Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk 0 1167 2664425 2501866 2026-04-10T12:38:30Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Бібліяграфія 2664425 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Імя = Мікола Шчакаціхін |Фота = Mikola Szczakacichin.png |Шырыня = |Подпіс = |Навуковая сфэра = [[мастацтва]]знаўства |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = Аўтар канцэпцыі разьвіцьця беларускага мастацтвазнаўства |Узнагароды і прэміі = |Сайт = }} [[Файл:Мінск. Дошка Шкачаціхіну (02).jpg|значак||250px|Мемарыяльная дошка. [[Дом Кастравіцкай]], ([[Вуліца Валадарскага (Менск)|вул. Валадарскага]], 24), [[Менск]]]] '''Міко́ла Шчакаці́хін''' ('''Мікалай Мікалаевіч Шчакаціхін'''; 13 кастрычніка 1896—1940) — беларускі мастацтвазнавец, гісторык і тэарэтык мастацтва, пэдагог. «Бацька» беларускага мастацтвазнаўства. == Біяграфія == Нарадзіўся ў [[Санкт-Пецярбург]]у. Зь дзяцінства размаўляў на 4 мовах, пазьней вывучыў яшчэ некалькі (паводле розных зьвестак, ведаў 12 моваў). У 1914 годзе скончыў гімназію А. Флёрава ў [[Масква|Маскве]]. З 1914 па 1918 вучыўся ў [[Маскоўскі ўнівэрсытэт|Маскоўскім унівэрсытэце]]. Працаваў у Расеі: Маскве, [[Арол|Арле]], а ў 1920 годзе пераводзіцца ў [[Харкаў]], дзе парацуе адначасова навуковым супрацоўнікам музэю, загадчыкам перакладчыцкай калегіі і чальцом рэпэртуарнай камісіі пры навукова-тэарытычным аддзяленьні Наркамасьветы [[Украіна|Ўкраіны]]. Зьяўляўся чальцом праўленьня Ўсеўкраінскага Саюзу пісьменьнікаў. У 1921 годзе пераяжджае ў [[Менск]]. З 1922 году працуе асыстэнтам катэдры гісторыі мастацтва [[БДУ]], распрацоўвае і выкладае курс па гісторыі беларускага мастацтва. У 1924 годзе атрымаў званьне дацэнта. Адначасова з 1925 году працуе ў [[Інбелкульт|Інбелкульце]] ў якасьці навуковага сакратара Сэкцыі беларускага мастацтва і стыль-рэдактара выдавецкага аддзела. Пры Інбелкульце вучоны стварае Камісію гісторыі мастацтва, у якой зьбірае менскіх і пэрэфэрыйных, пераважна, віцебскіх, мастацтвазнаўцаў, мастакоў, жывапісцаў і графікаў. 18 ліпеня 1930 году арыштаваны па сфабрыкаванай справе «[[Саюз вызваленьня Беларусі|Саюзу вызваленьня Беларусі]]». У 1931 годзе сасланы на 5 гадоў у [[Башкартастан|Башкірыю]]. У [[Белябей|Белябеі]] яму давялося працаваць статыстам, плянавіком у райспажыўсаюзе, затым у яго атрымалася ўладкавацца на выкладчыцкую працу. Абсалютна пазбаўлены матэрыялу для навуковай працы, ён працягваў навуковыя досьледы далёка, не пакідаў надзеі вярнуцца да навуковай працы ў Беларусі. У лісьце да [[Уладзімер Пічэта|Ўладзімера Пічэты]] ён з адчаем піша: «''Я ня мару цяпер ні аб чым больш, не імкнуся ў буйныя цэнтры; мяне задаволіла б самая маленькая, самая сьціплая навуковая работа дзе заўгодна ў правінцыі, — хоць самым малодшым супрацоўнікам; гатоў хоць зноў пачынаць навуковую кар’еру з асыстэнта, як 17 гадоў назад — абы толькі зноў мець магчымасьць цалкам аддацца любімай навуковай прцы. Я яшчэ не стары — мне толькі сорак два гады''». У 1937 годзе сталінскія ўлады прысуджаюць яму яшчэ адзін тэрмін. У 1940 годзе Мікола Шчакаціхін памірае ў [[Белябей|Белябеі]] ад [[сухоты|сухотаў]], якія ён набыў пасьля чарговага «прафілактычнага» арышту да чарговага камуністычнага сьвята. Рэабілітаваны ў 1956 годзе. == Навуковая дзейнасьць == [[Файл:BGU-1922.jpg|значак|зьлева|250пкс|Першыя прафэсары БДУ, 1922 год (зьлева направа): <br />Ніжні рад: [[Салямон Кацэнбоген|С. З. Кацэнбоген]], [[Аляксандар Вазьнясенскі|А. М. Вазнясенскі]], [[Мікалай Нікольскі|М. М. Нікольскі]], [[Уладзімер Пічэта|У. І. Пічэта]], [[Усевалад Ігнатоўскі|У. М. Ігнатоўскі]], [[Язэп Лёсік|Я. Ю. Лёсік]], [[Арсень Міхайлоўскі|А. А. Міхайлоўскі]]; <br />Сярэдні рад: [[Іван Салаўёў|І. М. Салаўёў]], [[Сямён Вальфсон|С. Я. Вальфсон]], [[Яўген Барычэўскі|Я. І. Барычэўскі]], [[Аляксандар Савіч|А. А. Савіч]], [[Дзмітрый Жарынаў|Д. А. Жарынаў]], [[Яўген Усьпенскі|Я. К. Успенскі]], [[Ільля Герцык|І. Я. Герцык]]; <br />Верхні рад: [[Уладзімер Перцаў|У. М. Перцаў]], '''М. М. Шчакаціхін''', [[Віктар Якунін|В. В. Якунін]], [[Міхаіл Піятуховіч|М. М. Піятуховіч]].]] [[Файл:1996. Stamp of Belarus 0202.jpg|thumb||250px|]] Сфэра навуковых інтарэсаў Шчакаціхіна была надзвычай шырокай. Найперш ён займаўся вывучэньнем беларускай архітэктуры ХІ—ХІХ стагодзьдзяў: сакральнай і абарончай. Шмат высілкаў ахвяраваў дасьледваньню беларускай гатычнай архітэктуры, у тым ліку мураваных замкаў [[Вялікае княства Літоўскае|ВКЛ]] далюблінскага часу. Пачаў распрацоўку пытаньня абарончай храмавай архітэктуры ў ВКЛ. Акрамя архітэктуры дасьледваў выяўленчае мастацтва, ў тым ліку жывапіс полацкіх храмаў XVII—XVIII стагодзьдзяў, старажытныя беларускія [[гравюра|гравюры]], мастацтва кніг [[Францішак Скарына|Ф. Скарыны]]. Засваеньне нацыянальных мастацкіх традыцый Шчакаціхін бачыць перадумовай пасьпяховага разьвіцьця сучаснай яму творчасьці, на падставе практыкі асобных творцаў арыентуе моладзь на стварэньне нацыянальнай мастацкай школы. Акрамя прыкладных праблемаў займаўся распрацоўкай канцэпцыі беларускага мастацтва, асноўных яго кірункаў і пэрыядызацыю. Увёў ва ўжытак паняткі «[[беларускае адраджэньне]]», «[[беларуская готыка]]», «[[беларускае барока]]». Уздымае пытаньне пра неабходнасьць стварэньня ў Беларусі вышэйшай мастацкай школы (акадэміі), рупіцца аб згуртаваньні творчых сілаў ва Ўсебеларускую мастацкую асацыяцыю. Дзейсна ўдзельнічаў у арганізацыі і афармленьні музэйных збораў у Беларусі. У 1926 годзе выступае як адзін з арганізатараў 1-й Усебеларускай мастацкай выставы: складае каталёгі, робіць крытычныя агляды паказаных твораў. Сваю асноўную задачу, так бы мовіць звышзадачу, дасьледчык бачыў у стварэньні цэласнай гісторыі разьвіцьця мастацкай думкі, мастацкіх формаў у Беларусі. У 1928 годзе выйшаў першы том ягонай кнігі «Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва», дзе ён паспрабаваў абагульніць свае напрацоўкі беларускім мастацтве. За першым томам мусілі выйсьці наступныя чатыры. Гэтаму, аднак, перашкодзілі сталінскія рэпрэсіі. У 1930-я гады да працы былі падрыхтаваны рукапісы «Тапаграфія кладаў з літоўскімі манетамі на тэрыторыі старажытнай Літоўскай дзяржавы», «Некаторыя варыянты літоўскіх манет», «Нарыс гісторыі літоўскай манеты XVI—XVII ст.», якія захоўваюцца цяпер у Эрмітажы. Іншыя працы ў рукапісным варыянце ня выяўлены. У 1968 годзе [[Арсень Ліс]] напісаў і выдаў біяграфічную кнігу «Мікола Шчакаціхін», якая стала першым крокам па вяртаньні памяці аб выдатнейшым беларускім навукоўцы. У 1993 годзе 1-ы том «Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва» з ініцыятывы [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны]] быў перавыдадзены. == Ушанаваньне памяці == * Да 100 — годдзя з дня нараджэньня навукоўца, «Белпошта» выпусьціла паштовую марку. * У 2008 годзе на [[Дом Кастравіцкай|доме Кастравіцкай]] ([[Вуліца Валадарскага (Менск)|вул. Валадарскага]], 24) у [[Менск]]у, дзе ў [[1922]]—[[1930]] гадах жыў Мікалай Шчакаціхін, устаноўлена мэмарыяльная дошка (скульптар [[Канстанцін Селіханаў]]). На адкрыцьці дошкі з прамовамі выступілі дырэктар Нацыянальнага мастацкага музэя [[Уладзімер Пракапцоў]], старшыня праўленьня [[Беларускі фонд культуры|Беларускага фонду культуры]] [[Уладзімер Гілеп]], пісьменьнік [[Арсень Ліс]] і іншыя.<ref>[https://www.sb.by/articles/u-pamyats-pra-m-kalaya-shchakats-kh-na.html У памяць пра Мікалая Шчакаціхіна]</ref>. == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} ;1918 * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Феликс Валлотон: очерк{{Ref-ru}} |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =М.|выдавецтва =Альціона|год =1918|том = |старонкі =|старонак =119 |сэрыя =Мастера новой графики |isbn = |наклад = }}{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Фелікс Валатон|Феликс Валлотон|fr|Félix Vallotton}} — (28 сьнежня 1865, [[Лязана]] – 29 сьнежня 1925, [[Парыж]]) – швэйцарскі графік і жывапісец, які працаваў у [[Францыя|Францыі]].}} ;1923 * {{Артыкул| аўтар = Н. Н. Щекатихин. | загаловак = Иллюстрации Даниэля Ходовецкого к «Буре» Шекспира| арыгінал = | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/df9218cfa637ab9afcc4f1818087a6e7.pdf| мова = ru| адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Працы Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. Les Annales de l'Universite de Minsk | тып = | месца =[[Менск|Минск]] | выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] | год = 1923 | выпуск = | том = | нумар = 4—5, ч. 2 | старонкі = 134—149 | isbn = | issn = }}{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Даніэля Ходавецкі|Даниеля Ходовецкого|pl|Daniel Chodowiecki}}(16 кастрычніка 1726, [[Гданьск]] — 7 лютага 1801, [[Бэрлін]]) — польскі й нямецкі мастак.}} * {{Кніга|аўтар =Меринг, Франц.|частка = |загаловак =На философские и литературные темы: сборник статей{{Ref-ru}} |арыгінал =Franz Mehring |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/1/ba126048/ba126048.html |адказны =пер. зь [[Нямецкая мова|нямецкай]] М. М. Щакаціхіна ; пад рэд. і прадмовай [[Сямён Вальфсон|С. Я. Вальфсона]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Белтрэстдрук]] |год =1923 |том = |старонкі = |старонак =131 |сэрыя = |isbn = |наклад =3000 }}{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Франц Мерынг|Меринг, Франц|de|Franz Mehring}} — (27 лютага 1846, [[Слаўно|Шлавэ]], [[Заходнепаморскае ваяводзтва|Памеранія]] — 29 студзеня 1919, [[Бэрлін]]) — нямецкі [[філёзаф]], [[Гісторыя|гісторык]], [[публіцыст]].}} 1925 * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Падрахунак мастацкіх сіл. |арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Міхась Чарот]]|выданьне=[[Савецкая Беларусь (1920)|«Савецкая Беларусь»]]|тып=газэта|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=9 сьнежня 1925 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі= |isbn=}} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Фрэскі Полацкага Барысаглебскага манастыра.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=40&pubid=46245|адказны = |выданьне=[[Наш край]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Беларускай Акадэміі Навук. |год= 1925 |выпуск=|том=|нумар= 1| старонкі=18—27 |isbn=}}{{Заўвага|[[Бельчыцкі манастыр]]}} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Калі нарадзіўся Францішак Скарына.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/6bbb11bc43a6c599a2d978daa9c7a774.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1925|выпуск=|том=|нумар= 5| старонкі=148—151|isbn=}} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Матэрыялы па гісторыі беларускага малярства XVIII сталецьця.|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Мікола Касьпяровіч|М. І. Касьпяровіч]]|выданьне=[[Віцебшчына]]|тып=зборнік (неперыядычны орган Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства )|месца=[[Віцебск ]]|выдавецтва=выданьне Таварыства |год= 1925|выпуск=|том=1|нумар= | старонкі= |isbn=}} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Матэрыялы па гісторыі беларускага малярства XVIII сталецьця.|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Мікола Касьпяровіч|М. І. Касьпяровіч]]|выданьне=[[Віцебшчына]]|тып=зборнік (неперыядычны орган Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства )|месца=[[Віцебск ]]|выдавецтва=выданьне Таварыства |год= 1928|выпуск=|том=2|нумар= | старонкі= |isbn=}} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Прадмова.|арыгінал = |спасылка =https://knihi.com/Mikalaj_Kaspiarovic/ |адказны = |выданьне=[[Мікалай Касьпяровіч|Мікола Касьпяровіч]]. «Беларуская архітэктура». |тып=|месца=[[Віцебск ]]|выдавецтва= |год=1925 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі= 5―8|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Васіль Вашчанка - магілёўскі гравёр канца XVI - пачатку XVIII сталецьця. | спасылка =https://knihi.com/Mikola_Scakacichin/Vasil_Vascanka_-_mahilouski_hravior_kanca_XVII_-_pac_XVIII_staleccia.html#1 | мова = | аўтар выданьня = | выданьне =Зборнік Інстытуту беларускай культуры | тып = | месца =[[1925]] | выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]] | год =1925 | том = | старонкі =123—135 | isbn = | issn = }} ;1926 * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =1-я Усебеларуская мастацкая выстаўка. «Каталог аддзелу старажытнага мастацтва »|арыгінал = |спасылка = |адказны =апрацаваў [[Мікола Шчакаціхін|М. Шчакаціхін]]. |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва = |год =1926 |том = |старонкі = |старонак = 30|сэрыя = |isbn = |наклад =1000 }} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = «Матывы краязнаўства ў нашым сучасным мастацтве» (З вынікаў Усебеларускай выстаўкі).|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=40&pubid=46248|адказны =[[Мікалай Азбукін|Азбукін М.]]|выданьне=«[[Наш край]]»|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Інстытут Беларускай Культуры|год= 1926|выпуск=|том=|нумар=2—3 (5—6) | старонкі=15—25 |isbn=}} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = «Замак у Рагачове».|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=30&pubid=46252|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=«[[Наш край]]»|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= Інстытут Беларускай Культуры|год= 1926|выпуск=|том=|нумар=10–11 (13—14)| старонкі=26—33|isbn=}} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = «Сучаснае мастацтва Беларусі»|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/76270f831a759b9c7a4184bbeecde95a.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1926|выпуск=|том=|нумар= 6| старонкі=130—148|isbn=}} * {{артыкул|аўтар = .| частка = |загаловак =Кнігапіс. «Віцебскіе мастацкіе выданьні: Д-р Іппэль. Беларускае мастацтва; М. Касьпяровіч. Беларуская архітэктура; І. П. Фурман. Крашаніна; А. Шлюбскі. Крашаніна (Набіванка); І. П. Фурман. Віцебск у гравюрах С. Юдовіча.»|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/ccb2605a1a8eb71979dfab78d4c556d8.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1926|выпуск=|том=|нумар= 7| старонкі=177—180|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Гравюры і кніжныя аздобы ў выданьнях Францішка Скарыны | спасылка =https://knihi.com/none/Catyrochsotleccie_bielaruskaha_druku.html#1 | мова = | аўтар выданьня =адказны рэдактар: [[Аркадзь Смоліч]]| выданьне =Чатырохсотлецьце беларускага друку | тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]] | год =1926 | том = | старонкі =180—227 | isbn = | issn = }} ;1927 * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = На шляхах да новага беларускага мастацтва: (Нарысы творчасці Міхася Філіповіча).|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/4149bfb833eabeb638023cfd0f626095.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 2| старонкі=163—179|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = Беларускае мастацтва ў гістарычнай і археалагічнай літаратуры.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/2c3628e788093b37d1c7747d88eb472a.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 6| старонкі=166—190|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = Беларускае мастацтва ў гістарычнай і археалагічнай літаратуры. (Працяг).|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/954f7c48449037983d5042f095c88af2.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 8| старонкі=158—185|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = Беларускае мастацтва да 10-гадовага юбілею Кастрычніка».|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/ce949807dd6811a7f76edca7d8a12a88.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 7| старонкі=188—195|isbn=}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Беларуская архітэктура ў XI-XII ст.|арыгінал = |спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Shchakatsikhin_M_Belaruskaya_Arkhitektura_u_XI_i_XII_st._1927.pdf |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]]. Дасьледчы інстытут для вывучэньня мастацтва. Камісія гісторыі мастацтва.|год =1927 |том = |старонкі = |старонак = 62 + 18|сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Белорусское искусство.{{Ref-ru}}|арыгінал = |спасылка =http://www.1543.su/pub/bse/BSE-1/05_Baria-Bess.pdf|адказны =Глав. ред. [[Ота Шміт|О. Ю. Шмидт]]|выданьне=[[Большая советская энциклопедия]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Масква|Москва]]|выдавецтва=Советская энциклопедия |год=1927|выпуск=|том=5 (Барыкова—Бессалько)|нумар= | старонкі=416—421 |isbn=}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Арнаментальныя росьпісы Сьмядынскай Барысаглебскай царквы ў Смаленску.| арыгінал = | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Pracy_I_Mataryaly_Da_Historyi_I_Arkhealogii_Belarusi_1927.pdf | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Гістарычна-археалагічны зборнік]] = Scripta historico-archaeologica | тып = | месца = [[Менск]] | выдавецтва = [[Інстытут беларускай культуры]]| год = 1927 | выпуск = Працы і матар’ялы да гісторыі і археолёгіі Беларусі. Аддзел 2. Сэрыя 1. Кніга 3 | том = 1: Даклады і рэфэраты, 1926–1927 году | нумар = | старонкі = 67—82| isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Новыя архіўныя матар'ялы. Да архітэктурнай гісторыі Полацкае Сафіі.| арыгінал = | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Pracy_I_Mataryaly_Da_Historyi_I_Arkhealogii_Belarusi_1927.pdf | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Гістарычна-археалагічны зборнік]] = Scripta historico-archaeologica | тып = | месца = [[Менск]] | выдавецтва = [[Інстытут беларускай культуры]]| год = 1927 | выпуск = Працы і матар’ялы да гісторыі і археолёгіі Беларусі. Аддзел 2. Сэрыя 1. Кніга 3 | том = 1: Даклады і рэфэраты, 1926–1927 году | нумар = | старонкі = 367—371 | isbn = | issn = }} ;1928 * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Народнае мастацтва ў Савецкім Саюзе.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/1516fba2f7ef4da56e360e7a829960f6.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія |выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1928|выпуск=|том=|нумар= 5| старонкі=143—157|isbn=}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва |арыгінал = |спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Schakacikhin_M_Narysy_z_gistoryi_belaruskaga_mastactva_1928.pdf |адказны =Даследчы інстытут для вывучэння мастацтва. Камісія гісторыі мастацтва |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]] |год = |том =1 |старонкі =|старонак =278 |сэрыя =Дасьледы і матар'ялы для вывучэньня мастацтва. Кніга 1 |isbn = |наклад =1500 }}<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Гісторыя беларускага мастацтва. | спасылка = https://knihi.com/none/Volnaja_dumka_pdf.zip.html#220794-1929-2.pdf_12 | мова = | выданьне =[[Вольная думка (1929)|Вольная думка]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 2 | старонкі = 11—13 }}</ref> ** {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Гісторыя беларускага мастацтва. | спасылка = https://knihi.com/none/Volnaja_dumka_pdf.zip.html#220794-1929-2.pdf_12 | мова = | выданьне =[[Вольная думка (1929)|Вольная думка]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 2 | старонкі = 11—13 }} ** {{артыкул|аўтар =[[Леў Цьвяткоў|Л. Цьвяткоў]]. | частка = |загаловак = Кнігапіс.«Інстытут беларускай культуры, Аддзел гуманітарных навук. М. Шчакаціхін. ''Доцэнт Беларускага Дзяржаўнага Універсітэту.'' Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва. Том першы. Менск–1928 г. (Старонак 280, табліц 45. Цана 3 рублі)».|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/5b08441a05d9fb495851516bb0becf3a.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1929|выпуск=|том=|нумар= 3| старонкі=169—170|isbn=}} ** {{артыкул|аўтар =Ц. Л.| частка = |загаловак =Кнігапіс. «Працы камісіі гісторыі мастацтва. Т. 1. Сшытак 1». Інстытут Беларускае Культуры. Запіскі аддзелу гуманітарных навук. Менск, 1928 г. (стар. 210).|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/79f092778f7fa4b561cc4171744d0631.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія |выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1929|выпуск=|том=|нумар= 4| старонкі=213—214|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Да пытаньня аб храналогіі «Малой падарожнай кніжыцы» Скарыны: Scoriniana | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Гісторыка-археалагічны зборнік| тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]]| год =1928 | выпуск = | том =2 | нумар = | старонкі =435—450| isbn = | issn = }} * {{Кніга|аўтар =Антон Баліцкі, Цішка Гартны, Аляксандар Цвікевіч, Мікола Шчакаціхін.|частка = |загаловак =«Weissruthenische Kultur : I. Sammlung von Aufsätzen aus dem Gebiete der weissruthenischen Kultur »|арыгінал = |спасылка = |адказны =unter Mitarbeit von A. Balizky; verdeutscht von Georg Petzold|выданьне = |месца =[[Менск|Mensk]] |выдавецтва =Weissruthenische Gesellschaft für kulturelle Verbindung mit dem Auslande|год =1928 |том = |старонкі = |старонак =89|сэрыя = |isbn = |наклад =1000}} * {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Помнікі старадаўня архітэктуры XVII—XVIII сталецьцяў у Менску' | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Zap_Addz_gumanit_navuk_Kn6_Pracy_Kamisii_Gistoryi_Mastactva_T1_1928.pdf| мова = | аўтар выданьня = | выданьне =Запіскі Аддзелу гуманітарных навук | тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =| год =1928 | том =1, кн. 6 працы камісіі гісторыі мастацтва| старонкі = 1—38| isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Рыгор Мядзьвецкі — невядомы беларускі маляр канца XVIII сталецьця | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Zap_Addz_gumanit_navuk_Kn6_Pracy_Kamisii_Gistoryi_Mastactva_T1_1928.pdf | мова = | аўтар выданьня = | выданьне =Запіскі Аддзелу гуманітарных навук | тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =| год =1928 | том =1, кн. 6 працы камісіі гісторыі мастацтва| старонкі = 183—187 | isbn = | issn = }} * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Запіскі Аддзелу гуманітарных навук. Кн. 6 : Працы камісіі гісторыі мастацтва, т. 1, сш. 1|арыгінал = |спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Zap_Addz_gumanit_navuk_Kn6_Pracy_Kamisii_Gistoryi_Mastactva_T1_1928.pdf |адказны = пад рэд. М. Шчакаціхіна|выданьне = |месца = [[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Інбелкульт]] |год = 1928|том = |старонкі = 191—207|старонак = 210 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}} ;1929 * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Сучаснае беларускае мастацтва». Праваднік па аддзеле сучаснага беларускага малярства і разьбярства|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/portal/content/File/Portal/InfoResoursy/Gold_collection_of_Eurasia/10.12.2013/Shchakatsihin_1929.pdf |адказны = апрацавалі: [[Мікола Шчакаціхін|М. Шчакаціхін]] і [[Вацлаў Ластоўскі |В. Ластоўскі]]|выданьне =Беларускі Дзяржаўны Музэй (БДМ) |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Інбелкульт|Друкарня Інбелкульту]] |год =1929 |том = |старонкі = |старонак =30+25 іл. |сэрыя = |isbn = |наклад = }} ;1930 * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Новы Менск.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/739225d0f61129f526656c0daefc8a71.pdf|адказны =[[Міхась Чарот]]|выданьне=[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]|тып=грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=1930 |выпуск=|том=|нумар=2 | старонкі= 10—11|isbn=}} ;1970 * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=9677 |адказны = |выданьне =Выданьне 2-е, фатаграфічнае|месца =[[Нью-Ёрк]] |выдавецтва =[[Крывіцкае (Вялікалітоўскае) Навуковае Таварыства Пранціша Скарыны]] |год =1970 |том =1 |старонкі = |старонак =300|сэрыя = |isbn = |наклад = }} ;1993 * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=9007 |адказны =пасляслоўе [[Арсень Ліс|А. Ліса]] |выданьне =факсімільнае выданьне 1928 г. |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1993 |том =1 |старонкі = |старонак =332|сэрыя = |isbn =5-343-01105-5 |наклад = 10000}} ;1996 * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Матэрыялы да 100-годдзя з дня нараджэння Міколы Шчакаціхіна, 1896-1940|арыгінал = |спасылка = |адказны =навуковы кансультант [[Надзея Высоцкая |Н. Ф. Высоцкая ]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь]], Беларускі Фонд Сораса |год = 1996|том = |старонкі = |старонак =117 |сэрыя = |isbn =985-6051-07-X |наклад = 300}} {{слупок-канец}} == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактары тома: [[Леанід Дробаў|Л. М. Дробаў]], [[Віктар Шматаў|В. Ф. Шматаў]] |выданьне = |месца =[[Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка]] |год =1990 |том =4 (1917 — 1941) |старонкі=40—43, 74, 127, 155, 157, 225, 228|старонак =352 |сэрыя = |isbn = 5-343-00157-2|наклад =2450 }}. * {{Кніга|аўтар = [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]].|частка = |загаловак =Мікола Шчакаціхін (1896—1940 гг.). Хараство непазнанай зямлі|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Навука і тэхніка|год =1968|том = |старонкі = |старонак =163|сэрыя = |isbn = |наклад =1500}} * {{Кніга|аўтар =[[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. |частка = |загаловак =Цяжкая дарога свабоды: артыкулы, эцюды, партрэты|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год =1994|том = |старонкі = |старонак =412|сэрыя = |isbn =5-340-01395-2|наклад =2200}} * Мікола Шчакаціхін. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|5}} С. 596. {{слупок-2}} * Мікола Шчакаціхін. // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|3|2|РЛ1-3|РЛ1-3}} * {{артыкул|аўтар =Чэбан, Ірына .| частка = |загаловак =«Шчакаціхін».|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г.П. Пашкоў]] і інш.|выданьне=[[Энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі]]. У 6 т.|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]|год=2003|выпуск=|том=6 Кн. 2: Усвея—Яшын. |нумар= | старонкі=238—239|isbn=985-11-0276-8}} * Чэбан, І. Л. Шчакаціхін Мікалай Мікалаевіч. // {{Літаратура/БелЭн|17}} — С. 494. {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * [https://knihi.com/search.html#%D1%88%D1%87%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%85%D1%96%D0%BD Творы Міколы Шчакаціхіна. Беларуская Палічка] {{слупок-2}} * {{Спасылка | url = http://csl.bas-net.by/news/one-news.asp?id=88668| загаловак = Мікалай Мікалаевіч Шчакаціхін: 125 год з дня нараджэння. | мова = | камэнтар = [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа]] }} {{слупок-канец}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шчакаціхін, Мікола}} [[Катэгорыя:Беларускія мастацтвазнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі архітэктуры]] [[Катэгорыя:Памерлі ад сухотаў]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]] [[Катэгорыя:Высланыя]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі»]] qjcue40j4pfilsx31nbfx4mtqelgps7 0 5467 2664501 2660576 2026-04-11T05:04:37Z Jarash 794 прыбраная непрацоўная спасылка, выпраўленая чырвоная спасылка 2664501 wikitext text/x-wiki {{Манарх | Імя = Міндоўг | Лацінка = Mindoŭh | Тытул = | Жанчына = | Партрэт = Mindoŭh. Міндоўг (A. Guagnini, 1578).jpg | Памер = | Апісаньне = Міндоўг (уяўны партрэт) | Імя пры нараджэньні = | Пасада = 1-ы [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] | Пачатак тэрміну = 1248 | Канец тэрміну = 1263 | Каранацыя = 6 ліпеня 1253 | Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|7|1195}}<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Даты, падзеі, людзі|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=18 ліпеня 2013|нумар=[http://zviazda.by/be/number/gazeta-pdf-131-27496-ot-18072013 131 (27496)]|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/07/1374155328_8.pdf 8]|issn=1990-763x}}</ref> | Месца нараджэньня = | Дата сьмерці = 12 верасьня 1263 | Месца сьмерці = | Дата пахаваньня = | Месца пахаваньня = | Папярэднік = | Наступнік = [[Транята]] | Нашчадкі = [[Войшалк]], [[Рокіль|Рукель (Рукля)]], Рэпек | Каралеўскі дом = | Дынастыя = | Каралеўскі гімн = | Каралеўскі дэвіз = | Сужэнец = {{Просты сьпіс| *NN (дачка Ізяслава Наўгародзкага, кан 1220 - пач. 1230-х) *[[Марта (жонка Міндоўга)|Марта]] (1251 — каля 1262) *NN (сястра Марты, 1262-1263)<ref>[[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Паходжанне і лёс роду Міндоўга = The Origin and the destiny of Mindoŭh gens // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. — С. 3—9. [http://kamunikat.org/download.php?item=13634-1.pdf&pubref=13634]</ref>}} | Бацька = | Маці = | Сайт = }} '''Міндо́ўг''', '''Міндаў'''<ref name="Arlou-2012-34">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 34.</ref> (1195 або каля 1200<ref>Mindoŭh // {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)|к}} P. 155.</ref> — 1263 ці 1264) — заснавальнік<ref name="Nasievic-2005">[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]] Міндоўг // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 312</ref> і першы [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|гаспадар]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] (1248{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|184}}—1253), першы і апошні кароль Літвы (1253—1260). Імаверна, сын [[Рынгольд]]а (сучасная навука лічыць яго мітычнай асобай{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|40}}). Іншыя гіпотэзы высоўваюць мажлівасьць таго, што Міндоўг быў сынам [[Даўгерд]]а з княскага роду [[Літва старажытная|летапіснае Літвы]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|28}}. Узначаліў абарону жыцьцёвай прасторы [[Балты|балта]]-[[славяне|славянскага]] сымбіёзу (палітычнага хаўрусу) на [[Панямоньне|Панямоньні]]{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|175}}, утварэньне якога выклікала ваенная пагроза звонку{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|177}}. Заснаваў [[Вялікае Княства Літоўскае|новую цэнтралізаваную дзяржаву]], якая хутка аб’яднала ўсе [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускія землі]], у тым ліку [[Полацкае княства]] — першую вядомую дзяржаву на тэрыторыі сучаснай [[Беларусь|Беларусі]]. == Імя == === Паходжаньне === {{Асноўны артыкул|Міндоўг (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Мэндах або Міндах (Mendoch, Mindach<ref name="Dräger-2017-397">Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. [https://books.google.by/books?id=m34oDwAAQBAJ&pg=PA397&dq=mindach+meindag&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi9s8fdmKaGAxW08gIHHbExBLkQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=mindach%20meindag&f=false S. 397].