
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая]] || '''6''' || 30 || 14 || 10 || 6 || 52-30 || 52 || [[Кубак Беларусі па футболе 2018—2019 гадоў|1/8]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|2019]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году|Найвышэйшая]] || {{Залаты мэдаль}} || 30 || 23 || 6 || 1 || 70-22 || 75 || [[Кубак Беларусі па футболе 2019—2020 гадоў|1/2]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2020 году|2020]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 году|Найвышэйшая]] || '''4''' || 30 || 17 || 3 || 10 || 63-40 || 54 || [[Кубак Беларусі па футболе 2020—2021 гадоў|1/8]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2021 году|2021]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 году|Найвышэйшая]] || '''6''' || 30 || 8 || 14 || 8 || 32-32 || 38 || [[Кубак Беларусі па футболе 2021—2022 гадоў|1/4]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2022 году|2022]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году|Найвышэйшая]] || '''13''' || 30 || 5 || 12 || 13 || 29-43 || 27 || [[Кубак Беларусі па футболе 2022—2023 гадоў|1/8]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2023 году|2023]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|Найвышэйшая]] || '''10''' || 28 || 9 || 3 || 16 || 33-50 || 30 || [[Кубак Беларусі па футболе 2023—2024 гадоў|1/8]]
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2024 году|2024]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024 году|Найвышэйшая]] || '''4''' || 30 || 14 || 7 || 9 || 62-37 || 49 || [[Кубак Беларусі па футболе 2024—2025 гадоў|1/4]]
|}

=== Удзел у эўракубках ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: right;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!Кубак
!width=30|Г
!width=30|В
!width=30|Н
!width=30|П
!width=70|М
|-
|[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]]||3||2||0||1||8—5
|-
|[[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА/Ліга Эўропы]]||9||2||3||4||9—17
|-
|[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]||4||1||0||3||4—7
|-
|Усяго||16||5||3||8||21—29
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Сэзон
! Кубак
! Раўнд
!
! Клюб
! Дома
! У гасьцях
|-
|[[Кубак УЭФА 2007—2008 гадоў|2007—2008]]
|[[Кубак УЭФА]]
|1 к/р
|{{Сьцяг Латвіі}}
|[[Ліепая (футбольны клюб)|Мэталюрг]]
|1:2
|1:1
|-
|[[Ліга Эўропы УЭФА 2017—2018 гадоў|2017—2018]]
|[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]
|2 к/р
|{{Сьцяг Аўстрыі}}
|[[Райндорф Альтах]]
|0:3
|1:1
|-
|[[Ліга Эўропы УЭФА 2018—2019 гадоў|2018—2019]]
|[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]
|2 к/р
|{{Сьцяг Грэцыі}}
|[[Атромітас Атэны]]
|4:3
|1:1
|-
|
|
|3 к/р
|{{Сьцяг Кіпру}}
|[[Апалён Лімасол]]
|1:0
|0:4
|-
|[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2020—2021 гадоў|2020—2021]]
|[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]]
|1 к/р
|{{Сьцяг Казахстану}}
|[[Астана (футбольны клюб)|Астана]]
|6:3
|—
|-
|
|
|2 к/р
|{{Сьцяг Босьніі і Герцагавіны}}
|[[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]]
|2:1
|—
|-
|
|
|3 к/р
|{{Сьцяг Ізраілю}}
|[[Макабі Тэль-Авіў]]
|—
|0:1
|-
|[[Ліга Эўропы УЭФА 2020—2021 гадоў|2020—2021]]
|[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]
|плэй-оф
|{{Сьцяг Баўгарыі}}
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]
|0:2
|—
|-
|[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2021—2022 гадоў|2021—2022]]
|[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]
|2 к/р
|{{Сьцяг Чэхіі}}
|[[Вікторыя Пльзень]]
|1:2
|1:2
|-
|[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]
|1 к/р
|{{Сьцяг Чарнагорыі}}
|[[Сут’еска Нікшыч|Сут’естка]]
|0:2
|2:1
|}

== Галоўныя трэнэры ==
* [[Сяргей Пятровіч Кавальчук]] (ад 2020 году)&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://dynamo-brest.by/team/coaches/sergey-kovalchuk|загаловак=Сергей Ковальчук - Главный тренер|выдавец=Официальный сайт ФК &quot;Динамо-Брест&quot;|мова=ru|дата=24 ліпеня 2020}}&lt;/ref&gt;
* [[Марцэл Лічка]] (з жніўня 2018 году да 9 сьнежня 2019 году&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.racyja.com/sport/martsel-lichka-pakinuu-pasadu-trenera-b/|title=Марцэл Лічка пакінуў пасаду трэнера берасцейскага «Дынама» | publisher=Беларускае Радыё Рацыя|дата публікацыі=9 сьнежня 2019}}&lt;/ref&gt;, в. а. у жніўні — сьнежні 2018 году)&lt;ref&gt;[http://www.football.by/news/116630.html Брестское «Динамо» официально подтвердило отстранение Алексея Шпилевского]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.football.by/news/121779.html Марцел Личка официально стал главным тренером брестского «Динамо»]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;
* [[Аляксей Шпілеўскі]] (в. а. у чэрвені — жніўні 2018 году)&lt;ref&gt;[http://www.football.by/news/114900.html 30-летний Алексей Шпилевский возглавит брестское «Динамо»]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Пятровіч Кавальчук|Сяргей Кавальчук]] (в. а. у траўні — чэрвені 2018 году)&lt;ref&gt;[http://www.football.by/news/112922.html Брестское «Динамо» расторгло контракт с Радославом Латалом]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;
* [[Радаслаў Латал]] (студзень — травень 2018 году)&lt;ref&gt;[http://football.by/news/108812.html Радослав Латал официально возглавил брестское «Динамо»]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Журавель]] (студзень — сьнежань 2017 году)&lt;ref&gt;[http://www.football.by/news/93668.html Владимир Журавель возглавил брестское «Динамо»]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Пятровіч Кавальчук|Сяргей Кавальчук]] (верасень 2013 году — сьнежань 2016 году)&lt;ref&gt;[http://www.pressball.by/news/football/146020 Сергей Ковальчук назначен главным тренером брестского «Динамо»]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;
* [[Андрэй Пракапюк]] (в. а., верасень 2013 году)
* [[Уладзімер Курнеў]] (сьнежань 2012 году — верасень 2013 году; в. а. у ліпені — сьнежні 2012 году)
* [[Сяргей Пятровіч Кавальчук|Сяргей Кавальчук]] (ліпень 2011 году — ліпень 2012 году)
* [[Юры Пунтус]] (верасень 2009 году — ліпень 2011 году)
* [[Сяргей Пятровіч Кавальчук|Сяргей Кавальчук]] (в. а., ліпень — верасень 2009 году)
* Яўген Трацюк (2008 — ліпень 2009 году)
* [[Уладзімер Геваркян]] (2007—2008)
* [[Сяргей Бароўскі]] (2005—2006)
* [[Міхаіл Мархель]] (2005)
* [[Уладзімер Курнеў]] (2004—2005)
* Віктар Несьцярэнка (2004)
* [[Алег Сыраквашка]] (2003—2004)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20090731215236/http://dynamo-brest.by/ Афіцыйная старонка]{{ref-ru}}

{{Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}}
{{Уладальнікі Кубка Беларусі па футболе}}

[[Катэгорыя:Спорт у Берасьці]]</text>
      <sha1>8crk32su0iulimxkkx2om42cy6yqxb3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хвойнікі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73087</id>
    <revision>
      <id>2664342</id>
      <parentid>2664309</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157157" sha1="8203fh07udsq4e7h20sd9cdzfz2yr17" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго o 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму){{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}. У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;. Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з тарыфам падымнага падатку, у 1628 годзе пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''вечнага продажу'' пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67.&lt;/ref&gt;. Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1.Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505).&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да Оўруцкага замку выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя. У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>8203fh07udsq4e7h20sd9cdzfz2yr17</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664343</id>
      <parentid>2664342</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:24:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157157" sha1="sx4fxbhk32enw3q1lwk1tb4389leose" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго o 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}} У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;. Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з тарыфам падымнага падатку, у 1628 годзе пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''вечнага продажу'' пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67.&lt;/ref&gt;. Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1.Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505).&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да Оўруцкага замку выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя. У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>sx4fxbhk32enw3q1lwk1tb4389leose</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664345</id>
      <parentid>2664343</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157157" sha1="3e73gulnishod1w080uwniiupvrclur" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго o 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}} У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;. Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з тарыфам падымнага падатку, у 1628 годзе пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''вечнага продажу'' пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67.&lt;/ref&gt;. Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1.Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505).&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да Оўруцкага замку выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя. У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>3e73gulnishod1w080uwniiupvrclur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664346</id>
      <parentid>2664345</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157157" sha1="npuc2myw49zxdudl42nspk7ks392sd6" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго o 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]

У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;. Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з тарыфам падымнага падатку, у 1628 годзе пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''вечнага продажу'' пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67.&lt;/ref&gt;. Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1.Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505).&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да Оўруцкага замку выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя. У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>npuc2myw49zxdudl42nspk7ks392sd6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664348</id>
      <parentid>2664346</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157271" sha1="1upi1uhdhpmt3qpkrv5kdb4sarbh39s" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго o 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]

У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;. Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з тарыфам падымнага падатку, у 1628 годзе пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''вечнага продажу'' пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67.&lt;/ref&gt;. Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1.Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505).&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да Оўруцкага замку выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя. У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>1upi1uhdhpmt3qpkrv5kdb4sarbh39s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Атлетыка Мадрыд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80492</id>
    <revision>
      <id>2664351</id>
      <parentid>2658575</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Markuss86</username>
        <id>69526</id>
      </contributor>
      <origin>2664351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52961" sha1="1zubkioh2d5acbrepv1qdj66pje07n8" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва          = Атлетыка Мадрыд
|Лягатып        = Atletico Madrid Logo 2024.svg
|ПоўнаяНазва    = Club Atlético de Madrid, S.A.D.
|Горад          = [[Мадрыд]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны      = 26 красавіка 1903
|Стадыён        = [[Ванда Мэтрапалітана]]
|Умяшчальнасьць = 67 703
|Прэзыдэнт      = 
|Трэнэр         = 
|Чэмпіянат      = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкаМаЛіга}}
|Сэзон          = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкаМаСэзон}}
|Месца          = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкаМа}}
|Прыналежнасьць = Гішпанскія
|Сайт           = https://www.atleticodemadrid.com/
| pattern_la1 = _atleticomadrid2526h
| pattern_b1 = _atleticomadrid2526h
| pattern_ra1 = _atleticomadrid2526h
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = 0000FF
| socks1 = 0000FF
| pattern_la2 = _atleticomadrid2526a
| pattern_b2 = _atleticomadrid2526a
| pattern_ra2 = _atleticomadrid2526a
| pattern_sh2 = _atleticomadrid2526a
| pattern_so2 = _atleticomadrid2526al
| leftarm2 = 3B3C62
| body2 = 3B3C62
| rightarm2 = 3B3C62
| shorts2 = 3B3C62
| socks2 = 3B3C62
| pattern_la3 = _atleticomadrid2526t
| pattern_b3 = _atleticomadrid2526t
| pattern_ra3 = _atleticomadrid2526t
| pattern_sh3 = _atleticomadrid2526t
| pattern_so3 =
| leftarm3 = 0088FF
| body3 = 0088FF
| rightarm3 = 0088FF
| shorts3 =0088FF
| socks3 = 0088FF
}}
«'''Атлетыка'''» ({{мова-es|Club Atlético de Madrid, S.A.D.}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Мадрыд]]у, які выступае ў найвышэйшым гішпанскім дывізіёне — [[Ля Ліга]]. Клюб ёсьць адным з самых пасьпяховых гішпанскіх клюбаў у гісторыі, не аднойчы перамагаў у Ля Лізе й [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]], а ў 1996 годзе зрабіў залаты дубль. У 1962 годзе клюб перамог у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], у 1974 годзе футбалісты дайшлі да фіналу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубку чэмпіёнаў]], дзе ў перайгроўцы з буйным лікам саступілі «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]» зь [[Мюнхэн]]у. 2010, 2012 і 2018 гады сталі пераможнымі ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]]. У сэзоне 2013/2014 «Атлетыка» выйшаў у [[Фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2014 году|фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА]], дзе саступіў клюбу «Рэал Мадрыд» у дадатковы час (1:4).

Клюб быў заснаваны 26 красавіка 1903 году трыма басконскімі студэнтамі й першапачаткова плянаваўся як рэзэрвовая каманда «[[Атлетык Більбао|Атлетыку]]» (Більбао) у Мадрыдзе, таму ў спаборніцтвах удзел не прымаў. Але праз чатыры гады клюб зарэгістраваўся ў [[Каралеўская гішпанская фэдэрацыя футболу|Гішпанскай фэдэрацыі футболу]] й стаў самастойным, атрымаўшы права гуляць у спаборніцтвах.

На працягу ўсёй сваёй гісторыі клюб мае мянушку «матрасьнікі» з-за паласовых кашуль у колер старамоднага матрацу. У 1970-я гады за «Атлетыка» ўсталявалася яшчэ адна мянушка — «індзейцы» ({{мова-es|Los Indios}}). Як лічыцца гэта зьвязана з падпісаньнем некалькіх гульцоў з [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыкі]]. Але ёсьць меркаваньні, што мянушка зьявілася з-за таго, што клюб базаваўся на беразе ракі альбо з-за супрацьпастаўленьня індзейцам «белых» ({{мова-es|Los Blancos}}), як называюць «[[Рэал Мадрыд]]» — іхных галоўных праціўнікаў.

== Гісторыя ==
=== Заснаваньне й першыя посьпехі ===
[[Файл:Enrique Allende.jpg|міні|зьлева|Энрыке Альендэ ёсьць першым прэзыдэнтам клюбу.]]
«Атлетыка» зьяўляецца адным з найбольш пасьпяховых і папулярных гішпанскіх клюбаў. Ён быў заснаваны 26 красавіка 1903 году трыма басконскімі студэнтамі, якія навучаліся ў [[Мадрыд]]зе. Гэты клюб не задумваўся ад самага пачатку як самастойны і незалежны, і лічыўся чымсьці накшталт філіялу «[[Атлетык Більбао|Атлетыка]]» зь Більбао, таму ўдзелу ў спаборніцтвах не прымаў. Але ў таварыскіх сустрэчах на лякальным узроўні паказаў сябе вельмі баяздольнай камандай. І толькі 20 лютага 1907 году, зарэгістраваўшыся ў [[Гішпанская фэдэрацыя футболу|Гішпанскай фэдэрацыі футболу]] пад назвай «Атлетык» Мадрыд, клюб стаў цалкам самастойным і атрымаў правы выступаць у афіцыйных турнірах.

Ад самага пачатку колеры клюбу паўтаралі сіне-белую расфарбоўку «Атлетыку» зь Більбао. Але ў 1911 годзе былі апрабаваныя чырвона-белыя ў вэртыкальную палоску футболкі. Гэтая камбінацыя колераў ужывалася тады ў масавым парадку на гішпанскіх мануфактурах для вытворчасьці матрацаў. А паколькі чырвона-белую паласатую матэрыю можна было купіць за бесцань, то многія клюбы падхапілі тады гэтую ідэю, у тым ліку й басконскі «Атлетык». Носьбітаў такіх футболак празвалі «матрацнікамі», але з тае прычыны, што мадрыдцы ў гэтым пачынаньні былі першымі, то мянушка замацавалася менавіта за імі. Аднак, існуе й іншае тлумачэньне, згодна зь якім абодва «Атлетыкі» куплялі сіне-белыя камплекты ангельскага клюбу «[[Блэкбэрн Ровэрз]]» у Ангельшчыне&lt;ref&gt;[http://www.historicalkits.co.uk/Blackburn_Rovers/Blackburn_Rovers.htm «Blackburn Rovers»]. Historical Football Kits.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101103024251/http://atletico.theoffside.com/tidbits/the-atletico-crest-and-its-meaning.html «The Atlético Crest and its Meaning»]. Atlético The Offside.&lt;/ref&gt;. У канцы 1909 году, Хуаніта Элёрдуй, былы гулец і чалец рады мадрыдзкага клюбу «Атлетык», выправіўся ў Ангельшчыну, каб зноўку набыць камплекты для абедзьвюх камандаў, аднак, на гэты раз ён ня здолеў знайсьці форму «Блэкбэрну». Замест гэтага, ужо знаходзячыся ў партовым горадзе [[Саўтгэмптан]]е, ён купіў кашулі мясцовага клюбу «[[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]]», якая мелі чырвона-белыя вэртыкальныя палосы&lt;ref&gt;[http://www.historicalkits.co.uk/Southampton/Southampton.htm «Southampton»]. Historical Football Kits.&lt;/ref&gt;. Абедзьве каманды варашылі гуляць у набытых кашулях, аднак мадрыдцы захавалі сінія шорты з папярэдняга камплекту&lt;ref&gt;[https://www.abc.es/20120508/deportes-futbol/abci-historia-athletic-atletico-201205071903.html «Athletic-Atlético, historia de dos parientes»]. ABC.&lt;/ref&gt;, а гульцы басконскай каманды перайшлі на новыя чорныя шорты&lt;ref&gt;[https://equiposdefutbol2.blogspot.com/2016/07/athletic-de-madrid-1910-11.html?m=1 «Athletic de Madrid 1910-11»]. Equipos de Fútbol.&lt;/ref&gt;. У 1911 годзе «Атлетык» зь Більбао перамог у кубку Гішпаніі, выкарыстоўваючы ў сваім складзе некалькі гульцоў мадрыдзкай філіі, у тым ліку [[Мануэль Гарныка Сэрана|Маналёна]], які забіў адзін з галоў у фінальным матчы&lt;ref&gt;[https://memoriasdelfutbolvasco.wordpress.com/2014/03/30/manuel-garnica/ «Manuel Garnica, el “Santo” que metió un gol con el Athletic]». Memorias del Fútbol Vasco.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Atletico madrid 1911.jpg|міні|зьлева|Склад «Атлетыка» 1911 году, гульцы апрынутыя ў традыцыйныя чырвона-белыя колеры]]
[[Файл:Monchín Triana.jpg|міні|Зорны гулец «Атлетыка», [[Манчын Трыяна]], які быў адным з самых выбітных дрыблёраў лігі. Быў забіты падчас [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскае вайны]].]]
Спачатку каманда ня мела ўласнай пляцоўкі. Неўзабаве сытуацыя зьмянілася, дзякуючы намаганьням прэзыдэнта клюбу [[Хуліяна Руэтэ]]. 9 лютага 1913 году стадыён «О’Донэл» прыняў дэбютны паядынак. У 1919 годзе кампанія, якая кіравала падземнай сыстэмай [[мэтрапалітэн Мадрыду|мэтрапалітэну Мадрыду]], набыла ўчастак зямлі, побач з унівэрсытэцкім гарадком. У 1921 годзе мадрыдзкі «Атлетыка» стаў незалежным клюбам, пазбавіўшыся патранажу басконцаў, і ў 1923 годзе «Атлетык» перабраўся на новую арэну «[[Эстадыё мэтрапалітэна дэ Мадрыд]]», які быў здольны зьмясьціць 35,8 тысячы гледачоў. Адкрыцьцё адбылося 13 траўня, з удзелам клюбу «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]», які быў перайграны зь лікам 2:1. У першай палове 1920-х гадоў клюб здолеў тройчы атрымаць перамогу ў рэгіянальных турнірах, а ў 1921 годзе «Атлетык» быў блізкі да заваёвы [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубка Гішпаніі]]. У фінале яны трывалі паразу ад сваіх былых паплечнікаў клюбу «[[Атлетыка Більбао|Атлетык]]» (4:1). У  1926 годзе «Атлетык» зноўку дасягнуў фіналу кубка, але на гэты раз ня здолеў перайграць «Барсэлёну», якая здабыла перамогу толькі ў дадатковы час зь лікам 3:2.

Паводле вынікаў сваіх выступаў мадрыдзкі «Атлетык» быў запрошаны ў першы [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіянат Гішпаніі]], які адбыўся ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1929 году|1929 годзе]], у якім клюб заняў шосты радок. Аднак ужо ў наступным клюб заняў апошняе месца й вылецеў зь лігі. У элітную лігу ён вярнуўся ў 1934 годзе дзякуючы ейнаму пашырэньню да 12 камандаў. Неўзабаве клюб зноўку падлягаў адпраўцы ў другі дывізіён, але гэтаму перашкодзіла [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|Грамадзянская вайна]]. Пасьля аднаўленьня чэмпіянату шанец застацца ў эліце гішпанскага футболу «Атлетыку» даў «[[Рэал Аўеда]]», які папрасіў фэдэрацыю аб гадавой паўзе, патрэбную для аднаўленьня разбуранага стадыёну. Але й у «Атлетыка» меліся праблемы. Страціўшы на вайне загінулымі восем чалавек, клюб быў вымушаны аб’яднацца з камандай ваенна-паветраных войскаў. Атрымаўшы 4 кастрычніка 1939 году новую назву «Атлетык Авіясьён», клюб павінен быў правесьці стыкавы матч зь іншым прэтэндэнтам на месца ў эліце — памплёнскай «[[Асасуна Памплёна|Асасунай]]». 26 лістапада ў [[Валенсія|Валенсіі]] гэтая гульня была выйграная мадрыдцамі зь лікам 3:1.

Два першыя сэзоны пасьля аднаўленьня чэмпіянату «Атлетык Авіясьён» скончыў на першым месцы, што сталася сэнсацыйнымі вынікамі. Варта адзначыць [[Рыкарда Замора|Рыкарда Замору]], былога найлепшага брамніка сьвету, які трэніраваў каманду ў абедзьвюх пераможных кампаніях. А самым уплывовым і харызматычным гульцом таго часу быў капітан [[Хэрман Гомэс]], які быў падпісаны сталічным клюбам з «[[Расінг Сантандэр|Расінга]]» яшчэ ў 1939 годзе. У сувязі з пастановай генэралісімуса [[Франсіска Франка|Франка]] аб перайменаваньні іншамоўных назваў на гішпанскі лад назва клюбу ў 1941 годзе была трохі пераўтворана ў «Атлетыка Авіясьён», а ў 1947 годзе кіраўніцтва клюбу вырашыла выключыць з назвы вайсковы складнік і вярнуцца да зыходнага — «Атлетыка», якое захоўваецца й дагэтуль. У тым жа годзе «матрацнікі» дамагліся самай вялікай за ўсю гісторыю перамогі ў дэрбі супраць «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» (5:0).

=== Залатыя часы ===
[[Файл:Helenio Herrera Elgrafico.jpeg|міні|зьлева|200пкс|Эленіё Эрэра, як трэнэр, двойчы станавіўся чэмпіёнам Гішпаніі разам з «Атлетыкам».]]
У 1949 годзе клюб узначаліў [[Эленіё Эрэра]]. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1949—1950 гадоў|сэзоне 1949—1950 гадоў]] «Атлетыка» стаў чэмпіёнам Гішпаніі ў трэці раз. «Матрацнікі» апярэдзілі «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]» ўсяго на адзін пункт. У гэтым жа сэзоне мадрыдцы згулялі фэерычны матч супраць іншага клюбу «[[Атлетык Більбао|Атлетыка]]», які закончыўся зь лікам 6:6. Ключавым футбалістам «Атлетыка» таго часу быў [[Лярбі Бэнбарэк]] пад мянушкай «чорная перліна». Пасьля сыходу Эрэры ў 1953 годзе, клуб пачаў значна саступаць «Рэалу» й «Барсэлёне», і да канца 1950-х гадоў разам з «Атлетыкам» зь Більбао лічыўся трэцім клюбам у Гішпаніі.

Тым ня менш, на працягу 1960-х і 1970-х гадох «Атлетыка» час ад часу навязваў барацьбу грандам. У [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1957—1958 гадоў|сэзоне 1957—1958 гадоў]], ачоленыя [[Фэрдынанд Даўчык|Фэрдынандам Даўчыкам]], «Атлетыка» заняў другое месца ў Ля Лізе. Улічваючы той факт, што «Рэал» стаў пераможцам [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]], «Атлетыка» атрымаў права выступу ў гэтым эўрапейскім турніры на наступны год. Натхнёныя бразыльскім цэнтарфорўардам [[Вава]]м і [[Энрыке Кальяр]]ам «Атлетыка» дасягнуў паўфіналу пасьля перамогаў над «[[Драмкорда Дублін|Драмкордай]]», баўгарскім [[ЦСКА Сафія|ЦСКА]] й нямецкім «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170930145736/http://www.europeancuphistory.com/euro58.html «European Cup &amp; Champions League History 1955–2010»]. European Cup History.&lt;/ref&gt;. У паўфінале яны сустрэліся з «Рэалам», але трывалі паразу на «[[Сант’яга Бэрнабэў (стадыён)|Сант’яга Бэрнабэў]]» у першым матчы зь лікам 2:1. У матчы ў адказ «Атлетыка» перамог зь лікам 1:0, але ў дадатковым матчы, які прайшоў у [[Сарагоса|Сарагосе]], «сьметанкавыя» ўсё ж апынуліся мацьнейшымі за «Атлетыка» зь лікам 2:1&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130501044830/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/season%3D1958/index.html «1958/59: Di Stéfano keeps Madrid rolling on»]. UEFA.&lt;/ref&gt;.

«Атлетыка», аднак, адпомсьціў свайму адвечнаму суперніку, калі яны перамаглі каралеўскі клюб у двух фіналах кубка Гішпаніі двойчы запар у 1960 і 1961 гадох. Цікава, што гэтым часам клюб ачольваў былы трэнэр «Рэалу» [[Хасэ Вільялёнга]]. У 1962 годзе «Атлетыка» дабраўся да фіналу [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]], дзе перамог італьянскую «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтыну]]» ў дадатковым матчы зь лікам 3:0&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150904090138/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season%3D1961/intro.html «UEFA Cup Winners' Cup»]. UEFA&lt;/ref&gt;. Гэтае дасягненьне сталася вельмі значным для клюба, бо Кубак уладальнікаў кубкаў ёсьць адзіным буйным эўрапейскі трафэем, які «Рэал» ніколі ня здолеў здабыць. У наступным годзе клюб зноўку дасягнуў фіналу гэтага турніру, але ня здолеў перамагчы ангельскі «[[Тотэнгэм Готспур|Тотэнгэм]]», які разграміў мадрыдцаў зь лікам 5:1. Да Кальяра, які працягваў быць уплывовым гульцом у гэтую эпоху, далучыліся паўабаронца [[Мігель Хонэс]] і плэймэйкер [[Адэлярда Радрыгес]]&lt;ref&gt;[http://www.bdfutbol.com/en/j/j5413.html «Adelardo, Adelardo Rodríguez Sánchez»]. BDFutbol.&lt;/ref&gt;.

Наступныя гады адзначыліся дамінаваньнем «Рэалу» й «Атлетыка». У пэрыяд з 1961 па 1980 гады «Рэал» дамінаваў у Гішпаніі, атрымаўшы 14 перамог у розыгрышах Ля Лігі. За гэтым пэрыядам толькі «Атлетыка» здолеў прапанаваць «сьметанкавым» сур’ёзны выклік, атрымаўшы перамогі ў айчынным першынстве ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1965—1966 гадоў|сэзонах 1965—1966]], [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1969—1970 гадоў|1969—1970]], [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1972—1973 гадоў|1972—1973]] і [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1976—1977 гадоў|1976—1977 гадох]]. Яшчэ тройчы за гэты час клюб сканчваў чэмпіянат на другім месцы. Акрамя таго, «Атлетыка» здабываў кубак Гішпаніі ў 1965, 1972 і 1976 гадох. У 1965 годзе, калі «Атлетыка» скончыла сэзон другім, адразу пасьля «Рэалу», менавіта «Атлетыка» стаў першай камандай, якая здолела перамагчы «Рэал» на іхным стадыёне за апошнія восем гадоў.

[[Файл:Luis Aragones.jpg|міні|[[Люіс Араганэс]] быў адным з самых выбітных нападнікаў, а затым трэнэраў клюбу.]]
Да вэтэрана Адэлярда ў гэтыя часы дадаліся бамбардзіры [[Люіс Араганэс]], [[Хавіер Ірурэта]] й [[Хасэ Эўлёжыё Гаратэ]]. У 1970-х гадох у «Атлетыка» зьявіўся шэраг аргентынцаў, як то [[Рубэн Аяла]], [[Панадэра Дыяс]] і [[Рамон Эрэдыя]], а каманду ачоліў аргентынскі спэцыяліст [[Хуан Карляс Лярэнса]]. Лярэнса лічыў, што на першым месца павінна быць дысцыпліна, асьцярожнасьць і руйнаваньне гульнявой мадэлі апанэнтаў. Не зважаючы на тое, што такія мэтады былі даволі спрэчнымі, яны, у выніку, апынуліся пасьпяховымі. Пасьля перамогі ў Ля Лізе ў сэзоне 1972—1973 гадоў, клюб дасягнуў [[Фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1974 году|фіналу]] Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1974 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170724074303/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1973/overview/index.html#197374+muller+ends+bayern+wait «1973/74: Müller ends Bayern wait»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. На шляху да фіналу «Атлетыка» выбіў з турніру «[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]», бухарэсцкае «[[Дынама Бухарэст|Дынама]]», «[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвену Зьвезду]]» й «[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]»&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/ec/ec197374.html «European Competitions 1973–74»]. RSSSF.&lt;/ref&gt;. Фінальны матч праходзіў у [[Брусэль|Брусэлі]], дзе «Атлетыка» супрацьстаяў «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]». Не зважаючы на тое, што мадрыдцы страцілі сваіх лепшых гульцаў з-за дыскваліфікацыі ўжо ў дадатковы час Араганэс забіў гол стрэлам з штрафнога ўдару за некалькі хвілінаў да сканчэньня матча, але баварцы здолелі выратаваць матч, зьвёўшы яе ўнічыю. У паўторным матчы, які адбыўся тамака ж праз два дні, «Баварыя» пераканаўча перамагла зь лікам 4:0, дзякуючы [[Улі Гёнэс]]у й [[Герд Мюлер|Герду Мюлеру]], якія аформілі дублі.

Неўзабаве пасьля паразы ў фінале эўракубку, вэтэран Люіс Араганэс скончыў кар’еру й ачоліў клюб у якасьці галоўнага трэнэру. Дзякуючы адмове «Баварыі» ад удзел у [[Міжкантынэнтальны кубак|Міжкантынэнтальным кубку]] праз насычаны гульнявы каляндар, «Атлетыка», як прадстаўнік Эўропы, атрымаў права ўзяць удзел у турніры. Іхным супернікам стаўся аргентынскі «[[Індэпэнд’ентэ Авэльянэда|Індэпэнд’ентэ]]». У першым матчы ў Паўднёвай Амэрыцы мясцовыя гульцы перамаглі «Атлетыка» зь лікам 1:0&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20091204133633/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/matchreport/newsid%3D510737.html «Intercontinental Cup 1974»]. FIFA.&lt;/ref&gt;, аднак у Мадрыдзе «матрацнікі» атрымалі «сухую» перамогу, дзякуючы выніковым стрэлам Ірурэты й Рубэна Аялы. Араганэс прывёў клюб таксама да перамогі ў Ля Лізе ў сэзоне 1976-1977 гадоў і кубку Гішпаніі ў 1976 годзе. Наступныя гады склаліся ня вельмі ўдала, клюб стала займаў пазыцыі ў верхнім радку табліцы, але часам апускаўся яшчэ ніжэй. У 1981 годзе Араганэс на год ачоліў «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]», аднак потым зноўку вярнуўся ў «Атлетыка». У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1984—1985 гадоў|сэзоне 1984—1985 гадоў]] клюб заняў другое месца, прапусьціўшы наперад «Барсэлёну», а лепшым бамбардзірам турніру стаўся мэксыканскі нападнік «Атлетыка» [[Уга Санчэс]]. У гэтым жа сэзоне клюб дасягнуў кубку Гішпаніі, дзе перамог «Атлетык» зь лікам 2:1, дзякуючы выніковым стрэлам таго ж Санчэса. Атрымаўшы права на ўдзел у Кубку ўладальнікаў кубкаў мадрыдцы патрапілі ў фінал гэтага турніры, але трывалі буйную паразу ад кіеўскага «[[Дынама Кіеў|Дынама]]» зь лікам 0:3&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/ec/ec198586.html#cwc «European Competitions 1985–86»]. RSSSF.&lt;/ref&gt;.

=== Эра Хэсуса Хіля ===
[[Файл:Radomir Antić.jpg|значак|[[Радамір Анціч]] тройчы быў галоўным трэнэрам клюбу за часам [[Хэсус Хіль|Хэсуса Хіля]].]]
У 1987 годзе новым прэзыдэнтам клюбу стаў скандальны палітык і бізнэсовец [[Хэсус Хіль]]. «Атлетыка» не перамагаў у айчынным першынстве, што выклікала адчай у клюбным кіраўніцтве. Адразу ж пасьля прызначэньня, Хіль зьдзейсьцніў шэраг дарагіх транфсэраў, самым вядомым зь якіх стаў пераход партугальскага ўінгера [[Паўлу Футры]], які да таго стаў уладальнікам Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў разам з «[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]»&lt;ref&gt;[http://www.bdfutbol.com/en/j/j2197.html «Futre, Paulo Jorge Dos Santos Futre»]. BDFutbol.&lt;/ref&gt;. Дзякуючы гэтаму, «Атлетыка» двойчы запар стаў уладальнікам кубка Гішпаніі ў 1991 і 1992 гадох. Стаць чэмпіёнам клюб ня здолеў, але бліжэй за ўсё да мэты быў у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]], калі «Атлетыка» фінішаваў другім пасьля «Барсэлёны» [[Ёган Кройф|Ёгана Кройфа]], а адставаньне ад чэмпіёну склала 10 пунктаў. Зь цягам часу Хіль атрымаў рэпутацыю бязьлітаснага чалавека праз свой спосаб кіраваньня клюбам. У пагоні за посьпехамі ён наймаў і звальняў шэраг гучных паводле імёнаў галоўных трэнэраў, як то [[Сэсар Люіс Мэноцьці]], [[Рон Аткінсан]], [[Хавіер Клемэнтэ]], [[Томіслаў Івіч]], [[Франсыска Матурана]], [[Альфіё Басыле]] й Люіс Араганэс.

Хіль таксама зачыніў моладзевую акадэмію клюбу ў 1992 годе ў рамках агульнай рэструктурызацыі клюбнага бізнэсу&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/football/blog/2009/nov/03/atletico-madrid-worst-run-club-europe «Are 'madhouse' Atlético Madrid the worst run club in Europe?»]. The Guardian.&lt;/ref&gt;. Аднак, гэты крок апынуўся значнымі стратамі, бо будучая зорка «Рэалу» [[Рауль Гансалес]], якому на той момант было 15 гадоў, быў вымушаны перайсьці ў акадэмію «сьметанкавых»&lt;ref&gt;[http://www.spanish-fiestas.com/celebrities/raul-gonzalez.htm «Raúl González»]. Spanish Fiestas.&lt;/ref&gt;.

У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1994—1995 гадоў|сэзоне 1994—1995 гадоў]] «Атлетыка» пазьбегнуў стыкавых матчаў за права захаваньня месца ў эліце толькі ў апошнім туры. Гэта выклікала зьмены на трэнэрскай пасадзе, а таксама актывізацыі клюбу на трансфэрным рынку ўлетку 1995 году. Новым галоўным трэнэрам стаў [[Радамір Анціч]], клюб здолеў захаваць у складзе ключавых гульцоў, як то [[Антоніё Муньяс Гомэс|Тоні]], [[Рабэрта Салясабаль]], [[Хуан Віскаіна]], [[Хасэ Люіс Камінэра]], [[Дыега Сымэонэ]] й [[Кіка (футбаліст)|Кіка]], а сярод новых футбалістаў у складзе зьявіліся [[Мілінка Панціч]], [[Любаслаў Пенеў]], [[Санці Дэнія]] й [[Хасэ Франсыска Маліна]]. Безумоўна гэта прынесла посьпех і «Атлетыка» зрабіла дубль, нарэшце атрымаўшы перамогу ў чэмпіянаце ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1995—1996 гадоў|сэзоне 1995—1996 гадоў]] і здабыўшы кубка краіны. У наступным сэзоне клюб прыняў удзел у Лізе чэмпіёнаў упершыню за доўгі час. Улетку да клюбу далучыліся нападнік [[Хуан Эснайдэр]] і чэх [[Радэк Бэйбл]], які добра выступіў на [[чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|чэмпіянаце Эўропы 1996 годзе]], дзе Чэхія дасягнула фіналу.

Перад пачаткам [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1997—1998 гадоў|сэзону 1997—1998 гадоў]] клюб набыў [[Крыстыяна Віеры]] й [[Жуніньню Паўліста|Жуніньню]]. Аднак праз дрэнныя вынікі пачаліся трэнэрскія перастаноўкі, калі за кароткі прамежак часу было звольнена і падпісана шмат трэнэраў. [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1999—2000 гадоў|Сэзон 1999—2000 гадоў]] апынуўся вельмі згубным для «Атлетыка». У сьнежні 1999 году кіраваньне Хіля было прыпыненае ў чаканьні расьсьледаваньня неправамернага выкарыстаньня клюбных фондаў. Клюб апынуўся пад кіраўніцтвам прызначанага судом адміністратара на час разгляду справы. [[Кляўдыё Раньеры]] падаў у адстаўку з пасады трэнэра клюбу, калі «матрацнікі» займалі 17-е месца ў чэмпіянаце, акурат у зоне вылету. Анціч, які вярнуўся ў клюб у трэці раз, ня здолеў прадухіліць непазбежнае й, незважаючы на выхад у фінал кубка краіны, «Атлетыка» страціў месца ў Ля Лізе, адправіўшыся ў другі дывізіён&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/football/2010/apr/18/atletico-madrid-liverpool-europa-league «Atlético Madrid can put end to glory of suffering in Liverpool semi»]. The Guardian.&lt;/ref&gt;.

У [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Сэгундзе]] «Атлетыка» правёў два сэзоны. У першым зь іх мадрыдцы ледзь не атрымалі шанец на прасоўваньне, але засталіся ў другім дывізіёне, а на другі сэзон каманда, ачоленая Люісам Араганэсам, атрымала перамогу ў Сэгундзе й вярнулася ў эліту. Араганэс застаўся на пасадзе й трэнэраваў каманду на наступны год, які стаў дэбютным у эліце для будучай гішпанскай зоркі [[Фэрнанда Торэс|Фэрнанда Торэса]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110109022759/http://torres.soccer-profiles.com/career.php «Fernando Torres Career»]. Torres Soccer Profiles.&lt;/ref&gt;. У 2003 годзе Хіль канчаткова страціў сваю пасаду ў клюбе, а праз год памёр, пакінуўшы аб сабе ня вельмі добрыя ўспаміны за часам панаваньня ў клюбе&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3716251.stm «Atletico owner Gil dies»]. BBC News.&lt;/ref&gt;.

=== Вяртаньне да эўрапейскае эліты ===
У 2006 годзе «Атлетыка» падпісаў партугальскіх паўабаронцаў [[Каштыньня]] й [[Манішэ]], а таксама аргентынскага нападніка [[Сэрхіё Агуэра]]. У ліпені 2007 году Фэрнанда Торэс пакінуў клюб, перайшоўшы ў ангельскі «Лівэрпул» за [[Фунт стэрлінгаў|₤]] 26,5 млн&lt;ref name=&quot;espn&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20121023172535/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=443005&amp;cc=5901 «Torres cuts short holiday, set to join Liverpool»]. ESPN.&lt;/ref&gt;. Паводле дамовы ў адваротным накірунку выправіўся [[Люіс Хавіер Гарсія Санс|Люіс Гарсія]]&lt;ref name=&quot;espn&quot;/&gt;. Акрамя таго, да клюбу далучыўся ўгугвайскі нападнік [[Дыега Фарлян]] прыкладна за 21 млн эўра, пакінуўшы «Вільярэал»&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/7682197.stm «New and improved Forlan to test Liverpool»]. BBC News.&lt;/ref&gt;. Да іншых пераходаў варта адзначыць зьяўленьне ў клюбе партугальца [[Сыман Самброза|Сымана]] з «Бэнфікі» й ўінгера [[Хасэ Антоніё Рэес]]а за 12 млн эўра&lt;ref&gt;[http://www.marca.com/edicion/marca/futbol/1a_division/atletico/es/desarrollo/1021661.html «Reyes se va al Atleti»]. Marca.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Diego Forlán cropped.jpg|міні|зьлева|[[Дыега Фарлян]] забіў 32 галы ў [[Ля Ліга 2008—2009 гадоў|сэзоне 2008—2009 гадоў]], гуляючы за «Атлетыка» й стаў лепшым бамбардзірам турніру й уладальнікам «[[Залатая буца|Залатой буцы]]».]]
У ліпені 2007 году рада «Атлетыка» дасягнула дамоўленасьці з уладамі гораду аб перадачы ў клюбнае ўладаньне зямлі, дзе знаходзіўся алімпійскі стадыён. [[Ля Ліга 2007—2008 гадоў|Сэзон 2007—2008 гадоў]] апынуўся для клюбу самым пасьпяховым за апошняе дзесяцігодзьдзе. «Атлетыка» дасягнуў 1/16 фіналу Кубка УЭФА, дзе мадрыдцы трывалі паразу ад «[[Болтан Ўандэрэрз|Болтану]]». Таксама, клюб дайшоў да чвэрцьфіналу кубка Гішпаніі, дзе былі выбітыя будучым пераможцам турніру «Валенсіяй». Больш важна тое, каманда скончыла сэзон Ля Лігі на чацьвёртым радку, атрымаўшы правы на ўдзел у кваліфікацыі да Лігі чэмпіёнаў упершыню з сэзону 1996—1997 гадоў. 3 лютага 2009 году [[Хавіер Агірэ]] быў звольнены з пасады галоўнага трэнэра клюбу пасьля няўдалага старту сэзону, калі каманда правяла шэсьць гульняў без перамог. Аднак, другая палова сэзону склалася пасьпяхова, «Атлетыка» зноўку заняў выніковы чацьвёрты радок, а Дыега Фарлян стаў лепшым бамбардзірам лігі й атрымаў «[[Залатая буца|Залатую буцу]]»&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1189961/Forlan-bags-second-Euro-Golden-Shoe-netting-32-times-La-Liga-season.html «Man United flop Forlan bags second Euro Golden Shoe after netting 32 times in La Liga»]. Daily Mail.&lt;/ref&gt;. Пасьля сканчэньня чэмпіянату «Атлетыка» вырашыў умацавацца перад новым сэзонам. Да клюбу далучыўся брамнік [[Давід дэ Хэа]], які замяніў вэтэрана [[Лео Франка]]. Акрамя таго, «Атлетыка» набыў былога абаронцу «Бэтыса» й гульца зборнай Гішпаніі [[Хуан Гут’ерэс Марэна|Хуаніта]] на правах вольнага агента. Нягледзячы на ​​ціск з боку больш заможных клюбаў, мадрыдцы ўсё ж здолелі захаваць у складзе зорных гульцоў Агуэра й Фарляна.

[[Ля Ліга 2009—2010 гадоў|Сэзон 2009—2010 гадоў]], аднак, пачаўся няўдала з мноствам паразаў і прапушчаных мячоў. 21 кастрычніка «Атлетыка» трывала паразу 4:0 ад ангельскага клюбу «Чэлсі» ў групавым этапе Лігі чэмпіёнаў&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8316478.stm «Chelsea 4–0 Atletico Madrid»]. BBC Sport.&lt;/ref&gt;. Гэтая параза прывяла да звальненьня галоўнага трэнэра [[Абэль Рэсына|Абэля Рэсына]]&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8322014.stm «Atletico Madrid sack coach Resino»]. BBC Sport.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго, як кіраўніцтва ня здолела дамовіцца зь [[Мікаэль Ляўдруп|Мікаэлем Ляўдрупам]], новым галоўным трэнэрам стаў [[Кіке Санчэс Флёрэс]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20091030114611/http://www.laligaweekly.com/2009/10/quique-to-atletico-madrid.html «Quique to Atletico Madrid»]. La Liga Weekly.&lt;/ref&gt;. З прыходам Флёрэса ў кастрычніку 2009 году «Атлетыка» ня здолеў прынцыпова зьмяніць сытуацыю ў чэмпіянаце й у выніку клюб заняў толькі 9-е месца. Аднак, заняўшы трэці радок у групе Лігі чэмпіёнаў, «Атлетыка» перамясьціўся ў Лігу Эўропы, дзе дайшоў ажно да фіналу, дзе мадрыдцам супрацьстаяў ангельскі «[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]». Фінал прайшоў у [[Гамбург]]у 12 траўня 2010 году й скончыўся перамогай «Атлетыка» 2:1, дзякуючы дублю Дыега Фарляну&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100515122819/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/leagues/premierleague/fulham/7715512/Fulham-Atletico-Madrid.html «Fulham 1 Atlético Madrid 2 aet: match report»]. The Daily Telegraph.&lt;/ref&gt;. Перамога ў Лізе Эўропы сталася першым міжнародным трафэем клюбу з 1962 году. Ужо ў жніўні «Атлетыка» здабыў [[Супэркубак УЭФА]], перамогшчы італьянскі «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» зь лікам 0:2.

Наступны [[Ля Ліга 2010—2011 гадоў|сэзон 2010—2011 гадоў]] прайшоў даволі несуцяшальна для клюбу. «Атлетыка» заняў толькі 7-е месца ў Ля Лізе й страціў шанец на заваёву кубка краіны ў чвэрцьфінале. У Лізе Эўропы мадрыдцы скончылі свае выступы ўжо на групавым этапе. У канчатковым выніку гэта прывяло да звальненьня Кіке Санчэса Флёрэса да завяршэньня сэзону. Новы трэнэр [[Грэгорыё Мансана]] ў сьнежні 2011 году таксама быў скінуты з пасады праз дрэнныя выступы ў айчынным першынстве й быў заменены на [[Дыега Сымэоне]]. Сымэоне прывёў клюб да чарговай здабычы перамогі ў Лізе Эўропы, калі ў фінале быў зьбіты «Атлетык» зь лікам 3:0. Дублем адзначыўся [[Радамэль Фалькао Гарсія|Радамэль Фалькао]]&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/football/2012/may/09/atletico-madrid-athletic-bilbao-europa-league «Atlético Madrid 3–0 Athletic Bilbao»]. The Guardian.&lt;/ref&gt;. Зноўку пасьля перамогі ў Лізе Эўропы «Атлетыка» здолеў здабыць і Супэркубак Эўропы, разграміўшы 31 жніўня 2012 году «Чэлсі» зь лікам 4:1, прыкметна, што Радамэль Фалькао адзначыўся ў гэтае гульні хет-трыкам. 17 траўня 2013 году «Атлетыка» апынушся мацнейшым за мадрыдзкі «Рэал» зь лікам 2:1 у напружаным фінале кубка Гішпаніі, дзе абедзьве каманды скончылі матч з 10 футбалістамі ад кожнай каманды. Роўна праз год, 17 траўня 2014 году, дзякуючы нічыі 1:1 на «[[Камп Ноў]]» у матчы супраць «Барсэлёны» «Атлетыка» атрымаў першую з 1996 году перамогу ў чэмпіянаце. Гэтая перамога таксама спыніла дамінаваньне «Рэалу» й «Барсэлёны», якія токльі ўдваіх атрымлівалі перамогі ў Ля Лізе пачынаючы з [[Ля Ліга 2004—2005 гадоў|сэзону 2004—2005 гадоў]]&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/la-liga/10838338/Barcelona-v-Atletico-Madrid-La-Liga-live.html «Barcelona 1 Atletico Madrid 1, La Liga: match report»]. The Daily Telegraph.&lt;/ref&gt;. Праз тыдзень пасьля перамогі ў чэмпіянаце «Атлетыка» сутыкнуўся з «Рэалам» ў фінале Лігі чэмпіёнаў. Прыкметна, што гэты фінал стаў першым, дзе адобва супернікі месьцяцца ў адным горадзе. Яшчэ ў першым тайме «матрацнікі» атрымалі перавагу ў адзін мяч, дзякуючы голу [[Дыега Гадын]]а, аднак, на трэцяй хвіліне кампэнсаванага часу, абаронца «сьметанкавых» [[Сэрхіё Рамас]] здолеў зрабіць лік роўным 1:1. У дадатковы час, «Рэал» натхнёны сваім выратаваньнем атрымаў перамогу зь лікам 4:1. У [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] «Атлетыка» зноўку дасягнуў фіналу Лігі чэмпіёнаў, дзе таксама сутыкнуўся з «Рэалам» і трываў паразу, але ўжо ў сэрыі пэнальці&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/sport/live/football/35947318 «Real Madrid beat Atletico Madrid on penalties»]. BBC Sport.&lt;/ref&gt;. У 2018 годзе «Атлетыка» ў чарговы раз здабыў перамогу ў Лізе Еўропы, разграміўшы ў фінале марсэльскі «[[Алімпік Марсэль|Алімпік]]» зь лікам 3:0, пасьля чаго, у матчы за Супэркубак УЭФА супраць «Рэала» перамог у даданы час зь лікам 4:2. За час з апошняе перамогі ў чэмпіянаце Гішпаніі «Атлетыка» тройчы запар займаў трэцяе месца, а ў [[Ля Ліга 2017—2018 гадоў|сэзоне 2017—2018 гадоў]] скончыў на другім радку, пакінуўшы за сьпінай мадрыдзкі «Рэал».

== Дасягненьні ==
=== Гішпанскія спаборніцтвы ===
* '''[[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]]''' (11):
** 1940, 1941, 1950, 1951, 1966, 1970, 1973, 1977, 1996, [[Ля Ліга 2013—2014 гадоў|2014]],
** [[Ля Ліга 2020—2021 гадоў|2021]]
* '''[[Кубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Кубка Гішпаніі]]''' (10):
** 1960, 1961, 1965, 1972, 1976, 1985, 1991, 1992, 1996, 2013
* '''[[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Супэркубка Гішпаніі]]''' (2): 
** 1985, 2014

=== Міжнародныя ===
* '''[[Міжкантынэнтальны кубак па футболе|Уладальнікі міжкантынэнтальнага кубку]]''' (1):
** 1974
* '''[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]''' (3): 
** [[Ліга Эўропы УЭФА 2009—2010 гадоў|2010]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2011—2012 гадоў|2012]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2017—2018 гадоў|2018]]
* '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Уладальнікі Кубка ўладальнікаў кубкаў]] (1): 
** 1962
* '''Уладальнікі [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]''' (3):
** 2010, 2012, 2018

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 лютага 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q5951550|Бр|}}
{{Гулец1|2|Q13634114|Аб|}}
{{Гулец1|3|Q97365426|Аб|}}
{{Гулец1|4|Q122910207|ПА|}}
{{Гулец1|5|Q72219351|ПА|}}
{{Гулец1|6|Q276091|ПА|капітан}}
{{Гулец1|7|Q455462|Нап|}}
{{Гулец1|8|Q114924158|ПА|}}
{{Гулец1|9|Q13784739|Нап|}}
{{Гулец1|10|Q97404267|Нап|}}
{{Гулец1|11|Q57293140|Нап|}}
{{Гулец1|13|Q2058682|Бр|}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|14|Q21130285|Аб|}}
{{Гулец1|15|Q16236859|Аб|}}
{{Гулец1|16|Q22082590|Аб|}}
{{Гулец1|17|Q23771427|Аб|}}
{{Гулец1|18|Q110220404|Аб|}}
{{Гулец1|19|Q59381180|Нап|}}
{{Гулец1|20|Q111672750|Нап|}}
{{Гулец1|21|Q106778770|ПА|}}
{{Гулец1|22|Q21484766|Нап|}}
{{Гулец1|23|Q43381082|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]}}
{{Гулец1|24|Q27469970|Аб|}}
{{Канец складу}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.atleticodemadrid.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20130602144832/http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=78&amp;IDParam=3&amp;language=en-GB Старонка на сайце Ля Лігі]{{ref-es}}{{ref-en}}

{{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Спорт у Мадрыдзе]]</text>
      <sha1>1zubkioh2d5acbrepv1qdj66pje07n8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Караваджызм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107967</id>
    <revision>
      <id>2664341</id>
      <parentid>1564342</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T13:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>89155</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg]] → [[File:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg]] → File replacement: Updating from a low-quality version to a higher-quality version ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2664341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1110" sha1="7hxst01hk65bm9bm4m59cm1fhkqtv19" xml:space="preserve">[[Файл:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|міні|[[Караваджа]] «''Выкліканьне Сьвятога Матфея''»]]
'''Караваджызм''' — стыль эўрапейскага [[жывапіс]]у эпохі [[барока]], які зьявіўся ў [[Рым]]е пад канец [[16 стагодзьдзе|XVI стагодзьдзя]]. Заснавальнікамі стылю лічацца [[Караваджа]] і яго пасьлядоўнікі.

Караваджызму ўласьцівая цікавасьць да натуры, падкрэсьлены [[рэалізм (жывапіс)|рэалізм]] у малюнку прадметаў. Важная роля надаецца аб’ёму, а менавіта [[сьвятло|сьвятлу]] і ценям у карціне.

== Глядзіце таксама ==
* [[Караваджа]]

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Стылі жывапісу]]
[[Катэгорыя:Жывапіс Францыі]]
[[Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Італіі]]</text>
      <sha1>7hxst01hk65bm9bm4m59cm1fhkqtv19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Астрагляды</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126410</id>
    <revision>
      <id>2664403</id>
      <parentid>2664319</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T04:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2664403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74737" sha1="n8vjh1cl7vgp3x9q3mleyxj28ogi8z4" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Астрагляды
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Астраглядаў
|Лацінка                          = Astrahlady
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = каля сярэдзіны XV ст.
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Астраглядавічы
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 46
 |Шырата сэкундаў                 = 52.3
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 8
 |Даўгата сэкундаў                = 36.8
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Астрагля́ды'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — былая вёска ў складзе [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Пра царкву Ўваскрасеньня Хрыстова ў Астраглядах у часы Манівідавічаў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Пра царкву Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядах у часы Манівідавічаў.]][[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Палазовіча. 1513 г.]][[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|зьлева|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]][[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Астраглядавіцкія цяглыя ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Астраглядавіцкія цяглыя ў рэестры 1569 г.]]

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Найранейшая згадка пра Астрагляды (арыгінальная назва — Астраглядавічы{{Заўвага|У «Вялікім гістарычным атласе Беларусі» (Мінск: Белкартаграфія, 2009. Т. 1. С. 193) аўтары-укладальнікі падалі назву нібыта зь яе варыянтам – Остроглядовичи (Глядовичи), што ёсьць недарэчнасьцю. Запазычана яна з выдадзенай Ю. Вольфам кнігі графа К. Ажароўскага&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 206&lt;/ref&gt;, у якой узьнікла памылка пры перадачы зьместу каралеўскага ліста 1532 г. Тут побач згаданыя Hladowicze (а былі яшчэ Hładkowicze), Nowosielki, далей жа Chwojniki, Ostrodwory, хоць у арыгінале крыніцы побач названыя Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки (ёсьць  там і Углядковичи, што на тэрыторыі Украіны). Астрадворы ўтварыліся шляхам разрыву назвы Астра-глядавічы і далучэньня да Астра- першага слова згадкі пра «''двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ''». Другая ж частка назвы ператварылася ў асобнае паселішча Глядавічы.}}) можа быць датаваная прыкладна сярэдзінай XV ст. У Генэральнай візыце Брагінскай пратапопіі (дэканату), пачатай 30 студзеня 1743 году, ёсьць запіс, згодна зь якім, царква Ўваскрашэньня Хрыстова{{заўвага|Тытул названы менавіта такі.}} ў Астраглядавічах, «як паведамляецца» (ut fertur), існавала перад тым ужо 300 гадоў{{заўвага|У візытах Брагінскага дэканату 1740 г. і 1752 г. запісана, ізноў хіба «z powiesci ludzkiey», пра больш, як 200-гадовы ўзрост царквы, а ўзьвядзеньне будынку зьвязана чамусьці з князямі Вішнявецкімі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (далей: ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 782. Ф. 1. Спр. 2464. А. 288&lt;/ref&gt;, якія Астраглядавічамі ніколі не валодалі. Але гэта — што да царкоўнага будынку. Самое паселішча магло існаваць і за 300 гадоў да візытаў сярэдзіны XVIII ст., бо пісьмова згаданае ў 1504 г.}}. Кім збудаваная і асьвечаная невядома&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 287, 287адв.&lt;/ref&gt;, але Брагінскай воласьцю тады валодаў [[Ваяводы троцкія|ваявода троцкі]] [[Іван Манівід|Ян (Іван) Манівідавіч]]&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці ў 1475 годзе яго сына [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцех]]а, [[Ваяводы наваградзкія|ваяводы наваградзкага]] і [[Падстолі вялікі літоўскі|падстолія вялікага літоўскага]], [[Брагін]]ам з воласьцю, відавочна, ізноў пачаў кіраваць вялікакняскі намесьнік, пра што маецца зьвестка на 1496 год&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397&lt;/ref&gt;. 

3 чэрвеня 1504 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы Астраглядавічы і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму воіну Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;). Вядомы ён пакуль што з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх са збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;.

Адміністрацыйна Астраглядавічы належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Уладальнікамі іх і Хвойнікаў ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовічы (Абрагамовічы), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 12 — 18&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як уважаецца пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Ostrohlady // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1886. Т. VII. S. 690),  князям Вішнявецкім і панам Ракіцкім Астрагляды ніколі не належалі.}}.

3-га сакавіка 1532 году кароль [[Жыгімонт І Стары|Жыгімонт Стары]] сваім лістом загадаў ваяводзе [[Андрэй Неміровіч|Андрэю Неміровічу]] маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку «''Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки''»), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt; (Любецкаму). Потым Астраглядавіцкі маёнтак князя Дз. Відыніцкага і яго жонкі Фенны Палазовічаўны згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году з запісам аб узаемных саступках грунтоў у ім і ў Брагінскіх добрах князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага&lt;ref&gt;АGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;.  У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну «''людей моих села Остроглядовского о подране бчол и о збите людей монастырских''» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра), сьцьвярджаў , нібы «''тое село Остроглядовичи не ест у повете Киевского воеводства, але Троцкого повету, не повинен бых тут с того именя отказывати''»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 5, 37&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1560 году князь Богуш Любецкі, ад імя свайго і маці-удавы княгіні Дзьмітравай Любецкай, падаў судовы пратэст супраць князя Міхаіла Аляксандравіча Вішнявецкага, старосты чаркаскага, за тое, што людзі яго гвалтоўна  ўварваліся ў межы астраглядавіцкія, дзеля ўласнай карысьці палі разрабілі, пакасілі сенажаці і іншыя крыўды ўчынілі&lt;ref&gt;АGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 4&lt;/ref&gt;.

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Любецкіх, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Бонча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Гэта ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…''»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Астраглядавічы) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 24 цяглых дымоў і 3 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Астраглядавічы (Ostrohladowicze) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 82зв.-83зв.&lt;/ref&gt;.

У 1570—1590-я гады добры Астраглядавічы пана Шчаснага Харлінскага шматразова згаданыя ў судовых справах з-за нанесеных ім брагінскімі падданымі князёў Вішнявецкіх маёмасных стратаў, з-за ўчыненага гвалту над людзьмі. 25 сакавіка 1579 года кароль [[Стэфан Баторы]] нават даслаў ліст княгіні-удаве Аляксандравай Вішнявецкай, у якім загадаў, каб яе людзі не ўдзіраліся ў дзедзічныя грунты астраглядавіцкія пана Ш. Харлінскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 5—15&lt;/ref&gt;.

У падатковым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] на 1581 год запісана, што ў сяле Астраглядавічы пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з 1 двара [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] выбіралася 15 грошаў, з 6 [[агароднікі|агароднікаў]] — па 6 грошаў, яшчэ з 4 — па 4 грошы&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;. У датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў Астраглядавічаў, [[Плоскае (Хвойніцкі раён)|Плоскага]], [[Варацец|Варатца]] пана Ш. Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, местам Брагін, сёламі [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын|Бабчын]]&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

У 1598 году сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''ziemie Kiiowskiey'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372&lt;/ref&gt;. У актах трыбунальскіх што да Кіеўскага ваяводзтва, у дакумэнце ад 22 чэрвеня 1600 году засьведчаная нязгода пана Шчаснага Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю Адаму, сыну Аляксандра, Вішнявецкаму сёламі [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушэвічаў (Багушоў)]], Плоскага, [[Паселічы|Паселічаў]], Хвойнікаў, [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлак]] з прыналежнымі князю Міхаілу, сыну Міхаіла, Вішнявецкаму Глухавічамі, [[Бабчын|Бабчынам]], з тым, як падзеленыя дубровы, урочышчы, з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астрагляды (Астраглядавічы) на мапе ВКЛ 1613 г. (фрагмэнт).]]

20 чэрвеня 1600 года падкаморы Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''zapis wieczysty'', 26 чэрвеня ў Люблінскім трыбунале прызнаны, на двор Астраглядавічы з прыналежнымі да яго «прыселкамі» — сёламі Астраглядавічы, Хвойнікі, Вялікі Бор, Дворышча, Храпкаў і яшчэ дзевяцю паселішчамі, а таксама на двор з 5 часткай зь сямі пляцаў у Кіеве&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 60; AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі сужэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах і стварэньне найбольш раньняй у рэгіёне каталіцкай парафіі. Першым зь вядомых настаяцелем быў ксёндз Станіслаў Зданоўскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt;. Недзе ў гэты ж час Астрагляды апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету.

У 1623 годзе ўдава Гальшка Мікалаевая Харлінская судзілася з сваякамі Харлінскімі за іх наезд на замак Астраглядаўскі{{Заўвага|На мапе ВКЛ 1613 г. у дачыненьні да Астраглядавічаў выкарыстаная выява, адсутная ў легендзе пад гербам Пагоня, відавочна, дзеля таго, што Астрагляды – па-за межамі ВКЛ. На існаваньне замку альбо ўмацаванай сядзібы яна, у адрозьненьне, напрыклад, ад [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонава на рацэ Славечне]], як быццам не ўказвае. Але ж на гэтай мапе з найменш значных паселішчаў пазначаныя хіба цэнтры маёнткаў, зразумела, з панскімі сядзібамі, сярод якіх неўмацаваных у тыя часы не магло быць. Адсюль сьведчаньні пра замкі нават і пры невялікіх аднайменных сёлах. Тут важна не перабольшваць іх абарончыя здольнасьці і ўсьведамляць выключна надзённае прызначэньне — абарона маёмасьці ад тутэйшых сялянаў-бунтаўнікоў, суседніх паноў-братоў шляхты, прыхадняў-казакоў, пазьнейшых гайдамакаў і г. д.}}, вёску Астраглядавічы, на мястэчка Новы Харленж (Хойнікі), вёску Хойнікі і інш&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637 &lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

11 лютага 1627 году Гальшка Харлінская склала тэстамэнт, паводле якога добры Астраглядавічы пераходзілі ў пасэсію да яе зяця [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]], ваяводзіча смаленскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56&lt;/ref&gt;. У 1628 годзе пан М. Абрагамовіч з пятнаццаці дымоў ў Астраглядавічах плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 396—397&lt;/ref&gt;. Пры гэтым яму яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім пані Гальшка ўзяла шлюб.

Дзеля ўтрыманьня ў Астраглядах касьцёла і плябана на іх сталы прыбытак Мікалаем і Гальшкай Харлінскімі раней была запісана вёска Багушы. Але спадчыньнік маёнтку, зяць іх, пан Мікалай Абрамовіч, кальвініст, відавочна, не ўважаў той запіс абавязковым да выкананьня. Таму маем справу ад 6 чэрвеня 1635 году ксяндза Заклічынскага, плябана астраглядаўскага, якая разглядалася не адно ў Кіеўскім гродзе, але і ў каронным Люблінскім трыбунале. М. Абрамовіч, як высьвятляецца, наслаў на добра Багушы сваіх людзей, каб яны ўчынілі там розныя гвалты і рабункі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 37&lt;/ref&gt;.

У актавай кнізе Жытомірскага гродзкага суда 1635 году са слоў вознага сказана, што з-за няўплаты [[чопавае|чопавага]] падатку ён «''Перши позовъ по его милостъ пна Абрамовича, воеводича смоленъского, до села Оcтроглядовичъ, маетности его милости, того року и  дня деветнастого мца сепътемъбра однеслъ и  въ дворе тамошнимъ урядникови в  руки одъдалъ''»&lt;ref&gt;Акти Житомирського гродського уряду: 1590 р., 1635 р. / В. М. Мойсієнко. – Житомир, 2004. № 40&lt;/ref&gt;. Валодаў маёнткам М. Абрамовіч і ў 1639 годзе, калі заставіў Астраглядавічы гданьскаму мешчаніну Ежаму Гэўлу за 33 600 злотых, і ў канцы 1641 году, калі вяртаў доўг сыну нябожчыка Ісааку Гэўлу. Уражаньне такое, нібы генэрал артылерыі ВКЛ М. Абрамовіч ці ня кожны раз пазычаў грошы дзеля таго, каб аддаваць папярэднія даўгі то дзяржаве, то прыватным асобам, застаўляючы Астрагляды&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 14—15, 35—36&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 47 дымоў{{заўвага|Такая колькасьць дымоў была і пры адзіным паборы 1634 г.&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;}} сяла Астраглядавічаў кашталяна амсьціслаўскага Мікалая Абрамовіча выбіралася 47 злотых&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]]

24 сьнежня 1642 году ад імя пана Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''wieczystej przedarzy'' пагразлых у даўгах добраў Астраглядавічы і Хвойнікі праваслаўнаму пану Максыміліяну Бразоўскаму, падстолію кіеўскаму, пра што пан Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67&lt;/ref&gt;.

З запісу ў абозным дзёньніку польнага гетмана ВКЛ князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]] ад 26 ліпеня 1649 году вядома, што паказачаны селянін Улас з Астраглядавічаў, спайманы ў сваёй хаце за дзень да таго, прызнаў: далучыўся ён да казакоў, як тыя летась ішлі ў Літву, быў у Бабруйску і Быхаве ў палку Гаркушы; а пра казакоў паведаміў, што трое заходзілі ў іхнае сяло яшчэ &quot;''ў мінулую суботу''&quot;&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 296&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяна Бжазоўскага]], берасьцейскага ваяводы, пані Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на свайго мужа-католіка князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. АРіJ. Sygn. 1. S. 69&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў.

5 чэрвеня 1682 году ксёндз Дамінік Бэркіновіч, прэзыдэнт касьцёлу Астраглядавіцкага, закону сьв. Дамініка, засьведчыў, што касьцёл прыняў абавязак адпраўляць па тры сьвятыя імшы на тыдзень, за што князь Шуйскі на яго ўтрыманьне ізноў саступіў вёску Багушы. 14 студзеня наступнага 1683 г. харунжы берасьцейскі князь Канстанцін Шуйскі ў маёнтку Тэрэбунь склаў айцам-дамініканам астраглядаўскім фундуш, паводле якога абяцаў касьцёл у Астраглядавічах wystawić і вёску Багушы з грунтам і ўсялякімі пажыткамі на іх запісаць&lt;ref&gt;АGAD. АРіJ. Sygn. 1. S. 37&lt;/ref&gt;. Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 10 дымоў у Астраглядавічах князя Шуйскага выплачвалася 9 злотых. А яшчэ ў вёсцы было 9 дымоў, якія належалі баярам (асабіста вольным слугам)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489. Другі пабор — 9 злотых з 9 дымоў (С. 506)&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1697 году ў Оўруцкі гродзкі суд астраглядаўскім земянінам панам Аляксандрам Галаскім ад імя князя Дамініка Шуйскага, харунжага берасьцейскага, была пададзена скарга, у якой сьцьвярджалася, што казацкага палку Ярэмы сотнік Лабада, аніяк не паважаючы вайсковыя артыкулы і права паспалітае, наехаў на двор Астраглядаўскі пана Дамініка году 1697 дня 10 лютага месяца, а наехаўшы, валоў, коней, авечак, сьвіней і дабро ўсякае пазабіраў&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 26, 36&lt;/ref&gt;.

23 красавіка 1738 году князь Ігнацы Шуйскі ў замку Хвойніцкім выдаў фундуш царкве Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядавіцкім ключы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 289адв.-291адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Астраглядавіцкай Уваскрашэньня Хрыстова царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170пкс|Прыход Астраглядавіцкай Уваскрашэньня Хрыстова царквы ў 1740 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных у Астраглядавічах на 1743 г.jpg|значак|170пкс|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных у Астраглядавічах на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Астраглядавіцкай царквы Ўваскрашэньня Хрыстова вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 29 дымоў у Астраглядавічах, 8 у вёсцы Багушы, 4 у хутары Варацец, з 6 у Плоскім, 11 у Вязку, 3 у Паселічах, 3 у Дуброўным, 7 у Рашаўцах, 2 у Бардаках і{{заўвага|У іншых выпадках пісалі alias (альбо).}} Лахані, 3 у Шчарбінах. Душ да споведзі — каля 200&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 783&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова сяла Астраглядавічаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася plus minus 80 двароў, дапушчаных да споведзі 164 душы. Узначальваў прыход сьвятар Якаб Тышко(ў)скі (Tyszkoski)&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1740-я гады і надалей Астраглядавіцкі касьцёл аб'ядноўваў рыма-каталіцкую парафію ў [[Оўруч|Оўруцкім]] дэканаце Кіеўскай дыяцэзіі, да якой належалі жыхары (у асноўным шляхта) зь мястэчкаў Астраглядавічы{{Заўвага|Астраглядавічы тут названыя «мястэчкам» дзеля таго хіба, што былі цэнтрам парафіі, бо адпаведнага статусу, у адрозьненьне ад Брагіна і Хвойнікаў, ня мелі.}}, Хвойнікі, Брагін, вёсак Храпкаў, Руднае, Дворышча, Стралічаў, Вялікі Бор, Рудня Вялікаборская, Паселічы, Багушы, Сялец, Крыўча, Рудакоў, Лісцьвін, Мікулічы, Шкураты, Рудня Удалёўская, Буда Удалёўская, Глухавічы, Губарэвічы, Краснасельле, Масаны, Баршчоўка, Аравічы&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Прыход Астраглядавіцкай царквы на 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Астраглядавіцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова налічвалася 104 двары «z pułogrodnikami», у тым ліку 50 у самым мястэчку{{заўвага|Так паселішча, цэнтар анкляву ў атачэньні Брагінскіх добраў, названае князем І. Шуйскім у фундушы 1738 г., адкуль перанесенае ў тэкст  візыты. Але ў абсалютнай большасьці крыніцаў яно называлася сялом.}} Астраглядавічах. Да споведзі дапушчана 567 душ, зь якіх у тым годзе не спавядаліся 124, а былі ў споведзі 443&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 291адв.&lt;/ref&gt;. 22 сакавіка 1753 году князем Шуйскім запісаны фундуш Астраглядавіцкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 63&lt;/ref&gt;.

На 1754 год у Астраглядавічах было 48 двароў (×6 — каля 288 жыхароў), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 7 злотых, 13 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 29 злотых і 24 грошы&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў у Астраглядавічах жылі адпаведна 7, 5 і 4 чалавекі (głowy), плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Хвойніцкага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710&lt;/ref&gt;.

У 1776 годзе ў Астраглядавічах узьведзены новы будынак царквы, імаверна, ужо пад тытулам Сьвята-Траецкай&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 30&lt;/ref&gt;{{заўвага|У больш позьніх даведніках пазначаны 1779 г.&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 303&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 117&lt;/ref&gt;}}. На 1777 год Астраглядаўская каталіцкая парафія, паводле графа Дз. Талстога, налічвала 252 верных&lt;ref&gt;Le Catholicisme Romain en Russie. Études historiques par M. le comte Dmitry Tolstoy. Tome premier. – Paris, 1863. P. 478&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

На 1789 год пры Астраглядаўскай Сьвята-Траецкай прыходзкай царкве згадваецца капліца сьв. апостала Іаана ў Багушах&lt;ref&gt;Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

13 ліпеня 1791 г. варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 12 чэрвеня патрыёты Рэчы Паспалітай, госьці Караля і Людвікі Прозараў з Мазырскага, Оўруцкага і Рэчыцкага паветаў бралі ўдзел у сьвяточнай імшы з нагоды прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць гаротную Айчыну. Урачыстасьць адбылася ў Астраглядаўскім парафіяльным касьцёле Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. Казань, прымеркаваную да падзеі, прамовіў ксёндз-пробашч Францішак Глінскі. Па яе заканчэньні ўсе прысутныя, пад няспынныя гарматныя салюты, прасьпявалі гімн Te Deum laudamus (Цябе, Бога, услаўляем) &lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[файл:Астрагляды на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|170пкс|Астраглядавічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Астраглядавічы — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1795 г. запісана, што Астраглядавічы Людвікі з Шуйскіх Прозар былі здадзены ў «арэндную пасэсію» Яну, сыну Уладыслава, Ястшэмбскаму (Ястржэмбскаму) тэрмінам на 3 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1797) за 1 833 дукаты і 6 злотых польскіх&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 208; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). – Минск, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Бліскучы канцэрт, прысвечаны Тэклі Прозар, народжанай графіні Ракіцкай. 1833 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Канцэрту для фартэпіяна, прысьвечанага Тэклі Прозар, народжанай графіні Ракіцкай. 1833 г.]]

У шляхецкай рэвізіі 1811 года эканомам фальварка Астраглядаўскага названы Юзаф Парыкевіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248&lt;/ref&gt;. Пасля сьмерці жонкі Людвікі і свайго вяртаньня зь няволі ў 1829 годзе К. Прозар уступіў ва ўладаньне маёнткамі, хоць вельмі хутка запісаў іх на сыноў Уладыслава і Юзафа. Уважаецца, што менавіта Уладыслаў, жанаты з Тэкляй Ракіцкай, якому дасталіся Астрагляды, ініцыяваў ўзьвядзеньне тут мураванага палацу ў стылі ампір паводле праэкту Генрыка Марконі&lt;ref&gt;Кулагін А. Астраглядская сядзіба. // Габрусь Т. Страчаная спадчына / Т. Габрусь, А. Кулагін, Ю. Чантурыя, А. Квітніцкая, М. Ткачоў – Мінск: Полымя, 1998. С. 176&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А. Кулагін памылкова назваў сына К. Прозара Уладзімерам.}}. Спачыў абозны, паводле запісу ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла, 20 кастрычніка (1 лістапада) 1841 года&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 17&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Запіс аб смерці і пахаванні Юзафа Дашчынскага.png|значак|170пкс|Запіс аб сьмерці і пахаваньні ў Астраглядах Юзафа Дашчынскага.]]

29 ст. ст. жніўня 1844 году ў двары Астраглядавіцкім спачыў, а 31 жніўня быў пахаваны 70-гадовы мэтр музыкі шляхетны [[Юзаф Дашчынскі]]&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 33адв.&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром таго ж 1844 году, Астрагляды належалі да маёнтку Хвойнікі, гаспадаром якога быў малодшы сын Караля Прозара Уладыслаў.

Пасьля двара ў [[Сігневічы|Сігневічах]], ад сярэдзіны XIX ст. карціна «Сям’я Прозараў», напісаная зь ініцыятывы і на замову самога К. Прозара знакамітым мастаком Францішкам Смуглевічам у 1789 годзе, пэўны час знаходзілася ў Астраглядаўскім палацы пана Уладыслава і яго нашчадкаў&lt;ref&gt;Michalczyk Z. Franciszek Smuglewicz, Jan Chrystian Kampsetzer i pamięć synów o Józefie Prozorze. // Biuletyn Historii Sztuki. Rocznik LXXVI. – Warszawa, 2014. Nr 2. S. 197 – 217&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Хто ёсьць хто на карціне? У цэнтры партрэт бацькі – віцебскага ваяводы Юзафа Прозара, побач зьлева абозны Караль прамаўляе верш Францішка Карпінскага, прысьвечаны нябожчыку, па другі бок партрэту яго сярэдні брат Ігнацы і жонка Людвіка Канстанцыя, каля яе старэйшая дачка Юзэфа, зьлева малодшая Марыяна, крайні зьлева швагер Францішак Букаты, сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, побач малодшы брат Караля Антоні (адзіны ў сармацкім строі). Швагра Станіслава Ельскага (з падачы яго праўнука Яна Ельскага, блыталі раней з Антоніем&lt;ref&gt;Tadeusz Mikulski. Karpinsciana w Archiwum Prozorów. // Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej. – Wrocław, 1950. 41/2. S. 509; Федорук А. Т. Старинные усадьбы Берестейщины / А. Т. Федорук; ред. Т. Г. Мартыненко. – 2-е изд. – Минск: БелЭн, 2006. С. 202&lt;/ref&gt;) тут, як пераканаўча давёў Зьбігнеў Міхальчык, няма. Цікава заўважыць, што прысутныя на палатне дочкі Юзэфа і Марыяна (з распазнаваньнем дзяцей таксама існавала праблема), у адрозьненьне ад дарослых, пісаныя не з натуры, народжаныя 13 чэрвеня 1786 г. і 23 кастрычніка 1787 г. w Poniemuniu, атрымалі імёны ў гонар адпаведна бацькі Караля і маці Людвікі. Народжаны ў Хвойніках 23 кастрычніка ў год стварэньня карціны сын іменаваны ізноў жа, у гонар дзядка-ваяводы, Юзафам.}}{{Заўвага|Улічыўшы пэрспэктыву страты Канстанцінам Прозарам Астраглядаўскай фартуны, карціну набыў адзін з сваякоў Прозараў, энцыкляпэдыст [[Аляксандар Ельскі]] з [[Замосьце (Пухавіцкі раён)|Замосьця]] Ігуменскага павету, а яго сын Ян вывез палатно ў гады Першай сусьветнай вайны да Варшавы. У 1929 г. ён перадаў твор на захаваньне ў Нацыянальны музэй, які пасьля Другой сусьветнай вайны і набыў яго для сваёй калекцыі.}}.