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Mendoch#v=snippet&q=Mendoch&f=false S. 66].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мінят]], [[Альмін]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]]; германскія імёны Miniatus, Almin, Osminna) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>, а аснова [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны ліцьвінаў [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) — ад гоцкага daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Міндоўг азначае «здольны мысьленьнем»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref> (тое ж, што і імя [[Даўмен]]). Паводле іншага тлумачэньня<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 173.</ref><ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>, імя Міндоўг азначае «магутны дабрынёй» і складаецца з асноваў [[Мэйн|магін- (мэйн-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мэйнар]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Meinar, Meinart), якая паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] magan, стараісьляндзкага megin, [[Стараангельская мова|стараангельскага]] maegen 'сіла, магутнасьць, улада'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 165.</ref>, і [[Дака (імя)|-даг- (-дак-)]] (імёны ліцьвінаў [[Дагейка]], [[Дакель]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago), якая паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>. Адзначалася германскае імя Megindag<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Megindag#v=snippet&q=Megindag&f=false S. 122].</ref> (Meindag<ref name="Dräger-2017-397"/>, Meindac)<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. [https://books.google.by/books?id=oTg9iZySFH4C&q=megindag+Meindac&dq=megindag+Meindac&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSjrDi1dSJAxXb87sIHevXF0oQ6AF6BAgIEAI S. 132].</ref>, а таксама магчымасьць пераходу Dagh > Daw у германскіх мовах<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref>. Прозьвішча Mindach шырока бытавала ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=glowitz&modus=&lang=de MINDACH (Ortsfamilienbuch Glowitz)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=arnshagen&modus=&lang=de MINDACH (Ortsfamilienbuch Arnshagen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. === Формы === У большасьці арыгінальных [[лаціна|лацінскіх]] дакумэнтаў сустракаецца форма ''Mindowe'' або ''Myndowe'', дзе літара «y» і літара «i» пазначаюць адзін і той жа гук. Наяўнасьць варыянтаў ''Mindou'' і ''Mindaw'' сьведчыць пра тое, што канцавое «e», відаць, не вымаўлялася. Кірылічным адпаведнікам да ''Mindowe'' (''Myndowe'') мела быць форма ''Миндовъ''<ref name="Zlutka-2005-100">{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 100.</ref>. У дакумэнтах таксама фіксуюцца формы ''Mindowin'', ''Mindota'' і ''Mindo''. Усходнеславянскія і польскія [[наратыў]]ныя крыніцы падаюць таксама формы: ''Миндогь'', ''Mindog'', ''Мендигь'', ''Мендокь'', ''Mendog'', ''Mendok'', ''Миндовгъ'', ''Мендовгъ'', ''Mindowk''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 101.</ref>. Такім парадкам, форма імя ''Міндоўг'' трапіла ў гістарычную літаратуру з [[Усходнеславянскія мовы|усходнеславянскіх]] летапісаў, якія захаваліся ў пазьнейшых сьпісах. Тым часам у дакумэнтах, што выходзілі ў каралеўскай канцылярыі ўжывалася форма ''Міндаў'', якой карыстаюцца эўрапейскія дасьледнікі і публікатары архіўных крыніцаў<ref name="Arlou-2012-34"/>. == Жыцьцяпіс == === Паходжаньне і сям’я === Паходжаньне Міндоўга лічыцца неўсталяваным, але большасьць сучасных дасьледнікаў сыходзіцца збольшага на дынастычных вэрсіях: як правіла, сучасная гістарыяграфія намагаецца адшукаць карані Міндоўга сярод тагачасных княскіх дынастыяў дробных [[Аўкштайтыя|аўкштайцкіх]] і [[Жамойць|жамойцкіх]] воласьцяў тэрыторыі сучаснае [[Летува|Летувы]]. Сярод найбольш пашыраных гіпотэзаў — вэрсія пра паходжаньне Міндоўга як сына [[Рынгольд]]а (які, зрэшты, лічыцца цяпер мітычнай асобай) або як князя, які пры неўсталяваных акалічнасьцях быў выгнаны зь [[Літва старажытная|летапіснай Літвы]], у выніку чаго апынуўся на тэрыторыі беларускага [[Панямоньне|Панямоньня]]. Іншыя меркаваньні дапускаюць паходжаньне Міндоўга з княскай галіны, у якой існаваў прадстаўлены ў пагадненьні з [[Уладзімера-Валынскае княства|Уладзімера-Валынскім княствам]] [[Жывінбуд]] (мажліва, мог быць сынам заснавальніка дынастыі), прытым Міндоўг быў у ёй сынам аднаго з старэйшых братоў Жывінбуда. Магчыма, што першапачатковым кіраўніком дынастыі і бацькам Міндоўга быў [[Даўгерд]], па гібелі або сьмерці якога ўлада перайшла да ягонага малодшага брата, Жывінбуда. Пры гэтай схеме наступным уладу мусіў атрымаць пляменьнік Жывінбуда князь [[Даўят]], сам жа Міндоўг меўся быць пераведзеным на нейкае пляменнае княжаньне. Тым ня менш, у выніку ўсьвядомленага палітычнага змаганьня або сьмерці сваякоў у вайсковых выправах Міндоўг атрымаў літоўскае княжаньне{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|28}}. Іншыя вэрсіі прадугледжваюць выгнаньне князя пры нявысьветленых абставінах. У кожным разе, не адкідаецца, што частка літоўскае знаці магла пайсьці на падтрымку Міндоўга, бачачы ў ім добрую супрацьвагу актывізацыі дзейнасьці [[крыжакі|крыжакоў]] у [[Прыбалтыка|Балтыі]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|31}}. Увогуле, надзейныя крыніцы не зьмяшчаюць зьвестак пра паходжаньне Міндоўга. [[Лівонская старэйшая рыфмаваная хроніка]], створаная каля 1290 году, паведамляе толькі, што бацька Міндоўга быў «вялікі кароль» (''könig gros''). У пазьнейшых легендарных творах агучваюцца розныя вэрсіі пра паходжаньне Міндоўга. Паводле [[Васкрасенскі летапіс|Васкрасенскага летапісу]] (XVI ст.), Міндоўг паходзіць з роду полацкіх князёў [[Ізяслававічы (Полацкія)|Ізяславічаў (Рагвалодавічаў)]], а яго бацькам быў гіпатэтычны [[Маўкольд Расьціславіч]]. Паводле аднаго з позьніх паданьняў, Міндоўг паходзіў з старажытнарымскага роду [[Палямонавічы|Палямонавічаў]], які прыбыў на берагі [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]]. [[Хроніка Быхаўца]] (XVI ст.) называе бацькам Міндоўга мітычнага літоўскага князя з Палямонавічаў. Міндоўг тройчы браў шлюб. Надзейных зьвестак пра першую жонку не захавалася. Расейскі гісторык XVIII ст. [[Васіль Тацішчаў]], які мог карыстацца крыніцамі, што не дайшлі да нашага часу, азначаў яе як [[Цьвярское Вялікае Княства|князёўну цьвярскую]]. Другі раз Міндоўг ажаніўся з [[Марта (жонка Міндоўга)|Мартай]] (? — ~1262), якая паводле летапіснага ўпаміну, была ўдавой літоўскага князя Вышымута [[Булевічы|Булевіча]], забітага Міндоўгам. Яе сыны былі найшмат маладзейшымі за іншых дзяцей Міндоўга — Войшалка і дачку. Па сьмерці Марты Міндоўг ажаніўся з Агнай, жонкай князя гальшанскага Даўмонта, якая прыехала на пахаваньне сястры — нібы паводле тэстамэнту Марты, якая не хацела даверыць сваіх дзяцей нікому, апроч Агны. У першым шлюбе нарадзіліся: * [[Войшалк]] (~1223—1267) — вялікі князь літоўскі ў 1264—1267 гадох, які не пакінуў нашчадкаў * Дачка зь невядомым імём — з 1254 году жонка [[Шварн Данілавіч|Шварна Данілавіча]] (1230-я — 1270), князя холмскага ў 1264—1270 гадох, вялікага князя літоўскага ў 1267—1270 гадох, нашчадкаў ня мела. Сыны ў другім шлюбе: [[Рокіль|Рукля (Рукель)]] (?—1263), Рэпек{{Заўвага|У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Рэпех<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 791.</ref>}} (?—1263). === Пачатак валадараньня === Першы пісьмовы ўпамін пра Міндоўга датуецца 1219 годам, калі ў [[Галіцка-Валынскі летапіс|Галіцка-Валынскім летапісе]] ён называецца чацьвертым зь пяці старэйшых літоўскіх князёў, якія разам зь іншымі 16-цю літоўскімі князямі падпісвалі [[Умова 1219 году|пагадненьне]] з [[Уладзімера-Валынскае княства|Уладзімера-Валынскім княствам]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|19}}. {{Цытата|Бж҃иимъ повелениемь . прислаша кнѧзи Литовьскии . к великои кнѧгини Романовѣ . и Данилови и Василкови . миръ дающе бѧхоу же имена Литовьскихъ кнѧзеи се старѣшеи . [[Жывінбуд|Живинъбоудъ]] . [[Даўят|Давъѧтъ]] . [[Даўспрунг|Довъспроункъ]] . братъ его Мидогъ.|[[Галіцка-Валынскі летапіс]] (у [[Іпацьеўскі сьпіс|Іпацьеўскім сьпісе]], 1420-я гады)}} Адсюль вынікае, што Міндоўг нарадзіўся дзесьці на мяжы XII—XIII стагодзьдзяў{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|190}}. Да сярэдзіне 1230-х гадоў ён дасягнуў аднаасобнай вярхоўнай улады ў землях Літвы або значнай яе часткі. Увесну 1238 году «Літва Міндоўга» знаходзілася ў хаўрусных або васальных дачыненьнях з галіцка-валынскім князем [[Даніла Раманавіч|Данілам Раманавічам]], які накіроўваў Міндоўга і князя [[Ізяслаў Наваградзкі|Ізяслава Наваградзкага]] ваяваць супраць польскага князя [[Конрад I Мазавецкі|Конрада І Мазавецкага]]<ref name="Nasievic-2005"/>{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|28-29}}. У сярэдзіне ліпеня 1245 году на запыт Данілы Раманавіча Міндоўг накіраваў войска супраць вугорцаў, але яно не пасьпела да вызначальнай [[Бітва пад Яраславам|бітвы пад Яраславам]] 17 ліпеня 1245 году. === Утварэньне і ўмацаваньне Вялікага Княства Літоўскага === Неўзабаве Міндоўг далучыў да сваіх уладаньняў [[Наваградзкае княства|Наваградзкую зямлю]], што фактычна дало пачатак утварэнню Вялікага Княства Літоўскага. Па гэтым яго дачыненьні з Данілам Раманавічам сталі варожымі. Імаверна, што знаць Панямоньня магла бачыць выгоды ў моцнай уладзе Міндоўга, які, апроч гэтага, прадстаўляў досыць вядомую мясцовым баярам літоўскую знаць{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|31, 36}}. Тым часам тэорыі пра ўтварэньне дзяржавы ў выніку заваёвы — сумнеўныя<ref>{{Кніга|аўтар = Пичета В. И.|частка = |загаловак = История сельского хозяйства и землевладения в Белоруссии|арыгінал = |спасылка = |адказны = Нар. комиссариат земледелия БССР|выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = Изд. Наркомзема|год = 1927|том = |старонкі = 46|старонак = 179|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Дзейнасьць Міндоўга ў ролі кіраўніка Вялікага Княства Літоўскага можна падзяліць на чатыры храналягічныя адцінкі{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|192}}: * 1248—1254 гады — канфлікт з [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцка-Валынскай дзяржавай]]; * 1251—1260 гады — хаўрус Вялікага Княства Літоўскага з [[Лівонскі Ордэн|Інфлянцкім ордэнам]]; * 1254—1258 гады — залежнасьць ад Галіцка-Валынскага княства; * 1258—1263 гады — аднаўленьне і ўмацаваньне незалежнасьці Вялікага Княства Літоўскага. [[Файл:Mindoŭh, Pahonia. Міндоўг, Пагоня (1838).jpg|значак|Імаверны партрэт Міндоўга паводле [[Тэадор Нарбут|Тэадора Нарбута]], 1838 г.<ref>Narbutt T. Dzieje starożytne narodu litewskiego. T. 4. Wilno, 1838.</ref>]] Па аб’яднаньні летапіснай Літвы з Наваградзкім княствам і ўтварэньні новай дзяржавы Міндоўг мусіў прыняць усходняе [[хрысьціянства]]. Паводле [[Густынскі летапіс|Густынскага летапісу]], ужо ў 1246 годзе ва ўласнай рэзыдэнцыі ў [[Наваградак|Наваградку]] ён ахрысьціўся ў [[праваслаўе]], аднак палітычная сытуацыя змусіла Міндоўга праз пэўны час яшчэ раз зьмяніць веравызнаньне і навярнуцца ў [[каталіцтва]]. Але не адкідаецца таксама, што зьвесткі пра прыняцьце Міндоўгам праваслаўя супярэчаць інфармацыі [[Валынскі летапіс|Валынскага летапісу]] (згодна зь якім Міндоўг пазьней прыняў каталіцтва і прыняў хрысьціянства толькі фармальна), а стваральнік Густынскага летапісу мог прыдумаць зьвесткі пра хрышчэньне Міндоўга, жадаючы абгрунтаваць заняцьце ім наваградзкага стальца{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|36}}. За абяцаньне прыняць хрысьціянства рымскага абраду і аддаць у валоданьне інфлянцкім рыцарам частку [[Жамойць|Жамойці]] ў 1251 годзе Міндоўг атрымаў падтрымку магістра Інфлянцкага ордэну і перамог кааліцыю. Такім парадкам, Міндоўг першы выкарыстаў Жамойць як разьменную манэту ў палітычнай гульні з крыжакамі, даўшы пачатак і прыклад аналягічным дзеяньням наступных кіраўнікоў Вялікага Княства Літоўскага{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|206}}. Апроч таго, некалькі гістарычных крыніцаў паведамляе пра тое, што каталіцкі хрост Міндоўга ім самім успрымаўся толькі як намінальны. Каталіцкі хрост князя можа тлумачыцца як спроба адшуканьня палітычнай апоры ў змаганьні з галіцка-валынскімі і літоўскімі канкурэнтамі; па каталіцкім хросьце Міндоўг адмаўляўся ад прэтэнзіяў на Жамойць{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|41}}. Усьведамляючы небясьпеку з боку крыжакоў, Міндоўг пачаў дапамагаць [[Першае прускае паўстаньне|прускім паўстанцам]] і адначасна змагацца супраць сваіх пляменьнікаў (сыны [[Даўспрунг]]а), [[Гедзівід]]а і [[Таўцівіл]]а{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|37}}. Пры канцы 1240-х гадоў Міндоўг няўдала паспрабаваў падначаліць [[Курляндыя|Курляндыю]] і [[Зэмгалія|Зэмгалію]], па чым дапамог Данілу Галіцкаму ў змаганьні супраць сына чарнігаўскага князя{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|38}}. Дыпляматычныя дачыненьні з Галіцка-Валынскай дзяржавай былі замацаваныя шлюбам Данілы з пляменьніцай Міндоўга{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|38}}. Разам з тым, у 1249 годзе пад уплывам варожых да Міндоўга ягоных беспасярэдніх сваякоў (у прыватнасьці, полацкага князя Таўцівіла) і перасьцярогаў Данілы наконт узмацненьня Літвы складаецца варожая да дзяржавы кааліцыя Галіцка-Валынскага княства, Інфлянцкага ордэну і шэрагу літоўскіх і жамойцкіх пляменных князёў{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|40}}. Пэўная палёгка ў замежнапалітычнай сытуацыі была атрыманая праз каталіцкіх хрост князя, а таксама атрыманьне нэўтралітэту пляменных князёў Літвы, хоць Даніла ажыцьцявіў дзьве выправы на Панямоньне ў пачатку 1250-х гадоў{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|41}}. === Каранацыя === [[Файл:Mindoŭh. Міндоўг (1824).jpg|значак|Каранацыя Міндоўга. Невядомы мастак, 1824 г.]] Наступным крокам Міндоўга да збліжэньня з Заходняй Эўропай было прыняцьце каралеўскага тытулу. Літоўскія паслы прасілі ў [[Папа Рымскі|Папы Рымскага]] [[Інацэнт IV|Інацэнта IV]] дазвол на каранацыю свайго князя і сустрэлі з боку першасьвятара поўнае разуменьне{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|201}}. 6 ліпеня 1253 году Міндоўг прыняў тытул караля ў рэзыдэнцыі ў Наваградку, які тады быў сталіцай Вялікага Княства Літоўскага. Наваградак як месца каранацыі Міндоўга падае [[Густынскі летапіс]], а таксама гісторык [[Альбэрт Каяловіч]], які мог абапірацца на страчаныя летапісныя крыніцы. На Наваградку як месцы каранацыі Міндава ўрэшце спыніўся і [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй галоўнай працы «[[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі]]»{{Заўвага|У раньніх паэмах «Ганец цноты» і «Аб пачатках, паходжаньні, дзейнасьці, справах рыцарскіх і хатніх слаўнага народа літоўскага, жамойцкага і рускага...» ён называў месцам каранацыі [[Кернаў]] на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]}}. {{Цытата|...Гайндрыха, які, прыехаўшы да Наваградку Літоўскага з арцыбіскупам Рыскім і з крыжакамі прускімі і інфлянцкімі, Міндоўга альбо Мяндока на каралеўства Літоўскае паводле звыклых цырымоніяў царкоўных памазаў...}} Як адзначае [[Алесь Жлутка]], спробы навукова абгрунтаваць альтэрнатыўнае месца каранацыі нельга прызнаць удалымі<ref name="Zlutka-2005-108">{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 108.</ref>. Будучы аслабленым змаганьнем з манголамі, Даніла Раманавіч мусіў пайсьці на мір зь Міндоўгам, які быў складзены ў 1254 годзе і паводле якога князь прызнаваўся кіраўніком Наваградчыны, але кіраўнком на правох васала прызнаваўся сын Данілы [[Раман Данілавіч|Раман]]. Мір змацоўваўся шлюбам міндоўгавай дачкі зь іншым сынам Данілы, [[Шварн]]ам{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|43}}. Але неўзабаве мір быў парушаны нападам на Галіцка-Валынскую дзяржаву манголаў: спазьніўшыся на падзел здабычы пераможаных манголаў, ліцьвіны і наваградзкія ваяводы пачалі рабаваць навакольлі [[Луцак|Луцку]]. Зьвесткі пра гэтую падзею прыкметныя тым, што іншыя літоўскія князі Міндоўгам зьведзеныя ўжо да ўзроўню ваяводаў, у войску выступаюць і ўсходнеславянскія ваяводы (напрыклад, разанец Астафі Канстантынавіч){{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|44}}. Па 1256 годзе больш энэргічны даводца манголаў [[Бурундай]] прымусіў брата Данілы Васільку, фармальнага васала манголаў, пайсьці на Панямоньне, па чым Раман, які знаходзіўся там, відаць, на правох фактычнага закладніка, быў скрадзены ліцьвінамі{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|46}}. Карыстаючыся вайсковымі падзеямі, уладу ў Наваградку меркавана мог атрымаць сын Міндоўга [[Войшалк]] (у якасьці паплечніка маючы Таўцівіла). Сам Міндоўг, схаваўшыся ў лясной мясцовасьці, магчыма, здолеў адбіць напад манголаў. Спрабуючы знайсьці Рамана, Даніла ўварваўся ў Панямоньне і захапіў [[Ваўкавыск]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|47}}. [[Файл:Mindoŭh. Міндоўг (1900).jpg|значак|Сьмерць Міндоўга. Р. Штэйн і {{nowrap|Г. Зэйфэр}}, каля 1900 г. ]] Міндоўг атрымаў ад [[Папа Рымскі|Папы Рымскага]] каралеўскую карону. Афіцыйна княства рабілася каралеўствам, што стварала падставы для стабільнасьці ў зносінах з эўрапейскімі дзяржавамі. У 1255 годзе Папа Рымскі прызнаў міндоўгавага сына ягоным пераемнікам і дазволіў каранацыю, і гэта яшчэ больш умацавала пазыцыі Міндоўга ў каталіцкім сьвеце. === Па каранацыі === Міндоўг нядоўга трымаўся заходнеэўрапейскай арыентацыі. Ужо на пачатку 1260-х гадоў ён разарваў пагадненьне з Інфлянцкім ордэнам, а потым і з Папам ды пачаў адкрытую вайну супраць сваіх былых хаўрусьнікаў, карыстаючыся пасьпяховым паўстаньнем прусаў і ўдалай для іх [[бітва на Дурбэ|бітвай на Дурбэ]]. У Жамойці ў якасьці намесьніка зьявіўся пляменьнік Міндоўга [[Транята]]. У 1261 годзе разам з Транятам, сынамі [[Аляксандар Неўскі|Аляксандра Неўскага]], Таўцівілам і віцебскім князем Канстантынам Міндоўг паспрабаваў напасьці на Інфлянты, праз год разам з Шварнам напаў на [[Мазовія|Мазовію]], помсьцячы ёй за ўдзел у ранейшых выправах крыжакоў на Літву{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|49}}. У канцы жыцьця Міндоўг, паводле ўпамінаў Валынскага летапісу, карыстаўся неабмежаванай уладай у Вялікім Княстве Літоўскім{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|50}}, што выклікала супраць яго змову князёў жамойцкага [[Транята|Траняты]], полацкага [[Таўцівіл]]а і гальшанскага [[Даўмонт]]а. У выніку, Міндоўга забілі разам з сынамі Рэпікам і Руклем<ref>[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]] Міндоўг // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 313.</ref>. Міндоўг быў забіты ў часы выправы на [[Бранск]], якая зьдзяйсьнялася князем як сродак супраць збліжэньня палітычных супраціўнікаў Літоўскае дзяржавы, Валынскага і Чарнігаўскага княстваў. Галоўнымі змоўнікамі, відаць, сталі Транята і Таўцівіл, сярод іншых змоўнікаў упамінаюцца гальшанскія князі [[Гердзень]], Даўмонт (які, меркавана, быў беспасярэднім забойцам і ў якога Міндоўг зьвёў жонку па сьмерці ўласнай), а таксама ваявода Астафі Канстантынавіч. Пагаршэньне дачыненьняў Міндоўга і Траняты вядомае паводле Рыфмаванае хронікі ўжо ў 1261 годзе, уласна ж забойства адбылося ў 1263 або 1264 годзе{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|51}}. == Вядомыя граматы == {{Падвойная выява|справа|Mindoŭh. Міндоўг (1255, 1907).jpg|98|Mindoŭh. Міндоўг (1255, 1930).jpg|116|[[Маестат]]авая пячаць Міндоўга, фота 1907 г. і прарысоўка 1930 г.}} [[Файл:Mindoŭh. Міндоўг (1255, 1393).jpg|значак|Рэканструкцыя маестатавай пячаці (мастак Віталь Катовіч)]] Агулам сучасныя дасьледнікі ведаюць дзесяць г. зв. «Дакумэнтаў Міндоўга», час стварэньня якіх датуецца 1253—1261 гадамі (толькі адзін фальсыфікат паходзіць з XIV ст.). Паводле зьместу названыя акты падзяляюцца на тры групы: 1-я — прывілей рыскім купцам (дак. № 1); 2-я — справа зямельных дараваньняў Інфлянцкаму ордэну (дак. № 2, 4—10) ; 3-я — надзяленьне зямлёй літоўскага біскупа Хрысьціяна (дак. № 3){{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|26—27}}. Згодна з апошняй працай, прысьвечанай праблеме аўтэнтычнасьці дакумэнтаў, шэсьць зь іх вызначаюцца як сапраўдныя (№ 1—5, 8), а астатнія чатыры (№ 6, 7, 9, 10) як фальсыфікаты, выкананыя зацікаўленым бокам — Інфлянцкім ордэнам<ref>Maleczyński K. W sprawie autentyczności dokumentów Mendoga z lat 1253—1261 // Ateneum Wileńskie. R. 11. — Wilno, 1936. S. 1—60.</ref>. Гэтыя граматы, нягледзячы на іх характар, лічацца важнай крыніцай у выяўленьні складу літоўскай княскай дынастыі таго часу{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|45}}. [[Файл:Mindoŭh, Pahonia. Міндоўг, Пагоня (1909).jpg|значак|Пячаць з [[Пагоня]]й, якая лічыцца падробкай пачатку XX ст.]] Сьпіс дакумэнтаў: # Дазвол рыскім купцам на бязмытны гандаль у Літве (1253); # Дараваньне Інфлянцкаму ордэну земляў у Жамойці (ліпень 1253); # Дараваньне земляў літоўскаму біскупу Хрысьціяну (1254); # Дараваньне Інфлянцкаму ордэну зямлі Сэлоніі (кастрычнік 1255); # Ліст да Папы з просьбай зацьвердзіць дараваньне Сэлоніі (кастрычнік 1255); # Паўторнае дараваньне Інфлянцкаму ордэну земляў у Жамойці (1257); # Дараваньне ордэну ўсёй Жамойці (1257); # Дараваньне ордэну Дайноўскай зямлі, Скаловіі і Жамойці (7 жніўня 1259); # Дараваньне Літвы ордэну ў выпадку беспатомнай сьмерці Міндоўга (сярэдзіна чэрвеня 1260); # Паўторнае дараваньне Сэлоніі з апісаньнем яе межаў (7 жніўня, 1261). == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} [[Галіцка-Валынскі летапіс|Галіцка-Валынскі]] ([[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскі]]) летапіс часта цытуе словы Міндоўга па-руску: «''Миндогови же прiславшю слы своя река не чини има млсти''» або «''и река'' [Міндоўг] ''се сестра твоя мртва а поеди карить по своеи сестре… и нача еи молвити сестра твоя оумираючи велела мь тя пояти за ся…''»<ref>[[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Паходжанне і лёс роду Міндоўга = The Origin and the destiny of Mindoŭh gens // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. С. 3—4.</ref>. Гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Мікалай Ліхачоў||be|Мікалай Пятровіч Ліхачоў}} адшукаў у [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе]] пячаць з выявай крыжа і рускім надпісам «МЪNГДОВЬ», якая, з усяго відаць, належала Міндоўгу (у 1262 годзе гаспадар Літвы склаў хаўрус з Ноўгарадам)<ref>[[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Паходжанне і лёс роду Міндоўга = The Origin and the destiny of Mindoŭh gens // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. С. 4.</ref>. У 1262 годзе [[Папа]] даручаў кракаўскаму біскупу даслаць да Міндоўга каталіцкіх сьвятароў зь веданьнем [[Славянскія мовы|славянскай мовы]], у гэты ж час адзначаецца ўжываньне [[Старабеларуская мова|старабеларускай мовы]] дзеля дыпляматычнага ліставаньня: 28 сьнежня 1264 году на ёй склалі ўмову паміж князем [[Гердзень|Гердзенем]] (стрыечным братам Міндоўга) і [[Лівонскі ордэн|Інфлянцкім ордэнам]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ў шэрагу лістоў да гаспадара Літвы, да інфлянцкіх і прускіх біскупаў і да ўладаў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] ў 1251 годзе папа [[Інакенцыюс IV (папа рымскі)|Інацэнт IV]] пісаў, што Міндоўг абвясьціў пра гатоўнасьць прыняць менавіта каталіцтва (а не хрысьціянства ўвогуле), пакінуўшы былыя «аблуды». Былая вера літоўскага гаспадара ў лістох нідзе не называецца, датычна яе папа ужывае розныя цьмяныя азначэньні — «абмылы», «аблуды» (''erroris'') і «цемра» (''tenebris''), у якой знаходзяцца «няверныя» (''infidelium''). А ліст да 26 ліпеня 1251 году удакладняе, што гэта цемра «вераадступніцтва», у якой «знаходзіцца велізарная лічба няверных», то бок падданых Міндоўга (''Mindowe, rex Lithowie, olim cum grandiosa infidelium multitudine existens in perfidie tenebris…''). У лісьце да 7 сакавіка 1255 году папа [[Аляксандар IV (папа рымскі)|Аляксандар IV]] зноў адзначаў, што Міндоўг прыняў каталіцтва, пакінуўшы «вераадступніцтва» (''…ad fidei katholice pervenisti titulum, relicta perfidia''). Азначэньне «вераадступніцтва» (''perfidia'') беспасярэдняе паказвае на хрысьціянскую [[ерась]] (напрыклад, пад 1223 годам каталіцкія крыніцы азначаюць гэтым тэрмінам францускіх [[Катары|катараў]]: «''perfidiae … haeretici Albigensis''»). Ва ўсіх лістох датычна пераходу Міндоўга на каталіцтва нідзе няма сьцьверджаньняў, што літоўскі гаспадар прыняў «хрысьціянства», — усе яны кажуць, што Міндоўг прыняў «каталіцкую веру». Напрыклад, сам Міндоўг у сваіх лістох ня піша, што з каталіцкім хростам ён прыняў «хрысьціянскую веру», — а піша, што прыняў «каталіцкую веру» (''…post suscepcionem fidei katholice''). Папа рымскі таксама прызнаваў, што Міндоўг прыняў не «хрысьціянства», а «каталіцкую веру», пакінуўшы былое «вераадступніцтва» (''…ad fidei katholice pervenisti titulum, relicta perfidia''), — што таксама выяўляе гэтае «вераадступніцтва» як некаталіцкую адмену хрысьціянства. Сваю былую веру Міндоўг не называе «[[паганства]]м», а ўмоўна азначае яе як «цемра простанароднай веры» (''tenebris gentium'') або «аблуды нявер’я» (''errores pristinum infidelitatis'') — як і папская курыя. Інфлянцкі ляндмайстар Андрых Стырлянд у 1249 годзе дасылаў Міндоўгу ліст з патрабаваньнем прыняць «агульную хрысьціянскую веру». Такія азначэньні літоўскай веры ў каталіцкіх крыніцах, як «аблуды нявер’я» (''errores infidelitatis'') або «цемра вераадступніцтва» (''perfidie tenebris''), былі такімі ж тыповымі азначэньнямі хрысьціянскага ерэтычнага вучэньня, як і эпітэты курыі датычна праваслаўя: гэта відаць, напрыклад, зь ліста папы Аляксандра IV да [[Данііл Галіцкі|Данілы Галіцкага]] з 1257 году, у якім папа пісаў, што Даніла раней быў адгорнуты «ад цемры нявер’я (''de infidelitatis tenebris'') да сьвятла каталіцкай веры і прыслуханьня рымскай царкве». Пазьнейшыя каталіцкія крыніцы кажуць, што Міндоўг «адступіўся ад веры і вярнуўся да былой аблуды» (''apostarunt a fide et in huiusmodi errore persistunt (errores pristinos reassumpsit)''). Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, усе гэтыя зьвесткі кажуць пра тое, што Міндоўг ды іншыя ліцьвіны яшчэ да каталіцкага хросту 1252 году былі хрысьціянамі<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 38.</ref>. == Ацэнкі == Паводле гісторыка [[Аляксандар Краўцэвіч|Аляксандра Краўцэвіча]], трывалым і даволі шкодным стэрэатыпам гістарычнага мысьленьня лічыцца этнічны імпэратыў у матывацыі дзейнасьці Міндоўга, калі ад пачатку прымаецца, што ён (і яго наступнікі) мелі мэтай стварыць дзяржаву абавязкова этнічна [[Балтыйскія мовы|балтыйскую]] або этнічна [[Славянскія мовы|славянскую]]{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|163—164}}. Мноства гістарычных прыкладаў, а таксама лёгіка дзеяньняў Міндоўга (як і яго наступнікаў) паказвае, што ён ня быў адэптам дзяржаўнасьці абавязкова этнічна балтыйскай або ўсходнеславянскай. Міндоўг пашыраў свае ўладаньні і ўмацоўваў сваю ўладу для сябе самога і кроўных нашчадкаў, карыстаючыся зручным выпадкам і падручным матэрыялам{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|43}}. З прычыны браку асабістых зьвестак пра Міндоўга існуе шэраг неразьвязаных пытаньняў датычна ягонай біяграфіі: невядомы дакладны час і месца нараджэньня, імя бацькі, дакладнае месца знаходжаньня ягонага родавага ўладаньня ў Літве, хроснае імя ў каталіцтве і г. д. == Памяць == === Беларусь === [[Файл:Pinsk, Mindoŭh. Пінск, Міндоўг (1901-14).jpg|значак|Курган Міндоўга ў [[Пінск]]у]] У 1955 годзе [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зьнішчылі]] [[Курган Міндоўга]] ў [[Пінск]]у<ref name="Arlou-2012-37">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 37.</ref>. [[Файл:Navahradak, Mindoŭh. Наваградак, Міндоўг (1901-14).jpg|значак|[[Гара Міндоўга (Наваградак)|Гара Міндоўга]] ў [[Наваградак|Наваградку]]]] На ўезьдзе ў [[Наваградак]] знаходзіцца [[Гара Міндоўга (Наваградак)|Гара Міндоўга]] ([[Вуліца Менская (Наваградак)|вуліца Менская]], гістарычная Траецкая), якую яшчэ ў XVII ст. апісвалі як месца пахаваньня першага вялікага князя і адзінага караля Літвы. У 1993 годзе з нагоды 740-годзьдзя каранацыі Міндоўга ля падножжа гары паставілі памятны знак (скульптар У. Лятун). У 2014 годзе ля гары паставілі мэталічную скульптуру Міндоўга вышынёй каля 2,5 м. У 2008 годзе афіцыйныя ўлады Наваградку выказалі намер паставіць у гістарычным цэнтры места конны помнік Міндоўгу. Над праектам коннай статуі працуе менскі скульптар Генадзь Буралкін. Ён прапануе адліць з бронзы Міндоўга зь мячом на кані і паставіць гэтую кампазыцыю на каменны пастамэнт. Ад гэтага часу ідзе збор грошай на ўсталяваньне помніка<ref>Дзядзюля А. Далучайся да рэстаўрацыі Наваградскага замка! // [[Звязда]]. № 74, 17 красавіка 2010.</ref>. На 23 траўня 2019 году было сабрана 14 тысячаў [[Беларускі рубель|рублёў]], зь якіх 10 заплацілі [[Сяргей Бандарэнка|Сяргею Бандарэнку]] за накід помніка. Сама мадэль помніка каштуе 26 тысячаў рублёў<ref>{{Артыкул|загаловак=У Наваградку зьявіцца помнік вялікаму князю Міндоўгу|год=07.06.2019|выданьне=[[Беларуская служба Польскага радыё]]|мова=be|спасылка=http://archiwum.radyjo.net/4/88/Artykul/424014}}</ref>. === Летува === З 1991 году з нагоды каранацыі Міндоўга 6 ліпеня ў Летуве адзначаецца [[Дзень дзяржавы (Летува)|Дзень дзяржавы]]. У 2003 годзе ў гэты дзень у [[Вільня|Вільні]] адбылося ўрачыстае адкрыцьцё помніка каралю Міндоўгу каля галоўнага будынка Нацыянальнага музэю Летувы і новага моста над [[Вяльля|Вяльлёй]] — моста імя караля Міндоўга. Таго ж году ў Летуве выдалі паштовыя маркі з выявай Міндоўга і яго кароны, а таксама юбілейны мэдаль «750-годзьдзе каранацыі караля літоўскага Міндоўга» (мастакі Ю. Калінаўскас, Л. Калінаўскайце). Яшчэ адзін юбілейны мэдаль з выявай Міндоўга выдалі ў гонар 1000-годзьдзя назвы Літва. [[Банк Летувы]] мае манэты «Міндоўг — кароль літоўскі» (у сэрыі «Валадары Літвы», 50 літаў, срэбра, дызайн А. Закаўскас, 1996) і «Каранацыя Міндоўга» (200 літаў, золата, срэба, дызайн П. Рэпсіс, 2003). У Вільні ёсьць [[Вуліца Міндоўга (Вільня)|вуліца Міндоўга]], у [[Коўна|Коўне]] — [[Праспэкт Міндоўга (Коўна)|праспэкт Міндоўга]]. == Галерэя == === Графічныя партрэты === <gallery widths=150 heights=150 caption="Уяўныя партрэты Міндоўга" class="center"> Mindoŭh. Міндоўг (A. Guagnini, 1578, 1581).jpg|З хронікі [[Аляксандар Гваньіні|А. Гваньіні]], 1581 г. Mindoŭh. Міндоўг (A. Guagnini, 1611).jpg|З хронікі А. Гваньіні, 1611 г. Mindoŭh. Міндоўг (XVIII).jpg|Невядомы мастак, XVIII ст. Mindoŭh. Міндоўг (1831).jpg|Невядомы мастак, 1831 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Mindoŭh. Міндоўг (1835).jpg|Невядомы мастак, 1835 г. Mindoŭh. Міндоўг (1906).jpg|Невядомы мастак, 1906 г. Mindoŭh. Міндоўг (1911).jpg|Невядомы мастак, 1911 г. </gallery> === Творы малярства === <gallery widths=225 heights=180 caption="Творы [[малярства]]" class="center"> Mindoŭh, Vit. Міндоўг, Віт (XVII).jpg|Фрагмэнт карціны [[Віт (наваградзкі біскуп)|Бласлаўлёны Віт]], {{nowrap|XVII ст.