[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астрагляды і навакольле ажно да Стралічава і Мокіша на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 356 жыхароў сяла Астраглядавічы абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Сьвята-Траецкай царквы, 21 мужчына і 22 жанчыны зь сяла, 10 мужчын і 9 жанчын з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 700&lt;/ref&gt;. 18 верасьня 1860 году Астрагляды наведаў праваслаўны архіяпіскап менскі і бабруйскі [[Міхал Галубовіч]], запіс якога засьведчыў, што ў палацы тады жыла сям'я рэчыцкага маршалка Мечыслава, сына Уладыслава, Прозара: «''Па абедзе я ад’ехаў у Астраглядавічы [з Хвойнікаў]. Засьпеў там толькі гаспадыню дома, жонку маршалка пані Прозараву, яе матку Аскеркаву, брата, глухога і барадатага, Эміля Аскерку, і валынскага Прозара. Вельмі гасцінна быў прыйманы''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд сяло Астрагляды адміністрацыйна належала да Мікуліцкай воласьці. З 1864 году арганізавана народная вучэльня. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Траецкай царквы названыя настаяцель а. Дамецій Ляляўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Іван Пігулеўскі, просьфірня Дар'я Грыгаровіч. Да прыходу, акрамя сяла Астрагляды, належалі вёскі Вязок, Дуброўнае, Плоскае, Шчарбіны, Варацец (прозараўскі), Бакуны, Багушы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 459&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе царкоўны прыход налічваў 812 верных мужчынскага і 852 жаночага полу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 1887 годзе{{Заўвага|А. Ельскі апярэдзіў падзею, пазначыўшы яе 1885 годам&lt;ref&gt;Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1886. T. VII. S. 690&lt;/ref&gt;.}} Астраглядаўскі маёнтак, калі ім валодаў Канстанцін, сын Мечыслава, Прозар, быў прададзены «съ торговъ» пану Брэшчынскаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;РДГА. Ф. 592. Воп. 18. Спр. 2639. А. 4-4адв.&lt;/ref&gt;. Каля 1895 году парафія Астраглядаўскага касьцёла, якая абыймала вялікую тэрыторыю, налічвала 3230 верных&lt;ref&gt;Кароль М. М. Перавод у праваслаўе на тэрыторыі беларускіх губерняў у сярэдзіне 1860-х – 1905 г.: палітыка ўрада і адносіны насельніцтва. Магістарская дысертацыя. – Мінск, 2017. С. 87&lt;/ref&gt;.

Згодна зь перапісам 1897 году, у сяле Астрагляды дзейнічалі царква, касьцёл, капліца, народная вучэльня, хлебазапасная крама, вятрак, карчма. Побач быў аднайменны фальварак. У тым жа 1897 годзе аднайменны маёнтак набыў за 137 000 рублёў расейскі купец Дорахаў, які зусім не жадаў займацца гаспадаркай, але па-драпежніцку хіба высякаў лес. У 1899 годзе ён прадаў Астраглядаўскія добры за 300 000 рублёў «г. Рыбникову.., который занимался скупкой больших имений, приводил их в кой какой порядок и по возможности продавал за бóльшие деньги»&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. На 1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Астрагляды спадчынны  дваранін Валерыян Рафаілавіч Рыбнікаў&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 58&lt;/ref&gt;.

У 1905 годзе В. Р. Рыбнікаў прадаў за 620 000 рублёў маёнтак Астрагляды ў 6117 дзесяцін 1668 кв. сажэняў Любові Маркаўне Завойка, адначасова набыўшы ад яе маёнтак Магільнае ў Падольскай губэрні{{Заўвага|Адбыўся гэткі, на карысьць Рыбнікава, абмен. Да таго часу м-к Астрагляды быў закладзены ў Маскоўскім Замельным банку ў суме 246 000 руб.; мелася яшчэ і закладная Рыбнікава на 150 000 руб.}}&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 324. Воп. 1. Спр. 411. А. 2&lt;/ref&gt;. Пасьля маёнтак перайшоў да Васіля Сьцяпанавіча Завойка і быў прапанаваны для набыцьця Менскаму адзьдзяленьню Сялянскага Пазямельнага банку.

Уладальнікам 1 746 дзесяцін зямлі ў Астраглядах «Список землевладельцев Минской губернии 1911 г.» называе Аляксандра Іванавіча Цямніцкага&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911. – Минск: Мин. губ. стат. ком., 1911. С. 3&lt;/ref&gt;. У 1912 г. «па найвысачэйшаму дазволу» маёнтак Астрагляды набыў Альгерд Гардзялкоўскі, апошні іх прыватны ўладальнік&lt;ref&gt;Aftanazy R. Dzieje rezydencji na dawnych Kresach Rzeczypospolitej. Tom 11. Województwo kijowskie oraz uzupełnienia do tomów 1–10. /R. Aftanazy – Wrocław; Warszawa; Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolinskich Wydawnictwo, 1997. S. 280; Кулагін А. Астраглядская сядзіба. С. 176&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Астрагляды ў складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Зах| С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

З 8 сьнежня 1926 да 1987 году – цэнтр Астраглядаўскага сельсавету Брагінскага раёну Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай вобласьці БССР.

[[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе 1926 г.]]

У 2-й палове 1920-х гадоў арганізаваны саўгас «Астрагляды», дзейнічалі пачатковая школа, хата-чытальня, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1930 годзе арганізаваны [[калгас]] імя Варашылава, працавалі 2 гамарні, цыркулярка, вятрак (з 1928 году), сталярная майстэрня (з 1930 году).

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 389 жыхароў вёскі, у памяць пра якіх у 1967 годзе ў цэнтры вёскі пастаўлены абеліск.

У 1962 годзе да вёскі далучаныя пасёлак Двор Астрагляды, хутар Папаратнае. Была цэнтрам саўгаса «Астрагляды», існавалі сярэдняя школа, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячыя ясьлі.

20 жніўня 2008 году вёска была ліквідавана&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180317234647/http://pravo.by/pdf/2009-62/2009_62_9_21015.pdf «Об упразднении сельских населенных пунктов Брагинского района». Решение Брагинского районного Совета депутатов от 20 августа 2008 г. № 68]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* [[Юзаф Дашчынскі|Дашчынскі Юзаф]] (1774, Вільня — 1844, двор Астраглядавічы) — піяніст, кампазытар, дырыжор, кіраўнік аркестра.
* Кардаш Дзяменці (1904-?) — беларускі настаўнік, гісторык.
* Бельман Яўхім (1906—1977) — савецкі беларускі нэўрапатоляг&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211225090552/https://slonimsmc.grodno.by/museum/Histori%20med/Belarus/Ludi/Belman.htm]&lt;/ref&gt;.
* Палескі Вячаслаў (сапр. Станкевіч; 1912—1971) — беларускі драматург, заслужаны дзеяч культуры БССР (яго імем была названа Бабчынская сярэдняя школа Хвойніцкага раёну, дзе ён вучыўся).

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Памяць пра даўнія Астраглядавічы&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
File:Ікона Маці Божая Снежная.png|Ікона Маці Божая Сьнежная з Астраглядаў (?), другая палова XVIII ст.{{заўвага|[[Аляксандар Ярашэвіч]] некалі задаваўся пытаньнем: а ці не старая гэта алтарная ікона, якая пасьля зачыненьня 19 ліпеня 1865 г. каталіцкай капліцы ў Юравічах, была перададзеная ў Астраглядаўскі касьцёл?.. http://media.catholic.by/nv/n24/art3.htm. Паводле акту ад 31 траўня 1967 г., падпісанага дырэктарам Дзяржаўнага мастацкага музэю БССР пані Аладавай (Е. Аладовой), парамэтры іконы адпавядаюць той, што атрыманая зь вёскі Сялец, таксама Брагінскага раёну. У картатэцы музэю, аднак, запісана, што абраз нібыта паходзіць з маёнтку Патонаў (з двара Гарадзішча?). І якімі ж былі шляхі іконы?..}}
File:Smuglewicz Prozor Family.jpg|Ф. Смуглевіч. Сям'я Прозараў (1789)
File:Zamoście, Jelski. Замосьце, Ельскі (1910-14).jpg|Карціна Сям'я Прозараў у музэі сядзібы Замосьце А. Ельскага (1910 – 1914).
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (I. Urubleŭski, 1891).jpg|Палац Прозараў у Астраглядах. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910).jpg|Палац у Астраглядах. Фота каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (2).jpg|Госьці Альгерда і Ванды Гардзялкоўскіх каля палацу ў Астраглядах. 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (4).jpg|Альгерд і Ванда Гардзялкоўскія сярод руінаў палацу, які меркавалі аднавіць. Каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (3).jpg|Каля руінаў.
File:Афіцына ў Астраглядах. Фота У. Смольскага.jpg|Афіцына ў Астраглядах. Стрэлкай пазначанае месца бяроставай гідраізаляцыі. Фота Уладзімера Смольскага. 2021 г.
File:Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны.jpg|Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны. Здымак У. Смольскага. 2021 г.
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914).jpg|Касьцёл у Астраглядах. 1914 г. 
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914) (2).jpg|Інтэр'ер касьцёла.
&lt;/gallery&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2|}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]]</text>
      <sha1>n8vjh1cl7vgp3x9q3mleyxj28ogi8z4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664404</id>
      <parentid>2664403</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T04:44:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76011" sha1="rvl7o5p3zhulgzjsrsftl0vtwx18cdo" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Астрагляды
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Астраглядаў
|Лацінка                          = Astrahlady
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = каля сярэдзіны XV ст.
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Астраглядавічы
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 46
 |Шырата сэкундаў                 = 52.3
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 8
 |Даўгата сэкундаў                = 36.8
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Астрагля́ды'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — былая вёска ў складзе [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Пра царкву Ўваскрасеньня Хрыстова ў Астраглядах у часы Манівідавічаў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Пра царкву Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядах у часы Манівідавічаў.]][[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Палазовіча. 1513 г.]][[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|зьлева|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]][[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Астраглядавіцкія цяглыя ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Астраглядавіцкія цяглыя ў рэестры 1569 г.]]

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Найранейшая згадка пра Астрагляды (арыгінальная назва — Астраглядавічы{{Заўвага|У «Вялікім гістарычным атласе Беларусі» (Мінск: Белкартаграфія, 2009. Т. 1. С. 193) аўтары-укладальнікі падалі назву нібыта зь яе варыянтам – Остроглядовичи (Глядовичи), што ёсьць недарэчнасьцю. Запазычана яна з выдадзенай Ю. Вольфам кнігі графа К. Ажароўскага&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 206&lt;/ref&gt;, у якой узьнікла памылка пры перадачы зьместу каралеўскага ліста 1532 г. Тут побач згаданыя Hladowicze (а былі яшчэ Hładkowicze), Nowosielki, далей жа Chwojniki, Ostrodwory, хоць у арыгінале крыніцы побач названыя Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки (ёсьць  там і Углядковичи, што на тэрыторыі Украіны). Астрадворы ўтварыліся шляхам разрыву назвы Астра-глядавічы і далучэньня да Астра- першага слова згадкі пра «''двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ''». Другая ж частка назвы ператварылася ў асобнае паселішча Глядавічы.}}) можа быць датаваная прыкладна сярэдзінай XV ст. У Генэральнай візыце Брагінскай пратапопіі (дэканату), пачатай 30 студзеня 1743 году, ёсьць запіс, згодна зь якім, царква Ўваскрашэньня Хрыстова{{заўвага|Тытул названы менавіта такі.}} ў Астраглядавічах, «як паведамляецца» (ut fertur), існавала перад тым ужо 300 гадоў{{заўвага|У візытах Брагінскага дэканату 1740 г. і 1752 г. запісана, ізноў хіба «z powiesci ludzkiey», пра больш, як 200-гадовы ўзрост царквы, а ўзьвядзеньне будынку зьвязана чамусьці з князямі Вішнявецкімі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (далей: ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 782. Ф. 1. Спр. 2464. А. 288&lt;/ref&gt;, якія Астраглядавічамі ніколі не валодалі. Але гэта — што да царкоўнага будынку. Самое паселішча магло існаваць і за 300 гадоў да візытаў сярэдзіны XVIII ст., бо пісьмова згаданае ў 1504 г.}}. Кім збудаваная і асьвечаная невядома&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 287, 287адв.&lt;/ref&gt;, але Брагінскай воласьцю тады валодаў [[Ваяводы троцкія|ваявода троцкі]] [[Іван Манівід|Ян (Іван) Манівідавіч]]&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці ў 1475 годзе яго сына [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцех]]а, [[Ваяводы наваградзкія|ваяводы наваградзкага]] і [[Падстолі вялікі літоўскі|падстолія вялікага літоўскага]], [[Брагін]]ам з воласьцю, відавочна, ізноў пачаў кіраваць вялікакняскі намесьнік, пра што маецца зьвестка на 1496 год&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397&lt;/ref&gt;. 

3 чэрвеня 1504 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы Астраглядавічы і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму воіну Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;). Вядомы ён пакуль што з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх са збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;.

Адміністрацыйна Астраглядавічы належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Уладальнікамі іх і Хвойнікаў ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовічы (Абрагамовічы), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 12 — 18&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як уважаецца пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Ostrohlady // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1886. Т. VII. S. 690),  князям Вішнявецкім і панам Ракіцкім Астрагляды ніколі не належалі.}}.

 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Астраглядавічы), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]
Потым Астраглядавіцкі маёнтак князя Дз. Відыніцкага і яго жонкі Фенны Палазовічаўны згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году з запісам аб узаемных саступках грунтоў у ім і ў Брагінскіх добрах князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага&lt;ref&gt;АGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;.  У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну «''людей моих села Остроглядовского о подране бчол и о збите людей монастырских''» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра), сьцьвярджаў , нібы «''тое село Остроглядовичи не ест у повете Киевского воеводства, але Троцкого повету, не повинен бых тут с того именя отказывати''»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 5, 37&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1560 году князь Богуш Любецкі, ад імя свайго і маці-удавы княгіні Дзьмітравай Любецкай, падаў судовы пратэст супраць князя Міхаіла Аляксандравіча Вішнявецкага, старосты чаркаскага, за тое, што людзі яго гвалтоўна  ўварваліся ў межы астраглядавіцкія, дзеля ўласнай карысьці палі разрабілі, пакасілі сенажаці і іншыя крыўды ўчынілі&lt;ref&gt;АGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 4&lt;/ref&gt;.

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Любецкіх, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Бонча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Гэта ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…''»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Астраглядавічы) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 24 цяглых дымоў і 3 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Астраглядавічы (Ostrohladowicze) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 82зв.-83зв.&lt;/ref&gt;.

У 1570—1590-я гады добры Астраглядавічы пана Шчаснага Харлінскага шматразова згаданыя ў судовых справах з-за нанесеных ім брагінскімі падданымі князёў Вішнявецкіх маёмасных стратаў, з-за ўчыненага гвалту над людзьмі. 25 сакавіка 1579 года кароль [[Стэфан Баторы]] нават даслаў ліст княгіні-удаве Аляксандравай Вішнявецкай, у якім загадаў, каб яе людзі не ўдзіраліся ў дзедзічныя грунты астраглядавіцкія пана Ш. Харлінскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 5—15&lt;/ref&gt;.

У падатковым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] на 1581 год запісана, што ў сяле Астраглядавічы пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з 1 двара [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] выбіралася 15 грошаў, з 6 [[агароднікі|агароднікаў]] — па 6 грошаў, яшчэ з 4 — па 4 грошы&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;. У датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў Астраглядавічаў, [[Плоскае (Хвойніцкі раён)|Плоскага]], [[Варацец|Варатца]] пана Ш. Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, местам Брагін, сёламі [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын|Бабчын]]&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

У 1598 году сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''ziemie Kiiowskiey'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372&lt;/ref&gt;. У актах трыбунальскіх што да Кіеўскага ваяводзтва, у дакумэнце ад 22 чэрвеня 1600 году засьведчаная нязгода пана Шчаснага Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю Адаму, сыну Аляксандра, Вішнявецкаму сёламі [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушэвічаў (Багушоў)]], Плоскага, [[Паселічы|Паселічаў]], Хвойнікаў, [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлак]] з прыналежнымі князю Міхаілу, сыну Міхаіла, Вішнявецкаму Глухавічамі, [[Бабчын|Бабчынам]], з тым, як падзеленыя дубровы, урочышчы, з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астрагляды (Астраглядавічы) на мапе ВКЛ 1613 г. (фрагмэнт).]]

20 чэрвеня 1600 года падкаморы Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''zapis wieczysty'', 26 чэрвеня ў Люблінскім трыбунале прызнаны, на двор Астраглядавічы з прыналежнымі да яго «прыселкамі» — сёламі Астраглядавічы, Хвойнікі, Вялікі Бор, Дворышча, Храпкаў і яшчэ дзевяцю паселішчамі, а таксама на двор з 5 часткай зь сямі пляцаў у Кіеве&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 60; AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі сужэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах і стварэньне найбольш раньняй у рэгіёне каталіцкай парафіі. Першым зь вядомых настаяцелем быў ксёндз Станіслаў Зданоўскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt;. Недзе ў гэты ж час Астрагляды апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету.

У 1623 годзе ўдава Гальшка Мікалаевая Харлінская судзілася з сваякамі Харлінскімі за іх наезд на замак Астраглядаўскі{{Заўвага|На мапе ВКЛ 1613 г. у дачыненьні да Астраглядавічаў выкарыстаная выява, адсутная ў легендзе пад гербам Пагоня, відавочна, дзеля таго, што Астрагляды – па-за межамі ВКЛ. На існаваньне замку альбо ўмацаванай сядзібы яна, у адрозьненьне, напрыклад, ад [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонава на рацэ Славечне]], як быццам не ўказвае. Але ж на гэтай мапе з найменш значных паселішчаў пазначаныя хіба цэнтры маёнткаў, зразумела, з панскімі сядзібамі, сярод якіх неўмацаваных у тыя часы не магло быць. Адсюль сьведчаньні пра замкі нават і пры невялікіх аднайменных сёлах. Тут важна не перабольшваць іх абарончыя здольнасьці і ўсьведамляць выключна надзённае прызначэньне — абарона маёмасьці ад тутэйшых сялянаў-бунтаўнікоў, суседніх паноў-братоў шляхты, прыхадняў-казакоў, пазьнейшых гайдамакаў і г. д.}}, вёску Астраглядавічы, на мястэчка Новы Харленж (Хойнікі), вёску Хойнікі і інш&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637 &lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

11 лютага 1627 году Гальшка Харлінская склала тэстамэнт, паводле якога добры Астраглядавічы пераходзілі ў пасэсію да яе зяця [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]], ваяводзіча смаленскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56&lt;/ref&gt;. У 1628 годзе пан М. Абрагамовіч з пятнаццаці дымоў ў Астраглядавічах плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 396—397&lt;/ref&gt;. Пры гэтым яму яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім пані Гальшка ўзяла шлюб.

Дзеля ўтрыманьня ў Астраглядах касьцёла і плябана на іх сталы прыбытак Мікалаем і Гальшкай Харлінскімі раней была запісана вёска Багушы. Але спадчыньнік маёнтку, зяць іх, пан Мікалай Абрамовіч, кальвініст, відавочна, не ўважаў той запіс абавязковым да выкананьня. Таму маем справу ад 6 чэрвеня 1635 году ксяндза Заклічынскага, плябана астраглядаўскага, якая разглядалася не адно ў Кіеўскім гродзе, але і ў каронным Люблінскім трыбунале. М. Абрамовіч, як высьвятляецца, наслаў на добра Багушы сваіх людзей, каб яны ўчынілі там розныя гвалты і рабункі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 37&lt;/ref&gt;.

У актавай кнізе Жытомірскага гродзкага суда 1635 году са слоў вознага сказана, што з-за няўплаты [[чопавае|чопавага]] падатку ён «''Перши позовъ по его милостъ пна Абрамовича, воеводича смоленъского, до села Оcтроглядовичъ, маетности его милости, того року и  дня деветнастого мца сепътемъбра однеслъ и  въ дворе тамошнимъ урядникови в  руки одъдалъ''»&lt;ref&gt;Акти Житомирського гродського уряду: 1590 р., 1635 р. / В. М. Мойсієнко. – Житомир, 2004. № 40&lt;/ref&gt;. Валодаў маёнткам М. Абрамовіч і ў 1639 годзе, калі заставіў Астраглядавічы гданьскаму мешчаніну Ежаму Гэўлу за 33 600 злотых, і ў канцы 1641 году, калі вяртаў доўг сыну нябожчыка Ісааку Гэўлу. Уражаньне такое, нібы генэрал артылерыі ВКЛ М. Абрамовіч ці ня кожны раз пазычаў грошы дзеля таго, каб аддаваць папярэднія даўгі то дзяржаве, то прыватным асобам, застаўляючы Астрагляды&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 14—15, 35—36&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 47 дымоў{{заўвага|Такая колькасьць дымоў была і пры адзіным паборы 1634 г.&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;}} сяла Астраглядавічаў кашталяна амсьціслаўскага Мікалая Абрамовіча выбіралася 47 злотых&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]]

24 сьнежня 1642 году ад імя пана Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''wieczystej przedarzy'' пагразлых у даўгах добраў Астраглядавічы і Хвойнікі праваслаўнаму пану Максыміліяну Бразоўскаму, падстолію кіеўскаму, пра што пан Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67&lt;/ref&gt;.

З запісу ў абозным дзёньніку польнага гетмана ВКЛ князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]] ад 26 ліпеня 1649 году вядома, што паказачаны селянін Улас з Астраглядавічаў, спайманы ў сваёй хаце за дзень да таго, прызнаў: далучыўся ён да казакоў, як тыя летась ішлі ў Літву, быў у Бабруйску і Быхаве ў палку Гаркушы; а пра казакоў паведаміў, што трое заходзілі ў іхнае сяло яшчэ &quot;''ў мінулую суботу''&quot;&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 296&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяна Бжазоўскага]], берасьцейскага ваяводы, пані Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на свайго мужа-католіка князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. АРіJ. Sygn. 1. S. 69&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў.

5 чэрвеня 1682 году ксёндз Дамінік Бэркіновіч, прэзыдэнт касьцёлу Астраглядавіцкага, закону сьв. Дамініка, засьведчыў, што касьцёл прыняў абавязак адпраўляць па тры сьвятыя імшы на тыдзень, за што князь Шуйскі на яго ўтрыманьне ізноў саступіў вёску Багушы. 14 студзеня наступнага 1683 г. харунжы берасьцейскі князь Канстанцін Шуйскі ў маёнтку Тэрэбунь склаў айцам-дамініканам астраглядаўскім фундуш, паводле якога абяцаў касьцёл у Астраглядавічах wystawić і вёску Багушы з грунтам і ўсялякімі пажыткамі на іх запісаць&lt;ref&gt;АGAD. АРіJ. Sygn. 1. S. 37&lt;/ref&gt;. Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 10 дымоў у Астраглядавічах князя Шуйскага выплачвалася 9 злотых. А яшчэ ў вёсцы было 9 дымоў, якія належалі баярам (асабіста вольным слугам)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489. Другі пабор — 9 злотых з 9 дымоў (С. 506)&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1697 году ў Оўруцкі гродзкі суд астраглядаўскім земянінам панам Аляксандрам Галаскім ад імя князя Дамініка Шуйскага, харунжага берасьцейскага, была пададзена скарга, у якой сьцьвярджалася, што казацкага палку Ярэмы сотнік Лабада, аніяк не паважаючы вайсковыя артыкулы і права паспалітае, наехаў на двор Астраглядаўскі пана Дамініка году 1697 дня 10 лютага месяца, а наехаўшы, валоў, коней, авечак, сьвіней і дабро ўсякае пазабіраў&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 26, 36&lt;/ref&gt;.

23 красавіка 1738 году князь Ігнацы Шуйскі ў замку Хвойніцкім выдаў фундуш царкве Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядавіцкім ключы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 289адв.-291адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Астраглядавіцкай Уваскрашэньня Хрыстова царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170пкс|Прыход Астраглядавіцкай Уваскрашэньня Хрыстова царквы ў 1740 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных у Астраглядавічах на 1743 г.jpg|значак|170пкс|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных у Астраглядавічах на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Астраглядавіцкай царквы Ўваскрашэньня Хрыстова вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 29 дымоў у Астраглядавічах, 8 у вёсцы Багушы, 4 у хутары Варацец, з 6 у Плоскім, 11 у Вязку, 3 у Паселічах, 3 у Дуброўным, 7 у Рашаўцах, 2 у Бардаках і{{заўвага|У іншых выпадках пісалі alias (альбо).}} Лахані, 3 у Шчарбінах. Душ да споведзі — каля 200&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 783&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова сяла Астраглядавічаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася plus minus 80 двароў, дапушчаных да споведзі 164 душы. Узначальваў прыход сьвятар Якаб Тышко(ў)скі (Tyszkoski)&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1740-я гады і надалей Астраглядавіцкі касьцёл аб'ядноўваў рыма-каталіцкую парафію ў [[Оўруч|Оўруцкім]] дэканаце Кіеўскай дыяцэзіі, да якой належалі жыхары (у асноўным шляхта) зь мястэчкаў Астраглядавічы{{Заўвага|Астраглядавічы тут названыя «мястэчкам» дзеля таго хіба, што былі цэнтрам парафіі, бо адпаведнага статусу, у адрозьненьне ад Брагіна і Хвойнікаў, ня мелі.}}, Хвойнікі, Брагін, вёсак Храпкаў, Руднае, Дворышча, Стралічаў, Вялікі Бор, Рудня Вялікаборская, Паселічы, Багушы, Сялец, Крыўча, Рудакоў, Лісцьвін, Мікулічы, Шкураты, Рудня Удалёўская, Буда Удалёўская, Глухавічы, Губарэвічы, Краснасельле, Масаны, Баршчоўка, Аравічы&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Прыход Астраглядавіцкай царквы на 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Астраглядавіцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова налічвалася 104 двары «z pułogrodnikami», у тым ліку 50 у самым мястэчку{{заўвага|Так паселішча, цэнтар анкляву ў атачэньні Брагінскіх добраў, названае князем І. Шуйскім у фундушы 1738 г., адкуль перанесенае ў тэкст  візыты. Але ў абсалютнай большасьці крыніцаў яно называлася сялом.}} Астраглядавічах. Да споведзі дапушчана 567 душ, зь якіх у тым годзе не спавядаліся 124, а былі ў споведзі 443&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 291адв.&lt;/ref&gt;. 22 сакавіка 1753 году князем Шуйскім запісаны фундуш Астраглядавіцкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 63&lt;/ref&gt;.

На 1754 год у Астраглядавічах было 48 двароў (×6 — каля 288 жыхароў), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 7 злотых, 13 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 29 злотых і 24 грошы&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў у Астраглядавічах жылі адпаведна 7, 5 і 4 чалавекі (głowy), плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Хвойніцкага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710&lt;/ref&gt;.

У 1776 годзе ў Астраглядавічах узьведзены новы будынак царквы, імаверна, ужо пад тытулам Сьвята-Траецкай&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 30&lt;/ref&gt;{{заўвага|У больш позьніх даведніках пазначаны 1779 г.&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 303&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 117&lt;/ref&gt;}}. На 1777 год Астраглядаўская каталіцкая парафія, паводле графа Дз. Талстога, налічвала 252 верных&lt;ref&gt;Le Catholicisme Romain en Russie. Études historiques par M. le comte Dmitry Tolstoy. Tome premier. – Paris, 1863. P. 478&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

На 1789 год пры Астраглядаўскай Сьвята-Траецкай прыходзкай царкве згадваецца капліца сьв. апостала Іаана ў Багушах&lt;ref&gt;Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

13 ліпеня 1791 г. варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 12 чэрвеня патрыёты Рэчы Паспалітай, госьці Караля і Людвікі Прозараў з Мазырскага, Оўруцкага і Рэчыцкага паветаў бралі ўдзел у сьвяточнай імшы з нагоды прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць гаротную Айчыну. Урачыстасьць адбылася ў Астраглядаўскім парафіяльным касьцёле Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. Казань, прымеркаваную да падзеі, прамовіў ксёндз-пробашч Францішак Глінскі. Па яе заканчэньні ўсе прысутныя, пад няспынныя гарматныя салюты, прасьпявалі гімн Te Deum laudamus (Цябе, Бога, услаўляем) &lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[файл:Астрагляды на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|170пкс|Астраглядавічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Астраглядавічы — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1795 г. запісана, што Астраглядавічы Людвікі з Шуйскіх Прозар былі здадзены ў «арэндную пасэсію» Яну, сыну Уладыслава, Ястшэмбскаму (Ястржэмбскаму) тэрмінам на 3 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1797) за 1 833 дукаты і 6 злотых польскіх&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 208; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). – Минск, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Бліскучы канцэрт, прысвечаны Тэклі Прозар, народжанай графіні Ракіцкай. 1833 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Канцэрту для фартэпіяна, прысьвечанага Тэклі Прозар, народжанай графіні Ракіцкай. 1833 г.]]

У шляхецкай рэвізіі 1811 года эканомам фальварка Астраглядаўскага названы Юзаф Парыкевіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248&lt;/ref&gt;. Пасля сьмерці жонкі Людвікі і свайго вяртаньня зь няволі ў 1829 годзе К. Прозар уступіў ва ўладаньне маёнткамі, хоць вельмі хутка запісаў іх на сыноў Уладыслава і Юзафа. Уважаецца, што менавіта Уладыслаў, жанаты з Тэкляй Ракіцкай, якому дасталіся Астрагляды, ініцыяваў ўзьвядзеньне тут мураванага палацу ў стылі ампір паводле праэкту Генрыка Марконі&lt;ref&gt;Кулагін А. Астраглядская сядзіба. // Габрусь Т. Страчаная спадчына / Т. Габрусь, А. Кулагін, Ю. Чантурыя, А. Квітніцкая, М. Ткачоў – Мінск: Полымя, 1998. С. 176&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А. Кулагін памылкова назваў сына К. Прозара Уладзімерам.}}. Спачыў абозны, паводле запісу ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла, 20 кастрычніка (1 лістапада) 1841 года&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 17&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Запіс аб смерці і пахаванні Юзафа Дашчынскага.png|значак|170пкс|Запіс аб сьмерці і пахаваньні ў Астраглядах Юзафа Дашчынскага.]]

29 ст. ст. жніўня 1844 году ў двары Астраглядавіцкім спачыў, а 31 жніўня быў пахаваны 70-гадовы мэтр музыкі шляхетны [[Юзаф Дашчынскі]]&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 33адв.&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром таго ж 1844 году, Астрагляды належалі да маёнтку Хвойнікі, гаспадаром якога быў малодшы сын Караля Прозара Уладыслаў.

Пасьля двара ў [[Сігневічы|Сігневічах]], ад сярэдзіны XIX ст. карціна «Сям’я Прозараў», напісаная зь ініцыятывы і на замову самога К. Прозара знакамітым мастаком Францішкам Смуглевічам у 1789 годзе, пэўны час знаходзілася ў Астраглядаўскім палацы пана Уладыслава і яго нашчадкаў&lt;ref&gt;Michalczyk Z. Franciszek Smuglewicz, Jan Chrystian Kampsetzer i pamięć synów o Józefie Prozorze. // Biuletyn Historii Sztuki. Rocznik LXXVI. – Warszawa, 2014. Nr 2. S. 197 – 217&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Хто ёсьць хто на карціне? У цэнтры партрэт бацькі – віцебскага ваяводы Юзафа Прозара, побач зьлева абозны Караль прамаўляе верш Францішка Карпінскага, прысьвечаны нябожчыку, па другі бок партрэту яго сярэдні брат Ігнацы і жонка Людвіка Канстанцыя, каля яе старэйшая дачка Юзэфа, зьлева малодшая Марыяна, крайні зьлева швагер Францішак Букаты, сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, побач малодшы брат Караля Антоні (адзіны ў сармацкім строі). Швагра Станіслава Ельскага (з падачы яго праўнука Яна Ельскага, блыталі раней з Антоніем&lt;ref&gt;Tadeusz Mikulski. Karpinsciana w Archiwum Prozorów. // Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej. – Wrocław, 1950. 41/2. S. 509; Федорук А. Т. Старинные усадьбы Берестейщины / А. Т. Федорук; ред. Т. Г. Мартыненко. – 2-е изд. – Минск: БелЭн, 2006. С. 202&lt;/ref&gt;) тут, як пераканаўча давёў Зьбігнеў Міхальчык, няма. Цікава заўважыць, што прысутныя на палатне дочкі Юзэфа і Марыяна (з распазнаваньнем дзяцей таксама існавала праблема), у адрозьненьне ад дарослых, пісаныя не з натуры, народжаныя 13 чэрвеня 1786 г. і 23 кастрычніка 1787 г. w Poniemuniu, атрымалі імёны ў гонар адпаведна бацькі Караля і маці Людвікі. Народжаны ў Хвойніках 23 кастрычніка ў год стварэньня карціны сын іменаваны ізноў жа, у гонар дзядка-ваяводы, Юзафам.}}{{Заўвага|Улічыўшы пэрспэктыву страты Канстанцінам Прозарам Астраглядаўскай фартуны, карціну набыў адзін з сваякоў Прозараў, энцыкляпэдыст [[Аляксандар Ельскі]] з [[Замосьце (Пухавіцкі раён)|Замосьця]] Ігуменскага павету, а яго сын Ян вывез палатно ў гады Першай сусьветнай вайны да Варшавы. У 1929 г. ён перадаў твор на захаваньне ў Нацыянальны музэй, які пасьля Другой сусьветнай вайны і набыў яго для сваёй калекцыі.}}.

[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астрагляды і навакольле ажно да Стралічава і Мокіша на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 356 жыхароў сяла Астраглядавічы абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Сьвята-Траецкай царквы, 21 мужчына і 22 жанчыны зь сяла, 10 мужчын і 9 жанчын з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 700&lt;/ref&gt;. 18 верасьня 1860 году Астрагляды наведаў праваслаўны архіяпіскап менскі і бабруйскі [[Міхал Галубовіч]], запіс якога засьведчыў, што ў палацы тады жыла сям'я рэчыцкага маршалка Мечыслава, сына Уладыслава, Прозара: «''Па абедзе я ад’ехаў у Астраглядавічы [з Хвойнікаў]. Засьпеў там толькі гаспадыню дома, жонку маршалка пані Прозараву, яе матку Аскеркаву, брата, глухога і барадатага, Эміля Аскерку, і валынскага Прозара. Вельмі гасцінна быў прыйманы''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд сяло Астрагляды адміністрацыйна належала да Мікуліцкай воласьці. З 1864 году арганізавана народная вучэльня. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Траецкай царквы названыя настаяцель а. Дамецій Ляляўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Іван Пігулеўскі, просьфірня Дар'я Грыгаровіч. Да прыходу, акрамя сяла Астрагляды, належалі вёскі Вязок, Дуброўнае, Плоскае, Шчарбіны, Варацец (прозараўскі), Бакуны, Багушы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 459&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе царкоўны прыход налічваў 812 верных мужчынскага і 852 жаночага полу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 1887 годзе{{Заўвага|А. Ельскі апярэдзіў падзею, пазначыўшы яе 1885 годам&lt;ref&gt;Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1886. T. VII. S. 690&lt;/ref&gt;.}} Астраглядаўскі маёнтак, калі ім валодаў Канстанцін, сын Мечыслава, Прозар, быў прададзены «съ торговъ» пану Брэшчынскаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;РДГА. Ф. 592. Воп. 18. Спр. 2639. А. 4-4адв.&lt;/ref&gt;. Каля 1895 году парафія Астраглядаўскага касьцёла, якая абыймала вялікую тэрыторыю, налічвала 3230 верных&lt;ref&gt;Кароль М. М. Перавод у праваслаўе на тэрыторыі беларускіх губерняў у сярэдзіне 1860-х – 1905 г.: палітыка ўрада і адносіны насельніцтва. Магістарская дысертацыя. – Мінск, 2017. С. 87&lt;/ref&gt;.

Згодна зь перапісам 1897 году, у сяле Астрагляды дзейнічалі царква, касьцёл, капліца, народная вучэльня, хлебазапасная крама, вятрак, карчма. Побач быў аднайменны фальварак. У тым жа 1897 годзе аднайменны маёнтак набыў за 137 000 рублёў расейскі купец Дорахаў, які зусім не жадаў займацца гаспадаркай, але па-драпежніцку хіба высякаў лес. У 1899 годзе ён прадаў Астраглядаўскія добры за 300 000 рублёў «г. Рыбникову.., который занимался скупкой больших имений, приводил их в кой какой порядок и по возможности продавал за бóльшие деньги»&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. На 1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Астрагляды спадчынны  дваранін Валерыян Рафаілавіч Рыбнікаў&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 58&lt;/ref&gt;.

У 1905 годзе В. Р. Рыбнікаў прадаў за 620 000 рублёў маёнтак Астрагляды ў 6117 дзесяцін 1668 кв. сажэняў Любові Маркаўне Завойка, адначасова набыўшы ад яе маёнтак Магільнае ў Падольскай губэрні{{Заўвага|Адбыўся гэткі, на карысьць Рыбнікава, абмен. Да таго часу м-к Астрагляды быў закладзены ў Маскоўскім Замельным банку ў суме 246 000 руб.; мелася яшчэ і закладная Рыбнікава на 150 000 руб.}}&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 324. Воп. 1. Спр. 411. А. 2&lt;/ref&gt;. Пасьля маёнтак перайшоў да Васіля Сьцяпанавіча Завойка і быў прапанаваны для набыцьця Менскаму адзьдзяленьню Сялянскага Пазямельнага банку.

Уладальнікам 1 746 дзесяцін зямлі ў Астраглядах «Список землевладельцев Минской губернии 1911 г.» называе Аляксандра Іванавіча Цямніцкага&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911. – Минск: Мин. губ. стат. ком., 1911. С. 3&lt;/ref&gt;. У 1912 г. «па найвысачэйшаму дазволу» маёнтак Астрагляды набыў Альгерд Гардзялкоўскі, апошні іх прыватны ўладальнік&lt;ref&gt;Aftanazy R. Dzieje rezydencji na dawnych Kresach Rzeczypospolitej. Tom 11. Województwo kijowskie oraz uzupełnienia do tomów 1–10. /R. Aftanazy – Wrocław; Warszawa; Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolinskich Wydawnictwo, 1997. S. 280; Кулагін А. Астраглядская сядзіба. С. 176&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Астрагляды ў складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Зах| С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

З 8 сьнежня 1926 да 1987 году – цэнтр Астраглядаўскага сельсавету Брагінскага раёну Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай вобласьці БССР.

[[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе 1926 г.]]

У 2-й палове 1920-х гадоў арганізаваны саўгас «Астрагляды», дзейнічалі пачатковая школа, хата-чытальня, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1930 годзе арганізаваны [[калгас]] імя Варашылава, працавалі 2 гамарні, цыркулярка, вятрак (з 1928 году), сталярная майстэрня (з 1930 году).

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 389 жыхароў вёскі, у памяць пра якіх у 1967 годзе ў цэнтры вёскі пастаўлены абеліск.

У 1962 годзе да вёскі далучаныя пасёлак Двор Астрагляды, хутар Папаратнае. Была цэнтрам саўгаса «Астрагляды», існавалі сярэдняя школа, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячыя ясьлі.

20 жніўня 2008 году вёска была ліквідавана&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180317234647/http://pravo.by/pdf/2009-62/2009_62_9_21015.pdf «Об упразднении сельских населенных пунктов Брагинского района». Решение Брагинского районного Совета депутатов от 20 августа 2008 г. № 68]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* [[Юзаф Дашчынскі|Дашчынскі Юзаф]] (1774, Вільня — 1844, двор Астраглядавічы) — піяніст, кампазытар, дырыжор, кіраўнік аркестра.
* Кардаш Дзяменці (1904-?) — беларускі настаўнік, гісторык.
* Бельман Яўхім (1906—1977) — савецкі беларускі нэўрапатоляг&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211225090552/https://slonimsmc.grodno.by/museum/Histori%20med/Belarus/Ludi/Belman.htm]&lt;/ref&gt;.
* Палескі Вячаслаў (сапр. Станкевіч; 1912—1971) — беларускі драматург, заслужаны дзеяч культуры БССР (яго імем была названа Бабчынская сярэдняя школа Хвойніцкага раёну, дзе ён вучыўся).

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Памяць пра даўнія Астраглядавічы&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
File:Ікона Маці Божая Снежная.png|Ікона Маці Божая Сьнежная з Астраглядаў (?), другая палова XVIII ст.{{заўвага|[[Аляксандар Ярашэвіч]] некалі задаваўся пытаньнем: а ці не старая гэта алтарная ікона, якая пасьля зачыненьня 19 ліпеня 1865 г. каталіцкай капліцы ў Юравічах, была перададзеная ў Астраглядаўскі касьцёл?.. http://media.catholic.by/nv/n24/art3.htm. Паводле акту ад 31 траўня 1967 г., падпісанага дырэктарам Дзяржаўнага мастацкага музэю БССР пані Аладавай (Е. Аладовой), парамэтры іконы адпавядаюць той, што атрыманая зь вёскі Сялец, таксама Брагінскага раёну. У картатэцы музэю, аднак, запісана, што абраз нібыта паходзіць з маёнтку Патонаў (з двара Гарадзішча?). І якімі ж былі шляхі іконы?..}}
File:Smuglewicz Prozor Family.jpg|Ф. Смуглевіч. Сям'я Прозараў (1789)
File:Zamoście, Jelski. Замосьце, Ельскі (1910-14).jpg|Карціна Сям'я Прозараў у музэі сядзібы Замосьце А. Ельскага (1910 – 1914).
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (I. Urubleŭski, 1891).jpg|Палац Прозараў у Астраглядах. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910).jpg|Палац у Астраглядах. Фота каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (2).jpg|Госьці Альгерда і Ванды Гардзялкоўскіх каля палацу ў Астраглядах. 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (4).jpg|Альгерд і Ванда Гардзялкоўскія сярод руінаў палацу, які меркавалі аднавіць. Каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (3).jpg|Каля руінаў.
File:Афіцына ў Астраглядах. Фота У. Смольскага.jpg|Афіцына ў Астраглядах. Стрэлкай пазначанае месца бяроставай гідраізаляцыі. Фота Уладзімера Смольскага. 2021 г.
File:Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны.jpg|Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны. Здымак У. Смольскага. 2021 г.
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914).jpg|Касьцёл у Астраглядах. 1914 г. 
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914) (2).jpg|Інтэр'ер касьцёла.
&lt;/gallery&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2|}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]]</text>
      <sha1>rvl7o5p3zhulgzjsrsftl0vtwx18cdo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664405</id>
      <parentid>2664404</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T04:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2664405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75908" sha1="jzl7cdbct317mptfvgzme00nanmp1jh" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Астрагляды
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Астраглядаў
|Лацінка                          = Astrahlady
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = каля сярэдзіны XV ст.
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Астраглядавічы
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 46
 |Шырата сэкундаў                 = 52.3
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 8
 |Даўгата сэкундаў                = 36.8
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Астрагля́ды'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — былая вёска ў складзе [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Пра царкву Ўваскрасеньня Хрыстова ў Астраглядах у часы Манівідавічаў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Пра царкву Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядах у часы Манівідавічаў.]][[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Палазовіча. 1513 г.]][[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|зьлева|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Найранейшая згадка пра Астрагляды (арыгінальная назва — Астраглядавічы{{Заўвага|У «Вялікім гістарычным атласе Беларусі» (Мінск: Белкартаграфія, 2009. Т. 1. С. 193) аўтары-укладальнікі падалі назву нібыта зь яе варыянтам – Остроглядовичи (Глядовичи), што ёсьць недарэчнасьцю. Запазычана яна з выдадзенай Ю. Вольфам кнігі графа К. Ажароўскага&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. – Warszawa, 1895. S. 206&lt;/ref&gt;, у якой узьнікла памылка пры перадачы зьместу каралеўскага ліста 1532 г. Тут побач згаданыя Hladowicze (а былі яшчэ Hładkowicze), Nowosielki, далей жа Chwojniki, Ostrodwory, хоць у арыгінале крыніцы побач названыя Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки (ёсьць  там і Углядковичи, што на тэрыторыі Украіны). Астрадворы ўтварыліся шляхам разрыву назвы Астра-глядавічы і далучэньня да Астра- першага слова згадкі пра «''двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ''». Другая ж частка назвы ператварылася ў асобнае паселішча Глядавічы.}}) можа быць датаваная прыкладна сярэдзінай XV ст. У Генэральнай візыце Брагінскай пратапопіі (дэканату), пачатай 30 студзеня 1743 году, ёсьць запіс, згодна зь якім, царква Ўваскрашэньня Хрыстова{{заўвага|Тытул названы менавіта такі.}} ў Астраглядавічах, «як паведамляецца» (ut fertur), існавала перад тым ужо 300 гадоў{{заўвага|У візытах Брагінскага дэканату 1740 г. і 1752 г. запісана, ізноў хіба «z powiesci ludzkiey», пра больш, як 200-гадовы ўзрост царквы, а ўзьвядзеньне будынку зьвязана чамусьці з князямі Вішнявецкімі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (далей: ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 782. Ф. 1. Спр. 2464. А. 288&lt;/ref&gt;, якія Астраглядавічамі ніколі не валодалі. Але гэта — што да царкоўнага будынку. Самое паселішча магло існаваць і за 300 гадоў да візытаў сярэдзіны XVIII ст., бо пісьмова згаданае ў 1504 г.}}. Кім збудаваная і асьвечаная невядома&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 287, 287адв.&lt;/ref&gt;, але Брагінскай воласьцю тады валодаў [[Ваяводы троцкія|ваявода троцкі]] [[Іван Манівід|Ян (Іван) Манівідавіч]]&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці ў 1475 годзе яго сына [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцех]]а, [[Ваяводы наваградзкія|ваяводы наваградзкага]] і [[Падстолі вялікі літоўскі|падстолія вялікага літоўскага]], [[Брагін]]ам з воласьцю, відавочна, ізноў пачаў кіраваць вялікакняскі намесьнік, пра што маецца зьвестка на 1496 год&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397&lt;/ref&gt;. 

3 чэрвеня 1504 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы Астраглядавічы і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму воіну Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;). Вядомы ён пакуль што з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх са збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;.

Адміністрацыйна Астраглядавічы належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Уладальнікамі іх і Хвойнікаў ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовічы (Абрагамовічы), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 12 — 18&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як уважаецца пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Ostrohlady // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1886. Т. VII. S. 690),  князям Вішнявецкім і панам Ракіцкім Астрагляды ніколі не належалі.}}.

 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Астраглядавічы), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}

Потым Астраглядавіцкі маёнтак князя Дз. Відыніцкага і яго жонкі Фенны Палазовічаўны згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году з запісам аб узаемных саступках грунтоў у ім і ў Брагінскіх добрах князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага&lt;ref&gt;АGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;.  У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну «''людей моих села Остроглядовского о подране бчол и о збите людей монастырских''» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра), сьцьвярджаў , нібы «''тое село Остроглядовичи не ест у повете Киевского воеводства, але Троцкого повету, не повинен бых тут с того именя отказывати''»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 5, 37&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1560 году князь Богуш Любецкі, ад імя свайго і маці-удавы княгіні Дзьмітравай Любецкай, падаў судовы пратэст супраць князя Міхаіла Аляксандравіча Вішнявецкага, старосты чаркаскага, за тое, што людзі яго гвалтоўна  ўварваліся ў межы астраглядавіцкія, дзеля ўласнай карысьці палі разрабілі, пакасілі сенажаці і іншыя крыўды ўчынілі&lt;ref&gt;АGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 4&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Любецкіх, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Бонча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Гэта ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…''»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Астраглядавічы) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Астраглядавіцкія цяглыя ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Астраглядавіцкія цяглыя ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 24 цяглых дымоў і 3 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Астраглядавічы (Ostrohladowicze) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 82зв.-83зв.&lt;/ref&gt;.

У 1570—1590-я гады добры Астраглядавічы пана Шчаснага Харлінскага шматразова згаданыя ў судовых справах з-за нанесеных ім брагінскімі падданымі князёў Вішнявецкіх маёмасных стратаў, з-за ўчыненага гвалту над людзьмі. 25 сакавіка 1579 года кароль [[Стэфан Баторы]] нават даслаў ліст княгіні-удаве Аляксандравай Вішнявецкай, у якім загадаў, каб яе людзі не ўдзіраліся ў дзедзічныя грунты астраглядавіцкія пана Ш. Харлінскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 5—15&lt;/ref&gt;.

У падатковым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] на 1581 год запісана, што ў сяле Астраглядавічы пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з 1 двара [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] выбіралася 15 грошаў, з 6 [[агароднікі|агароднікаў]] — па 6 грошаў, яшчэ з 4 — па 4 грошы&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;. У датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў Астраглядавічаў, [[Плоскае (Хвойніцкі раён)|Плоскага]], [[Варацец|Варатца]] пана Ш. Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, местам Брагін, сёламі [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын|Бабчын]]&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

У 1598 году сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''ziemie Kiiowskiey'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372&lt;/ref&gt;. У актах трыбунальскіх што да Кіеўскага ваяводзтва, у дакумэнце ад 22 чэрвеня 1600 году засьведчаная нязгода пана Шчаснага Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю Адаму, сыну Аляксандра, Вішнявецкаму сёламі [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушэвічаў (Багушоў)]], Плоскага, [[Паселічы|Паселічаў]], Хвойнікаў, [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлак]] з прыналежнымі князю Міхаілу, сыну Міхаіла, Вішнявецкаму Глухавічамі, [[Бабчын|Бабчынам]], з тым, як падзеленыя дубровы, урочышчы, з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астрагляды (Астраглядавічы) на мапе ВКЛ 1613 г. (фрагмэнт).]]

20 чэрвеня 1600 года падкаморы Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''zapis wieczysty'', 26 чэрвеня ў Люблінскім трыбунале прызнаны, на двор Астраглядавічы з прыналежнымі да яго «прыселкамі» — сёламі Астраглядавічы, Хвойнікі, Вялікі Бор, Дворышча, Храпкаў і яшчэ дзевяцю паселішчамі, а таксама на двор з 5 часткай зь сямі пляцаў у Кіеве&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 60; AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі сужэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах і стварэньне найбольш раньняй у рэгіёне каталіцкай парафіі. Першым зь вядомых настаяцелем быў ксёндз Станіслаў Зданоўскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt;. Недзе ў гэты ж час Астрагляды апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету.

У 1623 годзе ўдава Гальшка Мікалаевая Харлінская судзілася з сваякамі Харлінскімі за іх наезд на замак Астраглядаўскі{{Заўвага|На мапе ВКЛ 1613 г. у дачыненьні да Астраглядавічаў выкарыстаная выява, адсутная ў легендзе пад гербам Пагоня, відавочна, дзеля таго, што Астрагляды – па-за межамі ВКЛ. На існаваньне замку альбо ўмацаванай сядзібы яна, у адрозьненьне, напрыклад, ад [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонава на рацэ Славечне]], як быццам не ўказвае. Але ж на гэтай мапе з найменш значных паселішчаў пазначаныя хіба цэнтры маёнткаў, зразумела, з панскімі сядзібамі, сярод якіх неўмацаваных у тыя часы не магло быць. Адсюль сьведчаньні пра замкі нават і пры невялікіх аднайменных сёлах. Тут важна не перабольшваць іх абарончыя здольнасьці і ўсьведамляць выключна надзённае прызначэньне — абарона маёмасьці ад тутэйшых сялянаў-бунтаўнікоў, суседніх паноў-братоў шляхты, прыхадняў-казакоў, пазьнейшых гайдамакаў і г. д.}}, вёску Астраглядавічы, на мястэчка Новы Харленж (Хойнікі), вёску Хойнікі і інш&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637 &lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

11 лютага 1627 году Гальшка Харлінская склала тэстамэнт, паводле якога добры Астраглядавічы пераходзілі ў пасэсію да яе зяця [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]], ваяводзіча смаленскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56&lt;/ref&gt;. У 1628 годзе пан М. Абрагамовіч з пятнаццаці дымоў ў Астраглядавічах плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 396—397&lt;/ref&gt;. Пры гэтым яму яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім пані Гальшка ўзяла шлюб.

Дзеля ўтрыманьня ў Астраглядах касьцёла і плябана на іх сталы прыбытак Мікалаем і Гальшкай Харлінскімі раней была запісана вёска Багушы. Але спадчыньнік маёнтку, зяць іх, пан Мікалай Абрамовіч, кальвініст, відавочна, не ўважаў той запіс абавязковым да выкананьня. Таму маем справу ад 6 чэрвеня 1635 году ксяндза Заклічынскага, плябана астраглядаўскага, якая разглядалася не адно ў Кіеўскім гродзе, але і ў каронным Люблінскім трыбунале. М. Абрамовіч, як высьвятляецца, наслаў на добра Багушы сваіх людзей, каб яны ўчынілі там розныя гвалты і рабункі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 37&lt;/ref&gt;.

У актавай кнізе Жытомірскага гродзкага суда 1635 году са слоў вознага сказана, што з-за няўплаты [[чопавае|чопавага]] падатку ён «''Перши позовъ по его милостъ пна Абрамовича, воеводича смоленъского, до села Оcтроглядовичъ, маетности его милости, того року и  дня деветнастого мца сепътемъбра однеслъ и  въ дворе тамошнимъ урядникови в  руки одъдалъ''»&lt;ref&gt;Акти Житомирського гродського уряду: 1590 р., 1635 р. / В. М. Мойсієнко. – Житомир, 2004. № 40&lt;/ref&gt;. Валодаў маёнткам М. Абрамовіч і ў 1639 годзе, калі заставіў Астраглядавічы гданьскаму мешчаніну Ежаму Гэўлу за 33 600 злотых, і ў канцы 1641 году, калі вяртаў доўг сыну нябожчыка Ісааку Гэўлу. Уражаньне такое, нібы генэрал артылерыі ВКЛ М. Абрамовіч ці ня кожны раз пазычаў грошы дзеля таго, каб аддаваць папярэднія даўгі то дзяржаве, то прыватным асобам, застаўляючы Астрагляды&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 14—15, 35—36&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 47 дымоў{{заўвага|Такая колькасьць дымоў была і пры адзіным паборы 1634 г.&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;}} сяла Астраглядавічаў кашталяна амсьціслаўскага Мікалая Абрамовіча выбіралася 47 злотых&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]]

24 сьнежня 1642 году ад імя пана Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''wieczystej przedarzy'' пагразлых у даўгах добраў Астраглядавічы і Хвойнікі праваслаўнаму пану Максыміліяну Бразоўскаму, падстолію кіеўскаму, пра што пан Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67&lt;/ref&gt;.

З запісу ў абозным дзёньніку польнага гетмана ВКЛ князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]] ад 26 ліпеня 1649 году вядома, што паказачаны селянін Улас з Астраглядавічаў, спайманы ў сваёй хаце за дзень да таго, прызнаў: далучыўся ён да казакоў, як тыя летась ішлі ў Літву, быў у Бабруйску і Быхаве ў палку Гаркушы; а пра казакоў паведаміў, што трое заходзілі ў іхнае сяло яшчэ &quot;''ў мінулую суботу''&quot;&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 296&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяна Бжазоўскага]], берасьцейскага ваяводы, пані Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на свайго мужа-католіка князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. АРіJ. Sygn. 1. S. 69&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў.

5 чэрвеня 1682 году ксёндз Дамінік Бэркіновіч, прэзыдэнт касьцёлу Астраглядавіцкага, закону сьв. Дамініка, засьведчыў, што касьцёл прыняў абавязак адпраўляць па тры сьвятыя імшы на тыдзень, за што князь Шуйскі на яго ўтрыманьне ізноў саступіў вёску Багушы. 14 студзеня наступнага 1683 г. харунжы берасьцейскі князь Канстанцін Шуйскі ў маёнтку Тэрэбунь склаў айцам-дамініканам астраглядаўскім фундуш, паводле якога абяцаў касьцёл у Астраглядавічах wystawić і вёску Багушы з грунтам і ўсялякімі пажыткамі на іх запісаць&lt;ref&gt;АGAD. АРіJ. Sygn. 1. S. 37&lt;/ref&gt;. Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 10 дымоў у Астраглядавічах князя Шуйскага выплачвалася 9 злотых. А яшчэ ў вёсцы было 9 дымоў, якія належалі баярам (асабіста вольным слугам)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489. Другі пабор — 9 злотых з 9 дымоў (С. 506)&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1697 году ў Оўруцкі гродзкі суд астраглядаўскім земянінам панам Аляксандрам Галаскім ад імя князя Дамініка Шуйскага, харунжага берасьцейскага, была пададзена скарга, у якой сьцьвярджалася, што казацкага палку Ярэмы сотнік Лабада, аніяк не паважаючы вайсковыя артыкулы і права паспалітае, наехаў на двор Астраглядаўскі пана Дамініка году 1697 дня 10 лютага месяца, а наехаўшы, валоў, коней, авечак, сьвіней і дабро ўсякае пазабіраў&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 26, 36&lt;/ref&gt;.

23 красавіка 1738 году князь Ігнацы Шуйскі ў замку Хвойніцкім выдаў фундуш царкве Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядавіцкім ключы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 289адв.-291адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Астраглядавіцкай Уваскрашэньня Хрыстова царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170пкс|Прыход Астраглядавіцкай Уваскрашэньня Хрыстова царквы ў 1740 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных у Астраглядавічах на 1743 г.jpg|значак|170пкс|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных у Астраглядавічах на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Астраглядавіцкай царквы Ўваскрашэньня Хрыстова вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 29 дымоў у Астраглядавічах, 8 у вёсцы Багушы, 4 у хутары Варацец, з 6 у Плоскім, 11 у Вязку, 3 у Паселічах, 3 у Дуброўным, 7 у Рашаўцах, 2 у Бардаках і{{заўвага|У іншых выпадках пісалі alias (альбо).}} Лахані, 3 у Шчарбінах. Душ да споведзі — каля 200&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 783&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова сяла Астраглядавічаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася plus minus 80 двароў, дапушчаных да споведзі 164 душы. Узначальваў прыход сьвятар Якаб Тышко(ў)скі (Tyszkoski)&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1740-я гады і надалей Астраглядавіцкі касьцёл аб'ядноўваў рыма-каталіцкую парафію ў [[Оўруч|Оўруцкім]] дэканаце Кіеўскай дыяцэзіі, да якой належалі жыхары (у асноўным шляхта) зь мястэчкаў Астраглядавічы{{Заўвага|Астраглядавічы тут названыя «мястэчкам» дзеля таго хіба, што былі цэнтрам парафіі, бо адпаведнага статусу, у адрозьненьне ад Брагіна і Хвойнікаў, ня мелі.}}, Хвойнікі, Брагін, вёсак Храпкаў, Руднае, Дворышча, Стралічаў, Вялікі Бор, Рудня Вялікаборская, Паселічы, Багушы, Сялец, Крыўча, Рудакоў, Лісцьвін, Мікулічы, Шкураты, Рудня Удалёўская, Буда Удалёўская, Глухавічы, Губарэвічы, Краснасельле, Масаны, Баршчоўка, Аравічы&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Прыход Астраглядавіцкай царквы на 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Астраглядавіцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова налічвалася 104 двары «z pułogrodnikami», у тым ліку 50 у самым мястэчку{{заўвага|Так паселішча, цэнтар анкляву ў атачэньні Брагінскіх добраў, названае князем І. Шуйскім у фундушы 1738 г., адкуль перанесенае ў тэкст  візыты. Але ў абсалютнай большасьці крыніцаў яно называлася сялом.}} Астраглядавічах. Да споведзі дапушчана 567 душ, зь якіх у тым годзе не спавядаліся 124, а былі ў споведзі 443&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 291адв.&lt;/ref&gt;. 22 сакавіка 1753 году князем Шуйскім запісаны фундуш Астраглядавіцкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 63&lt;/ref&gt;.

На 1754 год у Астраглядавічах было 48 двароў (×6 — каля 288 жыхароў), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 7 злотых, 13 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 29 злотых і 24 грошы&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў у Астраглядавічах жылі адпаведна 7, 5 і 4 чалавекі (głowy), плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Хвойніцкага кагалу&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710&lt;/ref&gt;.

У 1776 годзе ў Астраглядавічах узьведзены новы будынак царквы, імаверна, ужо пад тытулам Сьвята-Траецкай&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 30&lt;/ref&gt;{{заўвага|У больш позьніх даведніках пазначаны 1779 г.&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 303&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 117&lt;/ref&gt;}}. На 1777 год Астраглядаўская каталіцкая парафія, паводле графа Дз. Талстога, налічвала 252 верных&lt;ref&gt;Le Catholicisme Romain en Russie. Études historiques par M. le comte Dmitry Tolstoy. Tome premier. – Paris, 1863. P. 478&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

На 1789 год пры Астраглядаўскай Сьвята-Траецкай прыходзкай царкве згадваецца капліца сьв. апостала Іаана ў Багушах&lt;ref&gt;Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

13 ліпеня 1791 г. варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 12 чэрвеня патрыёты Рэчы Паспалітай, госьці Караля і Людвікі Прозараў з Мазырскага, Оўруцкага і Рэчыцкага паветаў бралі ўдзел у сьвяточнай імшы з нагоды прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць гаротную Айчыну. Урачыстасьць адбылася ў Астраглядаўскім парафіяльным касьцёле Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. Казань, прымеркаваную да падзеі, прамовіў ксёндз-пробашч Францішак Глінскі. Па яе заканчэньні ўсе прысутныя, пад няспынныя гарматныя салюты, прасьпявалі гімн Te Deum laudamus (Цябе, Бога, услаўляем) &lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[файл:Астрагляды на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|170пкс|Астраглядавічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Астраглядавічы — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1795 г. запісана, што Астраглядавічы Людвікі з Шуйскіх Прозар былі здадзены ў «арэндную пасэсію» Яну, сыну Уладыслава, Ястшэмбскаму (Ястржэмбскаму) тэрмінам на 3 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1797) за 1 833 дукаты і 6 злотых польскіх&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 208; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). – Минск, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Бліскучы канцэрт, прысвечаны Тэклі Прозар, народжанай графіні Ракіцкай. 1833 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Канцэрту для фартэпіяна, прысьвечанага Тэклі Прозар, народжанай графіні Ракіцкай. 1833 г.]]

У шляхецкай рэвізіі 1811 года эканомам фальварка Астраглядаўскага названы Юзаф Парыкевіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248&lt;/ref&gt;. Пасля сьмерці жонкі Людвікі і свайго вяртаньня зь няволі ў 1829 годзе К. Прозар уступіў ва ўладаньне маёнткамі, хоць вельмі хутка запісаў іх на сыноў Уладыслава і Юзафа. Уважаецца, што менавіта Уладыслаў, жанаты з Тэкляй Ракіцкай, якому дасталіся Астрагляды, ініцыяваў ўзьвядзеньне тут мураванага палацу ў стылі ампір паводле праэкту Генрыка Марконі&lt;ref&gt;Кулагін А. Астраглядская сядзіба. // Габрусь Т. Страчаная спадчына / Т. Габрусь, А. Кулагін, Ю. Чантурыя, А. Квітніцкая, М. Ткачоў – Мінск: Полымя, 1998. С. 176&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А. Кулагін памылкова назваў сына К. Прозара Уладзімерам.}}. Спачыў абозны, паводле запісу ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла, 20 кастрычніка (1 лістапада) 1841 года&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 17&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Запіс аб смерці і пахаванні Юзафа Дашчынскага.png|значак|170пкс|Запіс аб сьмерці і пахаваньні ў Астраглядах Юзафа Дашчынскага.]]

29 ст. ст. жніўня 1844 году ў двары Астраглядавіцкім спачыў, а 31 жніўня быў пахаваны 70-гадовы мэтр музыкі шляхетны [[Юзаф Дашчынскі]]&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 33адв.&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром таго ж 1844 году, Астрагляды належалі да маёнтку Хвойнікі, гаспадаром якога быў малодшы сын Караля Прозара Уладыслаў.

Пасьля двара ў [[Сігневічы|Сігневічах]], ад сярэдзіны XIX ст. карціна «Сям’я Прозараў», напісаная зь ініцыятывы і на замову самога К. Прозара знакамітым мастаком Францішкам Смуглевічам у 1789 годзе, пэўны час знаходзілася ў Астраглядаўскім палацы пана Уладыслава і яго нашчадкаў&lt;ref&gt;Michalczyk Z. Franciszek Smuglewicz, Jan Chrystian Kampsetzer i pamięć synów o Józefie Prozorze. // Biuletyn Historii Sztuki. Rocznik LXXVI. – Warszawa, 2014. Nr 2. S. 197 – 217&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Хто ёсьць хто на карціне? У цэнтры партрэт бацькі – віцебскага ваяводы Юзафа Прозара, побач зьлева абозны Караль прамаўляе верш Францішка Карпінскага, прысьвечаны нябожчыку, па другі бок партрэту яго сярэдні брат Ігнацы і жонка Людвіка Канстанцыя, каля яе старэйшая дачка Юзэфа, зьлева малодшая Марыяна, крайні зьлева швагер Францішак Букаты, сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, побач малодшы брат Караля Антоні (адзіны ў сармацкім строі). Швагра Станіслава Ельскага (з падачы яго праўнука Яна Ельскага, блыталі раней з Антоніем&lt;ref&gt;Tadeusz Mikulski. Karpinsciana w Archiwum Prozorów. // Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej. – Wrocław, 1950. 41/2. S. 509; Федорук А. Т. Старинные усадьбы Берестейщины / А. Т. Федорук; ред. Т. Г. Мартыненко. – 2-е изд. – Минск: БелЭн, 2006. С. 202&lt;/ref&gt;) тут, як пераканаўча давёў Зьбігнеў Міхальчык, няма. Цікава заўважыць, што прысутныя на палатне дочкі Юзэфа і Марыяна (з распазнаваньнем дзяцей таксама існавала праблема), у адрозьненьне ад дарослых, пісаныя не з натуры, народжаныя 13 чэрвеня 1786 г. і 23 кастрычніка 1787 г. w Poniemuniu, атрымалі імёны ў гонар адпаведна бацькі Караля і маці Людвікі. Народжаны ў Хвойніках 23 кастрычніка ў год стварэньня карціны сын іменаваны ізноў жа, у гонар дзядка-ваяводы, Юзафам.}}{{Заўвага|Улічыўшы пэрспэктыву страты Канстанцінам Прозарам Астраглядаўскай фартуны, карціну набыў адзін з сваякоў Прозараў, энцыкляпэдыст [[Аляксандар Ельскі]] з [[Замосьце (Пухавіцкі раён)|Замосьця]] Ігуменскага павету, а яго сын Ян вывез палатно ў гады Першай сусьветнай вайны да Варшавы. У 1929 г. ён перадаў твор на захаваньне ў Нацыянальны музэй, які пасьля Другой сусьветнай вайны і набыў яго для сваёй калекцыі.}}.

[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Астрагляды і навакольле ажно да Стралічава і Мокіша на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 356 жыхароў сяла Астраглядавічы абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Сьвята-Траецкай царквы, 21 мужчына і 22 жанчыны зь сяла, 10 мужчын і 9 жанчын з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 700&lt;/ref&gt;. 18 верасьня 1860 году Астрагляды наведаў праваслаўны архіяпіскап менскі і бабруйскі [[Міхал Галубовіч]], запіс якога засьведчыў, што ў палацы тады жыла сям'я рэчыцкага маршалка Мечыслава, сына Уладыслава, Прозара: «''Па абедзе я ад’ехаў у Астраглядавічы [з Хвойнікаў]. Засьпеў там толькі гаспадыню дома, жонку маршалка пані Прозараву, яе матку Аскеркаву, брата, глухога і барадатага, Эміля Аскерку, і валынскага Прозара. Вельмі гасцінна быў прыйманы''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд сяло Астрагляды адміністрацыйна належала да Мікуліцкай воласьці. З 1864 году арганізавана народная вучэльня. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Траецкай царквы названыя настаяцель а. Дамецій Ляляўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Іван Пігулеўскі, просьфірня Дар'я Грыгаровіч. Да прыходу, акрамя сяла Астрагляды, належалі вёскі Вязок, Дуброўнае, Плоскае, Шчарбіны, Варацец (прозараўскі), Бакуны, Багушы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 459&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе царкоўны прыход налічваў 812 верных мужчынскага і 852 жаночага полу&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 1887 годзе{{Заўвага|А. Ельскі апярэдзіў падзею, пазначыўшы яе 1885 годам&lt;ref&gt;Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1886. T. VII. S. 690&lt;/ref&gt;.}} Астраглядаўскі маёнтак, калі ім валодаў Канстанцін, сын Мечыслава, Прозар, быў прададзены «съ торговъ» пану Брэшчынскаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;РДГА. Ф. 592. Воп. 18. Спр. 2639. А. 4-4адв.&lt;/ref&gt;. Каля 1895 году парафія Астраглядаўскага касьцёла, якая абыймала вялікую тэрыторыю, налічвала 3230 верных&lt;ref&gt;Кароль М. М. Перавод у праваслаўе на тэрыторыі беларускіх губерняў у сярэдзіне 1860-х – 1905 г.: палітыка ўрада і адносіны насельніцтва. Магістарская дысертацыя. – Мінск, 2017. С. 87&lt;/ref&gt;.

Згодна зь перапісам 1897 году, у сяле Астрагляды дзейнічалі царква, касьцёл, капліца, народная вучэльня, хлебазапасная крама, вятрак, карчма. Побач быў аднайменны фальварак. У тым жа 1897 годзе аднайменны маёнтак набыў за 137 000 рублёў расейскі купец Дорахаў, які зусім не жадаў займацца гаспадаркай, але па-драпежніцку хіба высякаў лес. У 1899 годзе ён прадаў Астраглядаўскія добры за 300 000 рублёў «г. Рыбникову.., который занимался скупкой больших имений, приводил их в кой какой порядок и по возможности продавал за бóльшие деньги»&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. На 1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Астрагляды спадчынны  дваранін Валерыян Рафаілавіч Рыбнікаў&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 58&lt;/ref&gt;.

У 1905 годзе В. Р. Рыбнікаў прадаў за 620 000 рублёў маёнтак Астрагляды ў 6117 дзесяцін 1668 кв. сажэняў Любові Маркаўне Завойка, адначасова набыўшы ад яе маёнтак Магільнае ў Падольскай губэрні{{Заўвага|Адбыўся гэткі, на карысьць Рыбнікава, абмен. Да таго часу м-к Астрагляды быў закладзены ў Маскоўскім Замельным банку ў суме 246 000 руб.; мелася яшчэ і закладная Рыбнікава на 150 000 руб.}}&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 324. Воп. 1. Спр. 411. А. 2&lt;/ref&gt;. Пасьля маёнтак перайшоў да Васіля Сьцяпанавіча Завойка і быў прапанаваны для набыцьця Менскаму адзьдзяленьню Сялянскага Пазямельнага банку.

Уладальнікам 1 746 дзесяцін зямлі ў Астраглядах «Список землевладельцев Минской губернии 1911 г.» называе Аляксандра Іванавіча Цямніцкага&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911. – Минск: Мин. губ. стат. ком., 1911. С. 3&lt;/ref&gt;. У 1912 г. «па найвысачэйшаму дазволу» маёнтак Астрагляды набыў Альгерд Гардзялкоўскі, апошні іх прыватны ўладальнік&lt;ref&gt;Aftanazy R. Dzieje rezydencji na dawnych Kresach Rzeczypospolitej. Tom 11. Województwo kijowskie oraz uzupełnienia do tomów 1–10. /R. Aftanazy – Wrocław; Warszawa; Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolinskich Wydawnictwo, 1997. S. 280; Кулагін А. Астраглядская сядзіба. С. 176&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Астрагляды ў складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Зах| С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

З 8 сьнежня 1926 да 1987 году – цэнтр Астраглядаўскага сельсавету Брагінскага раёну Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай вобласьці БССР.

[[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе 1926 г.]]

У 2-й палове 1920-х гадоў арганізаваны саўгас «Астрагляды», дзейнічалі пачатковая школа, хата-чытальня, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1930 годзе арганізаваны [[калгас]] імя Варашылава, працавалі 2 гамарні, цыркулярка, вятрак (з 1928 году), сталярная майстэрня (з 1930 году).

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 389 жыхароў вёскі, у памяць пра якіх у 1967 годзе ў цэнтры вёскі пастаўлены абеліск.

У 1962 годзе да вёскі далучаныя пасёлак Двор Астрагляды, хутар Папаратнае. Была цэнтрам саўгаса «Астрагляды», існавалі сярэдняя школа, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячыя ясьлі.

20 жніўня 2008 году вёска была ліквідавана&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180317234647/http://pravo.by/pdf/2009-62/2009_62_9_21015.pdf «Об упразднении сельских населенных пунктов Брагинского района». Решение Брагинского районного Совета депутатов от 20 августа 2008 г. № 68]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* [[Юзаф Дашчынскі|Дашчынскі Юзаф]] (1774, Вільня — 1844, двор Астраглядавічы) — піяніст, кампазытар, дырыжор, кіраўнік аркестра.
* Кардаш Дзяменці (1904-?) — беларускі настаўнік, гісторык.
* Бельман Яўхім (1906—1977) — савецкі беларускі нэўрапатоляг&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211225090552/https://slonimsmc.grodno.by/museum/Histori%20med/Belarus/Ludi/Belman.htm]&lt;/ref&gt;.
* Палескі Вячаслаў (сапр. Станкевіч; 1912—1971) — беларускі драматург, заслужаны дзеяч культуры БССР (яго імем была названа Бабчынская сярэдняя школа Хвойніцкага раёну, дзе ён вучыўся).

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Памяць пра даўнія Астраглядавічы&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
File:Ікона Маці Божая Снежная.png|Ікона Маці Божая Сьнежная з Астраглядаў (?), другая палова XVIII ст.{{заўвага|[[Аляксандар Ярашэвіч]] некалі задаваўся пытаньнем: а ці не старая гэта алтарная ікона, якая пасьля зачыненьня 19 ліпеня 1865 г. каталіцкай капліцы ў Юравічах, была перададзеная ў Астраглядаўскі касьцёл?.. http://media.catholic.by/nv/n24/art3.htm. Паводле акту ад 31 траўня 1967 г., падпісанага дырэктарам Дзяржаўнага мастацкага музэю БССР пані Аладавай (Е. Аладовой), парамэтры іконы адпавядаюць той, што атрыманая зь вёскі Сялец, таксама Брагінскага раёну. У картатэцы музэю, аднак, запісана, што абраз нібыта паходзіць з маёнтку Патонаў (з двара Гарадзішча?). І якімі ж былі шляхі іконы?..}}
File:Smuglewicz Prozor Family.jpg|Ф. Смуглевіч. Сям'я Прозараў (1789)
File:Zamoście, Jelski. Замосьце, Ельскі (1910-14).jpg|Карціна Сям'я Прозараў у музэі сядзібы Замосьце А. Ельскага (1910 – 1914).
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (I. Urubleŭski, 1891).jpg|Палац Прозараў у Астраглядах. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910).jpg|Палац у Астраглядах. Фота каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (2).jpg|Госьці Альгерда і Ванды Гардзялкоўскіх каля палацу ў Астраглядах. 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (4).jpg|Альгерд і Ванда Гардзялкоўскія сярод руінаў палацу, які меркавалі аднавіць. Каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (3).jpg|Каля руінаў.
File:Афіцына ў Астраглядах. Фота У. Смольскага.jpg|Афіцына ў Астраглядах. Стрэлкай пазначанае месца бяроставай гідраізаляцыі. Фота Уладзімера Смольскага. 2021 г.
File:Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны.jpg|Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны. Здымак У. Смольскага. 2021 г.
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914).jpg|Касьцёл у Астраглядах. 1914 г. 
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914) (2).jpg|Інтэр'ер касьцёла.
&lt;/gallery&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2|}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]]</text>
      <sha1>jzl7cdbct317mptfvgzme00nanmp1jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кітабы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139020</id>
    <revision>
      <id>2664389</id>
      <parentid>2617464</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:43:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <comment>Дададзеная інфармацыя</comment>
      <origin>2664389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15319" sha1="i69668s8lx0f2shdyo2e7o7uuwgr238" xml:space="preserve">[[Файл:Хамаіл_Якубоўскага,_с._389,_вектар.svg|міні|Старонка кітабу ХІХ ст.]]
'''Кіта́бы''' (ад {{мова-ar|kitab|скарочана}} — «кніга») — [[Кніга|кнігі]], напісаныя на [[беларуская мова|беларускай мове]] [[беларускі арабскі альфабэт|арабскім пісьмом]]. Пачалі стварацца, як мяркуецца, не пазьней за XVI стагодзьдзе [[Беларускія татары|татарамі]], што пасяліліся ў Вялікім Княстве Літоўскім у XIV—XV стагодзьдзях і паступова забылі сваю родную мову{{Заўвага|Акадэмік [[Яўхім Карскі]] наступным спосабам тлумачыў прычыны страты татарамі роднай мовы: «''Пасяліўшыся ў Літоўскай дзяржаве, яны хутка абеларусіліся; часткова гэта залежала ад таго, што яны бралі шлюб з [[Беларусы|беларускамі]], бо сваіх жанчын зь імі часта не было''». «''3 прычыны гэтага'' [''жаніцьбы зь [[Ліцьвіны|ліцьвянкамі]]''], — дадае крымска-татарскі асьветнік [[Ісмаіл Гаспрынскі]] ў рабоце „Рускае мусульманства“&lt;ref&gt;Гаспринский И. „Русское мусульманство: Мысли, заметки и наблюдения мусульманина“. — Симферополь, 1881. С. 27—28.&lt;/ref&gt;, — ''што жонкі пасяленцаў-татараў не разумелі зусім па-татарску, ужо першае пакаленьне літоўскіх татараў гаварыла больш мовай маці, г. зн. па-літоўску, чым па-татарску, так што празь некалькі пакаленьняў татарская мова зьнікла з ужытку, і [[Ліцьвіны#Славянская_літоўская_мова|мова літоўская]]'' (г. зн. беларуская) ''стала нацыянальнай мовай тамтэйшых татараў''»&lt;ref&gt;[[Ібрагім Канапацкі]], [https://belhistory.com/lang_bel-tatars.html?fbclid=IwY2xjawFxxx1leHRuA2FlbQIxMAABHS0BTrKHuISdVo6ytfjrneGQ7_PwjeX7SEjysTtNqYzmBT-Bw9AljPU5dw_aem_Oysw00mcgdnwiZ7OvxWDBA Мова беларускіх татар], Беларускі гістарычны партал, 2 лютага 2018 г.&lt;/ref&gt;}}.

Лічацца найбольш каштоўным матэрыялам дзеля дасьледаваньня [[Старабеларуская мова|старой беларускай мовы]], бо ня маюць уплываў [[Царкоўнаславянская мова|царкоўнаславянскай мовы]], а цалкам грунтуюцца на народнай мове, перадаючы пэўныя гукавыя асаблівасьці ([[дзеканьне]] ды іншыя)&lt;ref&gt;[[Уладзімер Дубоўка|Дубоўка У.]] Пра нашу літаратурную мову // Узвышша». № 2, 1927.&lt;/ref&gt;.

== Зьмест і форма ==
Зьмест кітабаў — тэксты, якія тлумачаць [[Каран]], апісаньні мусульманскіх рытуалаў і асноўных мусульманскіх абавязкаў, цытаты з Карану і выказваньні прарока [[Мухамад]]а (хадысы), усходнія казкі, прыгодніцкія аповесьці. Часта сустракаюцца рэлігійныя легенды й апавяданьні, напр., пра сьмерць Мар’ямы — маці [[Ісус Хрыстос|Ісуса Хрыста]], усходняя легенда Мірадж — апавяданьне пра начную вандроўку прарока Мухамада ў Ерусалім і потым да Боскага трону, маральна-этычныя павучаньні для моладзі (пра шанаваньне бацькоў, гасьцей, бедных, сірот, суседзяў ды інш.), варажба па літарах Карану, разгадка сноў. Апроч кітабаў вылучаюць напісаныя арабскім пісьмом тафсіры, таджвіды, хамаілы. Кітабы напісаныя і чытаюцца справа налева, тэкст пачынаецца там, дзе ў славянскіх кнігах заканчваецца. У бібліятэках [[Вільня|Вільні]] і [[Менск]]у захоўваюцца кітабы аб’ёмам ад 70 да 1000 старонак. Радок у такіх манускрыптах суцэльны, няма падзелу на словы, знакаў прыпынку і напісаньняў зь вялікай літары. Новы твор (разьдзел) пачынаецца словам «баб» (разьдзел, пачатак новага зьместу) ці «хікает» (аповесьць, апавяданьне). Іншы раз гэтых словаў няма, тады на палях выпісваюцца першапачатковыя словы (першы сказ) разьдзела.

У кітабах адлюстраваныя побыт, звычаі, традыцыі татараў-перасяленцаў, таму іх тэксты — каштоўны матэрыял для лінгвістаў, этнографаў, літаратуразнаўцаў, гісторыкаў.

== Мова кітабаў ==
Кітабы — шматмоўныя рукапісы, але дамінуе ў іх тагачасная [[беларуская мова|беларуская народна-дыялектная мова]]. Некаторае павелічэньне ў кітабах ХІХ ст. тэкстаў, якія адчулі ўплыў [[польская мова|польскай]] [[Крэсы|крэсавай]] мовы, вырашальнага значэньня на агульную ацэнку не аказвае. Мова кітабаў адрозьніваецца ад [[старабеларуская мова|мовы старажытных беларускіх пісьмовых помнікаў]], яна блізкая да беларускай народнай мовы.

Спалучэньне (і нават перакрыжаваньне) ўсходніх (арабскіх, цюрскіх) і славянскіх (беларускіх) моўных традыцыяў у манускрыптах назіраецца дастаткова часта. Напрыклад, у Кітабе А. Хасяневіча (1832) у сказе з апавяданьня пра Мар’яму: «аднаго дня Іса прарок / '''йего мілосьць''' / '''ласка божэйе над нім''' / да маткі свайей мувіл» выкарыстоўваецца традыцыйная ўсходняя ўстаўка-парантэза, яна не характэрная славянскім тэкстам. У гэтым жа тэксьце ў сказе: «рэкла (Марйама): '''І''' / '''сыну мой Іса''' / астаньсе здароў / а йа ўжо адыйду» выкарыстоўваецца цюрскі выклічнік «і» побач зь беларускай [[клічны склон|клічнай]] формай «сыну». Усё гэта разам фармуе адметную стылістыку тэксту.

Філялягічная праца перакладніка(ў) і капіістаў мела сьвядомы характар, што знаходзіла адлюстраваньне ў імкненьні пісаць аднастайна. З гэтай прычыны можна казаць пра існаваньне ў кітабах літаратурна-пісьмовых нормаў. Яны ў сваю чаргу фармаваліся пад уплывам некалькіх фактараў: ранейшых копіяў (і з гэтай прычыны адлюстроўвалі нормы беларускай мовы ранейшых эпохаў), кірылічных літаратурных (асабліва рэлігійных) крыніцаў і жывых народных гаворак. Гэта таксама надавала кітабам своеасаблівы калярыт.

== Вывучэньне ==
Навуковае вывучэньне кітабаў пачалося ў XIX ст. Трансьлітараваныя ўрыўкі з кітабу надрукаваў А. Мухлінскі ў працы «Дасьледаваньне пра паходжаньне і стан літоўскіх татараў» (СПб., 1857). У пачатку XX ст. пра кітабы пісалі [[Яўхім Карскі]], [[Ігнацы Крачкоўскі]], [[Іван Луцкевіч]] ды іншыя. У 1926 годзе [[Ян Станкевіч]] на філязофскім факультэце [[Карлаў унівэрсытэт|Карлавага ўнівэрсытэту]] абараніў дысэртацыю «Рэлігійныя кнігі беларускіх мусульманаў „Аль-Кітаб“. Граматычны аналіз мовы на аснове фанэтыкі і словаўтварэньня». Гэтая праца складаецца з корпусу рукапіснага тэксту (399 старонак) і сшытку-дадатку транскрыпцыяў тэкстаў «Аль-Кітаб» з выкарыстаньнем розных графічных сыстэмаў, у які ўкладаюцца дзьве асобна аформленыя табліцы&lt;ref&gt;[[Мікола Трус|Трус М.]] Дысертацыі беларусаў, выпускнікоў Карлавага ўніверсітэта ў Празе. 1925—1931 гады // Полымя. № 12, 2018. С. 133—134.&lt;/ref&gt;.

Найбольш грунтоўна кітабы дасьледаваў [[Антон Антановіч]]. У кнізе «Беларускія тэксты, пісаныя арабскім пісьмом, і іх графіка-артаграфічная сыстэма» (Вільня, 1968) ён разгледзеў 24 арыгінальныя тэксты, сярод іх 8 кітабаў.

У цяперашні час варта казаць пра дасьледаваньне ў цэлым арабскаальфабэтнай літаратуры, у тым ліку кітабаў, створаных беларускімі (літоўскімі) татарамі. Нават сфармаваўся асобны кірунак пад назвай «кітабістыка». Вывучэньню кітабаў (і, шырэй, арабскаальфабэтнай літаратуры) прысьвечаныя працы беларускіх, літоўскіх, польскіх, швайцарскіх, брытанскіх ды інш. дасьледнікаў ([[Аляксандар Надсан|А. Надсан]], [[Віктар Несцяровіч|В. Несьцяровіч]], Ч. Лапіч, В. Чэкман, Г. Александровіч-Мішкінене, П. Сутэр, М. Тарэлка ды іншыя).

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* [[Віталь Вольскі|Вольскі В.]] Асноўныя прынцыпы арабскай транскрыпцыі беларускага тэксту ў «кітабах» // Узвышша. 1927. № 6.
* Вольскі В. Аб асаблівасьцях жывой мовы беларускіх татар і арабскай транскрыпцыі «Аль-Кітабаў» // Наш край. 1928. № 8—9.
* Канапацкі, І. Б. Гісторыя і культура беларускіх татар / І. Б. Канапацкі, А. І. Смолік. — Мінск, 2000.
* Карскі Я. Беларуская мова арабскім пісьмом // Вестн. Нар. коммссариата просвещения. 1922. № 1.
* Кітаб з фондаў Казанскага універсытэту (№ 1446) // Запісы Бел. Ін-та навукі і мастацтва. 1994. Кн. 21.
* Луцкевіч І. Ай-Кітаб — Кіцёп // Скарыніч. Мн., 1993. Вып. 2.
* Луцкевіч І. Ай Кітаб // Спадчына. 1992. № 3.
* Несцяровіч, В. І. Старажытныя рукапісы беларускіх татар : Графіка. Транслітарацыя. Агульная характарыстыка мовы. Фразеалогія / В. І. Несцяровіч. — Віцебск: УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2003.
* Станкевіч, Ян. Беларускія мусульмане і беларуская літаратура арабскім пісьмом / Я.Станкевіч. — Вільня, 1933.
* Шлюбскі А. Беларуская мова арабскай транскрыпцыяй // Наш край. 1926. № 6-7.
* Антонович, А. К. Белорусские тексты, писанные арабским письмом, и их графико-орфографическая система / А. К. Антонович. — Вильнюс, 1968.
* Мишкинене, Г. [А]. Древнейшие рукописи литовских татар : Графика. Транслитерация. Перевод. Структура и содержание текстов. Уч.-метод. пос. / Г. [А]. Мишкинене. — Вильнюс, 2001.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://arabica.fias.fr/indexbe Трэцяя азбука беларускай мовы — сайт пра беларускую арабіцу]
* [https://web.archive.org/web/20120415074628/http://csl.bas-net.by/mediaplayer/december2011/Tatar.swf Рукапісы татараў Беларусі канца XVII-пачатку XX ст. Віртуальная выстава на сайце Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі]
* [https://web.archive.org/web/20120625013211/http://ng.by/ru/issues?art_id=22584 Аб чым маўчаць кітабы?]
* [https://web.archive.org/web/20130226065257/http://www.pravapis.org/art_kitab1.asp Кітабы — унікальная зьява ў беларускай мове]

[[Катэгорыя:Беларуская мова]]
[[Катэгорыя:Беларускія татары]]
[[Катэгорыя:Кнігі]]</text>
      <sha1>i69668s8lx0f2shdyo2e7o7uuwgr238</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эўравыклік ФІБА</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149595</id>
    <revision>
      <id>2664372</id>
      <parentid>2262232</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/FIBA_EuroChallenge?oldid=1319717342</comment>
      <origin>2664372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7663" sha1="8orc4xyjgr2bpz590sw624m6frdawia" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўравыклік ФІБА
|выява            = FIBA EuroChallenge logo.png
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2003
|скасаваньне      = 2015
|арганізатар      = [[ФІБА Эўропа]]
|клюбаў           = 32
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = 
|узровень         = 3 (2004—2015)
}}
'''Э́ўравы́клік''' ({{Мова-en|EuroChallenge}}) — колішняе [[Эўропа|эўрапейскае]] [[баскетбол]]ьнае мужчынскае спаборніцтва 3-га ўзроўню, якой ладзілася [[ФІБА Эўропа]] у пэрыяд з 2003 па 2015 гады. Фіналісты Эўравыкліку траплялі ў [[Эўракубак баскетболу|Эўракубак]].

== Гісторыя ==
Турнір быў створаны ў 2003 годзе пасьля выхаду большасьці вядучых эўрапейскіх баскетбольных клюбаў з былой Супралігі ФІБА, што паклала пачатак стварэньню новай вэрсіі [[Эўраліга|Эўралігі]] не пад эгідай ФІБА. ФІБА ж з свайго боку імкнулася стварыць спаборніцтвы, падобныя да былой Супралігі, каб канкураваць з Эўралігай. З сэзону 2004—2005 гадоў і пасьля таго, як ФІБА санкцыянавала Эўралігу і Кубак УЛЕБ, Эўравыклік уважаўся за трэці паводле моцы міжнародным прафэсійным баскетбольным спаборніцтвам для мужчынскіх клюбаў у Эўропе. Хоць цягам першых двух сэзонаў суіснаваньня спаборніцтваў з Эўракубкам, Эўравыклік, які называўся як Ліга ФІБА Эўропы, быў улюбёным турнірам сярод італьянскіх, расейскіх і грэцкіх клюбаў, што рабіла яго і Кубак УЛЕБ даволі параўнальнымі паводле моцы.

Пачынаючы з сэзону 2007—2008 і па складаньні пагадненьня паміж УЛЕБ і ФІБА, два фіналісты Эўравыкліку траплялі ў наступным сэзоне ў Эўракубак. У 2015 годзе ФІБА-Эўропа скасавала Эўравыклік, каб стварыць новы турнір другога ўзроўню пад назовам [[Кубак ФІБА Эўропы]], каб паспрабаваць канкураваць з Эўракубкам&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/news/fiba-europe-board-pushes-ahead-with-attractive-club-competitions-model1|загаловак=FIBA Europe Board pushes ahead with attractive club competitions model - FIBA.basketball|копія=https://web.archive.org/web/20180310012520/http://www.fiba.basketball/news/fiba-europe-board-pushes-ahead-with-attractive-club-competitions-model1|дата копіі=03.2018}}&lt;/ref&gt;.

== Мінуўшчына ==
[[Файл:Кубок Вызова по баскетболу 2012-2013.jpg|thumb|Эўравыклік ФІБА 2013]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|-
!bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;|Сэзон
!bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;|Пераможца
!bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;|Фіналіст
!bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;|Вынік
!bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;|Места
|-
|2003—2004
|{{Сьцяг|Расея}} [[УНІКС Казань|УНІКС]]
|{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Марусі Атэны|Марусі]]
|align=&quot;center&quot;|87:63
|{{Сьцяг|Расея}} [[Казань]]
|-
|2004—2005
|{{Сьцяг|Расея}} [[Дынама Санкт-Пецярбург (баскетбольны клюб)|Дынама Санкт-Пецярбург]]
|{{Сьцяг|Украіна}} [[Кіеў (баскетбольны клюб)|Кіеў]]
|align=&quot;center&quot;|85:74
|{{Сьцяг|Турэччына}} [[Стамбул]]
|-
|2005—2006
|{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Жувэнтут Бадалёна|Жувэнтут]]
|{{Сьцяг|Расея}} [[Хімкі (баскетбольны клюб)|Хімкі]]
|align=&quot;center&quot;|88:63
|{{Сьцяг|Украіна}} [[Кіеў]]
|-
|2006—2007
|{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сан-Жасэп Жырона|Акасваю Жырона]]
|{{Сьцяг|Украіна}} [[Марыюпаль (баскетбольны клюб)|Азоўмаш]]
|align=&quot;center&quot;|79:72
|{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Жырона]]
|-
|2007—2008
|{{Сьцяг|Латвія}} [[Баронс Кварталс Рыга|Баронс ЛМТ]]
|{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Юніён Монс|Дэксыя Монс]]
|align=&quot;center&quot;|63:62
|{{Сьцяг|Кіпр}} [[Лімасол]]
|-
|2008—2009
|{{Сьцяг|Італія}} [[Віртус Балёньня]]
|{{Сьцяг|Францыя}} [[Шале (баскетбольны клюб)|Шале]]
|align=&quot;center&quot;|77:75
|{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня]]
|-
|2009—2010
|{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гётынген (баскетбольны клюб)|Гётынген]]
|{{Сьцяг|Расея}} [[Красныя крылы Самара|Красныя крылы]]
|align=&quot;center&quot;|83:75
|{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гётынген]]
|-
|2010—2011
|{{Сьцяг|Славенія}} [[Крка Нова Мэста (баскетбольны клюб)|Крка]]
|{{Сьцяг|Расея}} [[Лякаматыў-Кубань Краснадар|Лякаматыў-Кубань]]
|align=&quot;center&quot;|83:77
|{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Оостэндэ]]
|-
|2011—2012
|{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул (баскетбольны клюб)|Бэшыкташ]]
|{{Сьцяг|Францыя}} [[Элян Шалён]]
|align=&quot;center&quot;|91:86
|{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Дэбрэцэн]]
|-
|2012—2013
|{{Сьцяг|Расея}} [[Красныя крылы Самара|Красныя крылы]]
|{{Сьцяг|Турэччына}} [[Каршыяка (баскетбольны клюб)|Пінар Каршыяка]]
|align=&quot;center&quot;|77:76
|{{Сьцяг|Турэччына}} [[Ізьмір]]
|-
|2013—2014
|{{Сьцяг|Італія}} [[Рэджана Рэджа-Эмілія (баскетбольны клюб)|Рэджана]]
|{{Сьцяг|Расея}} [[Трыюмф Люберцы|Трыюмф]]
|align=&quot;center&quot;|79:65
|{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня]]
|-
|2014—2015
|{{Сьцяг|Францыя}} [[Нантэр-92 (баскетбольны клюб)|Нантэр-92]]
|{{Сьцяг|Турэччына}} [[Трабзанспор Трабзон (баскетбольны клюб)|Трабзанспор]]
|align=&quot;center&quot;|64:63
|{{Сьцяг|Турэччына}} [[Трабзон]]
|-
|}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fibaeurope.com/cid_KNce8jInH7Qj1EsyH5rjn2.compID_BYg5Rb55Jw-G5I3MZ6JB01.html Афіцыйная бачына]

{{Кубак выкліку ФІБА}}

[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]
[[Катэгорыя:Эўрапейскі баскетбол]]</text>
      <sha1>8orc4xyjgr2bpz590sw624m6frdawia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Эўрапейскі баскетбол</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151157</id>
    <revision>
      <id>2664373</id>
      <parentid>1678153</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3295" sha1="lx6wkxaq5et0d74dwan7jnh8gousvj3" xml:space="preserve">{{Навігацыйная табліца
| назва_шаблёну          = Эўрапейскі баскетбол
| state                  = {{{state|}}}
| базавы_стыль           = background-color: {{Колер|Баскетбол}}

| назва                  = Эўрапейскі [[баскетбол]]
| верх                   = 
| выява                  = 

| група_інфармацыі1      = Арганізацыі
| сьпіс1                 = 
* [[ФІБА Эўропа]]
* [[УЛЕБ]]
* [[Эўраліга баскетболу]]

| група_інфармацыі2      = Спаборніцтвы зборных
| сьпіс2                 = {{Навігацыйная падтабліца
  | стыль_групаў = background: #EEEEEE

  | група_інфармацыі1      = Мужчыны
  | сьпіс1                 = 
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод мужчынаў|Эўрабаскет]]
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод мужчынаў да 20 гадоў|U-20]]
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод мужчынаў да 18 гадоў|U-18]]
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод мужчынаў да 16 гадоў|U-16]]

  | група_інфармацыі2      = Жанчыны
  | сьпіс2                 = 
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод жанчынаў|Эўрабаскет]]
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод жанчынаў да 20 гадоў|U-20]]
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод жанчынаў да 18 гадоў|U-18]]
* [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод жанчынаў да 16 гадоў|U-16]]

}}

| група_інфармацыі3      = Клюбныя спаборніцтвы
| сьпіс3                 = {{Навігацыйная падтабліца
  | стыль_групаў = background: #EEEEEE

  | група_інфармацыі1      = Мужчыны
  | сьпіс1                 = 
* [[Эўраліга]]
* [[Эўракубак баскетболу|Эўракубак]]
* [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА|Ліга чэмпіёнаў]]
* [[Кубак ФІБА Эўропы]]

  | група_інфармацыі2      = Жанчыны
  | сьпіс2                 = 
* [[Жаночая Эўраліга|Эўраліга]]
* [[Жаночы эўракубак ФІБА|Эўракубак]]
* [[Жаночы Супэркубак Эўропы ФІБА|Супэркубак]]

}}

| група_інфармацыі4      = Узнагароды
| сьпіс4                 = 
* [[Гулец году ФІБА Эўропа]]
* [[Малады гулец году ФІБА Эўропа]]
* [[Баскетбаліст году Эўропы]]

| група_інфармацыі5      = 
| сьпіс5                 = 

| ніз                    = 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Баскетбол]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Эўропа]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lx6wkxaq5et0d74dwan7jnh8gousvj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аліба</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154388</id>
    <revision>
      <id>2664392</id>
      <parentid>2199718</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T20:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jarash</username>
        <id>794</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>вікіфікацыя, крыніцы</comment>
      <origin>2664392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7613" sha1="ar3qtaf7kjkr1c410sqxh4gyy25lfhu" xml:space="preserve">{{Герарх
|імя                 = Аліба
|арыгінал_імя        = Oliba
|памер_партрэта      = 200пкс
|подпіс              = Скульптура абата Алібы ў музэі [[Вік]]у
|тытул               = біскуп [[Вік]]у
|тытул_парадак       = 
|тытул_пачатак       = 1018
|тытул_канец         = 1046
|тытул_абраньне      = 
|тытул_інтранізацыя  = 
|тытул_царква        = 
|тытул_абшчына       = 
|тытул_папярэднік    = 
|тытул_наступнік     = 
|тытул_выраканьне    = 
|тытул2              = граф [[Бэрга (графства)|Бэргі]]
|тытул2_парадак      = 
|тытул2_пачатак      = 998
|тытул2_канец        = 1003
|тытул2_абраньне     = 
|тытул2_інтранізацыя = 
|тытул2_царква       = 
|тытул2_абшчына      = 
|тытул2_папярэднік   = 
|тытул2_наступнік    = 
|тытул2_выраканьне   = 1003

|адукацыя            = 
|прафэсія            = 
|дзейнасьць          = 
|сапраўднае_імя      = 
|месца_нараджэньня   = [[Бэсалю]]
|дата_сьмерці        = {{Памёр|30|10|1046}}
|месца_сьмерці       = [[Сан-Мікель-дэ-Кюкса]], [[Кумфлэн]]
|месца_пахаваньня    = 
|дынастыя            = Барсэлёнская
|бацька              = Аліба Кабрэта
|маці                = Эрменгарда Ампур’яская
|сужэнец             = 
|дзеці               = 
|сан                 = Біскуп
|манаства            = 
|хіратонія           = 
|кардынал            = 
|кананізацыя         = 
|абраз               = 
|ушанаваньне_памяці  = &lt;!-- даты --&gt;
|ушаноўваецца        = &lt;!-- краіны/канфэсіі --&gt;
|падвіжніцтва        = 
|аўтограф            = 
|манаграма           = 
|герб                = 
|узнагароды          = 
}}
'''Аліба''' ({{Мова-ca|Oliba}}, {{IPA|uˈɫiβə|IPA}}; {{каля}} 971, Бэсалю — 30 сьнежня 1046, Кумфлэн) — граф Бэргі і Рыпальеса (988—1003), біскуп [[Вік]]у (1018—1046), абат кляштару Сан-Мікель-дэ-Кюкса (1008—1046). Лічыцца адным з духоўных заснавальнікаў [[Каталёнія|Каталёніі]] і адным з найважнейшых прэлатаў свайго часу на [[Пірэнэйскі паўвостраў|Пірэнэйскім паўвостраве]].

Абраны біскупам места Вік, Аліба шмат пісаў і пакінуў па сабе шматлікія працы пра свой час. Найістотнейшымі, аднак, зьяўляюцца арабскія рукапісы, перакладзеныя ім на [[Лацінская мова|лацінскую мову]] на карысьць усёй Эўропы.

== Жыцьцяпіс ==
Аліба паходзіў з шляхетнага каталёнскага дому (сэрданьская галіна [[Барсэлёнская дынастыя|Барсэлёнскай дынастыі]]). Меў трох братоў і сястру, паміж якімі бацька, граф Бэсалю, падзяліў свае землі. Аліба атрымаў Бэргу, аднак у 1002 або 1003 адмовіўся ад сьвецкіх уладаньняў і сышоў у [[Бэнэдыктынцы|бэнэдыктынскі]] кляштар Санта-Марыя-дэ-Рыполь.

З 1022 Аліба далучыўся да разьвіцьця руху «{{Не перакладзена|Мір Божы||fr|Trêve de Dieu}}» ({{Мова-la|Pax Dei, Treuga Dei|скарочана}}). У 1027 року ў Тулюжы ([[Паўночная Каталёнія]]) адбыўся сход біскупаў і шляхты, на якім было заключанае пагадненьне пра ўвядзеньне адмысловых дзён году, у якія хрысьціяне ня будуць варагаваць (пачаткова нядзелі і сьвяточныя дні), а ўцекачы могуць атрымаць сховішча ў цэрквах і сьвятых месцах.

Уплыў Алібы быў настолькі вялікі, што ў 1023 року кароль Санча III Наварскі раіўся зь ім наконт дарэчнасьці шлюбу сваёй сястры Ўракі зь ейным траюродным братам Альфонса V. Хоць біскуп і пярэчыў, аднак Санча яго праігнараваў. Лісты Алібы да розных каралёў Гішпаніі тлумачаць нам, што Альфонса й ягоны наступнік Бэрмуда III лічыліся імпэратарамі, а [[кароль Навары]] быў проста манархам, хоць і манархам Пірэнэяў.

Аліба заснаваў або рэфармаваў кляштары [[Мансэрат (кляштар)|Мансэрат]] (1025), Флювія і Каніжу, і асьвяціў або апекаваўся іншымі цэрквамі, такімі як Манрэская базыліка. Менавіта ён стварыў Асамблеі міру і замірэньня, правобраз будучага каталёнскага [[Парлямэнт|картэсу]], каб дапамагчы шляхцічам у кіраваньні каралеўствам. Ён быў блізкім дарадцам барсэлёнскага графа [[Бэрэнгер Рамон I|Бэрэнгера Рамона I]] і пры падтрымцы ягонай маці, графіні [[Эрмэсэнда Каркасонская|Эрмэсэнды Каркасонскай]], рэканструяваў сабор Віку. Новы сабор быў пераасьвечаны ў гонар сьвятых [[Сьвяты Пётар|Пятра]] і [[Сьвяты Павал|Паўла]] 31 жніўня 1038 року.

Аліба памёр у манастыры ў Кюксе ў 1046.

== Памяць ==
У 1973 у складзе [[Барсэлёнскі ўнівэрсытэт|Барсэлёнскага ўнівэрсытэту]] быў адкрыты коледж імя абата Алібы, у 2003 пераўтвораны ва ўнівэрсытэт.

== Літаратура ==
* Ramón Menéndez Pidal. ''The Cid and his Spain'', 1929.
* Ramón Ruiz Amado. Diocese of Vich. [[Каталіцкая энцыкляпэдыя|Catholic Encyclopedia]]. New York: Robert Appleton Company.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.gencat.cat/diue/doc/doc_20674272_1.pdf Скан буклету пра Алібу]

[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бэсалю]]
[[Катэгорыя:Каталёнскія абаты]]
[[Катэгорыя:Каталёнскія біскупы]]
[[Катэгорыя:Каталіцкія біскупы]]
[[Катэгорыя:Бэрскія графы]]
[[Катэгорыя:Памерлі ва Ўсходніх Пірэнэях]]</text>
      <sha1>ar3qtaf7kjkr1c410sqxh4gyy25lfhu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рытас Вільня</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166937</id>
    <revision>
      <id>2664387</id>
      <parentid>2586243</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:26:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6261" sha1="pva8n4ung4p463gn9ilvsp4rsth2scf" xml:space="preserve">{{Баскетбольны клюб
|назва             = Рытас
|былыя_назвы       = 
|выява             = BC Lietuvos Rytas.svg
|памер_выявы       = 200пкс
|заснаваны         = 1997
|гісторыя          = 
|краіна            = [[Летува]]
|мясьціна          = [[Вільня]]
|пляцоўка          = [[Авія-Салюшнс-Груп-Арэна]]
|зьмяшчальнасьць   = 11000
|уласьнік          = 
|кіраўнік          = 
|трэнэр            = 
|чэмпіянат         = [[Чэмпіянат Летувы па баскетболе|Летувы]]
|сэзон             = 
|становішча        = 
|колер1            = Black
|колер2            = White
|колер3            = Red
|узор_левай_рукі1  = 
|узор_вопраткі1    = _ tupa13a
|узор_правай_рукі1 = 
|узор_шортаў1      = 
|левая_рука1       = 
|вопратка1         = FFFFFF
|правая_рука1      = 
|шорты1            = 000000
|узор_левай_рукі2  = 
|узор_вопраткі2    = _az0910a
|узор_правай_рукі2 = 
|узор_шортаў2      = 
|левая_рука2       = 
|вопратка2         = FFFFFF
|правая_рука2      = 
|шорты2            = FFFFFF
|сайт              = http://bc.lrytas.lt
|commons           = 
|абнаўленьне       = 15 траўня 2015
|колер_тэксту      = white
|колер_фону        = #000000
}}
«'''Ры́тас'''» ({{мова-lt|Rytas}}) — летувіскі [[баскетбол]]ьны клюб, які базуецца ў горадзе [[Вільня|Вільні]]. Заснаваны ў 1997 годзе. Адзін з самых тытулаваных летувіскіх клюбаў, які мае ня толькі перамогі ў айчынных спаборніцтвах, але, таксама, і ў міжнародных турнірах. Свае хатнія матчы клюб праводзіць на [[Авія-Салюшнс-Груп-Арэна|Авія-Салюшнс-Груп-Арэне]] (зьмяшчальнасьць 11 тысячаў чалавек), у той час як ня топавыя матчы праходзяць на [[Джып-Арэна|Джып-Арэне]] (зьмяшчальнасьць 2,5 тысячы чалавек), якая месьціцца побач з галоўнай пляцоўкай.

== Гісторыя ==
Гісторыя клюбу паходзіць ад 1964 году, калі ў Вільні быў заснаваны баскетбольны клюб «Статыба». «Статыба» прымаў удзел у чэмпіянатах СССР, найлепшым дасягненьнем клюбу зьяўляецца выніковы трэці радок у 1979 годзе. У 1997 годзе віленская газэта «[[Летувас Рытас (газэта)|Летувас Рытас]]» купіла клюб і пераназвала яго ў «Летувас Рытас».

Пасьля зьмены ўласьніка клюб загуляў мацней. У сэзоне 1998—1999 гадоў «Летувас Рытас» выйшаў у супэрфінал летувіскага чэмпіянату, але саступіў ковенскаму «[[Жальгірыс Коўна|Жальгірысу]]». Аднак ужо ў наступны сэзон «Летувас Рытас» перамог у супэрфінале «Жальгірыс» і стаў чэмпіёнам Летувы, перарваўшы шматгадовую гегемонію ковенскага клюбу. У 2002 годзе «Летувас Рытас» атрымаў перамогу ва ўпартай 7-матчавай сэрыі, якая скончылася ў овэртайме апошняга матчу. Гэты супэрфінал клюб зь Вільні правёў без свайго цэнтравога [[Робэртас Яўтокас|Робэртаса Яўтокаса]], які трапіў у аварыю на матацыклі.

Сэзон 2004—2005 гадоў быў сэзонам вялікіх пераменаў для клюбу. Была пабудаваная новая хатняя арэна, «[[Авія-Салюшнс-Груп-Арэна]]», галоўным трэнэрам каманды ўпершыню стаў замежны спэцыяліст, да клюбу далучыліся 4 дасьведчаныя легіянэры. Усё гэта дало вынік і «Летувас Рытас» дамогся самага высокага дасягненьня за ўсю сваю гісторыю — атрымаў перамогу ў [[Кубак УЛЕБ|Кубку УЛЕБ]] і забясьпечыў сабе квіток на наступны сэзон Эўралігі.

== Дасягненьні ==
* '''[[Чэмпіянат Летувы па баскетболе|Чэмпіён Летувы]] (7)''':
** 2000, 2002, 2006, 2009, 2010, 2022, 2024

* '''Уладальнік [[Кубак Летувы па баскетболе|Кубка Летувы]] (3)''':
** 1998, 2009, 2010

* '''Уладальнік [[Кубак караля Міндоўга|Кубка караля Міндоўга]] (2)''':
** 2016, 2019

* '''Уладальнік [[Эўракубак баскетболу|Кубка УЛЕБ]] (3)''':
** 2005, 2009

* '''Пераможца Паўночнаэўрапейскай лігі''':
** 2002

* '''Пераможца [[Балтыйская бакетбольная ліга|Балтыйскай бакетбольнай лігі]] (3)''':
** 2006, 2007, 2009

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110515014459/http://bc.lrytas.lt/ Афіцыйная старонка]

{{Летувіская баскетбольная ліга}}

[[Катэгорыя:Летувіскія баскетбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1997 годзе]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Адзінай лігі ВТБ]]</text>
      <sha1>pva8n4ung4p463gn9ilvsp4rsth2scf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кубак ФІБА Эўропы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185806</id>
    <revision>
      <id>2664370</id>
      <parentid>2076799</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/FIBA_Europe_Cup?oldid=1334122264</comment>
      <origin>2664370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6415" sha1="3b284841b8zjqm8nevp565cicvu0kya" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Кубак ФІБА Эўропы
|выява            = FIBA Europe Cup logo.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2015
|арганізатар      = [[ФІБА Эўропа]]
|клюбаў           = 40
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = 
|узровень         = 2 у ФІБА (агулам 4)
}}
'''Кубак ФІБА Эўропы''' ({{мова-en|FIBA Europe Cup}}) — эўрапейскі клюбны [[баскетбол]]ьны турнір сярод мужчынаў. Упершыню быў згуляны ў 2015 годзе, пад эгідай [[ФІБА]]-Эўропа. ТУважаецца за другі паводле значнасьці мужчынскі турнір у сыстэме [[ФІБА]] і чацьверты паводле значнасьці ў [[Эўропа|Эўропе]]. Клюбы перадусім кваліфікуюцца на грунце вынікаў у нацыянальных лігах і кубкавых спаборніцтвах, але гэта не адзіны вырашальны фактар. Пераможца вызначаецца ў двухматчавым фінале. Ліга паўстала ў 2015 годзе як замена [[Эўравыклік ФІБА|Эўравыкліка ФІБА]].

== Гісторыя ==
30 чэрвеня 2015 году ФІБА абвесьціла аб стварэньні новай лігі, якая будзе канкураваць з [[Эўракубак баскетболу|Эўракубкам Эўралігі]]&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fibaeurope.com/season_2015.coid_CZeceN8pG,2b-CaAGL1dh0.articleMode_on.html|загаловак=FIBA Europe Board pushes ahead with attractive club competitions model|выдавецтва=FIBA Europe|дата публікацыі=06.2015}}&lt;/ref&gt;. Новыя спаборніцтвы, якія замянілі [[Эўравыклік ФІБА]], мусілі былі быць адкрытымі для ўдзелу да 100 клюбаў&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fibaeurope.com/season_2015.coid_CZeceN8pG,2b-CaAGL1dh0.articleMode_on.html|загаловак=FIBA Europe Board pushes ahead with attractive club competitions model|выдавецтва=FIBA Europe|дата публікацыі=06.2015}}&lt;/ref&gt;. Цікава, што былы Эўравыклік ФІБА паміж 2003 і 2005 гадамі менаваліся як Кубак ФІБА Эўропы.

У [[Кубак ФІБА Эўропы 2015—2016 гадоў|Кубку ФІБА Эўропы 2015—2016 гадоў]] бралі ўдзел 16 чэмпіёнаў краінаў і 8 фіналістаў, у тым ліку «[[Цыбона Заграб|Цыбона]]», «[[Канту (баскетбольны клюб)|Канту]]», [[АСВЭЛ Вілярбан|АСВЭЛ]], «[[Варэзэ (баскетбольны клюб)|Варэзэ]]», «[[Німбурк (баскетбольны клюб)|Німбурк]]», «[[Віндава (баскетбольны клюб)|Віндава]]», «[[Акадэмік Сафія|Акадэмік]]» і «[[Крка (баскетбольны клюб)|Крка]]». Першы матч турніру адбыўся 21 кастрычніка 2015 году, калі нідэрляндзкі «[[Донар Гронінген|Донар]]» перамог вугорскі «[[Кёрмэнд (баскетбольны клюб)|Кёрмэнд]]» зь лікам 78:71. «Франкфурт Скайлайнэрз» стаў першым пераможцам турніру. У [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА 2016—2017 гадоў|сэзоне 2016—2017 гадоў]] ФІБА заснавала [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА|Лігу чэмпіёнаў]], і з таго часу каманды зь Лігі чэмпіёнаў могуць цягам сэзону трапіць у Кубак ФІБА Эўропы.

== Фармат ==
Уласна турнір пачынаецца з рэгулярнага сэзону, у якім бяруць удзел 32 клюбы, падзеленыя на восем груп. Пры лёсаваньні гэтага этапу выкарыстоўваецца сыстэма пасеву, прычым каманды з адной краіны ня могуць трапіць у адную групу разам. Кожная каманда сустракаецца зь іншымі камандамі сваёй групы ў хатніх і выязных гульнях паводле колавай сыстэмы. Затым каманда-пераможца і каманда, якая заняла другі радок, з кожнай групы прасоўваюцца ў другі раўнд, дзе 16 клюбаў падзеленыя на чатыры групы. Кожная каманда сустракаецца зь іншымі камандамі сваёй групы ў хатніх і выязных гульнях паводле колавай сыстэмы&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/europecup/17-18/regulations.pdf|загаловак=2017–18 FIBA Europe Cup regulations|выдавецтва=FIBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20171013012015/http://www.fiba.basketball/europecup/17-18/regulations.pdf|дата копіі=13.10.2017}}&lt;/ref&gt;.

У плэй-оф да іх далучаюцца каманды-пераможцы і каманды, якія занялі другое месца, з кожнай групы, гуляючы пры гэтым два матчы паміж сабой. Рэгулярны сэзон звычайна ладзіцца з кастрычніка па сьнежань, а другі раўнд цягнецца ад сьнежня па студзень. Плэй-оф пачынаецца ў лютым&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.fiba.basketball/europecup Афіцыйны сайт].

[[Катэгорыя:Міжнародныя клюбныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>3b284841b8zjqm8nevp565cicvu0kya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664377</id>
      <parentid>2664370</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:33:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]]</comment>
      <origin>2664377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6460" sha1="fitob31ucow1y692s6sychobkptvah5" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Кубак ФІБА Эўропы
|выява            = FIBA Europe Cup logo.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2015
|арганізатар      = [[ФІБА Эўропа]]
|клюбаў           = 40
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = 
|узровень         = 2 у ФІБА (агулам 4)
}}
'''Кубак ФІБА Эўропы''' ({{мова-en|FIBA Europe Cup}}) — эўрапейскі клюбны [[баскетбол]]ьны турнір сярод мужчынаў. Упершыню быў згуляны ў 2015 годзе, пад эгідай [[ФІБА]]-Эўропа. ТУважаецца за другі паводле значнасьці мужчынскі турнір у сыстэме [[ФІБА]] і чацьверты паводле значнасьці ў [[Эўропа|Эўропе]]. Клюбы перадусім кваліфікуюцца на грунце вынікаў у нацыянальных лігах і кубкавых спаборніцтвах, але гэта не адзіны вырашальны фактар. Пераможца вызначаецца ў двухматчавым фінале. Ліга паўстала ў 2015 годзе як замена [[Эўравыклік ФІБА|Эўравыкліка ФІБА]].

== Гісторыя ==
30 чэрвеня 2015 году ФІБА абвесьціла аб стварэньні новай лігі, якая будзе канкураваць з [[Эўракубак баскетболу|Эўракубкам Эўралігі]]&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fibaeurope.com/season_2015.coid_CZeceN8pG,2b-CaAGL1dh0.articleMode_on.html|загаловак=FIBA Europe Board pushes ahead with attractive club competitions model|выдавецтва=FIBA Europe|дата публікацыі=06.2015}}&lt;/ref&gt;. Новыя спаборніцтвы, якія замянілі [[Эўравыклік ФІБА]], мусілі былі быць адкрытымі для ўдзелу да 100 клюбаў&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fibaeurope.com/season_2015.coid_CZeceN8pG,2b-CaAGL1dh0.articleMode_on.html|загаловак=FIBA Europe Board pushes ahead with attractive club competitions model|выдавецтва=FIBA Europe|дата публікацыі=06.2015}}&lt;/ref&gt;. Цікава, што былы Эўравыклік ФІБА паміж 2003 і 2005 гадамі менаваліся як Кубак ФІБА Эўропы.

У [[Кубак ФІБА Эўропы 2015—2016 гадоў|Кубку ФІБА Эўропы 2015—2016 гадоў]] бралі ўдзел 16 чэмпіёнаў краінаў і 8 фіналістаў, у тым ліку «[[Цыбона Заграб|Цыбона]]», «[[Канту (баскетбольны клюб)|Канту]]», [[АСВЭЛ Вілярбан|АСВЭЛ]], «[[Варэзэ (баскетбольны клюб)|Варэзэ]]», «[[Німбурк (баскетбольны клюб)|Німбурк]]», «[[Віндава (баскетбольны клюб)|Віндава]]», «[[Акадэмік Сафія|Акадэмік]]» і «[[Крка (баскетбольны клюб)|Крка]]». Першы матч турніру адбыўся 21 кастрычніка 2015 году, калі нідэрляндзкі «[[Донар Гронінген|Донар]]» перамог вугорскі «[[Кёрмэнд (баскетбольны клюб)|Кёрмэнд]]» зь лікам 78:71. «Франкфурт Скайлайнэрз» стаў першым пераможцам турніру. У [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА 2016—2017 гадоў|сэзоне 2016—2017 гадоў]] ФІБА заснавала [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА|Лігу чэмпіёнаў]], і з таго часу каманды зь Лігі чэмпіёнаў могуць цягам сэзону трапіць у Кубак ФІБА Эўропы.

== Фармат ==
Уласна турнір пачынаецца з рэгулярнага сэзону, у якім бяруць удзел 32 клюбы, падзеленыя на восем груп. Пры лёсаваньні гэтага этапу выкарыстоўваецца сыстэма пасеву, прычым каманды з адной краіны ня могуць трапіць у адную групу разам. Кожная каманда сустракаецца зь іншымі камандамі сваёй групы ў хатніх і выязных гульнях паводле колавай сыстэмы. Затым каманда-пераможца і каманда, якая заняла другі радок, з кожнай групы прасоўваюцца ў другі раўнд, дзе 16 клюбаў падзеленыя на чатыры групы. Кожная каманда сустракаецца зь іншымі камандамі сваёй групы ў хатніх і выязных гульнях паводле колавай сыстэмы&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/europecup/17-18/regulations.pdf|загаловак=2017–18 FIBA Europe Cup regulations|выдавецтва=FIBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20171013012015/http://www.fiba.basketball/europecup/17-18/regulations.pdf|дата копіі=13.10.2017}}&lt;/ref&gt;.

У плэй-оф да іх далучаюцца каманды-пераможцы і каманды, якія занялі другое месца, з кожнай групы, гуляючы пры гэтым два матчы паміж сабой. Рэгулярны сэзон звычайна ладзіцца з кастрычніка па сьнежань, а другі раўнд цягнецца ад сьнежня па студзень. Плэй-оф пачынаецца ў лютым&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.fiba.basketball/europecup Афіцыйны сайт].

{{Эўрапейскі баскетбол}}

[[Катэгорыя:Міжнародныя клюбныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>fitob31ucow1y692s6sychobkptvah5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эўраліга</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200062</id>
    <revision>
      <id>2664339</id>
      <parentid>2388852</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T12:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dymitr перанёс старонку [[Эўраліга (баскетбол)]] у [[Эўраліга]]: іншыя Эўралігі спынілі існаваньне ці нязначныя турніры, таму звычайна пад Эўралігай маецца на ўвазе баскетбольны турнір</comment>
      <origin>2388852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4664" sha1="q1ydx8ygp6llmbozsbkwy5bkh5ayv2j" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга}}
'''Эўралі́га''' ({{мова-en|Euroleague}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў з краінаў, якія зьяўляюцца чальцамі [[ФІБА Эўропа]].

Пачынаючы з сэзону 2010/11 турнір называлася ''Эўалігай Турэцкіх авіяліні'', бо «[[Турэцкія авіялініі]]» заключылі 5-гадовы спонсарскі кантракт з Эўралігай. У 2013 годзе кантракт быў падоўжаны да 2020 году. Гульні турніру трансьлююцца ў 199 краінах сьвету&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euroleague.net/euroleague-basketball/news/i/110852/6330/euroleague-basketball-television-espanola-tve-reach-agreement-in-principle-to-broadcast-real-madrid-s-turkish-airlines-e |title=Euroleague Basketball, Televisión Española (TVE) reach agreement in principle to broadcast Real Madrid's Turkish Airlines Euroleague games |publisher=Euroleague.net |date=19 March 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Першы розыгрыш '''Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў''' адбыўся ў [[Кубак Чэмпіёнаў ФІБА 1958 году|1958 годзе]], першым уладальнікам трафэю стаў баскетбольны клюб [[АСК (Рыга)|СКА (Рыга)]]. Самы тытуляваны клюб Эўропы — «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал Мадрыд]]», ён заваёўваў Кубак 10 разоў. Па колькасьці тытулаў сярод краінаў першынство за [[Італія]]й і Гішпаніяй — іх клюбы станавіліся ўладальнікам кубку па 13 разоў. У фінале Эўралігі часьцей за ўсё гуляў «Рэал» — 18 разоў.

Былыя каманды СССР 8 разоў выйгравалі гэты турнір (рыскі СКА ў 1958—1960; ЦСКА ў 1961, 1963, 1969 і 1971; тбіліскае «Дынама» ў 1962) і 6 разоў станавіліся яго фіналістамі (тбіліскае «Дынама» ў 1960; рыскі СКА ў 1961 (ў 1960 і ў 1961 гадах фінал наогул быў чыста савецкім); ЦСКА ў 1965, 1970 г. і 1973; ковенскі «Жальгірыс» у 1986 годзе). Савецкія каманды яшчэ некалькі разоў гулялі ў кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1966 году ЦСКА ў паўфінале саступіў мілянскай «Алімпіі», але ў матчы за 3-е месца абыграў грэцкі АЕК; у 1977, 1981, 1983 і 1985 гадах той жа ЦСКА, а ў 1987 «Жальгірыс» не змаглі дамагчыся права гуляць у фінале.

Да лета 2000 году турнір праводзіўся пад эгідай [[ФІБА]] і зваўся ''Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў''. У выніку фінансавага канфлікту ў сэзоне 2000/2001 стартавалі 2 незалежныя спаборніцтвы — ''[[Супраліга ФІБА]]'' і ''Эўраліга Ўлеб''. У далейшым канфлікт не сьціхаў. ФІБА некалькі разоў мяняла назвы турніраў пад сваёй эгідай (''Эўраліга ФІБА'', ''Кубак Эўропы'' і да т. п.). Эўраліга Ўлеб заставалася нязьменнай, больш прэстыжнай і камэрцыйна пасьпяховай. З сэзону 2008/09 ФІБА і Ўлеб дамовіліся. Цяпер асноўны турнір, як і раней, называецца ''Эўраліга''. Другі паводле рангу турнір (былы ''Кубак Улеб'') — ''[[Кубак Эўропы па баскетболе|Эўракубак (Eurocup)]]''. Трэці (былы ''Эўраліга ФІБА'') — ''[[Кубак Выкліку ФІБА|Кубак Выкліку (EuroChallenge)]]''.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Эўраліга|*]]
[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>q1ydx8ygp6llmbozsbkwy5bkh5ayv2j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664353</id>
      <parentid>2664339</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T15:19:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/EuroLeague?oldid=1346925954</comment>
      <origin>2664353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10523" sha1="0casddekv78eiv1uiqa3d6jjx1uxuvl" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўраліга
|выява            = EuroLeague.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 1958
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» (11)
|узровень         = 1
}}
'''Эўралі́га''' ({{мова-en|Euroleague}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Ліга ўважаецца за найбольш прэстыжны баскетбольны турнір у [[Эўропа|Эўропе]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Farrugia, Steve|спасылка=https://fieldinsider.com/the-best-european-basketball-leagues/|загаловак=The Best European Basketball Leagues: Teams And Players|дата публікацыі=14.11.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/nba/story/_/id/18470135/fran-fraschilla-rankings-world-top-12-basketball-leagues-nba|загаловак=Top 12 basketball leagues in the world|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=17.01.2017}}&lt;/ref&gt;. У ёе спаборнічаюць 20 клюбаў, зь якіх 16 маюць доўгатэрміновыя ліцэнзіі ці ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/bdctewbhlp9mgqie/eca-board-meets-to-take-strategic-decisions-approves-postseason-special-regulations|загаловак=ECA Board meets to take strategic decisions, approves postseason special regulations|выдавец=Euroleague Basketball|дата публікацыі=08.03.2021}}&lt;/ref&gt;, што робіць яе напаўзакрытай лігай&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=dineshkachhwaha|спасылка=https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|загаловак=Super League: Siutat provides feedback from basketball on closed leagues|выдавецтва=The Indian Paper|копія=https://web.archive.org/web/20210425045913/https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|дата копіі=25.04.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=ballineurope|спасылка=https://www.ballineurope.com/the-euroleague-is-a-semi-closed-league-now/|загаловак=Euroleague now a semi-closed league|выдавецтва=BallinEurope|дата публікацыі=07.07.2008}}&lt;/ref&gt;. Упершыню была арганізаваная пад эгідай [[ФІБА]] ў 1958 годзе, у 2000 годзе арганізатарам стала арганізацыя [[УЛЕБ]], а крыху пазьней кіраваць спаборніцтвам пачала [[Эўраліга баскетболу]]. Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў ФІБА і Эўраліга ўважаюцца за адное і тое ж спаборніцтва, а зьмена назвы ўспрымаецца як пэўны рэбрэндынг. З 2010 па 2025 гады галоўным спонсарам турніру была авіякампанія [[Турэцкія авіялініі|Turkish Airlines]]. Найбольш пасьпяховым клюбам у спаборніцтвах ёсьць мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» з 11 тытуламі, за ім рушаць расейскі [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] і грэцкі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]». Апошні таксама ўважаецца за самы пасьпяховым клюбам у сучасную эпоху з 2000 году. Гульні турніру трансьлююцца ў 199 краінах сьвету&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euroleague.net/euroleague-basketball/news/i/110852/6330/euroleague-basketball-television-espanola-tve-reach-agreement-in-principle-to-broadcast-real-madrid-s-turkish-airlines-e |title=Euroleague Basketball, Televisión Española (TVE) reach agreement in principle to broadcast Real Madrid's Turkish Airlines Euroleague games |publisher=Euroleague.net |date=19 March 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Першы розыгрыш Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў адбыўся ў [[Кубак чэмпіёнаў ФІБА 1958 году|1958 годзе]], першым уладальнікам трафэю стаў баскетбольны клюб [[АСК Рыга|СКА (Рыга)]]. Самы тытуляваны клюб Эўропы — «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал Мадрыд]]», ён заваёўваў кубак 11 разоў. Паводле колькасьці тытулаў сярод краінаў першынство за [[Італія]]й і [[Гішпанія]]й — іхныя клюбы станавіліся ўладальнікам кубку па 13 разоў.

[[Файл:Forum Assago Euroleague Final Four 2014.jpg|значак|зьлева|На арэне ў [[Мілян]]е на Фінале чатырох 2014 году.]]
Былыя каманды СССР 8 разоў выйгравалі гэты турнір (рыскі СКА ў 1958—1960; ЦСКА ў 1961, 1963, 1969 і 1971; тбіліскае «Дынама» ў 1962) і 6 разоў станавіліся яго фіналістамі (тбіліскае «Дынама» ў 1960; рыскі СКА ў 1961 (ў 1960 і ў 1961 гадах фінал наогул быў чыста савецкім); [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] ў 1965, 1970 г. і 1973; ковенскі «[[Жальгірыс Коўна|Жальгірыс]]» у 1986 годзе). Савецкія каманды яшчэ некалькі разоў гулялі ў кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1966 году ЦСКА ў паўфінале саступіў мілянскай «Алімпіі», але ў матчы за 3-е месца абыграў грэцкі [[АЕК Атэны (баскетбольны клюб)|АЕК]]; у 1977, 1981, 1983 і 1985 гадах той жа ЦСКА, а ў 1987 «Жальгірыс» не змаглі дамагчыся права гуляць у фінале.

Да лета 2000 году турнір праводзіўся пад эгідай [[ФІБА]] і зваўся Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў. У выніку фінансавага канфлікту ў сэзоне 2000—2001 гадоў стартавалі 2 незалежныя спаборніцтвы — [[Супраліга ФІБА]] і Эўраліга УЛЕБ. У далейшым канфлікт не сьціхаў. ФІБА некалькі разоў мяняла назвы турніраў пад сваёй эгідай, называючы іх як Эўраліга ФІБА, Кубак Эўропы і гэтак далей. Эўраліга УЛЕБ заставалася нязьменнай, больш прэстыжнай і камэрцыйна пасьпяховай. З сэзону 2008—2009 гадоў ФІБА і УЛЕБ дамовіліся. Цяпер асноўны турнір, як і раней, называецца Эўраліг. Другі паводле рангу турнір (былы Кубак УЛЕБ) — [[Эўракубак|Эўракубак (Eurocup)]]. Астатнія турніры ладзяцца ФІБА.

== Фармат ==
Пачынаючы з [[Эўраліга 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], Эўраліга складаецца з 20 клюбаў, кожны зь якіх гуляе з кожнай камандай двойчы, то бок адзін раз удома і адзін раз у гасьцях, што называецца рэгулярным сэзонам. Усяго ж кожная каманда бярэ ўдзел у 34-х гульнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/competition-format/|загаловак=Competition format|выдавецтва=EuroLeague Basketball}}&lt;/ref&gt;.

Восем найлепшых каманд у канцы рэгулярнага сэзону трапляюць у плэй-оф, кожная зь якіх гуляе сэрыю зь пяці гульняў плэй-оф супраць аднаго суперніка. Турнірная табліца рэгулярнага сэзону выкарыстоўваецца дзеля вызначэньня таго, якія каманды гуляюць адна з адной, і ў кожнай пары каманда, якая займае больш высокае месца, мае перавагу хатняй пляцоўкі ў сэрыі, гуляючы тры зь пяці гульняў удома. Пераможцы кожнай з чатырох сэрыяў плэй-оф выходзяць у [[Фінал чатырох Эўралігі|Фінал чатырох]], які ладзіцца ў загадзя вызначаным месцы. Фінал чатырох складаецца з двух паўфіналаў, гульні за трэцяе месца і гульні за чэмпіёнства, усе ў адзін і той жа ўік-энд.

Такім чынам, кожная каманда гуляе максымум 41 гульню за сэзон, з улікам 34-х матчаў у рэгулярным сэзоне, максымум пяці гульняў у час плэй-оф і дзьве сустрэчы ў Фінале чатырох.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/ Афіцыйны сайт].

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Эўраліга| ]]
[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>0casddekv78eiv1uiqa3d6jjx1uxuvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664355</id>
      <parentid>2664353</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T15:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/EuroLeague?oldid=1346925954</comment>
      <origin>2664355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14129" sha1="5uqt6u71hg1sdtkunz7916zgju84s0n" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўраліга
|выява            = EuroLeague.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 1958
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» (11)
|узровень         = 1
}}
'''Эўралі́га''' ({{мова-en|Euroleague}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Ліга ўважаецца за найбольш прэстыжны баскетбольны турнір у [[Эўропа|Эўропе]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Farrugia, Steve|спасылка=https://fieldinsider.com/the-best-european-basketball-leagues/|загаловак=The Best European Basketball Leagues: Teams And Players|дата публікацыі=14.11.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/nba/story/_/id/18470135/fran-fraschilla-rankings-world-top-12-basketball-leagues-nba|загаловак=Top 12 basketball leagues in the world|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=17.01.2017}}&lt;/ref&gt;. У ёе спаборнічаюць 20 клюбаў, зь якіх 16 маюць доўгатэрміновыя ліцэнзіі ці ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/bdctewbhlp9mgqie/eca-board-meets-to-take-strategic-decisions-approves-postseason-special-regulations|загаловак=ECA Board meets to take strategic decisions, approves postseason special regulations|выдавец=Euroleague Basketball|дата публікацыі=08.03.2021}}&lt;/ref&gt;, што робіць яе напаўзакрытай лігай&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=dineshkachhwaha|спасылка=https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|загаловак=Super League: Siutat provides feedback from basketball on closed leagues|выдавецтва=The Indian Paper|копія=https://web.archive.org/web/20210425045913/https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|дата копіі=25.04.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=ballineurope|спасылка=https://www.ballineurope.com/the-euroleague-is-a-semi-closed-league-now/|загаловак=Euroleague now a semi-closed league|выдавецтва=BallinEurope|дата публікацыі=07.07.2008}}&lt;/ref&gt;. Упершыню была арганізаваная пад эгідай [[ФІБА]] ў 1958 годзе, у 2000 годзе арганізатарам стала арганізацыя [[УЛЕБ]], а крыху пазьней кіраваць спаборніцтвам пачала [[Эўраліга баскетболу]]. Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў ФІБА і Эўраліга ўважаюцца за адное і тое ж спаборніцтва, а зьмена назвы ўспрымаецца як пэўны рэбрэндынг. З 2010 па 2025 гады галоўным спонсарам турніру была авіякампанія [[Турэцкія авіялініі|Turkish Airlines]]. Найбольш пасьпяховым клюбам у спаборніцтвах ёсьць мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» з 11 тытуламі, за ім рушаць расейскі [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] і грэцкі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]». Апошні таксама ўважаецца за самы пасьпяховым клюбам у сучасную эпоху з 2000 году. Гульні турніру трансьлююцца ў 199 краінах сьвету&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euroleague.net/euroleague-basketball/news/i/110852/6330/euroleague-basketball-television-espanola-tve-reach-agreement-in-principle-to-broadcast-real-madrid-s-turkish-airlines-e |title=Euroleague Basketball, Televisión Española (TVE) reach agreement in principle to broadcast Real Madrid's Turkish Airlines Euroleague games |publisher=Euroleague.net |date=19 March 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Першы розыгрыш Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў адбыўся ў [[Кубак чэмпіёнаў ФІБА 1958 году|1958 годзе]], першым уладальнікам трафэю стаў баскетбольны клюб [[АСК Рыга|СКА (Рыга)]]. Самы тытуляваны клюб Эўропы — «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал Мадрыд]]», ён заваёўваў кубак 11 разоў. Паводле колькасьці тытулаў сярод краінаў першынство за [[Італія]]й і [[Гішпанія]]й — іхныя клюбы станавіліся ўладальнікам кубку па 13 разоў.

[[Файл:Forum Assago Euroleague Final Four 2014.jpg|значак|зьлева|На арэне ў [[Мілян]]е на Фінале чатырох 2014 году.]]
Былыя каманды СССР 8 разоў выйгравалі гэты турнір (рыскі СКА ў 1958—1960; ЦСКА ў 1961, 1963, 1969 і 1971; тбіліскае «Дынама» ў 1962) і 6 разоў станавіліся яго фіналістамі (тбіліскае «Дынама» ў 1960; рыскі СКА ў 1961 (ў 1960 і ў 1961 гадах фінал наогул быў чыста савецкім); [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] ў 1965, 1970 г. і 1973; ковенскі «[[Жальгірыс Коўна|Жальгірыс]]» у 1986 годзе). Савецкія каманды яшчэ некалькі разоў гулялі ў кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1966 году ЦСКА ў паўфінале саступіў мілянскай «Алімпіі», але ў матчы за 3-е месца абыграў грэцкі [[АЕК Атэны (баскетбольны клюб)|АЕК]]; у 1977, 1981, 1983 і 1985 гадах той жа ЦСКА, а ў 1987 «Жальгірыс» не змаглі дамагчыся права гуляць у фінале.

Да лета 2000 году турнір праводзіўся пад эгідай [[ФІБА]] і зваўся Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў. У выніку фінансавага канфлікту ў сэзоне 2000—2001 гадоў стартавалі 2 незалежныя спаборніцтвы — [[Супраліга ФІБА]] і Эўраліга УЛЕБ. У далейшым канфлікт не сьціхаў. ФІБА некалькі разоў мяняла назвы турніраў пад сваёй эгідай, называючы іх як Эўраліга ФІБА, Кубак Эўропы і гэтак далей. Эўраліга УЛЕБ заставалася нязьменнай, больш прэстыжнай і камэрцыйна пасьпяховай. З сэзону 2008—2009 гадоў ФІБА і УЛЕБ дамовіліся. Цяпер асноўны турнір, як і раней, называецца Эўраліга. Другі паводле рангу турнір (былы Кубак УЛЕБ) — [[Эўракубак|Эўракубак (Eurocup)]]. Астатнія турніры ладзяцца ФІБА.

У лістападзе 2015 года Эўраліга і кампанія [[IMG]] дамовіліся аб 10-гадовым сумеснай супрацы. Кошт угоды склаў 630 мільёнаў эўра, гарантаваных цягам 10 гадоў, з прагназуемымі прыбыткамі ў 900 мільёнаў эўра&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/featured/145349/630-millions-guaranteed-by-img/|загаловак=630 millions guaranteed by IMG|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.11.2015}}&lt;/ref&gt;. Разам з складаньне пагадненьня ліга зьмяніла фармат, стаўшы лігай з 16 клюбаў, якія спачатку спаборнічалі паміж сабою ў рэгулярным сэзоне, а затым у плэй-оф. Клюбам зь ліцэнзіяй А быў гарантаваны ўдзел цягам наступных дзесяці гадоў у новым фармаце. Эўраліга была крытыкаваная з боку ФІБА, а таксама некалькіх нацыянальных фэдэрацыяў за стварэньне «закрытай лігі» і ігнараваньне прынцыпу [[мэрытакратыя|мэрытакратыі]]. У ліпені 2019 году Эўраліга абвесьціла, што з [[Эўраліга 2019—2020 гадоў|сэзону 2019—2020 гадоў]] прамога доступу да лігі праз айчынныя лігі больш ня будзе, што фактычна зрабіла яе закрытай&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/euroleague/905734/the-euroleague-changes-in-the-summer-of-2020/|загаловак=The EuroLeague changes in the summer of 2020|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.07.2019}}&lt;/ref&gt;. У 2020-х гадах ліга адчувала ўзмацненьне ўплыву з [[Блізкі Ўсход|Блізкага Ўсходу]]. Яшчэ адная знакавая падзея прыпала на 2025 год, калі Фінал чатырох быў разгуляны ў Абу-Дабі, што стала першым фінальным турнірам, які ладзіўся па-за межамі Эўропы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/news/abu-dhabi-to-host-2025-turkish-airlines-euroleague-final-four/|загаловак=Abu Dhabi to host 2025 Turkish Airlines EuroLeague Final Four — EuroLeague|выдавецтва=Euroleague Basketball|дата публікацыі=28.01.2025}}&lt;/ref&gt;. У [[Эўраліга 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] ліга пашырылася да 20 клюбаў&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Long, Michael|спасылка=https://www.sportspro.com/news/euroleague-expansion-fiba-nba-basketball-europe-may-2025/|загаловак=EuroLeague confirms expansion to 20 teams from next season|выдавецтва=SportsPro|дата публікацыі=30.05.2025}}&lt;/ref&gt;, а ў рамках пашырэньня эмірацкі клюбу «[[Дубай (баскетбольны клюб)|Дубай]]» набыў 5-гадовую ліцэнзію&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://arab.news/jb3vj|загаловак=EuroLeague welcomes Dubai Basketball for 2025-26 season|выдавецтва=Arab News|дата публікацыі=22.06.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Фармат ==
Пачынаючы з [[Эўраліга 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], Эўраліга складаецца з 20 клюбаў, кожны зь якіх гуляе з кожнай камандай двойчы, то бок адзін раз удома і адзін раз у гасьцях, што называецца рэгулярным сэзонам. Усяго ж кожная каманда бярэ ўдзел у 34-х гульнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/competition-format/|загаловак=Competition format|выдавецтва=EuroLeague Basketball}}&lt;/ref&gt;.

Восем найлепшых каманд у канцы рэгулярнага сэзону трапляюць у плэй-оф, кожная зь якіх гуляе сэрыю зь пяці гульняў плэй-оф супраць аднаго суперніка. Турнірная табліца рэгулярнага сэзону выкарыстоўваецца дзеля вызначэньня таго, якія каманды гуляюць адна з адной, і ў кожнай пары каманда, якая займае больш высокае месца, мае перавагу хатняй пляцоўкі ў сэрыі, гуляючы тры зь пяці гульняў удома. Пераможцы кожнай з чатырох сэрыяў плэй-оф выходзяць у [[Фінал чатырох Эўралігі|Фінал чатырох]], які ладзіцца ў загадзя вызначаным месцы. Фінал чатырох складаецца з двух паўфіналаў, гульні за трэцяе месца і гульні за чэмпіёнства, усе ў адзін і той жа ўік-энд.

Такім чынам, кожная каманда гуляе максымум 41 гульню за сэзон, з улікам 34-х матчаў у рэгулярным сэзоне, максымум пяці гульняў у час плэй-оф і дзьве сустрэчы ў Фінале чатырох.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/ Афіцыйны сайт].

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Эўраліга| ]]
[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>5uqt6u71hg1sdtkunz7916zgju84s0n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664359</id>
      <parentid>2664355</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гісторыя */ выпраўленьне спасылак</comment>
      <origin>2664359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14140" sha1="mxmu4o6o5vpyhv3zw1h1ugbh2ypdzuo" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўраліга
|выява            = EuroLeague.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 1958
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» (11)
|узровень         = 1
}}
'''Эўралі́га''' ({{мова-en|Euroleague}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Ліга ўважаецца за найбольш прэстыжны баскетбольны турнір у [[Эўропа|Эўропе]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Farrugia, Steve|спасылка=https://fieldinsider.com/the-best-european-basketball-leagues/|загаловак=The Best European Basketball Leagues: Teams And Players|дата публікацыі=14.11.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/nba/story/_/id/18470135/fran-fraschilla-rankings-world-top-12-basketball-leagues-nba|загаловак=Top 12 basketball leagues in the world|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=17.01.2017}}&lt;/ref&gt;. У ёе спаборнічаюць 20 клюбаў, зь якіх 16 маюць доўгатэрміновыя ліцэнзіі ці ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/bdctewbhlp9mgqie/eca-board-meets-to-take-strategic-decisions-approves-postseason-special-regulations|загаловак=ECA Board meets to take strategic decisions, approves postseason special regulations|выдавец=Euroleague Basketball|дата публікацыі=08.03.2021}}&lt;/ref&gt;, што робіць яе напаўзакрытай лігай&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=dineshkachhwaha|спасылка=https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|загаловак=Super League: Siutat provides feedback from basketball on closed leagues|выдавецтва=The Indian Paper|копія=https://web.archive.org/web/20210425045913/https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|дата копіі=25.04.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=ballineurope|спасылка=https://www.ballineurope.com/the-euroleague-is-a-semi-closed-league-now/|загаловак=Euroleague now a semi-closed league|выдавецтва=BallinEurope|дата публікацыі=07.07.2008}}&lt;/ref&gt;. Упершыню была арганізаваная пад эгідай [[ФІБА]] ў 1958 годзе, у 2000 годзе арганізатарам стала арганізацыя [[УЛЕБ]], а крыху пазьней кіраваць спаборніцтвам пачала [[Эўраліга баскетболу]]. Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў ФІБА і Эўраліга ўважаюцца за адное і тое ж спаборніцтва, а зьмена назвы ўспрымаецца як пэўны рэбрэндынг. З 2010 па 2025 гады галоўным спонсарам турніру была авіякампанія [[Турэцкія авіялініі|Turkish Airlines]]. Найбольш пасьпяховым клюбам у спаборніцтвах ёсьць мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» з 11 тытуламі, за ім рушаць расейскі [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] і грэцкі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]». Апошні таксама ўважаецца за самы пасьпяховым клюбам у сучасную эпоху з 2000 году. Гульні турніру трансьлююцца ў 199 краінах сьвету&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euroleague.net/euroleague-basketball/news/i/110852/6330/euroleague-basketball-television-espanola-tve-reach-agreement-in-principle-to-broadcast-real-madrid-s-turkish-airlines-e |title=Euroleague Basketball, Televisión Española (TVE) reach agreement in principle to broadcast Real Madrid's Turkish Airlines Euroleague games |publisher=Euroleague.net |date=19 March 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Першы розыгрыш Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў адбыўся ў [[Кубак чэмпіёнаў ФІБА 1958 году|1958 годзе]], першым уладальнікам трафэю стаў баскетбольны клюб [[АСК Рыга|СКА (Рыга)]]. Самы тытуляваны клюб Эўропы — «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал Мадрыд]]», ён заваёўваў кубак 11 разоў. Паводле колькасьці тытулаў сярод краінаў першынство за [[Італія]]й і [[Гішпанія]]й — іхныя клюбы станавіліся ўладальнікам кубку па 13 разоў.

[[Файл:Forum Assago Euroleague Final Four 2014.jpg|значак|зьлева|На арэне ў [[Мілян]]е на Фінале чатырох 2014 году.]]
Былыя каманды СССР 8 разоў выйгравалі гэты турнір (рыскі СКА ў 1958—1960; ЦСКА ў 1961, 1963, 1969 і 1971; тбіліскае «Дынама» ў 1962) і 6 разоў станавіліся яго фіналістамі (тбіліскае «Дынама» ў 1960; рыскі СКА ў 1961 (ў 1960 і ў 1961 гадах фінал наогул быў чыста савецкім); [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] ў 1965, 1970 г. і 1973; ковенскі «[[Жальгірыс Коўна|Жальгірыс]]» у 1986 годзе). Савецкія каманды яшчэ некалькі разоў гулялі ў кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1966 году ЦСКА ў паўфінале саступіў мілянскай «Алімпіі», але ў матчы за 3-е месца абыграў грэцкі [[АЕК Атэны (баскетбольны клюб)|АЕК]]; у 1977, 1981, 1983 і 1985 гадах той жа ЦСКА, а ў 1987 «Жальгірыс» не змаглі дамагчыся права гуляць у фінале.

Да лета 2000 году турнір праводзіўся пад эгідай [[ФІБА]] і зваўся Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў. У выніку фінансавага канфлікту ў сэзоне 2000—2001 гадоў стартавалі 2 незалежныя спаборніцтвы — [[Супраліга ФІБА]] і Эўраліга УЛЕБ. У далейшым канфлікт не сьціхаў. ФІБА некалькі разоў мяняла назвы турніраў пад сваёй эгідай, называючы іх як Эўраліга ФІБА, Кубак Эўропы і гэтак далей. Эўраліга УЛЕБ заставалася нязьменнай, больш прэстыжнай і камэрцыйна пасьпяховай. З сэзону 2008—2009 гадоў ФІБА і УЛЕБ дамовіліся. Цяпер асноўны турнір, як і раней, называецца Эўраліга. Другі паводле рангу турнір (былы Кубак УЛЕБ) — [[Эўракубак баскетболу|Эўракубак]]. Астатнія турніры ладзяцца ФІБА.

У лістападзе 2015 года Эўраліга і кампанія [[IMG]] дамовіліся аб 10-гадовым сумеснай супрацы. Кошт угоды склаў 630 мільёнаў эўра, гарантаваных цягам 10 гадоў, з прагназуемымі прыбыткамі ў 900 мільёнаў эўра&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/featured/145349/630-millions-guaranteed-by-img/|загаловак=630 millions guaranteed by IMG|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.11.2015}}&lt;/ref&gt;. Разам з складаньне пагадненьня ліга зьмяніла фармат, стаўшы лігай з 16 клюбаў, якія спачатку спаборнічалі паміж сабою ў рэгулярным сэзоне, а затым у плэй-оф. Клюбам зь ліцэнзіяй А быў гарантаваны ўдзел цягам наступных дзесяці гадоў у новым фармаце. Эўраліга была крытыкаваная з боку ФІБА, а таксама некалькіх нацыянальных фэдэрацыяў за стварэньне «закрытай лігі» і ігнараваньне прынцыпу [[мэрытакратыя|мэрытакратыі]]. У ліпені 2019 году Эўраліга абвесьціла, што з [[Эўраліга 2019—2020 гадоў|сэзону 2019—2020 гадоў]] прамога доступу да лігі праз айчынныя лігі больш ня будзе, што фактычна зрабіла яе закрытай&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/euroleague/905734/the-euroleague-changes-in-the-summer-of-2020/|загаловак=The EuroLeague changes in the summer of 2020|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.07.2019}}&lt;/ref&gt;. У 2020-х гадах ліга адчувала ўзмацненьне ўплыву з [[Блізкі Ўсход|Блізкага Ўсходу]]. Яшчэ адная знакавая падзея прыпала на 2025 год, калі Фінал чатырох быў разгуляны ў Абу-Дабі, што стала першым фінальным турнірам, які ладзіўся па-за межамі Эўропы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/news/abu-dhabi-to-host-2025-turkish-airlines-euroleague-final-four/|загаловак=Abu Dhabi to host 2025 Turkish Airlines EuroLeague Final Four — EuroLeague|выдавецтва=Euroleague Basketball|дата публікацыі=28.01.2025}}&lt;/ref&gt;. У [[Эўраліга 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] ліга пашырылася да 20 клюбаў&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Long, Michael|спасылка=https://www.sportspro.com/news/euroleague-expansion-fiba-nba-basketball-europe-may-2025/|загаловак=EuroLeague confirms expansion to 20 teams from next season|выдавецтва=SportsPro|дата публікацыі=30.05.2025}}&lt;/ref&gt;, а ў рамках пашырэньня эмірацкі клюбу «[[Дубай (баскетбольны клюб)|Дубай]]» набыў 5-гадовую ліцэнзію&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://arab.news/jb3vj|загаловак=EuroLeague welcomes Dubai Basketball for 2025-26 season|выдавецтва=Arab News|дата публікацыі=22.06.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Фармат ==
Пачынаючы з [[Эўраліга 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], Эўраліга складаецца з 20 клюбаў, кожны зь якіх гуляе з кожнай камандай двойчы, то бок адзін раз удома і адзін раз у гасьцях, што называецца рэгулярным сэзонам. Усяго ж кожная каманда бярэ ўдзел у 34-х гульнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/competition-format/|загаловак=Competition format|выдавецтва=EuroLeague Basketball}}&lt;/ref&gt;.

Восем найлепшых каманд у канцы рэгулярнага сэзону трапляюць у плэй-оф, кожная зь якіх гуляе сэрыю зь пяці гульняў плэй-оф супраць аднаго суперніка. Турнірная табліца рэгулярнага сэзону выкарыстоўваецца дзеля вызначэньня таго, якія каманды гуляюць адна з адной, і ў кожнай пары каманда, якая займае больш высокае месца, мае перавагу хатняй пляцоўкі ў сэрыі, гуляючы тры зь пяці гульняў удома. Пераможцы кожнай з чатырох сэрыяў плэй-оф выходзяць у [[Фінал чатырох Эўралігі|Фінал чатырох]], які ладзіцца ў загадзя вызначаным месцы. Фінал чатырох складаецца з двух паўфіналаў, гульні за трэцяе месца і гульні за чэмпіёнства, усе ў адзін і той жа ўік-энд.

Такім чынам, кожная каманда гуляе максымум 41 гульню за сэзон, з улікам 34-х матчаў у рэгулярным сэзоне, максымум пяці гульняў у час плэй-оф і дзьве сустрэчы ў Фінале чатырох.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/ Афіцыйны сайт].

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Эўраліга| ]]
[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>mxmu4o6o5vpyhv3zw1h1ugbh2ypdzuo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664374</id>
      <parentid>2664359</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]]</comment>
      <origin>2664374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14169" sha1="ks05kxw9qs318gvpuquomuxi2pus08a" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўраліга
|выява            = EuroLeague.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 1958
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» (11)
|узровень         = 1
}}
'''Эўралі́га''' ({{мова-en|Euroleague}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Ліга ўважаецца за найбольш прэстыжны баскетбольны турнір у [[Эўропа|Эўропе]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Farrugia, Steve|спасылка=https://fieldinsider.com/the-best-european-basketball-leagues/|загаловак=The Best European Basketball Leagues: Teams And Players|дата публікацыі=14.11.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/nba/story/_/id/18470135/fran-fraschilla-rankings-world-top-12-basketball-leagues-nba|загаловак=Top 12 basketball leagues in the world|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=17.01.2017}}&lt;/ref&gt;. У ёе спаборнічаюць 20 клюбаў, зь якіх 16 маюць доўгатэрміновыя ліцэнзіі ці ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/bdctewbhlp9mgqie/eca-board-meets-to-take-strategic-decisions-approves-postseason-special-regulations|загаловак=ECA Board meets to take strategic decisions, approves postseason special regulations|выдавец=Euroleague Basketball|дата публікацыі=08.03.2021}}&lt;/ref&gt;, што робіць яе напаўзакрытай лігай&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=dineshkachhwaha|спасылка=https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|загаловак=Super League: Siutat provides feedback from basketball on closed leagues|выдавецтва=The Indian Paper|копія=https://web.archive.org/web/20210425045913/https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|дата копіі=25.04.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=ballineurope|спасылка=https://www.ballineurope.com/the-euroleague-is-a-semi-closed-league-now/|загаловак=Euroleague now a semi-closed league|выдавецтва=BallinEurope|дата публікацыі=07.07.2008}}&lt;/ref&gt;. Упершыню была арганізаваная пад эгідай [[ФІБА]] ў 1958 годзе, у 2000 годзе арганізатарам стала арганізацыя [[УЛЕБ]], а крыху пазьней кіраваць спаборніцтвам пачала [[Эўраліга баскетболу]]. Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў ФІБА і Эўраліга ўважаюцца за адное і тое ж спаборніцтва, а зьмена назвы ўспрымаецца як пэўны рэбрэндынг. З 2010 па 2025 гады галоўным спонсарам турніру была авіякампанія [[Турэцкія авіялініі|Turkish Airlines]]. Найбольш пасьпяховым клюбам у спаборніцтвах ёсьць мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» з 11 тытуламі, за ім рушаць расейскі [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] і грэцкі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]». Апошні таксама ўважаецца за самы пасьпяховым клюбам у сучасную эпоху з 2000 году. Гульні турніру трансьлююцца ў 199 краінах сьвету&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euroleague.net/euroleague-basketball/news/i/110852/6330/euroleague-basketball-television-espanola-tve-reach-agreement-in-principle-to-broadcast-real-madrid-s-turkish-airlines-e |title=Euroleague Basketball, Televisión Española (TVE) reach agreement in principle to broadcast Real Madrid's Turkish Airlines Euroleague games |publisher=Euroleague.net |date=19 March 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Першы розыгрыш Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў адбыўся ў [[Кубак чэмпіёнаў ФІБА 1958 году|1958 годзе]], першым уладальнікам трафэю стаў баскетбольны клюб [[АСК Рыга|СКА (Рыга)]]. Самы тытуляваны клюб Эўропы — «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал Мадрыд]]», ён заваёўваў кубак 11 разоў. Паводле колькасьці тытулаў сярод краінаў першынство за [[Італія]]й і [[Гішпанія]]й — іхныя клюбы станавіліся ўладальнікам кубку па 13 разоў.

[[Файл:Forum Assago Euroleague Final Four 2014.jpg|значак|зьлева|На арэне ў [[Мілян]]е на Фінале чатырох 2014 году.]]
Былыя каманды СССР 8 разоў выйгравалі гэты турнір (рыскі СКА ў 1958—1960; ЦСКА ў 1961, 1963, 1969 і 1971; тбіліскае «Дынама» ў 1962) і 6 разоў станавіліся яго фіналістамі (тбіліскае «Дынама» ў 1960; рыскі СКА ў 1961 (ў 1960 і ў 1961 гадах фінал наогул быў чыста савецкім); [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] ў 1965, 1970 г. і 1973; ковенскі «[[Жальгірыс Коўна|Жальгірыс]]» у 1986 годзе). Савецкія каманды яшчэ некалькі разоў гулялі ў кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1966 году ЦСКА ў паўфінале саступіў мілянскай «Алімпіі», але ў матчы за 3-е месца абыграў грэцкі [[АЕК Атэны (баскетбольны клюб)|АЕК]]; у 1977, 1981, 1983 і 1985 гадах той жа ЦСКА, а ў 1987 «Жальгірыс» не змаглі дамагчыся права гуляць у фінале.