}} Mindoŭh. Міндоўг (XX).jpg|Невядомы мастак, 1-я палова XX ст. Mindoŭh. Міндоўг (XIX).jpg|Я. Павісьляк, кан. XIX ст. </gallery> {{Пачатак блёку}} {{Адзінка блёку |папярэднік = — |назва = [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|Вялікі князь літоўскі]] |гады = 1245—1263 |наступнік = [[Транята]] }} {{Канец блёку}} == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}} * {{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * [[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] [https://web.archive.org/web/20110706163046/http://www.lingvo.minsk.by/skc/asveta/mindouh.htm Каранацыя Міндоўга як дзяржаўны акт] // Даклад на круглым стале «Каранацыя Міндоўга на караля і ўтварэнне новай дзяржавы на тэрыторыі Беларусі» / Скарынаўскі Цэнтр, 27 чэрвеня 2003. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Алег Дзярновіч|Дзярновіч А.]] Дзе адбылася каранацыя Міндоўга? // Фрэскі гісторыі: Артыкулы і эсэ па гісторыі і цывілізацыі Беларусі і Цэнтральна-Усходняй Еўропы. — {{Менск (Мінск)}}: РІВШ, 2011. — 246 с — С. 8—24. * Дзярновіч А. [http://pawet.net/library/history/bel_history/dziarnovich/28/Што_з'явілася_спачатку_-_вялікі_князь_літоўскі_ці_Вялікае_Княства_Літоўскае.html Што з’явілася спачатку — вялікі князь літоўскі ці Вялікае Княства Літоўскае] // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европы. Вып. 2. — Мн.: Изд. центр БГУ, 2010. — С. 30—43. * [[Алесь Жлутка|Жлутка А.]] [http://media.catholic.by/nv/n24/art10.htm Каранацыя Міндоўга і заснаванне першага біскупства ў дакументах ХІІІ ст.] // [[Наша Вера]]. № 2 (24), 2003. * Карнялюк В. Міндоўг у школьных падручніках Беларусі, Польшчы і Расеі = Mindoŭh in the school textbooks of Belarus, Poland and Russia // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. — С. 9—12. [http://kamunikat.org/download.php?item=13634-1.pdf&pubref=13634] * [[Аляксандар Краўцэвіч|Краўцэвіч А.]] Блуканне па міфах // [[Беларуская думка (1960)|Беларуская думка]]. № 5, 2013. С. 84—86. * Краўцэвіч А. [http://kamunikat.org/download.php?item=4828-1.pdf&pubref=4828 Міндаўг. Пачатак гаспадарства = Mindauh. The Birth of the State.] — {{Менск (Мн.)}}: Мастацкая літаратура, 2005. — 163 с. — ISBN 985-02-0797-3. * {{кніга|ref = Стварэньне|аўтар = [[Аляксандар Краўцэвіч|Краўцэвіч А.]]|загаловак = Стварэнне Вялікага Княства Літоўскага|месца = {{Менск (Мн.)}}|выдавецтва =Беларуская навука|год =1998|старонак =208|isbn = 985-08-0249-9}} * [[Мікола Купава|Купава М.]] [http://media.catholic.by/nv/n25/art12.htm У гонар Міндоўга] // [[Наша Вера]]. № 3 (25), 2003. * {{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях}} * [[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]] [https://web.archive.org/web/20090306184659/http://vn.belinter.net/vkl/5.html Каранацыя Міндоўга ў кантэксце падзей сярэдзіны ХІІІ ст.] // Навагрудскія чытанні. Гісторыка-археалагічныя даследаванні Навагрудка — Ч. 2. — Навагрудак, 1993. — С. 10—16. [http://kamunikat.org/download.php?item=13634-1.pdf&pubref=13634] * {{Кніга|аўтар = [[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]]|частка = |загаловак = Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: Падзеі і асобы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мн.)}}|выдавецтва = |год = 1993|том = |старонкі = |старонак =160 |сэрыя = |isbn = 5-345-00627-X|ref = Насевіч}} * [[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]], [[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] [https://web.archive.org/web/20090306184112/http://vn.belinter.net/vkl/13.html Міндоўг знаёмы і незнаёмы: погляд літоўскага гісторыка (рэцэнзія)] = Mindouh familiar and unfamiliar: view of the Lithuanian historia (review) // [[Беларускі гістарычны агляд]]. Т. 6. Сш. 1—2 (10—11). — {{Менск (Мн.)}}, 1999. — С. 261—272. * [[Жанна Некрашэвіч-Кароткая|Некрашэвіч-Кароткая Ж.]] [http://media.catholic.by/nv/n39/art13.htm Кароль праз ласку хроснай купелі] // [[Наша Вера]]. № 1(39), 2007. * [[Генадзь Сагановіч|Сагановіч Г.]] [https://web.archive.org/web/20110918184928/http://old.knihi.com/10viakou/10v201.html 1253. Каранацыя Міндоўга] // {{Літаратура/Дзесяць вякоў беларускай гісторыі (1997)}} * Сіцько З. «…ясней ад перлаў і золата кароны» (да 750-годдзя каранацыі Міндоўга) // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 5, 2003. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Літаратура/Імя ў летапісе (2003)}} * [[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Баярства Міндоўга: склад і паходжанне = Noblemens of Mindoŭh: structure and the origin // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. — С. 12—23. * {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}} * [[Эдвардас Гудавічус|Gudavičius E.]] Mindaugas. — Vilnius: Žara, 1998. * Mindaugo knyga: Istorijos šaltinai apie Lietuvos karalių. — Vilnius, 2005. * Maleczyński K. W sprawie autentyczności dokumentów Mendoga z lat 1253—1261 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. * [[Аляксандар Груша|Груша А.]] Нужен ли Новогрудку памятник Миндовгу? // [[Беларуская думка (1960)|Беларуская думка]]. № 8, 2013. С. 96—103. * Пашуто В. Т. Образование Литовского государства. — Москва, 1959. * Грушевський М. Хронологія подій Галицько-Волинського літопису // Записки Наукового товариства ім. Шевченка. Т. 41, 1901. С. 1—72. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://svyatavit.iatp.by/vkn/VKL/Mindovg.html| загаловак = Міндоўг| фармат = | назва праекту = | выдавец = Сайт «Беларусь невядомая»| дата = 13 кастрычніка 2010 | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://archive.svaboda.org/programs/atlan/2003/07/20030703143507.asp| загаловак = 750-годзьдзе каранаваньня Міндоўга. Беларуская Атлянтыда| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]]| дата = 13 кастрычніка 2010 | мова = | камэнтар = }} * {{YouTube|Pw6CPbpdivo|Гісторыя пад знакам Пагоні. Міндоўг}} {{Вялікія князі літоўскія}} {{Authority control}} {{Добры артыкул}} hk8t1hoqzheq48xmpo1sjyi5iza0efv 0 15038 2664469 2329195 2026-04-10T19:31:07Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Orlando_Magic?oldid=1341936736 2664469 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Арланда Мэджык |выява = Арланда Мэджык.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = |краіна = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] |мясьціна = [[Арланда]], [[Флорыда]] |пляцоўка = [[Кія-Цэнтар]] |зьмяшчальнасьць = |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #0050B5 |колер2 = #000000 |колер3 = #C4CED4 |колер_тэксту = white |колер_фону = #0050B5 |узор_вопраткі1 = _'25_Orlando_Magic |узор_шортаў1 = _'25_Orlando_Magic |узор_вопраткі2 = _'25_Orlando_Magic_icon |узор_шортаў2 = _'25_Orlando_Magic_icon }} «'''Арла́нда Мэ́джык'''» ({{мова-en|Orlando Magic}}) — прафэсійны [[баскетбол]]ьны клюб, які выступае ў [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі]]. Каманда была заснаваная ў 1989 годзе ў якасьці франшызы пашырэньня. Клюб месьціцца ў горадзе [[Арланда]], штат [[Флорыда]]. Такія вядомыя зоркі НБА, як то [[Шакіл О’Ніл]], [[Пэні Гардўэй]], [[Грант Гіл]], [[Трэйсі Макгрэйдзі]] і [[Дўайт Гаўард]], баранілі колеры клюбу на розных этапах гісторыі каманды. Клюб трапляў фіналы НБА ў 1995 і 2009 гадах, але абодва разы сасутпіў спачатку «[[Г’юстан Рокетс]]», а потым «[[Лос-Анджэлес Лэйкерз]]». == Гісторыя == У верасьні 1985 году бізнэсовец з [[Арланда]] Джым Л. Г’юіт зьвярнуўся да генэральнага мэнэджара «[[Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз]]» [[Пэт Ўільямз|Пэта Ўільямза]] падчас іхняй сустрэчы ў [[Тэхас]]е, каб абмеркаваць ідэю прывезьці каманду НБА ў Арланда<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bizjournals.com/orlando/stories/2001/03/12/story8.html|загаловак=Hewitt: Banking on a Circle of Friends|выдавецтва=Biz Journals|дата публікацыі=03.2001|копія=https://web.archive.org/web/20210308203940/https://www.bizjournals.com/orlando/stories/2001/03/12/story8.html|дата копіі=03.2021}}</ref>. Заінтрыгаваны патэнцыялам такой каманды, Ўільямз стаў кіраўніком інвэстыцыйнай групы праз год, пасьля таго як пакінуў клюб зь [[Філадэлфія|Філадэлфіі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.sportsbusinessdaily.com/Journal/Issues/2013/02/11/Champions/Pat-Williams.aspx?hl=Sports%20Business%20Awards&sc=0|загаловак=Magic Man|выдавецтва=Sports Business Daily|дата публікацыі=02.2013|копія=https://web.archive.org/web/20181215195044/https://www.sportsbusinessdaily.com/Journal/Issues/2013/02/11/Champions/Pat-Williams.aspx?hl=Sports%20Business%20Awards&sc=0|дата копіі=12.2018}}</ref>. 19 чэрвеня 1986 году яны зладзілі прэсавую канфэрэнцыю, каб абвесьціць пра свой намер прыцягнуць франшызу НБА<ref>{{навіна|аўтар=Galarza, Carlos|спасылка=http://www.bizjournals.com/orlando/stories/2006/07/10/story10.html?page=all|загаловак=Magic moments: 20 years since NBA idea was born|выдавец=Orlando Business Journal|дата публікацыі=07.2006|копія=https://web.archive.org/web/20140406204722/http://www.bizjournals.com/orlando/stories/2006/07/10/story10.html?page=all|дата копіі=04.2014}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Lombardo, John|спасылка=http://www.sportsbusinessdaily.com/Journal/Issues/2013/02/11/Champions/Pat-Williams.aspx?hl=Sports%20Business%20Awards&sc=0|загаловак=Magic Man|выдавец=Sports Business Journal|дата публікацыі=02.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131021052857/http://www.sportsbusinessdaily.com/Journal/Issues/2013/02/11/Champions/Pat-Williams.aspx?hl=Sports%20Business%20Awards&sc=0|дата копіі=10.2013}}</ref>. 27 ліпеня 1986 году было абвешчана, што адмысловы камітэт абраў назву «Мэджык» дзеля мажлівай франшызы<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/magic/news/20_Years_Ago_Today__The_Magic-182426-800.html|загаловак=MAGIC: 20 Years Ago Today – The Magic Begins|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20080202232216/http://www.nba.com/magic/news/20_Years_Ago_Today__The_Magic-182426-800.html|дата копіі=02.2008}}</ref>. Г’юіт таксама прыцягнуў шмат буйных інвэстараў, а Ўільямз зладзіў прэзэнтацыі для камісара НБА [[Дэйвід Стэрн|Дэйвіда Стэрна]] і ўладальнікаў іншых камандаў лігі, каб пацьвердзіць жыцьцяздольнасьць праекту<ref>{{навіна|аўтар=Lombardo, John|спасылка=http://www.sportsbusinessdaily.com/Journal/Issues/2013/02/11/Champions/Williams-Orlando.aspx|загаловак=Stern: Pat 'refused to take no for an answer'|выдавец=Sports Business Journal|дата публікацыі=02.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131021052855/http://www.sportsbusinessdaily.com/Journal/Issues/2013/02/11/Champions/Williams-Orlando.aspx|дата копіі=10.2013}}</ref>. [[Файл:Magic lakers09.JPG|значак|зьлева|Матч супраць «[[Лос-Анджэлес Лэйкерз]]» у 2008 годзе.]] У свой дэбютны год «Мэджык» абраў Ніка Андэрсана з Іліною ў першым раўндзе [[драфт НБА 1989 году|драфту НБА 1989 году]]. Будучы 11-м нумарам на драфце, ён стаў лідэрам каманды ды найлепшым бамбардзірам цягам дзесяцігодзьдзя. Першая гульня франшызы была згуляная 13 кастрычніка 1989 году супраць тагачаснага чэмпіёна «[[Дэтройт Пістанз]]», у якім «Мэджык» перамаглі<ref>{{навіна|аўтар=Schmitz, Brian|спасылка=https://www.orlandosentinel.com/2011/10/29/dave-corzine-has-magic-flashback/|загаловак=Dave Corzine has Magic flashback|выдавец=Orlando Sentinel|дата публікацыі=10.2011|копія=https://web.archive.org/web/20131231001252/http://articles.orlandosentinel.com/2011-10-29/sports/os-magic-schmitz-sunday-1030-20111029_1_dave-corzine-magic-flashback-magic-general-manager|дата копіі=12.2013}}</ref>. На [[драфт НБА 1990 году|драфце НБА 1990 году]] «Арланда Мэджык» абрала [[Дэніс Скот|Дэніса Скота]] пад чацьвертым нумарам<ref>{{навіна|аўтар=Dunlap, Evan|спасылка=http://www.orlandopinstripedpost.com/2013/12/9/5193860/orlando-magic-anniversary-dennis-scott-honor-2013-cavaliers|загаловак=Orlando Magic 25th anniversary: Team to honor Dennis Scott on December 13th|выдавец=Orlando Pinstriped Post|дата публікацыі=12.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131230232314/http://www.orlandopinstripedpost.com/2013/12/9/5193860/orlando-magic-anniversary-dennis-scott-honor-2013-cavaliers|дата копіі=12.2013}}</ref>. Скот усталяваў камандны рэкорд, закінуўшы 125 трохпунктавых кідкоў з гульні за сэзон, што стала найлепшым паказьнікам сярод пачаткоўцаў у гісторыі НБА<ref name="Magic history">{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/magic/news/denton-25-years-magic-history|загаловак=Denton: 25 Years of Magic History|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20170109201819/http://www.nba.com/magic/news/denton-25-years-magic-history|дата копіі=01.2017}}</ref>. Ён быў улучаны ў першую зборную ўсіх пачаткоўцаў НБА<ref name="Magic history"/>. 19 верасьня 1991 году сям’я Дэвас, заснавальнікі [[Amway]], набылі франшызу за 85 мільёнаў даляраў. Гісторыя клюбу зьмянілася 17 траўня 1992 году, калі каманда атрымала першы выбар у лятарэі [[драфт НБА 1992 году|драфту НБА 1992 году]]<ref name="Magic history"/>. «Мэджык» абралі [[Шакіл О’Ніл|Шакіла О’Ніла]] з [[Луізыянскі ўнівэрсытэт|Луізыянскага ўнівэрсытэту]]<ref>{{навіна|аўтар=Moran, Malcolm|спасылка=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE1D71030F93BA25756C0A964958260|загаловак=The Top Pick Is Going to Disney World|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.1992|копія=https://web.archive.org/web/20240210114520/https://www.nytimes.com/1992/05/18/sports/the-top-pick-is-going-to-disney-world.html|дата копіі=02.2024}}</ref>. Маючы рост 2,16 мэтраў, О’Ніл адразу ж зрабіў уплыў на ўсю гульню дружыны, дзякуючы чаму клюб атрымаў цягам сэзону рэкордную для сябе колькасьць у 41 перамогу<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/history/standings/19921993.html|загаловак=1992–93 Standings|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20071217125430/http://www.nba.com/history/standings/19921993.html|дата копіі=12.2007}}</ref>. «Мэджык» зноў сталі самай прагрэсіўнай франшызай у НБА, палепшыўшы свае вынікі на 20 гульняў. О’Ніл стаў першым пачаткоўцам, якога абралі ў стартавым складзе Матчу ўсіх зорак пасьля [[Майкл Джордан|Майкла Джордана]] ў 1985 годзе<ref name="Magic history"/>. Ён таксама стаў пачаткоўцам году свайго дэбютнага сэзону. Не зважаючы на вынікі О’Ніла, «Мэджык» усё ж такі ня трапілі ў плэй-оф НБА 1993 году<ref name="grantland">{{спасылка|аўтар=Abrams, Jonathan|спасылка=http://grantland.com/1990s-orlando-magic-oral-history/|загаловак=Blue Chips: An oral history of Shaq, Penny, and the Orlando Magic’s lost NBA dynasty.|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2015|копія=https://web.archive.org/web/20161126075819/http://grantland.com/1990s-orlando-magic-oral-history/|дата копіі=11.2016}}</ref>. [[Файл:Shaquille O'Neal 1998.jpg|значак|[[Шакіл О’Ніл]] узмоцніў нападніцкую моц клюбу.]] Дзякуючы наступнаму драфту і абмену да каманды далучыўся [[Пэні Гардўэй]]. Спалучэньне О’Ніла і Гардўэя яшчэ больш падвысіла паказьнікі «Мэджык», вынікам чаго стала 50 перамог цягам рэгулярнага сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/history/standings/19931994.html|загаловак=1993–94 Standings|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20181215125739/http://www.nba.com/history/standings/19931994.html|дата копіі=12.2018}}</ref>. «Мэджык» упершыню трапілі ў плэй-оф, заняўшы чацьвертае месца ва [[Усходняя канфэрэнцыя (НБА)|Ўсходняй канфэрэнцыі]], аднак адразу былі выбітыя «[[Індыяна Пэйсэрз|Індыянай Пэйсэрз]]» у першым раўндзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/history/playoffs/19931994.html|загаловак=1994 Playoff Results|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20080409143709/http://www.nba.com/history/playoffs/19931994.html|дата копіі=04.2008}}</ref>. У [[НБА 1994—1995 гадоў|сэзоне 1994—1995 гадоў]], шостым сэзоне франшызы, форвард Матчу ўсіх зорак [[Горас Грант]] быў набыты ў якасьці вольнага агента з «[[Чыкага Булз]]»<ref name="Magic history"/>. «Мэджык» мелі паказьнік 57–25, то бок найлепшы на Ўсходзе, ды сталі пераможцамі Атлянтычнага дывізіёну, стаўшы другой паводле хуткасьці камандай, пасьля «[[Мілўокі Бакс]]» у 1971 годзе, якая прабілася ў фінал НБА ў гісторыі лігі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/magic/news/Orlando_Magic_Did_You_Know-142602-800.html|загаловак=Orlando Magic: Did You Know?|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20100502015521/http://www.nba.com/magic/news/Orlando_Magic_Did_You_Know-142602-800.html|дата копіі=05.2010}}</ref>. У плэй-оф арландцы перамаглі «[[Бостан Сэлтыкс]]», «Булз» і «Пэйсэрз», прасунуўшыся ў фінал НБА, дзе О’Ніл, Гардўэй ды маладая каманда саступілі больш дасьведчаным гульцам з «[[Г’юстан Рокетс]]» з [[Гакім Аладж’ювон|Гакімам Аладж’ювонам]] у складзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/history/playoffs/19941995.html|загаловак=1995 Playoff Results|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20120609002516/http://www.nba.com/history/playoffs/19941995.html|дата копіі=06.2012}}</ref>. [[Файл:Dwight Howard.jpg|значак|зьлева|[[Дўайт Гаўард]] быў абраны клюбам пад першым нумарам на [[драфт НБА 2004 году|драфце НБА 2004 году]].]] У [[НБА 1995—1996 гадоў|сэзоне 1995—1996 гадоў]] «Мэджык» зноў апынуліся ўверсе табліцы Ўсходняй канфэрэнцыі і Атлянтычнага дывізіёну з паказьнікам 60–22, аднак паказьнікі «Булз» былі лепшыя. У плэй-оф арландцы выбілі «Дэтройт Пістанз» і «[[Атланта Гокс|Атланту Гокс]]», а ў фінале канфэрэнцыі яны сустрэліся з «Булз»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.nba.com/history/playoffs/19951996.html|загаловак=1996 Playoff Results|выдавецтва=NBA.com|копія=https://web.archive.org/web/20120609062651/http://www.nba.com/history/playoffs/19951996.html|дата копіі=06.2012}}</ref>. Камбінацыя Джордана, [[Скоці Піпэн]]а і падборшчыка [[Дэніс Родман|Дэніса Родмана]] была занадта моцнай для «Мэджык», у выніку чаго клюб з Арланда зазнаў паразу адразу ў чатырох матчах<ref>{{навіна|аўтар=Smallwood, John|спасылка=http://articles.philly.com/1996-05-28/sports/25623963_1_orlando-magic-anfernee-hardaway-magic-three|загаловак=Bull Rush Jordan, Chicago Sweep Past Magic Into Finals Jordan Is The Magic|выдавец=Philadelphia Daily News|дата публікацыі=05.1996|копія=https://web.archive.org/web/20160304091843/http://articles.philly.com/1996-05-28/sports/25623963_1_orlando-magic-anfernee-hardaway-magic-three|дата копіі=03.2016}}</ref>. У міжсэзоньне О’Ніл сышоў з каманды вольным агентам, узмацніўшы «[[Лос-Анджэлес Лэйкерз]]»<ref>{{навіна|аўтар=Heisler, Mark|спасылка=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-07-19-sp-25797-story.html|загаловак=Lakers Hit The Shaqpot|выдавец=Los Angeles Times|дата публікацыі=07.1996|копія=https://web.archive.org/web/20131230232614/http://articles.latimes.com/1996-07-19/sports/sp-25797_1_los-angeles-lakers|дата копіі=12.2013}}</ref>. Гардўэя хапіла, каб каманда выйшла ў плэй-оф, але ў першым раўндзе «Мэджык» саступілі «[[Маямі Гіт]]»<ref name="grantland"/>. [[НБА 1997—1998 гадоў|Сэзон 1997—1998 гадоў]] быў сапсаваны траўмай зоркі, у выніку чаго ўпершыню за неклькі гадоў каманда ня трапіла ў плэй-оф. У [[НБА 1998—1999 гадоў|сэзоне 1998—1999 гадоў]], калі [[Майкл Долік]] і [[Мэт Гарпрынг]] былі абраныя пад 12-м і 15-м нумарамі на драфце 1998 году, а Пэні Гардўэй і Нік Андэрсан былі здаровымі, «Мэджык» падзялілі найлепшы вынік Усходняй канфэрэнцыі з «Маямі Гіт» у скарочаным праз лакаўт сэзону, але далей за першы раўнд спартоўцаў не пусьціла «Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз». У 1999 годзе «Мэджык» наняў трэнэра-пачаткоўца [[Док Рывэрз|Дока Рывэрза]]<ref>{{навіна|аўтар=Smith, Stephen A.|спасылка=http://articles.philly.com/1999-06-08/sports/25499225_1_doc-rivers-sixers-john-gabriel|загаловак=Oakley Shows Interest In Sixers; Magic Hire Rivers As Head Coach|выдавец=Philadelphia Daily News|дата публікацыі=06.1999|копія=https://web.archive.org/web/20160302043307/http://articles.philly.com/1999-06-08/sports/25499225_1_doc-rivers-sixers-john-gabriel|дата копіі=03.2016}}</ref>. Генэральны мэнэджар Джон Гэбрыел распусьціў папярэднюю каманду, абмяняўшы адзіную супэрзорку Гардўэя ў «[[Фінікс Санз]]» на [[Дэні Мэнінг]]а, [[Пэт Герыці|Пэта Герыці]] і двух выбараў на драфце<ref>{{навіна|спасылка=https://www.cbsnews.com/news/suns-sign-penny-for-7-years/|загаловак=Suns Sign Penny For 7 Years|выдавец=CBS News|дата публікацыі=08.1999|копія=https://web.archive.org/web/20131230231903/http://www.cbsnews.com/news/suns-sign-penny-for-7-years/|дата копіі=12.2013}}</ref>. Тады «Мэджык» складалася практычна з гульцоў без імёнаў і з бракам досьведу. Тым ня менш, у канцы сэзона Рывэрз быў названы найлепшым трэнэрам году, а сам сэзон характарызаваўся сьлёганам «Сэрца і адвага», бо каманда зарэкамэндавала сябе працавітым стылем<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.espn.com/nba/news/2000/0426/502529.html|загаловак=Rivers edges Jackson for Honor|выдавецтва=ESPN|копія=https://web.archive.org/web/20190422212505/http://www.espn.com/nba/news/2000/0426/502529.html|дата копіі=04.2019}}</ref>. Перад наступным сэзонам Гэбрыел, маючы квоты на заробкі ад вызваленых зорак, паспрабаваў прыцягнуць трох самых каштоўных свабодных агентаў НБА, як то [[Тым Данкан|Тыма Данкана]], [[Грант Гіл|Гранта Гіла]] і [[Трэйсі Макгрэйдзі]]. З памянёненых толькі два апошнія далучыліся да каманды. Пры гэтым, у той час як Гіл прапусьціў частку сэзону праз пашкоджаньне шчыкалаткі, Макгрэйдзі расквітнеў цягам сэзону, стаўшы адным з найлепшых бамбардзіраў НБА. З дадацьцём [[Майк Мілер|Майка Мілера]], «Мэджык» узялі 43-ы перамогі і зноў выйшлі ў плэй-оф. Макгрэйдзі трапіў у зборную ўсіх зорак і другую зборную НБА, а Мілер быў ушанаваны тытулам навічка году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.nba.com/news/rookie_010510.html|загаловак=Mike Miller wins rookie of the year|выдавецтва=NBA|копія=https://web.archive.org/web/20190422212745/https://www.nba.com/news/rookie_010510.html|дата копіі=04.2019}}</ref>. У плэй-оф арландцы сустрэліся зь «Мілўокі Бакс» у першым раўндзе, ды «Бакс» адолелі суперніка ў сэрыі зь лікам 3–1. == Статыстыка == ''В = выйгрышы, П = паразы, А% = адсотак выйграных матчаў'' {| class="wikitable wide collapsible collapsed" style="text-align: center;" |- !colspan="6"|'''«Арланда Мэджык» у НБА''' |- bgcolor="#efefef" ! Сэзон !! В !! П !! А% !! Плэй-оф !! Вынікі |- |[[НБА ў сэзоне 1989—1990 гадоў|1989—1990]] || 18 || 64 || .220|| || |- |[[НБА ў сэзоне 1990—1991 гадоў|1990—1991]] || 31 || 51 || .378|| || |- |[[НБА ў сэзоне 1991—1992 гадоў|1991—1992]] || 21 || 61 || .463|| || |- |[[НБА ў сэзоне 1992—1993 гадоў|1992—1993]] || 41 || 41 || .500|| || |- |[[НБА ў сэзоне 1993—1994 гадоў|1993—1994]] || 50 || 32 || .610 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Індыяна Пэйсэрз|Індыяна]] 3, Арланда 0 |- |[[НБА ў сэзоне 1994—1995 гадоў|1994—1995]] || 57 || 25 || .695 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Выйгралі ў фінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале || Арланда 3, [[Бостан Сэлтыкс|Бостан]] 1<br />Арланда 4, [[Чыкага Булз|Чыкага]] 2<br />Арланда 4, [[Індыяна Пэйсэрз|Індыяна]] 3<br />[[Г’юстан Рокітс|Г’юстан]] 4, Арланда 0 |- |[[НБА ў сэзоне 1995—1996 гадоў|1995—1996]] || 60 || 22 || .732 || Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || Арланда 3, [[Дэтройт Пістанз|Дэтройт]] 0<br /> Арланда 4, [[Атланта Гокс|Атланта]] 1<br /> [[Чыкага Булз|Чыкага]] 4, Арланда 0 |- |[[НБА ў сэзоне 1996—1997 гадоў|1996—1997]] || 45 || 37 || .549 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Маямі Гіт|Маямі]] 3, Арланда 2 |- |[[НБА ў сэзоне 1997—1998 гадоў|1997—1998]] || 41 || 41 || .500|| || |- |[[НБА ў сэзоне 1998—1999 гадоў|1998—1999]] || 33 || 17 || .660 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз|Філадэлфія]] 3, Арланда 1 |- |[[НБА ў сэзоне 1999—2000 гадоў|1999—2000]] || 41 || 41 || .500|| || |- |[[НБА ў сэзоне 2000—2001 гадоў|2000—2001]] || 43 || 39 || .524 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Мілўокі Бакс|Мілўокі]] 3, Арланда 1 |- |[[НБА ў сэзоне 2001—2002 гадоў|2001—2002]] || 44 || 38 || .537 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Нью-Арлеан Пэліканз|Шарлот]] 3, Арланда 1 |- |[[НБА ў сэзоне 2002—2003 гадоў|2002—2003]] || 42 || 40 || .512 || Прайгралі ў першым раўндзе || [[Дэтройт Пістанз|Дэтройт]] 3:4 |- |[[НБА ў сэзоне 2003—2004 гадоў|2003—2004]] || 21 || 61 || .256|| || |- |[[НБА ў сэзоне 2004—2005 гадоў|2004—2005]] || 36 || 46 || .439|| || |- |[[НБА ў сэзоне 2005—2006 гадоў|2005—2006]] || 36 || 46 || .439|| || |- |[[НБА ў сэзоне 2006—2007 гадоў|2006—2007]] || 40 || 42 || .488|| Прайгралі ў першым раўндзе || [[Дэтройт Пістанз|Дэтройт]] 0:4 |- |[[НБА ў сэзоне 2007—2008 гадоў|2007—2008]] || 52 || 30 || .634|| Выйгралі ў першым раўндзе<br />Прайгралі ў паўфінале канфэрэнцыі || [[Таронта Рэптарз|Таронта]] 4:1<br />[[Дэтройт Пістанз|Дэтройт]] 1:4 |- |[[НБА ў сэзоне 2008—2009 гадоў|2008—2009]] || 59 || 23 || .720|| Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Выйгралі ў фінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале НБА || [[Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз|Філадэлфія]] 4:2<br />[[Бостан Сэлтыкс|Бостан]] 4:3<br />[[Кліўлэнд Кавальерз|Кліўлэнд]] 4:2<br />[[Лос-Анджэлес Лэйкерз|Лэйкерз]] 1:4 |- |[[НБА ў сэзоне 2009—2010 гадоў|2009—2010]] || 59 || 23 || .720|| Выйгралі ў першым раўндзе<br />Выйгралі ў паўфінале канфэрэнцыі<br />Прайгралі ў фінале канфэрэнцыі || [[Шарлот Горнэтс|Бобкэтс]] 4:0<br />[[Атланта Гокс|Гокс]] 4:0<br />[[Бостан Сэлтыкс|Сэлтыкс]] 2:4 |- |[[НБА ў сэзоне 2010—2011 гадоў|2010—2011]] || 52 || 30 || .634|| Прайгралі ў першым раўндзе || [[Атланта Гокс|Гокс]] 2:4 |- |[[НБА ў сэзоне 2011—2012 гадоў|2011—2012]] || 37 || 29 || .561|| Прайгралі ў першым раўндзе || [[Індыяна Пэйсэрз|Пэйсэрз]] 1:4 |- |[[НБА ў сэзоне 2012—2013 гадоў|2012—2013]] || 20 || 62 || .244|| || |- |[[НБА ў сэзоне 2013—2014 гадоў|2013—2014]] || 23 || 59 || .280|| || |- !Усяго || 1059 || 1096 || .491 || || |- !Плэй-оф || 57 || 66 || .463 || || |} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.nba.com/magic/ Афіцыйная старонка] {{НБА}} [[Катэгорыя:Клюбы НБА]] [[Катэгорыя:Баскетбольныя клюбы ЗША]] [[Катэгорыя:Арланда]] 8cqt6g95ti30t496watv644fj6y106m 0 17716 2664502 2664162 2026-04-11T05:09:28Z Jarash 794 выпраўленьне чырвонай спасылкі 2664502 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Львоў |Статус = места |Назва ў родным склоне = Львова |Назва ўкраінскай мовай = Львів |Герб = Coat of arms of Lviv.svg |Сьцяг = Lviv flag.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1256 |Статус з = 1256 |Магдэбурскае права = 1356 |Былая назва = |Вобласьць = [[Львоўская вобласьць|Львоўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 182.01 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 289 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 990000 |Год падліку колькасьці = 2024 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2024 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2024 [http://www.ukrstat.gov.ua] {{ref-uk}}</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = [[украінцы]] — 88,1%<br />[[расейцы]] — 8,9%<br />[[палякі]] — 0,9%<br />[[беларусы]] — 0,4% |Год падліку нацыянальнага складу = 2001 |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 79000 |Тэлефонны код = +380 32(2) |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = Панорама центру Львова.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 49 |Шырата хвілінаў = 52 |Шырата сэкундаў = |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 5 |Даўгата сэкундаў = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.city-adm.lviv.ua |Тэрытарыяльная грамада = [[Львоўская меская грамада]] |Лацінка = Lvoŭ }} '''Львоў''' ({{мова-uk|Львів, L'wiw}}) — горад абласнога падпарадкаваньня на захадзе [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Полтва, адміністрацыйны цэнтар [[Львоўская вобласьць|Львоўскай вобласьці]], нацыянальна-культурны і адукацыйна-навуковы асяродак краіны, буйны прамысловы цэнтар і транспартны вузел, лічыцца [[сталіца]]й [[Галічына|Галічыны]] і [[Заходняя Ўкраіна|Заходняй Украіны]]. Па колькасьці насельніцтва — 4 горад краіны. Львоў заснаваны каралём [[Даніла Раманавіч|Данілам Раманавічам]] у сярэдзіне XIII стагодзьдзя. Каля 1272 году горад стаў сталіцай [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцка-Валынскага княства]]. У эпоху [[Сярэднявечча]] Львоў быў важным гандлёвым цэнтрам. За аўстрыйскім панаваньнем горад становіцца цэнтрам украінскага і польскага нацыянальна-вызваленчых рухаў. Пасьля распаду [[Аўстра-Вугоршчына|Аўстра-Вугоршчыны]] быў сталіцай [[ЗУНР|Заходнеўкраінскай народнай рэспублікі]]. Да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] належаў [[Польская рэспубліка (1918—1939)|Польшчы]], паводле [[Пакт Молатава-Рыбэнтропа|Пакта Молатава-Рыбэнтропа]] [[анэксія|прыяднаны]] да [[УССР|Ўкраінскай ССР]]. [[Гістарычны цэнтар Львова]] занесены ў сьпіс [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]]. У горадзе знаходзіцца найбольшая колькасьць помнікаў архітэктуры ва Ўкраіне<ref>[https://web.archive.org/web/20100225032259/http://www.meest-tour.com/index.php?id=17 Історико-культурний потенціал.] Посольство України в Фінляндській республіці.