Да лета 2000 году турнір праводзіўся пад эгідай [[ФІБА]] і зваўся Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў. У выніку фінансавага канфлікту ў сэзоне 2000—2001 гадоў стартавалі 2 незалежныя спаборніцтвы — [[Супраліга ФІБА]] і Эўраліга УЛЕБ. У далейшым канфлікт не сьціхаў. ФІБА некалькі разоў мяняла назвы турніраў пад сваёй эгідай, называючы іх як Эўраліга ФІБА, Кубак Эўропы і гэтак далей. Эўраліга УЛЕБ заставалася нязьменнай, больш прэстыжнай і камэрцыйна пасьпяховай. З сэзону 2008—2009 гадоў ФІБА і УЛЕБ дамовіліся. Цяпер асноўны турнір, як і раней, называецца Эўраліга. Другі паводле рангу турнір (былы Кубак УЛЕБ) — [[Эўракубак баскетболу|Эўракубак]]. Астатнія турніры ладзяцца ФІБА.

У лістападзе 2015 года Эўраліга і кампанія [[IMG]] дамовіліся аб 10-гадовым сумеснай супрацы. Кошт угоды склаў 630 мільёнаў эўра, гарантаваных цягам 10 гадоў, з прагназуемымі прыбыткамі ў 900 мільёнаў эўра&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/featured/145349/630-millions-guaranteed-by-img/|загаловак=630 millions guaranteed by IMG|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.11.2015}}&lt;/ref&gt;. Разам з складаньне пагадненьня ліга зьмяніла фармат, стаўшы лігай з 16 клюбаў, якія спачатку спаборнічалі паміж сабою ў рэгулярным сэзоне, а затым у плэй-оф. Клюбам зь ліцэнзіяй А быў гарантаваны ўдзел цягам наступных дзесяці гадоў у новым фармаце. Эўраліга была крытыкаваная з боку ФІБА, а таксама некалькіх нацыянальных фэдэрацыяў за стварэньне «закрытай лігі» і ігнараваньне прынцыпу [[мэрытакратыя|мэрытакратыі]]. У ліпені 2019 году Эўраліга абвесьціла, што з [[Эўраліга 2019—2020 гадоў|сэзону 2019—2020 гадоў]] прамога доступу да лігі праз айчынныя лігі больш ня будзе, што фактычна зрабіла яе закрытай&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/euroleague/905734/the-euroleague-changes-in-the-summer-of-2020/|загаловак=The EuroLeague changes in the summer of 2020|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.07.2019}}&lt;/ref&gt;. У 2020-х гадах ліга адчувала ўзмацненьне ўплыву з [[Блізкі Ўсход|Блізкага Ўсходу]]. Яшчэ адная знакавая падзея прыпала на 2025 год, калі Фінал чатырох быў разгуляны ў Абу-Дабі, што стала першым фінальным турнірам, які ладзіўся па-за межамі Эўропы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/news/abu-dhabi-to-host-2025-turkish-airlines-euroleague-final-four/|загаловак=Abu Dhabi to host 2025 Turkish Airlines EuroLeague Final Four — EuroLeague|выдавецтва=Euroleague Basketball|дата публікацыі=28.01.2025}}&lt;/ref&gt;. У [[Эўраліга 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] ліга пашырылася да 20 клюбаў&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Long, Michael|спасылка=https://www.sportspro.com/news/euroleague-expansion-fiba-nba-basketball-europe-may-2025/|загаловак=EuroLeague confirms expansion to 20 teams from next season|выдавецтва=SportsPro|дата публікацыі=30.05.2025}}&lt;/ref&gt;, а ў рамках пашырэньня эмірацкі клюбу «[[Дубай (баскетбольны клюб)|Дубай]]» набыў 5-гадовую ліцэнзію&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://arab.news/jb3vj|загаловак=EuroLeague welcomes Dubai Basketball for 2025-26 season|выдавецтва=Arab News|дата публікацыі=22.06.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Фармат ==
Пачынаючы з [[Эўраліга 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], Эўраліга складаецца з 20 клюбаў, кожны зь якіх гуляе з кожнай камандай двойчы, то бок адзін раз удома і адзін раз у гасьцях, што называецца рэгулярным сэзонам. Усяго ж кожная каманда бярэ ўдзел у 34-х гульнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/competition-format/|загаловак=Competition format|выдавецтва=EuroLeague Basketball}}&lt;/ref&gt;.

Восем найлепшых каманд у канцы рэгулярнага сэзону трапляюць у плэй-оф, кожная зь якіх гуляе сэрыю зь пяці гульняў плэй-оф супраць аднаго суперніка. Турнірная табліца рэгулярнага сэзону выкарыстоўваецца дзеля вызначэньня таго, якія каманды гуляюць адна з адной, і ў кожнай пары каманда, якая займае больш высокае месца, мае перавагу хатняй пляцоўкі ў сэрыі, гуляючы тры зь пяці гульняў удома. Пераможцы кожнай з чатырох сэрыяў плэй-оф выходзяць у [[Фінал чатырох Эўралігі|Фінал чатырох]], які ладзіцца ў загадзя вызначаным месцы. Фінал чатырох складаецца з двух паўфіналаў, гульні за трэцяе месца і гульні за чэмпіёнства, усе ў адзін і той жа ўік-энд.

Такім чынам, кожная каманда гуляе максымум 41 гульню за сэзон, з улікам 34-х матчаў у рэгулярным сэзоне, максымум пяці гульняў у час плэй-оф і дзьве сустрэчы ў Фінале чатырох.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/ Афіцыйны сайт].

{{Эўрапейскі баскетбол}}

[[Катэгорыя:Эўраліга| ]]
[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>ks05kxw9qs318gvpuquomuxi2pus08a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664378</id>
      <parentid>2664374</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>артаграфія</comment>
      <origin>2664378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14171" sha1="3fv13c5m2opdzdrfsnu0sjfi4774iot" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўраліга
|выява            = EuroLeague.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 1958
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = [[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]] (11)
|узровень         = 1
}}
'''Эўралі́га''' ({{мова-en|Euroleague}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Ліга ўважаецца за найбольш прэстыжны баскетбольны турнір у [[Эўропа|Эўропе]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Farrugia, Steve|спасылка=https://fieldinsider.com/the-best-european-basketball-leagues/|загаловак=The Best European Basketball Leagues: Teams And Players|дата публікацыі=14.11.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/nba/story/_/id/18470135/fran-fraschilla-rankings-world-top-12-basketball-leagues-nba|загаловак=Top 12 basketball leagues in the world|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=17.01.2017}}&lt;/ref&gt;. У ёй спаборнічаюць 20 клюбаў, зь якіх 16 маюць доўгатэрміновыя ліцэнзіі ці ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/bdctewbhlp9mgqie/eca-board-meets-to-take-strategic-decisions-approves-postseason-special-regulations|загаловак=ECA Board meets to take strategic decisions, approves postseason special regulations|выдавец=Euroleague Basketball|дата публікацыі=08.03.2021}}&lt;/ref&gt;, што робіць яе напаўзакрытай лігай&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=dineshkachhwaha|спасылка=https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|загаловак=Super League: Siutat provides feedback from basketball on closed leagues|выдавецтва=The Indian Paper|копія=https://web.archive.org/web/20210425045913/https://www.theindianpaper.com/super-league-siutat-provides-feedback-from-basketball-on-closed-leagues/|дата копіі=25.04.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=ballineurope|спасылка=https://www.ballineurope.com/the-euroleague-is-a-semi-closed-league-now/|загаловак=Euroleague now a semi-closed league|выдавецтва=BallinEurope|дата публікацыі=07.07.2008}}&lt;/ref&gt;. Упершыню была арганізаваная пад эгідай [[ФІБА]] ў 1958 годзе, у 2000 годзе арганізатарам стала арганізацыя [[УЛЕБ]], а крыху пазьней кіраваць спаборніцтвам пачала [[Эўраліга баскетболу]]. Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў ФІБА і Эўраліга ўважаюцца за адное і тое ж спаборніцтва, а зьмена назвы ўспрымаецца як пэўны рэбрэндынг. З 2010 па 2025 гады галоўным спонсарам турніру была авіякампанія [[Турэцкія авіялініі|Turkish Airlines]]. Найбольш пасьпяховым клюбам у спаборніцтвах ёсьць мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]» з 11 тытуламі, за ім рушаць расейскі [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] і грэцкі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]». Апошні таксама ўважаецца за самы пасьпяховым клюбам у сучасную эпоху з 2000 году. Гульні турніру трансьлююцца ў 199 краінах сьвету&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euroleague.net/euroleague-basketball/news/i/110852/6330/euroleague-basketball-television-espanola-tve-reach-agreement-in-principle-to-broadcast-real-madrid-s-turkish-airlines-e |title=Euroleague Basketball, Televisión Española (TVE) reach agreement in principle to broadcast Real Madrid's Turkish Airlines Euroleague games |publisher=Euroleague.net |date=19 March 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Першы розыгрыш Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў адбыўся ў [[Кубак чэмпіёнаў ФІБА 1958 году|1958 годзе]], першым уладальнікам трафэю стаў баскетбольны клюб [[АСК Рыга|СКА (Рыга)]]. Самы тытуляваны клюб Эўропы — мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]», ён заваёўваў кубак 11 разоў. Паводле колькасьці тытулаў сярод краінаў першынство за [[Італія]]й і [[Гішпанія]]й — іхныя клюбы станавіліся ўладальнікам кубку па 13 разоў.

[[Файл:Forum Assago Euroleague Final Four 2014.jpg|значак|зьлева|На арэне ў [[Мілян]]е на Фінале чатырох 2014 году.]]
Былыя каманды СССР 8 разоў выйгравалі гэты турнір (рыскі СКА ў 1958—1960; ЦСКА ў 1961, 1963, 1969 і 1971; тбіліскае «Дынама» ў 1962) і 6 разоў станавіліся яго фіналістамі (тбіліскае «Дынама» ў 1960; рыскі СКА ў 1961 (ў 1960 і ў 1961 гадах фінал наогул быў чыста савецкім); [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] ў 1965, 1970 г. і 1973; ковенскі «[[Жальгірыс Коўна|Жальгірыс]]» у 1986 годзе). Савецкія каманды яшчэ некалькі разоў гулялі ў кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1966 году ЦСКА ў паўфінале саступіў мілянскай «Алімпіі», але ў матчы за 3-е месца абыграў грэцкі [[АЕК Атэны (баскетбольны клюб)|АЕК]]; у 1977, 1981, 1983 і 1985 гадах той жа ЦСКА, а ў 1987 «Жальгірыс» не змаглі дамагчыся права гуляць у фінале.

Да лета 2000 году турнір праводзіўся пад эгідай [[ФІБА]] і зваўся Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў. У выніку фінансавага канфлікту ў сэзоне 2000—2001 гадоў стартавалі 2 незалежныя спаборніцтвы — [[Супраліга ФІБА]] і Эўраліга УЛЕБ. У далейшым канфлікт не сьціхаў. ФІБА некалькі разоў мяняла назвы турніраў пад сваёй эгідай, называючы іх як Эўраліга ФІБА, Кубак Эўропы і гэтак далей. Эўраліга УЛЕБ заставалася нязьменнай, больш прэстыжнай і камэрцыйна пасьпяховай. З сэзону 2008—2009 гадоў ФІБА і УЛЕБ дамовіліся. Цяпер асноўны турнір, як і раней, называецца Эўраліга. Другі паводле рангу турнір (былы Кубак УЛЕБ) — [[Эўракубак баскетболу|Эўракубак]]. Астатнія турніры ладзяцца ФІБА.

У лістападзе 2015 года Эўраліга і кампанія [[IMG]] дамовіліся аб 10-гадовым сумеснай супрацы. Кошт угоды склаў 630 мільёнаў эўра, гарантаваных цягам 10 гадоў, з прагназуемымі прыбыткамі ў 900 мільёнаў эўра&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/featured/145349/630-millions-guaranteed-by-img/|загаловак=630 millions guaranteed by IMG|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.11.2015}}&lt;/ref&gt;. Разам з складаньне пагадненьня ліга зьмяніла фармат, стаўшы лігай з 16 клюбаў, якія спачатку спаборнічалі паміж сабою ў рэгулярным сэзоне, а затым у плэй-оф. Клюбам зь ліцэнзіяй А быў гарантаваны ўдзел цягам наступных дзесяці гадоў у новым фармаце. Эўраліга была крытыкаваная з боку ФІБА, а таксама некалькіх нацыянальных фэдэрацыяў за стварэньне «закрытай лігі» і ігнараваньне прынцыпу [[мэрытакратыя|мэрытакратыі]]. У ліпені 2019 году Эўраліга абвесьціла, што з [[Эўраліга 2019—2020 гадоў|сэзону 2019—2020 гадоў]] прамога доступу да лігі праз айчынныя лігі больш ня будзе, што фактычна зрабіла яе закрытай&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/euroleague/905734/the-euroleague-changes-in-the-summer-of-2020/|загаловак=The EuroLeague changes in the summer of 2020|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=11.07.2019}}&lt;/ref&gt;. У 2020-х гадах ліга адчувала ўзмацненьне ўплыву з [[Блізкі Ўсход|Блізкага Ўсходу]]. Яшчэ адная знакавая падзея прыпала на 2025 год, калі Фінал чатырох быў разгуляны ў Абу-Дабі, што стала першым фінальным турнірам, які ладзіўся па-за межамі Эўропы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/news/abu-dhabi-to-host-2025-turkish-airlines-euroleague-final-four/|загаловак=Abu Dhabi to host 2025 Turkish Airlines EuroLeague Final Four — EuroLeague|выдавецтва=Euroleague Basketball|дата публікацыі=28.01.2025}}&lt;/ref&gt;. У [[Эўраліга 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] ліга пашырылася да 20 клюбаў&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Long, Michael|спасылка=https://www.sportspro.com/news/euroleague-expansion-fiba-nba-basketball-europe-may-2025/|загаловак=EuroLeague confirms expansion to 20 teams from next season|выдавецтва=SportsPro|дата публікацыі=30.05.2025}}&lt;/ref&gt;, а ў рамках пашырэньня эмірацкі клюбу «[[Дубай (баскетбольны клюб)|Дубай]]» набыў 5-гадовую ліцэнзію&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://arab.news/jb3vj|загаловак=EuroLeague welcomes Dubai Basketball for 2025-26 season|выдавецтва=Arab News|дата публікацыі=22.06.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Фармат ==
Пачынаючы з [[Эўраліга 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], Эўраліга складаецца з 20 клюбаў, кожны зь якіх гуляе з кожнай камандай двойчы, то бок адзін раз удома і адзін раз у гасьцях, што называецца рэгулярным сэзонам. Усяго ж кожная каманда бярэ ўдзел у 34-х гульнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/competition-format/|загаловак=Competition format|выдавецтва=EuroLeague Basketball}}&lt;/ref&gt;.

Восем найлепшых каманд у канцы рэгулярнага сэзону трапляюць у плэй-оф, кожная зь якіх гуляе сэрыю зь пяці гульняў плэй-оф супраць аднаго суперніка. Турнірная табліца рэгулярнага сэзону выкарыстоўваецца дзеля вызначэньня таго, якія каманды гуляюць адна з адной, і ў кожнай пары каманда, якая займае больш высокае месца, мае перавагу хатняй пляцоўкі ў сэрыі, гуляючы тры зь пяці гульняў удома. Пераможцы кожнай з чатырох сэрыяў плэй-оф выходзяць у [[Фінал чатырох Эўралігі|Фінал чатырох]], які ладзіцца ў загадзя вызначаным месцы. Фінал чатырох складаецца з двух паўфіналаў, гульні за трэцяе месца і гульні за чэмпіёнства, усе ў адзін і той жа ўік-энд.

Такім чынам, кожная каманда гуляе максымум 41 гульню за сэзон, з улікам 34-х матчаў у рэгулярным сэзоне, максымум пяці гульняў у час плэй-оф і дзьве сустрэчы ў Фінале чатырох.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague/ Афіцыйны сайт].

{{Эўрапейскі баскетбол}}

[[Катэгорыя:Эўраліга| ]]
[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>3fv13c5m2opdzdrfsnu0sjfi4774iot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206690</id>
    <revision>
      <id>2664407</id>
      <parentid>2571653</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T05:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurcke</username>
        <id>93538</id>
      </contributor>
      <origin>2664407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8576" sha1="a7vrxwnv9hq3o1sr59en63l46x2o7fw" xml:space="preserve">[[Файл:İsmailiyye palace 2008.jpg|значак|Прэзыдыюм Акадэміі навук Азэрбайджану (НАНА)]]
'''Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану (НАНА)''' ({{мова-az|Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası}}) — асноўнае навуковае аб’яднаньне рэспублікі. НАНА была створана ў горадзе [[Баку]] ў 1945 годзе. Папярэднікам НАНА быў Азэрбайджанскі філіял [[Акадэмія навук СССР|АН СССР]] (існаваў з 1932 году).

== Склад ==
У склад АН ўваходзіць 21 навуковая ўстанова, у тым ліку 15 інстытутаў, 3 сэктары, шэраг [[музэй|музэяў]], [[батанічны сад]], базы ў розных раёнах рэспублікі. Акрамя таго, ёсьць [[бібліятэка]], рукапісны фонд і выдавецтва.

У складзе НАНА на 2007 год — 57 акадэмікаў і 104 член-карэспандэнтаў.

== Прэзыдэнты НАНА ==
На першым пасяджэньні [[Сапраўдны член|сапраўдных членаў]] [[Акадэмія навук|Акадэміі навук]] 31 сакавіка 1945 году прэзыдэнтам НАНА быў абраны [[Мір Міркасімаў]].

Наступнымі прэзыдэнтамі Акадэміі навук былі:
* [[Юсіф Мамэдаліеў|Юсіф Гейдар аглы Мамэдаліеў]] (1947—1950, 1958—1961)
* [[Муса Аліеў|Муса Мірза аглы Аліеў]] (1950—1958)
* [[Захід Халілаў|Захід Ісмаіл аглы Халілаў]] (1961—1967)
* [[Рустам Ісмаілаў|Рустам Гаджыалі аглы Ісмаілаў]] (1967—1970)
* [[Гасан Абдулаеў|Гасан Мамэдбагір аглы Абдулаеў]] (1970—1983)
* [[Эльдар Салаеў|Эльдар Юніс аглы Салаеў]] (1983—1997)
* [[Фарамаз Максудаў|Фарамаз Газанфар аглы Максудаў]] (1997—2000).

У 2001 годзе прэзыдэнтам НАНА абраны [[акадэмік]] [[Махмуд Керымаў|Махмуд Керым аглы Керымаў]].

== Праблематыка дасьледаваньняў ==
Галоўнае месца ў працах навукоўцаў Азэрбайджану займаюць праблемы, зьвязаныя з пытаньнямі разьвіцьця [[Геалёгія|геалёгіі]], [[Нафтаздабываючая прамысловасьць|нафтаздабываючай]] і [[Нафтаперапрацоўчы завод|нафтаперапрацоўчай прамысловасьці]], уласнай мэталюргічнай базы, [[Ірыгацыя|ірыгацыі]] і [[Арашальныя працы|арашальных работ]], гідраэнэргагаспадарства, [[Геабатаніка|геабатанікі]], [[Генэтыка|генэтыкі]] і [[Сэлекцыя расьлін|сэлекцыі расьлін]] і [[Сэлекцыя жывёл|жывёл]].

Асаблівае месца ў плянах навукова-дасьледчых работ надаецца пытаньням нафтахіміі, сынтэзу і [[перапрацоўка нафты|перапрацоўкі нафты]] і газу. Створаны спэцыяльны інстытут нафтахімічных працэсаў. Дасягнуты значныя посьпехі ў распрацоўцы праблем выкарыстаньня [[Радыеактыўныя ізатопы|радыеактыўных ізатопаў]], [[паўправаднік]]оў, прымяненьня [[Аўтаматыка|аўтаматыкі]] і [[Тэлемеханіка|тэлемеханікі]], [[Тэорыя фільтрацыі|тэорыі фільтрацыі]], [[Астрафізыка|астрафізыкі]] і інш.

Вялікая работа праводзіцца ў вобласьці [[Грамадзкія навукі|грамадзкіх навук]].

== Аддзяленьне НАНА ==
НАНА мае ў сваім складзе 5 аддзяленьняў:

''Аддзяленьне фізыка-матэматычных і тэхнічных навук''

* Інстытут фізыкі
* Інстытут кібэрнэтыкі імя акадэміка А. Гусэйнава
* Інстытут матэматыкі і мэханікі
* [[Шэмахінская астрафізычная абсэрваторыя|Шэмахінская астрафізычная абсэрваторыя імя Насірэддзіна Тусі]]
* Інстытут радыяцыйных праблем
* Інстытут інфармацыйных тэхналёгіяў

''Аддзяленьне хімічных навук''

* Інстытут нафтахімічных працэсаў імя акадэміка Ю. Г. Мамэдаліева
* Інстытут хімічных праблем імя акадэміка М. Ф. Нагіева
* Інстытут хіміі прысадак імя акадэміка А. М. Куліева
* Інстытут палімэрных матэрыялаў
* Досьледна-прамысловы завод Інстытуту нафтахімічных працэсаў

''Аддзяленьне навук аб Зямлі''

* Інстытут геалёгіі
* Інстытут геаграфіі імя акадэміка Г. Аліева

''Аддзяленьне гуманітарных і грамадзкіх навук''

* Інстытут гісторыі імя А. Бакіханава
* Інстытут археалёгіі і этнаграфіі
* Інстытут эканомікі
* Інстытут філясофіі і палітыка-прававых дасьледаваньняў
* Інстытут усходазнаўства імя акадэміка Я. М. Буньядова
* Навукова-дасьледчы інстытут па правах чалавека
* Інстытут літаратуры імя Нізамі
* Інстытут мовазнаўства імя Насімі
* Інстытут рукапісаў імя Фізулі
* Інстытут архітэктуры і мастацтваў
* Музэй гісторыі Азэрбайджану
* Музэй азэрбайджанскай літаратуры імя Нізамі Гянджэві
* Дом-музэй Гусэйнаў Джавіда
* Інстытут фальклёру

''Аддзяленне біялагічных навук''

* Інстытут батанікі
* Інстытут заалёгіі
* Інстытут генэтычных рэсурсаў
* Інстытут фізыялёгіі імя А. І. Караева
* Інстытут глебазнаўства і аграхіміі
* Інстытут мікрабіялёгіі
* Цэнтральны батанічны сад
* Мартакертскі дэндрары

== Выдавецкая дзейнасьць ==
Выдадзена «Гісторыя Азэрбайджану», «Расейска-азэрбайджанскі слоўнік», «Гісторыя азэрбайджанскай літаратуры» і інш.

== Выданьне Акадэміі ==
Выдаюцца «Даклады», «Весткі» і інш. літаратура.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20081226214020/http://www.elm.az/ru/cat.php?fid=history Афіцыйны сайт НАНА]{{ref-az}}{{ref-en}}{{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20090206175730/http://csl-az.com/ruindex.html Цэнтральная навуковая бібліятэка НАНА]{{ref-az}}{{ref-en}}{{ref-ru}}

{{Парады артыкулу|артаграфія}}

[[Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану| ]]
[[Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі навук|Азэрбайджан]]
[[Катэгорыя:Азэрбайджанскія навуковыя інстытуты]]
[[Катэгорыя:Збудаваньні Баку]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1945 годзе]]</text>
      <sha1>a7vrxwnv9hq3o1sr59en63l46x2o7fw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жальгірыс Коўна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>222290</id>
    <revision>
      <id>2664386</id>
      <parentid>2608292</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11668" sha1="jqq0gjskg8lhffefiir13nrqi9ujc92" xml:space="preserve">{{Баскетбольны клюб
|назва             = Жальгірыс
|былыя_назвы       = 
|выява             = BC Žalgiris.svg
|памер_выявы       = 200пкс
|заснаваны         = 1944
|гісторыя          = 
|краіна            = [[Летува]]
|мясьціна          = [[Коўна]]
|пляцоўка          = [[Жальгірыс-арэна]]
|зьмяшчальнасьць   = 15415
|уласьнік          = 
|кіраўнік          = 
|трэнэр            = 
|чэмпіянат         = [[Чэмпіянат Летувы па баскетболе|Летувы]]
|сэзон             = 
|становішча        = 
|актуальны_сэзон   = 
|колер1            = Green
|колер2            = White
|колер3            = 
|узор_левай_рукі1  = 
|узор_вопраткі1    = _zalgiriskaunas1920_home
|узор_правай_рукі1 = 
|узор_шортаў1      = _zalgiriskaunas1920_home
|левая_рука1       = 
|вопратка1         = 00703C
|правая_рука1      = 
|шорты1            = 00703C
|узор_левай_рукі2  = 
|узор_вопраткі2    = _zalgiriskaunas1920_away
|узор_правай_рукі2 = 
|узор_шортаў2      = _zalgiriskaunas1920_away
|левая_рука2       = 
|вопратка2         = FFFFFF
|правая_рука2      = 
|шорты2            = FFFFFF
|сайт              = http://www.zalgiris.lt
|commons           = 
|абнаўленьне       = 
|колер_тэксту      = #FFFFFF
|колер_фону        = #006D3E
}}
'''«Жальгірыс»''' ({{мова-lt|Kauno Žalgiris}}) — баскетбольны клюб з [[Коўна]]. Быў заснаваны ў 1944 годзе. У цяперашні час «Жальгірыс» выступае ў [[Летувіская баскетбольная ліга|Летувіскае баскетбольнай лізе]]. «Жальгірыс» зьяўляецца адным з 11 эўрапейскіх клюбаў, якія маюць доўгатэрміновую ліцэнзію [[Эўраліга (баскетбол)|Эўралізе]], што забясьпечвае гарантаванае месца ў рэгулярным сэзоне. З сэзону 2011—2012 гадоў «Жальгірыс» праводзіць хатнія гульні на [[Жальгірыс-арэна|Жальгірыс-арэне]], пабудаванай акурат перад Эўрабаскетам 2011 году. Клюб зьяўляецца шматразовым чэмпіёнам Летувы і шматразовым [[Чэмпіянат СССР па баскетболе|чэмпіёнам СССР]] па баскетболе. У клюбнай дружыне за сваю гісторыю было шмат легендаў летувіскага баскетболу, у тым ліку [[Арвідас Сабоніс]], [[Мадэстас Паўлаўскас]] і [[Шарунас Ясікявічус]].

== Гісторыя ==
[[Файл:BC Žalgiris Kaunas, the champions of the USSR Premier Basketball League in 1951.jpg|значак|зьлева|Каманда «Жальгірысу» ў 1951 годзе.]]
«Жальгірыс» быў створаны ў 1944 годзе ў часы нямецкай акупацыі краіны. У тым жа годзе яны згулялі таварыскі матч супрац нацысцкай нямецкай баскетбольнай каманды&lt;ref&gt;[http://basketball.eurobasket.com/team/Lithuania/BC_Zalgiris_Kaunas/183?Page=5 «B.C. Žalgiris Kaunas: History»]. Eurobasket.&lt;/ref&gt;. З 1945 па 1947 гады каманда мела назву АСК, а з 1947 па 1949 гады яе называлі СКІФ. У 1950 годзе каманда атрымала назву «Жальгірыс», якую носіць дасюль. Каманда хутка стала вядомай, двойчы здабыўшы перамогі ў [[Найвышэйшай ліга чэмпіянату СССР па баскетболе|Найвышэйшай баскетбольнай лізе СССР]] у 1947 і 1951 гадах&lt;ref&gt;[https://www.lrytas.lt/sportas/krepsinis/2023/01/03/news/neiveikiamas-1951-uju-zalgiris-talentingi-krepsininkai-diktavo-madas-25685391 «Neįveikiamas 1951-ųjų „Žalgiris&quot;: talentingi krepšininkai diktavo madas»]. lrytas.&lt;/ref&gt;, а таксама перамагаючы ва ўнутраных чэмпіянатах Летувы. У наступныя гады каманда здабыла два срэбраныя мэдалі чэмпіянату СССР у 1949 і 1952 гадах і чатыры бронзавыя мэдалі з 1953 па 1956 гады. «Жальгірыс» таксама быў уладальнікам Кубка СССР у 1953 годзе.

«Жальгірыс» стаў дамінуючым клюбам у СССР і Эўропе, калі да каманды далучыліся [[Вальдэмарас Хомічус]] і [[Рымас Курцінайціс]]. Галоўным трэнэрам той дружыны быў [[Уладас Гарастас]]. Каманда здабыла бронзавыя мэдалі чэмпіянату СССР у 1971, 1973 і 1978 гадах. У 1980 годзе «Жальгірыс» дэбютаваў у [[Кубак уладальнікаў кубкаў Эўропы ФІБА 1980—1981 гадоў|Кубку ўладальнікаў кубкаў 1980—1981 гадоў]]. У гэты час да клюбу далучыўся будучы лідэр каманды 17-гадовы [[Арвідас Сабоніс]]. Гулец славіўся сваёй унівэрсальнасьцю, бо мог згуляць у абароне, дапамагаючы сваім таварышам па камандзе, а таксама трапна кідаць трохпунктвыя і дамінаваць у атацы.

З 1985 па 1987 гады клюб тры разы запар рабіўся чэмпіёнам СССР, кожным разам перамагаючы ў фінале свайго галоўнага канкурэнта клюб [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]]&lt;ref&gt;[https://www.delfi.lt/krepsinis/herojai/kaip-gyvena-cska-krepsininkus-skriaude-auksinio-zalgirio-vyrai.d?id=69434610 «Kaip gyvena CSKA krepšininkus skriaudę auksinio &quot;Žalgirio&quot; vyrai?»]. Delfi.&lt;/ref&gt;. У 1985 годзе «Жыльгірыс» дакрочыў да фіналу [[Кубак Сапорты|Кубка Сапорты]], але там зазналі паразу ад «[[Барсэлёна (баскетбольны клюб)|Барсэлёны]]». Не зважаючы на паразу, ковенскі клюб браў удзел у розыгрышы Эўралігі як чэмпіён Савецкага Саюза, прабіўшыся ў фінал, дзе клюб зноў саступіў, але гэтым разам югаслаўскай «[[Цыбона Заграб|Цыбоне]]». Перад сэзонам 1989—1990 гадоў каманда страціла сваіх лідэраў і трэнэра, бо з скасаваньнем [[Жалезная заслона|Жалезнай заслоны]], яны былі запатрабаваныя ў замежных краінах. З аднаўленьнем незалежнасьці Летувы «Жальгірыс» выйшаў з чэмпіянату СССР, пачаўшы спаборнічаць у айчынным чэмпіянаце, дзе пачаў дамінаваць цягам дзесяцігодзьдзя.

[[Файл:Jonas Kazlauskas by Augustas Didzgalvis.jpg|значак|зьлева|Трэнэр [[Ёнас Казлаўскас]] зрабіў клюб пераможцам Эўралігі ў 1999 годзе.]]
«Жальгірыс» дасягнуў свайго найбольшага посьпеху як клюб у сэзонах 1997–1998 і 1998–1999 гадоў. Каманду трэнаваў Ёнас Казлаўскас, маючы ў сваім складзе новую генэрацыю летувіскіх талентаў, улучна з [[Саўлюс Штомбэргіс|Саўлюсам Штомбэргісам]], [[Дайнюс Адамайціс|Дайнюсам Адамайцісам]], [[Эўрэліюс Жукаўскас|Эўрэліюсам Жукаўскасам]], [[Томас Мaсюліс|Томасам Мaсюлісам]] і [[Міндаўгас Жукаўскас|Міндаўгасам Жукаўскасам]], а таксама дасьведчанымі замежнымі гульцамі [[Франіё Арапавіч]]ам і [[Эніс Ўотлі|Энісам Ўотлі]]. Каманда перамагла мілянскі «[[Алімпія Мілян|Стэфанэль]]» зь лікам 82:67 у фінале Кубка Сапорты 1998 году ў [[Бялград]]зе. Саўлюс Штомбэргіс набраў 35 пункты ў вырашальным матчы. У сэзоне 1998—1999 гадоў ковенскі клюб упершыню ў гісторыі дасягнуў фіналу чатырох Эўралігі і здабыў чэмпіёнскі тытул, адолеўшы грэцкі «[[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|Алімпіякос]]» і італьянскі клюбу «[[Віртус Балёньня|Кіндэр]]» у паўфінале і фінале адпаведна. Баскетбаліст клюбу [[Таяс Эдні]] быў прызнаны самым каштоўных гульцом фіналу. На наступны год па перамозе ў Эўралізе «Жальгірыс» згуляў адзін з найгоршых сэзонаў. Клюб быў выбіты ўжо па групавой стадыі Эўралігі, заняў трэцяе месца ў [[Паўночнаэўрапейская баскетбольная ліга|Паўночнаэўрапейскай баскетбольнай лізе]] і ўпершыню саступіў у фінале чэмпіянату краіны сталічнаму «[[Рытас Вільня|Летувас Рытасу]]».

== Дасягненьні ==
* '''[[Летувіская баскетбольная ліга|Чэмпіён Летувы]]''' (36):
** 1946, 1950, 1952, 1953, 1954, 1955, 1957, 1958, 1991, 1992,
** 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2003, 2004,
** 2005, 2007, 2008, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017,
** 2018, 2019, 2020, 2021, 2023, 2025

* '''Уладальнік Кубка Летувы''' (6):
** 1990, 2007, 2008, 2011, 2012, 2015

* '''Уладальнік [[Кубак караля Міндоўга|Кубка караля Міндоўга]]''' (9):
** 2017, 2018, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026

* '''Чэмпіён СССР''' (5):
** 1947, 1951, 1985, 1986, 1987

* '''Уладальнік Кубка СССР''':
** 1953

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://zalgiris.lt/ Афіцыйная бачына «Жальгірыса»]

{{Летувіская баскетбольная ліга}}

[[Катэгорыя:Летувіскія баскетбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1944 годзе]]</text>
      <sha1>jqq0gjskg8lhffefiir13nrqi9ujc92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў (баскетбол)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>223917</id>
    <redirect title="Эўраліга" />
    <revision>
      <id>2664410</id>
      <parentid>2118353</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T07:35:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>10296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Робат: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Эўраліга]]</comment>
      <origin>2664410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="t1yjczb5g9129jsd2i130uqof1lpaxc" xml:space="preserve">#перанакіраваньне [[Эўраліга]]</text>
      <sha1>t1yjczb5g9129jsd2i130uqof1lpaxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гісторыя Хвойнікаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242496</id>
    <revision>
      <id>2664349</id>
      <parentid>2664310</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120417" sha1="8hh9p4l6e9qzj5zyqeyb6q25ljaj7vx" xml:space="preserve">'''[[Хвойнікі]]''' — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); невялікі прыватнаўласьніцкі замак часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна клясыцызму і нэаготыкі канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 года{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…''{{канец цытаты}}Дзіўна, але дасьледчыкам ня хочацца зважаць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго (Хабное) у 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам у прывілеях што да іншых маёнткаў яны прысутнічаюць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, якой карысталіся ўкладальнікі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага – 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?..&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму воіну Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;[[НГАБ]] у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў (Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. С. 426). Што і казаць — «блізкі сьвет»!}}.

[[File:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх).]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў|Кіеўскага]] павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія), князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 12 — 18&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі і архэоляг У. Ф. Ісаенка (Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26; Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі.  Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму дасьледчыкі, не аматары-энтузыясты? Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (?!..) XVI ст. і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

[[File:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх.]]

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]]

У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363&lt;/ref&gt;. Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году пан Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы княгіні Аляксандравай Вішнявецкай за насланьне людзей на добра Астраглядавічы, Хвойнікі, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]] і Паселічы, гвалтоўны вывад адтуль дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі, ды ў вёсках свайго Брагінскага маёнтку пасяленьне&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6&lt;/ref&gt;. У 1598 году сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''ziemie Kiiowskiey'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372&lt;/ref&gt;. У актах трыбунальскіх што да Кіеўскага ваяводзтва, у дакумэнце ад 22 чэрвеня 1600 году засьведчаная нязгода пана Шчаснага Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю Адаму, сыну Аляксандра, Вішнявецкаму сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю Міхаілу, сыну Міхаіла, Вішнявецкаму Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, урочышчы, з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году падкаморы Шчасны Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''zapis wieczysty'', у Люблінскім трыбунале прызнаны, на добра ў ключы Астраглядаўскім (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі суджэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету.

Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

У 1627 годзе пані Гальшка Мікалаевая Харлінская склала тэстамэнт, паводле якога добра Астраглядавічы (разам з Хвойнікамі) пераходзілі да яе зяця-кальвініста Мікалая Абрагамовіча, ваяводзіча смаленскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56&lt;/ref&gt;. У 1628 году пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім пані Гальшка ўзяла шлюб. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt; Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хойнікі і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога ''presbiter choynicensis'' Лука Чачотка (Чачот) ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141&lt;/ref&gt;, і панна Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох настаяцелем хвойніцкім названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бразоўскіх.]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170пкс|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя пана Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''wieczystej przedarzy'' пагразлых у даўгах добраў Астраглядавічы і Хвойнікі пану Максыміліяну Бжазоўскаму, падстолію кіеўскаму, пра што пан Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67&lt;/ref&gt;. Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках [[Хвойніцкі замак|умацаваную сядзібу, званую замкам]], дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя пан Курпскі паведамляў, што стаў у мясьціне надта дрыгвяністай, з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што пяць харугваў, а папраўдзе і на тры сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару двух палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  - [[Юравічы]]  - [[Брагін]]  - [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, пані Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1.Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі excepto popów (без уліку сьвятароў) князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505)&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей (Matwey Celain) з Хвойнікаў ягамосьці пана харунжага берасьцейскага (князя Канстанціна Шуйскага) пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва ваяводзіча інаўроцлаўскага пана Шчавіньскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні стрэчанскага кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзьзю, закупіўшы на кірмашы правіянт, «ні перад кім ня быўшы вінаватым», спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі ў вёсцы Валокі (раён вул. Катоўскага ў Хвойніках). Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, пісара літоўскага, пан Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў збіць, потым узяў пад варту і «як таго злачынцу і здрадніка» трымаў у замкавай турме ў жалезных аковах і ў лютым холадзе ледзьве ня тры месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы з мушкетамі, пісталетамі, дзідамі і «innym orężem, do wojny należącym» гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя Дамініка Шуйскага, харунжага берасьцейскага. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, эканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а Стафана Пятроўскага, баярына хвойніцкага, з мушкету два разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170пкс|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 году маёнтак Хвойнікі і Загальле (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне пану Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізыі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя Станіслава Шуйскага, скарбніка берасьцейскага, налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Адзін зь іх меў паўкаморы, другі 2, астатнія па каморы. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў (słoboda), гаспадары яшчэ двух адпрацавалі чынш у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў, адзін зь якіх ''poszedł przecz'', ды 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205.&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''cum attinentiis'' (з прылегласьцямі) ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам ксяндзом Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю Мікалаю Шуйскаму, сыну Дамініка, у мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «komor chłopskich», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 міль, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па дзьве копы жыта замкавага і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці парканам таксама сіламі насельнікаў, каб паміж дзьвюма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гг. экспарцёрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С.160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча (ён жа тады і пробашч астраглядаўскі) была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі, харунжы берасьцейскі, атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]]
[[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170пкс|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў ''in aula Choynicensi'' (у двары Хвойніцкім) Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі (з дому Збароўскіх) князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|20 снежня 1747 г. прыдворны капэлян хвойніцкі кс. Юзаф Барановіч, з асабістай згоды а. Пянькоўскага, выканаў абрад хросту «з усімі цэрымоніямі», гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 15a. Ёсьць яшчэ і запіс у кнігах Юравіцкага касьцёлу аб хросьце 4 красавіка 1747 г. Адама Дзідака Езэхіля, сына тых жа бацькоў, айцом-езуітам Ігнацыем Барановічам: НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 10; AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 18}}. 

У 1748 году мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага пана Загароўскага, абвінавачваных у гайдамацтве. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Хвойнікі, напэўна, разам зь вёскай Валокі, адсутнай у тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства) 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

У 1750—1770-х гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апекунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму і яго жонцы Тэклі Ружы з Радзівілаў, а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагалу, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году (23 сьнежня 1770 году ''veteris styli''), паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «z wody tylko» без далейшых касьцельных цэрымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх{{Заўвага|НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.; AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8. Цэрымонія была давершана 29 лістапада 1772 году у царкве м. Дудзічы. S. 10}}.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў.]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з ключом Астраглядаўскім знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны старосты ніжынскага князя Войцеха Шуйскага і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадчыньніца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць наезд. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170пкс|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 г. варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом на фота пярэдадня Першай сусьветнай вайны. Месьціўся ў раёне вуліцы У. В. Жыляка.]]

У выніку другога падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, сеймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] Ян Мікалай Аскерка, абат оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. Жытоміра Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам два дзесяткі асобаў. Усіх удзельнікаў, як слушна заўважыў М. Дубецкі, назваць немагчыма, бо іх імёны засталіся невядомыя нават расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез дваццаць пяць тысяч дукатаў, сабраных патрыётамі. У другой палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ восем тысяч, а ў канцы сьнежня — шаснаццаць тысяч чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў дзьве тысячы дукатаў на ўтрыманне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне ў нашым рэгіёне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з двух бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і падпалкоўнік Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі дзесяцімесячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З-за сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў Напалеона Банапарта, марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвізскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 г. оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай прапановы сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, нейкія нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. – Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66)&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 г. у Хвойніках паўстанцкія манеты 1831 г., пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, пераканаўча сьведчаць аб тым. Цікава: пра &quot;flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli&quot;, як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышльскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59&lt;/ref&gt;.

Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-3 лютага і 1-4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С. Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 г. у м. Хвойнікі, хутчэй ад старасьці, чым ад якой хваробы, ва ўзросьце васьмідзесяці аднаго года памёр яснавяльможны Караль Прозар, вялікі абозны ВКЛ, кавалер розных ордэнаў. 24 кастрычніка ксёндз Франьцішак Пазьняк, пробашч астраглядаўскі, дэкан Мазырскі і Рэчыцкі, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў фамільным склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 – 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да пана Ўладыслава.

На 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзейнічалі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 112 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859 – 1862 гг. намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках былі вымураваныя нэагатычныя касьцёл і капліца, вядомыя і на сёньня са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17-18 верасьня 1860 г. мястэчка наведаў праваслаўны архіяпіскап менскі Міхал Галубовіч. У. Прозар, падкаморы рэчыцкі, прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. – Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 г. пан Уладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, прысутнічаў і выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за Мечыславам, сынам нябожчыка. У 1864 г. Мечыслаў Прозар (маршалак Рэчыцкага павету 1859 – 1863 гг.) памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва &quot;жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў&quot; ды знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Часлава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863 – 1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. – Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450 – 452&lt;/ref&gt;. У тым жа 1864 г. дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта двухклясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 года, &quot;по местным представлениям&quot; праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі благачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і &quot;превосходной структуры&quot; мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў ды мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара пані Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць фамільнага склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадчыньнік Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. – Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 – 102&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 373&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. &quot;Dziennik Kujawski&quot; у верасьнёўскім нумары за 1895 г. паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў лёх,  выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, – уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. – Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170пкс|Капліца. Час стварэньня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы час Хвойнікі сталі цэнтрам воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі (у лютым) і Пакроўскі (у кастрычніку). У 1863 і  1864 г. на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. – Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі.  У 1895 годзе  ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзейнічала царква, капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. 

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170пкс|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170пкс|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзейнічаць чыгуначная станцыя. У 1912 г. А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка &quot;u wjazdu do Chojnik&quot;, як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 110&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы адпаведнага драўлянага ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках.  Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170пкс|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|РККА]] 1926 г.]]

9 лютага 1918 г., яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 г. германскія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 г. жаўнерамі Ст. Булак-Балаховіча, абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170пкс|Местачковы дом, 1929 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 г. непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўраамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. У міжваенны час у мястэчку дзейнічалі пачатковая і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году ў [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] (цэнтр — [[Мазыр]]). 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170пкс|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, что́ они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 у Гомельскай вобласьці.

10 лістапада 1967 году паселішча атрымала статус [[места]]. У 1972 годзе да Хвойнікаў далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя:Хвойнікі]]</text>
      <sha1>8hh9p4l6e9qzj5zyqeyb6q25ljaj7vx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664350</id>
      <parentid>2664349</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120295" sha1="phukv6m63qv10qt6tjzwvvny2bv0bm4" xml:space="preserve">'''[[Хвойнікі]]''' — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); невялікі прыватнаўласьніцкі замак часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна клясыцызму і нэаготыкі канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 года{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…''{{канец цытаты}}Дзіўна, але дасьледчыкам ня хочацца зважаць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго (Хабное) у 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам у прывілеях што да іншых маёнткаў яны прысутнічаюць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, якой карысталіся ўкладальнікі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага – 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?..&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму воіну Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;[[НГАБ]] у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў (Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. С. 426). Што і казаць — «блізкі сьвет»!}}.

[[File:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх).]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў|Кіеўскага]] павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія), князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 12 — 18&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі і архэоляг У. Ф. Ісаенка (Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26; Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі.  Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму дасьледчыкі, не аматары-энтузыясты? Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (?!..) XVI ст. і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

[[File:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх.]]

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363&lt;/ref&gt;. Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}, Остроглядовичи, Новоселки…»&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году пан Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы княгіні Аляксандравай Вішнявецкай за насланьне людзей на добра Астраглядавічы, Хвойнікі, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]] і Паселічы, гвалтоўны вывад адтуль дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі, ды ў вёсках свайго Брагінскага маёнтку пасяленьне&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6&lt;/ref&gt;. У 1598 году сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''ziemie Kiiowskiey'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372&lt;/ref&gt;. У актах трыбунальскіх што да Кіеўскага ваяводзтва, у дакумэнце ад 22 чэрвеня 1600 году засьведчаная нязгода пана Шчаснага Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю Адаму, сыну Аляксандра, Вішнявецкаму сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю Міхаілу, сыну Міхаіла, Вішнявецкаму Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, урочышчы, з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году падкаморы Шчасны Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''zapis wieczysty'', у Люблінскім трыбунале прызнаны, на добра ў ключы Астраглядаўскім (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі суджэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету.

Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.jpg|значак|170пкс|Фрагмэнт тарыфу падымнага 1640 г.]]

У 1627 годзе пані Гальшка Мікалаевая Харлінская склала тэстамэнт, паводле якога добра Астраглядавічы (разам з Хвойнікамі) пераходзілі да яе зяця-кальвініста Мікалая Абрагамовіча, ваяводзіча смаленскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56&lt;/ref&gt;. У 1628 году пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім пані Гальшка ўзяла шлюб. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt; Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хойнікі і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога ''presbiter choynicensis'' Лука Чачотка (Чачот) ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141&lt;/ref&gt;, і панна Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох настаяцелем хвойніцкім названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бразоўскіх.]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170пкс|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя пана Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''wieczystej przedarzy'' пагразлых у даўгах добраў Астраглядавічы і Хвойнікі пану Максыміліяну Бжазоўскаму, падстолію кіеўскаму, пра што пан Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67&lt;/ref&gt;. Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках [[Хвойніцкі замак|умацаваную сядзібу, званую замкам]], дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя пан Курпскі паведамляў, што стаў у мясьціне надта дрыгвяністай, з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што пяць харугваў, а папраўдзе і на тры сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару двух палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  - [[Юравічы]]  - [[Брагін]]  - [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, пані Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1.Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі excepto popów (без уліку сьвятароў) князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505)&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей (Matwey Celain) з Хвойнікаў ягамосьці пана харунжага берасьцейскага (князя Канстанціна Шуйскага) пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва ваяводзіча інаўроцлаўскага пана Шчавіньскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні стрэчанскага кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзьзю, закупіўшы на кірмашы правіянт, «ні перад кім ня быўшы вінаватым», спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі ў вёсцы Валокі (раён вул. Катоўскага ў Хвойніках). Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, пісара літоўскага, пан Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў збіць, потым узяў пад варту і «як таго злачынцу і здрадніка» трымаў у замкавай турме ў жалезных аковах і ў лютым холадзе ледзьве ня тры месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы з мушкетамі, пісталетамі, дзідамі і «innym orężem, do wojny należącym» гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя Дамініка Шуйскага, харунжага берасьцейскага. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, эканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а Стафана Пятроўскага, баярына хвойніцкага, з мушкету два разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170пкс|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 году маёнтак Хвойнікі і Загальле (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне пану Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізыі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя Станіслава Шуйскага, скарбніка берасьцейскага, налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Адзін зь іх меў паўкаморы, другі 2, астатнія па каморы. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў (słoboda), гаспадары яшчэ двух адпрацавалі чынш у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў, адзін зь якіх ''poszedł przecz'', ды 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205.&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''cum attinentiis'' (з прылегласьцямі) ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам ксяндзом Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю Мікалаю Шуйскаму, сыну Дамініка, у мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «komor chłopskich», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 міль, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па дзьве копы жыта замкавага і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці парканам таксама сіламі насельнікаў, каб паміж дзьвюма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гг. экспарцёрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С.160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча (ён жа тады і пробашч астраглядаўскі) была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі, харунжы берасьцейскі, атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]]
[[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170пкс|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў ''in aula Choynicensi'' (у двары Хвойніцкім) Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі (з дому Збароўскіх) князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|20 снежня 1747 г. прыдворны капэлян хвойніцкі кс. Юзаф Барановіч, з асабістай згоды а. Пянькоўскага, выканаў абрад хросту «з усімі цэрымоніямі», гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 15a. Ёсьць яшчэ і запіс у кнігах Юравіцкага касьцёлу аб хросьце 4 красавіка 1747 г. Адама Дзідака Езэхіля, сына тых жа бацькоў, айцом-езуітам Ігнацыем Барановічам: НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 10; AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 18}}. 

У 1748 году мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага пана Загароўскага, абвінавачваных у гайдамацтве. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Хвойнікі, напэўна, разам зь вёскай Валокі, адсутнай у тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства) 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

У 1750—1770-х гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апекунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму і яго жонцы Тэклі Ружы з Радзівілаў, а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагалу, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году (23 сьнежня 1770 году ''veteris styli''), паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «z wody tylko» без далейшых касьцельных цэрымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх{{Заўвага|НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.; AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8. Цэрымонія была давершана 29 лістапада 1772 году у царкве м. Дудзічы. S. 10}}.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў.]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з ключом Астраглядаўскім знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны старосты ніжынскага князя Войцеха Шуйскага і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадчыньніца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць наезд. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170пкс|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 г. варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом на фота пярэдадня Першай сусьветнай вайны. Месьціўся ў раёне вуліцы У. В. Жыляка.]]

У выніку другога падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, сеймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] Ян Мікалай Аскерка, абат оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. Жытоміра Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам два дзесяткі асобаў. Усіх удзельнікаў, як слушна заўважыў М. Дубецкі, назваць немагчыма, бо іх імёны засталіся невядомыя нават расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез дваццаць пяць тысяч дукатаў, сабраных патрыётамі. У другой палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ восем тысяч, а ў канцы сьнежня — шаснаццаць тысяч чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў дзьве тысячы дукатаў на ўтрыманне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне ў нашым рэгіёне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з двух бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і падпалкоўнік Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі дзесяцімесячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З-за сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў Напалеона Банапарта, марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвізскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 г. оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай прапановы сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, нейкія нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. – Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66)&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 г. у Хвойніках паўстанцкія манеты 1831 г., пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, пераканаўча сьведчаць аб тым. Цікава: пра &quot;flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli&quot;, як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышльскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59&lt;/ref&gt;.

Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-3 лютага і 1-4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С. Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 г. у м. Хвойнікі, хутчэй ад старасьці, чым ад якой хваробы, ва ўзросьце васьмідзесяці аднаго года памёр яснавяльможны Караль Прозар, вялікі абозны ВКЛ, кавалер розных ордэнаў. 24 кастрычніка ксёндз Франьцішак Пазьняк, пробашч астраглядаўскі, дэкан Мазырскі і Рэчыцкі, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў фамільным склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 – 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да пана Ўладыслава.

На 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзейнічалі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 112 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859 – 1862 гг. намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках былі вымураваныя нэагатычныя касьцёл і капліца, вядомыя і на сёньня са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17-18 верасьня 1860 г. мястэчка наведаў праваслаўны архіяпіскап менскі Міхал Галубовіч. У. Прозар, падкаморы рэчыцкі, прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. – Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 г. пан Уладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, прысутнічаў і выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за Мечыславам, сынам нябожчыка. У 1864 г. Мечыслаў Прозар (маршалак Рэчыцкага павету 1859 – 1863 гг.) памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва &quot;жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў&quot; ды знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Часлава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863 – 1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. – Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450 – 452&lt;/ref&gt;. У тым жа 1864 г. дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта двухклясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 года, &quot;по местным представлениям&quot; праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі благачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і &quot;превосходной структуры&quot; мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў ды мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара пані Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць фамільнага склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадчыньнік Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. – Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 – 102&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 373&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. &quot;Dziennik Kujawski&quot; у верасьнёўскім нумары за 1895 г. паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў лёх,  выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, – уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. – Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170пкс|Капліца. Час стварэньня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы час Хвойнікі сталі цэнтрам воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі (у лютым) і Пакроўскі (у кастрычніку). У 1863 і  1864 г. на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. – Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі.  У 1895 годзе  ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзейнічала царква, капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. 

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170пкс|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170пкс|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзейнічаць чыгуначная станцыя. У 1912 г. А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка &quot;u wjazdu do Chojnik&quot;, як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 110&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы адпаведнага драўлянага ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках.  Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170пкс|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|РККА]] 1926 г.]]

9 лютага 1918 г., яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 г. германскія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 г. жаўнерамі Ст. Булак-Балаховіча, абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170пкс|Местачковы дом, 1929 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 г. непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўраамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. У міжваенны час у мястэчку дзейнічалі пачатковая і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году ў [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] (цэнтр — [[Мазыр]]). 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170пкс|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, что́ они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 у Гомельскай вобласьці.

10 лістапада 1967 году паселішча атрымала статус [[места]]. У 1972 годзе да Хвойнікаў далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя:Хвойнікі]]</text>
      <sha1>phukv6m63qv10qt6tjzwvvny2bv0bm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шэмахінская астрафізычная абсэрваторыя</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246640</id>
    <revision>
      <id>2664408</id>
      <parentid>2241942</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T06:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurcke</username>
        <id>93538</id>
      </contributor>
      <origin>2664408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4997" sha1="kr9j5kms6ohgrit5g0q4qrhkhm0mzwg" xml:space="preserve">[[Файл:Shamakhi observatory.jpg|170пкс|значак|Шэмахінская астрафізычная абсэрваторыя]]
'''Шэмахінская астрафізычная абсэрваторыя імя Насірэдзьдзіна Тусі'''
({{Мова-az|Nəsirəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası}})&amp;nbsp;— [[абсэрваторыя]] ў [[Шэмахінскі раён|раёне Шэмаха]] ў [[Азэрбайджан]]е, разьмешчаная ў 22 км ад гораду [[Шэмаха]] і ў 144 км ад гораду [[Баку]] ў паўднёва-ўсходнім перадгор’і [[Вялікі Каўказ|Вялікага Каўказа]] на вышыні 1435 м над узроўнем мора. Кіраваньне абсэрваторыяй ажыцьцяўляе Аддзел [[Астрафізыка|астрафізыкі]] Інстытуту фізыкі [[Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану|Нацыянальнай акадэміі навук Азэрбайджану]].

[[Файл:Shamaxi Astrofizika.jpg|170пкс|значак|Азэрбайджанская марка «Шэмахінская астрафізычная абсэрваторыя»]]

== Гісторыя ==
Будаўніцтва абсэрваторыі пачалося ў 1958 г. і афіцыйна было адкрыта 13 студзеня 1960 г.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Brief History|publisher=Шамахинська астрофізична обсерваторія|url=http://www.shao.az/site/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=1&amp;Itemid=8|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080525074423/http://www.shao.az/site/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=1&amp;Itemid=8|archivedate=25 траўня 2008}} {{ref-en}}&lt;/ref&gt; Азэрбайджанскі вучоны [[Юсіф Мамедаліеў]] адыграў значную ролю ў стварэньні абсэрваторыі. У пачатку свайго існаваньня абсэрваторыя вымярала [[Палярызацыя святла|палярызацыю]] сьвятла ад каметы д’Аррэ.

У 1981 годзе абсэрваторыя была названа ў гонар сярэднявечнага азэрбайджанскага астранома [[Насірэддзін Тусі|Насірэддзіна Тусі]]. Побач з абсэрваторыяй быў створаны невялікі гарадок для разьмяшчэньня рабочых абсэрваторыі, які атрымаў назву «Піркулі». У верасьні 2008 году абсэрваторыя пачала капітальны рамонт. У выніку былі адрамантаваны выставачная зала, музэй, канфэрэнц-зала, лекцыйная зала, шэсьць будынкаў для тэлескопаў і галоўны адміністрацыйны будынак, а таксама сталовая і некалькі жылых будынкаў.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=İlham Əliyev Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında aparılan yenidənqurma işləri ilə tanış olmuşdur| url=http://www.president.az/articles/3082|date=13 верасьня 2011|accessdate=10 траўня 2018}} {{ref-az}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.trend.az/news/politics/2151306.html|title=Президент Ильхам Алиев: Азербайджан должен стать научным центром региона|date=17 траўня 2013||publisher=Trend|accessdate=10 траўня 2018}} {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;

== Кіраўнікі абсэрваторыі ==
* Гаджыбек Фарадзулаевіч Султанаў (1951—1980)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Султанов, Гаджибек Фараджуллаевич|url=https://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/117453/Султанов|accessdate=10 мая 2018 г.}} {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
* Актай Хангусэйн Гусейнаў (1980—?)
* Алік Рза Абасаў (?—?)
* Зохраб Абасалі Ісмаілаў (?—?)
* Камран Ахмед Гусейнаў (?—?)
* Шміт Буняд Ахмедаў (?—1997)
* Эюб Салах Куліеў (з 1997)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.shao.az/ Афіцыйны сайт Шэмахінскай астрафізычнай абсэрваторыі] {{ref-az}} {{ref-en}}

{{Парады артыкулу|артаграфія}}

[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1960 годзе]]
[[Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Рэспублікі Азэрбайджан]]
[[Катэгорыя:Астранамічныя абсэрваторыі Азэрбайджану]]
[[Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану]]</text>
      <sha1>kr9j5kms6ohgrit5g0q4qrhkhm0mzwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Антоні Дулінец</title>
    <ns>0</ns>
    <id>255093</id>
    <revision>
      <id>2664382</id>
      <parentid>2663763</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Custodiannnn</username>
        <id>74859</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фотаздымкі */</comment>
      <origin>2664382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15884" sha1="ito1g691vjz9c4o5y795sy5qylhr50z" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Антоні Дулінец''' (20 красавіка 1889, в. [[Мосар]] — 21 лютага 1966, в. [[Будслаў]]) — беларускі [[Ксёндз|каталіцкі сьвятар лацінскага абраду]], удзельнік беларускага хрысьціянскага руху&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20221004114035/http://www.marakou.by/pub/file/Kataliki.pdf Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і свецкія асобы Беларусі. 1917—1964] С. 161—162&lt;/ref&gt;. Быў знаёмы з многімі беларускімі дзеячамі. Сябраваў з [[Вацлаў Аношка|Вацлавам Аношкам]] і [[Пётар Татарыновіч|Пятром Татарыновічам]].

== Сям’я ==
[[Файл:Фотаздымак.jpg|значак|312пкс|Антоні (зьлева) з братам Францам. 1912 год. Фота зь сямейнага архіва.|alt=Фота з сямейнага архіва ]]
Паходзіў зь сялянскай каталіцкай сям’і зь в. Мосар. Бацька — Ігнась, маці — Паўліна з Гарбоўскіх. Меў 8 братоў, палова з іх стала місіянэрамі.

== Адукацыя і духоўная фармацыя ==
Атрымаў гімназійную адукацыю ў 1917 годзе у [[Санкт-Пецярбург]]у. Там жа працаваў памочнікам бухгалтара ў вайсковым порце.

Вырашыў стаць ксяндзом пасьля таго, як у яго стукнула маланка і ён цудам выжыў.

У 1920—1924 навучаўся ў Менскай духоўнай каталіцкай сэмінарыі пасьля эвакуацыі яе ў [[Кельцы]] ([[Польшча]]). Пасьля чаго працягнуў багаслоўскае навучаньне ў [[Люблінскі каталіцкі ўнівэрсытэт імя Яна Паўла II|Люблінскім каталіцкім унівэрсытэце]] (1924—1926).

Высьвячаны на каталіцкага сьвятара лацінскага абраду біскупам Пінскім [[Зыгмунт Лазінскі|Зыгмунтам Лазінскім]] 4 красавіка 1926.

Падчас навучаньня ў сэмінарыі зацікавіўся справай адраджэньня [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|Уніі]]. У сэмінарыі навучаўся разам з [[Вацлаў Аношка|Вацлавам Аношкам]]&lt;ref&gt;[https://9lib.org/document/yevw49er-catalogus-ecclesiarum-utriusque-saecularis-regularis-dioecesis-vladislaviensis-calissiensis.html Catalogus Ecclesiarum et Utriusque Cleri tam Saecularis quam Regularis Dioecesis Vladislaviensis seu Calissiensis pro Anno Domini 1921] С. 34&lt;/ref&gt;.

== Душпастырская праца ==
У 1926 прызначаны вікарыем касьцёлу Ўнебаўзяцьця НПМ у мяст. Браньск на Падляшшы. Аб гэтым прызначэньні Антонія і іншых ксяндзоў, сьвядомых беларусаў, пісалі як аб «ссылцы» за культурную працу сярод беларусаў-каталікоў&lt;ref&gt;[https://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/10115/163877-1926-26.pdf?sequence=26&amp;isAllowed=n «Bielaruskaja Krynica» №26, 1926 г.] С.6&lt;/ref&gt;.

У 1927 у віленскім касьцёле сьв. Мікалая адправіў Сьв. Імшу разам з [[Віктар Шутовіч|кс. Шутовічам]], [[Адам Станкевіч|кс. Станкевічам]] і [[Андрэй Цікота|кс. Цікотам]] у 9-я ўгодкі абвяшчэньня незалежнасьці Беларусі&lt;ref&gt;[https://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/10114/163877-1927-14.pdf?sequence=14&amp;isAllowed=n «Bielaruskaja Krynica» №14, 1927 г. С.2]&lt;/ref&gt;.

З 1929 году супрацоўнічаў зь Беларускім Каталіцкім Выдавецтвам. Пісаў для беларускіх рэлігійных выданьняў «Krynica» і «Chryścijanskaja Dumka»&lt;ref&gt;[https://kamunikat.org/?pubid=602 Małgorzata Moroz «KRYNICA» — Ideologia i przywódcy białoruskiego katolicyzmu&quot;, Беласток, 2001.] С. 218&lt;/ref&gt;. Ахвяраваў на беларускую дзейнасць.

З 1929 пробашч парафіі Марочна каля Пінску. Намаганьнямі кс. Антонія — шчырага і ідэйнага беларуса, працы парафіян і дапамогі аднаго праваслаўнага грамадзяніна — быў збудаваны мясцовы касьцёл&lt;ref&gt;[http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2263/15638-1930-21-22.pdf?sequence=51&amp;isAllowed=y «Chryścijanskaja Dumka» №21-22, 1930 г.] С.11&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«[https://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/10110/163877-1930-31.pdf?sequence=31&amp;isAllowed=y Bielaruskaja Krynica» №31, 1930 г.] С.4&lt;/ref&gt;. На пасьвячэньне якога прыяжджаў кс. бп. Лазінскі і ягоны сябар — беларускі каталіцкі сьвятар [[Пётар Татарыновіч]]. Папа [[Піюс XI]] падараваў парафіі 3 званы, на якіх выгравіраваны Сьвяты Айцец&lt;ref&gt;[https://crispa.uw.edu.pl/object/files/238119/display/PDF Gazeta Świąteczna : wychodzi w Warszawie na każdą niedzielę. R. 51, 1931, nr 15 (2619) С. 3]&lt;/ref&gt;. Збіраліся сродкі на будаўніцтва званіцы.

Гаварыў казаньні па-беларуску. Заахвочваў вернікаў размаўляць роднай мовай. Распаўсюджваў беларускую культуру.
[[Файл:Кс. Антоні.jpg|alt=Фота Марыі-Людвікі Ермаковіч|значак|Кс. Антоні(трымае крыж) з сьвятарамі. Фота Марыі-Людвікі Ермаковіч.]]
Удзельнік 1-й канфэрэнцыі, прысьвечанай царкоўнай уніі (23—24.4.1930, [[Пінск]])&lt;ref&gt;[http://pbc.biaman.pl/Content/4071/Syg.%202071%20-%201%20Pami%C4%99tnik%20I%20konferencji.pdf Pamiętnik I-ej Konferencji Kapłańskiej w sprawie Unji [!] Kościelnej w Pińsku (23-24 IV 1930 roku)]&lt;/ref&gt;.

З 27.7.1931 да пачатку 2-й сусьветнай вайны служыў пробашчам парафіі у парафіяльным касьцёле сьв. Яна Хрысьціцеля ў мяст. Гранне Бельска-Падляскага павету&lt;ref&gt;[https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/889428/NDIGCZAS073048_1932_001.pdf Piński Przegląd Diecezjalny 1932 №1. S. 6]&lt;/ref&gt;. У 1932 г. гэты храм быў грунтоўна перабудаваны і папоўнены хорам кс. Дулінцам&lt;ref&gt;[https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/8564?id=8564 «Spis Kościołów i Duchowieństwa Diecezji Pińskiej w Rzeczypospolitej Polskiej 1933 i 1934»] С. 44.&lt;/ref&gt;.

Хадзіў у пілігрымку ў Кальварыю, Вільня&lt;ref&gt;[http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2263/15638-1936-6.pdf?sequence=120&amp;isAllowed=y «Chryścijanskaja Dumka» №6,1936 г.] С. 4.&lt;/ref&gt;.

У верасьні 1936 году кс. Антоні разам з а. Аношкам віншуюць кс. Татарыновіча зь юбілеем сьвятарства ў Мядзьведзічах. Там жа ён гаворыць навуку па-польску, але так зразумела і ўсё з беларускага жыцьця&lt;ref&gt;[http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2263/15638-1936-9.pdf?sequence=123&amp;isAllowed=y «Chryścijanskaja Dumka» №9, 1936 г.] С 11.&lt;/ref&gt;.

З 1940 па 1949 гг. пробашч касьцёла Апекі НПМ Ружанцовай у в. [[Сігневічы|Сігневічах]] Пружанскага дэканату.

Пасьля вызваленьня зь лягеру ў 3.12.1954 — 21.02.1966 быў пробашчам у в. [[Будслаў|Будславе]].

== Дзейнасьць у час вайны ==
Падчас 2-й сусьветнай вайны садзейнічаў беларусізацыі Касьцёлу. Уваходзіў у сьпіс 45 каталіцкіх сьвятароў на беларускіх паслугах, падрыхтаваны выведкай Арміі Краёвай у Менску (жнівень — верасень 1942 г.).

== Паваенны лёс ==
Арыштаваны ў лютым 1949 у Сігневічах. Асуджаны да 25 гадоў ППЛ. Этапаваны ў адзін з лягераў [[ГУЛаг|ГУЛЯГу]] каля Кемерава. Атрымаў кілу. Прабыў нейкі час у лагеры з Фабіянам Ярэмічам&lt;ref&gt;[https://kamunikat.org/?pubid=34508 «ŹNIČ» №48 KASTRYCNIK-LISTAPAD 1958 г.] С. 5.&lt;/ref&gt;. Вызвалены ў 1954 і летам зарэгістраваны пробашчам парафіі [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар бэрнардынаў (Будслаў)|Унебаўзяцьця НПМ]] у мяст. Будславе Вялейскага дэканату.

Падчас ягонага служэньня праводзіўся [[Будслаўскі фэст]]&lt;ref&gt;Да новых перамог (Мядзел). — №41 (3012). — 4 красавіка 1964 г.&lt;/ref&gt; і была знойдзена былая бэрнардынская бібліятэка ў адной зь вежаў будслаўскага касьцёлу&lt;ref&gt;[https://e-catalog.nlb.by/Record/BY-NLB-br0001491091 Да пытання пра бібліяграфічную рэканструкцыю будслаўскай бернардзінскай бібліятэкі — Лаўрык Ю. М. (Мінск)]&lt;/ref&gt;. Таксама ў касьцёле гучаў арган, працаваў вежавы гадзіньнік.

Неаднаразова падвяргаўся нападкам у камуністычных газэтах.

Анеля Катковіч у сваіх успамінах «Разьвітаньне з Будславам» піша:

''«Адведваў нас у Будславе кс. Антон Дулінец, які таксама доўгія гады быў на Сібіры й вярнуўся з „раю“ амаль што разам з намі. Ён знаў амаль усіх ксяндзоў-беларусаў і сам быў беларусам. Казаньні ў касьцеле гаварыў па-польску, але ўводзячы цэлыя беларускія сказы. Ужо ён не жыве, памёр па дарозе з плябані ў касьцёл. Упаў і больш не падняўся.»''

Ва ўспамінах кс. Станіслава Жука &quot;На стражы веры&quot; ёсць успамін пра смерць суседа (кс. Дулінца):

''«21 студзеня адышоў да вечнасці яшчэ адзін сусед нашага дэканату. Быў гэта старычок (80 гадоў), хварэў на гіпертанію. З вялікімі цяжкасцямі, незважаючы на свае недамаганні працаваў да астатняга. Рана 21 студзеня выбраўся ў касцёл, аслаб і праз паўгадзіны, ужо не жыў. Перад пахаваннем прыехала трое суседзяў, спавядалі да 23:30. Люду Божага сабралася вельмі шмат. Удзялілі каля 1,5 тысячы святой Камуніі. Ксяндзоў прыехала 11. У час апошняга набажэнства глядзеў я на іх, стоячых на каленях, на сівыя ці сівеючыя галовы, на твары пакрытыя маршчынамі (некаторыя, як і памершы пасля доўгіх гадоў зняволення) і са слязьмі на вачах падумаў: &quot;Старая гвардыя, як жа хутка яна разрушаецца. У дэканаце засталося нас ужо толькі трох. Сіротцтва гэтай парафіі надта балюча мяне закранула, бо была дорага сэрцу 7 гадоў працаваў там (у Будславе) перад выездам у Касцяневічы» (Д. Ж. ліст ад 25.01.1966).''

На ягоным пахаваньні было шмат парафіян. Пахаваны на могілках у Будславе, каля капліцы. У Будславе нават праз паўстагодзьдзя з пашанай узгадваюць ягонае імя.

== Фотаздымкі ==
&lt;gallery&gt;
Файл:Duliniec Antoni Budslau.jpg|Партрэт кс. Дулінца
Файл:Аўтограф кс. Дулінца.png|Аўтограф кс. Дулінца
Файл:Kosciol najswietszego serca jezusowego moroczne 8069758.jpg|Званы, падараваныя парафіі Марочна Папам Піюсам ХІ
Файл:Часопіс &quot;Шлях Моладзі&quot; №7-8, 1936 г. 21 ст..png|Часопіс „Шлях Моладзі“ №7—8, 1936 г. 21 ст.
Файл:1935, пілігрымка.jpg|У цэнтры кс. Дулінец побач з кс. Станкевічам.
Файл:Кс. Дулінец, Будслаў, зроблен 1954-1966.jpg|Кс. Дулінец, Будслаў
Файл:Img Duliniec Budsław 1.jpg|Падчас сьв. Імшы
Файл:Img Duliniec Budsław 2.jpg|Цэлебрацыя сьв. Імшы
Файл:Будслаў. Свята..jpg|Будслаў. Сьвята.
Файл:Дулінец з святарамі.jpg|Будслаўская плябанія
Файл:Кс. Антоні каля плябаніі.jpg|Кс. Антоні каля плябаніі
Файл:Img Budsław 1.jpg|Кс. Антоні з сябрам-сьвятаром
Файл:Кс. Дулінец з моладзю.jpg|Кс. Дулінец з моладзю
Файл:Фота перад плебаніяй у Будславе.jpg|Фота перад плябаніяй у Будславе
Файл:Пахаванне кс. Дулінца.jpg|Пахаванне кс. Дулінца ў Будславе 1966 г.
Файл:Могілкі Буд.jpg|Магіла кс. Антонія ў Будславе
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Леанід Маракоў «Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і свецкія асобы Беларусі. 1917—1964» С. 161, 162, 500, 566, 593, 621, 638.
* Jerzy Garbinski, Jerzy Turonek «Bialoruski ruch chrzescijanski XX wieku: slownik biograficzno-bibliograficzny» С. 95-96.
* Roman Dzwonkowski SAC «Leksykon duchowieństwa polskiego represjonowanego w ZSRS 1939―1988» С. 207—208.

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Дулінец, Антоні}}
[[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]]
[[Катэгорыя:Каталіцкія сьвятары]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР]]</text>
      <sha1>ito1g691vjz9c4o5y795sy5qylhr50z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:НХЛ/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>264120</id>
    <revision>
      <id>2664385</id>
      <parentid>2664316</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7555" sha1="fm9ivjftxjv9dpksjrbes9mmty264dh" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot;| &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз дывізіён
|-
| style=&quot;background:#ffffbf;&quot;| &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз канфэрэнцыю
|}
=== Заходняя канфэрэнцыя ===
==== Ціхаакіянскі дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Эдмантан Ойлерз]]
| 79||40||31||10||29||275—265||+10|| '''90'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Вэгас Голдэн Найтс]]
| 78||36||28||16||26||249—241||+8|| '''88'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Анагайм Дакс]]
| 78||41||24||5||32||257—276||-19|| '''87'''
|-
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Лос-Анджэлес Кінгс]]
| 77||32||19||19||26||211—236||-25|| '''83'''
|-
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Сан-Хасэ Шаркс]]
| 77||37||25||7||33||236—274||-38|| '''81'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Сіетл Кракен]]
| 77||32||25||11||34||214—248||-34|| '''75'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Калгары Флэймз]]
| 77||32||25||9||36||202—247||-45|| '''73'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Ванкувэр Кэнакс]]
| 77||22||15||8||47||202—297||-95|| '''52'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;
==== Цэнтральны дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Каларада Эвэланш]]
| 77||51||45||10||16||290—197||+93|| '''112'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Далас Старз]]
| 78||46||35||12||20||262—214||+48|| '''104'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Мінэсота Ўайлд]]
| 78||45||30||12||21||261—225||+36|| '''102'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Юта Мамат]]
| 77||41||31||6||30||254—223||+31|| '''88'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нэшвіл Прэдатарз]]
| 78||37||27||10||31||238—256||-18|| '''84'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Вініпэг Джэтс]]
| 77||34||27||12||31||221—234||-13|| '''80'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Сэнт-Луіс Блюз]]
| 77||33||29||12||32||206—241||-35|| '''78'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Чыкага Блэкгокс]]
| 78||28||21||14||36||202—256||-54|| '''70'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;
=== Усходняя канфэрэнцыя ===
==== Атлянтычны дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Бафала Сэйбрз]]
| 79||48||40||8||23||275—236||+39|| '''104'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Тампа Бэй Лайтнінг]]
| 78||48||39||6||24||281—221||+60|| '''102'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Манрэаль Канадыенз]]
| 78||46||32||10||22||273—245||+28|| '''102'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Бостан Бруінз]]
| 79||43||31||10||26||264—246||+18|| '''96'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Атава Сэнатарз]]
| 78||41||35||10||27||264—240||+24|| '''92'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Дэтройт Рэд Ўінгс]]
| 78||40||29||9||29||228—238||-10|| '''89'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Флорыда Пантэрз]]
| 78||37||29||4||37||233—266||-33|| '''78'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Таронта Мэйпл Ліфс]]
| 78||32||23||14||32||242—279||-37|| '''78'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;
==== Сталічны дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Караліна Гарыкейнз]]
| 78||50||36||6||22||281—233||+48|| '''106'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Пітсбург Пінгвінз]]
| 78||40||33||16||22||280—250||+30|| '''96'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Філадэлфія Флаерз]]
| 78||40||25||12||26||233—232||+1|| '''92'''
|-
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Каламбус Блю Джэкетс]]
| 78||39||27||12||27||245—241||+4|| '''90'''
|-
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]]
| 78||42||28||5||31||226—229||-3|| '''89'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Вашынгтон Кэпіталз]]
| 79||40||34||9||30||252—240||+12|| '''89'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нью-Джэрзі Дэвілз]]
| 78||40||28||3||35||219—239||-20|| '''83'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]]
| 79||33||24||9||37||232—243||-11|| '''75'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>fm9ivjftxjv9dpksjrbes9mmty264dh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664414</id>
      <parentid>2664385</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7554" sha1="n3zst7me5bk0vpc9l0fmh6qld5ugvus" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot;| &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз дывізіён
|-
| style=&quot;background:#ffffbf;&quot;| &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз канфэрэнцыю
|}
=== Заходняя канфэрэнцыя ===
==== Ціхаакіянскі дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Эдмантан Ойлерз]]
| 79||40||31||10||29||275—265||+10|| '''90'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Вэгас Голдэн Найтс]]
| 79||36||28||17||26||252—245||+7|| '''89'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Анагайм Дакс]]
| 79||42||25||5||32||263—277||-14|| '''89'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Лос-Анджэлес Кінгс]]
| 78||33||20||19||26||215—237||-22|| '''85'''
|-
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Сан-Хасэ Шаркс]]
| 78||37||25||7||34||237—280||-43|| '''81'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Сіетл Кракен]]
| 78||33||25||11||34||218—251||-33|| '''77'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Калгары Флэймз]]
| 78||32||25||9||37||203—250||-47|| '''73'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Ванкувэр Кэнакс]]
| 78||22||15||8||48||203—301||-98|| '''52'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;
==== Цэнтральны дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Каларада Эвэланш]]
| 78||52||46||10||16||293—198||+95|| '''114'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Далас Старз]]
| 79||47||36||12||20||267—218||+49|| '''106'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Мінэсота Ўайлд]]
| 79||45||30||12||22||265—230||+35|| '''102'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Юта Мамат]]
| 78||42||32||6||30||258—224||+34|| '''90'''
|-
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нэшвіл Прэдатарз]]
| 79||37||27||10||32||239—260||-21|| '''84'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Вініпэг Джэтс]]
| 78||35||28||12||31||224—236||-12|| '''82'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Сэнт-Луіс Блюз]]
| 78||33||29||12||33||208—244||-36|| '''78'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Чыкага Блэкгокс]]
| 79||28||21||14||37||204—263||-59|| '''70'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;
=== Усходняя канфэрэнцыя ===
==== Атлянтычны дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Бафала Сэйбрз]]
| 80||49||41||8||23||280—236||+44|| '''106'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Манрэаль Канадыенз]]
| 79||47||33||10||22||275—246||+29|| '''104'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Тампа Бэй Лайтнінг]]
| 79||48||39||6||25||282—223||+59|| '''102'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Бостан Бруінз]]
| 79||43||31||10||26||264—246||+18|| '''96'''
|- style=&quot;background:#ffffbf;&quot;
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Атава Сэнатарз]]
| 79||42||36||10||27||269—241||+28|| '''94'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Дэтройт Рэд Ўінгс]]
| 79||41||30||9||29||234—241||-7|| '''91'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Флорыда Пантэрз]]
| 79||37||29||4||38||234—271||-37|| '''78'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Таронта Мэйпл Ліфс]]
| 79||32||23||14||33||245—284||-39|| '''78'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;
==== Сталічны дывізіён ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=40|{{Падказка|М|Месца}}
!width=165|Каманда
!width=40|{{Падказка|Г|Гульні}}
!width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}}
!width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}}
!width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}}
!width=40|{{Падказка|П|Паразы}}
!width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}}
!width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}}
!width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}}
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 1
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Караліна Гарыкейнз]]
| 79||51||37||6||22||288—235||+53|| '''108'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 2
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Пітсбург Пінгвінз]]
| 79||41||34||16||22||285—252||+33|| '''98'''
|- style=&quot;background:#ccffcc;&quot;
| 3
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Філадэлфія Флаерз]]
| 79||40||25||12||27||236—238||-2|| '''92'''
|-
| 4
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]]
| 79||43||29||5||31||231—232||-1|| '''91'''
|-
| 5
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Каламбус Блю Джэкетс]]
| 79||39||27||12||28||245—246||-1|| '''90'''
|-
| 6
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Вашынгтон Кэпіталз]]
| 79||40||34||9||30||252—240||+12|| '''89'''
|-
| 7
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нью-Джэрзі Дэвілз]]
| 79||40||28||3||36||221—244||-23|| '''83'''
|-
| 8
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]]
| 79||33||24||9||37||232—243||-11|| '''75'''
|}
:&lt;small&gt;Абноўленая пасьля гульняў 9 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>n3zst7me5bk0vpc9l0fmh6qld5ugvus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>264575</id>
    <revision>
      <id>2664415</id>
      <parentid>2664086</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4647" sha1="55ob6giyzxwjsa3ksl9ctchk9l1uzij" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=DMI, BAT, FCM, ARS, NIO, ISL, MAX, TAZ, BSH, SLA, DBR, DNE, HOM, VIC, NAF, BAR
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_DMI=2 | нічыі_DMI=0 |паразы_DMI=0 |мз_DMI=4 |мп_DMI=1
|перамогі_BAT=1 | нічыі_BAT=1 |паразы_BAT=0 |мз_BAT=3 |мп_BAT=0
|перамогі_FCM=1 | нічыі_FCM=1 |паразы_FCM=0 |мз_FCM=3 |мп_FCM=1
|перамогі_ARS=1 | нічыі_ARS=1 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=3 |мп_ARS=1
|перамогі_NIO=1 | нічыі_NIO=1 |паразы_NIO=0 |мз_NIO=2 |мп_NIO=0
|перамогі_ISL=1 | нічыі_ISL=1 |паразы_ISL=1 |мз_ISL=3 |мп_ISL=2
|перамогі_MAX=1 | нічыі_MAX=1 |паразы_MAX=0 |мз_MAX=2 |мп_MAX=1
|перамогі_TAZ=1 | нічыі_TAZ=0 |паразы_TAZ=1 |мз_TAZ=2 |мп_TAZ=1
|перамогі_BSH=1 | нічыі_BSH=0 |паразы_BSH=1 |мз_BSH=1 |мп_BSH=2
|перамогі_SLA=1 | нічыі_SLA=0 |паразы_SLA=1 |мз_SLA=2 |мп_SLA=2
|перамогі_DBR=1 | нічыі_DBR=0 |паразы_DBR=2 |мз_DBR=1 |мп_DBR=3
|перамогі_DNE=0 | нічыі_DNE=1 |паразы_DNE=1 |мз_DNE=0 |мп_DNE=1
|перамогі_HOM=0 | нічыі_HOM=1 |паразы_HOM=1 |мз_HOM=1 |мп_HOM=3
|перамогі_VIC=0 | нічыі_VIC=1 |паразы_VIC=1 |мз_VIC=1 |мп_VIC=3
|перамогі_NAF=0 | нічыі_NAF=1 |паразы_NAF=1 |мз_NAF=0 |мп_NAF=2
|перамогі_BAR=0 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=2 |мз_BAR=0 |мп_BAR=5

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q
|вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>55ob6giyzxwjsa3ksl9ctchk9l1uzij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>265448</id>
    <revision>
      <id>2664417</id>
      <parentid>2664094</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7554" sha1="9swet9fsc65z46vk6d8l1olaguanwro" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ARS, BAR, BAT, BSH, VIC, HOM, DNE, DBR, DMI, ISL, FCM, MAX, NAF, NIO, SLA, TAZ

|скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арс]]
|скарачэньне_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТ]]
|скарачэньне_BSH=[[Белшына Бабруйск|Бел]]
|скарачэньне_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віц]]
|скарачэньне_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гом]]
|скарачэньне_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]]
|скарачэньне_DBR=[[Дынама Берасьце|ДБр]]
|скарачэньне_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|ДМн]]
|скарачэньне_ISL=[[Іслач Менскі раён|Ісл]]
|скарачэньне_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Мен]]
|скарачэньне_MAX=[[МЛ Віцебск|МЛ]]
|скарачэньне_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Наф]]
|скарачэньне_NIO=[[Нёман Горадня|Нём]]
|скарачэньне_SLA=[[Славія Мазыр|Сла]]
|скарачэньне_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тар]]

|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 9 красавіка 2026
|матч_ARS_BAR=
|матч_ARS_BAT=
|матч_ARS_BSH=
|матч_ARS_DBR=
|матч_ARS_DMI=
|матч_ARS_DNE=
|матч_ARS_FCM=
|матч_ARS_HOM=
|матч_ARS_ISL=
|матч_ARS_MAX=
|матч_ARS_NAF=2:0
|матч_ARS_NIO=
|матч_ARS_SLA=
|матч_ARS_TAZ=
|матч_ARS_VIC=

|матч_BAR_ARS=
|матч_BAR_BAT=
|матч_BAR_BSH=
|матч_BAR_DBR=
|матч_BAR_DMI=
|матч_BAR_DNE=
|матч_BAR_FCM=
|матч_BAR_HOM=
|матч_BAR_ISL=
|матч_BAR_MAX=
|матч_BAR_NAF=
|матч_BAR_NIO=
|матч_BAR_SLA=
|матч_BAR_TAZ=
|матч_BAR_VIC=

|матч_BAT_ARS=
|матч_BAT_BAR=3:0
|матч_BAT_BSH=
|матч_BAT_DBR=
|матч_BAT_DMI=
|матч_BAT_DNE=
|матч_BAT_FCM=
|матч_BAT_HOM=
|матч_BAT_ISL=
|матч_BAT_MAX=
|матч_BAT_NAF=
|матч_BAT_NIO=
|матч_BAT_SLA=
|матч_BAT_TAZ=
|матч_BAT_VIC=

|матч_BSH_ARS=
|матч_BSH_BAR=
|матч_BSH_BAT=
|матч_BSH_DBR=1:0
|матч_BSH_DMI=
|матч_BSH_DNE=
|матч_BSH_FCM=
|матч_BSH_HOM=
|матч_BSH_ISL=
|матч_BSH_MAX=
|матч_BSH_NAF=
|матч_BSH_NIO=
|матч_BSH_SLA=
|матч_BSH_TAZ=
|матч_BSH_VIC=

|матч_DBR_ARS=
|матч_DBR_BAR=
|матч_DBR_BAT=
|матч_DBR_BSH=
|матч_DBR_DMI=
|матч_DBR_DNE=
|матч_DBR_FCM=
|матч_DBR_HOM=
|матч_DBR_ISL=
|матч_DBR_MAX=
|матч_DBR_NAF=
|матч_DBR_NIO=
|матч_DBR_SLA=
|матч_DBR_TAZ=0:2
|матч_DBR_VIC=

|матч_DMI_ARS=
|матч_DMI_BAR=
|матч_DMI_BAT=
|матч_DMI_BSH=2:0
|матч_DMI_DBR=
|матч_DMI_DNE=
|матч_DMI_FCM=
|матч_DMI_HOM=
|матч_DMI_ISL=
|матч_DMI_MAX=
|матч_DMI_NAF=
|матч_DMI_NIO=
|матч_DMI_SLA=
|матч_DMI_TAZ=
|матч_DMI_VIC=

|матч_DNE_ARS=
|матч_DNE_BAR=
|матч_DNE_BAT=
|матч_DNE_BSH=
|матч_DNE_DBR=
|матч_DNE_DMI=
|матч_DNE_FCM=
|матч_DNE_HOM=
|матч_DNE_ISL=
|матч_DNE_MAX=
|матч_DNE_NAF=
|матч_DNE_NIO=
|матч_DNE_SLA=0:1
|матч_DNE_TAZ=
|матч_DNE_VIC=

|матч_FCM_ARS=1:1
|матч_FCM_BAR=
|матч_FCM_BAT=
|матч_FCM_BSH=
|матч_FCM_DBR=
|матч_FCM_DMI=
|матч_FCM_DNE=
|матч_FCM_HOM=2:0
|матч_FCM_ISL=
|матч_FCM_MAX=
|матч_FCM_NAF=
|матч_FCM_NIO=
|матч_FCM_SLA=
|матч_FCM_TAZ=
|матч_FCM_VIC=

|матч_HOM_ARS=
|матч_HOM_BAR=
|матч_HOM_BAT=
|матч_HOM_BSH=
|матч_HOM_DBR=
|матч_HOM_DMI=
|матч_HOM_DNE=
|матч_HOM_FCM=
|матч_HOM_ISL=
|матч_HOM_MAX=
|матч_HOM_NAF=
|матч_HOM_NIO=
|матч_HOM_SLA=
|матч_HOM_TAZ=
|матч_HOM_VIC=

|матч_ISL_ARS=
|матч_ISL_BAR=2:0
|матч_ISL_BAT=
|матч_ISL_BSH=
|матч_ISL_DBR=0:1
|матч_ISL_DMI=
|матч_ISL_DNE=
|матч_ISL_FCM=
|матч_ISL_HOM=
|матч_ISL_MAX=
|матч_ISL_NAF=
|матч_ISL_NIO=
|матч_ISL_SLA=
|матч_ISL_TAZ=
|матч_ISL_VIC=

|матч_MAX_ARS=
|матч_MAX_BAR=
|матч_MAX_BAT=
|матч_MAX_BSH=
|матч_MAX_DBR=
|матч_MAX_DMI=
|матч_MAX_DNE=
|матч_MAX_FCM=
|матч_MAX_HOM=
|матч_MAX_ISL=1:1
|матч_MAX_NAF=
|матч_MAX_NIO=
|матч_MAX_SLA=
|матч_MAX_TAZ=
|матч_MAX_VIC=

|матч_NAF_ARS=
|матч_NAF_BAR=
|матч_NAF_BAT=
|матч_NAF_BSH=
|матч_NAF_DBR=
|матч_NAF_DMI=
|матч_NAF_DNE=0:0
|матч_NAF_FCM=
|матч_NAF_HOM=
|матч_NAF_ISL=
|матч_NAF_MAX=
|матч_NAF_NIO=
|матч_NAF_SLA=
|матч_NAF_TAZ=
|матч_NAF_VIC=

|матч_NIO_ARS=
|матч_NIO_BAR=
|матч_NIO_BAT=0:0
|матч_NIO_BSH=
|матч_NIO_DBR=
|матч_NIO_DMI=
|матч_NIO_DNE=
|матч_NIO_FCM=
|матч_NIO_HOM=
|матч_NIO_ISL=
|матч_NIO_MAX=
|матч_NIO_NAF=
|матч_NIO_SLA=
|матч_NIO_TAZ=
|матч_NIO_VIC=2:0

|матч_SLA_ARS=
|матч_SLA_BAR=
|матч_SLA_BAT=
|матч_SLA_BSH=
|матч_SLA_DBR=
|матч_SLA_DMI=1:2
|матч_SLA_DNE=
|матч_SLA_FCM=
|матч_SLA_HOM=
|матч_SLA_ISL=
|матч_SLA_MAX=
|матч_SLA_NAF=
|матч_SLA_NIO=
|матч_SLA_TAZ=
|матч_SLA_VIC=

|матч_TAZ_ARS=
|матч_TAZ_BAR=
|матч_TAZ_BAT=
|матч_TAZ_BSH=
|матч_TAZ_DBR=
|матч_TAZ_DMI=
|матч_TAZ_DNE=
|матч_TAZ_FCM=
|матч_TAZ_HOM=
|матч_TAZ_ISL=
|матч_TAZ_MAX=0:1
|матч_TAZ_NAF=
|матч_TAZ_NIO=
|матч_TAZ_SLA=
|матч_TAZ_VIC=

|матч_VIC_ARS=
|матч_VIC_BAR=
|матч_VIC_BAT=
|матч_VIC_BSH=
|матч_VIC_DBR=
|матч_VIC_DMI=
|матч_VIC_DNE=
|матч_VIC_FCM=
|матч_VIC_HOM=1:1
|матч_VIC_ISL=
|матч_VIC_MAX=
|матч_VIC_NAF=
|матч_VIC_NIO=
|матч_VIC_SLA=
|матч_VIC_TAZ=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>9swet9fsc65z46vk6d8l1olaguanwro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бэйнар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266466</id>
    <revision>
      <id>2664354</id>
      <parentid>2607189</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T15:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22046-95</username>
        <id>96761</id>
      </contributor>
      <origin>2664354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15553" sha1="swcz3anj55fbwihtis5wzfeng73qrtf" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Бэйнар
|лацінка          = Bejnar
|арыгінал         = Beinher
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт          = Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Байнар або Бейнер (Bainarius&lt;ref&gt;Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=pOwSOFBgFfQC&amp;q=Bainarius#v=snippet&amp;q=Bainarius&amp;f=false S. 231].&lt;/ref&gt;, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref name=&quot;Fo-1900-232&quot;&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Beinher#v=snippet&amp;q=Beinher&amp;f=false S. 232].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'&lt;ref name=&quot;Fo-1900-232&quot;/&gt;, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.&lt;/ref&gt;, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.&lt;/ref&gt;, германскага heru 'меч'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner&lt;ref&gt;Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Nicolaus Beynar''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Nicolaum Boynar''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.&lt;/ref&gt;; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.&lt;/ref&gt;; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)&lt;ref&gt;Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.&lt;/ref&gt;; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.&lt;/ref&gt;; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.&lt;/ref&gt;; ''Мацко Беинаровичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.&lt;/ref&gt;, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.&lt;/ref&gt;, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.&lt;/ref&gt; (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.&lt;/ref&gt;; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)&lt;ref&gt;Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.&lt;/ref&gt;; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)&lt;ref&gt;Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.&lt;/ref&gt;; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.&lt;/ref&gt;; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 732].&lt;/ref&gt;, ''Миколай Бейнаровичъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.&lt;/ref&gt;, ''Станиславъ Бейнаровичъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.&lt;/ref&gt; (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=1-MDAAAAYAAJ&amp;q=Udalricus#v=snippet&amp;q=Udalricus&amp;f=false С. 487].&lt;/ref&gt;; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)&lt;ref&gt;Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.&lt;/ref&gt;; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)&lt;ref&gt;Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.&lt;/ref&gt;; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)&lt;ref&gt;Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.&lt;/ref&gt;; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=22br&amp;rid=B&amp;search_lastname=Bejnerowicz&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1&amp;rpp1=&amp;ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;exac=1&amp;search_lastname=Boynarowicz&amp;search_lastname2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;bdm=B&amp;rpp1=&amp;ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)&lt;ref&gt;Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.&lt;/ref&gt;; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=S&amp;w=22br&amp;rid=S&amp;search_lastname=Bejner&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Emilia Bajner'' (1892 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=2983&amp;search_lastname=&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;rpp1=800&amp;searchtable=&amp;rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]]
* Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе
* Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год&lt;ref&gt;Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=0ILZUPv2GpkC&amp;q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&amp;f=false С. 186].&lt;/ref&gt;
* Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год&lt;ref&gt;Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»&lt;/ref&gt;

Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.&lt;/ref&gt;.

Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды&lt;ref&gt;Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.&lt;/ref&gt;.

Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]&lt;ref&gt;Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.&lt;/ref&gt;.

Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]&lt;ref&gt;Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.&lt;/ref&gt;.

На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Бейнь|Бейн]]
* [[Гір|Геры]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай бейн}}
{{Імёны з асновай гер}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>swcz3anj55fbwihtis5wzfeng73qrtf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:НХЛ/СтатыстыкаБамбардзіры</title>
    <ns>10</ns>
    <id>275286</id>
    <revision>
      <id>2664419</id>
      <parentid>2664317</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2082" sha1="2c4vv5ctbmnqgcex7l29fcax9d69d5v" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Гулец
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Клюб
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| М
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| Г
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| А
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| Пункты
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| +/−
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Конар Макдэйвід]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Эдмантан Ойлерз]] || 79 || 47 || 86 || '''133''' || +16
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Мікіта Кучараў]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Тампа Бэй Лайтнінг]] || 73 || 43 || 85 || '''128''' || +44
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Натан Макінан]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Каларада Эвэланш]] || 77 || 52 || 74 || '''126''' || +56
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Маклін Сэлебрыні]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Сан-Хасэ Шаркс]] || 78 || 42 || 66 || '''108''' || +5
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Марк Шайфлі]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Вініпэг Джэтс]] || 78 || 34 || 65 || '''99''' || +6
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Давід Пастрняк]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Бостан Бруінз]] || 74 || 29 || 70 || '''99''' || +5
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Марцін Нэчас]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Каларада Эвэланш]] || 75 || 38 || 60 || '''98''' || +46
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Нік Сузукі]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Манрэаль Канадыенз]] || 79 || 28 || 70 || '''98''' || +37
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Леан Драйзайтль]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Эдмантан Ойлерз]] || 65 || 35 || 62 || '''97''' || +13
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Джэйсан Робэртсан]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Далас Старз]] || 79 || 42 || 50 || '''92''' || +20
|}
&lt;small&gt;''М = Матчы; Г = Галы; A = Асыстэнцкія перадачы; П = Пункты; +/− = [[плюс-мінус (хакей)|Плюс/мінус]]''&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>2c4vv5ctbmnqgcex7l29fcax9d69d5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:НХЛ/СтатыстыкаБрамнікі</title>
    <ns>10</ns>
    <id>275287</id>
    <revision>
      <id>2664420</id>
      <parentid>2664318</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2228" sha1="33fbisz0egd1a5cmv4gndesoyxel8nq" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Гулец
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Клюб
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| М
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| ЧнЛ
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| ПШ
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| АК
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| Н%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Скот Ўэджўуд]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Каларада Эвэланш]] || 43 || 2424:05 || 85 || 955 || '''91,83'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Еспэр Вальстэт]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Мінэсота Ўайлд]] || 33 || 1879:33 || 83 || 879 || '''91,47'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Андрэй Васілеўскі]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Тампа Бэй Лайтнінг]] || 56 || 3310:21 || 128 || 1306 || '''91,20'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Логан Томпсан]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Вашынгтон Кэпіталз]] || 56 || 3325:03 || 137 || 1415 || '''91,17'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Ігар Шасьцёркін]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]] || 50 || 2964:41 || 125 || 1282 || '''91,12'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Джоэл Гофэр]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Сэнт-Луіс Блюз]] || 43 || 2444:49 || 105 || 1058 || '''91,05'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Ука-Пэка Луўканэн]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Бафала Сэйбрз]] || 34 || 1967:46 || 84 || 831 || '''90,92'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Філіп Грубаўэр]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Сіетл Кракен]] || 32 || 1791:06 || 79 || 787 || '''90,88'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Джэт Грывэз]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Каламбус Блю Джэкетс]] || 52 || 3099:04 || 135 || 1339 || '''90,84'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Ільля Сарокін]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]] || 53 || 3112:16 || 138 || 1355 || '''90,76'''
|}
&lt;small&gt;''М = Матчы; ЧнЛ = Час на лёдзе (хвіліны:сэкунды); ПШ = Прапушчаныя шайбы; АК = Адбітыя кідкі; Н% = Адсотак надзейнасьці''&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>33fbisz0egd1a5cmv4gndesoyxel8nq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хабнае</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278440</id>
    <revision>
      <id>2664347</id>
      <parentid>2658445</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T14:33:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2664347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23161" sha1="pgexhk93nbk6fdot5b0ztees1k26wyu" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Хабнае
|Статус                              = былое мястэчка
|Назва ў родным склоне               = Хабнага
|Арыгінальная назва                  = Хабне
|Лацінка                             = Chabnaje
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = каля 1415 году
|Статус з                            = 
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Палескі раён (Кіеўская вобласьць)|Палескі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 
|Год падліку колькасьці              = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовы індэкс                      = 
|Тэлефонны код                       = 
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = Uzh River in Poliske.jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 51
 |Шырата хвілінаў                    = 14
 |Шырата сэкундаў                    = 36
 |Даўгата градусаў                   = 29
 |Даўгата хвілінаў                   = 23
 |Даўгата сэкундаў                   = 19
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Commons                             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Ха́бнае''' ({{мова-uk|Хабне}}, у 1934—1957 гг. — Кагановічы Першыя (Кагановичі Перші), пасьля — Палескае (Поліське) — былое мястэчка ў [[Палескі раён (Кіеўская вобласьць)|Палескім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Месьцілася на правым беразе ракі [[Вуж (прытока Прыпяці)|Ушы]]{{заўвага|Менавіта так гучала назва ракі ў найбольш раньніх дакумэнтах.}} альбо (як яе пазьней пераназвалі) [[Вуж (прытока Прыпяці)|Вуж]], доплыву [[Прыпяць|Прыпяці]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Найбольш раньняя згадка пра баярскае{{заўвага|У крыніцы пра адных даньнікаў сказана — «''А се Софійскыи люди''», пра другіх — «''А се боарскыи люди''».}} сяло Хабнае сустрэтая ў 1415 годзе «''або пазьней''»{{заўвага|Так запісана ў загалоўку дакумэнта.}} у пераліку грашовых і мядовых данінаў Кіеўскай Сафійскай мітрапалічай вотчыны&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1. (1340 — 1506). — С.-Петербург, 1846. №. 26&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}А се боарскыи люди... у Хобной съ Пошьковьского острова Савостьан даетъ полътора ведра меду; у Хобной Ивановы дѣти даютъ з Дрозьдовьского острова полътора ведра меду{{канец цытаты}}

[[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|зьлева|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|зьлева|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

[[Файл:Прывілей на замак і места ў Хабным. 1541 г.png|значак|Прывілей на замак і места ў маёнтку Хабнае. 1541 г.]]

Наступная зьвестка пра Хабнае пазначана дакладна 26-м кастрычніка 1493 году у правілеі вялікага князя літоўскага [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандра]] пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Палазовічу]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440—1498) — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}Самъ Александръ Божю милостю великии княз литовскии_…''Билъ нам чоломъ ключникъ киевскии Сенько Полозович и просил у нас именя в Киевъскомъ повете въ Завъшкои волости на имя Хабное и людеи 10 потугов… А дали есмо тое имене вечно ему и его жоне, и их детемъ, и его ближнимъ, и потом будучымъ, и щадкомъ их…''{{канец цытаты}}Пазьней сяло Ухобнае згаданае ў лісьце караля [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] князю Зьмітру Раманавічу Відыніцкаму (Любецкаму), датаваным 3-м сакавіка 1532 году&lt;ref&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. 2008. № 8. Дадатак. С. 69 — 70 (арыгінал: Російський державний архів давніх актів. Ф. 389 (Литовська метрика). Оп. 1. Од. зб. 17. Арк. 251 зв. — 252)&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], Виточов, Мартиновичи, [[Хвойнікі|Хвоиники]], [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}16 лютага 1541 году кароль Жыгімонт выдаў прывілей князю Зьмітру Відыніцкаму з жонкай на збудаваньне замку і заснаваньне места з торгам, карчмамі і зборамі зь іх у маёнтку Хабным на рацэ Ушы&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 5. Акты об украинской администрации XVІ—XVII вв. — Киев, 1907. № XIV&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі [[Оўруч|Оўруцкага]] замку 1552 году{{заўвага|У. Б. Антановіч, укладальнік гэтага тому дакумэнтаў, датаваў яе 1545 годам. Але апісаньні іншых «украинных замков» — Мазырскага, Чарнобыльскага, Асьцёрскага, Віньніцкага, Чаркаскага — пазначаныя 1552 г. І для Оўруцкага гэты год цалкам прыймальны, бо Іосіф Халецкі тады заставаўся дзяржаўцам, а люстрацыя праведзена пры ім.}} засьведчана, што ў сяле Хабнае пры аднайменным замку князя Зьмітра Сенскага{{заўвага|Пасынак князя Зьмітра Відыніцкага}} лічылася 14 патугаў, 25 дымоў, зь якіх выбіралася «подачки» 9 коп і 20 грошаў (= 560 гр.), 19 кадзей і 1 вядро мёду. А «волныхъ людей, которые седятъ около того замку двадцать человика»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 4. Т. 1. Акты о происхождении шляхетских родов в Юго-Западной России. — Киев, 1867. С. 35, 45&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў Хабнае было аднесена да Кіеўскага павету пры разьмежаваньні яго з паветам Мазырскім: «… ''а оттоль на замочокъ Хабное, до реки Уши, оттоль на село Мухоедовичи, а отъ Мухоедовичъ до Словешни, а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевскии, а по левои Мозырскии''…»&lt;ref&gt;РИБ. Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892—893&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча шляхты Харлінскіх]]

Дачка князя Зьмітра Любецкага і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам Шчасным Харлінскім гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие», у тым ліку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII вв. — Киев, 1911. № LXXVI&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''замок и место Хабную, зо въсими селы ку оному замку прислухаючими, што матка моя отцу моему за третюю част всее отчизны своее на вечностъ записала, со всемъ як ся в собе мает, а бояры, з людми отчизными, прихожими, данными, и куничъными, и с тяглыми, з данью медовою и грошовою, з боры, лесы, сеножатми, ставы, з мълыны, и зъ их вымелъками, з реками, и з речками, з бобровыми гоны, з ловы звериными, з пташъими, и зъ гнезды соколими и со всимъ, як ся тые именя сами в собе мают и якъ их небожчица матка моя небожчику отцу моему записала, малжонку своему пану Щасному Харлинскому даю, дарую на вечност записую, отдаляючи от всехъ близких кровных и повиноватыхъ моихъ; мает и волен будет его милость пан Щасныи Харлинскии малжонок мои тые именя у верху мененые, у моцы и владности своеи маючи, со всими пожитками на собе вечне держати и их уживати и там ку пожитку своему росширити, прибавити и кому хотячи продати, даровати, заменити, на вечност записати и так якося его милости налепе видати… а я сама, так теж близкии, кровныи и повиноватыи мои того его милости боронити и ничим уступовати не маем вечными часы…''{{канец цытаты}}

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Хабнае з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum (надалей: VL). Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, пабор з Хабнага пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, складаў: з 11 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] па 15 грошаў, з 1 [[агароднікі|агародніка]] 6 грошаў, з 11 убогіх халуп па 6 грошаў, з 2 [[каморнікі|каморнікаў]] па 2 грошы, з каваля і шаўца па 15 грошаў, з папа 2 фларыны, з рудні 2 фларыны, з 2 вугальшчыкаў па 12 грошаў&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław). Dział I-szy. Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Radwan.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Радван паноў Стэцкіх]]

Прысутнае мястэчка Хабнае ў тарыфах падымнага падатку Оўруцкага і Жытомірскага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1707, 1711, 1714, 1715, 1724, 1731, 1734, 1748 гадоў. Належала кіеўскаму кашталяну (з 1722 г.) пану Казімеру Станіславу Стэцкаму&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 54, 63, 73, 87, 163, 187, 265, 325&lt;/ref&gt;. На 1748 год і надалей Хабенскі касьцёл аб’ядноўваў рыма-каталіцкую парафію ў [[Оўруч|Оўруцкім]] дэканаце Кіеўскай дыяцэзіі, да якой належалі жыхары (у асноўным шляхта) мястэчка Хабнае, сёлаў Рудня Грэзла, [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартыновічы]], Стэчанка, [[Варавічы (Палескі раён)|Варавічы]], Паўловічы, Рудня Максімаўская, Тарасы, Сьвяроцкае, Воўчкаў, Яблонка, Красятычы, Ляўкоў, Рудня Ляўкоўская, Абуховічы, мястэчка Іванкаў з прылегласьцямі, сёлаў Залешаны, Сыдаровічы, Разважоўка, Унін, Ханёў, Галубіёвічы, Мінкі Новыя, Мінкі Старыя, Базар з Рудняй, Нядашкі, Калінаўка, мястэчка Ксавераў, сёлаў Вялікадуброва, Баранаўка, Пярозкі, Малін, Пенязовічы&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 147&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу 1754 году, з 70 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł ćwerci dyma, szesnastka i puł szesnastki», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 420 жыхароў) мястэчка Хабнага пані Стэцкай, кашталянавай кіеўскай, «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіралася 10 злотых і 28 з паловай грошаў, «do skarbu» — 43 злотых, 24 грошы&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 149; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Chabne.jpg|значак|130px|Мястэчка Хабнае ў 1884 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Хабнае апынулася ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|130px|Мапа Кіеўскай акругі УССР.  1925 г.]]

У 1925 годзе мястэчка Хабнае — цэнтар аднайменнага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].

Пасьля аварыі на [[Чарнобыльская АЭС|ЧАЭС]] жыхары, хоць і не адразу, былі выселеныя з прычыны моцнага забруджваньня тэрыторыі радыёнуклідамі. 19 жніўня 1999 году мястэчка афіцыйна зьнята з уліку.

Тэрыторыя паселішча згарэла падчас лясных пажараў у Чарнобыльскай зоне ў красавіку 2020 году&lt;ref name=&quot;n1&quot;&gt;{{cite web | url = https://tsn.ua/ukrayina/scho-znischiv-vogon-yaki-naslidki-kudi-distalosya-zabrudnene-povitrya-use-pro-pozhezhu-u-chornobilskiy-zoni-1530108.html | title = Пожежа у Чорнобилі: що знищив вогонь, рівень радіації і які загрози для людей на 17 квітня | publisher = TCH.ua | author =  | date = 17 квітня 2020 | accessdate =  | language =  | archive-date = 21 квітня 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200421040245/https://tsn.ua/ukrayina/scho-znischiv-vogon-yaki-naslidki-kudi-distalosya-zabrudnene-povitrya-use-pro-pozhezhu-u-chornobilskiy-zoni-1530108.html }}&lt;/ref&gt; Станам на 2020 год у Палескім жылі 2 чалавекі.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.)
* Edward Rulikowski. Chabne. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 537—538

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Палескага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>pgexhk93nbk6fdot5b0ztees1k26wyu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291441</id>
    <revision>
      <id>2664423</id>
      <parentid>2662294</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/4 фіналу */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67466" sha1="nqm04cacgd4zw0awyqpu4z5gtalb0pq" xml:space="preserve">{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва                  = Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў
|Арыгінальная назва     =
|Выява                  = Leipzig stadium.jpg
|Шырыня                 = 
|Подпіс выявы           = Стадыён «[[Рэд Бул Арэна (Ляйпцыг)|Рэд Бул Арэна]]» ў [[Ляйпцыг]]у
|Спаборніцтва           = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА]]
|Сэзон                  = 2025—2026
|Дата пачатку           = ''Кваліфікацыя:''&lt;br /&gt;8 ліпеня — 28 жніўня 2025&lt;br /&gt;''Асноўная частка:''&lt;br /&gt;2 кастрычніка 2025
|Дата заканчэньня       = 27 траўня 2026
|Колькасьць удзельнікаў = 
|Пераможца              = 
|Фіналіст               = 
|Гледачоў               = 
|Згуляных матчаў        = 
|Забітых галоў          = 
|Найлепшы бамбардзір    = 
|Папярэдні сэзон        = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў|2024—2025]]
|Наступны сэзон         = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў|2026—2027]]
}}
'''Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў''' — 5-ы сэзон трэцяга паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Гэта будзе другі розыгрыш, які будзе ладзіцца ў новым фармаце з удзелам 36 камандаў у асноўнай частцы. Новы фармат таксама не дазваляе камандам пераходзіць зь [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] ў Лігу канфэрэнцыяў пасьля лігавага этапу, а таму ўладальнік тытулу леташняга сэзону, якім быў «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», ня здолее абараніць свой тытул, бо пераможца Лігі канфэрэнцыяў аўтаматычна кваліфікуецца ў лігавы этап Лігі Эўропы&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/news/0282-185d6b03cbe4-4763e115dd7f-1000--uefa-europa-conference-league-to-be-renamed-uefa-conferenc/ «UEFA Europa Conference League to be renamed UEFA Conference League next season»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Тым ня менш, «Чэлсі» ўжо кваліфікаваўся ў лігавы этап [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі чэмпіёнаў 2025—2026 гадоў]] дзякуючы квоце ад нацыянальнай лігі.

Фінал будзе згуляны на «[[Рэд Бул Арэна (Ляйпцыг)|Рэд Бул Арэне]]» ў [[Ляйпцыг]]у, [[Нямеччына]]&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028d-1af2f49f754f-b64e255ef0ae-1000/ «Budapest to host UEFA Champions League Final 2026»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Пераможца турніру аўтаматычна кваліфікуецца ў Лігу Эўропы 2026—2027 гадоў, але як і ў гэтым сэзоне чэмпіён можа атрымаць месца ў Лізе чэмпіёнаў, калі здолее кваліфікавацца туды ад нацыянальнай лігі.

== Расклад матчаў ==
Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбудзецца ў сераду, але ў выключных выпадках фінал можа ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0268-12157d69ce2d-9f011c70f6fa-1000--new-format-for-champions-league-post-2024-everything-you-ne/ «New format for Champions League post-2024: Everything you need to know»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. У адзін эксклюзіўны тыдзень, як то 18 сьнежня, будзе ладзіцца з гульнямі ў сераду і чацьвер.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Расклад матчаў на Лігу канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026
!Фаза
!Раўнд
!Лёсаваньне
!Першы матч
!Другі матч
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Кваліфікацыя
|Першы кваліфікацыйны
|17 чэрвеня 2025
|10 ліпеня 2025
|17 ліпеня 2025
|-
|Другі кваліфікацыйны
|18 чэрвеня 2025
|24 ліпеня 2025
|31 ліпеня 2025
|-
|Трэці кваліфікацыйны
|21 ліпеня 2025
|7 жніўня 2025
|14 жніўня 2025
|-
|Плэй-оф
|Кваліфікацыйны плэй-оф
|4 жніўня 2025
|21 жніўня 2025
|28 жніўня 2025
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |Фаза адзінай лігі
|1 гульнявы дзень
| rowspan=&quot;6&quot; |29 жніўня 2025
| colspan=&quot;2&quot; |2 кастрычніка 2025
|-
|2 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |23 кастрычніка 2025
|-
|3 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |6 лістапада 2025
|-
|4 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |27 лістапада 2025
|-
|5 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |11 сьнежня 2025
|-
|6 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |18 сьнежня 2025
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Гульні на вылет
|Папярэдні плэй-оф раўнд
|16 студзеня 2026
|19 лютага 2026
|26 лютага 2026
|-
|Раўнд шаснаццаці
| rowspan=&quot;4&quot; |27 лютага 2026
|12 сакавіка 2026
|19 сакавіка 2026
|-
|Чвэрцьфіналы
|9 красавіка 2026
|16 красавіка 2026
|-
|Паўфіналы
|30 красавіка 2026
|7 траўня 2026
|-
|Фінал
| colspan=&quot;2&quot; |27 траўня 2026 году на «[[Рэд Бул Арэна (Ляйпцыг)|Рэд Бул Арэне]]» ў [[Ляйпцыг]]у
|}

== Кваліфікацыйныя раўнды ==

=== Першы кваліфікацыйны раўнд ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]] ||align=center| 4:5 || {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[ХІК Хэльсынкі]] ||align=center| 4:0 ||align=center| 0:5 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Грузія}} [[Тарпэда Кутаісі]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Казахстан}} [[Ардабасы Шымкент|Ардабасы]] ||align=center| 4:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Жалезьнічар Сараева]] ||align=center| 2:4 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Копэр (футбольны клюб)|Копэр]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[СІК Сэйняёкі]] ||align=center| 1:4 || {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Эстонія}} [[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Партызані Тырана]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]] ||align=center| 1:5 || {{Сьцяг|Армэнія}} [[Пюнік Ерэван]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] ||align=center| 3:0 || {{Сьцяг|Летува}} [[Гэгельман Коўна|Гэгельман]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Дэчыч Тузі]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Сылекс Кратава]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 1:2
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Сут’еска Нікшыч]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Дынама Берасьце]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:2) || {{Сьцяг|Латвія}} [[Аўда]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Гэвэрфардўэст Каўнці]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 3:2
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] ||align=center| 4:0 || {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Работнічкі Скоп’е|Работнічкі]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Гібральтар}} [[Брунас Мэгпіс Гібральтар|Брунас Мэгпіс]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Лінамээсконд Пайдэ]] ||align=center| 2:3 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Біркіркара (футбольны клюб)|Біркіркара]] ||align=center| 1:3 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Пэтракуб Хынчэшць]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:3
|-
| {{Сьцяг|Андора}} [[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Ф91 Дудэлянж]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 3:2
|-
| {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Валюр Рэйк’явік]] ||align=center| 5:1 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Флёра Талін]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]] ||align=center| 0:9 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Вікінгур Рэйк’явік]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:8
|-
| {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Расінг Люксэмбург]] ||align=center| 1:3 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Дыла Горы]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Альбанія}} [[Влазьнія Шкодэр]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Латвія}} [[Дзьвінск (футбольны клюб)|Дзьвінск]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 4:2
|-
| {{Сьцяг|Армэнія}} [[Урарту Ерэван|Урарту]] ||align=center| 1:6 || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Ля Фіярыта Монтэджардана|Ля Фіярыта]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Каўна Жальгірыс]] ||align=center| 4:1 || {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Пэнібонт Брыджэнд|Пэнібонт]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Гібральтар}} [[Сэнт-Джозэфс Гібральтар|Сэнт-Джозэфс]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Кліфтанвіл Бэлфаст|Кліфтанвіл]] ||align=center| 2:2 ||align=center| 3:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Борац Баня-Лука]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Андора}} [[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]] ||align=center| 1:4 ||align=center| 2:0
|}

=== Другі кваліфікацыйны раўнд ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Шлях чэмпіёнаў
!
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[Вікінгур Лейрвік]] ||align=center| +:- || — ||align=center| — ||align=center| —
|-
| {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Віртус Акуавіва]] ||align=center| +:- || — ||align=center| — ||align=center| —
|-
| {{Сьцяг|Эстонія}} [[Левадыя Талін]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Жальгірыс Вільня]] ||align=center| 0:2 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]] ||align=center| 0:2 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Алімпія Любляна]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Андора}} [[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]] ||align=center| 4:2 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Будучнаст Падгорыца]] ||align=center| 1:2 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Мілсамі Архэй|Мілсамі]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 1:2
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] ||align=center| 0:3 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 0:1
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Асноўны шлях
!
|-
| {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Дандзі Юнайтэд]] ||align=center| 2:0 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[УНА Штрасэн]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]] ||align=center| 1:1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 5:4) || {{Сьцяг|Косава}} [[Прышціна (футбольны клюб)|Прышціна]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 1:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Славаччына}} [[Кошыцы (футбольны клюб)|Кошыцы]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 2:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Ліхтэнштайн}} [[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Дангэнан Сўіфтс]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 3:0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Данія}} [[Сылькебарг (футбольны клюб)|Сылькеборг]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Акюрэйры (футбольны клюб)|Акюрэйры]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 3:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Русэнборг Тронгэйм]] ||align=center| 7:0 || {{Сьцяг|Летува}} [[Банга Горжды]] ||align=center| 5:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Андора}} [[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Дынама Тырана|Дынама Сіці]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Аўстрыя Вена]] ||align=center| 7:0 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Спаэры Тбілісі|Спаэры]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 5:0
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Балкані Сухарэка|Балкані]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Мальта}} [[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]] ||align=center| 4:2 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Вікінг Ставангер]] ||align=center| 12:3 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Копэр (футбольны клюб)|Копэр]] ||align=center| 7:0 ||align=center| 5:3
|-
| {{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]] ||align=center| 1:0 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Гапаэль Бээршэба]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Армэнія}} [[Пюнік Ерэван]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Дыла Горы]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 3:3
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова]] ||align=center| 6:1 || {{Сьцяг|Славаччына}} [[Жыліна (футбольны клюб)|Жыліна]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 3:1
|-
| {{Сьцяг|Малдова}} [[Пэтракуб Хынчэшць]] ||align=center| 1:6 || {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Сабах Баку|Сабах]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Армэнія}} [[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Клуж]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Харватыя}} [[Вараждзін]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Партугалія}} [[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Каўна Жальгірыс]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Валюр Рэйк’явік]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Марыбор (футбольны клюб)|Марыбор]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Альбанія}} [[Влазьнія Шкодэр]] ||align=center| 4:5 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Вікінгур Рэйк’явік]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 2:4 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гамарбю Стакгольм|Гамарбю]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Бэльгія}} [[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Раднічкі Крагуевац|Раднічкі 1923]] ||align=center| 0:1 || {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Нові Пазар (футбольны клюб)|Нові Пазар]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Андора}} [[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 4:1
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е]] ||align=center| 2:6 || {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[ГБ Торсгаўн]] ||align=center| 1:2 || {{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Александрыя (футбольны клюб)|Александрыя]] ||align=center| 0:6 || {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Гібэрніянз Паола|Гібэрніянз]] ||align=center| 2:7 || {{Сьцяг|Славаччына}} [[Спартак Трнава]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:5
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Эстонія}} [[Лінамээсконд Пайдэ]] ||align=center| 0:8 || {{Сьцяг|Швэцыя}} [[АІК Стакгольм]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 0:6
|-
| {{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Кіпр}} [[Арыс Лімасол]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Акадэмія Пушкаша Фэльчут|Акадэмія Пушкаша]] ||align=center| 3:2 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Гібральтар}} [[Сэнт-Джозэфс Гібральтар|Сэнт-Джозэфс]] ||align=center| 0:4 || {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]] ||align=center| 0:4 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[Ільвэс Тампэрэ]] ||align=center| 4:8 || {{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар]] ||align=center| 4:3 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Зіра Баку|Зіра]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Харватыя}} [[Хайдук Спліт]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Арда Кырджалі]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:3) || {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[ХІК Хэльсынкі]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Казахстан}} [[Актабе (футбольны клюб)|Актабе]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Казахстан}} [[Астана (футбольны клюб)|Астана]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Зымбру Кішынёў|Зымбру]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Дэчыч Тузі]] ||align=center| 2:6 || {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 2:4
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] ||align=center| 1:4 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Хайфа]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 0:3
|-
| {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Араз Нахічэвань]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Грэцыя}} [[Арыс Тэсалёнікі]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія]] ||align=center| 5:0 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Тарпэда Кутаісі]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 4:0
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Чорнае Мора Варна]] ||align=center| 0:5 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Сут’еска Нікшыч]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Бэйтар Ерусалім]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 2:5
|}

=== Трэці кваліфікацыйны раўнд ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Шлях чэмпіёнаў
!
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Алімпія Любляна]] ||align=center| 4:2 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 4:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Малдова}} [[Мілсамі Архэй|Мілсамі]] ||align=center| 3:5 || {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Віртус Акуавіва|Віртус]] ||align=center| 3:2 ||align=center| 0:3
|-
| {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Левадыя Талін]] ||align=center| 2:3 ||align=center| 3:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[Вікінгур Лейрвік|Вікінгур]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Асноўны шлях
!
|-
| {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена]] ||align=center| 4:4 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 5:4) || {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Дандзі Юнайтэд]] ||align=center| 2:2 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага]] ||align=center| 6:2 || {{Сьцяг|Армэнія}} [[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]] ||align=center| 4:1 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар]] ||align=center| 4:0 || {{Сьцяг|Ліхтэнштайн}} [[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]] ||align=center| 4:7 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]] ||align=center| 0:5 ||align=center| 4:2
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5) || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 0:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Бэйтар Ерусалім]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Вікінгур Рэйк’явік]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Харватыя}} [[Хайдук Спліт]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Дынама Тырана|Дынама Сіці]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] ||align=center| 4:1 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Шэрыф Тыраспаль]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]] ||align=center| 5:1 || {{Сьцяг|Казахстан}} [[Астана (футбольны клюб)|Астана]] ||align=center| 3:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]] ||align=center| 0:3 || {{Сьцяг|Партугалія}} [[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] ||align=center| 0:3 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Кіпр}} [[Арыс Лімасол]] ||align=center| 3:5 || {{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]] ||align=center| 2:2 ||align=center| 1:3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Вікінг Ставангер]] ||align=center| 2:4 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] ||align=center| 1:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Араз Нахічэвань]] ||align=center| 0:9 || {{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія]] ||align=center| 0:4 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Балкані Сухарэка|Балкані]] ||align=center| 1:4 || {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Хайфа]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Швэцыя}} [[АІК Стакгольм]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] ||align=center| 6:4 || {{Сьцяг|Славаччына}} [[Спартак Трнава]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 3:4 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]] ||align=center| 4:2 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:2
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Леўскі Сафія]] ||align=center| 3:0 || {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Сабах Баку|Сабах]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Данія}} [[Сылькебарг (футбольны клюб)|Сылькеборг]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 3:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Чэхія}} [[Банік Острава]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Аўстрыя Вена]] ||align=center| 4:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Русэнборг Тронгэйм|Русэнборг]] ||align=center| 1:0 || {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гамарбю Стакгольм|Гамарбю]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] ||align=center| 1:4 ||align=center| 2:3
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Каўна Жальгірыс]] ||align=center| 0:3 || {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Арда Кырджалі]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:2
|}

=== Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Шлях чэмпіёнаў
!
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Гамрун Спартанз]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыская футбольная школа|РФШ]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]] ||align=center| 5:1 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]] ||align=center| 3:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Віртус Акуавіва|Віртус]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 3:1
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Дрыта Гнілане|Дрыта]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Алімпія Любляна]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Армэнія}} [[Ноа Армавір|Ноа]] ||align=center| 1:4 ||align=center| 2:3
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Асноўны шлях
!
|-
| {{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 3:2
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] ||align=center| 4:1 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Дынама Тырана|Дынама Сіці]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 2:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] ||align=center| 1:3 || {{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] ||align=center| 1:0 || {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Фрэдрыкстад]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]] ||align=center| 3:0 || {{Сьцяг|Чэхія}} [[Банік Острава]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Арда Кырджалі]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]] ||align=center| 4:5 || {{Сьцяг|Польшча}} [[Легія Варшава]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 3:3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Леўскі Сафія]] ||align=center| 1:6 || {{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]] ||align=center| 2:6 || {{Сьцяг|Італія}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] ||align=center| 0:3 ||align=center| 2:3
|-
| {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 0:5 || {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Партугалія}} [[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] ||align=center| 1:2 || {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Русэнборг Тронгэйм|Русэнборг]] ||align=center| 3:5 || {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гэкен Гётэборг|Гэкен]] ||align=center| 7:3 || {{Сьцяг|Румынія}} [[ЧФР Клуж]] ||align=center| 7:2 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Вольфсбэрг (футбольны клюб)|Вольфсбэрг]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5) || {{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|}

== Этап лігі ==
У лігавы этап Лігі канфэрэнцыяў трапілі 24 пераможцы раўнду плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў, а таксама 12 клюбаў, якія зазналі паразу у плэй-оф раўнду [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі Эўропы]]. Лёсаванне этапу лігі сэзону 2025—2026 гадоў адбылося ў [[Манака]] 29 жніўня 2025 году. 36 клюбаў былі падзеленыя на шэсьць кошыкаў па шэсьць камандаў у кожным у залежнасьці клюбнага каэфіцыенту ў рэйтынгу УЭФА.

Цырымонія лёсаваньня адбылася адначасна зь лёсаваньнем лігавым этапам Лігі Эўропы 2025—2026 гадоў, у адрозьненьне ад папярэдняга сэзону. Тады лёсаваньне сярод 36 клюбаў ладзілася ўручную аднога за адным, але цяпер усё было зробленае з дапамогай кампутара&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/news/029c-1e83efbf2042-ce3c225dc1bd-1000--uefa-club-competition-league-phase-draws-to-take-place-in-m/ «UEFA club competition league phase draws to take place in Monaco on 28 and 29 August»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. У выніку кожная каманда сустракаецца з адным супернікам з кожнага з шасьці кошыкаў, прычым з кожнай пары кошыкаў будзе згуляны адзін хатні матч і адзін выязны. Клюбы з адной асацыяцыі не маглі сустрэцца паміж сабою, а сярож супернікаў маглі быць толькі максымум дзьве каманды з адной асацыяцыі&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028f-1b7f80216368-4c26e95cc15b-1000/ «UEFA Club Competitions 2024/25 onwards: new league phase draw procedures explained»]. UEFA.&lt;/ref&gt;.

«[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]», «[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]», «[[Гамрун Спартанз]]», «[[КуПС Куопіё|КуПС]]», «[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]», «[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]», «[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]», «[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]», «[[Сыгма Оламаўц|Сыгма]]» і «[[Унівэрсытаця Краёва|Ўнівэрсытаця]]» дэбютуюць у групавым этапе буйных спаборніцтваў УЭФА або ў лігавым этапе. «Гамрун Спартанз» стала першай камандай з [[Мальта|Мальты]], якая згуляе ў групавым этапе буйных спаборніцтваў УЭФА&lt;ref&gt;[https://timesofmalta.com/article/hamrun-spartans-make-history-first-maltese-team-uefa-league-phase.1115363 «Ħamrun Spartans make history as first Maltese team to reach UEFA league phase»]. Times of Malta.&lt;/ref&gt;. Усяго ў лігавым этапе будуць прадстаўленыя 29 нацыянальных асацыяцыяў. [[Польшча]] стала першай краінай, ажно чатыры прадстаўніка якой згуляюць у групавым/лігавым этапе Лігі канфэрэнцыяў, і гэта таксама першы выпадак у гісторыі, калі чатыры польскія клюбы спаборнічаюць на групавым этапе спаборніцтваў УЭФА&lt;ref&gt;Papuga, Wojciech (28.08.2025). [https://sport.tvp.pl/88570209/cztery-polskie-zespoly-z-szansami-na-gre-w-lidze-konferencji-to-moze-przyczynic-sie-do-lepszych-rozstawien-w-eliminacjach «Cztery polskie zespoły z szansami na grę w Lidze Konferencji. „To może przyczynić się do lepszych rozstawień w eliminacjach“»]. TVP Sport.&lt;/ref&gt;.

=== Табліца ===
{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=УЭФА&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/standings/ |title=League phase table |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=30 жніўня 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=STR, RAK, AEK, SPP, RAY, SHK, MNZ, LAR, LAU, CRY, LCH, SAM, CLJ, AZ, FIO, RJK, JAG, OMO, NOA, DRI, KUP, SKN, ZRI, SIG, UCR, LRI, DKV, LEG, SLO, BRD, SHR, HAC, HAM, SHL, ABE, RWI

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ABE=0 |нічыі_ABE=2 |паразы_ABE=4 |мз_ABE=3 |мп_ABE=14|status_ABE=&lt;!--Aberdeen--&gt;
|перамогі_AEK=4 |нічыі_AEK=1 |паразы_AEK=1 |мз_AEK=14|мп_AEK=7 |status_AEK=&lt;!--AEK Athens--&gt;
|перамогі_LAR=3 |нічыі_LAR=3 |паразы_LAR=0 |мз_LAR=7 |мп_LAR=1 |status_LAR=&lt;!--AEK Larnaca--&gt;
|перамогі_AZ =3 |нічыі_AZ =1 |паразы_AZ =2 |мз_AZ =7 |мп_AZ =7 |status_AZ = &lt;!--AZ--&gt;
|перамогі_HAC=0 |нічыі_HAC=3 |паразы_HAC=3 |мз_HAC=5 |мп_HAC=8 |status_HAC=&lt;!--BK Häcken--&gt;
|перамогі_BRD=1 |нічыі_BRD=2 |паразы_BRD=3 |мз_BRD=6 |мп_BRD=11 |status_BRD=&lt;!--Breiðablik--&gt;
|перамогі_CLJ=3 |нічыі_CLJ=1 |паразы_CLJ=2 |мз_CLJ=8 |мп_CLJ=7 |status_CLJ= &lt;!--Celje--&gt;
|перамогі_CRY=3 |нічыі_CRY=1 |паразы_CRY=2 |мз_CRY=11|мп_CRY=6 |status_CRY= &lt;!--Crystal Palace--&gt;
|перамогі_DRI=2 |нічыі_DRI=2 |паразы_DRI=2 |мз_DRI=4 |мп_DRI=8 |status_DRI= &lt;!--Drita--&gt;
|перамогі_DKV=2 |нічыі_DKV=0 |паразы_DKV=4 |мз_DKV=9 |мп_DKV=9 |status_DKV=&lt;!--Dynamo Kyiv--&gt;
|перамогі_FIO=3 |нічыі_FIO=0 |паразы_FIO=3 |мз_FIO=8 |мп_FIO=5 |status_FIO= &lt;!--Fiorentina--&gt;
|перамогі_HAM=1 |нічыі_HAM=0 |паразы_HAM=5 |мз_HAM=4 |мп_HAM=11 |status_HAM=&lt;!--Hamrun Spartans--&gt;
|перамогі_JAG=2 |нічыі_JAG=3 |паразы_JAG=1 |мз_JAG=5 |мп_JAG=4 |status_JAG= &lt;!--Jagiellonia Białystok--&gt;
|перамогі_KUP=1 |нічыі_KUP=4 |паразы_KUP=1 |мз_KUP=6 |мп_KUP=5 |status_KUP=&lt;!--KuPS--&gt;
|перамогі_LAU=3 |нічыі_LAU=2 |паразы_LAU=1 |мз_LAU=6 |мп_LAU=3 |status_LAU= &lt;!--Lausanne-Sport--&gt;
|перамогі_LCH=3 |нічыі_LCH=1 |паразы_LCH=2 |мз_LCH=12|мп_LCH=8 |status_LCH= &lt;!--Lech Poznań--&gt;
|перамогі_LEG=2 |нічыі_LEG=0 |паразы_LEG=4 |мз_LEG=8 |мп_LEG=8 |status_LEG=&lt;!--Legia Warsaw--&gt;
|перамогі_LRI=2 |нічыі_LRI=1 |паразы_LRI=3 |мз_LRI=7 |мп_LRI=15|status_LRI=&lt;!--Lincoln Red Imps--&gt;
|перамогі_MNZ=4 |нічыі_MNZ=1 |паразы_MNZ=1 |мз_MNZ=7 |мп_MNZ=3 |status_MNZ=&lt;!--Mainz 05--&gt;
|перамогі_NOA=2 |нічыі_NOA=2 |паразы_NOA=2 |мз_NOA=6 |мп_NOA=7 |status_NOA= &lt;!--Noah--&gt;
|перамогі_OMO=2 |нічыі_OMO=2 |паразы_OMO=2 |мз_OMO=5 |мп_OMO=4 |status_OMO= &lt;!--Omonia--&gt;
|перамогі_RAK=4 |нічыі_RAK=2 |паразы_RAK=0 |мз_RAK=9 |мп_RAK=2 |status_RAK=&lt;!--Raków Częstochowa--&gt;
|перамогі_RWI=0 |нічыі_RWI=1 |паразы_RWI=5 |мз_RWI=3 |мп_RWI=14|status_RWI=&lt;!--Rapid Wien--&gt;
|перамогі_RAY=4 |нічыі_RAY=1 |паразы_RAY=1 |мз_RAY=13|мп_RAY=7 |status_RAY=&lt;!--Rayo Vallecano--&gt;
|перамогі_RJK=2 |нічыі_RJK=3 |паразы_RJK=1 |мз_RJK=5 |мп_RJK=2 |status_RJK= &lt;!--Rijeka--&gt;
|перамогі_SAM=3 |нічыі_SAM=1 |паразы_SAM=2 |мз_SAM=10|мп_SAM=6 |status_SAM=&lt;!--Samsunspor--&gt;
|перамогі_SHK=4 |нічыі_SHK=1 |паразы_SHK=1 |мз_SHK=10|мп_SHK=5 |status_SHK=&lt;!--Shakhtar Donetsk--&gt;
|перамогі_SHR=1 |нічыі_SHR=1 |паразы_SHR=4 |мз_SHR=7 |мп_SHR=13|status_SHR=&lt;!--Shamrock Rovers--&gt;
|перамогі_SHL=0 |нічыі_SHL=2 |паразы_SHL=4 |мз_SHL=0 |мп_SHL=7 |status_SHL=&lt;!--Shelbourne--&gt;
|перамогі_SKN=2 |нічыі_SKN=1 |паразы_SKN=3 |мз_SKN=4 |мп_SKN=5 |status_SKN= &lt;!--Shkëndija--&gt;
|перамогі_SIG=2 |нічыі_SIG=1 |паразы_SIG=3 |мз_SIG=7 |мп_SIG=9 |status_SIG= &lt;!--Sigma Olomouc--&gt;
|перамогі_SLO=2 |нічыі_SLO=0 |паразы_SLO=4 |мз_SLO=5 |мп_SLO=9 |status_SLO=&lt;!--Slovan Bratislava--&gt;
|перамогі_SPP=4 |нічыі_SPP=1 |паразы_SPP=1 |мз_SPP=10 |мп_SPP=3 |status_SPP=&lt;!--Sparta Prague--&gt;
|перамогі_STR=5 |нічыі_STR=1 |паразы_STR=0 |мз_STR=11 |мп_STR=5 |status_STR=&lt;!--Strasbourg--&gt;
|перамогі_UCR=2 |нічыі_UCR=1 |паразы_UCR=3 |мз_UCR=6 |мп_UCR=8 |status_UCR=&lt;!--Universitatea Craiova--&gt;
|перамогі_ZRI=2 |нічыі_ZRI=1 |паразы_ZRI=3 |мз_ZRI=8 |мп_ZRI=10 |status_ZRI=&lt;!--Zrinjski Mostar--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў --&gt;
|назва_ABE={{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]
|назва_AEK={{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]]
|назва_LAR={{Сьцяг|Кіпр}} [[АЕК Лярнака]]
|назва_AZ ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_HAC={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]
|назва_BRD={{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]
|назва_CLJ={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]
|назва_CRY={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_DRI={{Сьцяг|Косава}} [[Дрыта Гнілане|Дрыта]]
|назва_DKV={{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў|Дынама]]
|назва_FIO={{Сьцяг|Італія}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_HAM={{Сьцяг|Мальта}} [[Гамрун Спартанз]]
|назва_JAG={{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]
|назва_KUP={{Сьцяг|Фінляндыя}} [[КуПС Куопіё|КуПС]]
|назва_LAU={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]
|назва_LCH={{Сьцяг|Польшча}} [[Лех Познань|Лех]]
|назва_LEG={{Сьцяг|Польшча}} [[Легія Варшава|Легія]]
|назва_LRI={{Сьцяг|Гібральтар}} [[Лінкальн Рэд Імпс]]
|назва_MNZ={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]
|назва_NOA={{Сьцяг|Армэнія}} [[Ноа Армавір|Ноа]]
|назва_OMO={{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія|Амонія]]
|назва_RAK={{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова|Ракаў]]
|назва_RWI={{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена|Рапід]]
|назва_RAY={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RJK={{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]
|назва_SAM={{Сьцяг|Турэччына}} [[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_SHK={{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]]
|назва_SHR={{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]
|назва_SHL={{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]
|назва_SKN={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]
|назва_SIG={{Сьцяг|Чэхія}} [[Сыгма Оламаўц|Сыгма]]
|назва_SLO={{Сьцяг|Славаччына}} [[Слован Браціслава]]
|назва_SPP={{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]]
|назва_STR={{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_UCR={{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва|Унівэрсытаця]]
|назва_ZRI={{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Зрынскі Мостар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі --&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=Q
|вынік1=R16 |вынік2=R16 |вынік3=R16 |вынік4=R16 |вынік5=R16 |вынік6=R16 |вынік7=R16 |вынік8=R16
|вынік9=POS |вынік10=POS |вынік11=POS |вынік12=POS |вынік13=POS |вынік14=POS |вынік15=POS |вынік16=POS
|вынік17=POU |вынік18=POU |вынік19=POU |вынік20=POU |вынік21=POU |вынік22=POU |вынік23=POU |вынік24=POU
|колер_R16=green1 |тэкст_R16=Выхад у [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў#1/8 фіналу|1/8 фіналу]] (сеяныя)
|колер_POS=blue1  |тэкст_POS=Выхад у [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (сеяныя)
|колер_POU=blue2  |тэкст_POU={{nowrap|Выхад у [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (нясеяныя)}}
}}

=== Вынікі ===
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Першы тур
|[[Дынама Кіеў]]|UKR|0–2|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG
|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|3–0|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–0|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|5–0|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|1–0|[[Гамрун Спартанз]]|MLT
|[[Лех Познань]]|POL|4–1|[[Рапід Вена]]|AUT
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|1–1|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|0–1|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|2–0|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO|2–3|[[Шахтар Данецк]]|UKR
|[[Спарта Прага]]|CZE|4–1|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|2–0|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|4–0|[[АЗ Алькмаар]]|NED
|[[Легія Варшава|Легія]]|POL|0–1|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|3–1|[[АЕК Атэны]]|GRE
|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|2–0|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU
|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|0–0|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE
|[[Слован Браціслава]]|SVK|1–2|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA
}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Другі тур
|[[АЕК Атэны]]|GRE|6–0|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|2–2|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP
|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|0–0|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|1–2|[[Легія Варшава|Легія]]|POL
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1–1|[[Амонія Нікасія]]|CYP
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|1–0|[[Спарта Прага]]|CZE
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|1–0|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL
|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|1–1|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL
|[[Рапід Вена]]|AUT|0–3|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|1–0|[[Слован Браціслава]]|SVK
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|1–0|[[Зрынскі Мостар]]|BIH
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|0–1|[[АЕК Лярнака]]|CYP
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|0–1|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|2–1|[[Лех Познань]]|POL
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|3–0|[[Дынама Кіеў]]|UKR
|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|0–2|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|1–1|[[Ракаў Чанстахова]]|POL
|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–1|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM
}}
{{Слупок-канец}}
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Трэці тур
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|2–1|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA
|[[Спарта Прага]]|CZE|0–0|[[Ракаў Чанстахова]]|POL
|[[АЕК Атэны]]|GRE|1–1|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|0–0|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|2–0|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–2|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|3–1|[[Слован Браціслава]]|SVK
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–1|[[Легія Варшава|Легія]]|POL
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|3–0|[[Гамрун Спартанз]]|MLT
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–2|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|3–1|[[АЗ Алькмаар]]|NED
|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|1–1|[[Амонія Нікасія]]|CYP
|[[Дынама Кіеў]]|UKR|6–0|[[Зрынскі Мостар]]|BIH
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|1–1|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|1–1|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|3–2|[[Лех Познань]]|POL
|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|0–1|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS
|[[Рапід Вена]]|AUT|0–1|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU
}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Чацьверты тур
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|2–0|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|3–1|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|2–1|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE
|[[Лех Познань]]|POL|2–0|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|2–0|[[Дынама Кіеў]]|UKR
|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|4–1|[[Рапід Вена]]|AUT
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|2–1|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN
|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–0|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER
|[[Слован Браціслава]]|SVK|2–1|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO|1–1|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|0–1|[[АЕК Атэны]]|GRE
|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|2–2|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1–0|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|0–0|[[АЕК Лярнака]]|CYP
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|1–0|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN
|[[Легія Варшава|Легія]]|POL|0–1|[[Спарта Прага]]|CZE
|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|2–1|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG
|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|1–2|[[Шахтар Данецк]]|UKR
}}
{{Слупок-канец}}
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Пяты тур
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|2–1|[[Дынама Кіеў]]|UKR
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–1|[[АЕК Лярнака]]|CYP
|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|3–1|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|0–3|[[АЗ Алькмаар]]|NED
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|2–1|[[Легія Варшава|Легія]]|POL
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|1–2|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|2–0|[[Слован Браціслава]]|SVK
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|1–2|[[АЕК Атэны]]|GRE
|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–2|[[Спарта Прага]]|CZE
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO|0–1|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|0–2|[[Шахтар Данецк]]|UKR
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|3–0|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN
|[[Лех Познань]]|POL|1–1|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|0–0|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|2–1|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE
|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|1–0|[[Зрынскі Мостар]]|BIH
|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|0–3|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG
|[[Рапід Вена]]|AUT|0–1|[[Амонія Нікасія]]|CYP
}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Шосты тур
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|2-0|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR
|[[Спарта Прага]]|CZE|3-0|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO
|[[АЕК Атэны]]|GRE|3-2|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|1-0|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|0-0|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|2-2|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|0-0|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO
|[[Дынама Кіеў]]|UKR|2-0|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM
|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|1-0|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|1-1|[[Рапід Вена]]|AUT
|[[Легія Варшава|Легія]]|POL|4-1|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|0-0|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|0–1|[[Ракаў Чанстахова]]|POL
|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|3-1|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|3-0|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS
|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|3-1|[[Гамрун Спартанз]]|MLT
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|1-2|[[Лех Познань]]|POL
|[[Слован Браціслава]]|SVK|1-0|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE
}}
{{Слупок-канец}}

== Плэй-оф ==
=== Раўнд плэй-оф ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|0–3|[[Лех Познань]]|POL|0–2|0–1
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–4|[[АЗ Алькмаар]]|NED|1–0|0–4
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|1–3|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|1–1|0–2
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|4–5|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|0–3|4–2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|0–5|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|0–1|0–4
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|4–6|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–3|2–3
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|3–2|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|1–1|2–1
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|1–4|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|0–1|1–3
}}

=== 1/8 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Лех Познань]]|POL|3–4|[[Шахтар Данецк]]|UKR|1–3|2–1
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|6–1|[[Спарта Прага]]|CZE|2–1|4–0
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|2–1|[[АЕК Лярнака]]|CYP|0–0|2–1 (aet)
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|4–2|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|2–1|2–1
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|2–3|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|1–3|1–0
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–4|[[АЕК Атэны]]|GRE|0–4|2–0
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|0–2|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|0–0|0–2
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|2–3|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|1–2|1–1
}}

=== 1/4 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|1|[[АЗ Алькмаар]]|NED|3–0|16 крас
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|2|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|3–0|16 крас
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|3|[[АЕК Атэны]]|GRE|3–0|16 крас
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|4|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|2–0|16 крас
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/ Ліга канфэрэнцыяў УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА.

{{Ліга канфэрэнцыяў УЭФА}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2025—2026 гадоў}}

[[Катэгорыя:Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|2025]]
[[Катэгорыя:2025 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]</text>
      <sha1>nqm04cacgd4zw0awyqpu4z5gtalb0pq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292203</id>
    <revision>
      <id>2664422</id>
      <parentid>2664306</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/4 фіналу */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45271" sha1="lzs7igyeu2wygneeuiwcje393h46pew" xml:space="preserve">{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва                  = Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў
|Арыгінальная назва     =
|Выява                  = Vodafone Park.jpg
|Шырыня                 = 
|Подпіс выявы           = Стадыён «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташ]]» у [[Стамбул]]е
|Спаборніцтва           = [[Ліга Эўропы УЭФА]]
|Сэзон                  = 2025—2026
|Дата пачатку           = ''Кваліфікацыя:''&lt;br /&gt;10 ліпеня — 28 жніўня 2025&lt;br /&gt;''Асноўная частка:''&lt;br /&gt;24 верасьня 2025
|Дата заканчэньня       = 20 траўня 2026
|Колькасьць удзельнікаў = ''Асноўная частка:'' 25+11&lt;br /&gt;''Усяго:'' 45+31 (з 41 асацыяцыяў)
|Пераможца              = 
|Фіналіст               = 
|Гледачоў               = 
|Згуляных матчаў        = 
|Забітых галоў          = 
|Найлепшы бамбардзір    = 
|Папярэдні сэзон        = [[Ліга Эўропы УЭФА 2024—2025 гадоў|2024—2025]]
|Наступны сэзон         = [[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў|2026—2027]]
}}
'''Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў''' — 55-ы сэзон другога паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і 17-ы зь іх пасьля перайменаваньня Кубка УЭФА ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігу Эўропы УЭФА]]. Фінал будзе згуляны 20 траўня 2026 году на стадыёне «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташ]]» у [[Стамбул]]е, [[Турэччына]]&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028d-1af2f49f754f-b64e255ef0ae-1000/ «Budapest to host UEFA Champions League Final 2026»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Гэта будзе другі сэзон, які будзе ладзіцца ў новым фармаце, дзе групавы этап з 32 камандамі быў заменены на агульнуб лігавую фазу з 36 камандамі. «[[Тотэнгэм Готспур]]» ёсьць дзейным чэмпіёнам, але ня зможа абараніць свой тытул, бо як пераможца Лігі Эўропы аўтаматычна кваліфікаваўся ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігу чэмпіёнаў]], а новы фармат не дазваляе клюбам пераходзіць зь Лігі чэмпіёнаў у Лігу Эўропы пасьля лігавага этапу.

== Расклад матчаў ==
Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбудзецца ў сераду, але ў выключных выпадках фінал можа ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе. У адзін эксклюзіўны тыдзень, як то 24 і 25 верасьня, будзе ладзіцца з гульнямі ў сераду і чацьвер&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0268-12157d69ce2d-9f011c70f6fa-1000--new-format-for-champions-league-post-2024-everything-you-ne/ «New format for Champions League post-2024: Everything you need to know»]. UEFA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/athletic/4523470/2024/04/22/champions-league-format-new-2024/ «How the new Champions League format works»]. The Athletic.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://apnews.com/article/uefa-champions-league-format-c4eab40e77053bfbfbc8efd6bb1ac48f «More national derby games possible when revamped Champions League starts next year»]. AP News.&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Расклад матчаў на Лігу Эўропы УЭФА 2025—2026
!Фаза
!Раўнд
!Лёсаваньне
!Першы матч
!Другі матч
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Кваліфікацыя
|Першы кваліфікацыйны
|17 чэрвеня 2025
|10 ліпеня 2025
|17 ліпеня 2025
|-
|Другі кваліфікацыйны
|18 чэрвеня 2025
|24 ліпеня 2025
|31 ліпеня 2025
|-
|Трэці кваліфікацыйны
|21 ліпеня 2025
|7 жніўня 2025
|14 жніўня 2025
|-
|Плэй-оф
|Кваліфікацыйны плэй-оф
|4 жніўня 2025
|21 жніўня 2025
|28 жніўня 2025
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |Фаза адзінай лігі
|1 гульнявы дзень
| rowspan=&quot;8&quot; |29 жніўня 2025
| colspan=&quot;2&quot; |24—25 верасьня 2025
|-
|2 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |2 кастрычніка 2025
|-
|3 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |23 кастрычніка 2025
|-
|4 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |6 лістапада 2025
|-
|5 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |27 лістапада 2025
|-
|6 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |11 сьнежня 2025
|-
|7 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |22 студзеня 2026
|-
|8 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |29 студзеня 2026
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Гульні на вылет
|Папярэдні плэй-оф раўнд
|30 студзеня 2026
|19 лютага 2026
|26 лютага 2026
|-
|Раўнд шаснаццаці
| rowspan=&quot;4&quot; |27 лютага 2026
|12 сакавіка 2026
|19 сакавіка 2026
|-
|Чвэрцьфіналы
|9 красавіка 2026
|16 красавіка 2026
|-
|Паўфіналы
|30 красавіка 2026
|7 траўня 2026
|-
|Фінал
| colspan=&quot;2&quot; |20 траўня 2026 году на «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташы]]» ў [[Стамбул]]е
|}

== Кваліфікацыйныя раўнды ==

=== Першы кваліфікацыйны раўнд ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|6–0|[[Ільвэс Тампэрэ]]|FIN|6–0|0–0
|[[Шэрыф Тыраспаль]]|MDA|5–2|[[Прышціна (футбольны клюб)|Прышціна]]|KOS|4–0|1–2
|[[Спартак Трнава]]|SVK|2–3|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|0–1|2–2
|[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|5–6|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–3|3–3 (aet)
|[[Легія Варшава]]|POL|2–0|[[Актабе (футбольны клюб)|Актабе]]|KAZ|1–0|1–0
|[[Леўскі Сафія]]|BUL|1–1 (3–1 p)|[[Гапаэль Бээршэба]]|ISR|0–0|1–1 (aet)
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|2–2 (6–5 p)|[[Партызан Бялград]]|SRB|1–0|1–2 (aet)
|[[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]]|HUN|0–3|[[ЧФР Клуж]]|ROU|0–0|0–3
}}

=== Другі кваліфікацыйны раўнд ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не
|[[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]]|SUI|0–1|[[ЧФР Клуж]]|ROU|0–0|0–1 (aet)
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–3|[[АЕК Лярнака]]|CYP|1–1|1–2
|[[Леўскі Сафія]]|BUL|0–1|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|0–0|0–1 (aet)
|[[Банік Острава]]|CZE|3–4|[[Легія Варшава]]|POL|2–2|1–2
|[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]|BEL|2–2 (2–4 p)|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–0|1–2 (aet)
|[[Шэрыф Тыраспаль]]|MDA|2–7|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–3|1–4
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|3–2|[[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]]|SCO|1–1|2–1 (aet)
|[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]|TUR|2–6|[[Шахтар Данецк]]|UKR|2–4|0–2
}}

=== Трэці кваліфікацыйны раўнд ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не|heading1=Чэмпіёнскі шлях|heading7=Асноўны шлях
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|1–1 (6–5 P)|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–1|0–0 (aet)
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|4–3|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|1–2|3–1
|[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|1–3|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|1–2|0–1
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|2–5|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|1–2|1–3
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|3–2|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|1–1|2–1
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|6–3|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|3–2|3–1
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|5–3|[[Легія Варшава]]|POL|4–1|1–2
|[[Фрэдрыкстад]]|NOR|1–5|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|1–3|0–2
|[[ЧФР Клуж]]|ROU|1–4|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1–2|0–2
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|1–0|[[Вольфсбэрг (футбольны клюб)|Вольфсбэрг]]|AUT|0–0|1–0 (aet)
|[[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]]|SUI|2–5|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–3|1–2
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–2|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|0–2|1–0
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|0–0 (4–3 p)|[[Шахтар Данецк]]|UKR|0–0|0–0 (aet)
}}

=== Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|Ізраіль|3–2|[[Дынама Кіеў]]|Украіна|3–1|0–1
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|Паўночная Македонія|3–5|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|Баўгарыя|2–1|1–4 (a.e.t)
|[[Слован Браціслава]]|Славаччына|2–4|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|Швайцарыя|0—1|2–3
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|Швэцыя|5–0|[[Сыгма Оламаўц]]|Чэхія|3–0|2–0
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|Грэцыя|2–1|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|Турэччына|2–1|0–0
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|Шатляндыя|2–5|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|Румынія|2–2|0–3
|[[Лех Познань]]|Польшча|3–6|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|Бэльгія|1—5|2–1 
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|Данія|6–0|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|Фінляндыя|4–0|2–0
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|Гібральтар|1–9|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|Партугалія|0—4|1–5
|[[Зрынскі Мостар]]|Босьнія і Герцагавіна|0–2|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|Нідэрлянды|0—2|0–0
|[[Бран Бэрген|Бран]]|Нарвэгія|6–1|[[АЕК Лярнака]]|Кіпр|2–1|4–0
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|Харватыя|1–5|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|Грэцыя|1–0|0–5
}}

== Этап лігі ==
{{Якар|Лігавы этап}}
Лёсаваньне этапу лігі Лігі Эўропы адбылося 29 жніўня 2025 году. 36 клюбаў былі падзеленыя на чатыры кошыкі зь дзевяцьцю камандамі ў кожнай, грунтуючыся на клюбных каэфіцыентах УЭФА.

Цырымонія лёсаваньня адбылася адначасна зь лёсаваньнем этапу лігі [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі канфэрэнцыяў]], у адрозьненьне ад папярэдняга сэзону. Калі 36 клюбаў лёсавалі ўручную па адной, лёсаваньне матчаў было цалкам згенэраванае кампутарам&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/news/029c-1e83efbf2042-ce3c225dc1bd-1000--uefa-club-competition-league-phase-draws-to-take-place-in-m/ «UEFA club competition league phase draws to take place in Monaco on 28 and 29 August»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Кожная каманда сустрэнецца з двума супернікамі з кожнай з чатырох кошыкаў, па адным дома і адным на выезьдзе. Клюбы ня могуць гуляць з супернікамі з сваёй уласнай асацыяцыі, а таксама супернікамі могуць быць ня больш за два клюбы з адной асацыяцыі&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028f-1b7f80216368-4c26e95cc15b-1000/ «UEFA Club Competitions 2024/25 onwards: new league phase draw procedures explained»]. UEFA.&lt;/ref&gt;.

«[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]», «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]», «[[Бран Бэрген|Бран]]», «[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]» і «[[Нотынггэм Форэст]]» дэбютуюць у турніры з моманту зьяўленьня групавога этапу. «Гоў Эгэд Іглз» і «Нотынггэм Форэст» дэбютуюць у групавых этапах любых буйных спаборніцтвах УЭФА. Усяго ў гэтай фазе прадстаўлена 23 нацыянальныя асацыяцыі.