{{ref-uk}}</ref>. У 2009 годзе Львову прысвоена званьне [[Культурная сталіца Ўкраіны|Культурнай сталіцы Ўкраіны]]<ref>[http://www.bbc.co.uk/ukrainian/entertainment/story/2009/04/090428_lviv_culture_oh.shtml Львову присвоєно статус ''культурної столиці'' України.] BBC Ukrainian.{{ref-uk}}</ref>. Горад пэрыядычна займае лідарныя месцы ў рэйтынгах турыстычнай і інвэстыцыйнай прывабнасьці<ref name=MR>[http://city-adm.lviv.ua/index.php Офіційний портал Львівської міської ради.]{{ref-uk}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130628113243/http://kava.lviv.ua/page.php?name=news&ArticleID=519& ТОП-10 вікендових міст Європи. Львів — третій.] KAVA.lviv.ua{{ref-uk}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131105040056/http://zaxid.net/newsua/2010/2/22/124028/ Львів — третій у рейтингу стратегії залучення прямих іноземних інвестицій.] zaxid.net{{ref-uk}}</ref>. У 2012 годзе быў адным з чатырох гарадоў Украіны, якія прымалі [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|чэмпіянат Эўропы па футболе]]. == Назва == Назву «Львоў» горад атрымаў у гонар князя [[Леў Данілавіч|Льва Данілавіча]], сына заснавальніка Львова [[Даніла Галіцкі|Данілы Галіцкага]]. На працягу сваёй гісторыі Львоў ні разу не мяняў назвы. На мовах народаў, пакінуўшых заўважны культурны сьлед у жыцьці гораду, Львоў гучыць так: [[украінская мова|украінскаю]] — ''Львів'', [[польская мова|польскаю]] — ''Lwów'', [[расейская мова|расейскаю]] — ''Львов'', [[нямецкая мова|нямецкаю]] — ''Lemberg'', [[ідыш]] — לעמבערג (''Лембэрґ''), [[лацінская мова|лацінаю]] — ''Leopolis'', [[армянская мова|армянскаю]] — Լվով (''Львов''), [[крымскататарская мова|крымскататарскаю]] — ''İlbav'' (''Ільбав''). Адносна Львова традыцыйна ўжываецца шмат [[эпітэт]]аў. Распаўсюджанай зьяўляецца назва «Горад [[Леў|Лева]]» ці як «Горад львоў», «Горад сьпячых львоў», «[[Рэч Паспалітая|Каралеўскі]] горад», «Сталіца Галічыны», «Пэрліна кароны Эўропы», «Горад-музэй», «Украінскі [[П’емонт]]», «Маленькі [[Парыж]]», «Маленькая [[Вена]]», «[[Сьцяпан Бандэра|Бандэрштад]]», «Культурная сталіца Ўкраіны» і іншыя. == Сымболіка == [[Файл:Логотип Львова.png|міні|зьлева|150пкс|Лягатып Львова]] Афіцыйна зацьверджаным сымбалямі Львова зьяўляецца [[Герб Львова|герб, вялікі герб]], харугва Львоўскай гарадзкой рады і лягатып. Статут Львова сымбалямі гораду таксама вызначае назвы або выявы архітэктурных і гістарычных помнікаў<ref>[https://web.archive.org/web/20121127062809/http://lvivrada.gov.ua/files/statut/Preambula_R1.pdf Символіка територіальної громади м. Львова.] Статут територіальної громади міста Львова.{{ref-uk}}</ref>. Асновай гербу Львова зьяўляецца пячатка [[Галіцка-Валынскае княства|галіцка-валынскіх князёў]] — каменная брама з трыма вежамі, празь якія крочыць залаты леў. Вялікі герб Львова — гэта шчыт з гербам гораду, увянчаны срэбнай каронай з трыма вежкамі, які трымаюць леў з аднаго боку і сярэднявечны ваяр зь іншага. Сьцягам Львову зьяўляецца сіняе квадратнае палотнішча з выявай гарадзкога гербу, абрамленая ліштвой, якая складаецца з жоўтага і сіняга роўнабаковага трыкутніка па краях. Лягатыпам Львову зьяўляецца выява пяці рознакаляровых вежаў (зьлева — направа): званіцы [[Армянская царква (Львоў)|Армянскай царквы]], [[Вежа Карнякта|вежы Карнякта]], [[Львоўская ратуша|гарадзкой ратушы]], вежы [[Архікатэдральная базыліка Ўсьпеньня Найсьвяцейшай Панны Марыі|Лацінскай катэдры]], званіцы [[Комплекс кляштару і касьцёла бэрнардынаў|кляштару бэрнардынаў]] і надпіс (дэ-факта дэвіз гораду) «Львоў адкрыты для сьвету» пад імі<ref>[https://web.archive.org/web/20100122224547/http://www.lviv.ua/uk/about/heraldry/ Геральдика міста.] Львів відкритий для світу.{{ref-uk}}</ref>. Да 1939 году афіцыйным дэвізам было лацінскае выслоўе «Semper fidelis» (''Заўсёды верны''), аднак пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] Гэты дэвіз не знайшоў афіцыйнага зацьверджаньня. З XVII стагодзьдзя патронам Львова лічыўся сьвяты [[Ян з Дуклі]]. Сёньня заступнікам гораду зьяўляецца [[сьвяты Юры]] (Георгі Пераможац). Да дня яго памяці, у першую [[Нядзеля|нядзелю]] [[Травень|траўня]], адзначаецца як Дзень гораду. Сярод паважаных львавянамі гарадзкіх сьвятаў таксама Дзень сьцяга (3 красавіка, на памяць пра 3 красавіка 1990 году, калі за 16 месяцаў да [[Акт абвяшчэньня незалежнасьці Ўкраіны|абвяшчэньня незалежнасьці Ўкраіны]] на львоўскай ратушы быў узьняты [[Сьцяг Украіны|сіня-жоўты сьцяг]])і Дзень лістападаўскага чыну (1 лістапада; у памяць аб [[Лістападаўскі чын|лістападаўскім перавароце]], калі ў ноч на 1 лістапада 1918 году Львоў быў абвешчаны сталіцай [[ЗУНР|Заходне-ўкраінскай Народнай Рэспублікі]]). 27 ліпеня ў Львове дзень жалобы па ахвярам [[Скнілаўская трагедыя|Скнілаўскай авіякатастрофы]]. Горад Львоў зьяўляецца кавалерам ордэна [[Virtuti Militari]]<ref>[https://web.archive.org/web/20091001112805/http://www.ststanislas.org.ua/about/history/2009/06/29/347.html Включення польських орденів до нагородної системи Російської імперії.] Міжнародний орден святого Станіслава/{{ref-uk}}</ref>, высокай ваеннай узнагароды [[Польшча|Польшчы]], і [[ордэн Леніна|Ордэна Леніна]]<ref>[http://bse.sci-lib.com/article071865.html Львов (центр Львовской обл.).] Большая Советская Энциклопедия (БСЭ).{{ref-ru}}</ref>, адной з вышэйшых узнагарод [[Савецкі Саюз|Савецкага Саюзу]]. == Транспарт == Асноўным відам [[Грамадзкі транспарт|грамадзкага транспарту]] ёсьць [[Вузкакалейка|вузкакалейны]] [[трамвай]]<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Надзея Дрыла]].|загаловак=Чаму беларусам не перашкодзіла б павучыцца ў львоўцаў|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=75736|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=[[газэта]]|год=12 сакавіка 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2011-03-12 46 (26910)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/75720/12sak-6.indd.pdf 6]|issn=1990-763x}}</ref>. == Геаграфія == Знаходзіцца прыкладна за 80 км ад мяжы з [[Польшча]]й і за 469 км на захад ад [[Кіеў|Кіева]]. == Гісторыя == === Сярэднявечча === [[Файл:Lev Danylovich of Halych.PNG|160пкс|міні|Князь [[Леў Данілавіч]] на тле Львова. Партрэт XVII стагодзьдзя]] Мяркуецца, што Львоў быў заснаваны князем [[Даніла Раманавіч|Данілам Галіцкім]] у гонар свайго сына Льва Данілавіча. Першая пісьмовая згадка пра горад датуецца 1256 годам. Яна ўтрымліваецца ў [[Галіцка-Валынскі летапіс|Галіцка-Валынскім летапісе]]. Пасьля сьмерці Даніла, князь Леў перанёс у Львоў сталіцу Галіцка-Валынскай дзяржавы. Пасьля 1303 году, Львоўская япархія была ператвораная ў асобную мітраполію [[Канстантынопальскі патрыярхат|Канстантынопальскага патрыярхату]]. У 1340 годзе Львоў быў заваяваны [[Каралеўства Польскае (1385—1569)|Каралеўствам Польскім]], аднак мясцовыя баяры зрынулі польскія ўлады і ўтварылі незалежную баярскую рэспубліку. У 1349 годзе польскі кароль [[Казімер III Вялікі]] зноў усталёўвае ўладу над Львовам, даўшы гораду статус сталіцы Рускага каралеўства — аўтаномнай адміністрацыйнай адзінкі Польшчы. У 1356 годзе гораду было падараванае [[Магдэбурскае права]]. У 1378 годзе Львоў разам з усёй Галічынай перайшоў пад уладу [[Вугорскае каралеўства|Вугоршчыны]]. Вугорскае панаваньне доўжылася 9 гадоў, пасьля чаго польскія войска пад кіраўніцтвам каралевы [[Ядзьвіга (каралева Польшчы)|Ядзьвігі]] зноў захапілі горад, які стаў адміністрацыйным цэнтрам [[Рускае ваяводзтва|Рускага ваяводзтва]]. === Новы час === [[Файл:Lviv - map by Braun Hogenberg (middle size) (97694025).jpg|міні|зьлева|250пкс|Панарама гораду, 1618 год]] У [[Новы час]] Львоў застаецца апорай [[Праваслаўе|праваслаўя]] — тут дзейнічае праваслаўнае брацтва і грэка-славянская школа. У 1661 годзе ў горадзе была заснаваная калегія езуітаў — прататып [[Львоўскі ўнівэрсытэт|Львоўскага ўнівэрсытэту]]. У першай палове XVIII стагодзьдзя Львоў становіцца найбуйнейшым горадам Украіны (з насельніцтвам 25-30 тыс. чалавек). У гэты пэрыяд Львоў перажыў аблогу [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]], адкупіўся ад [[Асманская імпэрыя|турак]] у 1672 годзе і быў узяты толькі раз — швэдзкімі войскамі. Для наладжваньня сумесных дзеяньняў супраць [[Карл XII|Карла XII]] у 1707 годзе ў Львоў прыяжджаў цар [[Пётар I]]. У 1772 годзе Львоў адышоў у склад [[Аўстрыйская імпэрыя|Аўстрыйскай імпэрыі]], стаўшы сталіцай кароннай зямлі — [[Каралеўства Галіцыі і Ладамэрыі]]. Аўстрыйская ўлада зьнесла гарадзкія сьцены, чым заахвоціла горад да разьвіцьця і разрастаньня. Горад адначасова быў цэнтрам украінскага і польскага вызваленчых рухаў. === Паміж дзьвюма сусьветнымі войнамі === Падчас [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] Львоў быў акупаваны Расейскай імпэрыяй. У ноч з 31 кастрычніка на 1 лістапада 1918 году ў горадзе адбыўся [[Лістападаўскі чын]], які прывёў да ўтварэньня [[ЗУНР|Заходне-ўкраінскай Народнай Рэспублікі]] са сталіцай у Львове. Зь першых дзён існаваньня новаўтвораная [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польская дзяржава]] абвясьціла вайну ЗУНР: Львоў быў захоплены польскімі войскамі ўжо 21 лістапада, горад стаў адміністрацыйным цэнтрам Львоўскага ваяводзтва. У 1939 годзе паводле [[Пакт Молатава-Рыбэнтропа|пакту Молатава-Рыбэнтропа]] Львоў увайшоў у склад [[Савецкі Саюз|Савецкага Саюзу]], а менавіта, [[УССР|Украінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі]]. Горад стаў адміністрацыйным цэнтрам Львоўскай вобласьці. У чэрвені 1941 году Львоў быў акупаваны [[Вэрмахт|нацысцкімі войскамі]] [[Гітлер]]а. 30 чэрвеня [[АУН|Арганізацыя Ўкраінскіх Нацыяналістаў]] абвясьціла ў Львове Акт аднаўленьня Ўкраінскай дзяржавы, аднак гэтая ініцыятыва наткнулася на незадаволенасьць нямецкай адміністрацыі і яе ініцыятары былі арыштаваныя. 27 ліпеня 1944 году [[Чырвоная Армія]] заняла Львоў. === Савецкі пэрыяд === Пры савецкім пэрыядзе ў горадзе і ваколіцах дзейнічаў магутны нацыянальна-вызваленчы супраціў. Таму 27 сьнежня 1946 году [[Камітэт дзяржаўнай бясьпекі]] заснаваў [[Акадэмія нацыянальнай бясьпекі Беларусі|Львоўскую школу падрыхтоўкі апэратыўных працаўнікоў]]. === Сучаснасьць === У 1991 годзе Львоў увайшоў у склад незалежнай [[Украіна|Украіны]]. == Гістарычны цэнтар == {{Асноўны артыкул|Гістарычны цэнтар Львова}} Ансамбль гістарычнага цэнтру Львова займае цэнтральную тэрыторыю гораду, якая занесеная ў [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветную спадчыну ЮНЭСКО]]. На 22-й канфэрэнцыі Камітэту Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО, які праходзіў у [[Кіёта]] ([[Японія]]) з 30 лістапада па 5 сьнежня 1998 году, Львоў быў прыняты ў Сусьветную спадчыну. Тэрыторыя ансамблю гістарычнага цэнтру складаецца з 120 га старажытнарускай і сярэднявечнай часткі гораду, а таксама тэрыторыі [[сабор Сьвятога Юра (Львоў)|сабора Сьвятога Юра]] на Сьвятаюрскай гары. Буфэрная зона Ансамблю гістарычнага цэнтру вызначана межамі гістарычнага арэалу і складае каля 3000 га. <gallery> Файл:Opera-lviv-2012.JPG|Львоўскі нацыянальны акадэмічны тэатар опэры і балету імя Саламіі Крушэльніцкай Файл:Lviv Railway station.JPG|Галоўны чыгуначны вакзал Файл:St.Olha and Elizabeth Church Lviv.JPG|Царква сьвятых Вольгі і Лізаветы (Касьцёл Сьвятой Эльжбеты) Файл:Lwów - Ratusz.jpg|Львоўская ратуша Файл:Lviv - Palace of Potocki family.jpg|Палац Патоцкіх Файл:Дворец Сапег.jpg|[[Палац Сапегаў (Львоў)|Палац Сапегаў]] Файл:University Lviv 2009 1.JPG|[[Львоўскі ўнівэрсытэт|Львоўскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Івана Франко]] Файл:Polytechnic Lwow 20091.JPG|[[Львоўская палітэхніка|Нацыянальны ўнівэрсытэт «Львоўская палітэхніка»]] Файл:Львів площа Ринок 003.jpg|Плошча Рынак Файл:Lviv - Cathedral of Saint George 01.JPG|Сабор сьвятога Юра Файл:Lviv - Bernardyny - 01.jpg|Бэрнардзінскі касьцёл і манастыр Файл:Lwów - Cerkiew Uspieńska.jpg|Усьпенская царква Файл:Lwów - k. Dominikan.JPG|[[Дамініканскі касьцёл (Львоў)|Дамініканскі касьцёл]] Файл:Overlooking Latin Cathedral in Lviv.jpg|Лацінскі катэдральны сабор Файл:Vysokyj zamok.jpg|Замкавая гара (гара «Высокі Замак») Файл:Jesuit_church_in_Lviv.jpg|[[Касьцёл езуітаў (Львоў)|Касьцёл езуітаў]]</gallery> == Насельніцтва == === Колькасьць насельніцтва === {| align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2018 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 410 678 | align=center| 553 452 | align=center| 667 243 | align=center| 790 908 | align=center| 732 818 | align=center| 726 772 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! польская !! беларуская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|88,48% | align=center|9,95% | align=center|0,42% | align=center|0,10% |} == Гарады-партнэры == Гарадамі-пабрацімамі афіцыйна зьяўляюцца<ref name=MR />: <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * [[Баня-Лука]], [[Босьнія і Герцагавіна]] * [[Будапэшт]], [[Вугоршчына]] * [[Рочдэйл]], [[Вялікабрытанія]] * [[Фрайбург]], [[Нямеччына]] * [[Кутаісі]], [[Грузія]] * [[Рышон-ле-Цыён]], [[Ізраіль]] * [[Вініпэг]], [[Канада]] * [[Жэшаў]], [[Польшча]] * [[Кракаў]], [[Польшча]] * [[Лодзь]], [[Польшча]] * [[Люблін]], [[Польшча]] * [[Перамышль]], [[Польшча]] * [[Уроцлаў]], [[Польшча]] * [[Санкт-Пецярбург]], [[Расея]] * [[Нові-Сад]], [[Сэрбія]] * [[Самарканд]], [[Узбэкістан]] </div> == Ураджэнцы і жыхары == * [[Андрэй Садовы]] * [[Рыгор Аракеловіч]] * [[Рыгор Пірамовіч]] * [[Станіслаў Лем]] * [[Раман Вікцюк]] * [[Раман Шухевіч]] * [[Леапольд фон Захэр-Мазах]] * [[Станіслаў Ежы Лец]] * [[Пол Муні]] * [[Альфрэд Рэдль]] * [[Марцін Шміглецкі]] == Глядзіце таксама == * Радыё «[[Люкс ФМ]]» == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20110225023616/http://www.city-adm.lviv.ua/ Афіцыйная старонка]{{ref-uk}} * [http://34mag.net/post/lvoy/ Львоў — гайд ад 34mag] * [https://web.archive.org/web/20131006161414/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_no_uk.asp#m5 Розподіл населення за національністю та рідною мовою] {{ref-uk}} {{Львоўская вобласьць}} [[Катэгорыя:Львоў| ]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Віртуці Мілітары]] s4stm44m6c1rlkgrtnyf60hvvl0ry3j 0 22447 2664504 2485521 2026-04-11T05:34:47Z Jarash 794 выпраўленьне чырвонай спасылкі, -commons 2664504 wikitext text/x-wiki [[Файл:Chocim stronghold.jpg|міні|300пкс|Хацінскі замак]] '''Хацінскі замак''' — [[фартэцыя]] XIII—XVIII стагодзьдзяў у месьце [[Хацін]]е, [[Украіна]], на беразе [[Днестар|Днястра]]. == Гісторыя == Замак мае складаную і гераічную гісторыю, ён пастаянна быў у цэнтры канфліктаў, што скаланалі рэгіён. * IX стагодзьдзе — кіеўскі князь [[Уладзімер Сьвятаслававіч]] заснаваў умацаваны форт. * 1250—1264 — [[Данііл Галіцкі|Даніла Галіцкі]] і Леў Данілавіч збудавалі мураваны замак. У 1340 годзе [[Хацін]] перайшоў да [[Вугоршчына|Вугорскага]] княства, а ў 1375 годзе да [[Малдаўскае гаспадарства|Малдаўскага гаспадарства]]. Менавіта малдаўскі гаспадар [[Стэфан ІІІ Вялікі]] значна разбудаваў мураваны замак. Па пэрымэтры былі збудаваны сьцены вышынёй да 40 і шырынёй 5—6 мэтраў, 3 вежы, узровень двару быў падняты на 10 мэтраў, а ўнутраная прастора падзелена на Княжацкі двор і двор войнаў. У такім стане замак і дайшоў да сучаснасьці. У кастрычніку 1621 году пад сьценамі замка адбылася знакамітая [[Бітва пад Хацінам 1621 году|Хацінская бітва]]. Украінска-беларуска-польскія войскі на чале зь [[Ян Караль Хадкевіч|Янам Каралем Хадкевічам]] і [[Пятро Сагайдачны|Пятром Сагайдачным]] разьбілі значныя сілы [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]]. {{7 цудаў Украіны}} [[Катэгорыя:Замкі Ўкраіны]] 6wuxbd5rujf1wk3yfez0dar71ufp379 0 46563 2664478 2610314 2026-04-10T22:10:43Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне рэцэнзіі 2664478 wikitext text/x-wiki [[Файл:NaszKraj1925.jpg|значак|Вокладка першага нумара часопіса «Наш край», 1925]] '''Наш край''' — беларускі краязнаўчы часопіс. Выдаваўся з 1925 году да 1930, пазьней зьмяніў назву на «Савецкая краіна» (выдаваўся да 1933). Пачаў выдавацца з кастрычніка 1925 году пры Цэнтральным Бюро краязнаўства (утворана ў 1923 годзе) пры [[Інбелкульт|Інстытуце Беларускай Культуры]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Ілары Барашка|Іл. Барашка]]. | загаловак = «Наш край». Штомесячнік ЦБ Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры № 1, кастрычнік 1925 г., in folio 8. ст. 68, у ліку 2000 экз. | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/45b167f151ca944a174e03d0db86d469.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1925 | том = | нумар = 8 | старонкі = 197, 198 }}</ref>. Вокладку для першага нумару зрабіў мастак Эндэ, гэты нумар меў 68 старонак і выйшаў накладам 2 тысячы асобнікаў. Першым рэдактарам часопісу быў [[Мікалай Азбукін]]. З нумара 2—3 за 1926 год [[Зьмітрок Бядуля|Самуіл Плаўнік]]. Першачарговай мэтай новага часопіса было пашырэньне краязнаўства да масавага руху. Для гэтага ў першым нумары часопіса быў надрукаваны артыкул-інструкцыя «Што рабіць раённым краязнаўчым таварыствам» і праграмы па канкрэтных напрамках дзейнасьці. Зь іншага боку з пачатку [[1920-я|1920-ых]] гадоў у краіне ў розных мясьцінах паўсталі краязнаўчыя гурткі, якія абапіраліся выключна на мясцовыя сілы і да сярэдзіны 1920-ых гадоў насьпела неабходнасьць выданьня падобнага спэцыялізаванага часопіса. З 1929 году «Наш край» выдаваўся пры [[Беларуская Акадэмія навук|Беларускай Акадэміі навук]]. З 1930 па 1933 выдаваўся пад назвай «[[Савецкая краіна]]». З 1970 выходзіў як бюлетэнь «[[Помнікі гісторыі і культуры Беларусі]]». == Рэцэнзіі == * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = «Наш Край». Штомесячнік ЦБ Краязнаўства пры Інстытуце Беларускае Культуры № 2—3 за 1925 г. Менск, ст. 61, Цана 40 коп. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1926-047.pdf | мова = | выданьне =[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 1926, 27 лютага | том = | нумар = 47 (1642)| старонкі = 6 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Кудравы. | загаловак = Кнігапіс. «Наш край» Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры інстытуце Беларускай Культуры № 2—3, лістапад—сьнежань 1925 г., ст. 60, 2000 экз. | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/9a5df5e00156516fb12f841545522652.pdf| мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1926 | том = | нумар = 2 | старонкі = 184, 185 }} * {{Артыкул| аўтар = [[Яўхім Кіпель|К-ль]].| загаловак = Кнігапіс. Часопісь «Наш Край» за 1925 г. №№ 1, 3, 4, 5 і 6. Выданьне ЦБК Інбелкульту| спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/ff20b00ebfddcbbf245d955ea371b923.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год =1926 | том = | нумар = 8 | старонкі = 224 | issn = }} * {{Артыкул| аўтар =[[Сьцяпан Баркоўскі|С. Кожаны]].| загаловак =«Наш Край». Штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускае Культуры. № 6—7 (9—10) чэрвень—ліпень 1926 г., стар. 80, цана 70 кап. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/9ad256f69ffaaacc9897ba0b773197ec.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]| тып = | год =1926 | том = | нумар =7—8 (16—17)| старонкі =180—182 }} * {{Артыкул| аўтар =[[Аляксандар Шлюбскі|А. Ш.]] | загаловак = «Наш Край». Штомесячніік ЦБ Краязнаўства пры Інстытуце Беларрускай Культуры. №№ 1, 2—3 (1925 г.), 1 (4), 2—3 (5—6), 4—5 (7—8), 6—7 (9—10), 8—9 (11—12), 10—11 (13—14), 12 (15) за 1926 г. | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/54b9ee541e4778fe4994ec0c337f228a.pdf| мова = | выданьне =[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]] | тып =часопіс | год = 1927| том = | нумар = 1| старонкі = 159—161 | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = Б. і Ф. | загаловак = Кнігапіс. «Наш край» Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры інстытуце Беларускай Культуры № 8—9, жнівень—верасень 1928 г., Стар. 106. | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/1413f64ed8e2e3759be8183c532cf1d6.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1928 | том = | нумар = 10 | старонкі = 234, 235 }} * {{Артыкул| аўтар = Л. П. | загаловак = «Наш Край» — штомесячнік цэнтральнага бюро краязнаўства пры Беларускай Акадэміі Навук. 1929 г. №№ — 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. 10, 11 і 12. Менск. Выданьне БАН.| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.1930-03.pdf| мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 1930 | том = | нумар = 3| старонкі = 158—172 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} == Крыніцы == {{Крыніцы|}} == Літаратура == * [[Валянтына Вяргей|В. С. Вяргей]]. «Наш край» // {{Літаратура/Археалёгія Беларусі|2}} — С. 246. * [[Валянтына Вяргей|В. С. Вяргей]]. «Наш край» // {{Літаратура/Археалёгія і нумізматыка Беларусі}}— С. 461. * {{артыкул|аўтар =[[Уладзімер Кісялёў]]. | частка = |загаловак =«Наш папярэднік».|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]]|выданьне=«[[Помнікі гісторыі і культуры Беларусі]]».|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=1985|выпуск=|том=|нумар=4| старонкі=36—37|isbn=}} * [[Арсень Ліс]]. «Наш край» // {{Літаратура/ЭГБ|5 }} — С. 312. * [[Арсень Ліс]]. «Наш край» // {{Літаратура/БелЭн|11}} — С. 246. * «Наш край» // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|3}} С. 481. == Вонкавыя спасылкі == * [https://knihi.com/none/Nas_kraj_zip.html «Наш край» (1925)] — [[Беларуская Палічка]] * [https://web.archive.org/web/20201019154421/http://digital.nlb.by/items/browse?advanced%5B0%5D%5Belement_id%5D=49&advanced%5B0%5D%5Btype%5D=is+exactly&advanced%5B0%5D%5Bterms%5D=%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%8F%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0 «Наш край»] у [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]]: «Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг.» * [https://kamunikat.org/ Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org] — [http://kamunikat.org/nasz_kraj.html Наш край: Штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Беларускай Акадэміі Навук.] {{Беларускія пэрыядычныя выданьні}} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1925 годзе]] [[Катэгорыя:Беларускія часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1933 годзе]] 0rhpqo2xftlg1s4wtoqd0j1y95559rq 0 51178 2664461 1757290 2026-04-10T18:51:30Z Ліцьвін 847 стыль 2664461 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Баяры (неадназначнасьць)}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Баяры |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Баяраў |Трансьлітараваная назва = Bajary |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскі]] |Сельсавет = [[Індурскі сельсавет|Індурскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 175 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231712 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 28 |Шырата сэкундаў = 35.8 |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 11.8 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Бая́ры'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 172</ref> — [[вёска]] ў [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскім раёне]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Баяры ўваходзяць у склад [[Індурскі сельсавет|Індурскага сельсавету]]. == Насельніцтва == * 1999 год — 397 чалавек * 2010 год — 175 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Індурскі сельсавет}} {{Гарадзенскі раён}} [[Катэгорыя:Індурскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадзенскага раёну]] 7gk0lb2gccaaxu196wx3ii6pgslx1kn 0 57893 2664447 2620232 2026-04-10T14:22:54Z Deminly 88990 2664447 wikitext text/x-wiki [[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя). Полацак.jpg|358пкс|значак|[[Полацак]] у 1812, 1912 і 2006 гг. Зьнішчэньне гістарычна-архітэктурных каштоўнасьцяў места супольнымі намаганьнямі [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] і [[СССР]]: да 1865 г. [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|расейскія ўлады зьнішчылі]] [[Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў (Полацак)|касьцёл францішканаў]], да 1912 г. — [[Манастыр базылянаў (Полацак)|манастыр базылянаў]]{{Заўвага|Яшчэ раней — па 1772 годзе — расейскія ўлады зруйнавалі мураваную [[Полацкая ратуша|Полацкую ратушу]] зь вежай, якую было відаць у панараме места з адпаведнага ракурсу}}; у 1940-я гг. [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зьнішчылі]] [[Касьцёл Маці Божай Ружанцовай і кляштар дамініканаў (Полацак)|касьцёл і кляштар дамініканаў]] і часткова зруйнавалі [[Касьцёл Сьвятой Ганны і кляштар бэрнардынаў (Полацак)|касьцёл бэрнардынаў]], у 1964 г. — узарвалі [[Касьцёл Сьвятога Стэфана (Полацак)|касьцёл езуітаў]].]] '''Русіфіка́цыя''', дакладней<ref name="Ahijevic">[[Уладзімер Агіевіч (кандыдат філязофскіх навук)|Агіевіч У.]] Ідэалы і сімвалы беларускага шляху // Грамадскія ідэалы: Нацыянальныя традыцыі, сучасны стан, погляд у будучыню: Навук. збор. / Рэдкал.: Л. Уладыкоўская-Канаплянік (гал. рэд.) і інш. — Менск, 2000. — 224 с. — (Беларусіка = Albaruthenica; Кн. 13). С. 72.</ref> '''маскаліза́цыя''' або '''расеіза́цыя''' — лучнасьць захадаў уладаў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыяй]], а пазьней і [[СССР]], скіраваных на насаджэньне<ref>[[Леанід Лыч|Лыч Л.]] Русіфікацыя // {{Літаратура/Беларусь: энцыкляпэдычны даведнік, 1995|к}} С. 630.</ref> [[расейцы|расейскай]] нацыянальна-палітычнай перавагі на землях, заселеных іншымі народамі, з мэтай наступнай іх [[асыміляцыя (сацыялёгія)|асыміляцыі]] і дасягненьня перавагі [[Расейская мова|расейскай мовы]] і расейскай культуры на адпаведнай тэрыторыі. == Назва == [[Файл:Samogitia, Lituania-Russia Bianca, Moscovia (G. Albrizzi, I. Tirion, 1740).jpg|значак|250пкс|Фрагмэнт мапы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], дзе [[Літва]] (''Lituania'') цалкам атаясамліваецца зь [[Белая Русь|Белай Русьсю]] (''Russia Bianca''), тым часам [[Жамойць]] (''Samogitia'') падаецца асобна ад Літвы, а [[Маскоўская дзяржава|Масковія]] (''Moscovia'') — асобна ад [[Русь|Русі]] ([[Вэнэцыя]], 1740 г.)]] У беларускіх крыніцах ужываецца некалькі назваў датычна палітыкі насаджэньня расейскай мовы і культуры: * ''Абмаскаленьне'' (ад слова [[маскаль|маскалі]], беларускай гістарычнай назвы [[расейцы|расейцаў]]) — фіксуецца ў «Беларуска-маскоўскім» (1921 год) і «Беларуска-расійскім (Вялікалітоўска-расійскім)» (1989 год)<ref>[[Ян Станкевіч|Станкевіч Я.]] Беларуска-расійскі (Вялікалітоўска-расійскі) слоўнік. — Нью-Ёрк, 1989. С. 677.</ref> слоўніках [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]], «[[Расійска-беларускі слоўнік Байкова і Некрашэвіча|Расійска-беларускім слоўніку]]» [[Мікола Байкоў|Міколы Байкова]] і [[Сьцяпан Некрашэвіч|Сьцяпана Некрашэвіча]] (1928 год)<ref>{{Літаратура/Расейска-беларускі слоўнік (1928)}}</ref>. Таксама сустракаецца варыянт ''абмаскальваньне''<ref name="NN-1998">Казакоў І. [http://resurs.by/files/nn/1998/02/04.htm Больш рускiя]{{Недаступная спасылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Наша Ніва]]. № 2, 2 лютага 1998. С. 3.</ref>. У шэрагу сучасных публікацыяў выкарыстоўваецца варыянт ''маскалізацыя''<ref name="Ahijevic"/><ref>Касяк І. Канстанца // «З гісторыяй на „Вы“» (артыкулы, дакументы, успаміны). Выпуск трэці. — Менск: «Мастацкая літаратура», 1994.</ref><ref>[[Валеры Буйвал]], Інфармацыйная камісія [[Кансэрватыўна-Хрысьціянская Партыя — БНФ|Кансэрватыўна-Хрысьціянскай Партыі — БНФ]]. [http://www.bielarus.net/archives/2005/09/01/312 Прэс-рэліз за жнівень 2005 г.]</ref><ref>[[Лідзія Савік|Савік Л.]] Рыцарам Айчыны прысвячаецца… // [[Народная Воля]]. № 17—18, 3 лютага 2009. С. 6.</ref><ref>[[Ніна Баршчэўская|Баршчэўская Н.]] [https://web.archive.org/web/20210602212627/http://kamunikat.org/8309.html Суадносіны паміж мовай і нацыянальнай тоеснасьцю — 2], [[Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё|Беларуская рэдакцыя Польскага радыё]], 13 траўня 2009 г.</ref>. * ''Русіфікацыя'' (ад {{мова-ru|русский|скарочана}} і {{мова-la|-fico|скарочана}} «раблю») — фіксуецца ў «Расійска-беларускім слоўніку» Байкова і Некрашэвіча (1928 год), ужываецца ў слоўніках і энцыкляпэдыях [[Беларускі афіцыйны правапіс|афіцыйным правапісам (наркамаўкай)]]. Таксама сустракаецца варыянт ''русыфікацыя'' ў пэўных публікацыях [[Беларускі клясычны правапіс|клясычным правапісам]]. * ''Расеізацыя'' (ад беларускай назвы расейцаў) — ужываецца ў шэрагу сучасных публікацыяў<ref>[[Юры Пацюпа|Пацюпа Ю.]] [https://web.archive.org/web/20151020150826/http://arche.bymedia.net/2003-6/paciu603.html Занядбаная старонка правапісу: прапановы пісаньня прыназоўніка у/ў перад словамі, што пачынаюцца з галоснай] // [[Arche]]. № 6 (29), 2003.</ref><ref>Бекус Н. [https://web.archive.org/web/20151020151343/http://arche.bymedia.net/2004-2/bekus204.htm Тэрапія альтэрнатывай, або Беларусь, уяўленая інакш] // [[Arche]]. № 2 (31), 2004.</ref><ref>Клімчук Ф. [http://mowaznaustwa.ru/2009/02/26/fdklimchuk-staradaўnyaya-pismennasc-i-paleskiya-gavorki/ Старадаўняя пісьменнасць і палескія гаворкі] // Беларуская лінгвістыка. Вып. 50., 2001. С. 19—24.</ref>. Назва «русіфікацыя» крытыкуецца<ref name="Ahijevic"/><ref name="NN-1998"/> за тое, што ў беларускай мове прыметнік [[Русь|рускі]] гістарычна мае іншае значэньне, чым у [[Расейская мова|расейскай мове]], а ў адпаведным значэньні ўжываюцца іншыя словы — маскоўскі, расейскі. Яшчэ ў 1934 годзе былы прэм’ер-міністар [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] [[Раман Скірмунт]] у сваім артыкуле-нэкралёгу «Панны з Муру» пра [[Канстанцыя Скірмунт|Канстанцыю Скірмунт]] і Юзэфу Куржанеўскую зазначаў менавіта маскалізацыю колішняга Вялікага Княства Літоўскага: «''...яе [даўнюю [[Літва старажытная|Літву]] ад Дзьвіны да паўночных межаў Валыні] захлынула моцная хваля русіфікацыі — скажам шчыра маскалізацыі''»{{Заўвага|{{мова-pl|«...zalałą ją potężna fala rusyfikacji — powiedzmy dosadniej moskalizacji»|скарочана}}<ref>Skirmuntt R. [[:File:Slowo - 1934, nr 127 Roman Skirmunt - Panie z muru - p 3.jpg|Panie z Muru (III)]] // Słowo. Nr. 127, 1934. S. 3.