=== Табліца ===
{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=УЭФА&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/standings/ |title=League phase table |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=30 жніўня 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=LYO, AVL, MID, BET, POR, BRA, FRE, ROM, GNK, BOL, STU, FER, NFO, PLZ, RSB, CLT, PAOK, LIL, FEN, PAN, CEL, LUD, DZG, BRN, YB, STM, FCSB, GAE, FEY, BSL, SAL, RAN, NIC, UTR, MAL, MTA

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_AVL =7 |нічыі_AVL =0 |паразы_AVL =1 |мз_AVL =14|мп_AVL =6 &lt;!--Aston Villa--&gt;
|перамогі_BSL =2 |нічыі_BSL =0 |паразы_BSL =6 |мз_BSL =9 |мп_BSL =13&lt;!--Basel--&gt;
|перамогі_BOL =4 |нічыі_BOL =3 |паразы_BOL =1 |мз_BOL =14|мп_BOL =7 &lt;!--Bologna--&gt;
|перамогі_BRA =5 |нічыі_BRA =2 |паразы_BRA =1 |мз_BRA =11|мп_BRA =5 &lt;!--Braga--&gt;
|перамогі_BRN =2 |нічыі_BRN =3 |паразы_BRN =3 |мз_BRN =9 |мп_BRN =11&lt;!--Brann--&gt;
|перамогі_CLT =4 |нічыі_CLT =1 |паразы_CLT =3 |мз_CLT =15|мп_CLT =11&lt;!--Celta Vigo--&gt;
|перамогі_CEL =3 |нічыі_CEL =2 |паразы_CEL =3 |мз_CEL =13|мп_CEL =15&lt;!--Celtic--&gt;
|перамогі_DZG =3 |нічыі_DZG =1 |паразы_DZG =4 |мз_DZG =12|мп_DZG =16&lt;!--Dinamo Zagreb--&gt;
|перамогі_FCSB=2 |нічыі_FCSB=1 |паразы_FCSB=5 |мз_FCSB=9 |мп_FCSB=16&lt;!--FCSB--&gt;
|перамогі_FEN =3 |нічыі_FEN =3 |паразы_FEN =2 |мз_FEN =10|мп_FEN =7 &lt;!--Fenerbahçe--&gt;
|перамогі_FER =4 |нічыі_FER =3 |паразы_FER =1 |мз_FER =12|мп_FER =11&lt;!--Ferencváros--&gt;
|перамогі_FEY =2 |нічыі_FEY =0 |паразы_FEY =6 |мз_FEY =11|мп_FEY =15&lt;!--Feyenoord--&gt;
|перамогі_GNK =5 |нічыі_GNK =1 |паразы_GNK =2 |мз_GNK =11|мп_GNK =7 &lt;!--Genk--&gt;
|перамогі_GAE =2 |нічыі_GAE =1 |паразы_GAE =5 |мз_GAE =6 |мп_GAE =14&lt;!--Go Ahead Eagles--&gt;
|перамогі_LIL =4 |нічыі_LIL =0 |паразы_LIL =4 |мз_LIL =12|мп_LIL =9 &lt;!--Lille--&gt;
|перамогі_LUD =3 |нічыі_LUD =1 |паразы_LUD =4 |мз_LUD =12|мп_LUD =15&lt;!--Ludogorets Razgrad--&gt;
|перамогі_LYO =7 |нічыі_LYO =0 |паразы_LYO =1 |мз_LYO =18|мп_LYO =5 &lt;!--Lyon--&gt;
|перамогі_MTA =0 |нічыі_MTA =1 |паразы_MTA =7 |мз_MTA =2 |мп_MTA =22&lt;!--Maccabi Tel Aviv--&gt;
|перамогі_MAL =0 |нічыі_MAL =1 |паразы_MAL =7 |мз_MAL =4 |мп_MAL =15&lt;!--Malmö FF--&gt;
|перамогі_MID =6 |нічыі_MID =1 |паразы_MID =1 |мз_MID =18|мп_MID =8 &lt;!--Midtjylland--&gt;
|перамогі_NIC =1 |нічыі_NIC =0 |паразы_NIC =7 |мз_NIC =7 |мп_NIC =15&lt;!--Nice--&gt;
|перамогі_NFO =4 |нічыі_NFO =2 |паразы_NFO =2 |мз_NFO =15|мп_NFO =7 &lt;!--Nottingham Forest--&gt;
|перамогі_PAN =3 |нічыі_PAN =3 |паразы_PAN =2 |мз_PAN =11|мп_PAN =9 &lt;!--Panathinaikos--&gt;
|перамогі_PAOK=3 |нічыі_PAOK=3 |паразы_PAOK=2 |мз_PAOK=17|мп_PAOK=14&lt;!--PAOK--&gt;
|перамогі_POR =5 |нічыі_POR =2 |паразы_POR =1 |мз_POR =13|мп_POR =7 &lt;!--Porto--&gt;
|перамогі_RAN =1 |нічыі_RAN =1 |паразы_RAN =6 |мз_RAN =5 |мп_RAN =14&lt;!--Rangers--&gt;
|перамогі_BET =5 |нічыі_BET =2 |паразы_BET =1 |мз_BET =13|мп_BET =7 &lt;!--Real Betis--&gt;
|перамогі_SAL =2 |нічыі_SAL =0 |паразы_SAL =6 |мз_SAL =10|мп_SAL =15&lt;!--Red Bull Salzburg--&gt;
|перамогі_RSB =4 |нічыі_RSB =2 |паразы_RSB =2 |мз_RSB =7 |мп_RSB =6 &lt;!--Red Star Belgrade--&gt;
|перамогі_ROM =5 |нічыі_ROM =1 |паразы_ROM =2 |мз_ROM =13|мп_ROM =6 &lt;!--Roma--&gt;
|перамогі_FRE =5 |нічыі_FRE =2 |паразы_FRE =1 |мз_FRE =10|мп_FRE =4 &lt;!--SC Freiburg--&gt;
|перамогі_STM =2 |нічыі_STM =1 |паразы_STM =5 |мз_STM =5 |мп_STM =11&lt;!--Sturm Graz--&gt;
|перамогі_UTR =0 |нічыі_UTR =1 |паразы_UTR =7 |мз_UTR =5 |мп_UTR =15&lt;!--Utrecht--&gt;
|перамогі_STU =5 |нічыі_STU =0 |паразы_STU =3 |мз_STU =15|мп_STU =9 &lt;!--VfB Stuttgart--&gt;
|перамогі_PLZ =3 |нічыі_PLZ =5 |паразы_PLZ =0 |мз_PLZ =8 |мп_PLZ =3 &lt;!--Viktoria Plzeň--&gt;
|перамогі_YB  =3 |нічыі_YB  =0 |паразы_YB  =5 |мз_YB  =10|мп_YB  =16&lt;!--Young Boys--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў --&gt;
|назва_AVL ={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BSL ={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]
|назва_BOL ={{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_BRA ={{Сьцяг|Партугалія}} [[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_BRN ={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Бран Бэрген|Бран]]
|назва_CLT ={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_CEL ={{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]
|назва_DZG ={{Сьцяг|Харватыя}} [[Дынама Заграб]]
|назва_FCSB={{Сьцяг|Румынія}} [[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]
|назва_FEN ={{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_FER ={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]
|назва_FEY ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_GNK ={{Сьцяг|Бэльгія}} [[Генк (футбольны клюб)|Генк]]
|назва_GAE ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_LIL ={{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LUD ={{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Лудагорац Разград|Лудагорац]]
|назва_LYO ={{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]]
|назва_MTA ={{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Тэль-Авіў]]
|назва_MAL ={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]
|назва_MID ={{Сьцяг|Данія}} [[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]
|назва_NIC ={{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_NFO ={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]]
|назва_PAN ={{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]
|назва_PAOK={{Сьцяг|Грэцыя}} [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]
|назва_POR ={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAN ={{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]
|назва_BET ={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_SAL ={{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]]
|назва_RSB ={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]
|назва_ROM ={{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]]
|назва_FRE ={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]
|назва_STM ={{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Штурм Грац|Штурм]]
|назва_UTR ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_STU ={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]
|назва_PLZ ={{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]]
|назва_YB  ={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі --&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=Q
|вынік1=R16 |вынік2=R16 |вынік3=R16 |вынік4=R16 |вынік5=R16 |вынік6=R16 |вынік7=R16 |вынік8=R16
|вынік9=POS |вынік10=POS |вынік11=POS |вынік12=POS |вынік13=POS |вынік14=POS |вынік15=POS |вынік16=POS
|вынік17=POU |вынік18=POU |вынік19=POU |вынік20=POU |вынік21=POU |вынік22=POU |вынік23=POU |вынік24=POU
|колер_R16=green1 |тэкст_R16=Выхад у [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў#1/8 фіналу|1/8 фіналу]] (сеяныя)
|колер_POS=blue1  |тэкст_POS=Выхад у [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (сеяныя)
|колер_POU=blue2  |тэкст_POU={{nowrap|Выхад у [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (нясеяныя)}}
}}

=== Вынікі ===
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Першы тур
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|2–0|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|0–0|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–1|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Дынама Заграб]]|CRO|3–1|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|1–2|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|1–2|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–2|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1–0|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|2–1|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|0–1|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|2–1|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|1–0|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|1–4|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|0–1|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|0–1|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–1|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|0–1|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|2–1|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Другі тур
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|0–1|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|1–1|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|0–2|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|3–0|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|2–1|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|0–2|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–2|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|0–2|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|1–0|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|2–0|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|2–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|0–2|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|0–1|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|1–3|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|2–3|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|2–0|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|3–1|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Штурм Грац]]|AUT|2–1|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
}}

{{Слупок-канец}}

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Трэці тур
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|2–3|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|1–0|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|1–2|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|2–1|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|0–0|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|2–0|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|2–0|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|3–0|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|3–1|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|1–2|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|3–2|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|2–1|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|3–4|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–3|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|1–1|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|2–0|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|2–1|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|2–0|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Чацьверты тур
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|2–0|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|3–1|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU 
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|3–1|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–1|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–0|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Дынама Заграб]]|CRO|0–3|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|0–1|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|1–3|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Штурм Грац]]|AUT|0–0|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|2–0|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|0–0|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|0–0|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|3–1|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|4–0|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|0–2|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–0|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|3–4|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|2–0|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
}}

{{Слупок-канец}}

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Пяты тур
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|2–1|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|2–1|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|3–0|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|0–0|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|1–1|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|1–3|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|4–0|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|1–1|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|3–2|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|4–1|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–0|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|0–4|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|2–1|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–6|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|3–0|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|2–1|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|1–1|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–1|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Шосты тур
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|1–0|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|1–0|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–2|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|2–1|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
|[[Дынама Заграб]]|CRO|1–3|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|0–1|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|3–3|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Штурм Грац]]|AUT|0–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|4–1|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|0–3|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|2–1|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|1–2|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|4–3|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|2–1|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|0–0|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|1–2|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|1–0|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|0–4|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
}}

{{Слупок-канец}}

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Сёмы тур
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|2–2|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|0–1|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|1–1|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|0–1|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|3–0|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|0–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|2–0|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|1–0|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|3–3|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|2–0|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|3–1|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–1|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Дынама Заграб]]|CRO|4–1|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|3–1|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|1–0|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|2–1|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1–0|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|0–2|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Восьмы тур
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|3–2|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|4–2|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|3–1|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|0–1|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|2–0|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–1|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|1–1|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|0–0|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|2–1|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|1–0|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–3|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|4–0|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|4–2|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–1|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|1–0|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–1|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
|[[Штурм Грац]]|AUT|1–0|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|3–2|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
}}

{{Слупок-канец}}

== Плэй-оф ==
=== Раўнд плэй-оф ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|2–3|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|2–1|0–2
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|3–3 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:3)|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|2–2|1–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|[[Дынама Заграб]]|CRO|4–6|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|1–3|3–3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|1–3|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|1–2|0–1
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|2–4|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|1–4|1–0
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|2–4|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|0–3|2–1
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|0–2|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|0–1|0–1
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|2–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|0–1|2–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
}}

=== 1/8 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|2–4|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|2–0|0–4
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–4|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|1–0|0–4
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|2–5|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|1–0|1–5
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|3–1|[[Алімпік Ліён]]|FRA|1–1|2–0
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|1–4|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|1–2|0–2
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|2–2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 3:0)|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|0–1|2–1 (aet)
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|5–4|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|1–1|4–3 (aet)
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|0–3|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|0–1|0–2
}}

=== 1/4 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|1–1|16 крас
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|2|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|3–0|16 крас
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|3|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|1–1|16 крас
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|4|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|1–3|16 крас
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/ Ліга Эўропы УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА.

{{Ліга Эўропы УЭФА}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2025—2026 гадоў}}

[[Катэгорыя:Ліга Эўропы УЭФА|2025]]
[[Катэгорыя:2025 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]</text>
      <sha1>lzs7igyeu2wygneeuiwcje393h46pew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сяргей Калякін (палітык)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294107</id>
    <revision>
      <id>2664393</id>
      <parentid>2601824</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T20:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jarash</username>
        <id>794</id>
      </contributor>
      <comment>артаграфія</comment>
      <origin>2664393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7509" sha1="6pzi3hnamc8q5ryg4jt3y9mkqll7q3t" xml:space="preserve">{{Палітык
 | пасада3 = Старшыня [[Справедливый мир|Беларускай партыі левых «Справядлівы сьвет»]]
 | пачатак_тэрміну3 = 1994
 | канец_тэрміну3 = 29 верасьня 2023
 | папярэднік3 = ''партыя створаная''
 | наступнік3 = ''партыя забароненая''
}}
{{Цёзкі}}
'''Сяргей Івановіч Калякін''' (16 чэрвеня 1952, Менск — 15 жніўня 2024, Менск) — беларускі апазыцыйны палітык, лідэр Беларускай партыі левых «Справядлівы сьвет» з 1994 па 29 верасьня 2023 году&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/327351|загаловак=Вярхоўны суд ліквідаваў апошнюю апазіцыйную партыю|мова=be|выдавец=Наша Ніва|дата публікацыі=30 верасьня 2023|дата=16 жніўня 2024-08-16}}&lt;/ref&gt; (да 2009 году — Партыя камуністаў беларуская).

Пляменьнік [[Мікалай Дземянцей|Мікалая Дземянцея]], Старшыні Вярхоўнага Савета БССР.

== Біяграфія ==
У 1977 годзе скончыў [[Менскі радыётэхнічны інстытут]], атрымаўшы кваліфікацыю радыёінжынера.

Быў сябрам [[КПСС]] з 1977 году.

У 1992 годзе атрымаў дыплём палітоляга ў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце]].

Пасьля заканчэньня інстытуту працаваў тэхнікам трэста «Аргтэхбуд» Мінпрамбуда БССР, наладчыкам электроннага абсталяваньня ў вытворча-тэхнічным аб’яднаньні «[[Інтэграл (кампанія)|Інтэграл]]», загадчыкам сектара, намесьнікам камандзіра ў Рэспубліканскім штабе студэнцкіх будаўнічых атрадаў ЦК ЛКСМБ.

У 1983 годзе перайшоў на партыйную і савецкую работу: інструктар арганізацыйных аддзелаў Партызанскага райкама і менскага гаркама [[КПБ]], сакратар парткама трэста Белсувязьбуд, намесьнік старшыні Савецкага райвыканкама Менска, другі, а потым і першы сакратар Савецкага райкама КПБ Менска.

У 1991 годзе стаў членам Камуністычнай партыі Беларусі. З 1991 году быў сакратаром, а з 1994 году — першым сакратаром ЦК ПКБ. З траўня 2007 году быў сустаршынём Палітрады аб’яднаных дэмакратычных сіл.

Памёр раніцай 15 жніўня 2024 году ў Менску пасьля цяжкай, працяглай хваробы ва ўзросьце 72 гадоў&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://media-polesye.com/news/umer-politik-sergej-kalyakin/|загаловак=Умер политик Сергей Калякин|мова=ru|выдавец=Медиа-Полесье|дата публікацыі=15 жніўня 2024|дата=15 жніўня 2024-08-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://sputnik.by/20240815/umer-oppozitsionnyy-politik-sergey-kalyakin-1088773825.html|загаловак=Умер оппозиционный политик Сергей Калякин|мова=ru|праект=Sputnik Беларусь|дата публікацыі=2024-08-15|дата=2024-08-16}}&lt;/ref&gt;.

Сям’я: быў жанаты, меў дваіх дзяцей.

== Палітычная дзейнасьць ==
Сяргей Калякін быў дэпутатам [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня|Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня]] (1996 год), сябрам Прэзыдыюма і кіраўніком фракцыі камуністаў, беспасьпяхова спрабаваў удзельнічаць у выбарах прэзідэнта 2001 і сабраў каля 100 тысяч подпісаў, такім чынам ён ня змог стаць кандыдатам. І адным з патэнцыйных кандыдатаў на пасаду прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь у 2006 годзе (пасля паражэння на праймерыз стаў кіраўніком выбарчага штаба [[Аляксандар Мілінкевіч|Аляксандра Мілінкевіча]]).

У 2009 годзе абраны старшынёй Беларускай партыі левых «Справядлівы сьвет».

У 2015 годзе створана ініцыятыўная група для ўдзелу Калякіна ў прэзыдэнцкіх выбарах у Беларусі ў 1510 чалавек, але здолела сабраць 69 950 подпісаў са 100 тысяч неабходных, рэйтынг Калякіна ў 2015 годзе складаў ад 1,6 да 3,1 %.

== Палітычныя пазыцыі ==
Калякін падтрымліваў расейскую акупацыю Крыма, заяўляючы, што Расія абараняла людзей, якіх яна лічыць сваімі патэнцыйнымі грамадзянамі&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/331951|загаловак=«Камуніст, які выступае за буржуазную рэвалюцыю». Пяць фактаў пра Сяргея Калякіна, які стварае «партыю марксісцкіх поглядаў»|выдавец=Наша Ніва|дата публікацыі=11 сьнежня 2023|дата=15 жніўня 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://slounik.org/80119.html Калякін Сяргей] // {{Літаратура/Хто ёсьць хто ў Беларусі (1999)}}
* [https://web.archive.org/web/20120311190453/http://www.eurasianhome.org/xml/t/databases.xml?lang=ru&amp;nic=databases&amp;country=24&amp;letter=all&amp;person=17&amp;s=-1 Біяграфія да 2007 г.]

{{Парады артыкулу|артаграфія}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Калякін, Сяргей Іванавіч}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту інфарматыкі і радыёэлектронікі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Сябры КПСС]]
[[Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Вярхоўнага Савету БССР]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня]]</text>
      <sha1>6pzi3hnamc8q5ryg4jt3y9mkqll7q3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баварыя Мюнхэн (баскетбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294562</id>
    <revision>
      <id>2664380</id>
      <parentid>2664335</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выпраўленьне спасылак</comment>
      <origin>2664380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11812" sha1="085glomdxfcaxh3dz26q2d0b45cz76i" xml:space="preserve">{{Баскетбольны клюб
|назва             = Баварыя
|выява             = Logo FC Bayern München Basketball ab 2022.png
|памер_выявы       = 200пкс
|заснаваны         = 1946
|краіна            = [[Нямеччына]]
|мясьціна          = [[Мюнхэн]]
|пляцоўка          = [[БМВ-Парк]]
|зьмяшчальнасьць   = {{Лік|6700}}
|уласьнік          = 
|кіраўнік          = 
|трэнэр            = 
|чэмпіянат         = [[Баскетбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]]
|сэзон             = 
|становішча        = 
|колер1            = #E2231A
|колер2            = white
|колер3            = 
|колер_тэксту      = white
|колер_фону        = #E2231A
}}
'''«Бава́рыя»''' ({{мова-de|FC Bayern München Basketball GmbH}}) — нямецкі баскетбольны клюб зь [[Мюнхэн]]у, які належыць да аднайменнага [[Баварыя Мюнхэн|футбольнага клюбу]]. Каманда спаборнічае ў [[Баскетбольная бундэсьліга|Бундэсьлізе]]. Таксама клюб бярэ ўдзел у розыгрышы [[Эўраліга|Эўралігі]]. Баскетбольная сэкцыя «Баварыі» была заснаваная ў 1946 годзе, а першых посьпехаў каманда дасягнула ў 1950-х і 1960-х гадах, але ў наступныя тры дзесяцігодзьдзі адбылося згасаньне каманды. У 2010-я гады адбылося аднаўленьне каманда і з таго часу «Баварыя» ўваходзіць у лік найлепшых камандаў Нямеччыны. Свае хатнія матчы каманда ладзіць на арэне [[БМВ-Парк]], якая быў адкрытая ў 1972 годзе. Міжнародныя матчы «Баварыі» гуляюцца ў [[САП-Гардэн]], які адчыніў свае дзьверы ў 2024 годзе.

== Гісторыя ==
Баскетбольная сэкцыя футбольнага клюбу «Баварыя» паўстала ў 1946 годзе пасьля таго, як адзін з былых футбалістаў стварыў каманду пасьля сыходу з футболу&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.bavarianfootballworks.com/2014/9/3/6097197/fc-bayern-munich-basketball-history-primer-fcbb|загаловак=FC Bayern Basketball 101 - A History Lesson|выдавецтва=Bavarian Football Works|дата публікацыі=03.09.2014}}&lt;/ref&gt;.

У 1950-я і 1960-я гады каманду чакаў посьпех, што пацьвердзілася перамогамі ў чэмпіянаце Нямеччыны ў 1954, 1955 гадах, а таксама здабыцьцём Кубка Нямеччыны ў 1968 годзе. Клюб карыстаўся незвычайнай папулярнасьцю ў 1956 годзе, калі нават сабраў 40 тысяч заўзятараў на таварыскі матч пад адкрытым небам супраць бальцанскай «[[Лянча Бальцана|Лянчы]]», калісьці аднаго з найлепшых баскетбольных клюбаў Італіі. Пазьней, у 1966 годзе, клюб стаў адным з заснавальнікаў [[баскетбольная Бундэсьліга|баскетбольнай Бундэсьлігі]]&lt;ref name=&quot;autogenerated107&quot;&gt;{{кніга|імя=Dino|прозьвішча=Reisner|загаловак=Sonderheft Basketball 2010/2011 – Das Projekt|выдавецтва=Kicker|год=2010}}&lt;/ref&gt;. У наступныя гады каманда павольна але ўпэўнена адыходзіла ў заняпад, а ў 1974 годзе нават быў вылецела ў другі дывізіён. Доўгі час пасьля гэтага клюб гэтак і ня здолеў адужыць, у 1987 годзе «Баварыя» вярнулася ў Бундэсьлігу, але заставалася там толькі да 1989 году&lt;ref name=&quot;autogenerated107&quot;/&gt;.

[[Файл:AudiDomeFCB.jpg|значак|зьлева|Хатні матч «Баварыі» на пачатку 2010-х гадоў.]]
Паводле ўнутранага апытаньня клюбу, якое ладзілася ўвесну 2010 году, блізу 75% з 23 тысяч удзельнікаў выказаліся за большую падтрымку баскетбольнай сэкцыі «Баварыі» і вяртаньне першай каманды ў Бундэсьлігу. Дзеля дасягненьня гэтых мэтаў на сезон 2010—2011 гадоў быў наняты [[Дырк Баўэрман]], які адначасна займаў пасаду трэнэра [[Мужчынская зборная Нямеччыны па баскетболе|зборнай Нямеччыны]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.welt.de/sport/article8056511/Dirk-Bauermann-wird-Trainer-von-Bayern-Muenchen.html|загаловак=Dirk Bauermann wird Trainer von Bayern München|копія=https://web.archive.org/web/20220428113711/https://www.welt.de/sport/article8056511/Dirk-Bauermann-wird-Trainer-von-Bayern-Muenchen.html|дата копіі=28.04.2022}}&lt;/ref&gt;. З цалкам абноўленай камандай, у якую ўвайшлі былыя гульцы зборнай, мюнхэнцы дамагліся вяртаньня ў Бундэсьлігу ў сакавіку 2011 году. На шляху да выхаду ў найвышэйшы двізіёне «Баварыя» перамагла сваіх супернікаў зь «[[Вюрцбург (баскетбольны клюб)|Вюрцбург]]» у лютым 2011 году перад {{Лік|12200}} гледачамі ў Алімпійскай зале, усталяваўшы новы рэкорд лігі паводле наведвальнасьці. Дзякуючы пастанове рады [[Эўраліга|Эўралігі]]&lt;ref&gt;[http://www.euroleague.net/news/i/114489/180/proposed-team-list-for-2013-14-turkish-airlines-euroleague Proposed team list for 2013–14 Turkish Airlines Euroleague]; Euroleague.net.&lt;/ref&gt;, «Баварыя» ў [[Эўраліга 2013—2014 гадоў|сэзоне 2013—2014 гадоў]] дэбютавала ў гэтым турніры. Гэта быў першы раз, калі каманда трапіла ў эўрапейскія спаборніцтвы найвышэйшага ўзроўню. 18 чэрвеня 2014 году «Баварыя» здабыла свой трэці нацыянальны тытул, выгуляўшы ў фінале сталічную «[[Альба Бэрлін|Альбу]]» зь лікам 3–1. Гэта быў першы тытул каманды за 59 гадоў. Зорным гульцом каманды быў амэрыканец [[Малкольм Дэлані]], які стаў самым каштоўным гульцом фіналу і ўсяго чэмпіянату. 

[[Файл:004 FC Bayern Basketball im Audidoom.JPG|значак|Гульцы перад пачаткам матчу.]]
Праз год дружына не дала рады ў абароне тытулу, зазнаўшы паразу ў фінальнай сэрыі ад бамбэрскага «[[Бамбэрг (баскетбольны клюб)|Брозэ]]». Зрабіла каманда гэта пад кіраўніцтвам [[Дэян Раданіч|Дэяна Раданіча]], які быў прызначаны на пасаду трэнэра ў красавіку. Наступны трыюмф клюбу давялося чакаць да 2018 году, калі ў фінальнай сэрыі была адоленая «Альба» зь лікам 3–2. Тады ж клюб зноў быў запрошаны да ўдзелу ў Эўралізе. У сэзоне 2018—2019 гадоў «Баварыя» ізноў сталася чэмпіёнам краіны. Гэтак, зь цягам часу баварцы сталі аднымі з фаварытаў нямецкага чэмпіянату і сталым удзельнікам Эўралігі. У пачатку студзеня 2020 году «Баварыя» звольніла трэнэра, хоць на той момант яна была непераможным лідэрам Бундэсьлігі. Аднак у Эўралізе каманда ўзяла перамогі толькі ў 6 з 17 гульняў. Паводле словаў кіроўнага дырэктара [[Марка Пешыч]]а, камандзе патрэбны быў «новы імпульс і падыход». Памочнік трэнэра [[Олівер Косьціч]] заняў пасаду трэнэра. На момант перапыненьня сэзону 2019—2020 гадоў праз распаўсюд каранавіруснай інфэкцыі «Баварыя» займала першы радок у Бундэсьлізе, маючы 19 перамог у 21 матчы. Паводле вынікаў сезону, які аднавіўся крыху пазьней, мюнхэнцы зазналі паразу ад «[[Рызэн Людвігсбург|Рызэну]]» зь [[Людвігсбург]]у ў чвэрцьфінале. З новым галоўным трэнэрам [[Андрэа Трынк’еры]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://fcbayern.com/basketball/de/news/2020-2021/07/trinchieri|загаловак=„Das ist die perfekte Herausforderung“|копія=https://web.archive.org/web/20220428115215/https://fcbayern.com/basketball/de/news/2020-2021/07/trinchieri|дата копіі=28.04.2022}}&lt;/ref&gt;, якога лічаць пэрфэкцыяністам, у [[Эўраліга 2020—2021 гадоў|Эўралізе 2020—2021 гадоў]] «Баварыя» дакрочыла да чвэрцьфіналу, дзе прагуляла італьянскай «[[Алімпія Мілян|Алімпіі]]»&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.linguasport.com/baloncesto/internacional/clubes/EL/euroleague.htm|загаловак=EUROLEAGUE|копія=https://web.archive.org/web/20220319071504/http://www.linguasport.com/baloncesto/internacional/clubes/EL/euroleague.htm|дата копіі=19.03.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://fcbayern.com/basketball/de/news/spielberichte/2020-21/04/bayzal|загаловак=Die Bayern schreiben Geschichte und ziehen in die Playoffs der EuroLeague ein!|копія=https://web.archive.org/web/20220428115214/https://fcbayern.com/basketball/de/news/spielberichte/2020-21/04/bayzal|дата копіі=28.04.2022}}&lt;/ref&gt;. У сярэдзіне траўня 2021 году «Баварыя» здабыла Кубак Нямеччыны, перамогшы ў фінале «Альбу», але ў Бундэсьлізе яны саступілі бэрлінцам тытул чэмпіёнаў краіны.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://fcbayern.com/basketball/en Афіцыйная бачына].

[[Катэгорыя:Нямецкія баскетбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1946 годзе]]</text>
      <sha1>085glomdxfcaxh3dz26q2d0b45cz76i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Альба Бэрлін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294914</id>
    <revision>
      <id>2664381</id>
      <parentid>2608291</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:15:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2561" sha1="f5he025pve1ihljlvcy8vl5j3b9bq76" xml:space="preserve">{{Баскетбольны клюб
|назва             = Альба
|выява             = Alba Berlin logo.svg
|памер_выявы       = 200пкс
|заснаваны         = 1991
|краіна            = [[Нямеччына]]
|мясьціна          = [[Бэрлін]]
|пляцоўка          = [[Убэр-Арэна]]
|зьмяшчальнасьць   = {{Лік|14500}}
|уласьнік          = 
|кіраўнік          = 
|трэнэр            = 
|чэмпіянат         = [[Баскетбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]]
|сэзон             = 
|становішча        = 
|колер1            = #FFCE00
|колер2            = #002C61
|колер3            = #009EE3
|колер_тэксту      = #FFCE00
|колер_фону        = #002C61
}}
'''«А́льба»''' ({{мова-de|Alba}}) — нямецкі баскетбольны клюб з [[Бэрлін]]у, які спаборнічае ў [[Баскетбольная бундэсьліга|Бундэсьлізе]]. Клюб быў заснаваны ў 1991 годзе і сёньня ёсьць найбуйнейшым нямецкім баскетбольным клюбам паводле колькасьці сябраў. Свае хатнія матчы «Альба» ладзіць на [[Убэр-Арэна|Убэр-Арэне]]. Каманда ўважаецца самай пасьпяховай нямецкай баскетбольнай камандай як ва ўнутраным, гэтак і на міжнародным узроўні. Зь сярэдняй наведвальнасьцю больш за 10 тысяч гледачоў за гульню, гэта таксама адзін з самых папулярных баскетбольных клюбаў у Эўропе. У 2013 годзе пра «Альбу» зрабілі сюжэт у дакумэнтальнай сэрыі ESPN «Баскетбольныя сталіцы». У 2014 годзе клюб стаў першай нямецкай баскетбольнай камандай, якая перамагла дзейнага чэмпіёна [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]] «[[Сан-Антоніё Спэрз]]».

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.albaberlin.de Афіцыйная бачына].

[[Катэгорыя:Нямецкія баскетбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе]]</text>
      <sha1>f5he025pve1ihljlvcy8vl5j3b9bq76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297662</id>
    <revision>
      <id>2664421</id>
      <parentid>2664304</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:37:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Плэй-оф */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25183" sha1="4egkb0ijiplqv7c94fjclic2t2q0bkd" xml:space="preserve">'''Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў''' — 66-ы розыгрыш галоўнага клюбнага гандбольнага турніру Эўропы, які ладзіцца 10 верасьня 2025 году па 14 чэрвеня 2026 году. Свой тытул бароніць нямецкі клюб «[[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]».

== Фармат ==
Турнір ладзіцца ў тым жа фармаце, што і папярэднія сэзоны. Спаборніцтвы пачнуцца з групавога этапу, у якім бяруць удзел 16 удзельнікаў, якія былі падзеленыя на дзьве групы. Матчы будуць згуляныя ў два колы, такім чынам, каб кожны клюб згуляў з кожным з сваёй групы двойчы, пры гэтым адзін матч мусіць разыграцца на хатняй пляцоўцы, а іншы ў гасьцёх. У групах А і Б дзьве найлепшыя каманды аўтаматычна трапяць у чвэрцьфінал, а каманды з 3 па 6 месцы пройдуць у раўнд плэй-оф.

Стадыя на выбыцьцё ўлучае чатыры раўнды, як то плэй-оф, чвэрцьфінал і фінал чатырох, які складаецца з двух паўфіналаў і фіналу. У плэй-оф восем камандаў згуляюць адна з адной у двубоі. Чатыры пераможцы плэй-оф прасунуцца ў чвэрцьфінал, далучыўшыся да дзьвюх найлепшых камандаў групаў А і Б.

У фінальным турніры чатырох паўфіналы і фінал будуць згуляныя як адзінкавыя матчы ў загадзя абраным горадзе.

== Рэйтынг ==
У гэтым сэзоне [[Эўрапейская гандбольная фэдэрацыя]] пастанавіла скласьці асобны рэйтынг дзеля кожнага клюбнага чэмпіянату&lt;ref&gt;[https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-improves-club-competitions-ranking-system/ «EHF improves club competitions ranking system»]. European Handball Federation.&lt;/ref&gt;:

* Асацыяцыі з 1 па 9 месцы мусілі аўтаматычна накіроўваць сваіх чэмпіёнаў да групавога этапу, а таксама маглі накіраваць заяўку на ўайлдкард.
* Асацыяцыя з найлепшым вынікам мусіла аўтаматычна накіраваць чэмпіёна і віцэ-чэмпіёна ў групавы этап, але не магла падаць заяўку на ўайлдкард.
* Асацыяцыі ніжэйшыя за 9 месца, маглі накіраваць заяўку сваіх чэмпіёнаў толькі на ўайлдкард.

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Пазыцыя&lt;ref&gt;[https://www.eurohandball.com/media/rnoldqze/place-distribution-mens-ehf-club-competitions-2025_26.pdf «EHF Club Competitions 2025/26»]. European Handball Federation.&lt;/ref&gt;
!Краіна
!Пункты
!Клюбы
|-
!1
|{{Сьцягафікацыя|Гішпанія}}
|align=right|215.00
|align=center rowspan=1|1
|-
!2
|{{Сьцягафікацыя|Нямеччына}}
|align=right|182.33
|align=center rowspan=5|2
|-
!3
|{{Сьцягафікацыя|Польшча}}
| align=&quot;right&quot; |166.33
|-
!4
|{{Сьцягафікацыя|Данія}}
|align=right|139.33
|-
!5
|{{Сьцягафікацыя|Вугоршчына}}
|align=right|127.00
|-
!6
|{{Сьцягафікацыя|Францыя}}
|align=right|127.00
|-
!7
|{{Сьцягафікацыя|Румынія}}
|align=right|56.50
|align=center rowspan=2|1
|-
!8
|{{Сьцягафікацыя|Харватыя}}
|align=right|49.00
|-
|}
{{Слупок-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Пазыцыя
!Краіна
!Пункты
!Клюбы
|-
!9
|{{Сьцягафікацыя|Партугалія}}
|align=right|47.00	
|align=center rowspan=3|1
|-
!10
|{{Сьцягафікацыя|Нарвэгія}}
|align=right|46.33
|-
!11
|{{Сьцягафікацыя|Паўночная Македонія}}
|align=right|34.67
|-
!12
|{{Сьцягафікацыя|Украіна}}
|align=right|34.00
|align=center rowspan=4|0
|-
!13
|{{Сьцягафікацыя|Беларусь}}
|align=right|30.00
|-
!14
|{{Сьцягафікацыя|Славенія}}
|align=right|29.00
|-
!15
|Іншыя
|align=right|0
|}
{{Слупок-канец}}

Першыя дзесяць клюбаў сталі вядомыя 18 чэрвеня 2025 году&lt;ref&gt;[https://www.eurohandball.com/en/news/en/19-clubs-registered-for-machineseeker-ehf-champions-league-202526/ «19 clubs registered for Machineseeker EHF Champions League 2025/26»]. Handball World.&lt;/ref&gt;. Каманды, якія падалі свае заяўкі на атрыманьня месца праз ўайлдкард&lt;ref&gt;[https://www.eurohandball.com/en/news/en/19-clubs-registered-for-machineseeker-ehf-champions-league-202526/ https://www.eurohandball.com/en/news/en/21-teams-registered-for-machineseeker-ehf-champions-league-2024-25/ «21 teams registered for Machineseeker EHF Champions League 2024/25»]. European Handball Federation.&lt;/ref&gt;. Атрымалі адмову заяўкі партугальскага «[[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]», славенскага «[[Слован Любляна|Словану]]» і швайцарскага «[[Кадэтэн Шафгаўзэн]]у».

== Групавы этап ==
{{Асноўны артыкул|Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў (групавы этап)}}

16 клюбаў былі падзеленыя на дзьве групы з васьмі ўдзельнікамі ў кожнай. Каманды з адной нацыянальнай асацыяцыі не маглі трапіць у адную групу. У групавым этапе каманды ранжаваліся паводле колькасьці набраных пунктаў, пры гэтым за перамогу каманда атрымлівала 2 пункты, адзіны пункт трапляў на рахунак пры нічыі, а за паразу пунктаў не прадугледжвалася.

=== Група А ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў (групавы этап)|section=Група А}}

=== Група Б ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2025—2026 гадоў (групавы этап)|section=Група Б}}

== Плэй-оф ==

=== 1/8 фіналу ===
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 2 красавіка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 4970
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 26:23
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Лазар Кукіч|Кукіч]] 6
|галы2             = [[Пётар Ярашэвіч|Ярашэвіч]] 6
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104001/OTPBankPICKSzeged-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 красавіка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 32:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Шыман Сіцька|Сіцька]] 8
|галы2             = [[Лазар Кукіч|Кукіч]] 6
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104002/IndustriaKielce-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 2 красавіка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2552
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 33:29
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 10
|галы2             = [[Пшамыслаў Краеўскі|Краеўскі]], [[Мэльвін Рычардсан|Рычардсан]] 5
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104003/SportingClubedePortugal-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 красавіка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 5467
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 28:27
|лік_першай_паловы = 13:11
|галы1             = [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]]  7
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 8
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104004/OrlenWislaPlock-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 1 красавіка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 2590
|судзьдзя          = Эрдаган, Эздэніз
|судзьдзя_краіна   = Турэччына
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 33:34
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 11
|галы2             = [[Жульен Бо|Бо]], [[Нікаля Турна|Турна]] 7
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104005/GOG-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 красавіка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 40:28
|лік_першай_паловы = 21:12
|галы1             = [[Валера Рывэра Фольч|Рывэра]] 9
|галы2             = [[Лясэ Вільгэльмсэн|Вільгэльмсэн]] 6
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104006/HBCNantes-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 1 красавіка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5019
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 32:24
|лік_першай_паловы = 15:9
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]] 10
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 8
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104007/OneVeszpr%C3%A9mHC-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 красавіка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Секуліч, Ёвандыч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 10
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Ег’я Эль-Дэраа|Эль-Дэраа]] 6
|пратакол          = [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/matches/details/202611020104008/ParisSaintGermain-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Чвэрцьфіналы ===
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29–30 красавіка 2026
|час               = 
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 6–7 траўня 2026
|час               = 
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29–30 красавіка 2026
|час               = 
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 6–7 траўня 2026
|час               = 
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29–30 красавіка 2026
|час               = 
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 6–7 траўня 2026
|час               = 
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29–30 красавіка 2026
|час               = 
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 6–7 траўня 2026
|час               = 
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = 
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Фінал чатырох ===
Фінал чатырох будзе ладзіцца ў нямецкім [[Кёльн]]е на [[Лянксэс Арэна|Лянксэс Арэне]]. Гульні адбудуцца 13 і 14 чэрвеня 2026 году.

{{Турнір4
&lt;!--Дата. Месца/Каманда 1/Галы каманды 1/Каманда 2/Галы каманды 2--&gt;
&lt;!--Паўфіналы--&gt;
|13 чэрвеня| | | | 
|13 чэрвеня| | | | 
&lt;!--Фінал--&gt;
|14 чэрвеня| | | | 
&lt;!--Матч за 3-е месца--&gt;
|14 чэрвеня| | | | 
|За3месца=так
}}

==== Паўфіналы ====

==== За 3-е месца ====

==== Фінал ====

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2025-26/ Афіцыйны сайт].

{{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}}

[[Катэгорыя:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ]]
[[Катэгорыя:2025 год у гандболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у гандболе]]</text>
      <sha1>4egkb0ijiplqv7c94fjclic2t2q0bkd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299270</id>
    <revision>
      <id>2664416</id>
      <parentid>2664321</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5611" sha1="dxnnmhnxbzfyvav9x5olav4p7fbxtr1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=GAL, FEN, TRA, BEŞ, GÖZ, BAŞ, SAM, KOC, GAZ, RIZ, ALA, KON, ANT, KAS, GEN, KAY, EYÜ, FKA
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_GAL=21 | нічыі_GAL=4 |паразы_GAL=3 |мз_GAL=66 |мп_GAL=21
|перамогі_FEN=18 | нічыі_FEN=9 |паразы_FEN=1 |мз_FEN=62 |мп_FEN=28
|перамогі_TRA=19 | нічыі_TRA=6 |паразы_TRA=3 |мз_TRA=55 |мп_TRA=30
|перамогі_BEŞ=15 | нічыі_BEŞ=7 |паразы_BEŞ=6 |мз_BEŞ=49 |мп_BEŞ=32
|перамогі_GÖZ=12 | нічыі_GÖZ=10 |паразы_GÖZ=6 |мз_GÖZ=33 |мп_GÖZ=23
|перамогі_BAŞ=12 | нічыі_BAŞ=8 |паразы_BAŞ=8 |мз_BAŞ=44 |мп_BAŞ=30
|перамогі_SAM=8 | нічыі_SAM=12 |паразы_SAM=8 |мз_SAM=32 |мп_SAM=37
|перамогі_KOC=9 | нічыі_KOC=7 |паразы_KOC=12 |мз_KOC=23 |мп_KOC=32
|перамогі_GAZ=8 | нічыі_GAZ=10 |паразы_GAZ=10 |мз_GAZ=37 |мп_GAZ=47
|перамогі_RIZ=8 | нічыі_RIZ=9 |паразы_RIZ=11 |мз_RIZ=37 |мп_RIZ=39
|перамогі_ALA=6 | нічыі_ALA=14 |паразы_ALA=8 |мз_ALA=34 |мп_ALA=33
|перамогі_KON=7 | нічыі_KON=10 |паразы_KON=11 |мз_KON=33 |мп_KON=41
|перамогі_ANT=7 | нічыі_ANT=7 |паразы_ANT=14 |мз_ANT=28 |мп_ANT=43
|перамогі_KAS=6 | нічыі_KAS=9 |паразы_KAS=13 |мз_KAS=25 |мп_KAS=38
|перамогі_GEN=6 | нічыі_GEN=7 |паразы_GEN=15 |мз_GEN=28 |мп_GEN=39
|перамогі_KAY=4 | нічыі_KAY=11 |паразы_KAY=13 |мз_KAY=21 |мп_KAY=50
|перамогі_EYÜ=5 | нічыі_EYÜ=7 |паразы_EYÜ=16 |мз_EYÜ=19 |мп_EYÜ=41
|перамогі_FKA=5 | нічыі_FKA=5 |паразы_FKA=18 |мз_FKA=26 |мп_FKA=48

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_ANT=[[Антальяспор Анталья|Антальяспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Эюп|Эюпспор]]
|назва_FKA=[[Фатых Карагюмрук Стамбул|Фатых Карагюмрук]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KAY=[[Кайсэрыспор Кайсэры|Кайсэрыспор]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RIZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CL2Q
|вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2|тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>dxnnmhnxbzfyvav9x5olav4p7fbxtr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299271</id>
    <revision>
      <id>2664418</id>
      <parentid>2664322</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10134" sha1="6x6avdxvbvj35r5m0zuymljbg06tv5x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца      = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]
| стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ALA, ANT, BEŞ, GAZ, GAL, GEN, GÖZ, BAŞ, KOC, KAY, KAS, KON, RIZ, SAM, TRA, FKA, FEN, EYÜ

|скарачэньне_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Гал]]
|скарачэньне_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэн]]
|скарачэньне_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэш]]
|скарачэньне_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Ала]]
|скарачэньне_ANT=[[Антальяспор Анталья|Ант]]
|скарачэньне_EYÜ=[[Эюпспор Эюп|Эюп]]
|скарачэньне_FKA=[[Фатых Карагюмрук Стамбул|Фат]]
|скарачэньне_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газ]]
|скарачэньне_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёз]]
|скарачэньне_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Ген]]
|скарачэньне_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір|ІсБ]]
|скарачэньне_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Кас]]
|скарачэньне_KAY=[[Кайсэрыспор Кайсэры|Кай]]
|скарачэньне_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Кад]]
|скарачэньне_KON=[[Коньяспор Конья|Кон]]
|скарачэньне_RIZ=[[Рызэспор Рызэ|Рыз]]
|скарачэньне_SAM=[[Самсунспор Самсун|Сам]]
|скарачэньне_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Тра]]

|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_ANT=[[Антальяспор Анталья|Антальяспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Эюп|Эюпспор]]
|назва_FKA=[[Фатых Карагюмрук Стамбул|Фатых Карагюмрук]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KAY=[[Кайсэрыспор Кайсэры|Кайсэрыспор]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RIZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 9 красавіка 2026
|матч_ALA_ANT=0:0
|матч_ALA_BAŞ=1:2
|матч_ALA_BEŞ=2:0
|матч_ALA_EYÜ=1:3
|матч_ALA_FEN=2:3
|матч_ALA_FKA=2:0
|матч_ALA_GAL=0:1
|матч_ALA_GAZ=0:0
|матч_ALA_GEN=0:0
|матч_ALA_GÖZ=1:0
|матч_ALA_KAS=1:2
|матч_ALA_KAY=
|матч_ALA_KOC=5:0
|матч_ALA_KON=2:1
|матч_ALA_RIZ=0:0
|матч_ALA_SAM=
|матч_ALA_TRA=

|матч_ANT_ALA=
|матч_ANT_BAŞ=0:4
|матч_ANT_BEŞ=1:3
|матч_ANT_EYÜ=3:0
|матч_ANT_FEN=2:2
|матч_ANT_FKA=1:2
|матч_ANT_GAL=1:4
|матч_ANT_GAZ=1:4
|матч_ANT_GEN=2:1
|матч_ANT_GÖZ=1:2
|матч_ANT_KAS=2:1
|матч_ANT_KAY=1:1
|матч_ANT_KOC=
|матч_ANT_KON=
|матч_ANT_RIZ=2:5
|матч_ANT_SAM=3:1
|матч_ANT_TRA=1:1

|матч_BAŞ_ALA=1:1
|матч_BAŞ_ANT=0:0
|матч_BAŞ_BEŞ=2:3
|матч_BAŞ_EYÜ=0:0
|матч_BAŞ_FEN=1:1
|матч_BAŞ_FKA=2:1
|матч_BAŞ_GAL=1:2
|матч_BAŞ_GAZ=5:1
|матч_BAŞ_GEN=
|матч_BAŞ_GÖZ=2:1
|матч_BAŞ_KAS=
|матч_BAŞ_KAY=1:1
|матч_BAŞ_KOC=1:0
|матч_BAŞ_KON=2:0
|матч_BAŞ_RIZ=2:2
|матч_BAŞ_SAM=
|матч_BAŞ_TRA=3:4

|матч_BEŞ_ALA=2:2
|матч_BEŞ_ANT=
|матч_BEŞ_BAŞ=2:1
|матч_BEŞ_EYÜ=2:1
|матч_BEŞ_FEN=2:3
|матч_BEŞ_FKA=
|матч_BEŞ_GAL=0:1
|матч_BEŞ_GAZ=2:2
|матч_BEŞ_GEN=1:2
|матч_BEŞ_GÖZ=4:0
|матч_BEŞ_KAS=2:1
|матч_BEŞ_KAY=1:0
|матч_BEŞ_KOC=3:1
|матч_BEŞ_KON=2:1
|матч_BEŞ_RIZ=1:0
|матч_BEŞ_SAM=1:1
|матч_BEŞ_TRA=

|матч_EYÜ_ALA=2:1
|матч_EYÜ_ANT=0:1
|матч_EYÜ_BAŞ=1:2
|матч_EYÜ_BEŞ=2:2
|матч_EYÜ_FEN=0:3
|матч_EYÜ_FKA=1:1
|матч_EYÜ_GAL=0:2
|матч_EYÜ_GAZ=
|матч_EYÜ_GEN=1:0
|матч_EYÜ_GÖZ=0:0
|матч_EYÜ_KAS=2:0
|матч_EYÜ_KAY=1:1
|матч_EYÜ_KOC=0:1
|матч_EYÜ_KON=1:4
|матч_EYÜ_RIZ=
|матч_EYÜ_SAM=
|матч_EYÜ_TRA=0:1

|матч_FEN_ALA=2:2
|матч_FEN_ANT=2:0
|матч_FEN_BAŞ=
|матч_FEN_BEŞ=1:0
|матч_FEN_EYÜ=
|матч_FEN_FKA=2:1
|матч_FEN_GAL=1:1
|матч_FEN_GAZ=4:1
|матч_FEN_GEN=3:1
|матч_FEN_GÖZ=1:1
|матч_FEN_KAS=1:1
|матч_FEN_KAY=4:2
|матч_FEN_KOC=3:1
|матч_FEN_KON=4:0
|матч_FEN_RIZ=
|матч_FEN_SAM=3:2
|матч_FEN_TRA=1:0

|матч_FKA_ALA=
|матч_FKA_ANT=1:0
|матч_FKA_BAŞ=0:2
|матч_FKA_BEŞ=0:2
|матч_FKA_EYÜ=
|матч_FKA_FEN=2:0
|матч_FKA_GAL=1:3
|матч_FKA_GAZ=0:2
|матч_FKA_GEN=
|матч_FKA_GÖZ=0:2
|матч_FKA_KAS=0:1
|матч_FKA_KAY=2:2
|матч_FKA_KOC=1:1
|матч_FKA_KON=2:0
|матч_FKA_RIZ=2:1
|матч_FKA_SAM=0:0
|матч_FKA_TRA=3:4

|матч_GAL_ALA=3:1
|матч_GAL_ANT=
|матч_GAL_BAŞ=3:0
|матч_GAL_BEŞ=1:1
|матч_GAL_EYÜ=5:1
|матч_GAL_FEN=
|матч_GAL_FKA=3:0
|матч_GAL_GAZ=1:1
|матч_GAL_GEN=3:2
|матч_GAL_GÖZ=3:1
|матч_GAL_KAS=3:0
|матч_GAL_KAY=4:0
|матч_GAL_KOC=
|матч_GAL_KON=3:1
|матч_GAL_RIZ=3:1
|матч_GAL_SAM=3:2
|матч_GAL_TRA=0:0

|матч_GAZ_ALA=1:1
|матч_GAZ_ANT=3:2
|матч_GAZ_BAŞ=
|матч_GAZ_BEŞ=
|матч_GAZ_EYÜ=1:2
|матч_GAZ_FEN=0:4
|матч_GAZ_FKA=1:1
|матч_GAZ_GAL=0:3
|матч_GAZ_GEN=2:1
|матч_GAZ_GÖZ=0:1
|матч_GAZ_KAS=2:1
|матч_GAZ_KAY=
|матч_GAZ_KOC=2:0
|матч_GAZ_KON=1:1
|матч_GAZ_RIZ=2:2
|матч_GAZ_SAM=2:2
|матч_GAZ_TRA=1:2

|матч_GEN_ALA=2:2
|матч_GEN_ANT=0:1
|матч_GEN_BAŞ=2:1
|матч_GEN_BEŞ=0:2
|матч_GEN_EYÜ=1:0
|матч_GEN_FEN=1:3
|матч_GEN_FKA=3:0
|матч_GEN_GAL=
|матч_GEN_GAZ=2:1
|матч_GEN_GÖZ=0:2
|матч_GEN_KAS=
|матч_GEN_KAY=0:0
|матч_GEN_KOC=
|матч_GEN_KON=1:2
|матч_GEN_RIZ=2:2
|матч_GEN_SAM=1:1
|матч_GEN_TRA=4:3

|матч_GÖZ_ALA=2:2
|матч_GÖZ_ANT=
|матч_GÖZ_BAŞ=1:0
|матч_GÖZ_BEŞ=3:0
|матч_GÖZ_EYÜ=0:0
|матч_GÖZ_FEN=0:0
|матч_GÖZ_FKA=2:1
|матч_GÖZ_GAL=1:3
|матч_GÖZ_GAZ=
|матч_GÖZ_GEN=1:0
|матч_GÖZ_KAS=
|матч_GÖZ_KAY=0:0
|матч_GÖZ_KOC=0:0
|матч_GÖZ_KON=1:1
|матч_GÖZ_RIZ=3:1
|матч_GÖZ_SAM=2:0
|матч_GÖZ_TRA=1:2

|матч_KAS_ALA=
|матч_KAS_ANT=0:0
|матч_KAS_BAŞ=1:3
|матч_KAS_BEŞ=1:1
|матч_KAS_EYÜ=1:0
|матч_KAS_FEN=1:1
|матч_KAS_FKA=3:2
|матч_KAS_GAL=
|матч_KAS_GAZ=2:3
|матч_KAS_GEN=0:0
|матч_KAS_GÖZ=0:2
|матч_KAS_KAY=2:0
|матч_KAS_KOC=
|матч_KAS_KON=1:1
|матч_KAS_RIZ=0:3
|матч_KAS_SAM=0:1
|матч_KAS_TRA=0:1

|матч_KAY_ALA=0:0
|матч_KAY_ANT=1:0
|матч_KAY_BAŞ=0:3
|матч_KAY_BEŞ=0:4
|матч_KAY_EYÜ=
|матч_KAY_FEN=
|матч_KAY_FKA=1:0
|матч_KAY_GAL=0:4
|матч_KAY_GAZ=0:3
|матч_KAY_GEN=1:1
|матч_KAY_GÖZ=1:1
|матч_KAY_KAS=3:2
|матч_KAY_KOC=1:2
|матч_KAY_KON=
|матч_KAY_RIZ=
|матч_KAY_SAM=1:3
|матч_KAY_TRA=1:3

|матч_KOC_ALA=2:0
|матч_KOC_ANT=2:1
|матч_KOC_BAŞ=0:0
|матч_KOC_BEŞ=0:1
|матч_KOC_EYÜ=1:0
|матч_KOC_FEN=0:2
|матч_KOC_FKA=
|матч_KOC_GAL=1:0
|матч_KOC_GAZ=3:0
|матч_KOC_GEN=1:0
|матч_KOC_GÖZ=
|матч_KOC_KAS=0:0
|матч_KOC_KAY=1:1
|матч_KOC_KON=1:2
|матч_KOC_RIZ=1:1
|матч_KOC_SAM=0:1
|матч_KOC_TRA=1:2

|матч_KON_ALA=1:2
|матч_KON_ANT=0:0
|матч_KON_BAŞ=2:1
|матч_KON_BEŞ=0:2
|матч_KON_EYÜ=1:1
|матч_KON_FEN=
|матч_KON_FKA=
|матч_KON_GAL=2:0
|матч_KON_GAZ=3:0
|матч_KON_GEN=1:0
|матч_KON_GÖZ=0:0
|матч_KON_KAS=1:1
|матч_KON_KAY=1:1
|матч_KON_KOC=2:3
|матч_KON_RIZ=1:1
|матч_KON_SAM=1:3
|матч_KON_TRA=

|матч_RIZ_ALA=1:1
|матч_RIZ_ANT=1:0
|матч_RIZ_BAŞ=0:0
|матч_RIZ_BEŞ=
|матч_RIZ_EYÜ=3:0
|матч_RIZ_FEN=2:5
|матч_RIZ_FKA=1:0
|матч_RIZ_GAL=0:3
|матч_RIZ_GAZ=
|матч_RIZ_GEN=1:0
|матч_RIZ_GÖZ=0:3
|матч_RIZ_KAS=1:2
|матч_RIZ_KAY=0:1
|матч_RIZ_KOC=2:0
|матч_RIZ_KON=
|матч_RIZ_SAM=4:1
|матч_RIZ_TRA=1:2

|матч_SAM_ALA=1:1
|матч_SAM_ANT=1:2
|матч_SAM_BAŞ=0:2
|матч_SAM_BEŞ=
|матч_SAM_EYÜ=1:0
|матч_SAM_FEN=0:0
|матч_SAM_FKA=3:2
|матч_SAM_GAL=
|матч_SAM_GAZ=0:0
|матч_SAM_GEN=2:1
|матч_SAM_GÖZ=
|матч_SAM_KAS=0:0
|матч_SAM_KAY=2:1
|матч_SAM_KOC=0:0
|матч_SAM_KON=2:2
|матч_SAM_RIZ=1:1
|матч_SAM_TRA=0:3

|матч_TRA_ALA=1:1
|матч_TRA_ANT=1:0
|матч_TRA_BAŞ=
|матч_TRA_BEŞ=3:3
|матч_TRA_EYÜ=2:0
|матч_TRA_FEN=2:3
|матч_TRA_FKA=3:1
|матч_TRA_GAL=2:1
|матч_TRA_GAZ=1:1
|матч_TRA_GEN=
|матч_TRA_GÖZ=
|матч_TRA_KAS=2:1
|матч_TRA_KAY=4:0
|матч_TRA_KOC=1:0
|матч_TRA_KON=3:1
|матч_TRA_RIZ=1:0
|матч_TRA_SAM=1:1


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>6x6avdxvbvj35r5m0zuymljbg06tv5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Прамітэас Патры</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299355</id>
    <revision>
      <id>2664390</id>
      <parentid>2643176</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выпраўленьне спасылак</comment>
      <origin>2664390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2951" sha1="irn744xinvm0qx8z0t2chk6gv43ksa4" xml:space="preserve">{{Баскетбольны клюб
|назва             = Прамітэас 
|выява             = Promitheas Patras BC logo.svg
|памер_выявы       = 200пкс
|заснаваны         = 1986
|краіна            = [[Грэцыя]]
|мясьціна          = [[Патры]]
|пляцоўка          = [[Дымітрыс-Тофаляс-Арэна]]
|зьмяшчальнасьць   = {{Лік|4200}}
|уласьнік          = 
|кіраўнік          = 
|трэнэр            = 
|чэмпіянат         = [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцыі]]
|сэзон             = 
|становішча        = 
|колер1            = white
|колер2            = black
|колер3            = #F36F01
|колер_тэксту      = white
|колер_фону        = #F36F01
}}
'''Прамітэ́ас''' ({{мова-el|Προμηθέας}}) — грэцкі баскетбольны клюб з [[Патры|Патраў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190428073915/http://www.championsleague.basketball/18-19/qualifiers/news/foresight-a-closer-look-at-promitheas-bc «Foresight — a closer look at Promitheas BC»]. Champions League.&lt;/ref&gt;. У цяперашні час клюб бярэ ўдзел розыгрышы [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцкай баскетбольнай лігі]]. У [[Эўракубак баскетболу|Эўракубку]] ён двойчы даходзіў да чвэрцьфіналу. Гэта адзін з найвядомейшых баскетбольных клюбаў Патраў, поруч з «Апалёнам». Баскетбольны клюб ёсьць галоўнай камандай шматпрофільнага спартовага клюбу «Прамітэас». Клюб названы ў гонар [[Прамэтэй|Прамэтэя]], аднаго з самых вядомых грэцкіх міталягічных тытанаў, а полымя, якое сымбалізуе веды пра агонь, якія ён даў людзям, знайшло сваёй увасабленьне ў лягатыпе клюбу. Уладальнікам клюбу ёсьць лекар Эвангеляс Ліёліяс, які таксама валодае грэцкай кававай кампаніі [[Coffee Island]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190508062009/http://www.championsleague.basketball/18-19/news/promitheas-patras-european-basketballs-rebel-with-a-youth-plan «Promitheas Patras — European basketball’s rebel with a youth plan»]. Champions League.&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://promitheasbc.gr/ Афіцыйная бачына].

[[Катэгорыя:Грэцкія баскетбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1986 годзе]]</text>
      <sha1>irn744xinvm0qx8z0t2chk6gv43ksa4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ford Transit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300367</id>
    <revision>
      <id>2664360</id>
      <parentid>2664066</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21831-91</username>
        <id>96769</id>
      </contributor>
      <origin>2664360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="292961" sha1="nohtq00yo5rds3eokzkrgc4z9j9teqg" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «Ford Transit»
|выява               = [[Файл:M-ford-transit-negrete-villadiego-2025.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Ford Motor Company]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1965]]-present
|зборка              = 
|папярэднік          = '''Europe:''' [[Ford Thames 400E]]&lt;br/&gt;'''North America:''' [[Ford E-Series]]
| наступнік                    = [[Ford Transit Custom]] (for Ford Tourneo)
|кляса               =
|тып кузаву          = 
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|commons             = 
}} 
[[Ford Transit]] — гэта сямейства лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў, якія вырабляюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1965 года, у асноўным як грузавы фургон, але таксама даступны ў іншых канфігурацыях, у тым ліку як вялікі пасажырскі фургон (які прадаецца як Ford Tourneo на некаторых рынках з 1995 года), шасі фургона з разрэзам і пікап. Аўтамабіль таксама вядомы як Ford T-Series (T-150, T-250, T-350), гэтая наменклатура агульная з іншымі лёгкімі камерцыйнымі аўтамабілямі Ford, грузавікамі [[Ford F-Series]] і шасі [[Ford E-Series]]. Па стане на 2015 год было прададзена 8 мільёнаў фургонаў Transit, што робіць яго трэцім самым прадаваным фургонам усіх часоў, і ён выпускаўся на чатырох асноўных пакаленнях платформы (дэбютаваў у 1965, 1986, 2000 і 2013 гадах адпаведна), з рознымі «фэйсліфтінгавымі» версіямі кожнай з іх.

==Першае пакаленне (1965)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1965-1977)»
| выява               = [[Файл:1973 Ford Transit.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford Motor Company]]»
| гады       = 1965-1977
| папярэднік   = [[Ford Thames 400E]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit Mk1 Standard Roof Panel Van:'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Panel Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]&lt;br/&gt;[[ZSD Nysa|Nysa 501 F]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 F]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Panel Van (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Panel Van]] &lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van:'''&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Crew Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Crew Van]] &lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Crew Van (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Crew Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter Crew Van T2 (Typ 2)]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Standard Roof Minibus:'''&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]&lt;br/&gt;[[ZSD Nysa|Nysa 501 M]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 M]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Minibus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[РАФ-977|РАФ-977ДМ Low Roof Minibus]] &lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Low Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Minibus (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Bus T2 (Typ 2)]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 LWB Panel Van:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Panel Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Kastenwagen]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 LWB Crew Van:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Crew Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 LWB Minibus:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Van Hool-Fiat 625 N2]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Minibus (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt; [[Berliet Dauphin K|Citroën Dauphin K01 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 2-Door Chassis Cab]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Chassis Cab]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Chassis Cab]]&lt;br/&gt;[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru Single Rear Wheel Chassis Cab Unit]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|MAN Saviem 270 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Berliet Dauphin K|Citroën Dauphin K01 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 single rear wheel chassis truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762ВДП Crew Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|BMC 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|MAN Saviem 270 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt; [[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt; [[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Berliet Dauphin K|Citroën Dauphin K01 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1973 Citroën Type H 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1974–1976)]]&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1967-1976 Commer FC 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Berliet Dauphin K|Citroën Dauphin K01 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B single rear wheel pickup truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1973 Citroën Type H Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1974–1976)]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762ВДП Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz double cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]

}}
Ford Transit Mk1, выпушчаны ў 1965 годзе, — гэта камерцыйны фургон, які змяніў рынак лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў у Вялікабрытаніі і Еўропе. Ён быў распрацаваны сумесна Ford of Britain і Ford of Germany, замяніўшы папярэднія мадэлі, такія як Thames 400E і Taunus Transit. Mk1 вядомы сваёй універсальнасцю, грузавой прасторай і пасадкай кіроўцы, падобнай да легкавога аўтамабіля, што робіць яго кіравальным лягчэйшым, чым многія яго канкурэнты, і выпускаўся да 1978 года. Mk1 задаў стандарт для будучых мадэляў Transit, зрабіўшы Ford вядучым імем у вытворчасці лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў для пакаленняў рамеснікаў і дастаўшчыкоў, Арыгінальны Ford Transit Mk1 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

===1978—1985===
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1978-1985)»
| выява               = [[Файл:1978 Ford Transit van, ice cream van conversion (22381174286).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 1978-1985
| папярэднік   = [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|1971-1977 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit Standard Roof Panel Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1985)]]&lt;br/&gt;[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Crew Van]] &lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Crew Van (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Crew Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit Standard Roof Minibus (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Minibus]] &lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Double Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Panel Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]
}}

У жніўні 1977 года была прадстаўлена абноўленая версія — унутры Ford яна называлася «Transit 1978 1⁄2», але звычайна яе называлі Transit Mark II, — якая атрымала перароблены, даўжэйшы носавы адсек, здольны цяпер правільна прымаць шэрагавы рухавік замест Essex і Cologne V4, таму рухавік Pinto з Cortina стаў асноўнай сілавой устаноўкай Transit. Новы дызайн пярэдняй часткі прывёў Transit у адпаведнасць з астатнімі аўтамабілямі пасажырскага класа Ford of Europe таго часу з квадратнымі фарамі і чорнай красавіцай з жалюзямі, хаця задняя частка засталася нязменнай. Суровы прыборны шчыт Mk1 з адным блокам прыбораў быў заменены на шырокую пластыкавую панэль з больш поўным кластрам прыбораў і пераключальнікаў, узятых ад Taunus/Cortina Mk4. Многія ўладальнікі флоту сутыкнуліся з перадчасным зносам распрастанія кулачкоў у ранніх вузлах Pinto у Cortina, і на працягу двух гадоў Transit 75 быў даступны з рухавіком Ford Kent 1,6 л з крос-флоў канфігурацыяй, Арыгінальны Ford Transit Mk2 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1971-1977)]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Другое пакаленне (1986)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1986-2000)»
| выява               = [[Файл:1989 Ford Transit 190 Popular (13756998394).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 1986-2000
| папярэднік   = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van(1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Minibus (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab  Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1981-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]] &lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]] &lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]
}} 
Другі пакаленне платформы Transit пад кодавым імем VE6 з'явілася ў студзені 1986 года і вылучалася цалкам новай аўтамабільнай скрынкай у дызайне «one-box» (г.зн. вітровое шкло і капот знаходзяцца пад амаль аднолькавым вуглом), а перадняя падвеска на версіях SWB была зменена на цалкам незалежную канфігурацыю. Спачатку ўсталёўваліся замкі Chubb AVA, але неўзабаве паставілі бочонкі Tibbe. Дыяпазон матораў здзіўляльна перанялі з апошняй мадэлі Mk.1 пасля абнаўлення 1978–1985 гадоў, хоць у 1989 годзе высокапрадукцыйны 3.0 Essex V6 бензінавы рухавік быў заменены на Cologne 2.9 EFI V6, у асноўным з-за нарматываў па выкідах, бо дызайн Essex V6 на той час быў амаль 25 гадоў і яшчэ выкарыстоўваў карбюратар. Трэцяе пакаленне Transit было распрацавана пад кодавым імем «Triton», Ford Transit Mk3, які выпускаўся з 1986 па 1991 год, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]])), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck,  L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

==Трэцяе пакаленне (2000)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (2000-2005)»
| выява               = [[Файл:2001 Ford Transit 260 SWB TD 2.0 Front.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 2000-2005
| папярэднік   = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|2006-2014 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit L1H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Minibus (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Minibus (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Convoy|LDV Convoy
2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[LDV Convoy|LDV Convoy
4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]]
}}
Ford Transit 2000-2006 гадоў выпуску, вядомы як Mk6, быў значна перапрацаваны і меў новыя дызельныя рухавікі Duratorq, пярэдні прывад (FWD) для меншай загрузкі або задні прывад (RWD) для буксіроўкі, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab  dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі, вышынёй і даўжынёй даху, што рабіла яго універсальным, папулярным і адносна простым у абслугоўванні камерцыйным аўтамабілем.

===Падцяжка твару (2006)===

{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (2006-2014)»
| выява               = [[Файл:2011 Ford Transit in Frozen White, front left, 06-05-2025.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 2006-2014
| папярэднік   = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit Custom]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
| падобныя           = [[Citroën Jumper|Citroën Jumper (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex (2004-2007)]]/[[Hyundai H-1#Другое пакаленне|Hyundai Starex (2008-2014)]]&lt;br/&gt;[[LDV Maxus|2005–2009 LDV Maxus]]/[[LDV Maxus|2010-2012 Maxus V80]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily (2006-2009)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2009-2011)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2011-2014)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter (2006–2013)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master (2006-2009)]]/[[Renault Master|Renault Master (2010-2014)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter (2006-2011)]]
}}
Ford Transit 2006-2014 гадоў выпуску адносіцца да пакалення Mark 7 — універсальны, вялікі камерцыйны фургон (і меншы Transit Connect), вядомы сваёй разнастайнасцю тыпаў кузаваў, надзейнасцю (пры належным абслугоўванні) і практычнасцю, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі. Ён мае такія паляпшэнні, як дыскавыя тормазы на ўсіх колах, пярэдні і задні прывад, а таксама выдатную грузавую прастору, але часам складанае абслугоўванне (напрыклад, праблемы з мокрым рамянём у некаторых дызельных мадэлях).

==Чацвёртае пакаленне (2014)==
{{Аўтамабіль
|назва               = «Ford Transit Mk8»
|выява               = [[Файл:'20 Ford Transit ELAL.png|300пкс]]
|вытворца            = [[Ford Motor Company]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[2014]]-present
|зборка              = 
|кляса               =
|тып кузаву          = 
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''Transit L1H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Cargo Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Minibus]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Passenger Van (7C0)]]
|commons             = 
}}
Вялікі Ford Transit (2014-цяперашні час) адносіцца да паўнапамернага камерцыйнага фургона, які прыйшоў на замену Transit (2006-2014). Даступны ў розных памерах (кароткая, доўгая, падоўжаная колавая база) і вышыні даху (сярэдняя, ​​высокая) з вялікай колькасцю грузавой прасторы для бізнес-канфігурацый або пасажырскіх перавозак, прапаноўваючы ўніверсальнасць, сучасныя функцыі і такія опцыі, як поўны прывад, у адрозненне ад меншага Transit Connect. Ён вядомы сваёй надзейнай практычнасцю і адаптыўнасцю, ад простых перавозак грузаў да спецыялізаваных мабільных майстэрняў або вялікіх пасажырскіх аўтобусаў (да 15 месцаў), а таксама розныя тыпы кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2006-2014)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Minibus (2006-2014)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2006-2014)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Minibus (2006-2014)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2006-2014)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Minibus (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

===Паўночная Амэрыка===
Ford Transit у Паўночнай Амэрыцы (2014-цяперашні час) — гэта універсальная лінейка камерцыйных фургонаў, якая замяніла серыю E. Прапануецца ў паўнапамерных (Transit) і кампактных (Transit Connect) мадэлях для перавозкі грузаў і пасажыраў. Мае розныя варыянты вышыні даху, даўжыні і сілавых агрэгатаў (EcoBoost, дызель, бензінавы V6) для задавальнення розных патрэб бізнесу. Ford Transit стаў хітом продажаў дзякуючы сваёй адаптыўнасці і прасторнасці, а таксама розныя тыпы кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Passenger Van, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, High Roof Dual Rear Wheel Cargo Van, High Roof Dual Rear Wheel Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

== Спасылкі ==
{{commonscat-inline|Ford Transit}}

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Transit]]</text>
      <sha1>nohtq00yo5rds3eokzkrgc4z9j9teqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iveco Daily</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300650</id>
    <revision>
      <id>2664397</id>
      <parentid>2663870</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T22:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21937-50</username>
        <id>96776</id>
      </contributor>
      <origin>2664397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76560" sha1="0ik5b0tyksp59qrpqbvo556vsyxvvh7" xml:space="preserve">[[Iveco Daily]] — вялікі лёгкі камерцыйны фургон, які вырабляецца італьянскім аўтавытворцам [[Iveco]] з 1978 года; ён таксама прадаваўся пад назвай Fiat Daily кампаніяй [[Fiat]] да 1983 года. У адрозненне ад больш падобнага на легкавыя аўтамабілі [[Fiat Ducato|суцэльнага кузава Fiat Ducato]], Daily выкарыстоўвае асобную лесвічную раму, тыповую для больш цяжкіх камерцыйных аўтамабіляў. Iveco Daily вырабляецца на заводзе Iveco Suzzara, недалёка ад Мантуі ў Італіі, дзе Iveco нядаўна зрабіла значныя інвестыцыі ў абнаўленне вытворчых ліній.

Daily таксама з'яўляецца самым даўгавечным аўтамабілем вытворчасці Iveco, і за больш чым 40 гадоў было прададзена больш за тры мільёны адзінак. Сёння ён прадаецца на 110 рынках па ўсім свеце.

==Першае пакаленне==
Першае пакаленне Iveco Daily (1978-1989) было рэвалюцыйным лёгкім камерцыйным фургонам, вядомым сваім шасі з лесвічнай рамай, падобнай на грузавік, што рабіла яго неверагодна трывалым і універсальным, у адрозненне ад канкурэнтаў з суцэльным кузавам, з заднім прывадам, незалежнай пярэдняй падвескай і такімі опцыямі, як версіі 4x4 і TurboDaily (95 к.с.), прапаноўваючы надзейную прадукцыйнасць і разнастайныя тыпы кузава (фургоны, шасі з кабінай) з 2,5-літровым дызельным рухавіком для выкарыстання ў цяжкіх умовах, Першае пакаленне Iveco Daily (1978-1990-я гады) было неверагодна універсальным і прапаноўвалася ў многіх варыянтах, такіх як single rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]]), dual rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], і [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]), фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]]), мікрааўтобусы з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]]), фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, мікрааўтобусы з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, фургоны з нізкім дахам і доўгай колавай базай, мікрааўтобусы з нізкім дахам і доўгай колавай базай, фургоны з высокім дахам і кароткай колавай базай, мікрааўтобусы з высокім дахам і кароткай колавай базай, фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, грузавікі-шасі з падвойнай кабінай, шасі з кузавам (напрыклад, самазвалы) і нават мадэлі 4x4.

==Другое пакаленне==
Iveco Daily (1989-1999) быў другім пакаленнем гэтага трывалага лёгкага камерцыйнага аўтамабіля на базе грузавіка, вядомага сваім традыцыйным шасі тыпу «лесвіца», заднім прывадам, трывалымі дызельнымі рухавікамі (напрыклад, 2,5-літровым) і ўтылітарным дызайнам з прамымі лініямі. Ён прапаноўваў фургоны, мікрааўтобусы і шасі з кабінай, арыентуючыся на надзейнасць і выкарыстанне ў цяжкіх умовах для прафесіяналаў. У канцы 90-х гадоў ён развіваўся з дапамогай мадэрнізацыі і палепшаных характарыстык, Iveco Daily (1989-1999-я гады) было неверагодна універсальным і прапаноўвалася ў многіх варыянтах, такіх як фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай single rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]]), dual rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-[[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]]), фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-[[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily Low Roof Panel Van (1978-1989)]]), мікрааўтобусы з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily Low Roof Minibus (1978-1989)]]), фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, мікрааўтобусы з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, фургоны з нізкім дахам і доўгай колавай базай, мікрааўтобусы з нізкім дахам і доўгай колавай базай, фургоны з высокім дахам і кароткай колавай базай, мікрааўтобусы з высокім дахам і кароткай колавай базай, фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, грузавікі-шасі з падвойнай кабінай, шасі з кузавам (напрыклад, самазвалы) і нават мадэлі 4x4.

==Трэцяе пакаленне==
Iveco Daily III, выпушчаны ў 1999 годзе, стаў значнай эвалюцыяй у серыі Daily. Гэта быў першы фургон у сваім класе з сістэмай упырску паліва Common Rail, што палепшыла паліўную эфектыўнасць і прадукцыйнасць. Daily III хутка стаў лідэрам рынку ў сваім сегменце, з максімальнай поўнай масай 6,5 тон і аб'ёмам загрузкі ад 7 да 17,2 м³. Гэтая мадэль прапаноўвала больш за 2000 варыянтаў канфігурацыі, задавальняючы шырокі спектр камерцыйных патрэб, Daily III ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]]), L1H1 Cargo Van (пасля-[[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1996-1999)]]), L1H1 Minibus (пасля-[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1996-1999)]]), L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Чацвёртае пакаленне==
Iveco Daily (другое пакаленне, рэдагаванне) 2006-2011 гадоў выпуску быў трывалым лёгкім камерцыйным аўтамабілем з лесвічнай канструкцыяй, вядомым сваім велізарным мадэльным шэрагам (фургоны, шасі з кабінай, мікрааўтобусы, паўнапрывадныя аўтамабілі) і магутнымі дызельнымі рухавікамі Fiat (2,3 л і 3,0 л F1A/F1C) магутнасцю да 207 к. с., а таксама раннімі варыянтамі EcoDaily на СПГ і гібрыдным рухавіком. Аўтамабіль прапаноўваў значную грузападымальнасць і даўгавечнасць, але часам ахвяраваў вытанчанасцю дзеля трываласці, што рабіла яго рабочым аўтамабілем для цяжкіх умоў эксплуатацыі, Daily (2006-2011) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], і [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], і [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Пятае пакаленне==
Iveco Daily 2011-2014 гадоў выпуску быў трывалым лёгкім камерцыйным аўтамабілем на шасі грузавіка, вядомым сваёй даўгавечнасцю і грузападымальнасцю. Ён усталёўваў рэкорды ў сваім класе па аб'ёме грузу і поўнай вазе, адрозніваючыся ад канкурэнтаў-легкавых аўтамабіляў трывалай канструкцыяй рамы тыпу «лесвяніца», а таксама прапаноўваў значныя паляпшэнні ў галіне бяспекі (ESP9, сістэма памяншэння разгойдвання прычэпа), эфектыўнасці сілавога агрэгата і камфорту салона з такімі функцыямі, як пераключэнне перадач на прыборнай панэлі, лепшае месца для захоўвання рэчаў і даступныя аўтаматычныя каробкі перадач. Ён быў даступны ў некалькіх канфігурацыях (фургон, шасі з кабінай, мікрааўтобус, паўнапрывадны, электрычны) і прапаноўваў вялікую буксіроўку, Daily (2011-2014) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2009)]], і [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2009-2011)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2009)]], і [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2009-2011)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Шостае пакаленне==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Iveco Daily VI»
| вытворца                     = «[[Iveco]]»
| гады       = 2014-present
| падобныя           = '''Daily L1H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L1H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L1H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]] &lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab single rear wheel chassis truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]] &lt;br /&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-door single cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]]&lt;br/&gt; [[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]] &lt;br /&gt; [[JAC Sunray|JAC Sunray 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[JAC Sunray|JAC Sunray 4-door double cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab single rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2020-present)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 4-door crew cab single rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]]&lt;br&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 4-door crew cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024–present)]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab dual rear wheel truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab dual rear wheel truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 4-door crew cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 4-door crew cab dual rear wheel truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 4-door crew cab dual rear wheel truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 4-door crew cab dual rear wheel truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]
}}
Iveco Daily VI было прадстаўлена ў [[2014]] годзе і стала самым глыбокім тэхнічным абнаўленнем у гісторыі мадэлі, захаваўшы пры гэтым ключавую асаблівасць серыі — асобную лесвічную раму. Каля 80 % канструкцыі было распрацавана нанова, уключаючы раму, падвеску, тармазную сістэму і інтэр’ер, Daily (2014-present) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2009)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2009-2011)]], і [[Iveco Daily#Пятае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2011-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-[[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2009)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2009-2011)]], і [[Iveco Daily#Пятае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2011-2014)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

Шостае пакаленне атрымала новую модульную раму з павышанай калянасцю, што дазволіла павялічыць максімальную поўную масу да 7,2 тоны і аб’ём грузавога адсека да 19,6 м³. Быў істотна палепшаны камфорт кіроўцы: новая панэль прыбораў, лепшая эрганоміка, сучасныя сістэмы дапамогі кіроўцу (ADAS), уключаючы аўтаматычнае тармажэнне, утрыманне ў паласе і адаптыўны круіз-кантроль.

Лінейка рухавікоў уключала дызельныя агрэгаты Fiat F1A (2,3 л) і F1C (3,0 л) магутнасцю ад 116 да 210 к.с., якія адпавядалі экалагічным стандартам Euro 5 і Euro 6. Таксама прапаноўваліся версіі ‘’‘Daily Electric’’’ і ‘’‘Daily NP’’’ (на сціснутым і звадкаваным прыродным газе).

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Iveco|Daily]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>0ik5b0tyksp59qrpqbvo556vsyxvvh7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664398</id>
      <parentid>2664397</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T22:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21937-50</username>
        <id>96776</id>
      </contributor>
      <origin>2664398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77248" sha1="hnoa19yi3l8z6ozbs3e9up83mzqf0cm" xml:space="preserve">[[Iveco Daily]] — вялікі лёгкі камерцыйны фургон, які вырабляецца італьянскім аўтавытворцам [[Iveco]] з 1978 года; ён таксама прадаваўся пад назвай Fiat Daily кампаніяй [[Fiat]] да 1983 года. У адрозненне ад больш падобнага на легкавыя аўтамабілі [[Fiat Ducato|суцэльнага кузава Fiat Ducato]], Daily выкарыстоўвае асобную лесвічную раму, тыповую для больш цяжкіх камерцыйных аўтамабіляў. Iveco Daily вырабляецца на заводзе Iveco Suzzara, недалёка ад Мантуі ў Італіі, дзе Iveco нядаўна зрабіла значныя інвестыцыі ў абнаўленне вытворчых ліній.

Daily таксама з'яўляецца самым даўгавечным аўтамабілем вытворчасці Iveco, і за больш чым 40 гадоў было прададзена больш за тры мільёны адзінак. Сёння ён прадаецца на 110 рынках па ўсім свеце.

==Першае пакаленне==
Першае пакаленне Iveco Daily (1978-1989) было рэвалюцыйным лёгкім камерцыйным фургонам, вядомым сваім шасі з лесвічнай рамай, падобнай на грузавік, што рабіла яго неверагодна трывалым і універсальным, у адрозненне ад канкурэнтаў з суцэльным кузавам, з заднім прывадам, незалежнай пярэдняй падвескай і такімі опцыямі, як версіі 4x4 і TurboDaily (95 к.с.), прапаноўваючы надзейную прадукцыйнасць і разнастайныя тыпы кузава (фургоны, шасі з кабінай) з 2,5-літровым дызельным рухавіком для выкарыстання ў цяжкіх умовах, Першае пакаленне Iveco Daily (1978-1990-я гады) было неверагодна універсальным і прапаноўвалася ў многіх варыянтах, такіх як single rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]]), dual rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], і [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]), фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]]), мікрааўтобусы з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]]), фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, мікрааўтобусы з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, фургоны з нізкім дахам і доўгай колавай базай, мікрааўтобусы з нізкім дахам і доўгай колавай базай, фургоны з высокім дахам і кароткай колавай базай, мікрааўтобусы з высокім дахам і кароткай колавай базай, фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, грузавікі-шасі з падвойнай кабінай, шасі з кузавам (напрыклад, самазвалы) і нават мадэлі 4x4.

==Другое пакаленне==
Iveco Daily (1989-1999) быў другім пакаленнем гэтага трывалага лёгкага камерцыйнага аўтамабіля на базе грузавіка, вядомага сваім традыцыйным шасі тыпу «лесвіца», заднім прывадам, трывалымі дызельнымі рухавікамі (напрыклад, 2,5-літровым) і ўтылітарным дызайнам з прамымі лініямі. Ён прапаноўваў фургоны, мікрааўтобусы і шасі з кабінай, арыентуючыся на надзейнасць і выкарыстанне ў цяжкіх умовах для прафесіяналаў. У канцы 90-х гадоў ён развіваўся з дапамогай мадэрнізацыі і палепшаных характарыстык, Iveco Daily (1989-1999-я гады) было неверагодна універсальным і прапаноўвалася ў многіх варыянтах, такіх як фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай single rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]]), dual rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-[[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]]), фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-[[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily Low Roof Panel Van (1978-1989)]]), мікрааўтобусы з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily Low Roof Minibus (1978-1989)]]), фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, мікрааўтобусы з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, фургоны з нізкім дахам і доўгай колавай базай, мікрааўтобусы з нізкім дахам і доўгай колавай базай, фургоны з высокім дахам і кароткай колавай базай, мікрааўтобусы з высокім дахам і кароткай колавай базай, фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, грузавікі-шасі з падвойнай кабінай, шасі з кузавам (напрыклад, самазвалы) і нават мадэлі 4x4.

==Трэцяе пакаленне==
Iveco Daily III, выпушчаны ў 1999 годзе, стаў значнай эвалюцыяй у серыі Daily. Гэта быў першы фургон у сваім класе з сістэмай упырску паліва Common Rail, што палепшыла паліўную эфектыўнасць і прадукцыйнасць. Daily III хутка стаў лідэрам рынку ў сваім сегменце, з максімальнай поўнай масай 6,5 тон і аб'ёмам загрузкі ад 7 да 17,2 м³. Гэтая мадэль прапаноўвала больш за 2000 варыянтаў канфігурацыі, задавальняючы шырокі спектр камерцыйных патрэб, Daily III ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]]), L1H1 Cargo Van (пасля-[[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1996-1999)]]), L1H1 Minibus (пасля-[[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1996-1999)]]), L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Чацвёртае пакаленне==
Iveco Daily (другое пакаленне, рэдагаванне) 2006-2011 гадоў выпуску быў трывалым лёгкім камерцыйным аўтамабілем з лесвічнай канструкцыяй, вядомым сваім велізарным мадэльным шэрагам (фургоны, шасі з кабінай, мікрааўтобусы, паўнапрывадныя аўтамабілі) і магутнымі дызельнымі рухавікамі Fiat (2,3 л і 3,0 л F1A/F1C) магутнасцю да 207 к. с., а таксама раннімі варыянтамі EcoDaily на СПГ і гібрыдным рухавіком. Аўтамабіль прапаноўваў значную грузападымальнасць і даўгавечнасць, але часам ахвяраваў вытанчанасцю дзеля трываласці, што рабіла яго рабочым аўтамабілем для цяжкіх умоў эксплуатацыі, Daily (2006-2011) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], і [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], і [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Пятае пакаленне==
Iveco Daily 2011-2014 гадоў выпуску быў трывалым лёгкім камерцыйным аўтамабілем на шасі грузавіка, вядомым сваёй даўгавечнасцю і грузападымальнасцю. Ён усталёўваў рэкорды ў сваім класе па аб'ёме грузу і поўнай вазе, адрозніваючыся ад канкурэнтаў-легкавых аўтамабіляў трывалай канструкцыяй рамы тыпу «лесвяніца», а таксама прапаноўваў значныя паляпшэнні ў галіне бяспекі (ESP9, сістэма памяншэння разгойдвання прычэпа), эфектыўнасці сілавога агрэгата і камфорту салона з такімі функцыямі, як пераключэнне перадач на прыборнай панэлі, лепшае месца для захоўвання рэчаў і даступныя аўтаматычныя каробкі перадач. Ён быў даступны ў некалькіх канфігурацыях (фургон, шасі з кабінай, мікрааўтобус, паўнапрывадны, электрычны) і прапаноўваў вялікую буксіроўку, Daily (2011-2014) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2009)]], і [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2009-2011)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2009)]], і [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2009-2011)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Шостае пакаленне==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Iveco Daily VI»
| вытворца                     = «[[Iveco]]»
| гады       = 2014-present
| падобныя           = '''Daily L1H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L1H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L1H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]] &lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab single rear wheel chassis truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]] &lt;br /&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-door single cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]]&lt;br/&gt; [[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]] &lt;br /&gt; [[JAC Sunray|JAC Sunray 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[JAC Sunray|JAC Sunray 4-door double cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab single rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2020-present)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 4-door crew cab single rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]]&lt;br&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 4-door crew cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024–present)]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab dual rear wheel truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab dual rear wheel truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 4-door crew cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 4-door crew cab dual rear wheel truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 4-door crew cab dual rear wheel truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 4-door crew cab dual rear wheel truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]
}}
Iveco Daily VI было прадстаўлена ў [[2014]] годзе і стала самым глыбокім тэхнічным абнаўленнем у гісторыі мадэлі, захаваўшы пры гэтым ключавую асаблівасць серыі — асобную лесвічную раму. Каля 80 % канструкцыі было распрацавана нанова, уключаючы раму, падвеску, тармазную сістэму і інтэр’ер, Daily (2014-present) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2009)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2009-2011)]], і [[Iveco Daily#Пятае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2011-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2009)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2009-2011)]], і [[Iveco Daily#Пятае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2011-2014)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

Шостае пакаленне атрымала новую модульную раму з павышанай калянасцю, што дазволіла павялічыць максімальную поўную масу да 7,2 тоны і аб’ём грузавога адсека да 19,6 м³. Быў істотна палепшаны камфорт кіроўцы: новая панэль прыбораў, лепшая эрганоміка, сучасныя сістэмы дапамогі кіроўцу (ADAS), уключаючы аўтаматычнае тармажэнне, утрыманне ў паласе і адаптыўны круіз-кантроль.

Лінейка рухавікоў уключала дызельныя агрэгаты Fiat F1A (2,3 л) і F1C (3,0 л) магутнасцю ад 116 да 210 к.с., якія адпавядалі экалагічным стандартам Euro 5 і Euro 6. Таксама прапаноўваліся версіі ‘’‘Daily Electric’’’ і ‘’‘Daily NP’’’ (на сціснутым і звадкаваным прыродным газе).

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Iveco|Daily]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>hnoa19yi3l8z6ozbs3e9up83mzqf0cm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664399</id>
      <parentid>2664398</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T22:59:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21937-50</username>
        <id>96776</id>
      </contributor>
      <origin>2664399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77706" sha1="k68husce7xpgpa3skthft5498gyk0s8" xml:space="preserve">[[Iveco Daily]] — вялікі лёгкі камерцыйны фургон, які вырабляецца італьянскім аўтавытворцам [[Iveco]] з 1978 года; ён таксама прадаваўся пад назвай Fiat Daily кампаніяй [[Fiat]] да 1983 года. У адрозненне ад больш падобнага на легкавыя аўтамабілі [[Fiat Ducato|суцэльнага кузава Fiat Ducato]], Daily выкарыстоўвае асобную лесвічную раму, тыповую для больш цяжкіх камерцыйных аўтамабіляў. Iveco Daily вырабляецца на заводзе Iveco Suzzara, недалёка ад Мантуі ў Італіі, дзе Iveco нядаўна зрабіла значныя інвестыцыі ў абнаўленне вытворчых ліній.

Daily таксама з'яўляецца самым даўгавечным аўтамабілем вытворчасці Iveco, і за больш чым 40 гадоў было прададзена больш за тры мільёны адзінак. Сёння ён прадаецца на 110 рынках па ўсім свеце.

==Першае пакаленне==
Першае пакаленне Iveco Daily (1978-1989) было рэвалюцыйным лёгкім камерцыйным фургонам, вядомым сваім шасі з лесвічнай рамай, падобнай на грузавік, што рабіла яго неверагодна трывалым і універсальным, у адрозненне ад канкурэнтаў з суцэльным кузавам, з заднім прывадам, незалежнай пярэдняй падвескай і такімі опцыямі, як версіі 4x4 і TurboDaily (95 к.с.), прапаноўваючы надзейную прадукцыйнасць і разнастайныя тыпы кузава (фургоны, шасі з кабінай) з 2,5-літровым дызельным рухавіком для выкарыстання ў цяжкіх умовах, Першае пакаленне Iveco Daily (1978-1990-я гады) было неверагодна універсальным і прапаноўвалася ў многіх варыянтах, такіх як single rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]]), dual rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], і [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]), фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]]), мікрааўтобусы з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], і [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]]), фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, мікрааўтобусы з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, фургоны з нізкім дахам і доўгай колавай базай, мікрааўтобусы з нізкім дахам і доўгай колавай базай, фургоны з высокім дахам і кароткай колавай базай, мікрааўтобусы з высокім дахам і кароткай колавай базай, фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, грузавікі-шасі з падвойнай кабінай, шасі з кузавам (напрыклад, самазвалы) і нават мадэлі 4x4.

==Другое пакаленне==
Iveco Daily (1989-1999) быў другім пакаленнем гэтага трывалага лёгкага камерцыйнага аўтамабіля на базе грузавіка, вядомага сваім традыцыйным шасі тыпу «лесвіца», заднім прывадам, трывалымі дызельнымі рухавікамі (напрыклад, 2,5-літровым) і ўтылітарным дызайнам з прамымі лініямі. Ён прапаноўваў фургоны, мікрааўтобусы і шасі з кабінай, арыентуючыся на надзейнасць і выкарыстанне ў цяжкіх умовах для прафесіяналаў. У канцы 90-х гадоў ён развіваўся з дапамогай мадэрнізацыі і палепшаных характарыстык, Iveco Daily (1989-1999-я гады) было неверагодна універсальным і прапаноўвалася ў многіх варыянтах, такіх як фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай single rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]]), dual rear wheel грузавікі-шасі з адзінарнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]]), фургоны з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily Low Roof Panel Van (1978-1989)]]), мікрааўтобусы з нізкім дахам і кароткай колавай базай (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]], і [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily Low Roof Minibus (1978-1989)]]), фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, мікрааўтобусы з высокім дахам і доўгай колавай базай, падвойнымі заднімі коламі, фургоны з нізкім дахам і доўгай колавай базай, мікрааўтобусы з нізкім дахам і доўгай колавай базай, фургоны з высокім дахам і кароткай колавай базай, мікрааўтобусы з высокім дахам і кароткай колавай базай, фургоны з высокім дахам і доўгай колавай базай, грузавікі-шасі з падвойнай кабінай, шасі з кузавам (напрыклад, самазвалы) і нават мадэлі 4x4.

==Трэцяе пакаленне==
Iveco Daily III, выпушчаны ў 1999 годзе, стаў значнай эвалюцыяй у серыі Daily. Гэта быў першы фургон у сваім класе з сістэмай упырску паліва Common Rail, што палепшыла паліўную эфектыўнасць і прадукцыйнасць. Daily III хутка стаў лідэрам рынку ў сваім сегменце, з максімальнай поўнай масай 6,5 тон і аб'ёмам загрузкі ад 7 да 17,2 м³. Гэтая мадэль прапаноўвала больш за 2000 варыянтаў канфігурацыі, задавальняючы шырокі спектр камерцыйных патрэб, Daily III ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]]), L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Citroën B15|1926-1928 Citroën B15 Fourgon de livraison 1000 Kg]], [[Citroën AC4|Citroën AC4 1000 Kg Fourgon de Livraison]], [[Austin Ten|1933-1934 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1935-1936 Austin Ten Van]], [[Austin Ten|1938-1940 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin Ten|1945-1947 Austin Ten Van (GV1)]], [[Austin K8|Austin K8 Three Way Van]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgon]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Furgone]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Panel Van (1996-1999)]]), L1H1 Minibus (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Alfa Romeo 50|Alfa Romeo 50 Biscione Single-Deck Bus Palermo (1931–34)]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo F12 Autobus]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1989-1996)]], і [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily L1H1 Minibus (1996-1999)]]), L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Чацвёртае пакаленне==
Iveco Daily (другое пакаленне, рэдагаванне) 2006-2011 гадоў выпуску быў трывалым лёгкім камерцыйным аўтамабілем з лесвічнай канструкцыяй, вядомым сваім велізарным мадэльным шэрагам (фургоны, шасі з кабінай, мікрааўтобусы, паўнапрывадныя аўтамабілі) і магутнымі дызельнымі рухавікамі Fiat (2,3 л і 3,0 л F1A/F1C) магутнасцю да 207 к. с., а таксама раннімі варыянтамі EcoDaily на СПГ і гібрыдным рухавіком. Аўтамабіль прапаноўваў значную грузападымальнасць і даўгавечнасць, але часам ахвяраваў вытанчанасцю дзеля трываласці, што рабіла яго рабочым аўтамабілем для цяжкіх умоў эксплуатацыі, Daily (2006-2011) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], і [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], і [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Пятае пакаленне==
Iveco Daily 2011-2014 гадоў выпуску быў трывалым лёгкім камерцыйным аўтамабілем на шасі грузавіка, вядомым сваёй даўгавечнасцю і грузападымальнасцю. Ён усталёўваў рэкорды ў сваім класе па аб'ёме грузу і поўнай вазе, адрозніваючыся ад канкурэнтаў-легкавых аўтамабіляў трывалай канструкцыяй рамы тыпу «лесвяніца», а таксама прапаноўваў значныя паляпшэнні ў галіне бяспекі (ESP9, сістэма памяншэння разгойдвання прычэпа), эфектыўнасці сілавога агрэгата і камфорту салона з такімі функцыямі, як пераключэнне перадач на прыборнай панэлі, лепшае месца для захоўвання рэчаў і даступныя аўтаматычныя каробкі перадач. Ён быў даступны ў некалькіх канфігурацыях (фургон, шасі з кабінай, мікрааўтобус, паўнапрывадны, электрычны) і прапаноўваў вялікую буксіроўку, Daily (2011-2014) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2009)]], і [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2009-2011)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2009)]], і [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2009-2011)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Шостае пакаленне==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Iveco Daily VI»
| вытворца                     = «[[Iveco]]»
| гады       = 2014-present
| падобныя           = '''Daily L1H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L1H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L1H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L1H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L1H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily L2H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Daily L2H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Daily L2H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]] &lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab single rear wheel chassis truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]] &lt;br /&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-door single cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]]&lt;br/&gt; [[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]] &lt;br /&gt; [[JAC Sunray|JAC Sunray 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[JAC Sunray|JAC Sunray 4-door double cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab single rear wheel chassis truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2020-present)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 4-door crew cab single rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024-present)]]&lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2024–present)]]&lt;br&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 4-door crew cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 4-door crew cab single rear wheel chassis truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt;[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2015–2023)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024–present)]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2019 Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab dual rear wheel truck]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|Mitsubishi Fuso Canter 4-door crew cab dual rear wheel truck (2020-present)]] &lt;br/&gt;[[Hyundai e-Mighty|Hyundai Mighty WQ 4-door crew cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 4-door crew cab dual rear wheel truck]]&lt;br&gt;[[Hino Dutro|Hino Dutro 4-door crew cab dual rear wheel truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 4-door crew cab dual rear wheel truck (2012-present)]] &lt;br/&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]
}}
Iveco Daily VI было прадстаўлена ў [[2014]] годзе і стала самым глыбокім тэхнічным абнаўленнем у гісторыі мадэлі, захаваўшы пры гэтым ключавую асаблівасць серыі — асобную лесвічную раму. Каля 80 % канструкцыі было распрацавана нанова, уключаючы раму, падвеску, тармазную сістэму і інтэр’ер, Daily (2014-present) ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Chassis Lorry]], [[Alfa Romeo Romeo|1967-1977 Alfa Romeo A12 2-Door Chassis Cab]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2009)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2009-2011)]], і [[Iveco Daily#Пятае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2011-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Company|1926 Brockway Model R 3 1/2-4 Ton 2-Door Regular Enclosed Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1927-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1931 Mack Model BG 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Dual Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis  Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Dual Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge T-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge V-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge W-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge B-Series Medium-Duty 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Iveco Daily#Першае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978-1989)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1989-1996)]], [[Iveco Daily#Другое пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1996-1999)]], [[Iveco Daily#Трэцяе пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1999-2006)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2009)]], [[Iveco Daily#Чацвёртае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2009-2011)]], і [[Iveco Daily#Пятае пакаленне|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2011-2014)]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Minibus, L1H2 Cargo Van, L1H2 Minibus, L1H3 Cargo Van, L1H3 Minibus, L2H1 Cargo Van, L2H1 Minibus, L2H2 Cargo Van, L2H2 Minibus, L2H3 Cargo Van, L2H3 Minibus, L3H1 Cargo Van, L3H1 Minibus, L3H2 Cargo Van, L3H2 Minibus, L3H3 Cargo Van, L3H3 Minibus, Crew Van, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

Шостае пакаленне атрымала новую модульную раму з павышанай калянасцю, што дазволіла павялічыць максімальную поўную масу да 7,2 тоны і аб’ём грузавога адсека да 19,6 м³. Быў істотна палепшаны камфорт кіроўцы: новая панэль прыбораў, лепшая эрганоміка, сучасныя сістэмы дапамогі кіроўцу (ADAS), уключаючы аўтаматычнае тармажэнне, утрыманне ў паласе і адаптыўны круіз-кантроль.

Лінейка рухавікоў уключала дызельныя агрэгаты Fiat F1A (2,3 л) і F1C (3,0 л) магутнасцю ад 116 да 210 к.с., якія адпавядалі экалагічным стандартам Euro 5 і Euro 6. Таксама прапаноўваліся версіі ‘’‘Daily Electric’’’ і ‘’‘Daily NP’’’ (на сціснутым і звадкаваным прыродным газе).

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Iveco|Daily]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>k68husce7xpgpa3skthft5498gyk0s8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ram ProMaster</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301031</id>
    <revision>
      <id>2664396</id>
      <parentid>2663394</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T22:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21937-50</username>
        <id>96776</id>
      </contributor>
      <origin>2664396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41485" sha1="cijxhwgmg4bhlhf3s62e4smsfafo1m1" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ram ProMaster»
| выява               = [[Файл:2017 Ram ProMaster 1500 136 WB cargo van, front left, 05-25-2025.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ram Trucks]]»
| гады       = 2013-present
| тып кузаву          = грузавы фургон, пасажырскі фургон, cutaway van chassis
| папярэднік          = [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter (2006–2013)]]
| падобныя           = '''ProMaster L1H1 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H2 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit L1H2 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H3 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit L1H3 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H1 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H2 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H3 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van (2013–2018)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H1 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H1 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H2 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H2 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H3 Cargo Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Cargo Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H3 Cargo Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Cargo Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H1 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H2 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H3 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H1 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H2 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H3 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van (2013–2018)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H1 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H1 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H2 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H2 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H3 Passenger Van (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Passenger Van (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H3 Passenger Van (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Passenger Van (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H1 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H2 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H3 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van (2019-2021)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H1 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van (2019-2021)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H2 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit L2H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van (2019-2021)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H3 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van (2019-2021)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H1 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Cargo Van (2019-2021)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H2 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H3 Cargo Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Cargo Van (2019-2021)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H1 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H2 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H3 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van (2019-2021)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H1 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H2 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van (2019-2021)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H3 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van (2019-2021)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H1 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H2 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H3 Passenger Van (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Passenger Van (2019-2021)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L1H1 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H2 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L1H3 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L2H1 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H2 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L2H3 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Cargo Van (2023-present)]]br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H1 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H2 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H3 Cargo Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Cargo Van (2023-present)]]br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L1H1 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L1H2 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L1H3 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L1H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L1H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L2H1 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L2H2 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L2H3 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L2H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H1 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L2H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster L3H2 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster L3H3 Passenger Van (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Passenger Van (2023-present)]]br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit L3H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter L3H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (XDD)]] &lt;br/&gt; '''ProMaster 2-Door Cutaway Van Chassis (2013-2018):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express 2-Door Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2013-2018)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2014-2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2013–2018)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2013–2018)]]&lt;br/&gt; '''ProMaster 2-Door Cutaway Van Chassis (2019-2023):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express 2-Door Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2019-2023)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2019-2021)]]&lt;br/&gt;'''ProMaster 2-Door Cutaway Van Chassis (2023-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express 2-Door Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Freightliner Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2023-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]
}}
[[Ram ProMaster]] — гэта універсальны камерцыйны фургон з пярэднім прывадам, прызначаны для бізнесу. Ён прапануе вялікую грузавую прастору, высокую грузападымальнасць/цягавую здольнасць і розныя канфігурацыі (вышыня даху, колавая база) у адпаведнасці з канкрэтнымі патрэбамі. Ён абсталяваны 3,6-літровым рухавіком Pentastar V6 для надзейнай працы і нізкай роўнай падлогай для лёгкага мантажу і доступу да грузу, што робіць яго папулярным выбарам як для рамеснікаў, так і для ўладальнікаў фургонаў, ProMaster ядомы сваёй трывалай канструкцыяй, сучаснымі сістэмамі бяспекі і зручнай тэхналогіяй, што робіць яго папулярным выбарам на рынку камерцыйных транспартных сродкаў, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1927 Graham Brothers Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1928 Dodge SE Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1929 Dodge Brothers Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1930-1931 Dodge Brothers 3/4 Ton Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1932 Dodge Model UF-10 panel truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers Panel Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Panel Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1951 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1952 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1953 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1954 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1955 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge Panel Truck]], [[Alfa Romeo Romeo|1961-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Panel Van]], [[Dodge A100|Dodge A100 Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|1998-2003 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2004-2006)]], і [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Cargo Van (2006–2013)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|1958-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Dodge A100|Dodge A100 Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|1998-2003 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2004-2006)]], і [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L1H1 Passenger Van (2006–2013)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1927 Graham Brothers Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1928 Dodge SE Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1929 Dodge Brothers Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1930-1931 Dodge Brothers 3/4 Ton Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1932 Dodge Model UF-10 panel truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers Panel Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Panel Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1951 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1952 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1953 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1954 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1955 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge Panel Truck]], [[Alfa Romeo Romeo|1961-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Panel Van]], [[Dodge A100|Dodge A100 Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|1998-2003 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L2H1 Cargo Van (2004-2006)]], і [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L2H1 Cargo Van (2006–2013)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|1958-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Dodge A100|Dodge A100 Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|1998-2003 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L2H1 Passenger Van (2004-2006)]], і [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L2H1 Passenger Van (2006–2013)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]], [[Commer BF|Commer BF Panel Van]], [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru 1-Ton Single Rear Wheel Parcel Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986-1990 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|1998-2003 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], [[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2004-2006)]], і [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Cargo Van (2006–2013)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Coach]], [[Commer BF|Karrier BFD Minicoach]], [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru Scout Bus]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|1998-2003 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], [[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2004-2006)]], і [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter L3H1 Passenger Van (2006–2013)]]), 2-Door Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Dodge|1926 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1927 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1928 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1929 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1930 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1931 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Tempo E 600|Tempo E 600 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1949-1952)]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Harburg Transporter|1965-1970 Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van B-350 Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van B-350 Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Трэцяе пакаленне (1998–2003)|1998-2003 Dodge Ram Van 3500 Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Mercedes-Benz Sprinter#Першае пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis (2004-2006)]], і [[Mercedes-Benz Sprinter#Другое пакаленне|Dodge Sprinter Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis (2006–2013)]]), L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ram Trucks|ProMaster]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]</text>
      <sha1>cijxhwgmg4bhlhf3s62e4smsfafo1m1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кубак Лібэртадорэс 2026 году</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302090</id>
    <revision>
      <id>2664424</id>
      <parentid>2662418</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Групавы этап */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2664424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20869" sha1="1nd473bz0rn283vvu74ne5q5bs1k3h0" xml:space="preserve">{{Сэзон футбольнай лігі
|Фіналіст              = 
|Найлепшы бамбардзір   = 
|Папярэдні сэзон       = [[Кубак Лібэртадорэс 2025 году|2025]]
|Наступны сэзон        = [[Кубак Лібэртадорэс 2027 году|2027]]
}}
'''[[Кубак Лібэртадорэс]] 2026 году''' — 67-ы розыгрыш трафэю, які лічыцца самым галоўным клюбным футбольным спаборніцтвам у Паўднёвай Амэрыцы. Турнір ладзіўся арганізацыяй [[КОНМЭБОЛ]]. Свой тытул бароніць бразыльскі клюб «[[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]]». Розыгрыш пачаўся 3 лютага 2026 году, а скончыцца фіналам 28 лістапада 2026 году ў [[Мантэвідэо]]&lt;ref name=&quot;schedule&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.conmebol.com/noticias/calendario-de-la-conmebol-libertadores-conmebol-sudamericana-y-conmebol-recopa-2026/|загаловак=Calendario de la CONMEBOL Libertadores, CONMEBOL Sudamericana y CONMEBOL Recopa 2026|выдавецтва=CONMEBOL|дата публікацыі=28.07.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com.co/futbol/copa-libertadores/nota/_/id/16026114/final-2026-donde-se-jugara-en-que-ciudad-montevideo-conmebol-dominguez|загаловак=Alejandro Domínguez confirmó la sede de la final de la CONMEBOL Libertadores 2026|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=30.11.2025}}&lt;/ref&gt;. Пераможца Кубка Лібэртадорэс атрымае права згуляць зь пераможцам [[Паўднёваамэрыканскі кубак 2026 году|Паўднёваамэрыканскага кубка 2026 году]] ў [[Рэкопа Паўднёвай Амэрыкі 2027 году|Рэкопе Паўднёвай Амэрыкі 2027 году]]. Таксама пераможца аўтаматычна кваліфікуецца на Міжкантынэнтальны кубак ФІФА 2026 году, клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2029 году і групавы этап [[Кубак Лібэртадорэс 2027 году|Кубка Лібэртадорэс 2027 году]].

== Першы раўнд ==
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Стронгест Ля-Пас|Стронгест]]|BOL|2–2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 3:5)|[[Дэпартыва Тачыра Сан-Крыстабаль|Дэпартыва Тачыра]]|VEN|2–1|0–1
|[[Хувэнтуд Ляс-П’едрас|Хувэнтуд]]|URU|4–4 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:3)|[[Унівэрсыдад Католіка Кіта|Унівэрсыдад Католіка]]|ECU|0–1|4–3
|[[2 траўня Пэдра-Хуан-Кабальера|2 траўня]]|PAR|2–1|[[Альянса Ліма|Альянса]]|PER|1–0|1–1
}}

== Другі раўнд ==
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Хувэнтуд Ляс-П’едрас|Хувэнтуд]]|URU|2–1|[[Гуарані Асунсьён|Гуарані]]|PAR|0–0|2–1
|[[Дэпартыва Тачыра Сан-Крыстабаль|Дэпартыва Тачыра]]|VEN|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 0:3)|[[Дэпортэс Таліма]]|COL|0–1|1–0
|[[2 траўня Пэдра-Хуан-Кабальера|2 траўня]]|PAR|2–2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5)|[[Спортынг Крысталь Ліма|Спортынг Крысталь]]|PER|2–2|0–0
|[[Барсэлёна Гуаякіль|Барсэлёна]]|ECU|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 5:4)|[[Архэнтынас Хуніёрс Буэнас-Айрэс|Архэнтынас Хуніёрс]]|ARG|0–1|1–0
|[[Насьяналь Патасі|Насьяналь]]|BOL|1–2|[[Батафогу Рыю-дэ-Жанэйру|Батафогу]]|BRA|1–0|0–2
|[[Карабоба Валенсія|Карабоба]]|VEN|3–1|[[Уачыпата Талькаўана|Уачыпата]]|CHI|1–0|2–1
|[[О’Гігінз Ранкагуа|О’Гігінз]]|CHI|2–2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:3)|[[Баія Салвадор|Баія]]|BRA|1–0|1–2
|[[Лівэрпул Мантэвідэо|Лівэрпул]]|URU|1–2|[[Індэпэнд’ентэ Мэдэін]]|COL|1–2|0–0
}}

== Трэці раўнд ==
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Хувэнтуд Ляс-П’едрас|Хувэнтуд]]|URU|2–3|[[Індэпэнд’ентэ Мэдэін]]|COL|1–1|1–2
|[[О’Гігінз Ранкагуа|О’Гігінз]]|CHI|1–2|[[Дэпортэс Таліма]]|COL|1–0|0–2
|[[Карабоба Валенсія|Карабоба]]|VEN|2–2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 2:3)|[[Спортынг Крысталь Ліма|Спортынг Крысталь]]|PER|0–1|2–1
|[[Барсэлёна Гуаякіль|Барсэлёна]]|ECU|2–1|[[Батафогу Рыю-дэ-Жанэйру|Батафогу]]|BRA|1–1|1–0
}}

== Групавы этап ==

=== Група 1 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=FLA
|каманда2=DIM
|каманда3=EST
|каманда4=CUS

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=8 красавіка 2026
|перамогі_FLA=1 |нічыі_FLA=0 |паразы_FLA=0 |мз_FLA=2 |мп_FLA=0
|перамогі_EST=0 |нічыі_EST=1 |паразы_EST=0 |мз_EST=1 |мп_EST=1
|перамогі_CUS=0 |нічыі_CUS=0 |паразы_CUS=1 |мз_CUS=0 |мп_CUS=2
|перамогі_DIM=0 |нічыі_DIM=1 |паразы_DIM=0 |мз_DIM=1 |мп_DIM=1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_FLA={{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]]
|назва_EST={{Сьцяг|Аргентына}} [[Эстудыянтэс Ля-Плята|Эстудыянтэс]]
|назва_CUS={{Сьцяг|Пэру}} [[Куска (футбольны клюб)|Куска]]
|назва_DIM={{Сьцяг|Калюмбія}} [[Індэпэнд’ентэ Мэдэін]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група 2 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=COQ
|каманда2=NAC
|каманда3=TOL
|каманда4=UNI

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=8 красавіка 2026
|перамогі_NAC=0 |нічыі_NAC=1 |паразы_NAC=0 |мз_NAC=1 |мп_NAC=1
|перамогі_UNI=0 |нічыі_UNI=1 |паразы_UNI=0 |мз_UNI=0 |мп_UNI=0
|перамогі_COQ=0 |нічыі_COQ=1 |паразы_COQ=0 |мз_COQ=1 |мп_COQ=1
|перамогі_TOL=0 |нічыі_TOL=1 |паразы_TOL=0 |мз_TOL=0 |мп_TOL=0

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAC={{Сьцяг|Уругвай}} [[Насьяналь Мантэвідэо|Насьяналь]]
|назва_UNI={{Сьцяг|Пэру}} [[Унівэрсытарыё Ліма|Унівэрсытарыё]]
|назва_COQ={{Сьцяг|Чылі}} [[Какімба Ўніда]]
|назва_TOL={{Сьцяг|Калюмбія}} [[Дэпортэс Таліма]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група 3 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=IRI
|каманда2=FLU
|каманда3=DLG
|каманда4=BOL

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=7 красавіка 2026
|перамогі_FLU=0 |нічыі_FLU=1 |паразы_FLU=0 |мз_FLU=0 |мп_FLU=0
|перамогі_BOL=0 |нічыі_BOL=0 |паразы_BOL=1 |мз_BOL=0 |мп_BOL=1
|перамогі_DLG=0 |нічыі_DLG=1 |паразы_DLG=0 |мз_DLG=0 |мп_DLG=0
|перамогі_IRI=1 |нічыі_IRI=0 |паразы_IRI=0 |мз_IRI=1 |мп_IRI=0

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_FLU={{Сьцяг|Бразылія}} [[Флумінэнсі Рыю-дэ-Жанэйру|Флумінэнсі]]
|назва_BOL={{Сьцяг|Балівія}} [[Балівар Ля-Пас|Балівар]]
|назва_DLG={{Сьцяг|Вэнэсуэла}} [[Дэпартыва Ля-Гуайра]]
|назва_IRI={{Сьцяг|Аргентына}} [[Індэпэнд’ентэ Рывадавія Мэндоса|Індэпэнд’ентэ-Рывадавія]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група 4 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=BOC
|каманда2=CRU
|каманда3=UCA
|каманда4=BSC

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=7 красавіка 2026
|перамогі_BOC=1 |нічыі_BOC=0 |паразы_BOC=0 |мз_BOC=2 |мп_BOC=1
|перамогі_CRU=1 |нічыі_CRU=0 |паразы_CRU=0 |мз_CRU=1 |мп_CRU=0
|перамогі_UCA=0 |нічыі_UCA=0 |паразы_UCA=1 |мз_UCA=1 |мп_UCA=2
|перамогі_BSC=0 |нічыі_BSC=0 |паразы_BSC=1 |мз_BSC=0 |мп_BSC=1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BOC={{Сьцяг|Аргентына}} [[Бока Хуніёрс Буэнас-Айрэс|Бока Хуніёрс]]
|назва_CRU={{Сьцяг|Бразылія}} [[Крузэйру Бэлу-Арызонці|Крузэйру]]
|назва_UCA={{Сьцяг|Чылі}} [[Унівэрсыдад Католіка Сант’яга-дэ-Чылі|Унівэрсыдад Католіка]]
|назва_BSC={{Сьцяг|Эквадор}} [[Барсэлёна Гуаякіль|Барсэлёна]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група 5 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=COR
|каманда2=PEÑ
|каманда3=SFE
|каманда4=PLA

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=9 красавіка 2026
|перамогі_PEÑ=0 |нічыі_PEÑ=1 |паразы_PEÑ=0 |мз_PEÑ=1 |мп_PEÑ=1
|перамогі_COR=1 |нічыі_COR=0 |паразы_COR=0 |мз_COR=2 |мп_COR=0
|перамогі_SFE=0 |нічыі_SFE=1 |паразы_SFE=0 |мз_SFE=1 |мп_SFE=1
|перамогі_PLA=0 |нічыі_PLA=0 |паразы_PLA=1 |мз_PLA=0 |мп_PLA=2

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_PEÑ={{Сьцяг|Уругвай}} [[Пэньяроль Мантэвідэо|Пэньяроль]]
|назва_COR={{Сьцяг|Бразылія}} [[Карынтыянс Сан-Паўлу|Карынтыянс]]
|назва_SFE={{Сьцяг|Калюмбія}} [[Індэпэнд’ентэ Санта-Фэ Багата|Санта-Фэ]]
|назва_PLA={{Сьцяг|Аргентына}} [[Плятэнсэ Буэнас-Айрэс|Плятэнсэ]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група 6 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=CRI
|каманда2=PAL
|каманда3=JUN
|каманда4=CCP

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=8 красавіка 2026
|перамогі_PAL=0 |нічыі_PAL=1 |паразы_PAL=0 |мз_PAL=1 |мп_PAL=1
|перамогі_CCP=0 |нічыі_CCP=0 |паразы_CCP=1 |мз_CCP=0 |мп_CCP=1
|перамогі_JUN=0 |нічыі_JUN=1 |паразы_JUN=0 |мз_JUN=1 |мп_JUN=1
|перамогі_CRI=1 |нічыі_CRI=0 |паразы_CRI=0 |мз_CRI=1 |мп_CRI=0

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_PAL={{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]]
|назва_CCP={{Сьцяг|Парагвай}} [[Сэра Партэньнё Асунсьён|Сэра Партэньнё]]
|назва_JUN={{Сьцяг|Калюмбія}} [[Хуніяр Баранкільля|Хуніяр]]
|назва_CRI={{Сьцяг|Пэру}} [[Спортынг Крысталь Ліма|Спортынг Крысталь]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група 7 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=MIR
|каманда2=LDQ
|каманда3=CAR
|каманда4=LAN

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=8 красавіка 2026
|перамогі_LDQ=1 |нічыі_LDQ=0 |паразы_LDQ=0 |мз_LDQ=1 |мп_LDQ=0
|перамогі_LAN=0 |нічыі_LAN=0 |паразы_LAN=1 |мз_LAN=0 |мп_LAN=1
|перамогі_CAR=0 |нічыі_CAR=0 |паразы_CAR=1 |мз_CAR=0 |мп_CAR=1
|перамогі_MIR=1 |нічыі_MIR=0 |паразы_MIR=0 |мз_MIR=1 |мп_MIR=0

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_LDQ={{Сьцяг|Эквадор}} [[ЛДУ Кіта|ЛДУ]]
|назва_LAN={{Сьцяг|Аргентына}} [[Лянус (футбольны клюб)|Лянус]]
|назва_CAR={{Сьцяг|Балівія}} [[Олўэйз Рэдзі Ля-Пас|Олўэйз Рэдзі]]
|назва_MIR={{Сьцяг|Бразылія}} [[Мірасол (футбольны клюб)|Мірасол]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група 8 ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.conmebol.com/conmebol-libertadores-posiciones/ КОНМЭБОЛ]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=UCV
|каманда2=ROS
|каманда3=IDV
|каманда4=LIB

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=9 красавіка 2026
|перамогі_IDV=0 |нічыі_IDV=1 |паразы_IDV=0 |мз_IDV=0 |мп_IDV=0
|перамогі_LIB=0 |нічыі_LIB=0 |паразы_LIB=1 |мз_LIB=1 |мп_LIB=3
|перамогі_ROS=0 |нічыі_ROS=1 |паразы_ROS=0 |мз_ROS=0 |мп_ROS=0
|перамогі_UCV=1 |нічыі_UCV=0 |паразы_UCV=0 |мз_UCV=3 |мп_UCV=1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_IDV={{Сьцяг|Эквадор}} [[Індэпэнд’ентэ дэль Вальле Сангалькі|Індэпэнд’ентэ дэль Вальле]]
|назва_LIB={{Сьцяг|Парагвай}} [[Лібэртад Асунсьён|Лібэртад]]
|назва_ROS={{Сьцяг|Аргентына}} [[Расарыё Сэнтраль]]
|назва_UCV={{Сьцяг|Вэнэсуэла}} [[Унівэрсыдад Сэнтраль Каракас|Унівэрсыдад Сэнтраль]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Галы забітыя ў гасьцях; 5) Рэйтынг КОНМЭБОЛ.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=Трапілі ў 1/8 фіналу
|колер_Q2=blue1|тэкст_Q2=Трапілі ў [[Паўднёваамэрыканскі кубак]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://conmebollibertadores.com/ Афіцыйная старонка]{{Ref-en}}

{{Кубак Лібэртадорэс}}

[[Катэгорыя:Кубак Лібэртадорэс|2026]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]</text>
      <sha1>1nd473bz0rn283vvu74ne5q5bs1k3h0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сьпіс валадароў Расеі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302203</id>
    <revision>
      <id>2664388</id>
      <parentid>2664293</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:39:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jarash</username>
        <id>794</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>дапаўненьне</comment>
      <origin>2664388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47391" sha1="4zs7vhjdypsm2paab3huaym40rok0bx" xml:space="preserve">[[Файл:Millennium_of_Russia_Monument_in_Nowgorod,_2005.jpg|значак|364x364пкс|Тысячагодзьдзе Расеі - помнік расейскай дзяржаўнасьці ў [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе.]]]]
'''Сьпіс кіраўнікоў Русі, Рускай дзяржавы, Расейскай імпэрыі, Расейскай рэспублікі / Расейскай дзяржавы, РСФСР, СССР, Расейскай Фэдэрацыі (862— 2026)'''.

Кіраўнікі ў пэрыяд раздробненасьці вызначаюцца зыходзячы з таго, што намінальнай сталіцай Русі да сярэдзіны XIII стагодзьдзя зьяўляўся [[Кіеў]], ад сярэдзіны XIII стагодзьдзя да 1389 — [[Уладзімер (Уладзімерская вобласьць)|Уладзімер]], ад 1389 — [[Масква]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=Толочко А. П. |загаловак=«История Российская» Василия Татищева: источники и известия |мова=ru |месца=М. |выдавецтва=Новое литературное обозрение |год=2005 |старонкі=411—419 |isbn=5-86793-346-6 |наклад=2000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Горский-2004&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Горский А. А. |загаловак=Русь: От славянского Расселения до Московского царства |мова=ru |спасылка=https://www.academia.edu/115772522/ |месца=М. |выдавецтва=Языки славянской культуры |год=2004 |старонкі=6}}&lt;/ref&gt;. Паводле традыцыі ў сьпіс таксама ўключаны вялікія князі ўладзімерскія (за пэрыяд з 1157 па 1243 год) і ўдзельныя князі [[Маскоўскае княства|маскоўскія]] (1263—1389 гады), якія не былі вярхоўнымі суверэнамі [[Русь|рускіх земляў]], але лічацца кіраўнікамі Расіі з дынастычнага і гістарычнага пункту гледжаньня.

Сьпіс пачынаецца з варага [[Рурык|Рурыка]], заклік якога ў 862 годзе на княжаньне ў Ладагу ці Ноўгарад прынята лічыць умоўнай кропкай пачатку працэсу стварэньня расійскай дзяржавы. Далей пералік працягваецца кіраўнікамі [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]], якія княжылі ў Кіеве да 1240 году, калі падчас мангола-татарскага нашэсьця горад быў разрабаваны і спалены. Сьпіс кіеўскіх князёў даводзіцца да сярэдзіны XIII стагодзьдзя — да моманту, калі зьвесткі пра іх зьнікаюць зь летапісаў. Наступны пэрыяд, пералічаны ў сьпісе, пачынаецца з 1157 году, калі Андрэй Багалюбскі перанёс сталіцу Растова-Суздальскага княства з [[Суздаль|Суздаля]] ва Ўладзімер і заснаваў Уладзімерскае княства. У 1243 годзе [[Залатая Арда]] (якой рускія княствы плацілі даніну) прызнала, што вялікія князі ўладзімерскія вышэйшыя за астатніх рускіх князёў. Пэрыяд Уладзімерскага вялікага княства працягвае ў 1389 годзе Маскоўскае вялікае княства (улучаны таксама пэрыяд удзельнага княства 1263—1389 гадоў). Станаўленьне цэнтралізаванай Рускай дзяржавы цягам аб’яданьня раздробленай Русі аднесена да 1478 году, калі вялікі князь маскоўскі [[Іван III]] далучыў да сваіх уладаньняў [[Наўгародзкая рэспубліка|Наўгародзкую рэспубліку]]. Наступны пэрыяд ([[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]) пачынаецца ў 1721 годзе і заканчваецца дэклярацыяй у 1917 годзе [[Расейская рэспубліка|рэспубліканскай формы кіраваньня]]. Ва ўмовах [[Кастрычніцкі пераварот|Кастрычніцкага перавароту]] й Грамадзянскай вайны у Расеі пачалося ўстанаўленьне савецкай улады. У 1922 годзе было ўтворана аб’яднаньне савецкіх рэспублік — [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], якое праіснавада да 1991 году, калі ён [[Распад СССР|распаўся]] на зноў суверэнныя дзяржавы (у тым ліку [[Расея|Расею]]).

У сьпіс ня ўключаныя фактычныя кіраўнікі (за выключэньнем савецкага пэрыяда) і рэгенты, кіраўнікі іншых утварэньняў у межах сучаснай расейскай тэрыторыі, якія не кантралявалі сталіцу, асобы, якія атрымалі права ці прэтэндавалі на пасаду кіраўніка, але не ўступілі ў яе, і намінальныя старшыні [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]] у пэрыяд ад утварэньня СССР да стварэньня пасады [[Прэзыдэнт Расеі|прэзыдента Расеі]]. Аднак у пэрыяд ад 1918 да 1920 году паказаны старшыні двух расейскіх дзяржаў, якія існавалі адначасова (антыбальшавісцкай ды савецкай Расеі). У выпадку, калі пэрсона атрымала паўторныя паўнамоцтвы пасьлядоўна за першапачатковымі, асобна паказваецца кожны такі тэрмін (напрыклад, два паслядоўных тэрміны паўнамоцтваў прэзыдента [[Барыс Ельцын|Барыса Ельцына]] ў 1991—1999 гады). Таксама паказваецца розны характар паўнамоцтваў старшынь дяржавы (напрыклад, адзіны тэрмін знаходжаньня на чале дзяржавы [[Міхаіл Гарбачоў|Міхаіла Гарбачова]] ў 1988—1991 гады падзелены на пэрыяды, калі ён быў першапачаткова старшынёй Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета, потым непасрэдна Вярхоўнага Савета, а потым прэзыдэнтам СССР). У слупку «Выбары» паказаныя выбарныя працэдуры, якія прайшлі. У выпадку, калі глава дзяржавы атрымаў паўнамоцтвы без іх, слупок запаўняецца зноскай з камэнтарыем. Для некаторых князёў у дужках пазначаныя мянушкі, дадзеныя ім у пазьнейшы час ці ў сучаснай гісторыяграфіі, радзей сучасьнікамі&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Сиренов А. В. |загаловак=Прозвища древнерусских князей |спасылка=https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |выданьне=Петербургский исторический журнал |год=2017 |нумар=2 |старонкі=184 |ref=Сиренов |archive-date=2024-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102012457/https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Для зручнасьці сьпіс падзелены на прынятыя ў гістарыяграфіі пэрыяды найменьня краіны. Апісаньні, прыведзеныя ў прэамбулах у кожным з разьдзелаў гэтых пэрыядаў, каб паясьніць асаблівасьці палітычнага працэсу. Да {{Дата ў старым стылі|15 кастрычніка|1582|5 кастрычніка}} году, калі быў уведзены [[грыгарыянскі каляндар]], прыведзены [[Юліянскі каляндар|юліянскія даты]]. Пасьля пераходу РСФСР {{Дата ў старым стылі|14 лютага|1918|1 лютага|}} году (а {{Дата ў старым стылі|14 кастрычніка|1918|1 кастрычніка|}} году і антыбальшавісцкай Расейскай дзяржавы) на новы каляндар пазначаныя грыгарыянскія даты&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=Климишин И. А. |загаловак=Календарь и хронология |мова=ru |выданьне=Изд. 3 |месца=М. |выдавецтва=Наука. Главная редакция физико-математической литературы |год=1990 |старонкі=308 |isbn=5-02-014354-5 |наклад=105000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кніга |частка=Постановленіе Временнаго Сибирскаго Правительства «О введеніи исчисленія календарнаго времени по новому стилю (Грегорьянскому)» |загаловак=Собраніе узаконеній и распоряженій Временнаго Сибирскаго Правительства |спасылка=https://rusneb.ru/local/tools/exalead/getFiles.php?book_id=000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_012282780&amp;name=000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_012282780-1918,%20%E2%84%96%209%20%D0%A1%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D1%83%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D0%B8%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%8F%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE&amp;doc_type=pdf |месца=Омскъ |выдавецтва=Типографія Акмолинскаго Областного Комиссаріата |год=1918 |том=9 |старонкі=12—13 }}&lt;/ref&gt;. Ад моманту ўвядзеньня календара да яго прыняцьця ў Расеі прыведзены абедзьве даты — юліанская і грыгарыянская.

== Гістарычныя пералікі кіраўнікоў ==
[[Файл:Перечень_князей_в_Хлебниковском_списке.jpg|значак|371x371пкс|Пералік князёў у Хлебнікаўскім сьпісе Іпацьеўскага летапісу, 1550—1560-я гады]]
Аналістычная частка « [[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых гадоў]] » пачатку XII стагодзьдзя пачынаецца артыкулам 852 году, у якім у якасьці кропкі адліку датаванай гісторыі Рускай зямлі ўзяты пачатак праўлення візантыйскага імператара Міхаіла III (год быў разьлічаны памылкова), пры якім народ русь зьдзейсьніў свой першы паход на Канстантынопаль. У гэтым жа артыкуле прыводзіцца храналягічны сьпіс ад [[Адам|Адама]] ды іншых біблейскіх пэрсанажаў да некаторых бізантыйскіх імпэратараў ды рускіх князёў (па іх таксама дадзена працягласьць княжаньня) з заканчэньнем на сьмерці [[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполка Тураўскага]] ў 1113 годзе. У [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] зьмяшчаецца пералік кіеўскіх князёў ад [[Аскольд|Аскольда]] і [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзіра]] да часу мангольскага нашэсьця. Сьпіс заканчваецца пазначэньнем, што Кіеў узяты татарамі (1240) падчас кіраваньня Дзьмітрыя, намесьніка [[Даніла Раманавіч|Данілы Раманавіча]]. Пералік створаны на аснове самога тэксту Іпацьеўскага летапісу. Меркавалася, што ён складзены або пры Даніле Рамановічу, або на мяжы XIII—XIV стагодзьдзяў.
[[Файл:Russian_princes_family_tree_(1660-80s,_Tatiana_Mikhailovna's_sinodik,_GIM).jpg|зьлева|значак|348x348пкс|«Радавод рускіх князёў і цароў», мініятура зь Сінодзіка царэўны Тацяны Міхайлаўны, 1660—1680-я гады]]
Да першай паловы XV стагодзьдзя адносіцца складаньне сьпісаў кіраўнікоў Русі, якія захаваліся ў выглядзе пазалетапісных артыкулаў у канвоі Камісійнага сьпісу [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкага першага летапісу]] малодшага зводу: «Кто колико княжилъ», «Сице родословятся велицѣи князи русьстии», «Родословие тѣх же князеи», «А се князи русьстии», «А се по святѣмь крещении, о княжении Киевьстемъ», «А се князи Великого Новагорода», «А се посадници новгородьстии», «А се тысячьскыи новгородскыи», «А се русьстии митрополити», «А се новгородскыи епископы, а се архиепископи», «А се архимандриты новгородские». Гэтыя пералікі вядомыя яшчэ ў трох летапісах, складзеных у XV—XVI стагодзьдзях&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Введенский Антон Михайлович|загаловак=Перечни, содержащиеся в конвое Комиссионного списка Новгородской первой летописи, и их судьба в XV-XVI веках|выданьне=Вспомогательные исторические дисциплины |год=2021|спасылка=https://cyberleninka.ru/article/n/perechni-soderzhaschiesya-v-konvoe-komissionnogo-spiska-novgorodskoy-pervoy-letopisi-i-ih-sudba-v-xv-xvi-vekah |старонкі=101—103 |ref=Введенский}}&lt;/ref&gt;. У артыкуле пачатку XV стагодзьдзя &quot;А се князи рустии&quot; апавяданьне і, адпаведна, гісторыя рускай дзяржаўнасьці пачынаецца з заснаваньня Уладзімерам Манамахам горада [[Уладзімер (Уладзімерская вобласьць)|Уладзімера]], кіеўскі пэрыяд гісторыі адсутнічае. Аўтар артыкула вырашаў важную для свайго часу ідэалягічную і гістарыясофскую задачу па зацьвярджэньні дынастыі маскоўскіх князёў. У прыватнасьці, яму важна было паказаць пераемнасьць гэтых князёў&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Сиренов А. В. |загаловак=Прозвища древнерусских князей |спасылка=https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |выданьне=Петербургский исторический журнал |год=2017 |нумар=2 |старонкі=186—187 |ref=Сиренов |archive-date=2024-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102012457/https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Старажытнаруская дзяржава (862—1240) ==
'''''Старажытнаруская дзяржава''''' (Старажытная Русь, Кіеўская Русь [862/882—1240]; гістарычныя назвы — Руская зямля, Русь) — сярэднявечнае дзяржаўнае ўтварэньне ва Ўсходняй Эўропе, якое існавала з другой паловы IX стагодзьдзя да сярэдзіны XIII стагодзьдзя. Разьдзел складаецца з дзьвюх частак: акрамя сьпісу кіраўнікоў, у першай разгледжаны фарміраваньне, роськвіт і перадумовы да распаду дзяржавы, у другой — гісторыя барацьбы ўдзельных князёў за валоданьне Кіевам, які заставаўся намінальнай сталіцай Русі, да канчатковай страты гэтага статусу ў выніку мангола-татарскага нашэсьця.

=== 862—1132. Ад пакліканьня варагаў да сьмерці Мсьціслава Вялікага ===
Фарміраваньне [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]] ў IX—X стагодзьдзях было комплексным працэсам, які быў абумоўлены як унутранымі фактарамі — грамадзкай эвалюцыяй мясцовых, у першую чаргу ўсходнеславянскіх супольнасьцей, так і вонкавым уплывам, у прыватнасьці актыўным пранікненьнем вайскова-гандлёвых дружын [[Варагі|варагаў]]&lt;ref name=&quot;ДРГ&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=Назаренко А. В.|загаловак=Россия. История. Древнерусское государство|дата публікацыі=21 февраля 2023|праект=Онлайн-версия Большой российской энциклопедии (новая)|url=https://bigenc.ru/c/rossiia-istoriia-drevnerusskoe-gosudarstvo-f41276}}&lt;/ref&gt; — старажытнарускае найменьне скандынаваў (нарманаў). Роля варагаў у станаўленьні дзяржавы легла ў аснову нарманскай тэорыі, адпаведна якой нарманы разглядаліся як ініцыятары ці актаўныя ўдзельнікі стварэньня старажытнарускай дзяржаўнасьці. Згодна зь летапісным расповедам (які прываедзены ў «[[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых гадоў]]» і ў некалькі іншай вэрсіі ў [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкім першым летапісе]]), першапачатковая вараская прысутнасьць ва Ўсходняй Эўропе заключалася ва ўстанаўленьні данінных стасункаў са славянскімі плямёнамі, сярод якіх былі славене ды [[крывічы]], а таксама зь фіна-вугорскімі — [[Чудзь|чудзьдзю]], мерай ды, магчыма, весьсю. У выніку паўстаньня гэтыя плямёны змаглі ськінуць данінную залежнасьць, аднак унутраныя сваркі вымусілі Іх паклікаць на княжаньне варагаў [[Рурык|Рурыка]] ды ягоных братоў, праўленьне якіх, верагодна, было абумоўлена дамовай. Частка дружыны Рурыка на чале з [[Аскольд|Аскольдам]] ды [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзірам]] накіравалася на поўдзень і асела ў ваколіцах [[Кіеў|Кіева]]. Пасьля сьмерці Рурыка яго родзіч, князь [[Алег Вешчы|Алег]], захапіў Кіеў, аб'яднаўшы Паўночную Русь з Паўднёвай Русьсю. Нягледзячы на аўтэнтычнасць большасьці летапісных падзей, іх час (выгнаньне адных варагаў ды запрашэнье іншых варагаў на чале з Рурыкам і яго братамі ў 862 годзе, пачатак княжаньня Аскольда ды Дзіра ў Кіеве ў 864 годзе і захоп горада Алегам у 882 годзе) умоўная.
[[Файл:Киевская_Русь_IX—XII_вв.png|значак|258x258пкс|Старажытнаруская дзяржава ў IX—XII стагодзьдзях]]
Пасьля гібелі князя Ігара Рурыкавіча ў 945 годзе кіраваньне перайшло да яго ўдавы — княгіні [[Вольга (княгіня кіеўская)|Вольгі]], галоўныя высілкі якой былі накіраваныя на ўнутраную стабілізацыю Старажытнарускай дзяржавы. У пачатку 960-х гадоў яе сын і пераемнік Ігара Сьвятаслаў расшырыў свае ўладныя паўнамоцтвы і аднавіў ваенную экспансію бацькі: у прыватнасьці, разграміў [[Хазарскі каганат]], аднак ня здолеў замацавацца на ніжнім [[Дунай|Дунаі]]. У 969 годзе перад паходам на Балканы Сьвятаслаў разьдзяліў Русь паміж сваімі сынамі: Яраполкам, які княжыў у Кіеве, Алегам, які атрымаў зямлю [[Драўляне|драўлян]], ды [[Уладзімер Сьвятаславіч|Ўладзімерам]], ва ўладаньне да якога перайшоў [[Наўгародзкае княства|Ноўгарад]]. Пераможцам з міжусобіцы, якая пачалася, выйшаў Уладзімер, які ў 978 годзе захапіў Кіеў. Аднымі з галоўных дасягненьняў яго княжаньня былі [[Хрышчэньне Русі|хрысьціянізацыя насельніцтва Русі]] па [[Бізантыйскі абрад|візантыйскім абрадзе]] і усталяаньне [[хрысьціянства]] ў якасьці [[Дзяржаўная рэлігія|дзяржаўнай рэлігіі]]. Пасьля сьмерці Ўладзімера ў 1015 годзе ўспыхнула міжусобная барацьба паміж найбольш уплывовымі зь яго сыноў. Кіеўскі стол заняў Сьвятаполк — старэйшы з сыноў, якія засталіся. Ён арганізаваў забойства трох сваіх братоў: Барыса, Глеба ды Сьвятаслава. Іншы сын Уладзімера, [[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў]], які княжыў у Ноўгарадзе, у 1016 годзе выгнаў Сьвятополка, які, аднак, заручыўшыся ваеннай падтрымкай польскага князя [[Балеслаў I Храбры|Баляслава I]], у 1018 годзе вярнуўся ў Кіеў. Але ўжо ў 1019 годзе Ярослаў канчаткова зацьвердзіўся ў сталіцы Русі. Ярослаў памёр у 1054 годзе. Паводле ягонага запавету тэрыторыя Старажытнарускай дзяржавы была падзеленая паміж пяцьцю яго сынамі. У якасьці дадатковага палітычнага мэханізму, які стабілізаваў гэтую сыстему ўдзелаў, быў створаны сумесны ўрад трох старэйшых Яраславічаў над сярэднедняпроўскім ядром дзяржавы.

Цягам пагрозы з боку [[Куманы|куманаў]], якая ўзьнікла на поўдні Русі ў 1068 годзе, войскі трыумвірата пацярпелі сур'ёзную паразу пад Пераяславам. Нерашучасьць старэйшага з Яраславічаў Ізяслава пры адмове пераклонных выклікала паўстаньне ў Кіеве, напрацягу якога кіеўляне вызвалілі [[Полацкае княства|польскага князя]] [[Усяслаў Чарадзей|Усеслава Брычысавіча]], які трапіў у палон трыумвіраў годам раней, і абвясьцілі яго кіеўскім князем, а Ізяслаў зьбег да польскага князя Баляслава II. У 1069 годзе Ізяслаў з польскай падмогай вярнуў сабе Кіеў. У 1073 годзе пры падтрымцы свайго брата Усевалада другі з старэйшых Яраславічаў Сьвятаслаў выгнаў Ізяслава зь Кіева, але ўжо праз тры гады памёр. На кіеўскі стол у 1077 годзе вярнуўся Ізяслаў, які, аднак, загінуў у 1078 годзе ў бітве на Нежацінай Ніве. Кіеўскае княства на доўгі час заняў Усевалад, пасьля сьмерці якога ў 1093 годзе стол заняў сын Ізяслава [[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполк]]. У першыя гады княства Сьвятаполк сутыкнуўся з барацьбой сыноў Сьвятаслава за бацькоўскую спадчыну, якая скончылася ў 1097 годзе стратэгічнай перамогай апошніх і агульнарускім [[Любецкі зьезд|Любецкім з'ездам]], закліканым удасканаліць заснаваны Яраславам Уладзіміравічам кіеўскі сэньёрат. Кіеўскае княства Уладзімера Усеваладавіча і яго сына [[Мсьціслаў Уладзімеравіч|Мсціслава]] адзначалася ўнутрыпалітычнай стабілізацыяй Старажытнай Рускай дзяржавы. Аднак пасьля сьмерці апошняга ў 1132 годзе Кіеў перайшоў у спадчыну наступнаму па старшынстве Манамашычу - Яраполку, намер якога выканаць задуму бацькі і зрабіць сваім намеснікам пляменьніка Усевалада Мсціславіча, каб спадчына не дастался малодшым братам, як гэта ўяўляла лесьвічнае права, прывяло да ўсеагульнай міжусобнай вайны і фактычнага распаду Старажытнай Рускай дзяржавы.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin: 1em auto 1em auto&quot; width=&quot;100%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;100px&quot; |Партрэт
! rowspan=&quot;2&quot; |Імя&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(гады жыцьця)&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;2&quot; |Праўленьне
! rowspan=&quot;2&quot; |{{Падказка|Заўв.|Заўвага}}
|-
!Пачатак
!Канец
|-
|[[Файл:1000_Rurik_01.jpg|103x103пкс]]
|[[Рурык]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—879)&lt;/small&gt;
|862
|879
|&lt;ref&gt;Пачаў княжыць у 6370 ('''862''') годзе (Поўны збор рускіх летапісаў – далей ПЗРЛ, т. I, слуп. 19—20). Памёр у 6387 ('''879''') годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 22). Паводле [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскага летапісу]] [[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых часоў]] ды [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкага першага летапісу]] сеў у [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе]], паводле [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапіу]] — ў [[Старая Ладага|Ладазе]], у [[864]] годзе заснаваў Ноўгарад і перабраўся туды (ПЗРЛ, т. I, слуп. 20, т. III &lt;Наўгародзкі першы летапіс. М.;Л., 1950.&gt; — С. 106, ПЗРЛ, т. II, слуп. 14). Як паказваюць архэалягічныя дасьледаваньні, Ноўгарада ў [[IX стагодзьдзе|IX стагодзьдзі]] яшчэ не існавала; успаміны пра яго ў летапісах адносяцца да Гарадзішча. У княскіх сьпісах Рурык упершыню сустракаецца ў наўгародзкім пераліку «Кто колико княжилъ», складзеным, верагодна, на мяжы XI—XII стагодзьдзяў (ПЗРЛ, т. III, слуп. 466, ПЗРЛ, т. XVI, с. 308—309, ПЗРЛ, т. XV, слуп. 11—12. {{Артыкул|url=https://www.academia.edu/6622217|аўтар=Щавелев А. С.|загаловак=К датировке протографа перечня «Кто колико княжилъ»|выданьне=ВЕДС|месца=М.|год=2011|старонкі=332—337}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Файл:Oleg_of_Novgorod_01.jpg|100x100пкс]]
|[[Алег Вешчы|Алег]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—912)&lt;/small&gt;
|879
|восень 912
|&lt;ref&gt;Пачаў княжыць у 6387 ('''879''') годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 22). У Аповесьці мінулых часоў ды [[Руска-бізантыйская ўмова 911 году|Руска-бізантыйскай ўмове 911 году]] — князь, супляменьнік ці родзіч Рурыка, які правіў у пэрыяд малалецтва Ігара (ПЗРЛ, т. I, слуп. 18, 22, 33, ПЗРЛ, т. II, слуп. 1). У Наўгародзкім першым летапісе фігуруе як ваявода пры Ігары (ПЗРЛ, т. III, с. 107). Пасьля ўзяцьця Кіева пачаў княжыць у ім у 6390 (882) годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 23), хутчэй за ўсё ўлетку, паколькі павінен быў накіравацца ў паход з Ноўгарада ўвясну. Памёр '''увосень''' 6420 ('''912''') году паводле адной вэрсіі ў Кіеве, паводле іншай — у Ладазе, калі накіроўваўся «за мора» (ПЗРЛ, т. I, слуп. 38-39). Паводле Наўгародзкага першага летапісу памёр у 6430 (922) годзе (ПЗРЛ, т. III, с. 109).&lt;/ref&gt;
|-
|[[Файл:03_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_-_fragment_01.jpg|102x102пкс]]
|[[Ігар Рурыкавіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—945)&lt;/small&gt;
|912
|восень 945
|&lt;ref&gt;Пачатак княжаньня пазначаны ў летапісу 6421 (913) годам (ПЗРЛ, т. I, слуп. 42). Або гэта проста асаблівасьць афармленьня летапіса, або яму патрабаваўся час, каб сесьці ў Кіеве. Пры апісаньні сьмерці і пахаваньня Алега Ігар не ўзгаданы. Згодна зь летапісам, забіты драўлянамі '''ўвосень''' 6453 ('''945''') году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 54-55). Расповед пра сьмерць Ігара разьмешчаны адразу за руско-бізантыйскай дамовай, якая была заключаная ў 944 годзе, таму некаторыя дасьледчыкі аддаюць перавагу эгтаму году. Месяцам гібелі, магчыма, быў '''лістапад''', таму што паводле дандзеных Канстантына менавіта ў лістападзе пачыналася палюдзьдзе. (''Литаврин Г. Г.'' Древняя Русь, Болгария и Византия в IX—X вв. // IX Международный съезд славистов. История, культура, этнография и фольклор славянских народов. М., 1983. — С. 68). &lt;p&gt;Рэальныя даты княжаньняў Алега ды Ігара дыскусійныя. З супастаўленьня зь незалежнымі крыніцам крайнім магчымым часам сьмерці Алега зьяўляюцца 940-я гады, Ігара — 950-я гады. У сучаснай гісторыяграфіі найбольшую вядомасьць атрымалі спробы храналягічнай рэканструкцыі, прапанаваныя Канстантынам Цукерманам ды Аляксеем Шчавялёвым. Пачатак княжаньня Алега ў Кіеве абодва аўтара адносяць да 900-з гадоў. Самастойное праўленьне Ігара Цукерман датуе зь лета 941 да канца 945, Шчавялёў лічыць, што вызначыць пачатковую дату кіраваньня цяжка, але верагоднымі зьяўляюцца 930-я гады. Канец кіраваньня Ігара ён датуе паміж 952 і 957 ([https://www.academia.edu/2481372/  ''Цукерман К. '' Перестройка древнейшей русской истории] {{Wayback|url=https://www.academia.edu/2481372/ |date=20240707093409 }} // У истоков русской государственности: К 30-летию археологического изучения Новгородского Рюрикова Городища. — СПб., 2007. — С. 351; ''Щавелёв А. С.'' Хронотоп державы Рюриковичей (911—987 годы). — М., 2020. — С. 352, 355).&lt;/ref&gt;
|-
|[[Файл:Святая_великая_княгиня_Ольга.jpg|100x100пкс]]
|[[Вольга (княгіня кіеўская)|Вольга]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—969)&lt;/small&gt;
|945
|не раней за 959
|&lt;ref&gt;Правіла Русьсю ў пэрыяд непаўналецьця Сьвятаслава. У летапісе (у пераліку кіеўскіх князёў у артыкуле 6360 Аповесьці мінулых часоў і ў пераліку кіеўскіх князёў у пачатку Іпацьеўскага летапісу) кіраўніцай не называецца (ПЗРЛ, т. II, слуп. 1, 13, 46), але прадстае такавой у сынхронных бізантыйскіх ды заходнеэўрапейскіх крыніцах. Кіравала як мінімум да '''959''' году, калі узгадваецца яе пасольства да нямецкага караля [[Атон I Вялікі|Атона I]]. Па просьбе Вольгі на Русь быў накіраваны нямецкі біскуп Адальбэрт Магдэбурскі, але, калі ён прыбыў у 961 годзе, то ня змог прыступіць да сваіх абавязкаў і быў выгнаны. Відавочна, гэта сьведчыць пра пераход улады да Святаслава, які быў зацятым паганцам (Древняя Русь в свете средневековых источников. Т. 4. М., 2010. — С. 46—47). Памерла 11 ліпеня 969 году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 68, поўную дату прыводзіць Якаў Мніх; [http://дгве.рф/download/DGVE_2013_18.pdf ''Назаренко А. В. ''Достоверные годовые даты в раннем летописании и их значение для изучения древнерусской историографии] // ДГВЕ. 2013. — М., 2016. — С. 615—616, 626).&lt;/ref&gt;
|-
|[[Файл:Titulyarnik_-_Sviatoslav.png|133x133пкс]]
|[[Сьвятаслаў Ігаравіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—972)&lt;/small&gt;
|не раней за 959
|вясна [[972]]
|&lt;ref&gt;У летапісе датай яго нараджэньня пазначаны 6450 (942) год (ПЗРЛ, т. II, слуп. 34). Спараўднасьць даты не выключаная, але малаверагодная. Пачатак яго княжаньня ў летапісе пазначаны 6454 (946) годам, а першае самастойнае мерапрыемства — 6472 (964) годам (ПЗРЛ, т. I, слуп. 57, 64). Верагодна, самастойнае кіраўніцтва ўсё ж пачалося раней — паміж 959 і 961 гадамі. Гл. папярэднюю заўвагу. Забіты ў засадзе печанегамі напачатку вясны 6480 (972) году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 74). Паводле бізантыйскіх крыніц забіты адразу ж пасьля заканчэньня паходу на Баўгарыю, гэта значыць пасьля ліпеня 971 году (''Щавелёв А. С.'' Хронотоп державы Рюриковичей (911—987 годы). — М., 2020. — С. 377, 416.)&lt;/ref&gt;
|-
|[[Файл:06_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_01.jpg|117x117пкс]]
|[[Яраполк Сьвятаславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—978)&lt;/small&gt;
|972
|11 чэрвеня 978
|&lt;ref&gt;Пасаджаны ў Кіеве бацькам, які накіраваўся ў паход на Бізантыю ў 6478 (970) годзе (паводле летапісу, ПЗРЛ, т. I, слуп. 69) або ўвосень 969 году (паводле бізантыйскіх крыніц). Пасьля сьмерці бацькі працягнуў княжыць у Кіеве. Выгнаны зь Кіева ды забіты, летапіс датуе гэта 6488 (980) годам (ПЗРЛ, т. I, слуп. 78). Згодна ж «Памяці і хвале князю Ўладзімеру» Якава Мніха, Уладзімер увайшоў у Кіеў 11 чэрвеня 6486 (978) году.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Файл:Vladimir_I_of_Kiev.PNG|133x133пкс]]
|[[Уладзімер Сьвятаславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—1015)&lt;/small&gt;
|11 чэрвеня 978
|15 ліпеня 1015
|
|-
|[[Файл:Святополк_Владимирович.jpg|133x133пкс]]
|[[Сьвятаполк Акаянны]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(978/979—1019)&lt;/small&gt;
|ліпень 1015
|восень 1016
|
|-
|[[Файл:Ярослав_Мудрый.jpg|133x133пкс]]
|[[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў Уладзімеравіч (Мудры)]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(978/979—1054)&lt;/small&gt;
|восень 1016
|22 ліпеня 1018
|
|-
|[[Файл:Святополк_Владимирович.jpg|133x133пкс]]
|[[Сьвятаполк Акаянны]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(978/979—1019)&lt;/small&gt;
|14 жніўня 1018
|1019
|
|-
|[[Файл:Ярослав_Мудрый.jpg|133x133пкс]]
|[[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў Уладзімеравіч (Мудры)]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(978/979—1054)&lt;/small&gt;
|1019
|20 лютага 1054 
|
|-
|[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]]
|[[Ізяслаў Яраславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1024—1078)&lt;/small&gt;
|люты [[1054]]
|15 верасьня 1068
|
|-
|[[Файл:Всеслава_Брячиславича_переправляют_через_Днепр.jpg|133x133пкс]]
|[[Усяслаў Чарадзей|Усяслаў Брачыславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—1101)&lt;/small&gt;
|15 верасьня 1068 (1068-09-15)
|красавік [[1069]]
|
|-
|[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]]
|[[Ізяслаў Яраславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1024—1078)&lt;/small&gt;
|2 мая 1069
|сакавік [[1073]]
|
|-
|[[Файл:Святослав_II.jpg|133x133пкс]]
|[[Сьвятаслаў Яраславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1027—1076)&lt;/small&gt;
|22 сакавіка 1073
|27 сьнежня [[1076]]
|
|-
|[[Файл:Vsevolod_yaroslavich.jpg|133x133пкс]]
|[[Усевалад Яраславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1030—1093)&lt;/small&gt;
|1 студзеня 1077 (1077-01-01)
|ліпень [[1077]]
|
|-
|[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]]
|[[Ізяслаў Яраславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1024—1078)&lt;/small&gt;
|15 ліпеня 1077
|3 кастрычніка 1078
|
|-
|[[Файл:Vsevolod_yaroslavich.jpg|133x133пкс]]
|[[Усевалад Яраславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1030—1093)&lt;/small&gt;
|кастрычнік [[1078]]
|13 красавіка 1093
|
|-
|[[Файл:12_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_01.jpg|100x100пкс]]
|[[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполк Ізяславіч]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(?—1113)&lt;/small&gt;
|24 красавіка 1093
|16 красавіка 1113
|
|-
|[[Файл:Vladimir_monomakh.jpg|130x130пкс]]
|[[Уладзімер Манамах|Уладзімер Усеваладавіч (Манамах)]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1053—1125)&lt;/small&gt;
|20 красавіка 1113
|19 мая 1125
|
|-
|[[Файл:Mstislav_I_of_Rus.jpg|133x133пкс]]
|[[Мсьціслаў Уладзімеравіч|Мсьціслаў Уладзімеравіч (Вялікі)]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1075/1076—1132)&lt;/small&gt;
|20 мая 1125
|15 красавіка 1132
|
|}

== Глядзіце таксама ==

* [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|Спіс вялікіх князёў літоўскіх]]

== Заўвагі ==

=== Крыніцы ===
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар=Горский А. А.|загаловак=Русские земли в XIII–XIV веках: пути политического развития|месца=М.|выдавецтва=Издательский центр Института российской истории РАН|год=1996|старонак=126|наклад=300|isbn=5-201-00608-6|ref=Горский}}
* {{Артыкул|аўтар=Горский А. А.|загаловак=«Раздробленность» и статус главного русского князя (к вопросу о континуитете русской средневековой государственности)|выданьне=Средневековая Русь|месца=М.|выдавецтва=Индрик|выпуск=16|старонкі=28—33|год=2024|isbn=978-5-91674-746-1}}
{{Накід}}
[[Катэгорыя:Кіраўнікі Расеі]]
[[Катэгорыя:Сьпісы кіраўнікоў]]

[[ab:Урыс аҳәынҭқарра ахадацәа]]
[[az:Rusiya hökmdarlarının siyahısı]]
[[bg:Списък на руските владетели]]
[[cs:Seznam hlav ruského státu]]
[[de:Liste der russischen Herrscher]]
[[el:Κατάλογος μοναρχών της Ρωσίας]]
[[en:List of Russian monarchs]]
[[eo:Listo de Regantoj de Rusio]]
[[es:Anexo:Monarcas rusos]]
[[et:Venemaa riigipeade loend]]
[[fi:Venäjän hallitsijat]]
[[fr:Liste des monarques de Russie]]
[[hr:Popis ruskih vladara]]
[[hu:Oroszország uralkodóinak listája]]
[[hy:Ռուսական պետականությունների ղեկավարների ցանկ]]
[[id:Daftar Kepala Monarki Rusia]]
[[io:Listo pri monarki di Rusia]]
[[it:Sovrani di Russia]]
[[ja:ロシア君主一覧]]
[[jv:Dhaptar panguwasa Rusia]]
[[ka:რუსეთის მონარქთა სია]]
[[ko:러시아의 군주 목록]]
[[li:Lies van sjtaotshuie van Róslandj en de Sovjet-Unie]]
[[lv:Krievijas valdnieku uzskaitījums]]
[[mk:Список на руски владетели]]
[[mn:Оросын Эзэн хаадын жагсаалт]]
[[my:ရုရှားအုပ်ချုပ်သူမင်းများစာရင်း]]
[[nl:Lijst van heersers van Rusland]]
[[no:Liste over Russlands monarker]]
[[oc:Lista dels monarcas de Russia]]
[[pl:Władcy Rosji]]
[[pt:Lista de monarcas da Rússia]]
[[ro:Lista monarhilor ruși]]
[[ru:Правители Российского государства]]
[[sah:Арассыыйа салайааччылара]]
[[sh:Lista vladara Rusije]]
[[simple:List of Russian monarchs]]
[[sk:Zoznam panovníkov Ruska]]
[[sr:Списак руских владара]]
[[sv:Lista över Rysslands statsöverhuvuden]]
[[th:รายพระนามผู้ปกครองรัสเซีย]]
[[tr:Rus hükümdarları listesi]]
[[tt:Россия, СССР, РФ җитәкчеләре]]
[[uk:Правителі Росії]]
[[uz:Rossiya davlati hukmdorlari]]
[[vep:Venälaižen valdkundan pämehed]]
[[vi:Danh sách quân chủ Nga]]
[[zh:俄罗斯君主列表]]</text>
      <sha1>4zs7vhjdypsm2paab3huaym40rok0bx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dodge Ram Van</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302223</id>
    <revision>
      <id>2664395</id>
      <parentid>2663735</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T22:52:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21937-50</username>
        <id>96776</id>
      </contributor>
      <origin>2664395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29786" sha1="6hntqfjlmx1380k11hbewyishzmw1hm" xml:space="preserve">'''Dodge Ram Van''' (першапачаткова '''серыя Dodge B''') — гэта лінейка паўнапамерных фургонаў, якія выпускаліся карпарацыяй [[Chrysler]] з 1971 па 2003 мадэльны год. Серыя B замяніла [[Dodge A100]] з пярэднім размяшчэннем рухавіка і заднім прывадам, перайшоўшы на кампаноўку з пярэднім размяшчэннем рухавіка і заднім прывадам, якая мела агульныя кампаненты з пікапам серыі D і звычайны вонкавы капот для доступу да рухавіка. Мадэльны шэраг складаўся з грузавога фургона, пасажырскага фургона, які прадаваўся як '''Dodge Ram Wagon''' пасля з'яўлення мадэлі Ram у 1980 мадэльным годзе, і разрэзанага шасі фургона, вытворчасць якога была знята ў 1979 годзе.