</ref>}}. == Русіфікацыя Беларусі == {{Асноўны артыкул|Русіфікацыя Беларусі}}[[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя) імёнаў сялянаў Мазырскага павету (1861).jpg|значак|250пкс|Сьпіс сялянаў маёнтку Лучыцаў [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]], дзе царскі чыноўнік выправіў беларускія формы імёнаў на расейскія: «Ермола Яновъ» — на «Ермолай Ивановъ», «Евдакъ Цимоховъ» — на «Евдакимъ Тимоховъ» і г. д.<ref>[http://citydog.by/post/photoshort-imoiny/ Как белорусов приучали к русским именам — в одной картинке], CityDog.by, 19 лютага 2017 г.</ref>]] Палітыка русіфікацыі [[Беларусь|Беларусі]] ажыцьцяўлялася ўладамі [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] і [[СССР]], з 1995 году — [[Рэжым Лукашэнкі|рэжымам]] [[Аляксандар Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]]<ref name = "disaster">[https://novychas.by/hramadstva/nacyjanalnaja-katastrofa-na-tle-mjakkaj-belarusiza Нацыянальная катастрофа на тле мяккай беларусізацыі], [[Новы час (газэта)|Новы час]], 27 жніўня 2019 г.</ref><ref name = "Smok">''[https://web.archive.org/web/20201101094557/https://belarusdigest.com/story/author/vadzim-smok/ Vadzim Smok]''. [https://belarusdigest.com/papers/belarusianidentity.pdf Belarusian Identity: the Impact of Lukashenka’s Rule], Analytical Paper. Ostrogorski Centre, BelarusDigest, 9 December 2013.</ref><ref name = "crisis">[https://www.opendemocracy.net/en/odr/belarus-has-identity-crisis/ Belarus has an identity crisis], OpenDemocracy, 14 May 2015.</ref><ref name = "main">[http://novychas.by/hramadstva/halounaja-bjada-belarusau-u-belarusi-mova Галоўная бяда беларусаў у Беларусі — мова], [[Новы час (газэта)|Новы час]], 13 жніўня 2016 г.</ref><ref name = "russificator">[https://nn.by/?c=ar&i=100322 Аляксандар Русіфікатар] // [[Наша Ніва]], 29 ліпеня 2005 г.</ref>. Русіфікацыя Беларусі складаецца з шэрагу кампанэнтаў: * Русіфікацыя адукацыі ** Перавод [[Адукацыя ў Беларусі|адукацыі ў Беларусі]] на расейскую мову<ref name = "Smok" /> ** Выкладаньне праз парадыгмы расейскай мэнтальнасьці<ref name = "EESC">''Kazakevich A.'' (PhD in political science, director, Institute of Political Studies), ''Vileita V.'' [http://www.eesc.lt/uploads/news/id476/Bell_2013_2(32).pdf National Identity as a Necessity for Democracy], Eastern Europe Studies Centre, Nordic Council of Ministers</ref> * Рэпрэсіі беларускіх элітаў, якія стаяць на пазыцыях нацыянальнай незалежнасьці і будуюць беларускую дзяржаву на аснове беларускіх нацыянальных атрыбутаў ** [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі]] * Перакручваньне гісторыі Беларусі і прыніжэньне гістарычнай ролі беларусаў (з фактычнай забаронай афіцыйнага ўжываньня назваў [[Літва]] і [[ліцьвіны]] датычна Беларусі і беларусаў<ref>Cordasco F. Dictionary of American immigration history. — Metuchen, 1990. [https://archive.org/details/dictionaryofamer00cord/page/96/mode/2up?q=licviny P. 97].</ref><ref>Ethnic groups in Michigan. — Detroit, 1983. [https://archive.org/details/ethnicgroupsinmi0000unse/page/54/mode/2up?q=licviny P. 54].</ref>{{Заўвага|У 1863 годзе ў часопісе «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Вестник Юго-Западной и Западной России||ru|Вестник Юго-Западной и Западной России}}» надрукавалі афіцыйную інструкцыю, якая фактычна забараняла называць ліцьвінамі (літвой) беларусаў: «''Да яе [Беларусі] звычайна залучаюць толькі Магілёўскую і Віцебскую губэрні, а ўсяму астатняму даюць назву Літвы, <…> у Менскай жа губэрні, Віленскай і Гарадзенскай — просты народ — беларусы. Таму і слова Літва мусіць давацца ня ўсяму Заходняму краю, а толькі той яго мясцовасьці, дзе сапраўды суцэльная маса літоўскага [летувіскага] насельніцтва''»<ref>Терешкович П. В. Этническая история Беларуси XIX — начала XX в. — Минск, 2004. С. 79.</ref>. У 1864 годзе нямецкі этнограф і палкоўнік арміі Расейскай імпэрыі [[Радэрык фон Эркерт]], які не прызнаваў беларусаў асобнай народнасьцю і па здушэньні [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]] на заказ расейскіх уладаў дасьледаваў [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічную тэрыторыя беларусаў]]<ref>[[Сяргей Токць|Токць С.]] Беларуская вёска на мяжы эпох. Змены этнічнай самасвядомасці сялянства ва ўмовах распаду традыцыйнага аграрнага грамадства (па матэрыялах Гарадзеншчыны 19 — першай трэці 20 ст.). — {{Горадня (Гродна)}}: ГрДУ, 2003. С. 27.</ref>, пакінуў наступнае афіцыйнае патрабаваньне да вызначэньня праваслаўных ліцьвінаў<ref>[[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] Гісторыя нашага імя: Гіст. даслед. — {{Менск (Мн.)}}, 1995. С. 71.</ref>: «''Усе славянскія жыхары праваслаўнай веры мусяць лічыцца рускімі [расейцамі]''»<ref>Эркерт Р. Взгляд на историю и этнографию западных губерний России. — СПб., 1864. С. 6.</ref>. У 1886 годзе латыска-летувіскі этнограф {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эдуард Вольтэр||be|Эдуард Аляксандравіч Вольтэр}}, які карыстаўся падтрымкай [[Расейскае геаграфічнае таварыства|Расейскага геаграфічнага таварыства]], дадаткова — для [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] — паўтарыў афіцыйную вымогу пры зьбіраньні статыстычных зьвестак азначаць «ліцьвінамі» летувісаў, а не беларусаў: «''Пры зьбіраньні статыстычных зьвестак часта зьмешваюцца паняцьці Ліцьвін, Літва ў гістарычна-геаграфічным значэньні зь літвою этнаграфічнай. Ліцьвінам лічыцца мусіць той, хто ў хатнім побыце гаворыць па-літоўску [па-летувіску]''»<ref>Вольтер Э. Об изучении литовского языка и племени // Памятная книжка Виленской губернии на 1887 год. — Вильна, 1886. С. 133.</ref>. На мэтанакіраванае зьнішчэньне расейскімі ўладамі ў народнай сьвядомасьці гістарычнага сэнсу «літоўскасьці» (г. зн. азначэньня сябе ліцьвінамі беларускамоўным сялянствам «[[Паўночна-Заходні край|Паўночна-Заходняга краю]]»), што беспасярэдне спрыяла атаясамліваньню гістарычнай Літвы з навачаснай [[Летува|Летувой]], зьвяртае ўвагу амэрыканскі гісторык [[Тымаці Снайдэр]]<ref>[[Тымаці Снайдэр|Снайдэр Т.]] [http://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1202ec.html?OpenDocument Спрэчкі за літоўска-беларускую Айчыну. Працяг] // [[Дзеяслоў]]. № 12, 2004.</ref>}}) ** [[Летувізацыя]] * Увядзеньне праваслаўя, зьвязанага з [[Расейская праваслаўная царква|Расейскай праваслаўнай царквой]]<ref name = "EESC"/> * Навязваньне расейскай культуры<ref name = "Smok" /><ref name = "EESC" /> * Навязваньне расейскай мэнтальнасьці і [[антызаходніцтва]], адмова ад каштоўнасьцяў свабоднага дэмакратычнага праўнага грамадзтва<ref name = "EESC" /> ** Укараненьне ў беларускую сьвядомасьць расейскіх мэнтальных шаблёнаў («братэрскія народы», «[[Вялікая Айчынная вайна]]», непрыязнасьць або нянавісьць да свабоды, дэмакратыі, правоў чалавека, антызаходнія догмы і г. д.) * [[Рэформа беларускага правапісу 1933 году|Штучная дэфармацыя беларускай мовы]] з мэтай набліжэньня яе да расейскай<ref name = "Delaware_University">''Brel Y.'' (University of Delaware) [https://cpb-us-w2.wpmucdn.com/sites.udel.edu/dist/a/7158/files/2018/01/6-1dsju93.pdf The Failure of the Language Policy in Belarus.] // ''New Visions for Public Affairs''. Vol. 9, 2017. P. 59—74.</ref> ** [[Беларускі афіцыйны правапіс|Наркамаўка]] * Падтрыманьне праўных інстытутаў, якія ствараюць умовы для выцісканьня беларускай мовы<ref name = "Delaware_University" /> * Разбурэньне альбо мадыфікацыя нацыянальнай архітэктуры<ref name="str_sp_54">{{Літаратура/Страчаная спадчына (2003)|к}} С. 54.</ref><ref name="Volkava">''Волкава В.'' Мінск 21 лютага 1918 г. вачыма нямецкага салдата (па матэрыялах газеты "Zeitung der 10. Armee") // Беларускі гістарычны часопіс. № 2, 2018. С. 11.</ref> ** [[Русіфікацыя Беларусі ў архітэктуры]] * Масавае ўсталяваньне помнікаў расейскім дзеячам * Перайменаваньне населеных пунктаў, вуліцаў і іншых геаграфічных аб’ектаў у гонар расейскіх дзеячоў альбо паводле расейскай традыцыі<ref name="Sorkina-2014">''Соркіна І.'' Палітыка царызму адносна гарадоў Беларусі ў кантэксце гістарычнай памяці і ідэнтычнасці гараджанаў // Трэці міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі. Працоўныя матэрыялы. Том 3. 2014. С. 376.</ref><ref name="Kapylou">''Kapylou I., Lipnitskaya S.'' Current status and related problems of national toponyms standardization in the Republic of Belarus // Studia Białorutenistyczne. Nr. 8, 2014.</ref> * Панаваньне расейскага тэлебачаньня, расейскай прадукцыі ў мэдыйнай прасторы Беларусі<ref name = "Smok" /><ref name = "EESC" /> * Брак умоваў для выкарыстаньня беларускай мовы ў працы і дакумэнтазвароце<ref name = "Smok" /> Русіфікацыя Беларусі — складнік [[этнацыд]]у<ref>Murzionak P. Belarus: Prospects of a Middle Power. — Lanham: Lexington Books, 2022. [https://books.google.by/books?id=OF5lEAAAQBAJ&pg=PA161&dq=%22russification%22+belarus+Ethnocide&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiWkICWpNP8AhU_hf0HHQUVC3IQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22russification%22%20belarus%20Ethnocide&f=false P. 161].</ref><ref>[[Віталь Сіліцкі|Silitski V.]], [[Янка Запруднік|Zaprudnik J.]] The A to Z of Belarus. — Lanham — Toronto — Plymouth, 2010. [https://books.google.by/books?id=bQXyAAAAQBAJ&pg=PR31&dq=%22russification%22+Ethnocide&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi9qbq3os_8AhWb7rsIHTVLAes4ChDoAXoECAkQAg#v=onepage&q=%22russification%22%20Ethnocide&f=false P. XXXI].</ref>, што падпадае пад крымінальны перасьлед міжнародных судовых інстанцыяў<ref>''Clavero B.'' Genocide Or Ethnocide, 1933—2007: How to Make, Unmake, and Remake Law with Words. — Giuffrè Editore, 2008. — 268 p.</ref>. === Расейская імпэрыя === [[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя). Менск. Петрапаўлаўская царква.jpg|значак|250пкс|[[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра й Паўла (Менск)|Царква Сьвятых Пятра і Паўла]] ў [[Менск]]у да (налева) і па (направа) [[мураўёўкі|маскоўскай перабудове]]]] Палітыка ўладаў Расейскай імпэрыі на [[анэксія|анэксаваных]] землях [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] мела выразны [[Каляніялізм|каляніяльны]] характар<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 330.</ref><ref>{{Літаратура/Гістарычны шлях беларускай нацыі і дзяржавы|2к}} С. 39.</ref>. 28 траўня 1772 году адразу па [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першым падзеле]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] маскоўская гаспадыня [[Кацярына II]] падпісала Наказ, згодна зь якім ўсе губэрнатары на чале губэрняў, утвораных на анэксаваных землях, абавязваліся складаць свае выракі, пастановы і загады [[Моўнае плянаваньне|толькі на расейскай мове]] замест ранейшай [[Польская мова|польскай]] (мова афіцыйных дакумэнтаў Рэчы Паспалітай з 1696 году). Жыхарам дазвалялася карыстацца сваёй мовай і сваімі законамі, толькі калі гэта не датычыла сфэры ўлады. 8 траўня 1773 году Кацярына II падпісала чарговы Наказ «Аб заснаваньні ў Беларускіх губэрнях губэрнскіх і правінцыйных земскіх судоў», дзе было яшчэ раз пазначана пра абавязковае выкарыстаньне ў справаводзтве выняткова расейскай мовы<ref>Дакументы і матэрыялы па гісторыі Беларусі. Т. 2. — Менск, 1940.</ref>. Тым часам прызначаны кіраваць новаўтворанай [[Менская япархія|Менскай япархіяй]] [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|Урадавага сыноду Расейскай імпэрыі]] [[Віктар Садкоўскі]] ў час свайго выступу ў [[Слуцак|Слуцку]] пагражаў мясцовым праваслаўным сьвятарам за выкарыстаньне [[Беларуская мова|беларускай мовы]] замест [[Расейская мова|расейскай]]<ref>{{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)|к}} С. 5.</ref>: {{Цытата|Я вас выкараню, вынішчу, каб і мовы не было вашай праклятай [[Ліцьвіны#Літоўская мова|літоўскай]] і вас саміх. Я вас у высылкі павысылаю або ў салдаты пааддаю, а сваіх з-за кардону панаваджу. {{арыгінал|ru|Я вас скореню, уничтожу, чтоб и языка не было вашего проклятого Литовского и вас самих. Я вас в ссылки порассылаю или в солдаты поотдаю, а своих из-за кордона понавожу!}}| }} [[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя). Бяроза Картуская. Касьцёл Сьвятога Крыжа.jpg|значак|250пкс|[[Бярозаўскі кляштар|Касьцёл Сьвятога Крыжа]] ў [[Бяроза (горад)|Бярозе Картускай]] да (налева) і па (направа) [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|руйнаваньні расейскімі ўладамі]]]] Кацярына II імкнулася да аб’яднаньня анэксаваных земляў зь іншымі часткамі імпэрыі, але рабіла гэта асьцярожна і паступова. Па здушэньні [[Паўстаньне 1794 году|паўстаньня 1794 году]] гэтая палітыка праводзілася больш упарта і настойліва з ужываньнем карных захадаў<ref name="sved">[[Вячаслаў Швед|Швед В.]] [https://web.archive.org/web/20151020160251/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/almanach/07/07szved.htm Эвалюцыя расейскай урадавай палітыкі адносна земляў Беларусі (1772—1863 г.)] // [[Гістарычны Альманах]]. Том 7, 2002.</ref>. Сярод іншага пачалося масавае звальненьне ўраднікаў мясцовага паходжаньня зь дзяржаўных установаў з заменай іх выхадцамі з Расеі<ref name="nv">Крыжаноўскі М. [https://web.archive.org/web/20090815125808/http://www.nv-online.info/index.php?c=ar&i=9046 Жывая крыніца ты, родная мова] // [[Народная Воля]]. № 65—66, 1 траўня 2008 г.</ref>. Маскоўскія гаспадары [[Павал I]] і [[Аляксандар I Раманаў|Аляксандар I]] не прымалі значных захадаў супраць пашырэньня польскай мовы, таму гэты ўплыў на беларускіх землях па ягоным вынішчэньні ў часы Кацярыны II дастаткова хутка аднавіўся і да канца першай чвэрці XIX ст. перавышаў расейскі. Па прыходзе да ўлады ў сьнежні 1825 году [[Мікалай I|Мікалая I]] наступ на беларускую і польскую культуру аднавіўся і асабліва ўзмацніўся па здушэньні [[Паўстаньне 1830-1831 гадоў|вызвольнага паўстаньня 1830—1831 гадоў]]. Палітыка Мікалая I скіроўвалася на вяртаньне больш узмоцненай русіфікацыі і ўніфікацыі земляў<ref name="sved"/>. 16 верасьня 1831 году ўтварыўся адмысловы «Заходні камітэт», задачай якога было «зраўняць Заходні край ува ўсіх адносінах з унутранымі вялікарускімі губэрнямі»<ref name="sved"/>. Міністар унутраных справаў Расейскай імпэрыі Пётар Валуеў падрыхтаваў для Камітэту адмысловы «Нарыс пра сродкі абмаскаленьня Заходняга краю» ({{мова-ru|«Очерк о средствах обрусения Западного края»|скарочана}}<ref>Миллер А. И. Планы властей по усилению русского ассимиляторского потенциала в Западном крае // «Украинский вопрос» в политике властей и русском общественном мнении (вторая половина XIХ века). — СПб: Алетейя, 2000.</ref>). Згодна з указамі ад 29 лістапада 1830 і 18 лютага 1831 году ў [[Віцебская губэрня|Віцебскай]] і [[Магілёўская губэрня|Магілёўскай]] губэрнях спынялася дзеяньне [[Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 году|Статуту Вялікага Княства Літоўскага]]. На падставе ўказаў ад 30 кастрычніка 1831 і 11 студзеня 1832 году ўсім дзяржаўным установам і пасадам на анэксаваных тэрыторыях надаваліся расейскія назвы<ref name="historyja228">{{Літаратура/Гісторыя Беларусі (у кантэксьце сусьветных цывілізацыяў)|к}} С. 228.</ref>. 25 чэрвеня 1840 году Мікалай I выдаў указ, згодна зь якім усе справы як ува ўрадавай, так і ў судовай частцы, не вылучаючы справаў дваранскіх і дэпутацкіх сходаў, а таксама ўвогуле ўсе акты, якога б роду і найменьня яны не былі, трэба было пісаць толькі на расейскай мове. У афіцыйнай дакумэнтацыі колішняе [[Вялікае Княства Літоўскае]] атрымала назву «[[Паўночна-Заходні край]]», адначасна поўнасьцю скасоўвалася дзеяньне Літоўскага Статуту<ref name="nv"/>. [[Файл:Vilnia, Rajmund Ziamacki. Вільня, Раймунд Зямацкі (J. Brydak, 1863).jpg|250пкс|значак|Расстрэл [[Раймунд Зямацкі|ксяндза Зямацкага]] расейскімі карнікамі на загад [[Мураўёў-вешальнік|Мураўёва]], 5.06.1863 г.]] Апроч таго, Мікалай I зацьвердзіў пастанову аб перасяленьні ў Беларусь ''«выхадцаў з унутраных губэрніяў, якія прынясуць з сабой у гэты край, чужы Расеі, нашу мову, звычаі, прыхільнасьць расейцаў да стальцу»''<ref name="dvbh">{{Літаратура/Дзесяць вякоў беларускай гісторыі (1997)|к}}</ref>. За [[Аляксандар II|Аляксандрам II]] назіраліся пэўныя паслабленьні ў русіфікацыйных працэсах, але палітыка ўніфікацыі і інтэграцыі заходніх губэрняў зь іншымі тэрыторыямі Расейскай імпэрыі ўсё яшчэ працягвалася<ref name="sved"/>. Па здушэньні [[паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]] працэс маскалізацыі ўзначаліў генэрал-губэрнатар [[Міхаіл Мураўёў|М. Мураўёў]], названы сучасьнікамі Вешальнікам і Людаедам<ref>{{Літаратура/Гісторыя Беларусі (у кантэксьце сусьветных цывілізацыяў)|к}} С. 257.</ref>. Асаблівую ўвагу начальнік «Паўночна-заходняга краю» надаваў маскалізацыі адукацыі, шырокую вядомасьць атрымаў ягоны дэвіз<ref>[https://www.svaboda.org/a/28134928.html У менскім праваслаўным храме маліліся за Мураўёва-вешальніка — упершыню за сто гадоў], [[Радыё Свабода]], 23 лістапада 2016 г.</ref>: {{Цытата| Што не дарабіў расейскі штык — даробіць расейскі чыноўнік, расейская школа і расейская царква {{арыгінал|ru|Что не доделал русский штык — доделает русский чиновник, русская школа и русская церковь}} }} [[Файл:St.George church (Babrujsk).JPG|міні|250пкс|Характэрная [[мураўёўкі|мураўёўка]] з [[купал-цыбуліна|купаламі-цыбулінамі]], [[шацёр (архітэктура)|шатрамі]], [[Какошнік (архітэктура)|какошнікамі]] і інш.]] Мураўёў запрасіў у Вільню прадстаўніка кансэрватыўнага кірунку ў «западно-руссизме» [[Ксенафонт Гаворскі|Ксенафонта Гаворскага]] і спрыяў пераносу яго кіеўскага выданьня «Вестник Юго-Западной и Западной России» пад новай назвай «Вестник Западной России». Аднак, нягледзячы нават на ўвядзеньне абавязковай падпіскі для духавенства і службоўцаў, часопіс ня меў папулярнасьці, і ў 1871 годзе яго закрылі<ref>{{Літаратура/Гістарыяграфія гісторыі Беларусі|к}} С. 133.</ref>. Зьвяртаючыся да шляхты колішняга Вялікага Княства Літоўскага Мураўёў казаў<ref name="dvbh"/>: {{Цытата| Забудзьцеся пра наіўныя летуценьні і мары, панове, і помніце, што калі вы ня станеце тут сваімі думкамі і пачуцьцямі расейцамі, вы будзеце іншаземцамі і мусіце тады пакінуць гэты край {{арыгінал|ru|Забудьте наивные мечтания, занимавшие вас доселе, господа, и помните, что если вы не станете здесь по своим мыслям и чувствам русскими, то вы будете здесь иностранцами и должны тогда покинуть этот край}} }} [[Файл:Połacak, Rynak-Viciebskaja. Полацак, Рынак-Віцебская (1910).jpg|значак|250пкс|Расейскі помнік г.зв. «[[Вайна 1812 году|Айчыннай вайне]]» ў Полацку з [[Герб Расеі|двухгаловымі арламі]], [[купал-цыбуліна|купалам-цыбулінай]] і [[Расейскі крыж|расейскім крыжам]]]] Істотнымі фактарамі маскалізацыі ў «Паўночна-заходнім краі» былі падвышаныя (параўнальна з мэтраполіяй) аклады і разнастайныя прывілеі для чыноўнікаў-выхадцаў з цэнтральнай Расеі, а таксама расейскае войска, шматлікія гарнізоны якога бесьперапынна разьмяшчаліся ў беларускіх местах і мястэчках<ref name="Arlou-1993">[[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Арлоў У.]] Калі пасяліліся на беларусі расейцы? // {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі|к}} С. 49.</ref>. Асаблівасьцю русіфікацыйных захадаў уладаў Расейскай імпэрыі ў Беларусі была агрэсіўная прапаганда сярод беларусаў фактычна акупацыйнай расейскай мовы і культуры (мовы і культуры [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]]) як «сваіх уласных», якімі тыя нібыта карысталіся раней<ref>{{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)|к}} С. 21—22.</ref>. Як адзначае беларускі гісторык [[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]], па анэксіі земляў Вялікага Княства Літоўскага расейскія ўлады спрыялі пашырэньню назвы [[беларусы]], бо гэтая назва больш адпавядала [[імпэрыялізм|імпэрскім інтарэсам]] і дазваляла трактаваць гістарычных [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] як разнавіднасьць [[расейцы|расейцаў («вялікарусаў»)]]. Разам з тым, гэтая назва замацавалася за ўсім насельніцтвам толькі на мяжы XIX і XX стагодзьдзяў<ref name="Arlou-2012-161">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 161.</ref>. === СССР === [[Файл:Kurapaty - 01.jpg|значак|250пкс|[[Курапаты]], месца [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|масавых расстрэлаў ахвяраў]] [[НКВД]]]] У 1929 годзе з прыходам да ўлады ў [[СССР|Савецкім Саюзе]] [[Сталін]]а пачалося згортваньне палітыкі [[Беларусізацыя|беларусізацыі]], якая на пачатку няпростага станаўленьня савецкай улады ([[Слуцкі збройны чын]], шматлікія антыбальшавіцкія паўстаньні і інш.) мусіла выгадна адрозьніваць яе ў вачах беларусаў ад уладаў Расейскай імпэрыі. Тым часам у адпаведнасьці з [[бальшавікі|бальшавіцкай]] [[камунізм|камуністычнай]] тэорыяй мэтай савецкай нацыянальнай палітыкі было зьліцьцё ўсіх народаў СССР у адну нацыю, якое мусіла адбывацца на падставе ўзаемнага скрыжоўваньня нацыянальных элемэнтаў усіх народаў, у тым ліку мовы. З часоў Сталіна гэты працэс праводзіўся толькі на падставе [[Расея|расейскай]] нацыянальнай базы — на базе расейскай гісторыі, расейскай культуры, расейскай мовы і расейскага патрыятызму<ref name="ehb">{{Літаратура/ЭГБ|6-1к}} С. 136.</ref>. У пачатку 1930-х гадоў у СССР узьнялі кампанію супраць беларускай мовы. Палітыка русіфікацыі беларускае мовы знайшла сваё канкрэтнае адлюстраваньне ў выдадзенай у 1931 годзе кнізе пад рэдакцыяй дырэктара [[Інстытут філязофіі|Інстытуту філязофіі]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Беларускай акадэміі навук]] акадэміка С. Вальфсона «Навука на службе нацдэмаўскай контррэвалюцыі». Практычным завяршэньнем першага этапу кампаніі русіфікацыі беларускае мовы стала ўрадавая пастанова Савету народных камісараў БССР за 28 жніўня 1933 году «[[Рэформа беларускага правапісу 1933 году|Аб зьменах і спрашчэньні беларускага правапісу]]», якая датычыла ня толькі правапісу, але і [[фанэтыка|фанэтычных]] і [[Марфалёгія (мовазнаўства)|марфалягічных]] асаблівасьцяў беларускай мовы<ref name="Stanislau Stankievic">[[Станіслаў Станкевіч (палітык)|Станкевіч С.]] Русіфікацыя беларускае мовы ў БССР і супраціў русіфікацыйнаму працэсу. — Менск: Навука і тэхніка, 1994.</ref>. У 1950 годзе Сталін пісаў<ref>Сталин И. Марксизм и вопросы языкознания. — Москва, 1950.</ref>: {{Цытата| Мы будзем мець справу ня зь дзьвюма мовамі, ... а з сотнямі нацыянальных моваў, зь якіх у выніку даўгога эканамічнага, палітычнага й культурнага супрацоўніцтва нацыяў будуць выдзяляцца спачатку найбольш узбагачаныя адзіныя занальныя мовы, а потым занальныя мовы зьліюцца ў вадну супольную міжнародную мову, ...якая... будзе новай мовай, што ўбярэ ў сябе найлепшыя элемэнты нацыянальных і занальных моваў. {{арыгінал|ru|Мы будем иметь дело не с двумя языками... .. а с сотнями национальных языков, из которых в результате длительного экономического, политического и культурного сотрудничества наций будут выделяться сначала наиболее обогащенные единые зональные языки, а потом зональные языки сольются в один общий международный язык, ...который... будет новым языком, вобравшим в себя лучшие элементы национальных и зональных языков}} }} Адна з прадказаных Сталіным занальных моваў мусіла паўстаць на базе расейскай мовы<ref>[[Зьміцер Саўка|Саўка З.]] Мазаічная артаграфія. З нагоды прыняцьця Правапіснага закону — 2008 (частка 1) // [[Arche]]. № 12, 2009. С. 12.</ref>. [[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя). Койданаўскі замак.jpg|250пкс|значак|[[Койданаўскі замак|Замак і кальвінскі збор]] у [[Койданаў|Койданаве]], [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зьнішчаныя дашчэнту савецкімі ўладамі]]]] За час усёй русіфікацыйнай кампаніі, якая пачалася ў 1930-х гадох ва ўсіх нерасейскіх мовах Савецкага Саюзу, адбываўся прыкладна аднолькавы працэс з аднолькавай рэакцыяй на яго з боку асобных народаў. Калі разгледзець славянскія нерасейскія мовы СССР — [[беларуская мова|беларускую]] і [[украінская мова|ўкраінскую]] — то ў зьвязку з сваяцтвам гэтых моваў русіфікацыйны працэс у кожнай зь іх зьяўляўся ідэнтычным ува ўсіх дэталях. У працэсе русіфікацыі неславянскіх моваў — [[цюрскія мовы|цюрскіх]], моваў народаў [[Каўказ]]у, мовы [[Балтыя|балцкіх]] народаў — існавалі пэўныя фармальныя і колькасныя розьніцы ад русіфікацыйнага працэсу ў беларускай альбо ўкраінскай мовах, але асноўныя мэты, на якія быў скіраваны гэты працэс, заставаліся аднолькавымі<ref name="Stanislau Stankievic"/>. Рэалізацыя моўнай палітыкі ў [[БССР]] праводзілася ў двух кірунках, якія ўзаемна дапаўняюць адзін адно, але пасьлядоўна вялі да поўнай нівэляцыі беларускае мовы<ref name="Stanislau Stankievic"/>: # Звужэньне сфэры ўжываньня беларускай мовы ў публічным жыцьці і замена яе расейскай; # Усебаковая русіфікацыя дапушчанай да публічнага ўжываньня беларускай мовы. [[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя). Высокае. Кляштар баніфратаў.jpg|250пкс|значак|Кляштар баніфратаў у [[Высокае|Высокім]], ператвораны ў склад-гараж]] Адным з асноўных кірункаў русіфікацыі па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] стала накіраваньне ў Беларусь работнікаў (пераважна на кіроўныя пасады) зь іншых рэспублік СССР. Толькі ў 1944 годзе ЦК [[КПСС|кампартыі]] накіраваў у БССР на сталую працу 429 чалавек, зь якіх звыш 10 сталі сакратарамі [[абкам|абкамаў]], 19 — загаднікамі аддзелаў абкамаў, каля 40 — першымі сакратарамі [[райкам|райкамаў]] партыі. Паводле зьвестак на 1 студзеня 1945 году, у агульным складзе [[КП(б)Б]] беларусаў было толькі 46%, прытым іх вельмі неахвотна вылучалі на высокія кіроўныя пасады. Больш за дзесяць паваенных гадоў ЦК КП(б) Б узначальвалі расейцы з паходжаньня<ref>{{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)|к}} С. 37—38.</ref>. Згодна з прынятай у жніўні 1944 году пастановай кампартыі прадугледжвалася пасылка ў Беларусь на сталую працу значнай колькасьці расейскамоўных прапагандысцкіх кадраў і работнікаў культуры<ref>{{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)|к}} С. 41.</ref>. Як адзначае беларускі гісторык [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]], камуністычныя ідэолягі адводзілі гэтай магутнай хвалі перасяленцаў з Расеі важную ролю ў русіфікацыі Беларусі і стварэньньні «новай этнічнай супольнасьці» ({{мова-ru|новой этнической общности|скарочана}}) — бяспамятнага, абязмоўленага народу, зь якім можна праводзіць хоць-якія экспэрымэнты<ref name="Arlou-1993"/>. Адначасна актыўна спрыялі працэсу русіфікацыі шматлікія структурныя падразьдзяленьні спэцслужбаў, якія жорстка распраўляліся зь беларускімі падпольнымі арганізацыямі<ref name="Lyc-38">{{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)|к}} С. 38.</ref>. Па сьмерці Сталіна ў чэрвені 1953 году на пленуме ЦК КПБ у Менску кандыдат на пасаду першага сакратара беларускага ЦК [[Міхаіл Зімянін]] рэзка раскрытыкаваў палітыку партыйнага кіраўніцтва ў нацыянальным пытаньні, асабліва ў заходніх абласьцях БССР. Ён заявіў, што сярод партыйных і савецкіх кіраўнікоў там пераважаюць небеларусы — з 1175 партыйных чыноўнікаў беларусаў толькі 121 чалавек; з 1408 супрацоўнікаў аблвыканкамаў мясцовымі беларусамі былі толькі 114, з 321 супрацоўніка гарвыканкамаў мясцовых было толькі 25 чалавек. Асабліва рэзка Зімянін гаварыў пра становішча ў органах НКВД-МУС: у цэнтральным і абласных апаратах МУС беларусаў — адзінкі, з 173 начальнікаў райаддзелаў МУС беларусаў было толькі 33; у заходніх абласьцях з 840 апэратыўных супрацоўнікаў органаў МУС мясцовых ураджэнцаў толькі 17 чалавек; у органах міліцыі заходніх вобласьцяў з 150 кіраўнікоў беларусам быў толькі 1, а з 92 начальнікаў гаррайаддзелаў міліцыі ўраджэнцаў заходніх абласьцей было толькі 5. Таксама на пленуме гаварылася пра варты жалю стан беларускай адукацыі, напрыклад, у Менску па-беларуску навучаліся толькі 15% вучняў. Але гэтага стану зьмяніць не ўдалося, бо яшчэ падчас пленуму [[Лаўрэнці Берыя|Лаўрэнція Берыю]], які даслаў у Менск Зімяніна, арыштавалі і ягоныя спробы нацыянальнага разьняволеньня ў СССР вельмі хутка згарнулі<ref name="Ablamiejka-21-04-2022">[[Сяргей Абламейка (гісторык)|Сяргей Абламейка]], [https://www.svaboda.org/a/31812939.html Як мы сталі «сильно похожи друг на друга». Адкрыты ліст да Барыса Акуніна], [[Радыё Свабода]], 21 красавіка 2022 г.</ref>. Увогуле, у паваеннай Беларусі ўсімі найважнейшымі пытаньнямі, у тым ліку і культурна-моўнымі, фактычна загадвалі савецкія ўлады ў Маскве, прытым не на карысьць беларусаў<ref name="Lyc-38"/>. Кепская сытуацыя склалася з выданьнем кнігаў на беларускай мове. Такія выданьні трымаліся на складах, не пушчаліся ў продаж, а пазьней сьпісваліся ў якасьці затаваранай нехадавой прадукцыі, якую ніхто ня хоча чытаць. Разам зь зьмяншэньнем накладаў і колькасьці беларускамоўнай друкаванай прадукцыі павялічвалася колькасьць і ўдзельная вага расейскамоўнай. У 1946 годзе наклад часопісаў на расейскай мове ў БССР складаў 1[[адсотак|%]], 1955 годзе ён дасягнуў 31%. У 1970 годзе агульны наклад беларускамоўных кнігаў складаў 9 мільёнаў асобнікаў, расейскамоўных — 16 мільёнаў<ref name="atlantyda">[http://www.svaboda.org/content/transcript/822774.html Беларуская Атлянтыда: без бар’ераў. Русыфікацыя], [[Радыё Свабода]], 13 сьнежня 2007 г.</ref>. Кнігі на беларускай мове ў 1950, 1965 і 1970 гадох складалі адпаведна 85%, 31% і 37% ад агульнай колькасьці кнігаў, друкаваных у БССР. Газэты: 85%, 57% і 38%. Нязначнае павелічэньне назіралася толькі сярод часапісаў: 74%, 75% і 81%<ref>Мікуліч Т. Мова і этнічная самасвядомасць. — Менск: Навука і тэхніка, 1996. С. 96.</ref>. [[Файл:Muzeum Suworowa w Kobryniu.JPG|значак|250пкс|Музэй [[Аляксандар Сувораў|Суворава]] ў [[Кобрынь|Кобрыні]], створаны за савецкім часам]] Найбольш актыўна працэс русіфікацыі пайшоў у 1960—1970-я гады. Шырокая дыскусія пра мэтады навучаньня расейскай мове ў рэспубліках СССР скончылася ў жніўні 1956 году міжрэспубліканскай канфэрэнцыі ў [[Ташкент|Ташкенце]], дзе зазначалася, быццам расейская мова стала ўсім савецкім народам «''другой роднай мовай''» і сродкам узбагачэньня лексыкі нацыянальных моваў. Кампанія ўкараненьня расейскай мовы ўва ўсе сфэры жыцьця нацыянальных рэспублік, што разгарнулася па гэтым, сустрэла пратэст часткі нацыянальнай інтэлігенцыі, якая па XX зьезьдзе партыі пачала выказвацца вальней. Нават найвышэйшае кіраўніцтва БССР выказвалася з асуджэньнем маштабаў русіфікацыі. У студзені 1959 году на прыёме ў гонар 40-годзьдзя БССР, на які прыехаў [[Мікіта Хрушчоў|М. Хрушчоў]], першы сакратар ЦК КПБ [[Кірыла Мазураў|К. Мазураў]] выступіў з прамовай на беларускай мове. Хрушчоў абурыўся, чаму выступ быў не па-расейску. Крыху пазьней ён выказаўся яшчэ больш вызначана<ref>[https://www.svaboda.org/a/29693737.html Ня трапіць у палон «русского мира». У Віцебску абмеркавалі лёс беларускай дзяржаўнасьці], [[Радыё Свабода]], 6 студзеня 2019 г.