==Першая генерацыя (1971–1978)==
З 1971 па 1978 год кампанія Dodge выпускала дзве мадэлі фургона серыі B: грузавы фургон Dodge Tradesman і пасажырскі фургон Dodge Sportsman. Падобна пікапу серыі D (які быў канчаткова перапрацаваны ў 1972 годзе), фургон прадаваўся ў трох мадэлях з карыснай нагрузкай: ½-тонная «100», ¾-тонная «200» і 1-тонная «300». Усяго на пяць цаляў даўжэйшы за свайго папярэдніка A100/A108, перамяшчэнне пярэдняй восі наперад дазволіла значна павялічыць прастору салона, Выпускаўся ў выглядзе Standard Wheelbase Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1927 Graham Brothers Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1928 Dodge SE Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1929 Dodge Brothers Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1930-1931 Dodge Brothers 3/4 Ton Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1932 Dodge Model UF-10 panel truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers Panel Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Panel Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1951 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1952 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1953 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1954 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1955 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge Panel Truck]], [[Alfa Romeo Romeo|1961-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Panel Van]], і [[Dodge A100|Dodge A100 Cargo Van]]), Standard Wheelbase Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|1958-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], і [[Dodge A100|Dodge A100 Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Dodge|1926 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1927 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1928 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1929 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1930 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1931 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Tempo E 600|Tempo E 600 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1949-1952)]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], і [[Harburg Transporter|1965-1970 Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KS-5 COE 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Morris FV|Morris-Commercial FV Series I 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FE|Morris FE Series II 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FE|Morris FE Series III 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FG|Austin FG K100 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], і [[Commer Walk-Thru|1965-1971 Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis &amp; Cab Unit]]), Maxivan Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]], [[Commer BF|Commer BF Panel Van]], і [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru 1-Ton Single Rear Wheel Parcel Van]]), і Maxivan Passenger Van/Maxiwagon (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Coach]], [[Commer BF|Karrier BFD Minicoach]], і [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru Scout Bus]]), Аднак шасі фургонаў B-Series 1971-1978 гадоў выпуску з адзінарнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge W-300 Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], Tradesman Regular Wheelbase Cargo Van (1971-1978) звычайна меншы, чым [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge D-Series Regular Cab Short Bed Pickup Truck With a Cab High Short-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Tradesman Maxivan Cargo Van (1971-1978) звычайна меншы, чым [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge D-Series Regular Cab Long Bed Pickup Truck With a Cab High Long-Bed Commercial Truck Cap With Wide Back Doors]], Sportsman Regular Wheelbase Passenger Van (1971-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge D-Series Regular Cab Short Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge D-Series Club Cab Short Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge D-Series Crew Cab Short Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]], і [[Jeep Wagoneer|1971-1978 Jeep Wagoneer 4-Door SUV]], Sportsman Maxiwagon (1971-1978) звычайна большыя па агульным аб'ёме закрытага грузу і ўнутранай вышыні, чым [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge D-Series Regular Cab Long Bed Pickup Truck With a Cab High Fiberglass Camper Shell]] і [[Jeep Wagoneer|1971-1978 Jeep Wagoneer 4-Door SUV]], а шасі фургонаў B-Series 1971-1978 гадоў выпуску з падвойнай задняй кабінай і разрэзам звычайна меншыя, лягчэйшыя і больш манеўраныя, чым [[Dodge D Series|1972-1978 Dodge W-300 Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]].

==Другое пакаленне (1979–1997)==
У 1979 годзе Dodge завяршыў двухгадовы пераход на другое пакаленне сваіх фургонаў серыі B, прычым пярэдняя частка кузава была перапрацавана. Пярэдняя частка атрымала больш высокую лінію капота і рашотку радыятара (стылізаваную ў адпаведнасці з пікапамі Dodge Ram), а габарытныя ліхтары ўвайшлі ў пярэднія крылы. Фургоны Sportsman з больш высокай камплектацыяй былі абсталяваны чатырма прастакутнымі фарамі, а версіі з больш нізкай камплектацыяй (і грузавыя фургоны Tradesman) былі абсталяваны двума круглымі фарамі, Выпускаўся ў выглядзе Standard Wheelbase Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1927 Graham Brothers Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1928 Dodge SE Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1929 Dodge Brothers Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1930-1931 Dodge Brothers 3/4 Ton Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1932 Dodge Model UF-10 panel truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers Panel Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Panel Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1951 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1952 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1953 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1954 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1955 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge Panel Truck]], [[Alfa Romeo Romeo|1961-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Panel Van]], [[Dodge A100|Dodge A100 Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Tradesman Standard Wheelbase Cargo Van]], і [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Tradesman Standard Wheelbase Cargo Van]]), Standard Wheelbase Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|1958-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Dodge A100|Dodge A100 Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]], і [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Dodge|1926 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1927 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1928 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1929 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1930 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1931 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Tempo E 600|Tempo E 600 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1949-1952)]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Harburg Transporter|1965-1970 Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], і [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KS-5 COE 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Morris FV|Morris-Commercial FV Series I 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FE|Morris FE Series II 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FE|Morris FE Series III 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FG|Austin FG K100 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Commer Walk-Thru|1965-1971 Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis &amp; Cab Unit]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], і [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]]), Maxivan Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]], [[Commer BF|Commer BF Panel Van]], [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru 1-Ton Single Rear Wheel Parcel Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]], і [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]]), і Maxivan Passenger Van/Maxiwagon (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Coach]], [[Commer BF|Karrier BFD Minicoach]], [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru Scout Bus]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Maxiwagon]], і [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Maxiwagon]]).

==Трэцяе пакаленне (1998–2003)==
У 1998 годзе быў выпушчаны фургон серыі B трэцяга пакалення. Найбольш істотная перапрацоўка мадэльнага шэрагу з 1971 года, канструкцыя кузава была мадэрнізавана для паляпшэння абароны пры сутыкненні. Нараўне з далейшым узмацненнем кузава, сілавы агрэгат быў перамешчаны далей наперад у шасі (хаця колавая база засталася ранейшай), што запатрабавала падоўжанага капота і пярэдніх крылаў, Выпускаўся ў выглядзе Standard Wheelbase Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1927 Graham Brothers Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1928 Dodge SE Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1929 Dodge Brothers Express Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1930-1931 Dodge Brothers 3/4 Ton Panel Truck]], [[Dodge Brothers Truck|1932 Dodge Model UF-10 panel truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers Panel Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Panel Truck]], [[Dodge|1935 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1936 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1937 Dodge Panel Truck]], [[Dodge L, M and R &quot;Fore-Point&quot; Trucks|1938 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1939 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1940 Dodge Panel Truck]], [[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1948-1950 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1951 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1952 Dodge Panel Truck]], [[Dodge B series|1953 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1954 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1955 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge Panel Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge Panel Truck]], [[Alfa Romeo Romeo|1961-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Panel Van]], [[Dodge A100|Dodge A100 Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Tradesman Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Tradesman Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]], і [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Cargo Van]]), Standard Wheelbase Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo T 800 A MENARINI Bus]], [[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]], [[Alfa Romeo Romeo|1958-1963 Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]], [[Dodge A100|Dodge A100 Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]], і [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Standard Wheelbase Passenger Van]]), Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Dodge|1926 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1927 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1928 Graham Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1929 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1930 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1931 Dodge Brothers Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1932 Dodge 1½-Ton Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (F-30)]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Tempo E 600|Tempo E 600 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1949-1952)]], [[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Harburg Transporter|1965-1970 Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Kary Van Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van B-350 Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], і [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van B-350 Single Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]]), Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester C-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KS-5 COE 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Morris FV|Morris-Commercial FV Series I 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FE|Morris FE Series II 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FE|Morris FE Series III 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Morris FG|Austin FG K100 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Commer Walk-Thru|1965-1971 Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis &amp; Cab Unit]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Kary Van Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van B-350 Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]], і [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van B-350 Dual Rear Wheel 2-Door Cutaway Van Chassis]]), Maxivan Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]], [[Commer BF|Commer BF Panel Van]], [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru 1-Ton Single Rear Wheel Parcel Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Tradesman Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986-1990 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]], і [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Van Maxivan Cargo Van]]), і Maxivan Passenger Van/Maxiwagon (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Coach]], [[Commer BF|Karrier BFD Minicoach]], [[Commer Walk-Thru|1966-1970 Commer Walk-Thru Scout Bus]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1971-1974 Dodge Sportsman Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Першая генерацыя (1971–1978)|1975-1978 Dodge Sportsman Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1979-1985 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1986–1990 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1991-1993 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]], і [[Dodge Ram Van#Другое пакаленне (1979–1997)|1994-1997 Dodge Ram Wagon Maxiwagon]])

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Dodge|Ram Van]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]</text>
      <sha1>6hntqfjlmx1380k11hbewyishzmw1hm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эўраліга (баскетбол)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302351</id>
    <redirect title="Эўраліга" />
    <revision>
      <id>2664340</id>
      <timestamp>2026-04-09T12:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>Dymitr перанёс старонку [[Эўраліга (баскетбол)]] у [[Эўраліга]]: іншыя Эўралігі спынілі існаваньне ці нязначныя турніры, таму звычайна пад Эўралігай маецца на ўвазе баскетбольны турнір</comment>
      <origin>2664340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="t1yjczb5g9129jsd2i130uqof1lpaxc" xml:space="preserve">#перанакіраваньне [[Эўраліга]]</text>
      <sha1>t1yjczb5g9129jsd2i130uqof1lpaxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Першая ліга чэмпіянату Харватыі па футболе 2015—2016 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302352</id>
    <revision>
      <id>2664344</id>
      <timestamp>2026-04-09T14:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „'''Першая ліга 2015—2016 гадоў''' — 25-ы розыгрыш [[Першая ліга чэмпіянату Харватыі па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Харватыі]], які праходзіў з 10 ліпеня 2015 году па 14 траўня 2016 году. Чэмпіёнам стала «[[Дынама Заграб|Дынама]]», якое...“</comment>
      <origin>2664344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15590" sha1="5zn5obq8h92y61wy2s0akkg8cplqixi" xml:space="preserve">'''Першая ліга 2015—2016 гадоў''' — 25-ы розыгрыш [[Першая ліга чэмпіянату Харватыі па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Харватыі]], які праходзіў з 10 ліпеня 2015 году па 14 траўня 2016 году. Чэмпіёнам стала «[[Дынама Заграб|Дынама]]», якое тым самым здабыла свой 18-ы тытул у найвышэйшым харвацкім дывізіёне.

== Клюбы ==
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «[[Інтэр Запрэшыч|Інтэр]]» прасунуўся з Другой лігі, замяніўшы «[[Задар (футбольны клюб)|Задар]]».

== Табліца ==
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = завершана
|крыніца     = [https://www.rsssf.org/tablesk/kroa2016.html RSSSF]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=DIN |каманда2=RIJ |каманда3=HAJ |каманда4=LOK |каманда5=INT |каманда6=SPL |каманда7=SLA |каманда9=IST |каманда8=OSI |каманда10=ZAG

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CL2Q |вынік2=EL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=EL1Q |вынік9=RPO |вынік10=REL

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_DIN=26|нічыі_DIN=7 |паразы_DIN=3 |мз_DIN=67|мп_DIN=19&lt;!-- Дынама Заграб --&gt;
|перамогі_HAJ=17|нічыі_HAJ=10|паразы_HAJ=9 |мз_HAJ=46|мп_HAJ=28&lt;!-- Хайдук Спліт --&gt;
|перамогі_INT=11|нічыі_INT=14|паразы_INT=11|мз_INT=39|мп_INT=48&lt;!-- Інтэр Запрэшыч --&gt;
|перамогі_IST=4 |нічыі_IST=12|паразы_IST=20|мз_IST=23|мп_IST=58&lt;!-- Істра 1961 --&gt;
|перамогі_LOK=16|нічыі_LOK=4 |паразы_LOK=16|мз_LOK=56|мп_LOK=53&lt;!-- Лякаматыва --&gt;
|перамогі_OSI=7 |нічыі_OSI=13|паразы_OSI=16|мз_OSI=27|мп_OSI=49&lt;!-- Осіек --&gt;
|перамогі_RIJ=21|нічыі_RIJ=14|паразы_RIJ=1 |мз_RIJ=56|мп_RIJ=20&lt;!-- Рыека --&gt;
|перамогі_SLA=10|нічыі_SLA=12|паразы_SLA=14|мз_SLA=41|мп_SLA=42&lt;!-- Славен Белупа --&gt;
|перамогі_SPL=10|нічыі_SPL=16|паразы_SPL=10|мз_SPL=28|мп_SPL=29&lt;!-- Спліт --&gt;
|перамогі_ZAG=3 |нічыі_ZAG=8 |паразы_ZAG=25|мз_ZAG=27|мп_ZAG=64&lt;!-- Заграб --&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_DIN=[[Дынама Заграб]]
|назва_HAJ=[[Хайдук Спліт]]
|назва_INT=[[Інтэр Запрэшыч]]
|назва_IST=[[Істра 1961 Пула|Істра 1961]]
|назва_LOK=[[Лякаматыва Заграб|Лякаматыва]]
|назва_OSI=[[Осіек (футбольны клюб)|Осіек]]
|назва_RIJ=[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]
|назва_SLA=[[Славен Белупа Капрыўніца|Славен Белупа]]
|назва_SPL=[[Спліт (футбольны клюб)|Спліт]]
|назва_ZAG=[[Заграб (футбольны клюб)|Заграб]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою (пры роўнасьці — гасьцявыя); 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CL2Q=green1|тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2016—2017 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL3Q=blue1 |тэкст_EL3Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_EL1Q=blue3 |тэкст_EL1Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=[[#Пераходныя матчы|Пераходныя матчы]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Другую лігу

|заўвага_вынікі_EL3Q= Пераможца [[Кубак Харватыі па футболе 2015—2016 гадоў|Кубка Харватыі]] мусіў кваліфікавацца ў трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы. Аднак паколькі пераможца Кубка «Дынама» кваліфікавалася ў Лігу чэмпіёнаў празь месца ў лізе, кваліфікацыя ў трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы перайшла другой камандзе лігі, кваліфікацыя ў другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы перайшла трэцяй камандзе лігі, а кваліфікацыя ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы перайшла чацьвёртай камандзе лігі.
|заўвага_вынікі_EL2Q=EL3Q
|заўвага_вынікі_EL1Q=EL3Q

}}&lt;/onlyinclude&gt;

== Вынікі гульняў ==
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца      = [https://www.rsssf.org/tablesk/kroa2016.html RSSSF]
| абнаўленьне  = завершана
| стыль_матчаў = футбол
| этапы        = 2

|парадак_камандаў= DIN, ZAG, INT, IST, LOK, OSI, RIJ, SLA, SPL, HAJ

|скарачэньне_DIN=[[Дынама Заграб|Дын]]
|скарачэньне_HAJ=[[Хайдук Спліт|Хай]]
|скарачэньне_INT=[[Інтэр Запрэшыч|Інт]]
|скарачэньне_IST=[[Істра 1961 Пула|Іст]]
|скарачэньне_LOK=[[Лякаматыва Заграб|Ляк]]
|скарачэньне_OSI=[[Осіек (футбольны клюб)|Осі]]
|скарачэньне_RIJ=[[Рыека (футбольны клюб)|Рые]]
|скарачэньне_SLA=[[Славен Белупа Капрыўніца|Сла]]
|скарачэньне_SPL=[[Спліт (футбольны клюб)|Спл]]
|скарачэньне_ZAG=[[Заграб (футбольны клюб)|Заг]]

|назва_DIN=[[Дынама Заграб]]
|назва_HAJ=[[Хайдук Спліт]]
|назва_INT=[[Інтэр Запрэшыч]]
|назва_IST=[[Істра 1961 Пула|Істра 1961]]
|назва_LOK=[[Лякаматыва Заграб|Лякаматыва]]
|назва_OSI=[[Осіек (футбольны клюб)|Осіек]]
|назва_RIJ=[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]
|назва_SLA=[[Славен Белупа Капрыўніца|Славен Белупа]]
|назва_SPL=[[Спліт (футбольны клюб)|Спліт]]
|назва_ZAG=[[Заграб (футбольны клюб)|Заграб]]

|матч1_DIN_HAJ=1–1
|матч1_DIN_INT=5–1
|матч1_DIN_IST=1–0
|матч1_DIN_LOK=3–1
|матч1_DIN_OSI=4–1
|матч1_DIN_RIJ=0–0
|матч1_DIN_SLA=3–0
|матч1_DIN_SPL=3–0
|матч1_DIN_ZAG=4–1

|матч1_HAJ_DIN=0–0
|матч1_HAJ_INT=4–0
|матч1_HAJ_IST=3–0
|матч1_HAJ_LOK=2–1
|матч1_HAJ_OSI=3–0
|матч1_HAJ_RIJ=0–3
|матч1_HAJ_SLA=2–2
|матч1_HAJ_SPL=0–0
|матч1_HAJ_ZAG=1–0

|матч1_INT_DIN=2–2
|матч1_INT_HAJ=0–2
|матч1_INT_IST=3–0
|матч1_INT_LOK=1–2
|матч1_INT_OSI=0–0
|матч1_INT_RIJ=0–0
|матч1_INT_SLA=2–1
|матч1_INT_SPL=0–0
|матч1_INT_ZAG=1–1

|матч1_IST_DIN=1–1
|матч1_IST_HAJ=4–1
|матч1_IST_INT=0–0
|матч1_IST_LOK=2–1
|матч1_IST_OSI=2–1
|матч1_IST_RIJ=0–1
|матч1_IST_SLA=3–1
|матч1_IST_SPL=1–1
|матч1_IST_ZAG=0–0

|матч1_LOK_DIN=0–4
|матч1_LOK_HAJ=1–2
|матч1_LOK_INT=1–2
|матч1_LOK_IST=6–1
|матч1_LOK_OSI=2–1
|матч1_LOK_RIJ=1–2
|матч1_LOK_SLA=1–1
|матч1_LOK_SPL=1–0
|матч1_LOK_ZAG=2–0

|матч1_OSI_DIN=1–1
|матч1_OSI_HAJ=1–0
|матч1_OSI_INT=3–1
|матч1_OSI_IST=2–2
|матч1_OSI_LOK=0–1
|матч1_OSI_RIJ=1–1
|матч1_OSI_SLA=0–0
|матч1_OSI_SPL=0–1
|матч1_OSI_ZAG=0–0

|матч1_RIJ_DIN=2–1
|матч1_RIJ_HAJ=0–0
|матч1_RIJ_INT=0–0
|матч1_RIJ_IST=1–0
|матч1_RIJ_LOK=3–1
|матч1_RIJ_OSI=5–0
|матч1_RIJ_SLA=3–3
|матч1_RIJ_SPL=2–1
|матч1_RIJ_ZAG=4–1

|матч1_SLA_DIN=1–2
|матч1_SLA_HAJ=0–1
|матч1_SLA_INT=4–0
|матч1_SLA_IST=0–0
|матч1_SLA_LOK=2–2
|матч1_SLA_OSI=3–0
|матч1_SLA_RIJ=0–0
|матч1_SLA_SPL=1–1
|матч1_SLA_ZAG=2–1

|матч1_SPL_DIN=1–0
|матч1_SPL_HAJ=0–2
|матч1_SPL_INT=1–1
|матч1_SPL_IST=3–0
|матч1_SPL_LOK=2–1
|матч1_SPL_OSI=2–1
|матч1_SPL_RIJ=0–2
|матч1_SPL_SLA=2–0
|матч1_SPL_ZAG=3–0

|матч1_ZAG_DIN=0–2
|матч1_ZAG_HAJ=0–2
|матч1_ZAG_INT=2–3
|матч1_ZAG_IST=1–1
|матч1_ZAG_LOK=1–2
|матч1_ZAG_OSI=0–1
|матч1_ZAG_RIJ=3–3
|матч1_ZAG_SLA=2–0
|матч1_ZAG_SPL=1–2

|матч2_DIN_HAJ=2–1
|матч2_DIN_INT=1–0
|матч2_DIN_IST=1–0
|матч2_DIN_LOK=3–2
|матч2_DIN_OSI=3–0
|матч2_DIN_RIJ=3–0
|матч2_DIN_SLA=2–1
|матч2_DIN_SPL=1–0
|матч2_DIN_ZAG=1–0

|матч2_HAJ_DIN=1–0
|матч2_HAJ_INT=0–2
|матч2_HAJ_IST=3–0
|матч2_HAJ_LOK=2–0
|матч2_HAJ_OSI=2–2
|матч2_HAJ_RIJ=1–2
|матч2_HAJ_SLA=2–0
|матч2_HAJ_SPL=0–0
|матч2_HAJ_ZAG=1–0

|матч2_INT_DIN=0–1
|матч2_INT_HAJ=0–0
|матч2_INT_IST=3–0
|матч2_INT_LOK=3–1
|матч2_INT_OSI=4–2
|матч2_INT_RIJ=0–0
|матч2_INT_SLA=2–1
|матч2_INT_SPL=1–1
|матч2_INT_ZAG=2–2

|матч2_IST_DIN=0–1
|матч2_IST_HAJ=0–2
|матч2_IST_INT=1–2
|матч2_IST_LOK=0–3
|матч2_IST_OSI=0–0
|матч2_IST_RIJ=0–1
|матч2_IST_SLA=0–2
|матч2_IST_SPL=0–0
|матч2_IST_ZAG=1–4

|матч2_LOK_DIN=0–4
|матч2_LOK_HAJ=2–1
|матч2_LOK_INT=1–2
|матч2_LOK_IST=3–2
|матч2_LOK_OSI=2–0
|матч2_LOK_RIJ=0–1
|матч2_LOK_SLA=2–0
|матч2_LOK_SPL=1–1
|матч2_LOK_ZAG=2–0

|матч2_OSI_DIN=0–1
|матч2_OSI_HAJ=2–1
|матч2_OSI_INT=1–0
|матч2_OSI_IST=0–0
|матч2_OSI_LOK=1–3
|матч2_OSI_RIJ=1–1
|матч2_OSI_SLA=0–0
|матч2_OSI_SPL=0–0
|матч2_OSI_ZAG=2–0

|матч2_RIJ_DIN=0–0
|матч2_RIJ_HAJ=1–0
|матч2_RIJ_INT=4–0
|матч2_RIJ_IST=2–0
|матч2_RIJ_LOK=2–0
|матч2_RIJ_OSI=2–1
|матч2_RIJ_SLA=1–1
|матч2_RIJ_SPL=0–0
|матч2_RIJ_ZAG=3–0

|матч2_SLA_DIN=0–3
|матч2_SLA_HAJ=0–0
|матч2_SLA_INT=4–1
|матч2_SLA_IST=2–0
|матч2_SLA_LOK=0–3
|матч2_SLA_OSI=1–0
|матч2_SLA_RIJ=0–0
|матч2_SLA_SPL=0–1
|матч2_SLA_ZAG=3–0

|матч2_SPL_DIN=0–1
|матч2_SPL_HAJ=0–0
|матч2_SPL_INT=0–0
|матч2_SPL_IST=1–1
|матч2_SPL_LOK=1–1
|матч2_SPL_OSI=1–1
|матч2_SPL_RIJ=1–2
|матч2_SPL_SLA=0–2
|матч2_SPL_ZAG=1–0

|матч2_ZAG_DIN=1–2
|матч2_ZAG_HAJ=2–3
|матч2_ZAG_INT=0–0
|матч2_ZAG_IST=1–1
|матч2_ZAG_LOK=1–3
|матч2_ZAG_OSI=0–1
|матч2_ZAG_RIJ=0–2
|матч2_ZAG_SLA=0–3
|матч2_ZAG_SPL=2–0
}}

== Пераходныя матчы ==
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «[[Істра 1961 Пула|Істрай 1961]]», якая заняла дзявятае месца ў Першай лізе, і «[[Шыбэнік (футбольны клюб)|Шыбэнікам]]», які заняў другое месца ў Другой лізе. Перамогу ў сэрыі пэнальці здабыла «Істра 1961», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

'''Першы матч'''
{{Справаздача пра матч
|дата            = 29 траўня 2016
|час             = 19:00
|стадыён         = [[Шубічэвац (стадыён)|Шубічэвац]], [[Шыбэнік]]
|каманда1        = [[Шыбэнік (футбольны клюб)|Шыбэнік]]
|лік             = 1:1
|пратакол        = [https://www.besoccer.com/match/hnk-sibenik/istra-1961/2016399481 Справаздача]
|каманда2        = [[Істра 1961 Пула|Істра 1961]]
|галы1           = Шарэ, 87’
|галы2           = Трояк, 18’
|гледачы         = 3000
|судзьдзя        = Бруна Марыч
|справаздача     = 
|смі             = 
}}
'''Матч у адказ'''
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 чэрвеня 2016
|час             = 20:15
|стадыён         = [[Алда Дросіна (стадыён)|Алда Дросіна]], [[Пула (Харватыя)|Пула]]
|каманда1        = Істра 1961
|лік             = 1:1
|пратакол        = [https://www.besoccer.com/match/istra-1961/hnk-sibenik/2016399482 Справаздача]
|каманда2        = Шыбэнік
|галы1           = Мішыч, 51’
|галы2           = Шарэ, 49’
|лік па пэнальці = 5:4
|пэнальці1       = Зломісьліч {{пэнгол}}&lt;br/&gt;Гржан {{пэнгол}}&lt;br/&gt;Міхалевіч {{пэнгол}}&lt;br/&gt;Джурыч {{пэнміма}}&lt;br/&gt;Віктар {{пэнгол}}&lt;br/&gt;Буна {{пэнгол}}
|пэнальці2       = {{пэнгол}} Плазаніч&lt;br/&gt;{{пэнгол}} Вукорэпа&lt;br/&gt;{{пэнгол}} Грковіч&lt;br/&gt;{{пэнміма}} Аліспахіч&lt;br/&gt;{{пэнгол}} Барач&lt;br/&gt;{{пэнміма}} Колінз
|гледачы         = 3470
|судзьдзя        = Фран Ёвіч
|справаздача     = 
|смі             = 
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.rsssf.org/tablesk/kroachamp.html Чэмпіянаты Харватыі на сайце RSSSF]

{{Сэзоны Першай лігі чэмпіянату Харватыі па футболе}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2015—2016 гадоў}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянат Харватыі па футболе]]
[[Катэгорыя:2015 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2016 год у футболе]]</text>
      <sha1>5zn5obq8h92y61wy2s0akkg8cplqixi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:EuroLeague.svg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302353</id>
    <revision>
      <id>2664352</id>
      <timestamp>2026-04-09T15:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Эўраліга|Эўралігі]]
|аўтар         = [[Эўраліга баскетболу]]
|час стварэньня = 2026
|крыніца       = https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague
|артыкул       = Эўраліга
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы артыкулу пра турнір
|чаму...</comment>
      <origin>2664352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="998" sha1="kucolpfnf9jlmdkyzf5t3492x8a2f41" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Эўраліга|Эўралігі]]
|аўтар         = [[Эўраліга баскетболу]]
|час стварэньня = 2026
|крыніца       = https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague
|артыкул       = Эўраліга
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы артыкулу пра турнір
|чаму немагчымая вольная замена = Лягатып турніру
|іншае         = 
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}</text>
      <sha1>kucolpfnf9jlmdkyzf5t3492x8a2f41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:Eurocup new logo.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302354</id>
    <revision>
      <id>2664356</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:04:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Эўракубак баскетболу|Эўракубка баскетболу]]
|аўтар         = [[Эўраліга баскетболу]]
|час стварэньня = 2023
|крыніца       = https://www.euroleaguebasketball.net/eurocup/
|артыкул       = Эўракубак баскетболу
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне...</comment>
      <origin>2664356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1061" sha1="prkh79avt14z8z93mn4brkrc2ykv83x" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Эўракубак баскетболу|Эўракубка баскетболу]]
|аўтар         = [[Эўраліга баскетболу]]
|час стварэньня = 2023
|крыніца       = https://www.euroleaguebasketball.net/eurocup/
|артыкул       = Эўракубак баскетболу
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы артыкулу пра турнір
|чаму немагчымая вольная замена = Лягатып турніру
|іншае         = 
}}
== Ліцэнзія ==
{{Лягатып}}</text>
      <sha1>prkh79avt14z8z93mn4brkrc2ykv83x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эўракубак баскетболу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302355</id>
    <revision>
      <id>2664357</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/EuroCup_Basketball?oldid=1347882336</comment>
      <origin>2664357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5009" sha1="fdau891mixdcjref3w4xcty43f7zms1" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўракубак баскетболу
|выява            = Eurocup new logo.png
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2002
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = «[[Валенсія (баскетбольны клюб)|Валенсія]]» (4)
|узровень         = 2
}}
'''Эўракубак баскетболу''' ({{мова-en|EuroCup Basketball}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Кіруецца арганізацыяй [[Эўраліга баскетболу]] і ўважаецца за другі турнір у Эўропе паводле герархіі пасьля [[Эўраліга|Эўралігі]].

== Гісторыя ==
Турнір паўстаў у 2002 годзе як Кубак УЛЕБ. У 2008 годзе, па дасягненьня ўгоды зь [[ФІБА Эўропа|ФІБА-Эўропа]], назва зьмянілася на Эўракубак, а тагачасныя спаборніцтвы трэцяга ўзроўню, ФІБА Эўракубак, пачалі называць Эўравыклікам. Колькасьць камандаў у новым спаборніцтве была павялічаная да 48, і а пераможца Эўравыкліку атрымліваў аўтаматычную кваліфікацыю на наступны сэзон Эўракубка. Не зважаючы на тое, што першапачаткова Кубак УЛЕБ і Эўракубак рэклямаваліся як новае спаборніцтва, цяпер яны ўважаюцца за адныя і тыя ж спаборніцтвы, а зьмена назвы лічыцца звычайным рэбрэндынгам. [[Эўракубак баскетболу 2016—2017 гадоў|Сэзон 2016—2017 гадоў]] быў адзначаны супрацай з кампаніяй 7DAYS, якая стала спонсарам лігі. Партнэрства цягнулася тры сэзоны&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.eurocupbasketball.com/eurocup/news/i/746haat4dexawjg9|загаловак=Introducing the 7DAYS EuroCup!|выдавецтва=EuroCup Basketball|дата публікацыі=07.07.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160710070142/http://www.eurocupbasketball.com/eurocup/news/i/746haat4dexawjg9|дата копіі=10.07.2016}}&lt;/ref&gt;. Пачынаючы з [[Эўракубак баскетболу 2021—2022 гадоў|сэзону 2021—2022 гадоў]], абодва фіналісты Эўракубка кваліфікуюцца ў Эўралігу наступнага сэзону. Да таго часу толькі пераможца меў права на аднагадовую ліцэнзію.

== Фармат ==
Пачынаючы з [[Эўракубак баскетболу 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], першым этапам Эўракубка ёсьць рэгулярны сэзон, у якім бяруць удзел 20 клюбаў. Кожная каманда гуляе па дзьве гульні (удома і на выезьдзе) супраць кожнай іншай каманды ў сваёй групе. У канцы рэгулярнага сэзону колькасьць удзельнікаў скарачаецца з 20-і да 16-і. Затым пачынаецца наступны этап, вядомы як «Топ-16», у якім 16 клюбаў, якія прабіліся ў плэй-лф, разьбіваюцца на групы па чатыры каманды. Як і ў рэгулярным сэзоне, кожная група з топ-16 ладзіцца паводле сіытэмы падвойнага колавага турніру. Пераможцы групаў і клюбы, якія занялі другі радок, трасоўваюцца ў трэці этап. Кожная сэрыя плэй-оф ладзіцца да трох перамогаў, і пераможцы кожнай сэрыі трапляюць далей ажно да фіналу. Перавага хатняга поля ў сэрыі дастаецца камандзе, якая заняла лепшае месца ў топ-16.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.euroleaguebasketball.net/eurocup Афіцыйны сайт].

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>fdau891mixdcjref3w4xcty43f7zms1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664375</id>
      <parentid>2664357</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]]</comment>
      <origin>2664375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5038" sha1="knrzjw24sbxw6vhmcixbsxx3238xap7" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Эўракубак баскетболу
|выява            = Eurocup new logo.png
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2002
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = «[[Валенсія (баскетбольны клюб)|Валенсія]]» (4)
|узровень         = 2
}}
'''Эўракубак баскетболу''' ({{мова-en|EuroCup Basketball}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Кіруецца арганізацыяй [[Эўраліга баскетболу]] і ўважаецца за другі турнір у Эўропе паводле герархіі пасьля [[Эўраліга|Эўралігі]].

== Гісторыя ==
Турнір паўстаў у 2002 годзе як Кубак УЛЕБ. У 2008 годзе, па дасягненьня ўгоды зь [[ФІБА Эўропа|ФІБА-Эўропа]], назва зьмянілася на Эўракубак, а тагачасныя спаборніцтвы трэцяга ўзроўню, ФІБА Эўракубак, пачалі называць Эўравыклікам. Колькасьць камандаў у новым спаборніцтве была павялічаная да 48, і а пераможца Эўравыкліку атрымліваў аўтаматычную кваліфікацыю на наступны сэзон Эўракубка. Не зважаючы на тое, што першапачаткова Кубак УЛЕБ і Эўракубак рэклямаваліся як новае спаборніцтва, цяпер яны ўважаюцца за адныя і тыя ж спаборніцтвы, а зьмена назвы лічыцца звычайным рэбрэндынгам. [[Эўракубак баскетболу 2016—2017 гадоў|Сэзон 2016—2017 гадоў]] быў адзначаны супрацай з кампаніяй 7DAYS, якая стала спонсарам лігі. Партнэрства цягнулася тры сэзоны&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.eurocupbasketball.com/eurocup/news/i/746haat4dexawjg9|загаловак=Introducing the 7DAYS EuroCup!|выдавецтва=EuroCup Basketball|дата публікацыі=07.07.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160710070142/http://www.eurocupbasketball.com/eurocup/news/i/746haat4dexawjg9|дата копіі=10.07.2016}}&lt;/ref&gt;. Пачынаючы з [[Эўракубак баскетболу 2021—2022 гадоў|сэзону 2021—2022 гадоў]], абодва фіналісты Эўракубка кваліфікуюцца ў Эўралігу наступнага сэзону. Да таго часу толькі пераможца меў права на аднагадовую ліцэнзію.

== Фармат ==
Пачынаючы з [[Эўракубак баскетболу 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], першым этапам Эўракубка ёсьць рэгулярны сэзон, у якім бяруць удзел 20 клюбаў. Кожная каманда гуляе па дзьве гульні (удома і на выезьдзе) супраць кожнай іншай каманды ў сваёй групе. У канцы рэгулярнага сэзону колькасьць удзельнікаў скарачаецца з 20-і да 16-і. Затым пачынаецца наступны этап, вядомы як «Топ-16», у якім 16 клюбаў, якія прабіліся ў плэй-лф, разьбіваюцца на групы па чатыры каманды. Як і ў рэгулярным сэзоне, кожная група з топ-16 ладзіцца паводле сіытэмы падвойнага колавага турніру. Пераможцы групаў і клюбы, якія занялі другі радок, трасоўваюцца ў трэці этап. Кожная сэрыя плэй-оф ладзіцца да трох перамогаў, і пераможцы кожнай сэрыі трапляюць далей ажно да фіналу. Перавага хатняга поля ў сэрыі дастаецца камандзе, якая заняла лепшае месца ў топ-16.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.euroleaguebasketball.net/eurocup Афіцыйны сайт].

{{Эўрапейскі баскетбол}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>knrzjw24sbxw6vhmcixbsxx3238xap7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Renault Galion</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302356</id>
    <revision>
      <id>2664361</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:09:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21831-91</username>
        <id>96769</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „{{Аўтамабіль |назва               = «Renault Galion» |выява               = [[Файл:Renault 2T5 Goélette - Voglans, 2018.jpg|300пкс]] |вытворца            = [[Renault]]&lt;br/&gt;[[Saviem]] |вядомы як           =  |гады                = [[1947]]–[[1965]] |зборка              =  |папярэднік          = [[Renault AHx]] | наступнік                     =  Renaul...“</comment>
      <origin>2664361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="an5dmhopeh51uafs7x7yl4vimy0m433" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «Renault Galion»
|выява               = [[Файл:Renault 2T5 Goélette - Voglans, 2018.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Renault]]&lt;br/&gt;[[Saviem]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1947]]–[[1965]]
|зборка              = 
|папярэднік          = [[Renault AHx]]
| наступнік                     =  [[Renault Super Galion]] 
|кляса               = MCV
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''Galion 2-Door Single Cab Chassis Truck:'''&lt;br/&gt;[[Citroën U23|1947-1953 Citroën Type 23 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Citroën U23|1954-1956 Citroën U23 Semi-Forward Control 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|1948–1951 Opel Blitz 2.5-32 Standard Enclosed Cab Truck]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab truck (1952-1959)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab truck (1960-1964)]]&lt;br/&gt;[[Matford F917WS#Ford Cargo F798WM|Simca Cargo F569 WML 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Standard Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 2-door standard cab chassis truck]]/[[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo 950 2-door standard cab chassis truck]]
|commons             = 
}}
'''Renault 2500 кг''' (або '''2T5''') і '''Renault Galion''' — гэта грузавікі/фургоны грузападымальнасцю 2,5 тоны, якія выпускаліся кампаніяй [[Renault]] паміж 1947 і 1957 гадамі, а затым яе даччынай кампаніяй Saviem паміж 1957 і 1965 гадамі, Renault Galion R2165 1950-х гадоў у асноўным меў стандартную кабіну з кіраваннем наперад, вядомую сваёй «ўсмешлівай» пярэдняй рашоткай радыятара, круглымі фарамі і характэрным нахільным лабавым шклом (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Renault AGx|Renault AGR 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Renault AHx|Renault AHS-1 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Renault AHx|Renault AHS-3 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], і [[Renault AHx|Renault AHS-4 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]]). Звычайна ён прапаноўваўся ў якасці жорсткай канфігурацыі грузавіка з двума дзвярыма, прызначанай для практычнасці, з трывалай сталёвай канструкцыяй, адаптаванай для пасляваенных перавозак.

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>an5dmhopeh51uafs7x7yl4vimy0m433</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:Basketball Champions League logo.svg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302357</id>
    <revision>
      <id>2664365</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА|Лігі чэмпіёнаў ФІБА]]
|аўтар         = ФІБА Эўропа
|час стварэньня = 2016
|крыніца       = https://www.championsleague.basketball/
|артыкул       = Ліга чэмпіёнаў ФІБА
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы артыкулу пра...</comment>
      <origin>2664365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="scli2er99kl9cd6zfwvgadmkiu6a4u5" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА|Лігі чэмпіёнаў ФІБА]]
|аўтар         = ФІБА Эўропа
|час стварэньня = 2016
|крыніца       = https://www.championsleague.basketball/
|артыкул       = Ліга чэмпіёнаў ФІБА
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы артыкулу пра турнір
|чаму немагчымая вольная замена = Лягатып турніру
|іншае         = 
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}</text>
      <sha1>scli2er99kl9cd6zfwvgadmkiu6a4u5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга чэмпіёнаў ФІБА</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302358</id>
    <revision>
      <id>2664366</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:28:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Basketball_Champions_League?oldid=1347882842</comment>
      <origin>2664366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9640" sha1="3vydfto8rt0em8l5jjsserrku8lm2rs" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Ліга чэмпіёнаў ФІБА
|выява            = Basketball Champions League logo.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2002
|арганізатар      = [[Эўраліга баскетболу]]
|клюбаў           = 20
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = «[[Валенсія (баскетбольны клюб)|Валенсія]]» (4)
|узровень         = 1 у ФІБА (агулам 3)
}}
'''Ліга чэмпіёнаў ФІБА''' ({{мова-en|FIBA Champions League}}), таксама '''Баскетбольная ліга чэмпіёнаў''' ({{мова-en|Basketball Champions League|скарочана}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў, які арганізуецца ФІБА. Гэта турнір найвышэйшага ўзроўню [[ФІБА Эўропа|ФІБА-Эўропа]], таму чэмпіён бярэ ўдзел у Міжкантынэнтальным кубку ФІБА. Аднак, паводле агульнай герархіі гэтае спаборніцтва ўважаецца за трэцяе паводле рангу пасьля турніраў [[Эўраліга|Эўралігі]] і [[Эўракубак баскетболу|Эўракубка]], якія ладзяцца арганізацыяй [[Эўраліга баскетболу]]. Клюбы кваліфікуюцца на турнір паводле вынікаў у сваіх нацыянальных лігах і кубкавых спаборніцтвах. Тым ня менш, здараюцца выпадкі калі некаторыя каманды трапляюць на турнір празь сьпіс ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.pianetabasket.com/champions-league/champions-league-wild-card-2018-19-in-arrivo-per-la-segafredo-bologna-154347|загаловак=Champions League - Wild Card 2018-19 in arrivo per la Segafredo Bologna|выдавецтва=Pianeta Basket|дата публікацыі=06.03.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.sport1.de/basketball/euroleague/2018/06/bbl-brose-bamberg-trennt-sich-von-euroleague-und-spielt-champions-league1publisher=Sport1.de|загаловак=Bamberg schenkt Euroleague ab|дата публікацыі=18.06.2018}}&lt;/ref&gt;. У кожным сэзоне бяруць удзел 32 клюбы. Першы розыгрыш адбыўся ў [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА 2016—2017 гадоў|сэзоне 2016—2017 гадоў]].

== Гісторыя ==
У кастрычніку 2015 году ФІБА паспрабавала вярнуць кантроль над найвышэйшымі клюбнымі спаборніцтвамі Эўропы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/pr65-fiba-to-welcome-top-european-clubs-for-talks-on-new-competition|загаловак=FIBA to welcome top European clubs for talks on new competition|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=27.10.2015|копія=https://web.archive.org/web/20151028131936/http://www.fiba.com/pr65-fiba-to-welcome-top-european-clubs-for-talks-on-new-competition|дата копіі=10.2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fiba.com/pr-68-fiba-offers-innovative-partnership-to-top-european-clubs|загаловак=FIBA offers innovative partnership to top European clubs|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=03.11.2015|копія=https://web.archive.org/web/20170624164844/http://www.fiba.com/pr-68-fiba-offers-innovative-partnership-to-top-european-clubs|дата копіі=24.06.2017}}&lt;/ref&gt;, прапанаваўшы новыя спаборніцтвы з 16 клюбамі, якія гуляюць паводле колавай сыстэме, і гарантуючы восем месцаў васьмі клубам, сярод якіх былі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]», «[[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|Алімпіякос]]», «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]», «[[Барсэлёна (баскетбольны клюб)|Барсэлёна]]», «[[Макабі Тэль-Авіў (баскетбольны клюб)|Макабі]]», [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]], «[[Фэнэрбахчэ Стамбул (баскетбольны клюб)|Фэнэрбахчэ]]» і «[[Анадолу Эфэс Стамбул|Эфэс Пілзэн]]». Аднак, найлепшыя эўрапейскія клюбы надумалі застацца ў [[Эўраліга|Эўралізе]] і адаптаваць той жа колавы фармат у сваіх спаборніцтвах, маючы 11 сталых месцаў пры 16-і ўдзельніках&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/6gt4utknkf9h8ryq|загаловак=Euroleague Basketball A-licence clubs and IMG agree on 10-year joint venture|выдавецтва=Euroleague Basketball|дата публікацыі=10.11.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160321191015/http://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/6gt4utknkf9h8ryq|дата копіі=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;. Затым ФІБА абвесьціла аб пачатку новага эўрапейскага клюбнага турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.basketballcl.com/pr-73-fiba-confirms-launch-of-basketball-champions-league-for-2016-17-season|загаловак=FIBA confirms launch of Basketball Champions League for 2016-17 season|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=26.11.2015}}&lt;/ref&gt;, з кваліфікацыяй, якая базуецца толькі на спартовых дасягненьнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://basketballcl.com/16-17/news/basketball-champions-league-working-groups-make-significant-headway|загаловак=Basketball Champions League Working Groups make significant headway|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=28.01.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160321191031/http://basketballcl.com/16-17/news/basketball-champions-league-working-groups-make-significant-headway|дата копіі=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

== Фармат ==
Уласна турнір пачынаецца з рэгулярнага сэзону, у якім спаборнічаюць 32 клюбы, падзеленыя на чатыры групы. На гэтым этапе выкарыстоўваецца лёсаваньне, і каманды з адной краіны ня могуць утрымлівацца ў адной групе разам. Кожная каманда сустракаецца зь іншымі з сваёй групы ўдома і гасьцях. Затым чатыры найлепшыя каманды з кожнай групы трапляюць у плэй-оф. Каманды, якія занялі пятае і шостае месцы, могуць браць удзел у плэй-оф [[Кубак ФІБА Эўропы|Кубка ФІБА Эўропы]] ў тым жа сэзоне&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.basketballcl.com/17-18/regulations.pdf|загаловак=Basketball Champions League regulations|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=03.05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170606043102/http://www.basketballcl.com/17-18/regulations.pdf|дата копіі=06.06.2017}}&lt;/ref&gt;.

Рэгулярны сэзон ладзіцца з кастрычніка па студзень, а плэй-оф пачынаецца ў лютым. У 1/8 фіналу і чвэрцьфінале матчы гуляюцца ў фармаце «ўдома і на выезьдзе» паводле агульнага ліку пунктаў. У 1/8 фіналу каманда-пераможца з адной групы гуляе супраць каманды, якая заняла чацьвертае месца, зь іншай групы, а каманда, якая заняла другое месца ў адной групе, гуляе супраць каманды, якая заняла трэцяе месца ў іншай групе. У чвэрцьфінале пераможцы гульняў паміж пераможцамі групаў і камандамі, якія занялі чацьверты радок, гуляюць супраць пераможцаў супрацьстаяньня другіх і трэціх камандаў. Фінал чатырох звычайна праводзіцца ў апошні тыдзень красавіка або першы тыдзень траўня&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.championsleague.basketball/ Афіцыйны сайт].

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>3vydfto8rt0em8l5jjsserrku8lm2rs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664368</id>
      <parentid>2664366</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выпраўленьне</comment>
      <origin>2664368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9738" sha1="nqghb4s8ysdyntlg6u6mk0nv3x2zlui" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Ліга чэмпіёнаў ФІБА
|выява            = Basketball Champions League logo.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2016
|арганізатар      = [[ФІБА Эўропа]]
|клюбаў           = 56
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = {{Просты сьпіс|
* [[Канарыяс Ля-Лягуна|Канарыяс]]
* [[Сан-Паблё Бургас|Сан-Паблё]]
* [[Унікаха Маляга|Унікаха]]
}} (2)
|узровень         = 1 у ФІБА (агулам 3)
}}
'''Ліга чэмпіёнаў ФІБА''' ({{мова-en|FIBA Champions League}}), таксама '''Баскетбольная ліга чэмпіёнаў''' ({{мова-en|Basketball Champions League|скарочана}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў, які арганізуецца ФІБА. Гэта турнір найвышэйшага ўзроўню [[ФІБА Эўропа|ФІБА-Эўропа]], таму чэмпіён бярэ ўдзел у Міжкантынэнтальным кубку ФІБА. Аднак, паводле агульнай герархіі гэтае спаборніцтва ўважаецца за трэцяе паводле рангу пасьля турніраў [[Эўраліга|Эўралігі]] і [[Эўракубак баскетболу|Эўракубка]], якія ладзяцца арганізацыяй [[Эўраліга баскетболу]]. Клюбы кваліфікуюцца на турнір паводле вынікаў у сваіх нацыянальных лігах і кубкавых спаборніцтвах. Тым ня менш, здараюцца выпадкі калі некаторыя каманды трапляюць на турнір празь сьпіс ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.pianetabasket.com/champions-league/champions-league-wild-card-2018-19-in-arrivo-per-la-segafredo-bologna-154347|загаловак=Champions League - Wild Card 2018-19 in arrivo per la Segafredo Bologna|выдавецтва=Pianeta Basket|дата публікацыі=06.03.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.sport1.de/basketball/euroleague/2018/06/bbl-brose-bamberg-trennt-sich-von-euroleague-und-spielt-champions-league1publisher=Sport1.de|загаловак=Bamberg schenkt Euroleague ab|дата публікацыі=18.06.2018}}&lt;/ref&gt;. У кожным сэзоне бяруць удзел 32 клюбы. Першы розыгрыш адбыўся ў [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА 2016—2017 гадоў|сэзоне 2016—2017 гадоў]].

== Гісторыя ==
У кастрычніку 2015 году ФІБА паспрабавала вярнуць кантроль над найвышэйшымі клюбнымі спаборніцтвамі Эўропы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/pr65-fiba-to-welcome-top-european-clubs-for-talks-on-new-competition|загаловак=FIBA to welcome top European clubs for talks on new competition|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=27.10.2015|копія=https://web.archive.org/web/20151028131936/http://www.fiba.com/pr65-fiba-to-welcome-top-european-clubs-for-talks-on-new-competition|дата копіі=10.2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fiba.com/pr-68-fiba-offers-innovative-partnership-to-top-european-clubs|загаловак=FIBA offers innovative partnership to top European clubs|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=03.11.2015|копія=https://web.archive.org/web/20170624164844/http://www.fiba.com/pr-68-fiba-offers-innovative-partnership-to-top-european-clubs|дата копіі=24.06.2017}}&lt;/ref&gt;, прапанаваўшы новыя спаборніцтвы з 16 клюбамі, якія гуляюць паводле колавай сыстэме, і гарантуючы восем месцаў васьмі клубам, сярод якіх былі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]», «[[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|Алімпіякос]]», «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]», «[[Барсэлёна (баскетбольны клюб)|Барсэлёна]]», «[[Макабі Тэль-Авіў (баскетбольны клюб)|Макабі]]», [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]], «[[Фэнэрбахчэ Стамбул (баскетбольны клюб)|Фэнэрбахчэ]]» і «[[Анадолу Эфэс Стамбул|Эфэс Пілзэн]]». Аднак, найлепшыя эўрапейскія клюбы надумалі застацца ў [[Эўраліга|Эўралізе]] і адаптаваць той жа колавы фармат у сваіх спаборніцтвах, маючы 11 сталых месцаў пры 16-і ўдзельніках&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/6gt4utknkf9h8ryq|загаловак=Euroleague Basketball A-licence clubs and IMG agree on 10-year joint venture|выдавецтва=Euroleague Basketball|дата публікацыі=10.11.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160321191015/http://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/6gt4utknkf9h8ryq|дата копіі=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;. Затым ФІБА абвесьціла аб пачатку новага эўрапейскага клюбнага турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.basketballcl.com/pr-73-fiba-confirms-launch-of-basketball-champions-league-for-2016-17-season|загаловак=FIBA confirms launch of Basketball Champions League for 2016-17 season|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=26.11.2015}}&lt;/ref&gt;, з кваліфікацыяй, якая базуецца толькі на спартовых дасягненьнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://basketballcl.com/16-17/news/basketball-champions-league-working-groups-make-significant-headway|загаловак=Basketball Champions League Working Groups make significant headway|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=28.01.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160321191031/http://basketballcl.com/16-17/news/basketball-champions-league-working-groups-make-significant-headway|дата копіі=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

== Фармат ==
Уласна турнір пачынаецца з рэгулярнага сэзону, у якім спаборнічаюць 32 клюбы, падзеленыя на чатыры групы. На гэтым этапе выкарыстоўваецца лёсаваньне, і каманды з адной краіны ня могуць утрымлівацца ў адной групе разам. Кожная каманда сустракаецца зь іншымі з сваёй групы ўдома і гасьцях. Затым чатыры найлепшыя каманды з кожнай групы трапляюць у плэй-оф. Каманды, якія занялі пятае і шостае месцы, могуць браць удзел у плэй-оф [[Кубак ФІБА Эўропы|Кубка ФІБА Эўропы]] ў тым жа сэзоне&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.basketballcl.com/17-18/regulations.pdf|загаловак=Basketball Champions League regulations|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=03.05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170606043102/http://www.basketballcl.com/17-18/regulations.pdf|дата копіі=06.06.2017}}&lt;/ref&gt;.

Рэгулярны сэзон ладзіцца з кастрычніка па студзень, а плэй-оф пачынаецца ў лютым. У 1/8 фіналу і чвэрцьфінале матчы гуляюцца ў фармаце «ўдома і на выезьдзе» паводле агульнага ліку пунктаў. У 1/8 фіналу каманда-пераможца з адной групы гуляе супраць каманды, якая заняла чацьвертае месца, зь іншай групы, а каманда, якая заняла другое месца ў адной групе, гуляе супраць каманды, якая заняла трэцяе месца ў іншай групе. У чвэрцьфінале пераможцы гульняў паміж пераможцамі групаў і камандамі, якія занялі чацьверты радок, гуляюць супраць пераможцаў супрацьстаяньня другіх і трэціх камандаў. Фінал чатырох звычайна праводзіцца ў апошні тыдзень красавіка або першы тыдзень траўня&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.championsleague.basketball/ Афіцыйны сайт].

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>nqghb4s8ysdyntlg6u6mk0nv3x2zlui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2664376</id>
      <parentid>2664368</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]]</comment>
      <origin>2664376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9767" sha1="db25ai9jcmxid2aweutr1k1trn8m86i" xml:space="preserve">{{Спартовая ліга
|назва            = Ліга чэмпіёнаў ФІБА
|выява            = Basketball Champions League logo.svg
|дысцыпліна       = баскетбол
|заснаваньне      = 2016
|арганізатар      = [[ФІБА Эўропа]]
|клюбаў           = 56
|кантынэнт        = Эўропа
|найбольш_тытулаў = {{Просты сьпіс|
* [[Канарыяс Ля-Лягуна|Канарыяс]]
* [[Сан-Паблё Бургас|Сан-Паблё]]
* [[Унікаха Маляга|Унікаха]]
}} (2)
|узровень         = 1 у ФІБА (агулам 3)
}}
'''Ліга чэмпіёнаў ФІБА''' ({{мова-en|FIBA Champions League}}), таксама '''Баскетбольная ліга чэмпіёнаў''' ({{мова-en|Basketball Champions League|скарочана}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў, які арганізуецца ФІБА. Гэта турнір найвышэйшага ўзроўню [[ФІБА Эўропа|ФІБА-Эўропа]], таму чэмпіён бярэ ўдзел у Міжкантынэнтальным кубку ФІБА. Аднак, паводле агульнай герархіі гэтае спаборніцтва ўважаецца за трэцяе паводле рангу пасьля турніраў [[Эўраліга|Эўралігі]] і [[Эўракубак баскетболу|Эўракубка]], якія ладзяцца арганізацыяй [[Эўраліга баскетболу]]. Клюбы кваліфікуюцца на турнір паводле вынікаў у сваіх нацыянальных лігах і кубкавых спаборніцтвах. Тым ня менш, здараюцца выпадкі калі некаторыя каманды трапляюць на турнір празь сьпіс ўайлд-кард&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.pianetabasket.com/champions-league/champions-league-wild-card-2018-19-in-arrivo-per-la-segafredo-bologna-154347|загаловак=Champions League - Wild Card 2018-19 in arrivo per la Segafredo Bologna|выдавецтва=Pianeta Basket|дата публікацыі=06.03.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.sport1.de/basketball/euroleague/2018/06/bbl-brose-bamberg-trennt-sich-von-euroleague-und-spielt-champions-league1publisher=Sport1.de|загаловак=Bamberg schenkt Euroleague ab|дата публікацыі=18.06.2018}}&lt;/ref&gt;. У кожным сэзоне бяруць удзел 32 клюбы. Першы розыгрыш адбыўся ў [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА 2016—2017 гадоў|сэзоне 2016—2017 гадоў]].

== Гісторыя ==
У кастрычніку 2015 году ФІБА паспрабавала вярнуць кантроль над найвышэйшымі клюбнымі спаборніцтвамі Эўропы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/pr65-fiba-to-welcome-top-european-clubs-for-talks-on-new-competition|загаловак=FIBA to welcome top European clubs for talks on new competition|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=27.10.2015|копія=https://web.archive.org/web/20151028131936/http://www.fiba.com/pr65-fiba-to-welcome-top-european-clubs-for-talks-on-new-competition|дата копіі=10.2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fiba.com/pr-68-fiba-offers-innovative-partnership-to-top-european-clubs|загаловак=FIBA offers innovative partnership to top European clubs|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=03.11.2015|копія=https://web.archive.org/web/20170624164844/http://www.fiba.com/pr-68-fiba-offers-innovative-partnership-to-top-european-clubs|дата копіі=24.06.2017}}&lt;/ref&gt;, прапанаваўшы новыя спаборніцтвы з 16 клюбамі, якія гуляюць паводле колавай сыстэме, і гарантуючы восем месцаў васьмі клубам, сярод якіх былі «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]», «[[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|Алімпіякос]]», «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэал]]», «[[Барсэлёна (баскетбольны клюб)|Барсэлёна]]», «[[Макабі Тэль-Авіў (баскетбольны клюб)|Макабі]]», [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]], «[[Фэнэрбахчэ Стамбул (баскетбольны клюб)|Фэнэрбахчэ]]» і «[[Анадолу Эфэс Стамбул|Эфэс Пілзэн]]». Аднак, найлепшыя эўрапейскія клюбы надумалі застацца ў [[Эўраліга|Эўралізе]] і адаптаваць той жа колавы фармат у сваіх спаборніцтвах, маючы 11 сталых месцаў пры 16-і ўдзельніках&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/6gt4utknkf9h8ryq|загаловак=Euroleague Basketball A-licence clubs and IMG agree on 10-year joint venture|выдавецтва=Euroleague Basketball|дата публікацыі=10.11.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160321191015/http://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/6gt4utknkf9h8ryq|дата копіі=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;. Затым ФІБА абвесьціла аб пачатку новага эўрапейскага клюбнага турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.basketballcl.com/pr-73-fiba-confirms-launch-of-basketball-champions-league-for-2016-17-season|загаловак=FIBA confirms launch of Basketball Champions League for 2016-17 season|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=26.11.2015}}&lt;/ref&gt;, з кваліфікацыяй, якая базуецца толькі на спартовых дасягненьнях&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://basketballcl.com/16-17/news/basketball-champions-league-working-groups-make-significant-headway|загаловак=Basketball Champions League Working Groups make significant headway|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=28.01.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160321191031/http://basketballcl.com/16-17/news/basketball-champions-league-working-groups-make-significant-headway|дата копіі=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

== Фармат ==
Уласна турнір пачынаецца з рэгулярнага сэзону, у якім спаборнічаюць 32 клюбы, падзеленыя на чатыры групы. На гэтым этапе выкарыстоўваецца лёсаваньне, і каманды з адной краіны ня могуць утрымлівацца ў адной групе разам. Кожная каманда сустракаецца зь іншымі з сваёй групы ўдома і гасьцях. Затым чатыры найлепшыя каманды з кожнай групы трапляюць у плэй-оф. Каманды, якія занялі пятае і шостае месцы, могуць браць удзел у плэй-оф [[Кубак ФІБА Эўропы|Кубка ФІБА Эўропы]] ў тым жа сэзоне&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.basketballcl.com/17-18/regulations.pdf|загаловак=Basketball Champions League regulations|выдавецтва=BasketballCL.com|дата публікацыі=03.05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170606043102/http://www.basketballcl.com/17-18/regulations.pdf|дата копіі=06.06.2017}}&lt;/ref&gt;.

Рэгулярны сэзон ладзіцца з кастрычніка па студзень, а плэй-оф пачынаецца ў лютым. У 1/8 фіналу і чвэрцьфінале матчы гуляюцца ў фармаце «ўдома і на выезьдзе» паводле агульнага ліку пунктаў. У 1/8 фіналу каманда-пераможца з адной групы гуляе супраць каманды, якая заняла чацьвертае месца, зь іншай групы, а каманда, якая заняла другое месца ў адной групе, гуляе супраць каманды, якая заняла трэцяе месца ў іншай групе. У чвэрцьфінале пераможцы гульняў паміж пераможцамі групаў і камандамі, якія занялі чацьверты радок, гуляюць супраць пераможцаў супрацьстаяньня другіх і трэціх камандаў. Фінал чатырох звычайна праводзіцца ў апошні тыдзень красавіка або першы тыдзень траўня&lt;ref name=&quot;Regulations&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.championsleague.basketball/ Афіцыйны сайт].

{{Эўрапейскі баскетбол}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]]
[[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]]</text>
      <sha1>db25ai9jcmxid2aweutr1k1trn8m86i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:FIBA Europe Cup logo.svg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302359</id>
    <revision>
      <id>2664369</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Кубак ФІБА Эўропы|Кубка ФІБА Эўропы]]
|аўтар         = ФІБА Эўропа
|час стварэньня = 2015
|крыніца       = https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-europe-cup-25-26
|артыкул       = Кубак ФІБА Эўропы
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы...</comment>
      <origin>2664369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1038" sha1="g0113gvnj8229t1ubrupetwanryfdag" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Кубак ФІБА Эўропы|Кубка ФІБА Эўропы]]
|аўтар         = ФІБА Эўропа
|час стварэньня = 2015
|крыніца       = https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-europe-cup-25-26
|артыкул       = Кубак ФІБА Эўропы
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы артыкулу пра турнір
|чаму немагчымая вольная замена = Лягатып турніру
|іншае         = 
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}</text>
      <sha1>g0113gvnj8229t1ubrupetwanryfdag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:FIBA EuroChallenge logo.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302360</id>
    <revision>
      <id>2664371</id>
      <timestamp>2026-04-09T17:28:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Эўравыклік ФІБА|Эўравыкліка ФІБА]]
|аўтар         = ФІБА Эўропа
|час стварэньня = 2013
|крыніца       = http://www.fibaeurope.com/files/%7BC53281E8-1A63-4BA2-BFE3-23EF0A751661%7D.jpg
|артыкул       = Эўравыклік ФІБА
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў...</comment>
      <origin>2664371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1046" sha1="nc6padxk0x8hqso52af1hr99yj8yoff" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
|апісаньне     = Афіцыйны лягатып [[Эўравыклік ФІБА|Эўравыкліка ФІБА]]
|аўтар         = ФІБА Эўропа
|час стварэньня = 2013
|крыніца       = http://www.fibaeurope.com/files/%7BC53281E8-1A63-4BA2-BFE3-23EF0A751661%7D.jpg
|артыкул       = Эўравыклік ФІБА
|частка        = Цалкам. Выява павінна адлюстроўваць рэальны выгляд і не скажаць уяўленьне
|разрозьненьне = Даволі маленькае, дастатковае для ідэнтыфікацыі лягатыпу
|мэта          = Выкарыстаньне ў шаблёне-картцы артыкулу пра турнір
|чаму немагчымая вольная замена = Лягатып турніру
|іншае         = 
}}
== Ліцэнзія ==
{{Лягатып}}</text>
      <sha1>nc6padxk0x8hqso52af1hr99yj8yoff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:LDLC ASVEL Basket.svg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302361</id>
    <revision>
      <id>2664383</id>
      <timestamp>2026-04-09T18:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне     = Лягатып баскетбольнага клюбу [[АСВЭЛ Вілярбан|АСВЭЛ]] Вілярбан
| аўтар         = ASVEL Basket
| час стварэньня = 2018
| крыніца       = https://hub.euroleague.tech/en/app/17/files/file/publicsharedownload/26820
| артыкул       = АСВЭЛ Вілярбан
| частка        = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта          = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць   = Гэта лягатып баскетбольнага клюбу, таму...</comment>
      <origin>2664383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1003" sha1="e7rznp8c49z0l6t2hwh10y6xtxgoa34" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне     = Лягатып баскетбольнага клюбу [[АСВЭЛ Вілярбан|АСВЭЛ]] Вілярбан
| аўтар         = ASVEL Basket
| час стварэньня = 2018
| крыніца       = https://hub.euroleague.tech/en/app/17/files/file/publicsharedownload/26820
| артыкул       = АСВЭЛ Вілярбан
| частка        = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта          = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць   = Гэта лягатып баскетбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае         = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}</text>
      <sha1>e7rznp8c49z0l6t2hwh10y6xtxgoa34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>АСВЭЛ Вілярбан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302362</id>
    <revision>
      <id>2664384</id>
      <timestamp>2026-04-09T18:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/ASVEL_Basket?oldid=1346716941</comment>
      <origin>2664384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8036" sha1="99kimuplrm710kokutg06azma8tvjzn" xml:space="preserve">{{Баскетбольны клюб
|назва             = АСВЭЛ
|выява             = LDLC ASVEL Basket.svg
|памер_выявы       = 100пкс
|заснаваны         = 1948
|краіна            = [[Францыя]]
|мясьціна          = [[Вілярбан]]
|пляцоўка          = [[LDLC Арэна]]
|зьмяшчальнасьць   = {{Лік|12523}}
|уласьнік          = 
|кіраўнік          = 
|трэнэр            = 
|чэмпіянат         = [[Нацыянальная баскетбольная ліга чэмпіянату Францыі|НБЛ-Эліт]]
|сэзон             = 
|становішча        = 
|колер1            = black
|колер2            = white
|колер3            = 
|колер_тэксту      = white
|колер_фону        = black
}}
'''АСВЭЛ''' ({{мова-fr|ASVEL}}) — францускі баскетбольны клюб з прадмесьця [[Ліён]]у места [[Вілярбан]]у. Спаборнічае ў [[Нацыянальная баскетбольная ліга чэмпіянату Францыі|НБЛ-Эліт]] і [[Эўраліга|Эўралізе]]. Свае хатнія гульні клюбу ладзіць на пляцоўках [[LDLC Арэна]] і [[Астрабаль]], якія маюць зьмяшчальнасьць у {{Лік|12523}} і {{Лік|5560}} чалавек адпаведна&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.lnb.fr/fr/Pro-A/200005/Equipes/657/Lyon-Villeurbanne|загаловак=0 ME,Astroballe (5556 places)|копія=https://web.archive.org/web/20170630090530/http://www.lnb.fr/fr/Pro-A/200005/Equipes/657/Lyon-Villeurbanne|дата копіі=30.06.2017}}&lt;/ref&gt;. Каманда была заснаваная ў 1948 годзе і ўважаецца за адную з найбольш пасьпяховых у францускім баскетболе, маючы на сваім рахунку дзясяткі перамог у чэмпіянаце Францыі.

== Гісторыя ==
Клюб зьявіўся ў 1948 годзе ў выніку зьліцьця двух шматпрофільных спартовых клюбаў у [[Ліён]]е і навакольлях. АСВЭЛ ёсьць абрэвіятурай, якая аб’ядноўвае назвы клюбаў-папярэднікаў, то бок спартовай асацыяцыі [[Вілярбан]]у і каманды «Эвэй» зь Ліёну.

У 2014 годзе прэзыдэнтам клюбу быў прызначаны былы зорны баскетбаліст «[[Сан-Антоніё Спэрз]]» і зборнай Францыі [[Тоні Паркер]]. У [[Про А чэмпіянату Францыі па баскетболе 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] АСВЭЛ у 18-ы раз стаў чэмпіёнам краіны, абгуляўшы ў фінальнай сэрыі «[[Страсбург (баскетбольны клюб)|Страсбург]]». Пры гэтым цягам сэрыі вілярбанцы трывалі паразу ў дзьвюх першых сустрэчах, але апошнія тры матчы скончыліся на іхнюю карысьць&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/featured/262560/villeurbanne-completes-total-comeback-to-win-the-championship/|загаловак=Villeurbanne completes total comeback to win the championship|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=14.06.2016}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2017 году гулец НБА [[Нікаля Бацюм]] стаў акцыянэрам Infinity Nine Sports, то бок галоўнай інвэстыцыйнай кампаніі клюбу, і заняў пасаду дырэктара ў баскетбольных апэрацыях. Тоні Паркер застаўся мажарытарным уладальнікам і прэзыдэнтам&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=http://www.sportando.com/en/europe/france/230484/nicolas-batum-becomes-shareholder-of-tony-parker-s-asvel-and-director-of-basketball-operations.html|загаловак=Nicolas Batum becomes shareholder of Tony Parker's ASVEL and director of basketball operations|выдавец=Sportando}}&lt;/ref&gt;. У 2018 годзе клюб падпісаў 10-гадовае пагадненьне аб спонсарстве з Groupe LDLC. Клюб таксама зьмяніў асноўныя колеры каманды зь першапачатковых бела-зялёных на бела-чорныя ды замовіў новы лягатып, каб адлюстраваць на ім свае новыя колеры&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/eurocup/736712/new-logo-and-record-contract-for-the-naming-rights-of-lcdc-asvel/|загаловак=New logo and record contract for the naming rights of LCDC ASVEL.|копія=https://web.archive.org/web/20180912022049/https://www.eurohoops.net/en/eurocup/736712/new-logo-and-record-contract-for-the-naming-rights-of-lcdc-asvel/|дата копіі=12.09.2018}}&lt;/ref&gt;.

Улетку 2018 году стала вядома, што з 2019 году АСВЭЛ вернецца ў [[Эўраліга|Эўралігу]] пасьля таго, як арганізацыя пастанавіла надаць клюбу ўайлд-кард на бліжэйшыя два гады&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/8upbgm87oq6whvwt|загаловак=EuroLeague &amp; EuroCup clubs, domestic leagues shape 2018-19 season|выдавец=Euroleague Basketball|дата публікацыі=05.07.2018|копія=https://web.archive.org/web/20190711201715/https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/8upbgm87oq6whvwt|дата копіі=11.07.2019}}&lt;/ref&gt;. У чэрвені 2019 году холдынгавая кампанія футбольнага клюбу ліёнскага «[[Алімпік Ліён|Алімпіка]]» OL Groupe набыла 25% акцыяў мужчынскай каманды АСВЭЛ і 10% акцыяў жаночай каманды [[АСВЭЛ Вілярбан (жаночы баскетбольны клюб)|АСВЭЛ]] за 3,7 мільёнаў эўра&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=http://www.sportspromedia.com/news/olympique-lyonnaislyon-asvel-french-soccer-basketball-investment|загаловак=Lyon seal €3.7m Asvel investment deal|дата публікацыі=24.06.2019}}&lt;/ref&gt;. У [[Нацыянальная баскетбольная ліга чэмпіянату Францыі 2021—2022 гадоў|сэзоне 2021—2022 гадоў]] каманда ў трэці раз запар сталася чэмпіёнам Францыі, адолеўшы ў фінале «[[Манака (баскетбольны клюб)|Манака]]»&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.lnb.fr/elite/le-triple-pour-lyon-villeurbanne/|загаловак=Le triplé pour Lyon-Villeurbanne !|выдавецтва=Betclic ELITE|дата публікацыі=25.06.2022}}&lt;/ref&gt;. Цягам наступных некалькіх сэзонаў АСВЭЛ у значнай ступені расчараваў, а першынство лізе захапілі «Манака» і «[[Парыж (баскетбольны клюб)|Парыж]]». Пры гэтым з часоў перамогі ў 2022 годзе каманда нават не трапляла ў фінал НБЛ-Эліт.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://ldlcasvel.com/ Афіцыйная бачына].

[[Катэгорыя:Францускія баскетбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1948 годзе]]</text>
      <sha1>99kimuplrm710kokutg06azma8tvjzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану</title>
    <ns>14</ns>
    <id>302364</id>
    <revision>
      <id>2664406</id>
      <timestamp>2026-04-10T05:59:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurcke</username>
        <id>93538</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „{{Болей}}  [[Катэгорыя:Азэрбайджанская навука і тэхніка]] [[Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі навук|Азэрбайджан]]“</comment>
      <origin>2664406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="rdno27y19b3d4z14zmn1ycxstkdwoyb" xml:space="preserve">{{Болей}}

[[Катэгорыя:Азэрбайджанская навука і тэхніка]]
[[Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі навук|Азэрбайджан]]</text>
      <sha1>rdno27y19b3d4z14zmn1ycxstkdwoyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>НАНА</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302365</id>
    <redirect title="Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану" />
    <revision>
      <id>2664409</id>
      <timestamp>2026-04-10T06:01:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurcke</username>
        <id>93538</id>
      </contributor>
      <comment>Перанакіроўвае на [[Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану]]</comment>
      <origin>2664409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="115" sha1="k4g1pobi376t9upsas40xsxjpw5etcv" xml:space="preserve">#ПЕРАНАКІРАВАНЬНЕ [[Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану]]</text>
      <sha1>k4g1pobi376t9upsas40xsxjpw5etcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хірограф</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302366</id>
    <revision>
      <id>2664411</id>
      <timestamp>2026-04-10T09:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taravyvan Adijene</username>
        <id>1924</id>
      </contributor>
      <comment>пачатак</comment>
      <origin>2664411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3901" sha1="acwz6feeog5ho1dpmhij5784lapivcl" xml:space="preserve">[[Файл:Matthieu III, comte de Beaumont-sur-Oise et sa femme, Eléonore de Vermandois, échangent des terres avec l'abbaye de Saint-Martin de Pontoise.jpg|значак|Хірограф, падзелены на дзьве часткі па слове ''cirographum'']]
'''Хіро́граф''' ({{Мова-лац|chirographum}}) — сярэднявечны дакумэнт, напісаны ў дзьвюх, трох, радзей чатырох копіях на адным кавалку [[пэргамін]]у, пасьля чаго падзелены на адпаведныя кавалкі. Таксама можа азначаць [[Була|папскі дэкрэт]], выдадзены для выкарыстаньня ўнутры [[Рымская курыя|Рымскай курыі]].

== Этымалёгія ==
[[Лаціна|Лацінскае]] слова ''chirographum'' (у Сярэднявеччы таксама пісалася ''cirographum'' або ''cyrographum'') паходзіць ад [[Грэцкая мова|грэцкага]] ''χειρόγραφον'', што азначае «рукапіс». Ужываўся і лацінскі назоў ''charta partita'', што літаральна азначае «падзелены аркуш».

== Апісаньне ==
Прызначэньне хірографу — выраб дзьвюх (ці болей) аднолькавых пісьмовых копіяў дамовы, якую захоўвалі ў сябе ўсе ейныя бакі, каб пасьля пры патрэбе зьвяраць свае копіі. Тады дакумэнт разразалі хвалістай ці зубчастай лініяй праз слова ''chirographum'', каб пазьней можна было адрозьніць падробку.

У адрозьненьне ад [[хартыя]]ў, якія зазвычай складаліся на правы валоданьня і ў адной копіі, хірографы маглі датычыцца любога юрыдычнага чыну — напрыклад, пытаньняў дзяржавы, перадачы зямлі, аплаты пазыкаў, шлюбных дамоваў і да т. п.

Хірографы былі найбольш распаўсюджаныя ў Ангельшчыне і Паўночнай Эўропе да часоў шырокага распаўсюду [[Пячатка|пячатак]] для пацьверджаньня сапраўднасьці дакумэнту. Пазьней і на іх зьявіліся пячаткі. На кантынэнце хірографы шырокага распаўсюду не здабылі з прычыны непрактычнасьці спраўджваньня (дзеля гэтага патрабавалася прысутнасьць усіх бакоў дамовы).

За часам рамантызму тэрмін ''хірограф'' зьявіўся ў народных паданьнях. У «[[Фаўст (Гётэ)|Фаўсьце]]» [[Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] галоўны герой падпісвае на ім [[Дамова з д’яблам|дамову з д’яблам]]. [[Адам Міцкевіч]] таксама апісаў хірограф як складзеную з д’яблам угоду пра перадачу яму чалавечай душы. У такіх выпадках дакумэнт падпісваўся крывёю.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Абавязнаснае права]]
[[Катэгорыя:Сярэднявечнае права]]
[[Катэгорыя:Грэцкія словы і выразы]]
[[Катэгорыя:Дыпляматыка]]
[[Катэгорыя:Сярэднявечныя дакумэнты]]</text>
      <sha1>acwz6feeog5ho1dpmhij5784lapivcl</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>