</ref>: {{Цытата| Чым хутчэй мы ўсе загаворым па-расейску, тым хутчэй збудуем камунізм. {{арыгінал|ru|Чем скорее мы все будем говорить по-русски, тем быстрее построим коммунизм.}} }} Па гэтым пачалося выцісканьне беларускай мовы з тых пазыцыяў, якія яна пакуль яшчэ займала, і асабліва ўзмацнілася з прыходам на пасаду першага сакратара ЦК КПБ [[Пётар Машэраў|Пятра Машэрава]] ў 1965 годзе<ref>Коряков Ю. Б. Языковая ситуация в Белоруссии и типология языковых ситуаций. Диссертация на соискание ученой степени кандидата филологических наук. Научный руководитель — доктор филологических наук, профессор В. М. Алпатов. — Московский Государственный Университет им. М. В. Ломоносова. Филологический факультет. С. 39—40.</ref>. 26 траўня 1983 году была прынятая пастанова [[ЦК КПСС]] і Савету Міністраў СССР аб павелічэньні на 15% заработку настаўнікаў расейскай мовы ў беларускамоўных школах. Пастанова прадугледжвала з студзеня 1984 году павелічэньне на 15% стаўкі настаўнікаў падрыхтоўчых і другіх-трэціх клясаў, якія ведалі расейскую мову, і настаўнікаў расейскай мовы і літаратуры ў 4—11 клясах агульнаадукацыйных школаў усіх тыпаў<ref name="atlantyda"/>. Асаблівасьцю русіфікацыйных захадаў уладаў СССР у Беларусі стала сыстэматычнае насаджэньне беларусам [[Комплекс непаўнавартасьці|комплексу непаўнавартасьці]] на нацыянальным узроўні: як культурна-гістарычнага («''беларускі народ быў яшчэ ў незапамятныя часы заваяваны магутным і баявым народам — [[летувісы|летувісамі]] — і з той пары хадзіў то пад уладай летувісаў, то палякаў — і толькі магутны старэйшы расейскі брат здолеў вярнуць беларусаў да нармальнага жыцьця і выратаваў іх ад немінучай пагібелі як асобнага народа''»<ref>Астапенка А. Мікола Ермаловіч: Той, хто вярнуў нам гісторыю. — {{Менск (Мінск)}}: «Харвест», 2015. С. 5.</ref>), так і эканамічнага («''без Расеі мы нішто''», «''без Расеі мы памром''»<ref>[[Дзьмітры Гурневіч]], [https://www.svaboda.org/a/31857889.html «Без Расеі Беларусь памрэ». Тлумачым, чаму гэта ня так], [[Радыё Свабода]], 19 траўня 2022 г.</ref>). Вынікам расейскай імпэрскай і савецкай русіфікацыйнай палітыкі стала тое, што на час [[Перабудова|перабудовы]], якая пачалася ў сярэдзіне 1980-х гадоў, беларусы былі найбольш дэнацыяналізаванымі і русіфікаванымі з народаў усіх рэспублік СССР. Гэта прычынілася да таго, што працэсы [[Беларускае нацыянальнае адраджэньне|нацыянальнага адраджэньня]] ішлі тут больш марудна, чым у іншых, і сустракалі значны супраціў з боку савецкага дзяржаўнага чыноўніцкага апарату<ref>{{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)|к}} С. 45.</ref>. === Рэжым Лукашэнкі === {{Падвойная выява|справа|Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1951–1991).svg|122|Flag of Belarus.svg|122|[[Сьцяг БССР]] (налева) і [[Сьцяг Беларусі (афіцыйны)|яго мадыфікацыя]] для [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]] (направа)}} {{Падвойная выява|справа|Emblem of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1981–1991).svg|122|Coat of arms of Belarus (2020–present).svg|122|[[Герб БССР]] (налева) і [[Герб Беларусі (афіцыйны)|яго мадыфікацыя]] для рэжыму Лукашэнкі (направа)}} [[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя). Гошчава. Крыжаўзьвіжанская царква.jpg|значак|250пкс|[[Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа (Гошчава)|Узьвіжанская царква]] ў [[Гошчава|Гошчаве]]: выгляд да (налева) і па [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных Маскоўскім патрыярхатам|сучаснай маскоўскай перабудове]] (направа)]] Актывізацыя прарасейскіх настрояў ва ўладных колах Беларусі адзначалася яшчэ з восені 1993 году, што выявілася ў працы Канстытуцыйнай Камісіі: большасьць яе сябраў выказаліся за тое, каб упамінаньне крыніцаў Беларускай дзяржаўнасьці — ня толькі Вялікага Княства Літоўскага і Беларускай Народнай Рэспублікі, але і Беларускай ССР — выключыць з тэксту [[Канстытуцыя Беларусі|Канстытуцыі Беларусі]]. Такую пастанову падтрымала большасьць [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня|дэпутацкага корпусу]]<ref>[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]] [https://www.svaboda.org/a/30488810.html У праекце Канстытуцыі 1994 прыгадваліся ВКЛ і БНР], [[Радыё Свабода]], 15 сакавіка 2020 г.</ref>. Увогуле, у 1991—1994 гадох Беларусь была адзінай краінай з былых рэспублік СССР, дзе нацыянальныя палітычныя сілы ня мелі прадстаўніцтва ў міністэрствах і структурах мясцовай выканаўчай улады — фактычна ня мелі доступу да рэальнага кіраваньня дзяржавы<ref name="navumcyk_15.04.2020">[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]] [https://www.svaboda.org/a/30555697.html Беларусь як унікум. Адказ Прэйгерману], [[Радыё Свабода]], 15 красавіка 2020 г.</ref>. Зь іншага боку, яшчэ 11 сьнежня 1992 году кіраўнік [[Міністэрства замежных справаў Расеі|Міністэрства замежных справаў]] Расеі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Андрэй Козыраў||ru|Козырев, Андрей Владимирович}} зрабіў наступную заяву на паседжаньні Рады міністраў НБСЭ (цяпер [[Арганізацыя бясьпекі і супрацы ў Эўропе|АБСЭ]])<ref>[https://web.archive.org/web/20211206140132/https://zautra.by/news/lebedok-kogda-rech-o-vlasti-radi-vlasti-to-uzhe-ne-vazhno-kto-formalnyi-sobstvennik Лебедок: «Когда речь о власти ради власти, то уже не важно, кто формальный собственник»], Заўтра тваёй краіны, 6 сьнежня 2021 г.</ref>: {{Цытата|Прастора былога Савецкага Саюзу ня можа разглядацца як зона поўнага ўжываньня нормаў НБСЕ. Гэта, ў існасьці, постімпэрская прастора, дзе Расеі трэба будзе бараніць свае інтарэсы з выкарыстаньнем усіх даступных сродкаў, у тым ліку ваенных і эканамічных. Мы будзем цьвёрда настойваць, каб былыя рэспублікі СССР неадкладна ўступілі ў новую фэдэрацыю альбо канфэдэрацыю, і пра гэта пойдзе жорсткая размова. {{арыгінал|ru|Пространство бывшего Советского Союза не может рассматриваться как зона полного применения норм СБСЕ. Это, по сути, постимперское пространство, где России предстоит отстаивать свои интересы с использованием всех доступных средств, включая военные и экономические. Мы будем твердо настаивать, чтобы бывшие республики СССР незамедлительно вступили в новую федерацию или конфедерацию, и об этом пойдет жесткий разговор.}} }} Тым часам поўнае аднаўленьне русіфікацыйнай [[Моўная палітыка|моўнай]] і культурнай палітыкі адбылося толькі па ўсталяваньні [[Аляксандар Лукашэнка|Аляксандрам Лукашэнкам]] [[Рэжым Лукашэнкі|аўтарытарнага рэжыму]]<ref name = "disaster" /><ref name = "Smok" /><ref name = "crisis" /><ref name = "main" /><ref name = "russificator" />, што стала вынікам супадзеньня інтарэсаў уладаў Расеі, якія рэанімавалі [[Імпэрыялізм|імпэрскую ідэю]], і Лукашэнкі, які меў спадзяваньні праз далучэньне Беларусі да Расеі замяніць яе нямоглага прэзыдэнта [[Барыс Ельцын|Барыса Ельцына]]<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 10.</ref>. У 1995 годзе ён правёў [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндум]], які супярэчыў Канстытуцыі Беларусі і дзейнаму заканадаўству<ref name="МП">[[Міхаіл Пастухоў|Пастухоў М.]] [https://knihi.com/none/Aniamiennie_Z_kroniki_zniscennia_bielaruskaj_movy.html#chapter13 Ці законны рэфэрэндум 1995 году адносна наданьня дзяржаўнага статусу расейскай мове?] // Аняменне. З кронікі знішчэння беларускай мовы. — Вільня, 2000.</ref><ref name="zapr">[[Сяргей Запрудзкі|Запрудзкі С.]] [https://web.archive.org/web/20170814200257/http://jivebelarus.net/language/language-defeat-06.html Грамадзкае сьцьвярджэньне беларускай мовы і парушэньні правоў беларускамоўных людзей] // Аняменне. З кронікі знішчэння беларускай мовы. — Вільня, 2000.</ref><ref name="zapr1">[[Сяргей Запрудзкі|Запрудзкі С.]] [https://web.archive.org/web/20110722003014/http://arche.bymedia.net/2002-1/zapr102.html Моўная палітыка ў Беларусі ў 1990-я гады] // [[Архэ Пачатак]]. №1 (21), 2002.</ref>, адзначаўся парушэньнем законаў і фальсыфікацыяй вынікаў галасаваньня<ref>[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]] [https://www.svaboda.org/a/27734568.html Рэфэрэндум-95 пра сымболіку і мову ня быў легітымным], [[Радыё Свабода]], 12 траўня 2019 г.</ref>. Па рэфэрэндуме, Лукашэнка пазбавіў беларускія [[Нацыянальная сымболіка|нацыянальныя сымбалі]] [[бел-чырвона-белы сьцяг]] і герб [[Пагоня|Пагоню]] статусу афіцыйнай дзяржаўнай сымболікі і надаў дзяржаўны статус [[расейская мова|расейскай мове]]. Адзначаецца, што гэты рэфэрэндум зьняважыў беларускую нацыю, пераламаў ёй хрыбет. Гэта была стратэгічная перамога прарасейскіх, праімпэрскіх сілаў, параўнальная зь ліквідацыяй [[Беларуская Народная Рэспубліка|першай Беларускай нацыянальнай дзяржавы]] і здушэньнем [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньня]] [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]]<ref name="navumcyk_15.04.2020"/>. Аўтар [[Чырвона-зялёны сьцяг|сьцяга]] і [[Герб Беларусі (афіцыйны)|гербу]] рэжыму Лукашэнкі кіраўнік яго адміністрацыі [[Леанід Сініцын]]<ref>Толкачева Е. [https://web.archive.org/web/20200412135326/https://news.tut.by/economics/637111.html «Сел и нарисовал». Как в 1995 году БЧБ-флаг сменили на красно-зеленый, а «Пагоню» — на герб БССР], [[TUT.BY]], 12.05.2019 г.</ref><ref name="Marcinovic">Мартинович Д. [https://web.archive.org/web/20200622200046/https://news.tut.by/culture/684354.html Без исторической символики, но с русским языком. Как 25 лет назад в Беларуси прошел референдум], [[TUT.BY]], 14.05.2020 г.</ref>, [[Расейцы|расеец]] паводле нацыянальнасьці і прыхільнік далучэньня Беларусі да Расеі<ref name="Navumcyk">[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]] [https://www.svaboda.org/a/25354832.html «Маўр» Лукашэнкі, або той, хто зьмяніў герб і сьцяг], [[Радыё Свабода]], 18 красавіка 2014 г.</ref>, які меў імаверныя зьвязкі з расейскімі спэцслужбамі<ref name="Navumcyk_18.04.2014">[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]] [https://www.svaboda.org/a/25354832.html «Маўр» Лукашэнкі, або той, хто зьмяніў герб і сьцяг], [[Радыё Свабода]], 18 красавіка 2014 г.</ref> і быў фігурантам дакладу дэпутата [[Сяргей Антончык|Сяргея Антончыка]] пра карупцыю ў атачэньні Лукашэнкі<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 127.</ref><ref>Соўсь Г. [https://www.svaboda.org/a/30211729.html Антончык пра антыкарупцыйны даклад Лукашэнкі, фатальную памылку Ганчара і «звышцынізм» апазыцыі], [[Радыё Свабода]], 12 кастрычніка 2019 г.</ref>, пазьней апавядаў беларускаму дэпутату [[Валянцін Голубеў|Валянціну Голубеву]]<ref name="Navumcyk"/>: {{Цытата|Справа ж не ў геральдыцы. Таму што калі прыгадаць, навошта ўвогуле трэба было мяняць сымболіку, дык зразумела, што чым яна горш атрымалася, тым лепей. Бо яе замена была толькі правакуючым выпадам, прычым толькі адным — у камбінацыі зь некалькіх удараў''.}} Паводле сьведчаньня Сініцына, праца над новай сымболікай вялася з 21 сакавіка, прытым дэпутаты атрымалі эскізы сьцяга і гербу ўжо 23 сакавіка. Як мяркуе дэпутат [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня|Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня]] [[Сяргей Навумчык]], хуткае (за два дні) стварэньне прапанаванай Лукашэнкам сымболікі сьведчыла пра тое, што галоўнай мэтай рэфэрэндуму было ня столькі ўвядзеньне нейкай канкрэтнай сымболікі (якая разглядалася як часовая — да ліквідацыі незалежнасьці Беларусі), колькі зьнішчэньне дзяржаўнага статусу бел-чырвона-белага сьцяга і Пагоні<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 66.</ref>. У другой палове 1990—2000-х гадох афіцыйнае выкарыстаньне беларускай мовы пачало імкліва зьмяншацца, найперш у сфэрах адукацыі і культуры, а таксама ў мас-мэдыя. У гэты ж час адбывалася масавае выцісканьне зь дзяржаўных установаў прыязных да беларускай мовы і культуры настаўнікаў, выкладнікаў і навуковых супрацоўнікаў<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=100176 Генадзь Сагановіч звольнены] // [[Наша Ніва]], 1 ліпеня 2005 г.</ref><ref>[https://nn.by/?c=ar&i=130986 З Гродзенскага медуніверсітэта звольнены беларускамоўны прафесар Астроўскі] // [[Наша Ніва]], 28 чэрвеня 2014 г.</ref><ref>[https://nn.by/?c=ar&i=142724 Генадзь Семянчук: «Чыстка ў Гродзенскім універсітэце — гэта антыдзяржаўная дзейнасць»] // [[Наша Ніва]], 31 студзеня 2015 г.</ref><ref>Хільмановіч У. [https://web.archive.org/web/20201124121138/https://www.racyja.com/blohi-racyi/uladimir-hilmanovic/vajna-z-knigami/ Вайна з кнігамі], [[Радыё Рацыя]], 2017 г.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200806202309/https://news.tut.by/society/382076.html?crnd=38851 У Гродзенскім універсітэце звольненая гісторык Іна Соркіна], [[TUT.BY]], 12 студзеня 2014 г.</ref><ref>[https://nn.by/?c=ar&i=81339 Адкрыты ліст вялікай групы гісторыкаў і простых людзей у абарону звольненага дацэнта Чарнякевіча: «Ацэнку будзем ставіць мы»] // [[Наша Ніва]], 5 кастрычніка 2012 г.</ref><ref>[https://nn.by/?c=ar&i=81457 Выкладчыка Гродзенскага ўніверсітэта звальняюць за казку пра Пагоню] // [[Наша Ніва]], 8 кастрычніка 2012 г.</ref>. [[Файл:Маскалізацыя (русіфікацыя). Талачын. Пакроўская царква.jpg|значак|250пкс|[[Царква Покрыва Багародзіцы і манастыр базылянаў (Талачын)|Пакроўская царква]] ў [[Талачын]]е: выгляд да (налева) і па надбудове [[купал-цыбуліна|купалоў-цыбулінаў]] (направа)]] Адной з праяваў праўнай [[дыскрымінацыя|дыскрымінацыі]] беларускай мовы стала прыняцьце асноўных кодэксаў Беларусі на расейскай мове без афіцыйнага беларускага перакладу. Гэта прывяло да таго, што беларускамоўнага грамадзяніна пазбавілі магчымасьці ў поўнай меры абараняць свае правы. Апроч таго, фіксуюцца выпадкі, калі судзьдзі адмаўляюцца весьці працэсы па-беларуску, а беларускамоўным грамадзянам адмаўляюць надаць перакладніка, што парушае нормы Кодэкса аб судаўладкаваньні і статусе судзьдзяў (артыкул 13). У 2003 годзе [[Канстытуцыйны суд Рэспублікі Беларусь]] у сваёй пастанове вызнаў парушэньне балянсу роўнасьці выкарыстаньня дзьвюх дзяржаўных моваў<ref>Гуштын А. [https://web.archive.org/web/20170217003642/http://naviny.by/rubrics/society/2015/05/13/ic_articles_116_188871 Рэферэндум-1995. Права на беларускую мову], NAVINY.BY, 13 траўня 2015 г.</ref>. Беларускі палітык [[Зянон Пазьняк]] вылучыў наступныя праявы [[беларусафобія|беларусафобіі]] з боку рэжыму Лукашэнкі: 1) парваньне [[Бел-чырвона-белы сьцяг|беларускага нацыянальнага сьцяга]] (бела-чырвона-белага); 2) спаленьне беларускамоўных [[падручнік]]аў; 3) [[Цкаваньне|зьдзек]] зь беларускай мовы; 4) закрыцьцё беларускамоўных школаў, [[гімназія]]ў і ліцэяў; 5) {{Артыкул у іншым разьдзеле|зьнявага||en|Insult}} шанаваных людзей беларускага народу ([[Васіль Быкаў]], [[Францішак Скарына]]), 6) разбурэньне беларускіх помнікаў, у тым ліку шляхам пераробкі; 7) наўмыснае псаваньне ўласьцівага Беларусі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Краявід|краявіду|en|Landscape}}; 8) вынішчэньне запаведнай прыроды Беларусі; 9) грэблівае стаўленьне да людзей беларускай [[Народнасьць|народнасьці]], [[Беларуская літаратура|беларускай літаратуры]] і [[Творчасьць|творчасьці]]; 10) нянавісьць да беларускай [[Моладзь|моладзі]] і вольнасьці беларусаў; 11) накладаньне спагнаньня, звальненьне з працы, выгнаньне з вучэльні і [[зьняволеньне]] за вуснае і пісьмовае выкарыстаньне беларускай мовы<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Улада цемры|спасылка=http://www.pazniak.info/page_ulada_tsemryi|выдавец=[[Зянон Пазьняк]]|дата публікацыі=9 сакавіка 2008|копія=http://www.bielarus.net/archives/2008/03/11/1373|дата копіі=11 сакавіка 2008 |дата доступу=5 траўня 2016}}</ref>. [[Файл:Architectural Detail - Minsk - Belarus - 01 (27426797732).jpg|250пкс|міні|«[[Дом Чыжа]]», які зьнішчыў панараму і пэрспэктыву гістарычнага цэнтру Менску]] Вынікам такой палітыкі стала тое, што ў час перапісу насельніцтва Беларусі 2009 году толькі 53,2% насельніцтва краіны назвалі беларускую мову [[родная мова|роднай]], а ў Менску — увогуле, толькі 35,2%. Для параўнаньня, паводле вынікаў перапісу насельніцтва 1999 году (у час першага прэзыдэнцкага тэрміну Лукашэнкі), беларускую мову роднай назвалі 73,6% насельніцтва Беларусі. Такім чынам, за 10 гадоў кіраваньня Лукашэнкі колькасьць жыхароў Беларусі, якія лічаць беларускую мову роднай, зьменшылася на 20,4%. У той час як адсоткавая доля беларусаў за гэтыя 10 гадоў у краіне практычна не зьмянілася: 81,2% у 1999 супраць 83,7% у 2009 годзе<ref>Місюкевіч Ю. [https://nn.by/?c=ar&i=43063 Беларусаў стала больш, але яны русіфікуюцца] // [[Наша Ніва]], 8 верасьня 2010 г.</ref><ref>[https://www.svaboda.org/a/2151688.html Вынікі перапісу насельніцтва: для 53% насельніцтва беларуская мова — родная], [[Радыё Свабода]], 8 верасьня 2010 г.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210510014600/https://news.arche.by/by/page/ideas/hramadstva-idei/2795 Яшчэ пра вынікі перапісу насельніцтва ў Беларусі] // [[Архэ Пачатак]]. 13 верасьня 2010 г.</ref>. Таксама перапіс 2009 году прадэманстраваў тэндэнцыю, паводле якой маладое пакаленьне жыхароў Беларусі ў вялікай ступені абірае расейскую мову ў якасьці роднай, у адрозьненьне ад жыхароў сталага веку. Так, сярод жыхароў у веку 20-24 гадоў беларускую мову ў якасьці роднай абралі 49,8%, у той час як сярод жыхороў у веку, большым за 70 гадоў, беларускую мову ў якасьці роднай абралі 74%. Жыхары ў веку, большым за 70 гадоў, нарадзіліся да 1940-х гадоў, калі 79,2% жыхароў Беларусі жылі ў сельскай мясцовасьці (зьвесткі на 1939 год), дзе выхоўваліся па-беларуску і не падпадалі пад узьдзеяньне інтэнсіўнай русіфікацыі. Пасьля 1940-х вялікая доля насельніцтва Беларусі пераехала ў гарады, дзе атрымлівала адукацыю па-расейску і працавала на прадпрыемствах і ва ўстановах, вялікая частка кіраўніцтва якіх была прысланая з Расеі. У 1989 годзе ўжо 65,4% насельніцтва Беларусі жыло ў гарадах, а ў 2009 годзе — ужо 73,9%. Такім чынам, за 70 гадоў інтэнсіўнай русіфікацыі ў СССР і Рэспубліцы Беларусь насельніцтва краіны ў большай ступені зрусіфікавалася і набыло прарасейскі сьветапогляд. Вынікі перапісу 2009 году яскрава адлюстроўваюць узмацненьне русіфікацыйных тэндэнцыяў<ref>''[[Юры Дракахруст|Дракахруст Ю.]]'' [https://web.archive.org/web/20200804042125/https://news.tut.by/society/622181.html?crnd=30717 Хто ў Беларусі гаворыць па-беларуску], [[TUT.BY]], 15 студзеня 2019 г.</ref>. Праз такія перамены ў 2009 годзе [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры]] залічыла беларускую мову да ліку [[Загрожаная мова|загрожаных]]<ref name="Зьвязда">{{Артыкул|аўтар=[[Яўген Валошын|Валошын Я.]]|загаловак=Бітва за роднае слова (частка 2)|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=71564|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=29 сьнежня 2010|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2010-12-29 255 (26862)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/71560/29sne-5.indd.pdf 5]|issn=1990-763x}}</ref><ref name="Салідарнасьць">{{Навіна|аўтар=[[Газэта]] «[[Салідарнасьць (газэта)|Салідарнасьць]]»|загаловак=Экспэрты ЮНЭСКА лічаць, што беларуская мова знаходзіцца ў небясьпецы|спасылка=http://www.belazar.info/belsoft/news.php?y=2009&m=2|выдавец=[[Белазар]]|дата публікацыі=23 лютага 2009|дата доступу=10 красавіка 2013}}</ref>. Прыкладна з 2010 году адзначаецца частковае прыпыненьне некаторых русіфікацыйных працэсаў, якое атрымала назву «мяккай беларусізацыі»<ref>Rudkouski P. [https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/commentary_253-tv.pdf Soft Belarusianisation. The ideology of Belarus in the era of the Russian-Ukrainian conflict] // OSW COMMENTARY. Nr. 253. 3.11.2017. P. 1—6.</ref>. Прыхільнікі павароту афіцыйнага кіраўніцтва Беларусі да беларускай мовы і культуры сярод іншага адзначаюць зацьверджаньне і шырокае ўжываньне [[Інструкцыя па трансьлітарацыі|беларускай трансьлітарацыі геаграфічных назваў]], пашырэньне беларускай мовы ў сфэры транспарту (найперш [[Менскі мэтрапалітэн|Менскім мэтрапалітэнам]] і [[Беларуская чыгунка|Беларускай чыгункай]]), наданьне новым вуліцам, станцыям мэтро і безыменным сквэрам у Менску назваў, пераважна зьвязаных зь мясцовай гісторыяй і культурай, шырокае выкарыстаньне беларускамоўнай сацыяльнай рэклямы, адзінкавыя перайменаваньні і вяртаньні гістарычных назваў вуліцам, рэстаўрацыю або кансэрвацыю некаторых значных помнікаў архітэктуры — [[Гальшанскі замак|Гальшанскага]], [[Стары замак (Горадня)|Гарадзенскага Старога]], [[Крэўскі замак|Крэўскага]], [[Лідзкі замак|Лідзкага]], [[Мірскі замак|Мірскага]] і [[Нясьвіскі замак|Нясьвіскага]] замкаў, палацаў у [[Палац Булгакаў (Жылічы)|Жылічах]], [[Косаўскі замак|Косаве]], [[Палац Козел-Паклеўскіх (Красны Бераг)|Красным Беразе]] і [[Ружанскі палац|Ружанах]], брамы [[Касьцёл Сьвятога Крыжа і кляштар картузаў (Бяроза)|Картускага кляштару]] ў [[Бяроза (горад)|Бярозе]] ды іншых. Тым часам міністар замежных справаў Беларусі [[Уладзімер Макей|Ўладзімер Макей]] сьцьвярджаў, што гэтую палітыку ня варта называць «мяккай беларусізацыяй», а варта казаць пра тое, што фармуецца нацыянальная самасьвядомасьць, нацыянальная ідэя і ідэнтычнасьць<ref>[https://www.svaboda.org/a/29467654.html Макей: «Мяккай беларусізацыі» няма, гэта проста норма. Што ён сказаў у інтэрвію Tut.by — максымальна сьцісла], [[Радыё Свабода]], 3 верасьня 2018 г.</ref>. У 2014 годзе памочнік прэзыдэнта па эканамічных пытаньнях [[Кірыл Руды]] агучыў вынікі апытаньня, праведзенага [[Інстытут сацыялёгіі|Інстытутам сацыялёгіі]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]]. Другой адзначанай рэспандэнтамі доўгатэрміновай (да 2030 году) пагрозай для краіны стала страта беларускай мовы (на першым месцы — памяншэньне насельніцтва з прычыны нізкай нараджальнасьці)<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=137208 Памочнік прэзідэнта: Беларусы лічаць галоўнай пагрозай для краіны страту беларускай мовы] // [[Наша Ніва]], 16 кастрычніка 2014 г.</ref>. У час здушэньня [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстаў супраць фальсыфікацыі выбараў, гвалту і беззаконьня]] рэжым Лукашэнкі адзначыўся рэпрэсіямі паводле беларускай моўнай і нацыянальнай прыкметы. 26 лютага 2021 году супрацоўнікі сілавых структураў затрымалі больш за два дзясяткі жанчынаў сталага (пэнсійнага) веку за прыватнае чытаньне ў [[цягнік|электравіку]] беларускіх кніг (творы [[Янка Купала|Янкі Купалы]], [[Уладзімер Караткевіч|Уладзімера Караткевіча]], [[Васіль Быкаў|Васіля Быкава]] і іншых вядомых беларускіх пісьменьнікаў). У час, праведзены ў ізалятары да афіцыйнага суду, адзначаліся катаваньні (утрыманьне ў неналежных умовах пры нізкай тэмпэратуры, без матрацаў, коўдраў, ежы). Частцы затрыманых прысудзілі штрафы ў памеры некалькіх пэнсіяў, частцы — содні арышту<ref>[https://www.svaboda.org/a/31130104.html «15 сутак за томік Купалы». Як у Менску судзяць пэнсіянэрак, якія ў электрычцы чыталі беларускіх клясыкаў], [[Радыё Свабода]], 2 сакавіка 2021 г.</ref><ref>[https://www.svaboda.org/a/31165999.html «Трэба пакараць людзей, якія тварылі бясчынствы». Выйшла з 20 сутак пэнсіянэрка, якую асудзілі за кнігу Быкава], [[Радыё Свабода]], 23 сакавіка 2021 г.</ref>. 21 красавіка 2021 году супрацоўнікі сілавых структураў затрымалі і неўзабаве прысудзілі 15 содняў арышту 65-гадоваму пэнсіянэру Адаму Шпакоўскаму; афіцыйнай прычынай уварваньня ў кватэру і ператрусу назвалі скаргу суседзяў, у якой пра пэнсіянэра нібыта напісалі, што «ён дастаў усіх сваёй беларускай мовай»<ref>[https://www.svaboda.org/a/31219284.html «Дастаў усіх сваёй беларускай мовай»,— пэнсіянэра арыштавалі на 15 дзён і правяраюць на датычнасьць да фінансаваньня пратэстаў], [[Радыё Свабода]], 23 красавіка 2021 г.</ref>. 2 траўня 2021 году за фіранкі зь беларускім нацыянальным арнамэнтам на вокнах кватэры затрымалі і засудзілі жыхарку Менску<ref>Кохно М. [https://web.archive.org/web/20210504162137/https://news.tut.by/society/729210.html В Минске судили хозяйку квартиры за занавески с белорусским орнаментом на балконе 14-го этажа], [[TUT.BY]], 4.05.2021 г.</ref>. 17 чэрвеня 2021 году [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны]] запатрабавала спыніць перасьлед зьняволеных рэжымам Лукашэнкі за ўжываньне беларускай мовы ў турмах: праваабаронцу Валадара Цурпанава двойчы каралі карцарам, бо ён размаўляе з ахоўнікамі па-беларуску<ref>[https://www.svaboda.org/a/31312406.html ТБМ патрабуе спыніць перасьлед зьняволеных за ўжываньне беларускай мовы ў турмах], [[Радыё Свабода]], 17 чэрвеня 2021 г.</ref>. У 2021 годзе выйшла кніга «Мова 404» пры дыскрымінацыю беларускамоўных за рэжымам Лукашэнкі. Сярод іншага, у кнізе прыводзіцца сьведчаньне зьбіцьця сілавымі структурамі за беларускую мову: «''21 студзеня 2008-га мяне затрымалі за мітынг у падтрымку прадпрымальнікаў — напалі людзі ў цывільным і пацягнулі за валасы па лесьвіцы. Завалаклі ў апорны пункт на Кастрычніцкай. Калі пачаў гаварыць па-беларуску, спынілі: „Говори по-русски!“. А потым пачалі біць. Са мной яшчэ быў сябра, яго не чапалі, бо перайшоў на-расейскую''»<ref>[https://svaboda.global.ssl.fastly.net/a/31543039.html «Мова 404». Выйшла кніга пра дыскрымінацыю беларускамоўных у Беларусі], [[Радыё Свабода]], 3 лістапада 2021 г.</ref>. 17 верасьня 2021 году рэжым Лукашэнкі ліквідаваў [[Таварыства беларускай школы]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/31462039.html Таварыства беларускай школы зьліквідавалі на ягонае 100-годзьдзе], [[Радыё Свабода]], 17 верасьня 2021 г.</ref>, 24 верасьня — [[Згуртаваньне беларусаў сьвету Бацькаўшчына]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/31476130.html Вярхоўны суд ліквідаваў ЗБС «Бацькаўшчына»], [[Радыё Свабода]], 24 верасьня 2021 г.</ref>, 1 кастрычніка — [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/31487361.html Вярхоўны суд ліквідаваў Саюз беларускіх пісьменьнікаў, які дзейнічае з 1934 году], [[Радыё Свабода]], 1 кастрычніка 2021 г.</ref>, 8 лістапада — [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/31550712.html Вярхоўны суд ліквідаваў Таварыства беларускай мовы], [[Радыё Свабода]], 8 лістапада 2021 г.</ref>. 30 лістапада 2021 году ў інтэрвію расейскаму прапагандысту Дзьмітрыю Кісялёву Лукашэнка засьведчыў, што «''мне [[Уладзімер Пуцін|Пуцін]] кажа „дзякуй табе за расейскую мову“''», і дадаў: «''Назаві яшчэ адну такую краіну, дзе расейская мова разьвіваецца на шкоду нацыянальнай''»<ref>[https://www.svaboda.org/a/31590738.html Лукашэнка прызнаў, што расейская мова разьвіваецца ў Беларусі на шкоду беларускай], [[Радыё Свабода]], 2 сьнежня 2021 г.</ref>. == Русіфікацыя Польшчы == {{Асноўны артыкул|Русіфікацыя Польшчы}} == Русіфікацыя Ўкраіны == : ''Асноўны артыкул: {{Артыкул у іншым разьдзеле|Русіфікацыя Ўкраіны||uk|Русифікація України}}'' == Глядзіце таксама == * [[Рэформа беларускага правапісу 1933 году]] * [[Наркамаўка]] * [[Этнацыд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}} * [https://web.archive.org/web/20190301135653/http://knihi.com/anon/Aniamiennie_Z_kroniki_zniscennia_bielaruskaj_movy.html Аняменне. З кронікі знішчэння беларускай мовы]. — Вільня: Gudas, 2000. {{ISBN|998-6951-82-7}}. * {{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)}} * Мікуліч Т. Мова і этнічная самасвядомасць. — {{Менск (Мінск)}}: Навука і тэхніка, 1996. — 159 с. * {{Літаратура/Русіфікацыя беларускай мовы ў БССР і супраціў русіфікацыйнаму працэсу (1994)}} * [[Ян Станкевіч|Станкевіч Я.]] Зь гісторыі русыфікацыі Вялікалітвы. — Нью-Ёрк: Крывіцкае (Вялікалітоўскае) Навуковае Таварыства Пранціша Скарыны, 1967. — 44 с. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка|аўтар = [[Генадзь Лыч]], [[Леанід Лыч]]|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 11.01.2008 |url = http://belarus.kulichki.net/index.php?option=com_content&task=view&id=95 |загаловак = Паміж двух агнёў: Урокі гісторыі|фармат = |назва праекту = |выдавец = [http://belarus.kulichki.net/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=43&Itemid=93 Мы - нацыя!]|дата = 27 студзеня 2012 |мова = |камэнтар =}} * {{Спасылка|аўтар = [[Ніна Баршчэўская]]. |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://kamunikat.org/7951.html|загаловак = Русыфікацыя беларускае мовы ў асьвятленьні газэты «Беларус»|фармат = |назва праекту = |выдавец = [[Kamunikat.org]]|дата = 25 кастрычніка 2010 |мова = |камэнтар =}} * [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]], [https://www.svaboda.org/a/24344261.html Ці была Беларусь калёніяй Расеі?], [[Радыё Свабода]], 30 верасьня 2011 г. * [https://web.archive.org/web/20060526064728/http://krukouski.iatp.by/img/49.jpg Білінгвізм] — плякат [[Уладзімер Крукоўскі|Уладзімера Крукоўскага]], 1988 г. * [https://www.youtube.com/watch?v=08bPHPpazQk Язык раздора] // Om TV {{Ref-ru}} {{Русіфікацыя}} {{Рэпрэсіі ў СССР}}{{Культурная асыміляцыя}} [[Катэгорыя:Русіфікацыя| ]] [[Катэгорыя:Гісторыя СССР]] 7v63ewpvyn4f3luoaioifmuvjtcnmod 0 130785 2664489 2663161 2026-04-11T00:18:30Z ~2026-22179-45 96792 2664489 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = ГАЗ-13 «Чайка» |выява = [[Файл:GAZ 13 "Csajka".jpg|300пкс]] |вытворца = [[Горкаўскі аўтамабільны завод|ГАЗ]], [[Ніжні Ноўгарад]], [[СССР]] |вядомы як = |гады = 1959—1981 |зборка = |папярэднік = [[ГАЗ-М-12]] «ЗіМ» |наступнік = [[ГАЗ-14]] «Чайка» |кляса = вялікай ІІ групы |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |рухавік = |кпп = |прывад = |колавая база = 3250 мм |даўжыня = 5600 мм |шырыня = 2000 мм |вышыня = 1620 мм |клірэнс = 180 мм |маса = уласная — 2100 кг<br />поўная — 2660 кг |поўная маса = |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = Леў Ерамееў |падобныя =[[ЗІЛ-111]] }} '''ГАЗ-13 «Чайка»''' — [[СССР|савецкі]] рэпрэзэнтатыўны (прадстаўніцкі) [[легкавы аўтамабіль]] вялікай клясы, які выпускаўся малой сэрыяй на [[Горкаўскі аўтамабільны завод|Горкаўскім аўтамабільным заводзе]] з 1959 па 1981 год. Усяго было выраблена 3189 аўтамабіляў гэтай мадэлі, Асноўнымі тыпамі кузаваў ГАЗ-13 «Чайка» былі седан (ГАЗ-13; пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М-12|1950–1957 ЗіМ-12 4-door standard sedan]], і [[ГАЗ-М-12|1958–1960 ГАЗ-12 4-door standard sedan]]), лімузін з перагародкай (ГАЗ-13А; пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Centerdoor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М-12|1950–1957 ЗіМ-12 4-door limousine]], і [[ГАЗ-М-12|1958–1960 ГАЗ-12 4-door limousine]]), двухдзверны кабрыялет/фаэтон (ГАЗ-13Б) для парадаў і пяцідзверны універсал (ГАЗ-13С), які часта служыў машынай хуткай дапамогі або катафалкам. == Гісторыя стварэньня == Дзесяцігодзьдзе з 1950 па 1960 год было ў сусьветным аўтамабільным дызайне пэрыядам бесьперапынных спробаў, экспэрымэнтаў і пошукаў новых стылістычных рашэньняў, формаў, матэрыялаў і тэхналёгіяў. Таму аўтамабілі, сэрыйная вытворчасьць якіх пачалася ў гэтыя гады, вонкава састарваліся вельмі хутка. Менавіта гэта адбылося з савецкім аўтамабілем вялікай клясы [[ГАЗ-М-12]] ЗІМ (1949—1960), стваральнікі якога ў тым, што датычылася дызайну, арыентаваліся на асабліва схільныя да хуткіх зьменаў тэндэнцыі амэрыканскага «стайлінгу». Ужо пасьля некалькіх гадоў сэрыйнага выпуску, да сярэдзіны дзесяцігодзьдзя, строгі і кансэрватыўны ЗІМ выглядаў далёка ня лепш за сваіх замежных аднаклясьнікаў, а пасьля таго, як у 1955 мадэльным годзе ў выніку зьмены пакаленьняў на канвэерах усіх вядучых вытворцаў аўтамабіляў у ЗША амэрыканскі дызайн рэзка, скачкападобна сышоў наперад — стаў глядзецца адкрыта архаічна. Хутка састарваліся і закладзеныя ў яго ў свой час тэхнічныя рашэньні. Таму ў тыя гады на фоне ідучага поўным ходам працэсу абнаўленьня мадэльных шэрагаў на самым Газе і на астатніх савецкіх «легкавых» аўтазаводах — «Масквічу», Зіле — устала пытаньне пра замену Зіма іншым, больш сучасным вонкава і тэхнічна дасканалым аўтамабілем. Пачалося ўсё з прац па мадэрнізацыі Зіма. У 1955 годзе на ГАЗ-е быў створаны дасьведчаны ўзор на яго базе — [https://web.archive.org/web/20111015033412/http://www.autowp.ru/pictures/gaz/12_zim/autowp.ru_gaz_12_modernizirovannyiy_opyitnyiy_1.jpg ГАЗ-12В] (таксама ён вядомы пад пазначэньнем ЗІМ-12В). Ён ужо насіў назву «Чайка» і меў на рашотцы радыятару дэкаратыўную дэталь у выглядзе характэрнага профіля крыла гэтай птушкі. Вядома прынамсі два асобніка гэтага аўтамабілю, якія адрозьніваюцца дэталямі. Вонкавыя зьмены былі галоўным чынам касьметычнага характару — больш вытанчаныя абадкі фар, афарбаваныя знадворку пад колер кузаву, больш абагульненая клецістая рашотка радыятару, суцэльнае лэбавае шкло, іншыя каўпакі і молдінгі на бакавіне, зьмененае афармленьне задку і гэтак далей. Разам з гэтым, паводле дадзеных з прэсы тых гадоў, плянавалася павялічыць магутнасьць рухавіка, палепшыць тармазныя ўласьцівасьці аўтамабіля і ўкараніць аўтаматычную трансьмісію ад «Волгі»<ref name="masinikotoriemizhdem">{{артыкул | аўтар = Таурит, Г. | загаловак = Машыны, якія мы чакаем | спасылка = http://www.gaz24.ru/cars-we-are-waiting-for.jpg | выданьне = Огонёк | тып = | год = 1957 | том = | нумар = | старонкі = 14 }}</ref>. Аднак час ішоў, і неўзабаве стала ясна, што стыль аўтамабіля састарэлы безнадзейна, вонкавая мадэрнізацыя істотна асучасьніць яго ўжо ня зможа. Таму працу над новым аўтамабілем пачалі «з чыстага ліста». Над стварэньнем «Чайкі» працаваў вялікі творчы калектыў [[Інжынэр-канструктар|канструктараў]], [[інжынэр]]аў, дызайнэраў і выпрабавальнікаў заводу: В. С. Салаўёў, Н. А. Юшманаў, Г. А. Панамароў, В. В. Гнетнеў, П. Э. Сыркін, О. І. Пелюшэнка, М. Макеяў, Б. Грэкаў, а таксама Л. Д. Кальмансон, Б. С. Пасьпелаў, Б. Б. Лебедзяў, Л. Э. Дуартэ й іншыя. Зыходна праект распрацоўваўся пад двума дэвізамі — «Чайка» і «Страла», у выніку быў абраны першы<ref name="masinikotoriemizhdem" />. Трэба адзначыць, што ў тыя ж гады на маскоўскім Заводзе імя Ліхачова распрацоўвалі і рыхтавалі да вытворчасьці новы аўтамабіль вышэйшай клясы — [[ЗІЛ-111]]. [https://web.archive.org/web/20111021115922/http://s50.radikal.ru/i130/0811/52/9d0b56cc9a22.jpg Першыя ўзоры], якія насілі імя «Масква» (дызайнэр — Валянцін Парасткаў, галоўны канструктар — А. Н. Астроўцаў), былі пабудаваныя ў сярэдзіне пяцідзясятых гадоў і нават на той момант мелі кансэрватыўнае і досыць невыразнае аблічча, галоўным чынам які зводзіўся да кампіляцыі элемэнтаў дызайну розных састарэлых амэрыканскіх аўтамабіляў сярэдняй і вышэйшай клясы першай паловы 1950-х гадоў, пераважна такіх марак, як «[[Cadillac]]», «[[Packard]]», «[[Buick]]». Разумеючы гэта, кіраўніцтва заводу абвясьціла адкрыты конкурс (у СССР тых гадоў гэта было магчыма), перамогу ў якім атрымаў «іншы» ў адносінах да заводу дызайнэр Леў Ерамеяў з Газу, раней працавалы над Зімам, а ў той жа самы час — над «Волгай» [[ГАЗ-М-21]] і праектам будучай «Чайкі». Ім быў прапанаваны праект візуальна сучаснага, арыгінальнага і дынамічнага аўтамабілю, створаны пад відавочным уплывам найновых мадэляў амэрыканскай фірмы [[Packard]], якія ў тыя гады як разоў вывучаліся ў НАМІ (кабрыялет [https://web.archive.org/web/20100920142720/http://freedomcars.ru/retro/oldamcar/full/56_Packard_Caribbean_Convertible.jpg Packard Caribbean] і сэдан [https://web.archive.org/web/20100921182300/http://freedomcars.ru/retro/oldamcar/full/56_Packard_Patrician_400.jpg Packard Patrician], абодва 1956 мадэльнага году<ref>[https://web.archive.org/web/20100721012658/http://www.freedomcars.ru/retro/oldamcar.shtml Галерэя рарытэтных амэрыканскіх аўтамабіляў у СССР.]</ref>) нароўні зь іншымі ўзорамі амэрыканскай аўтамабільнай прамысловасьці. Нельга напэўна сказаць, ці былі Ерамеявым скарыстаныя ў працы над праектам Зіла якія-небудзь напрацоўкі па будучай «Чайцы», ужо якія былі на той момант, ці наадварот — яе дызайн ствараўся пад уплывам аблічча аўтамабіля больш высокай клясы. Так ці інакш, стылістычныя тэмы абодвух аўтамабіляў у іх фінальных варыянтах відавочна перагукваліся. Зрэшты, аблічча «Чайкі» склалася далёка не адразу. Напрыклад, на некаторых з захаваных пошукавых эскізаў у яе няма характэрных брылёў над фарамі, як у «Волгі». На [http://www.gaz24.ru/zim13proto.JPG адной з захаваных фатаграфій], намаляваны раньні маштабны макет, які мае перадок амаль у дакладнасьці як на сэрыйным ЗІЛ-111, але больш скругленую і «мяккую» плястыку кузава ў цэлым. Прыкладна ў 1956 годзе з удзелам канструктара кузава Л. Э. Дуартэ й скульптара Б. Б. Лебедзева было пабудавана прынамсі два (мяркуючы па захаваных фатаграфіях; магчыма, іх было і больш) поўнапамерных макета, якія мелі афармленьне, усё яшчэ [https://web.archive.org/web/20160305185851/http://avtosssr.ru/userfiles/gaz13_model(2).jpg вельмі радыкальна якое адрозьнівалася] ад сэрыйных аўтамабіляў, што рушылі. Для новага аўтамабіля быў спраектаваны цалкам новы рухавік, [[V8]] замест стаялай на Зіме раднай «шасьцёркі». Ён меў досыць прагрэсіўную па мерках тых гадоў канструкцыю, у прыватнасьці — і блёк цыліндраў, і галоўкі, і ўпускны калектар, і поршні былі выкананыя з алюмініевага сплава — найрэдкае па тых часах тэхнічнае рашэньне (у Амэрыцы першыя алюмініевыя рухавікі зьявіліся напачатку шасьцідзясятых гадоў, але адмысловага распаўсюду ў той час так і не атрымалі). Пасьля дэфарсаваны варыянт гэтага ж рухавіку пад пазначэньнем ЗМЗ-41 усталёўваўся на [[БРДМ-2]], а створаныя на яго базе вэрсіі з паменшаным працоўным аб’ёмам дагэтуль выкарыстоўваюцца на грузавіках ГАЗ (ЗМЗ-53, −511, −523) і аўтобусах [[Паўлаўскі аўтобус|ПАЗ]] (ЗМЗ-523). Зь ім была спарана цалкам аўтаматычная гідрамэханічная каробка перадач, роднасная той, што была створана ў той жа самы час у вытворчасьць «Волгі» [[ГАЗ-21]], якая істотна палягчала кіраваньне аўтамабілем у параўнаньні з папярэдняй мадэльлю. Апроч зьмененых каэфіцыенту трансфармацыі [[гідратарнсфарматар]]у і перадаткавых лікаў плянэтарнай часткі, каробка перадач «Чайкі» адрозьнівалася і мэханізмам кіраваньня: выбар дыяпазону працы трансьмісіі ажыцьцяўляўся [http://www.avtomir.com/_files/uphoto/article_2696/19003_img.jpg кнопкавым селектарам]{{Недаступная спасылка|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, разьмешчаным зьлева на панэлі прыбораў. Ён меў чатыры кнопкі: Н — нэўтраль; Д — рух; Т — ціхі ход (толькі першая перадача, аналяг рэжыму L у сучасных АКПП); ЗХ — задні ход. Таксама, у адрозьненьне ад мелага апорны кузаў Зіма, канструктары «Чайкі» пайшлі на выкарыстаньне асобнай рамы, хоць і палегчанай у параўнаньні з традыцыйнай — Х-вобразнай формы, вельмі арыгінальнай для таго часу канструкцыі (у ЗША пасьля падобную раму атрымаюць мадэлі General Motors, прычым гэта адбудзецца толькі напачатку 60-х гадоў). Кузаў мацаваўся да яе ў 16 кропках празь вібраізалюючыя гумовыя пракладкі. Новая машына была буйней і цяжэй за ЗІМ, і выкарыстаньне апорнага кузаву было ў дадзеным выпадку нерацыянальна. Акрамя таго, практыка працяглай эксплюатацыі ГАЗ-12 ЗІМ паказвала наяўнасьць вызначаных праблемаў менавіта з калянасьцю яго апорнага кузаву. Упершыню ў прадукцыі Газу былі скарыстаны чатырохкамэрны карбюратар, гідраўзмацняльнік рулявога кіраваньня, вакуўмны ўзмацняльнік тармазоў, электрашклапад’ёмнікі, [[радыёпрымач]] з аўтапошукам і антэнай з электрапрывадам. Што да дызайну «Чайкі», то, насуперак часта сустракаемым сьцьвярджэньням, ён не нёс прамога падабенства з пэўнай замежнай мадэльлю аўтамабіля (у тым ліку — з мадэлямі Packard і інш.), і ня толькі за кошт зусім іншых прапорцый яе доўгавобразнага кузаву з трыма шэрагамі бакавых вокнаў, але і дзякуючы цалкам арыгінальным знаходкам дызайнэра ў плястыцы і афармленьні. Калі і казаць пра стылістычныя падабенствы зь іншымі аўтамабілямі, то падобныя брылі над фарамі выкарыстоўвалі ня толькі аўтамабілі [[Packard]] 1955 і 1956 мадэльных гадоў, але і, у вызначаныя гады, [[Lincoln (аўтамабіль)|Lincoln]] (1956), [[Mercury (аўтамабільная марка)|Mercury]] (1955—1956), [[Plymouth]] (1955—1956) і іншыя маркі, прычым у якасьці зыходнага правобразу гэтага стылю відавочна выступіў канцэпт-кар [http://www.carstyling.ru/cars.1953_Ford_X-100.html Ford X-100], прадстаўлены яшчэ ў 1953 годзе. Афармленьне хваставой часткі «Чайкі» з V-вобразнымі ў профіль ліхтарамі, якія маюць гарызантальныя сэкцыі паваротнікаў, выразна нагадвала тагачасны карпаратыўны стыль канцэрну [[General Motors]], ужываны ў пэрыяд зь сярэдзіны пяцідзясятых да пачатку шасьцідзясятых гадоў на аўтамабілях такіх марак, як [[Chevrolet]] (1956—1957), [[Pontiac]] (1957), [[Buick]] (1955—1958), [[Holden]] (1960—1962), але ніяк не стылізаваныя пад аркі гатычнага сабора заднія ліхтары «Пакардаў». Большасьць жа элемэнтаў дызайну былі проста характэрны для [[плаўнікавы дызайн|«дэтройтцкага барока»]] тых гадоў у цэлым (некаторыя прыклады такога падабенства прыведзеныя ў галерэі выяваў ніжэй). <gallery class="center"> 1955-Packard-Patrician-Touring-Sedan.jpg|Packard Patrician, 1955 1956-Lincoln-Capri-2dr-HT.jpg|Lincoln Capri, 1955 1955-Mercury-Montclair-Sun-Valley.jpg|Mercury, 1955 Russian car GAZ-13 Chaika.jpg|«Чайка», 1959 </gallery> <gallery class="center"> 1955-Packard-Patrician-4dr-Sedan-rear.jpg|Packard Patrician, 1955 1956-Lincoln-Capri-2dr-HT-rear-taillights.jpg|Lincoln Capri, 1956 1957-Pontiac-taillights.jpg|Pontiac, 1957 GAZ-13 Chaika during the Oldtimer Show 2008.jpg|«Чайка», 1959 </gallery> У выніку са скарыстаных у «Чайцы» стылістычных рашэньняў, якія нагадваюць — і то аддалена — характэрныя непасрэдна для прадукцыі фірмы Packard, можна назваць, мабыць, толькі панэль прыбораў, з характэрнымі залацістым аздабленьнем і пальчаткавай скрыняй па цэнтры, а таксама пярэднія сыгналы заваротку і бампер зь ня меней характэрнымі ікламі — «кулямі». У астатнім аўтамабіль хоць і быў створаны зь відавочнай арыентацыяй на павевы амэрыканскага стылю, як і ўся прадукцыя Газу тых гадоў (а таксама — значная частка эўрапейскіх аўтамабіляў вышэйшай клясы, уключаючы такія маркі, як [[Facel-Vega]], [[Borgward]] і, збольшага, [[Mercedes-Benz]]), але ўсё ж ня быў ні «стылістычнай копіяй», ні «творчым разьвіцьцём» замежнай мадэлі, ня кажучы ўжо пра тое, што тэхнічна «Чайка» была цалкам арыгінальнай і досыць перадавой для свайго часу (палегчаная Х-вобразная рама, цалкам алюмініевы рухавік, 3-ступеністая гідрамэханічная трансьмісія з гідратрансфарматарам, і гэтак далей) савецкай распрацоўкай. Выразна відаць і імкненьне дызайнэраў Газу «ўпісаць» дызайн «Чайкі» ў лінейку аўтамабіляў ГАЗ, пра што сьведчаць выштампоўка над задняй колавай аркай, як у «Волгі», і ня меней характэрны ўзор выштамповак на капоце, запазычаны ў Зіма. Пасьля ўжо «Волга» ГАЗ-21 атрымала падчас мадэрнізацыі элемэнты афармленьня, якія нагадваюць «Чайку», напрыклад «двухпавярховыя» бампэры (з 1962 году). У 1957 годзе ўжо было выраблена два хадавых дасьведчаных узору; яны адрозьніваліся ад будучых сэрыйных «Чаек» ня толькі вонкава — молдынгамі вакол арак колаў, рамкай лэбавага шкла, заднімі ліхтарамі, пярэднімі падфарнікамі, каўпакамі колаў, — але і працоўным аб’ёмам рухавіка — 4,9 літра, супраць 5,5 л. у сэрыйных. Прыкладна тады ж яны былі прадстаўленыя на зачыненай выставе ў [[НАМІ]]. З гэтых двух прататыпаў быў абраны ўзор, па якім пачалася [[Зборка машын|зборка]] [https://web.archive.org/web/20140713145021/http://avtosssr.ru/userfiles/GAZ13_1(1).jpg дасьведчанай сэрыі аўтамабіляў] для дзяржаўных прыёмачных выпрабаваньняў. Мяркуючы па захаваных фатаграфіях і дакумэнтам, можна сказаць, што было выраблена ня менш за 9 асобнікаў, якія адрозьніваліся афарбоўкай, прычым ва ўсіх іх яна была камбінаванай двухколернай. Ад сэрыйных машын яны адрозьніваліся ўжо малаважна — напрыклад, накапотным упрыгожваньнем у выглядзе чайкі і вызалачанай рашоткай радыятару. [https://archive.is/20121225021356/www.denisovets.narod.ru/gaz/gazprototips/GAZ13_4.jpg Аўтамабілі дасьледчай сэрыі] былі адпраўлены ў выпрабавальны прабег працягласьцю каля 21 000 км. У студзені 1958 году экспэрымэнтальны ўзор з нумарам «Э-2», мелы бірузова-малочную афарбоўку, быў адпраўлены на выставу [[Expo '58]] у Брусэлі, Бэльгія, дзе экспанаваўся з красавіка па кастрычнік таго ж гады. Афіцыйнай датай пачатку выпуску ГАЗ-13 «Чайка» было 16 студзеня 1959 году, але насамрэч першыя аўтамабілі зьбіраліся на стапелях яшчэ ўвосень 1958. Першыя выпушчаныя аўтамабілі мелі шэраг малаважных адрозьненьняў ад наступных, накшталт іншага разьмяшчэньня надпісу «Чайка» ззаду. У наступныя некалькі гадоў «Чайкі» шматкроць экспанаваліся на аўтамабільных і прамысловых выставах за мяжой, у тым ліку ў гарадах Брно, Будапэшт, Жэнэва, Нью-Ёрк, Ляйпцыг і Мэхіка. У Нью-Ёрку на савецкай выставе 1959 году (зваротнай на амэрыканскую выставу ў СССР таго ж году) была прадстаўлена аднакаляровая «Чайка» (хутчэй за ўсё — чорнага колеру), але з характэрным для двухколерных машын салёнам (з пунсовай тканкавай абіўкай, якая мела «шахматны» ўзор). На працягу некалькіх гадоў двухколерная бардова-бэжавая «Чайка» экспанавалася на [[ВДНГ]] у павільёне «Машынабудаваньне». == Храналёгія выпуску == У 1961 годзе ў дадатак да базавага сэдану быў распрацаваны і варыянт з кузавам «кабрыялет» (у іншых крыніцах — «фаэтон»), атрымалы пазначэньне ГАЗ-13Б. У яго меўся складаны тэнт з электрагідраўлічым прывадам, рамкі шклоў дзьвярэй адсутнічалі — замест іх на саміх бакавых шклах былі лёгкія мэталічныя акантоўкі, якія прыбіраліся разам зь імі. У складзеным стане тэнт укладваўся ў нішы па баках ад задняй сядушкі, таму на ім зьмяшчалася толькі два чалавека, а агульны лік пасадкавых месцаў зьменшылася да шасьці. Акрамя таго, з таго ж году ў вытворчай праграме значыўся і варыянт з кузавам «лімузін», які меў перагародку ў салёне — ГАЗ-13А. Выпушчана такіх аўтамабіляў было трохі — а ў наш час вядома толькі каля 10 захаваных кабрыялетаў і ўсяго адзін лімузін. Выпуск аўтамабіля да гэтага часу дасягнуў 150 штук у год, і пасьля заставаўся прыкладна на гэтым жа ўзроўні. У 1962 годзе базавая мадыфікацыя ГАЗ-13 атрымала малаважнае тэхнічнае і вонкавае абнаўленьне, у прыватнасьці зьявіўся карбюратар К-114 (замест К-113), новы прымач з дадатковым рэгулятарам гучнасьці ў левым падлакотніку задняй канапы, новыя колы зь іншымі каўпакамі. Салёны аўтамабіляў зараз сталі абіваць сукном парадных афіцэрскіх шынялёў шэрага колеру. Напачатку 1970-х гадоў «Чайка» атрымала бакавое люстэрка задняга выгляду на левых дзьвярах. У канцы 1970-х гадоў, паралельна з выпускам «Чайкі» [[ГАЗ-14]] і па яе ўзоры, на ГАЗ-13 быў мадэрнізаваны салён. Замест латуневай сеткі на панэлі прыбораў зьявілася плёнка з тэкстурай «пад дрэва», канапы і абівальныя панэлі дзьвярэй сталі абцягваць велюрам гарчычнага ці зялёнага колеру. Зьявіўся новы радыёпрымач — транзыстарны, з караткахвалевым дыяпазонам. Менавіта такі аўтамабіль — адзін з апошніх выпушчаных асобнікаў — знаходзіцца на аглядзе ў музэі ААТ «ГАЗ». == Мадыфікацыі == === Мадыфікацыі, якія вырабляліся на Газе === Сам ГАЗ выпускаў «Чайку» ў наступных мадыфікацыях: * '''ГАЗ-13''' — абсалютная большасьць «Чаек» мела зачыненыя чатырохдзьверныя кузавы з трыма шэрагамі сядушак без унутранай перагародкі; * '''ГАЗ-13А''' — па спэцзаказам, галоўным чынам Міністэрства абароны, выпускаліся аўтамабілі з усталяванай унутранай перагародкай паміж кіроўчым і пасажырскім аддзяленьнямі; * '''ГАЗ-13Б''' — гэтыя машыны мелі адкрыты кузаў тыпу [[Фаэтон (кузаў)|«фаэтон»]], ці ў іншых крыніцах — «кабрыялет»; мяккі верх паднімаўся і апускаўся электрагідраўлічнай сыстэмай, што кіруецца зь месца кіроўцы; колькасьць вырабленых фаэтонаў, па розных адзнаках, складае ня больш за 20 штук<ref name="DeAgostini">''Дэ Агостини'' [[Автолегенды СССР]] № 13. ГАЗ-13 «Чайка» Масква ISSN 2071-095X</ref>. === Іншыя мадыфікацыі === Апроч гэтых, якія выпускаліся самім заводам-вытворцам мадыфікацыяў, ГАЗ-13 быў базай для шматлікіх пераробак, што выконваліся рознымі іншымі заводамі і аўтарамонтнымі майстэрнямі. ==== ГАЗ-13С ==== [[Файл:71731 3.jpg|міні|Мэдычны ўнівэрсал ГАЗ-13С]] Санітарны варыянт ГАЗ-13С з кузавам унівэрсал выпускалася на заводзе [[Рыская аўтобусная фабрыка|РАФ]], было выпушчана прыкладна 20 штук, зь якіх захавалася парадку 12. У іх меліся перагародка ў кузаве, насілкі. Практычна ўсе ўнівэрсалы мелі паміж сабой тыя ці іншыя адрозьненьні з-за зборкі ўручную. Аўтамабілі прызначаліся для абслугоўваньня вышэйшай намэнклятуры. Вядомы таксама ўнівэрсал-катафалк. ==== Кіназдымачная «Чайка» ==== Было выраблена некалькі «Чаек», пераробленых у [https://archive.is/20121225053709/www.denisovets.narod.ru/remz/remzprototips/OASD3_1.jpg кіназдымачныя машыны]. Дах за сядушкай кіроўцы зразаўся, і ўсталёўваліся пляцоўкі для кінатэхнікі ў салёне і перад пярэднім бамперам. Дзьве такіх машыны эксплюатаваліся на Масьфільме. Верагодна, варыянтамі кіназдымачных машын былі і паўфаэтоны, адзін зь якіх быў выраблены ў Чарнігаўскім АТП. Яны мелі мяккі адкідны дах над заднімі сядушкамі пры рамках задніх дзьвярэй, якія захоўваліся. ==== Іншыя мадыфікацыі ==== Вядомыя і некалькі «пераробленых» парадных фаэтонаў на базе «Чайкі». Напрыклад, лідэры [[НДР]] — [[Вальтэр Ульбрыхт]], пазьней [[Эрых Хонэкер]] выкарыстоўвалі [http://www.denisovets.narod.ru/gaz/gazprototips/GAZ13DDR.jpg парадную «Чайку» з высокім поручнем]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} вакол салёну. Напачатку выпуску мадэлі, калі ў эксплюатацыі яшчэ захоўваліся аўтамабілі папярэдняга пакаленьня, існавалі пераробкі [https://web.archive.org/web/20070227075922/http://denisovets.narod.ru/gaz/gazprototips/GAZ12oslobyk.jpg «Чайкі» з навясным кузаўным «жалезам» ад Зіма] — так званы «аўцабык» ці «ослобык». Іх майстравалі на вайскоўцаў рэамзаводах па жаданьні некаторых намэнклятурных працаўнікоў, якім «Чайкі» па рангу не дазваляліся. Ёсьць непацьверджаная інфармацыя пра дзьве спэцыяльныя мадыфікацыя сэдану — машына сувязі і суправаджэньня, якая мела абсталяваньне спэцсувязі маркі «Раса», і машына-штурхач («таран» з узмоцненым перадком, што ідзе наперадзе ўрадавай калёны). Са сьпісаных «Чаек» была выраблена прынамсі адна чыгуначная мотадрэзіна<ref>https://archive.is/20121225070509/www.denisovets.narod.ru/gaz/gazprototips/GAZ13_5.jpg</ref>. <gallery> Chaika-front.jpg|ГАЗ-13 Chaika Kielce.jpg|Выгляд узбоч Chaika-rear.jpg|Выгляд ззаду GAZ-13 Czajka 2.jpg|Заднія ліхтары Chaika car interior.JPG|Панэль прыбораў і салён GAZ-13 Czajka 5.jpg|Задняя канапа GAZ 13B Chaika (1968) 1X7A8082.jpg|Кабрыялет ГАЗ-13Б </gallery> == Праект мадэрнізацыі == З-за вылучна хуткай, у сутнасьці штогадовай зьмены мадэльных шэрагаў у ЗША ў другой палове пяцідзясятых гадоў, ужо да пачатку наступнага дзесяцігодзьдзя «Чайка» страціла візуальную сьвежасьць свайго дызайну. Таму ў 1961 годзе, паралельна з працамі па мадэрнізацыі масавай мадэлі сярэдняй клясы ГАЗ-21 «Волга», была прадпрынятая спроба абнаўленьня і зьнешнасьці аўтамабілю вялікай клясы. На [https://archive.is/20121225080302/www.denisovets.narod.ru/gaz/gazprototips/GAZ13restyle1961.jpg захаваных фатаграфіях прататыпу] відаць новае афармленьне перадка з гарызантальна-палоснай рашоткай радыятару на ўсю шырыню аўтамабіля, чатыры фары паменшанага дыямэтру пад шырэйшымі брылямі, больш квадратны пярэдні бампер. Бакавіна засталася ранейшай. Задняя частка, верагодна, таксама мела зьмененае афармленьне, але фатаграфій прататыпу ззаду не вядома. Тым ня менш, гэтая прапанова не была прынята да сэрыйнай вытворчасьці, і, у адрозьненьне ад аўтамабілю [[ЗІЛ-111]], які зьведаў у 1963 годзе рэстайлінг, больш высокай клясы, «Чайка» на працягу ўсяго выпуску вонкава практычна не зьмянілася. Па адной з вэрсій, чыньнік гэтага быў ў тым, што зыходнае падабенства «Чайкі» зь Зілам больш высокай клясы «наверсе» было ўспрынята як парушэньне ўсталяванага тыпажу прадстаўніцкіх аўтамабіляў. І сапраўды, калі ЗІМ і па габарытах, і па ліку цыліндраў рухавіка істотна саступаў сучаснаму яму ЗІС-110, ды і па дызайне вельмі ад яго дыстанцаваўся, то «Чайка» і вонкава, і па памерах, і па характарыстыках ушчыльную набліжалася да ЗІЛ-111. Таму ЗІЛ-111 быў праз чатыры гады пасьля пачатку выпуску перайначаны вонкава, што дазволіла візуальна «разьвесьці» яго з «Чайкай», і пасьля дызайн легкавых аўтамабіляў гэтай маркі зьмяняўся параўнальна рэгулярна, а вось мадэрнізаваная вэрсія «Чайкі» ГАЗ-13 у сэрыю так і не пайшла. == Эксплюатацыя == [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-92760-0002, Berlin, Schnellstraße Adlergestell-Schönefeld eingeweiht.jpg|thumb|left|240px]] У адрозьненьне ад [[ГАЗ-М-12 «ЗІМ»|Зіма]], які афіцыйна знаходзіўся ў вольным продажы насельніцтву (хоць і па вельмі высокім кошце, больш чым у два разы даражэй за «Пабеду»), «Чайка» ніколі не была таварам народнага спажываньня, нават ня мела ўсталяванага раздробнага кошту. Ніякіх пацьверджаных дадзеных пра аўтамабілі дадзенай маркі, новымі якія патрапілі ў асабістае карыстаньне грамадзянаў, не (па іншых крыніцах, «Чайкі» атрымалі пісьменьнік [[Міхась Шолахаў|Шолахаў]] і балерына [[Галіна Уланава|Уланова]], жанчына-касманаўт [[Валянціна Цярэшкава|Цярэшкава]] атрымала першы белы ГАЗ-13). «Чайкі» выкарыстоўваліся ў якасьці пэрсанальнага транспарту вышэйшай [[савецкая намэнклятура|намэнклятуры]] (пераважна — міністраў, першых сакратароў абкамаў), які выдаваўся як складовая частка пакладзенага «пакету» прывілегіяў. Менавіта на «Чайке» ў 1980 г. загінуў першы сакратар ЦК Камуністычнай партыі Беларусі [[Пётар Машэраў]]. Служылі яны і ў пасольствах, як самога СССР за мяжой, так і іншых краінаў у СССР. [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-1988-1007-010, Berlin, 39. Jahrestag DDR-Gründung, Parade.jpg|thumb|240px]] І сэданы, і кабрыялеты «Чайка» выкарыстоўваліся на парадах, падаваліся пры сустрэчах замежных лідэраў, бачных дзеячаў і герояў, ужываліся ў якасьці машын суправаджэньня. Таксама, «Чайкі» паступалі ў «[[Інтурыст]]», дзе, у сваю чаргу, іх маглі замовіць усе ахвотнікі, для выкарыстаньня ў якасьці вясельных лімузінаў. У наш час асноўная маса захаваных «Чаек» выкарыстоўваецца ў вясельным бізнэсе, і, як правіла, знаходзіцца ў цалкам пераробленым стане. Захаваныя аўтэнтычныя асобнікі знаходзяцца ў прыватных калекцыях і музэях па ўсім сьвеце. == У гульнявой і сувэнірнай прадукцыі == Маштабныя мадэлі '''ГАЗ-13''' выпускаліся вытворчым аб’яднаньнем «Агат» (раней вядомым як вытворчае аб’яднаньне «Радон», на якім, да 1987 году мадэль мела № А15), а таксама ў «Расейскай сэрыі» ад [[Autotime]]. У 1990-х гадах мадэлі «Чайкі» ад «Агату» сталі выпускацца з чорным салёнам (раней ён быў белы) і пластмасавым дном. Якасьць ліцьця стала пагаршацца. У 2007 годзе на «Чайкі» вярнулі мэталічныя дны, афарбаваныя ў чорны колер. Мадэлі «Агату» і «Танталу» вонкава адрозьніваюцца формай і колерам каўпакоў на колах — «агатаўская» мадэль мела цалкам мэталізаваныя каўпакі. Таксама «агатаўскія» мадэлі адрозьніваліся прыкметна больш сьветлай фурнітурай, чым у «танталаўскіх» (на старых мадэлях яна жаўтлявая). Майстрамі-адзіночкамі выпускаліся кіназдымачныя «Чайкі» на базе «агатаўскіх» мадэляў<ref>{{Спасылка | аўтар = Ігар Денисовец | authorlink = | datepublished = | url = http://denisovets.narod.ru/gaz/gazpages/gaz13.html | загаловак = ГАЗ-13 "Гарбаткі" | format = | work = | publisher = | дата = 9 жніўня 2009 | lang = | description = | копія = http://www.webcitation.org/65jSPInHW | archivedate = 2012-02-26 }}</ref>. Мэдыцынскі ўнівэрсал '''ГАЗ-13С''' выпускаўся таксама на базе агатаўскай мадэлі В. Сальнікавым ([[Чалябінск]]) і фірмай «[[Скэйл]]» ([[Санкт-Пецярбург]]), таксама ў 2012 годзе мадэль выйшла ў часопіснай сэрыі «Аўталегенды СССР».<ref>{{Спасылка | аўтар = Ігар Денисовец | authorlink = | datepublished = | url = http://denisovets.narod.ru/gaz/gazpages/gaz13s.html | загаловак = ГАЗ-13С "Гарбаткі" | format = | work = | publisher = | дата = 9 жніўня 2009 | lang = | description = | копія = http://www.webcitation.org/65jSQP127 | archivedate = 2012-02-26 }}</ref>. Мадэлі фаэтона '''ГАЗ-13Б''' выпускаліся як «Агатам», так і шматлікімі адзіночкамі і майстэрнямі. «Агатаўская» мадэль была далёкая ад арыгіналу, а мадэлі адзіночак і майстэрняў былі заснаваныя на мадэлі ГАЗ-13 таго ж вытворцы<ref>{{спасылка | аўтар = Ігар Денисовец | authorlink = | datepublished = | url = http://denisovets.narod.ru/gaz/gazpages/gaz13b.html | загаловак = ГАЗ-13Б "Гарбаткі" | format = | work = | publisher = | дата = 9 жніўня 2009 | lang = | description = | копія = http://www.webcitation.org/65jSRKUwC | archivedate = 2012-02-26 }}</ref>. У 2006 годзе фірма «Autotime» выпусьціла мадэль «Чайкі» ГАЗ-13 у 1:43 зь перагародкай у салёне. Мадэлі афарбоўваліся ў традыцыйны чорны колер, чырвона-белы і чорна-белы. Акрамя таго прапанаваліся ніколі не існавалыя ў рэальнасьці мадыфікацыі — таксі, ДАІ, хуткая дапамога і дзяржбясьпека з гербам СССР У 2009 годзе маштабная мадэль «Чайкі» ГАЗ-13 прадстаўніцкага чорнага колеру выйшла ў рамках праекту «[[Аўталегенды СССР]]» ад выдавецтва «Деагостини»<ref name="DeAgostini"/> (выпуск № 13); варта адзначыць нядрэнную якасьць мадэлі з пункту гледжаньня капіяванасьці. У 2010 годзе выйшла «Чайка» белага колеру ад фірмы IST-models з больш якаснай, чым у часопіснай, фурнітурай. == Глядзіце таксама == * [[ГАЗ-М-12]] ЗІМ. * [[Волга (аўтамабіль)]] * [[ГАЗ-14]] «Чайка» == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * ''пад рэд. В. В. Князева'' Автомобили горьковского автозавода. — г. Горький: Горьковское книжное издательство, 1962. — С. 27. — 392 с — 50 000 экз. == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [http://auto-lib.ru/?p=60 ГАЗ-13 «Чайка» Кіраўніцтва па эксплюатацыі] * [http://www.ak34.ru/events/article-GAZ-13C-Chayka-(24-07-2009)---AK34.RU.html ГАЗ-13C «Чайка» (санітарная) 1979 году выпуску] * [http://www.Lomakovka.ru/GAZ-13-Chaika.html ГАЗ-13 «Чайка» 1977 году выпуску] * [http://retroauto.org/index.php/auto/legk/64-gaz-13chaika Тэхнічныя характарыстыкі, апісаньне і чарцяжы ГАЗ-13 «Чайка»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі ГАЗ]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]] r3taq83ahf42pxy0vxhjwj5v8f050z6 0 140200 2664474 1996545 2026-04-10T19:35:42Z Dymitr 10914 /* Атакуючы абаронца */ выпраўленьне спасылак 2664474 wikitext text/x-wiki [[Файл:Basketball Positions.png|300пкс|міні|Пазыцыі ў баскетболе: 1 — [[гульнёвы абаронца]]; 2 — [[атакуючы абаронца]]; 3 — [[лёгкі форвард]]; 4 — [[цяжкі форвард]]; 5 — [[цэнтравы]].]] '''Пазыцыі ў [[баскетбол]]е''' ці амплюа, у асноўным тры: абаронца, форвард, цэнтравы. Больш дакладна гульцоў можна падзяліць на 5 катэгорыяў: гульнёвы абаронца, атакуючы абаронца, лёгкі форвард, цяжкі форвард і цэнтравы. Дадзеныя пазыцыі не рэгулююцца правіламі баскетболу і маюць фармальны характар. Збольшага пазыцыі заснаваныя па прынцыпе знаходжаньня на пляцоўцы: пярэдняя лінія і задняя<ref>''The Basketball Handbook'' (pg 14) (2004). Lee H. Rose {{ISBN|0-7360-4906-1}}{{ref-en}}</ref>. == Задняя лінія == === Гульнёвы абаронца === [[Файл:Chris Paul Beijing Olympic.jpg|міні|зьлева|112пкс|[[Крыс Пол]], гульнёвы зборнай ЗША]] {{Асноўны артыкул|Гульнёвы абаронца}} Гульнёвы абаронца ({{мова-en|Point Guard}}) ці '''першы нумар''' — пазыцыя гульца ў баскетбольнай камандзе. Гульнёвы абаронца лепей за ўсіх бачыць поле, аналізуе месцазнаходжаньне нападаючых — і падчас прарыву і падчас пазыцыйнай атакі. Ён — дыспэтчар, распасоўшчык, які пачынае ўсе камбінацыі і ўмацоўвае аброну, страхуе каманду пры хуткіх адрывах.<ref>«Управление командой в баскетболе», Александар Гомельскі, Масква, Советская Россия, 1985</ref>. Для гульцоў гэтага амплюа характэрна выдатнае валоданьне мячом, хуткасьць (некаторыя гульнёвыя могуць паспрачацца з прафэсійнымі лёгкаатлетамі), спрытнасьць падчас праходу да колцаў, шмат хто валодае добрым скокам і могуць рабіць [[слэм-данк]], як і больш высокія гульцы. Сярэдні рост гульнёвых абаронцаў — 175—190 см. Калі [[баскетбол]] толкі рабіўся папулярным, мэтаю 1-га нумару было адно толькі розыгрыш камбінацыі ў пачатку атакі, але цяпер гульнёвы можа выконваць функцыі [[атакуючы абаронца|атакуючага абаронцы]] — так званыя «[[комбагард]]ы». Яскравы прыклад такога гульца — [[Ален Айвэрсан]], які з малым баскетбольным ростам (183 см), пачынаў кар’еру ў якасьці гульнёвага, але ў сапраўднасьці гуляў як [[Атакуючы абаронца|2-і нумар]]. Самым тытуляваным гульцом на гэтай пазыцыі зьяўляецца [[Мэджык Джонсан]] (рост 6' 9") — ён атрымаў званьне [[MVP (НБА)|самага каштоўнага гульца НБА]] (MVP) 3 разы за сваю кар’еру. Сярод іншых гульцоў з такой узнагародаю — [[Оскар Робэртсан]], [[Ален Айвэрсан]] і [[Стыў Нэш]]. === Атакуючы абаронца === [[Файл:Jordan by Lipofsky 16577.jpg|міні|200пкс|Атакуючы абаронца ([[Майкл Джордан]])]] {{Асноўны артыкул|Атакуючы абаронца}} Атакуючы абаронца ({{мова-en|Shooting Guard}}) ці '''другі нумар''' — пазыцыя гульца ў [[баскетбол]]ьнай камандзе. Гульцы гэтага тыпу зазвычай вельмі хуткія, спрытныя, валодаюць выскомі скачком і ростам прыблізна 190—200 [[см]] (але ёсьць і ніжэйшыя). Атакуючы абаронца абавязкова павінен выдатна кідаць мяч зь сярэдняй і далёкай адлегласьці і хуткі [[дрыблінг]]. Галоўнаю мэтаю 2-га нумару зьяўляецца набор ачкоў, некаторыя зь іх могуць выступаць у якасьці [[гульнёвы абаронца|гульнёвага]] ([[камбогард]]) ці [[лёгкі форвард|лёгкага форварда]] ([[свынгмэн]]). Шмат хто зь легендарных баскетбалістаў былі атакуючымі абаронцамі: * [[Майкл Джордан]] — ''(#23 Chicago Bulls) * [[Рэджы Мілер]] — ''(#31 Indiana Pacers)'' * [[Клайд Дрэксьлер]] — ''(#22 Blazers, Rockets)'' * [[Оскар Робэртсан]] — ''(#1 Bucks)'' * [[Джэры Ўэст]] — ''(#44 LA Lakers)'' * [[Алан Г’юстан]] — ''(#20 New York Knicks)'' Сярод сучасных гульцоў [[НБА]] можна адзначыць: * [[Кобі Браянт]] — ''(#24 LA Lakers)'' * [[Вінс Картэр]] — ''(#25 Dallas Maverics)'' * [[Рэй Ален]] — ''(#34 Miami Heat)'' * [[Ману Жынабілі]] — ''(#20 SA Spurs)'' * [[Трэйсі Макгрэйдзі]] — ''(#1 Detroit Pistons)'' * [[Дуэйн Ўэйд]] — ''(#3 Miami Heat)'' * [[Бэн Гордан]] — ''(#7 Detroit Pistons)'' == Пярэдняя лінія == === Лёгкі форвард === {{Асноўны артыкул|Лёгкі форвард}} Лёгкі форвард ({{мова-en|Small Forward}}) ці '''трэці нумар''' — пазыцыя гульца ў [[баскетбол|баскетбольнай камандзе]]. Галоўнай мэтай для яго, як і для [[атакуючы абаронца|атакуючага абаронцы]] зьяўляецца набор ачкоў, але ў адрозьненьне ад абаронцаў, гульцы нападзеньня маюць больш высокі рост, а таму, лепей падбіраюць мяч і блякуюць кідкі. Сярэдні рост 195—210 см. === Цяжкі ці магутны форвард === {{Асноўны артыкул|Цяжкі форвард}} Цяжкі форвард ({{мова-en|Power Forward}}) ці '''чацьверты нумар''' — пазыцыя гульца ў [[баскетбол|баскетбольнай камандзе]]. Галоўнаю мэтаю 4-га нумару зьяўляецца падбор ({{мова-en|rebound}}) мяча падчас нападу і абароны. Таму магутныя форварды павінны быць трывалымі і моцнымі фізычна. Сярэдні рост іх каля 200—210 см. Гульцы гэтага тыпу лёгка закідаюць мяч у кошык, але робяць яны гэта ня так, як менш высокія гульцы накшталт [[Атакуючы абаронца|атакуючыя абаронцы]]. Зь цягам часу стыль гульні на пазыцыі цяжкага форварда зьмяняўся, і можна сустрэць гульцоў якія набіраюць па 20—25 ачкоў за матч, і яшчэ пасьпяваюць гуляць у абароне: ([[Кэвін Гарнэт]], [[Тым Данкан]], [[Дырк Навіцкі]]), але і такіх, што цалкам займаюцца абаронаю і мала калі скончваюць атакі каманды: ([[Дэніс Родман]], [[Бэн Ўолес]]). === Цэнтравы === {{Асноўны артыкул|Цэнтравы}} Цэнтравы ({{мова-en|Center}}) ці '''пяты''' нумар — пазыцыя гульца ў баскетбольнай камандзе. Самы высокі гулец у камандзе (рост 210—225 см), асноўнай мэта якога — гуляць пад кальцом. Некаторыя гульцы гэтага амплюа могуць яднаць з высокім ростам, атлетычнымі дадзенымі высокую рухомасьць і гуляць далей ад кошыка, займаючы пазыцыю цяжкога форварда, за што атрымалі назву [[цэнтарфорвард]]. Прызнанымі майстрамі на пазыцыі цэнтравога лічацца — [[Ўілт Чэмбэрлен]] (шмат яго рэкордаў дасюль не пабіта, напрыклад, 100 ачкоў за адну гульню), [[Дуайт Говард]] (''#12 «[[Лос-Анджалес Лэйкерз]]»'') і [[Яо Мін]]. [[Шакіл О’Ніл]], [[Біл Расэл]], [[Гакім Аладжувон]], [[Карым Абдул-Джабар]] прызнаныя найлепшымі цэнтравымі за ўсе часы<ref>[http://www.nba.com/history/players/50greatest.html NBA.com: The NBA at 50]</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Пазыцыі ў баскетболе| ]] 5ewahf7rtaw1nn130x8609a2m2d950t 0 144395 2664503 2657171 2026-04-11T05:11:46Z Jarash 794 прыбраныя непрацоўныя спасылкі, выпраўленая чырвоная спасылка 2664503 wikitext text/x-wiki {{Краіна |Назва = Заходнеўкраінская Народная Рэспубліка |НазваЎРоднымСклоне = Украіны |НазваНаДзяржаўнайМове = {{мова-uk||скарочана}} Західноукраїнська Народна Республіка |ПэрыядІснаваньня = 1918—1919 |ПапярэдняяДзяржава1 = Аўстра-Вугоршчына |СьцягПапярэдняйДзяржавы1 = Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg |НаступнаяДзяржава1 = Украінская Народная Рэспубліка |СьцягНаступнайДзяржавы1 = Flag of Ukraine (1917–1921).svg |НаступнаяДзяржава2 = Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польская Рэспубліка |СьцягНаступнайДзяржавы2 = Flag of Poland.svg |НаступнаяДзяржава3 = Чэхаславаччына |СьцягНаступнайДзяржавы3 = Flag of Czechoslovakia.svg |НаступнаяДзяржава4 = Каралеўства Румынія |СьцягНаступнайДзяржавы4 = Flag of Romania.svg |Сьцяг = Flag of Ukraine (1917–1921).svg |Герб = Coat of Arms of the West Ukrainian People's Republic (1918—1919).png |ДзяржаўныГімн = Ще не вмерла Україна |Месцазнаходжаньне = Location of the WUPR.png |АфіцыйнаяМова = |Сталіца = [[Львоў]]<br />[[Тарнопаль]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Івана-Франкоўск|Станіслаў]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Бучач]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Чарткоў]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Залешчыкі]]<small> (дэ-факта)</small> |НайбуйнейшыГорад = |ТыпУраду = [[Рэспубліка]] |ПасадыКіраўнікоў = [[Прэзыдэнт]] |ІмёныКіраўнікоў = [[Яўген Петрушэвіч]] |Плошча = |МесцаЎСьвецеПаводлеПлошчы = |АдсотакВады = |ГодАцэнкіНасельніцтва = |МесцаЎСьвецеПаводлеНасельніцтва = |Насельніцтва = |ШчыльнасьцьНасельніцтва = |ЭтнічныСклад = |КанфэсійныСклад = |Пісьменнасьць = |ГодАцэнкіСУП = |МесцаЎСьвецеПаводлеСУП = |СУП = |СУПНаДушуНасельніцтва = |Валюта = |КодВалюты = |ЧасавыПас = |ЧасРозьніцаUTC = |ЧасавыПасУлетку = |ЧасРозьніцаUTCУлетку = |НезалежнасьцьПадзеі = |НезалежнасьцьДаты = |АўтамабільныЗнак = |ДамэнВерхнягаЎзроўню = |ТэлефонныКод = |Дадаткі = |Лацінка=Zachodnieŭkrainskaja Narodnaja Respublika}} '''Захо́днеўкраі́нская Народная Рэспубліка''' ({{мова-uk|Західноукраїнська Народна Республіка}}, паводле тагачаснага напісаньня — ''Західно-Українська Народня Республика''; '''ЗУНР''') — [[украінцы|украінскае]] дзяржаўнае ўтварэньне (рэспубліка), якое існавала на працягу 1918—1919 гадоў на тэрыторыі Заходняе [[Украіна|Ўкраіны]] са сталіцай у месьце [[Львоў]]. Узьнікла пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першае сусьветнае вайны]] праз вынікі [[распад Аўстра-Вугоршчыны|распаду]] [[Аўстра-Вугоршчына|Аўстра-Вугоршчыны]]. Абвешчаная 19 кастрычніка 1918 году. Ахоплівала (альбо прэтэндавала) на тэрыторыі [[Галічына|Галічыны]], [[Букавіна|Букавіны]] ды [[Закарпацьце|Закарпацьця]]. 1 лістапада распачаўся вайсковы канфлікт з [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчай]], якую падтрымоўвалі краіны [[Антанта|Антанты]]. 22 студзеня 1919 году рэспубліка аб’ядналася («[[Акт Злукі]]») з [[УНР]], праз што атрымала назву «Заходняя [[адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Украінская Народная Рэспублікі|вобласьць]] Украінскай Народнай Рэспублікі» ({{мова-uk|Західна Область Української Народної Республіки}}). Спыніла фактычнае існаваньне ў выніку {{Артыкул у іншым разьдзеле|украінска-польская вайна 1918—1919 гадоў|ўкраінска-польскае вайны|en|Polish–Ukrainian War}} (18 ліпеня 1919 году). Анэксаваная [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчай]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Каралеўства Румынія|Румыніяй|en|Kingdom of Romania}} ды [[Чэхаславаччына]]й. Да 15 сакавіка 1923 году ўрад ЗУНР знаходзіўся ў [[эміграцыя|эміграцыі]]. == Гістарычны нарыс == Напярэдадні Першае сусьветнае вайны вялікая частка ўкраінскіх тэрыторыяў — Усходняя Галічына, Букавіна, Закарпацьце — знаходзіліся ў складзе Аўстра-Вугоршчыны. Калі ў кастрычніку 1918 году ва ўмовах ваеннае паразы аўстра-нямецкага блёку ды нацыянальна-вызвольнае барацьбы народаў Аўстра-Вугорская імпэрыя распалася на некалькі незалежных дзяржаваў, украінцы пачалі зьдзяйсьняць шэраг захадаў з мэтаю стварэньня ўласнае дзяржавы на заходнеўкраінскіх землях [якія ўваходзілі ў склад колішняй Аўстра-Вугоршчыны]. Напрыканцы верасьня 1918 году ў Львове быў сфармаваны Ўкраінскі Генэральны Вайсковы Камісарыят (УГВК), які распачаў працу па падрыхтоўцы ўзброеннага паўстаньня. У кастрычніку гэтага ж году кіраўніком камісарыяту быў прызначаны сотнік {{Артыкул у іншым разьдзеле|Украінскія Сечавыя Стральцы|Легіёну Ўкраінскіх Сечавых Стральцоў|uk|Українські січові стрільці}} {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дзьмітры Вітоўскі|Дзьмітры Вітоўскі|uk|Вітовський Дмитро Дмитрович}}. 18 кастрычніка гэтага ж году ў Львове на сходах усіх украінскіх дэпутатаў аўстрыйскага парлямэнту, украінскіх чальцоў галіцкага й букавінскага [[сойм]]аў, прадстаўнікоў палітычных партыяў Галічыны й Букавіны, духавенства ды студэнцтва была ўтвораная {{Артыкул у іншым разьдзеле|Украінская Нацыянальная Рада Заходнеўкраінскае Народнае Рэспублікі|Украінская Нацыянальная Рада|uk|Українська Національна Рада Західноукраїнської Народної Республіки}} — палітычны прадстаўніцкі орган украінскага народу ў Аўстра-Вугорскай імпэрыі<ref>[https://web.archive.org/web/20111120165050/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxr.htm Статут Української Національної Ради, прийнятий у Львові 18 жовтня 1918 року]</ref>. 19 кастрычніка 1918 году Рада абвясьціла ўкраінскую дзяржаву на ўсёй украінскай этнічнай тэрыторыі Галічыны, Букавіны ды Закарпацьця<ref>[https://web.archive.org/web/20111120161855/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxd.htm Проклямація Української Національної Ради від 19 жовтня 1918 року]</ref> (букавінцы падтрымалі абвяшчэньне незалежнасьці на {{Артыкул у іншым разьдзеле|Букавінскае веча|букавінскім вечы|uk|Буковинське віче}}). Было прынятае рашэньне аб распрацоўцы дэмакратычнае [[канстытуцыя|канстытуцыі]], а таксама быў абраны [[прэзыдэнт]] Украінскае Нацыянальнае Рады, якім стаў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Яўген Петрушэвіч|Яўген Петрушэвіч|uk|Петрушевич Євген Омелянович}}. 31 кастрычніка 1918 году ў Львове стала вядома пра прыезд у места Польскае ліквідацыйнае камісіі (утвораная 28 кастрычніка 1918 году ў [[Кракаў|Кракаве]]), якая мусіла пераняць ад аўстрыйскага намесьніка ўладу над Галічынай і далучыць яе да складу Польшчы. УНРада паставіла перад аўстрыйскім урадам пытаньне пра перадачу ёй усёй паўнаты ўлады ў Галічыне ды Букавіне. Аднак аўстрыйскі намесьнік Галічыны генэрал К. Гуйн адказаў катэгарычнаю адмовай. Тады на вечаровым паседжаньні УГВК (Украінскага Генэральнага Вайсковага Камісарыяту) 31 кастрычніка 1918 году было вырашана атрымаць уладу ў Львове ўзброеным шляхам. == Бітва за Львоў == [[Файл:Ukrainian State 1918.5-11.png|міні|290пкс|ЗУНР у кастрычніку 1918 году: {{легенда|#E0FEAD|ЗУНР}} {{легенда|#D3F47B|[[Украінская дзяржава]] <small>(разам з шэрагам тэрытарыяльных прэтэнзіяў)</small>}} {{легенда|#77D9B7|[[Крым]]скі краёвы ўрад}} {{легенда|#B0E44B|[[Кубанская Народная Рэспубліка]]}} {{легенда|#A0E19D|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Усевялікае Войска Донскае|Усевялікае Войска Донскае|ru|Всевеликое войско Донское}}}} {{легенда|#C1E8E1|[[Беларуская Народная Рэспубліка]] <small>(шэраг кантраляваных ёю тэрыторыяў; бяз поўных тэрытарыяльных прэтэнзіяў)</small>}} {{легенда|#FFD2FF|[[Летува#Першая Летувіская Рэспубліка|Летува]] <small>(тэрытарыяльныя прэтэнзіі)</small>}} {{легенда|#D3DEEB|[[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшча]]}} {{легенда|#FFFF99|[[Аўстра-Вугоршчына]]}} {{легенда|#DFBF9F|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Каралеўства Румынія|Румынія|en|Kingdom of Romania}}}} {{легенда|#FFE17F|[[Каралеўства Сэрбія|Сэрбія]]}} {{легенда|#F5AAA5|Савецкая [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расея]]}}]] У ноч з 31 кастрычніка на 1 лістапада 1918 году стралецкія часткі, узначальваныя сотнікам Дзьмітрыем Вітоўскім, занялі ўсе найбольш важныя ўрадавыя ўстановы ў месьце (акрамя {{Артыкул у іншым разьдзеле|Галоўны чыгуначны вакзал (Львоў)|чыгуначнага вакзалу|uk|Головний залізничний вокзал (Львів)}}, што стала адною з памылак і прычынай страты Львова). 9 лістапада 1918 году УНРада стварыла свой часовы выканаўчы орган, які 13 лістапада гэтага ж году быў ператвораны ва ўрад — {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дзяржаўны сакратарыят Заходнеўкраінскае Народнае Рэспублікі|Дзяржаўны Сакратарыят ЗУНР-ЗВ УНР|uk|Державний секретаріат ЗУНР}}. У гэты ж дзень былі зацьверджаныя Канстытуцыйныя асновы новаўтворанае дзяржавы — «Тимчасовий основний закон про державну самостійність українських земель колишньої Австро-Угорської монархії»<ref>[https://web.archive.org/web/20140803204015/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxc.htm Тимчасовий основний закон про державну самостійність українських земель бувшої австро-угорської монархії, ухвалений Українською Національною Радою на засіданню 13 падолиста 1918]</ref> ({{мова-be|«Часовы асноўны закон пра дзяржаўную самастойнасьць украінскіх земляў колішняй Аўстра-Вугорскай манархіі»}}), згодна зь якім яна атрымала назву «Західно-Українська Народна Республіка» ({{мова-be|Заходнеўкраінская Народная Рэспубліка}}). Закон вызначаў тэрыторыію ЗУНР, якая ўлучала ўкраінскія этнічныя землі й ахоплівала Галічыну, Букавіну ды Закарпацьце. Тэрыторыя ЗУНР складала 70 тысячаў км², насельніцтва — 6 мільёнаў асобаў. Быў зацьверджаны герб дзяржавы — Залаты Леў на сінім фоне, ды сьцяг — блакітна-жоўты. Нацыянальным меншасьцям на тэрыторыі ЗУНР гарантаваліся роўныя правы з украінскім насельніцтвам. Часовы Асноўны закон ЗУНР быў зь цягам часу дапоўнены цэлыс шэрагам законаў: пра арганізацыю войска (13 лістапада 1918 году), часовую адміністрацыю (15 лістапада 1918 году), часовую арганізацыю судаводзтва (16 лістапада і 21 лістапада 1918 году), дзяржаўную мову (1 студзеня 1919 году), навучальны працэс (13 лютага 1919 году), грамадзянства (8 красавіка 1919 году), зямельную рэформу (14 красавіка 1919 году). Вынікам актыўнае зьнешнепалітычнае дзейнасьці ЗУНР стала адкрыцьцё амбасадаў у [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Вугоршчына|Вугоршчыне]] і [[Нямеччына|Нямеччыне]] ды дыпляматычных прадстаўніцтваў у [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыне]], [[Канада|Канадзе]], [[ЗША]], [[Бразылія|Бразыліі]], [[Італія|Італіі]] ды інш. == Украінска-польская вайна == Да новае ўкраінскае дзяржавы габрэйскае, нямецкамоўнае ды частка польскага насельніцтва паставілася ляяльна, іншая частка [[палякі|палякаў]] пры падтрымцы Польшчы распачалі {{Артыкул у іншым разьдзеле|польска-ўкраінская вайна|ваенныя дзеяньні супраць украінскае ўлады|en|Polish–Ukrainian War}}. Адначасова румынскія войскі перайшлі межы ЗУНР і, незважаючы на супраціў насельніцтва, 11 лістапада занялі [[Чарнаўцы]], а пасьля гэтага й усю Паўночную Букавіну. [[Файл:4 school Ternopil.jpg|290пкс|міні|Будынак [[тарнопаль]]скае школы №4, у якім у лістападзе — сьнежні 1918 году знаходзіўся ўрад ЗУНР.]] 21 лістапада ў выніку крывапралітных баёў польскія войскі захапілі Львоў (ля места Перамышля ня здолелі разбурыць масты і полськія войскі прыехалі на чыгуначны вакзал у Львове). Урад ЗУНР пераехаў у [[Тарнопаль]], а з 2 студзеня 1919 году УНРада і ўрад ЗУНР знаходзіліся ў Станіслававе (цяпер [[Івана-Франкоўск]]). 1 сьнежня 1918 году дэлегацыя УНРады і прадстаўнікі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дырэкторыя Ўкраінскае Народнае Рэспублікі|Дырэкторыі УНР|uk|Директорія Української Народної Республіки}} падпісалі ў [[Фастаў|Фаставе]] папярэдняе пагадненьне пра аб’яднаньне ЗУНР і УНР<ref>[https://web.archive.org/web/20140803204701/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxt.htm Передвступний договір, заключений дня 1 грудня 1918 року в м. Фастові між Українською Народньою Республікою й Західно-Українською Народньою Республікою про маючу наступити злуку обох українських держав в одну державну одиницю]</ref> ды канчаткова ўхваленую вышэйшым органам дзяржавы 3 студзеня 1919 году. 4 студзеня 1919 году быў сфармаваны новы ўрад на чале з {{Артыкул у іншым разьдзеле|Сыдар Галубовіч|Сыдарам Галубовічам|uk|Голубович Сидір Тимофійович}} і створаны Аддзел УНРады (складаўся зь дзевяці чальцоў) пад кіраўніцтвам Яўгена Петрушэвіча. 21 студзеня 1919 году прадстаўнікі Ўсекарпацкага кангрэсу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Сьцяпан Клачурак|Сьцяпан Клачурак|uk|Клочурак Степан}} і {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дзьмітры Клымпуш|Дзьмітры Клымпуш|uk|Климпуш Дмитро Іванович}} перадалі ўраду ЗУНР у Станіславе рашэньне насельніцтва краю пра далучэньне да Ўкраіны закарпацкіх земляў. На наступны дзень у Кіеве адбылося ўрачыстае абвяшчэньне {{Артыкул у іншым разьдзеле|Акт пра Злучэньне|«Акту про Злуку» («Акту пра Злучэньне»)|uk|Акт Злуки}} ЗУНР (Галічына, Букавіна, Закарпацьце) і УНР (Наддняпроўская Ўкраіна) у адзіную Ўкраінскую Народную Рэспубліку. Згодна з законам «Про форму влади в Україні» ({{мова-be|«Пра форму ўлады ва Ўкраіне»}}), прынятым {{Артыкул у іншым разьдзеле|Працоўны Кангрэс Украіны|Працоўным Кангрэсам Украіны|uk|Трудовий конгрес України}}, ЗУНР атрымала назву «Західна Область Української Народної Республіки» ({{мова-be|«Заходняя Вобласьць Украінскае Народнае Рэспублікі»}}, ЗВ УНР, ЗВУНР). Пазьней, пасьля падпісаньня {{Артыкул у іншым разьдзеле|Варшаўская дамова (1920)|Варшаўскае дамовы 1920 году|en|Treaty of Warsaw (1920)}} між УНР ды Польшчаю Акт Злучэньня быў дэнансаваны ўладаю ЗУНР-ЗВ УНР як пратэст супраць няўзгодненасьці дзеяньняў з боку Сымона Пятлюры, а таксама пра гэта былі паведамленыя прадстаўнік дыпляматычнае місіі УНР у [[Варшава|Варшаве]] ды ўрад Польшчы<ref>''Литвин М., Науменко К''. Історія ЗУНР.-Львів: Інститут українознавства НАНУ, видавнича фірма «Олір», 1995. — 368 с., іл. {{ISBN|5-7707-7867-9}} с.140</ref>. У студзені — траўні 1919 году, нягледзячы на пастаянны недахоп зброі, баепрыпасаў і амуніцыі, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Украінская Галіцкая Армія|Украінская Галіцкая Армія|uk|Українська Галицька армія}} кантралявала сытуацыю на ўкраінска-польскім фронце і паступова выціскала польскую армію з тэрыторыі Галічыны. У сярэдзіне лютага гэтага ж году Ўкраінская Галіцкая Армія пачала {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ваўчухоўская апэрацыя|Ваўчухоўскую апэрацыю|uk|Вовчухівська операція}}. Але напрыканцы лютага 1919 году пасьпяховы наступ украінскай арміі быў спынены паводле патрабаваньня {{Артыкул у іншым разьдзеле|Парыская мірная канфэрэнцыя (1919)|Парыскае мірнае канфэрэнцыі|be|Парыжская мірная канферэнцыя}}, якая для перамоваў з урадам ЗВ УНР пра ўмовы замірэньня з Польшчай выслала місію ў складзе [[Францыя|францускага]] генэрала Бэртэлемі (кіраўнік місіі), [[Вялікабрытанія|брытанскага]] палкоўніка Віярда, [[ЗША|амэрыканскага]] прафэсара Лорда ды [[Італія|італьянскага]] палкоўніка Стабіле (трох апошнія — чальцы місіі). Місія высунула патрабаваньне неадкладанага спыненьня ваенных дзеяньняў і запрапанавала дэмаркацыйную лінію між двума бакамі, паводле якой 40% Усходняе Галічыны (Львоў і [[Драгобыч|Драгобыцкі]] нафтавы басэйн) адыходзіла да Польшчы. Урад ЗУНР гэтае прапановы не прыняў, пасьля чаго ваенныя дзеяньні аднавіліся. 13 траўня гэтага году Найвышэйшая Рада краінаў [[Антанта|Антанты]] ажыцьцявіла новую спробу скласьці замірэньне між бакамі, што знаходзіліся ў стане вайны. Прапановы міжхаўруснае камісіі, якую ўзначальваў генэрал {{Артыкул у іншым разьдзеле|Люіс Бота|Люіс Бота|en|Louis Botha}}, былі прынятыя ўкраінскім бокам. Аднак умовы замірэньня, паводле якіх Драгобыцкі басэйн заставаўся на баку ЗУНР, былі адрынутыя ўрадам Польшчы. Праз гэтыя ўмовы цераз два дні на ўкраінскі фронт у Галічыне ды Валыні была адпраўленая сфармаваная і ўзброеная ў [[Францыя|Францыі]] васьмідзесяцітысячная польская армія генэрала [[Юзэф Гальлер|Юзэфа Гальлера]], якая (паводле плянаў Антанты) прызначалася толькі для барацьбы супраць бальшавікоў. Напрыканцы траўня ўрад пачынае пераезд са Станіславава праз Бучач, Чарткоў у Залешчыкі. Напачатку чэрвеня 1919 году польскія войскі, у тым ліку армія генэрала [[Юзэф Гальлер|Гальлера]], арганізаваная пры спрыяньні Антанты, захапілі амаль усю Галічыну, за выключэньнем тэрыторыі паміж [[Днестар|Днестрам]] і ніжнім [[Збруч]]ам. 2 чэрвеня ў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бучацкі кляштар|кляштары базылянаў|uk|Бучацький монастир}} ([[Бучач]]) была праведзеная нарада<ref>''Шанковський Л.'' Бучаччина в роки визвольної війни 1918-1920 // Бучач і Бучаччина. Історично-мемуарний збірник. - Ню-Йорк-Лондон-Париж-Сидней-Торонто: НТШ, 1972. - Т. XXVII. - 944 с., іл. с.78</ref>. У сувязі з крытычным становішчам ЗВ УНР 9 чэрвеня 1919 году ўрад Сыдара Галубовіча склаў свае паўнамоцтвы, а Аддзел УНРады перадаў усю паўнату вайсковае й цывільнае ўлады Яўгену Петрушэвічу, які атрымаў тытул [[дыктатар]]а ЗВ УНР. Для выкананьня ўскладзеных на яго функцыяў Петрушэвіч стварыў пры сабе часовы выканаўчы орган — Раду ўпаўнаважаных дыктатара і Вайсковую канцылярыю. Начальным правадыром быў прызначаны генэрал {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Грэкаў|Аляксандар Грэкаў|uk|Греків Олександр Петрович}}. 7—28 чэрвеня 1919 году УГА (Украінская галіцкая армія) пад камандаваньнем Аляксандра Грэкава правяла {{Артыкул у іншым разьдзеле|Чарткоўская афэнзыва|Чарткоўскі наступ|uk|Чортківська офензива}}, у выніку якога значная частка Галічыны была вызваленая ад польскіх войскаў. Аднак празь нястачу зброі і баепрыпасаў УГА была вымушаная на працягу чэрвеня — ліпеня 1919 году адступіць на старыя пазыцыі. 16—18 ліпеня гэтага ж году УГА адступіла за раку Збруч. Тэрыторыю ЗВ УНР акупавалі польскія войскі. Зь ліпеня да лістапада 1919 году месцам знаходжаньня кіраўніцтва ЗВ УНР зьяўляўся [[Камянец-Падольскі]]. 12 лістапада 1919 году ў ім адбылася апошняя сумесная нарада ўрадаў ЗУНР ды УНР, на якой Яўген Петрушэвіч прапанаваў адсунуць Сымона Пятлюру ад кіраўніцтва як «неспэцыяліста па апэратыўных справах». Уранку 17 лістапада гэтага ж году часткі Дабрарміі захапілі Камянец-Падольскі<ref>''Литвин М., Науменко К''. Історія ЗУНР.-Львів: Інститут українознавства НАНУ, видавнича фірма «Олір»,1995.-368 с., іл. {{ISBN|5-7707-7867-9}} с. 266—267</ref>. == Эміграцыя == Позна ўвечары 16 лістапада 1919 году Петрушэвіч, палкоўнік В. Вышываны, група ўрадавых асобаў ЗУНР, сотня стралкоў асабістай аховы<ref>Там жа.</ref> былі вымушаныя пераехаць праз Румынію ў [[Вена|Вену]], дзе працягвалі актыўную міжнародную дзейнасьць датычна абароны дзяржаўных інтарэсаў ЗУНР. Найвышэйшая рада Антанты 25 чэрвеня 1919 году (паводле іншых зьвестак — 29 чэрвеня), перасьцерагаючыся наступу бальшавікоў за Збруч, пагадзілася на часовую акупацыю польскімі войскамі Ўсходняе Галічыны, пакінуўшы юрыдычныя правы над гэтаю тэрыторыяй за хаўруснымі дзяржавамі. 21 лістапада гэтага году пад ціскам польскага боку была складзеная «Дамова паміж хаўруснымі дзяржавамі і Польшчай па Ўсходняй Галічыне», паводле якой рэгіён на 25 гадоў уваходзіў у склад Польшчы, захоўваючы статус тэрытарыяльнай аўтаноміі. Па заканчэньні гэтага тэрміну статус гэтых зямель мусіў вызначацца шляхам самавызначэньня мясцовага насельніцтва. 8 сьнежня 1919 году Найвышэйшая рада Антанты, прызнаўшы ўсходняй мяжою {{Артыкул у іншым разьдзеле|Лінія Керзона|Лінію Керзона|be|Лінія Керзона}}, юрыдычна зацьвердзіла замацаваньне на баку Польшчы тэрыторыяў, на якія прэтэндавалі тагачасныя ўкраінскія нацыянальныя арганізацыі: [[Холмшчына|Холмшчыны]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Лемкаўшчына|Лемкаўшчыны|uk|Лемківщина}}, паўднёвага [[Падляшша]] ды [[Надсаньне|Надсаньня]]. 1 жніўня 1920 году ў Вене быў сфармаваны замежны (экзыльны) урад Дыктатара ЗУНР, галоўная мэта якога — дамагацца аднаўленьня незалежнасьці ЗУНР дыпляматычнымі сродкамі. Яўген Петрушэвіч склаў часовы ўрад для Ўсходняе Галічыны: сакратар замежных справаў — {{Артыкул у іншым разьдзеле|Сьцяпан Вытвіцкі|С. Вытвіцкі|uk|Витвицький Степан}}, сакратар палітычнае прапаганды — К. Лявіцкі, сакратар унутраных справаў, судаводзтва — А. Ганінчак, сакратар фінансаў ды гандлю — В. Сінгалевіч. Был сфармаваная дарадніцкая рада, у якую ўваходзіла сем чальцоў Нацыянальнае рады. На працягу 1920—1923 гадоў урад ЗУНР і прэзыдэнт Яўген Петрушэвіч пастаянна ставілі перад [[Ліга Нацыяў|Лігаю Нацыяў]], Найвышэйшаю радай і Радаю амбасадараў дзяржаваў Антанты пытаньні пра ліквідацыю рэжыму польскае ўлады на тэрыторыі рэспублікі ды аднаўленьне незалежнасьці ЗУНР. Аднак лідэры краінаў Антанты, зацікаўленыя ў існаваньні моцнае польскае дзяржавы як супрацьвагі Савецкай Расеі, не адважваліся прыняць рашэньне датычна гэтае праблемы. 11 жніўня дыктатар ЗУНР Яўген Петрушэвіч дадаткова ўлучыў у склад свайго ўраду ўпаўнаважанага, дзеяча УНТП {{Артыкул у іншым разьдзеле|Раман Пярфецкі|Рамана Пярфецкага|uk|Перфецький Роман}} — як рэфэрэнта краю — для кіраўніцтва сацыяльна-палітычнымі працэсамі ў Галічыне. У сакавіку 1921 году дэлегацыя ЗУНР ({{Артыкул у іншым разьдзеле|Косьць Лявіцкі|Косьць Лявіцкі|uk|Левицький Кость}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эрнэст Тэадор Брайтэр|Эрнэст Тэадор Брайтэр|uk|Ернест Теодор Брайтер}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Осіп Назарук|Осіп Назарук|uk|Назарук Осип Тадейович}}, Лука Мышуга) выказала рашучы пратэст супраць складаньня [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскае мірнае дамовы 1921 году]]. У 1921 году Рада Лігі Нацыяў прыняла рашэньне пра арганізацыю ў 1922 годзе міжнароднае канфэрэнцыі па праблеме міжнародна-прававога статусу Галічыны. У красавіку — траўні 1922 году пытаньне пра лёс украінскіх тэрыторыяў, што засталіся на баку Польшчы, абмяркоўвалася на {{Артыкул у іншым разьдзеле|Генуэская канфэрэнцыя|Генуэскай канфэрэнцыі|en|Genoa Conference (1922)}}. {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канфэрэнцыя Амбасадараў|14 сакавіка 1923 году на паседжаньні Рады амбасадараў дзяржаваў Антанты|en|Conference of Ambassadors}} былі прызнаныя фактычныя межы Польшчы на ўсходзе з умоваю наданьня [[аўтаномія|аўтаноміі]] для Ўсходняе Галічыны. Намагаючыся зьмяніць рашэньне Рады амбасадараў, з {{Артыкул у іншым разьдзеле|Раймон Пуанкарэ|Раймонам Пуанкарэ|be|Раймон Пуанкарэ}} сустракаўся [[мітрапаліт]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Андрэй (Шаптыцкі)|Андрэй Шаптыцкі|uk|Андрей (Шептицький)}}, але беспасьпяхова. 15 сакавіка 1923 году экзыльны ўрад ЗУНР спыніў існаваньне. == Улада == === Судовая ўлада === 21 лістапада 1918 году Ўкраінская нацыянальная рада выдала закон «Про тимчасову організацію судівництва»<ref>Лозинський М. Галичина в рр. 1918—1920/М. Лозинський. — Нью-Йорк, 1970. — С. 45-46</ref> ({{мова-be|«Пра часовую арганізацыю судаводзтва»}}), адпаведна зь якім судовая сыстэма новаўтворанае Рэспублікі складалася з трох зьвеньняў: павятовых судоў, акругавых судоў ды Вышэйшага суду. Як і на [[Украінская Народная Рэспубліка|ўсходніх землях]], у ЗУНР заканадаўства колішняе мэтраполіі дзейнічала толькі ў тым выпадку, калі яно не супярэчыла інтарэсам украінскае дзяржавы. Апроч агульных судоў прадугледжвалася стварэньне органаў вайсковай юстыцыі, якімі былі павінныя стаць: акругавы вайсковы суд, абласны вайсковы суд і Найвышэйшы вайсковы трыбунал<ref>Вісник державних законів і розпоряджень Західної області Української Народної Республіки. — 1919. — Вип.3. — С. 12—18</ref>. Заканадаўствам ЗУНР былі ўсталяваныя падвышаныя патрабаваньні да асобаў, якія мелі жаданьне стаць судзьдзямі. У прыватнасьці, пасьля заканчэньня вышэйшае навучальнае ўстановы яны былі павінныя прайсьці двухгадовае стажаваньне, і толькі пасьля гэтага маглі стаць судзьдзямі ў выпадку пасьпяховае здачы спэцыяльнага экзамэну<ref>Судоустрій України: підручник / С.Ківалов, Ю.Полянський, М.Косюта, В.Долежан. — К.: Юрінком Інтер, 2011. — 384 с.</ref>. == Насельніцтва == [[Файл:Ukrainians in Austria-Hungary 1911.gif|міні|290пкс|Украінцы (русіны) у Аўстра-Вугоршчыне, 1911 год, пазначаныя жоўтым колерам.]] Згодна з Аўстра-Вугорскім перапісам 1910 году, на тэрыторыі абвешчанае Заходнеўкраінскае Народнае Рэспублікі пражывала блізу 5 400 000 асобаў. Сярод іх 3 291 000 тысячаў (прыблізна 60%) [[украінцы|украінцаў]], 1 351 000 (прыблізна 25%) [[палякі|палякаў]], 660 000 (прыблізна 12%) [[габрэі|габрэяў]]. Рэшту складалі [[немцы]], [[вугорцы]], [[румыны]], [[чэхі]], [[славакі]], [[цыганы]], [[армяне]] ды інш. У местах ды мястэчках пражывалі пераважна палякі ды габрэі, у сельскай жа мясцовасьці ў абсалютнай большасьці пераважалі ўкраінцы. Такое разьмеркаваньне месца пражываньня апынулася ў будучыні праблемным, бо найбуйнейшае места і адміністрацыйны цэнтар рэгіёну [[Львоў]], які заснаваў кароль [[Даніла Раманавіч]], было ў большасьці населеным на той момант палякамі і лічылася важным цэнтрам польскае культуры. Канфлікт за гэтае места быў непазьбежным. == Глядзіце таксама == * [[Галічына]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * ''Тищик Б. Й., Вівчаренко О.&nbsp;А''.&nbsp;Західноукраїнська Народна Республіка. 1918–1923 pp. Коломия, 1993. * ''Кугутяк М''. Галичина: Сторінки історії. Івано-Франківськ, 1993 * ''Кульчицький В.&nbsp;С''.&nbsp;До питання про виникнення і падіння Західноукраїнської Народної Республіки // Проблеми юридичної науки та правоохоронної практики. К., 1994 * ''Литвин М. Р., Науменко К.&nbsp;Є''.&nbsp;Історія ЗУНР. Львів, 1995. — 368 с., іл. {{ISBN|5-7707-7867-9}} * ''Лісна І.&nbsp;С''.&nbsp;Становлення національної державності в Галичині (1918—1923&nbsp;рр.). Львів, 1998 * ''Макарчук С.&nbsp;А''.&nbsp;Українська республіка галичан. Львів, 1997 * Західно-українська народна республіка 1918–1923. Ілюстрована енциклопедія. Видавництво «Манускрипт» * Уряди України у ХХ ст. К.: Наукова думка. 2001. 608 с. * ''Шухевич С.Е.'' Спомини.- Львів: Червона калина, 1929. * Бучач і Бучаччина. Історико-мемуарний збірник. — НТШ: Ню-Йорк-Лондон-Париж-Сидней-Торонто, 1972. Т. XXVII. — 944 с., іл. == Вонкавыя спасылкі == {{Вікіцытатнік-мова|uk|Західноукраїнська Народна Республіка}} {{Commons}} * [http://www.narodnaviyna.org.ua/index.html Народна війна 1917–1932, проект] * [https://web.archive.org/web/20130624022851/http://duhvoli.com.ua/index.php?fond=8 duhvoli.com.ua] Карта ЗУНР, випущена за сприяння фонду «Україна-Русь» * [http://zakarpattya.net.ua/Special/106651-Dokumenty-svidchat...-22 Заклик Руської народної ради в Пряшеві 1918 р. до населення] * [http://www.history.org.ua/?hrono Інститут історії України] * [http://inst-ukr.lviv.ua/files/18/240Perfeck.pdf Роман Перфецький] {{Гісторыя Ўкраіны}} [[Катэгорыя:Колішнія дзяржавы Эўропы]] [[Катэгорыя:Колішнія непрызнаныя дзяржавы]] 4xj1i9fydsyys0uqo1t0myzottbicru 2664528 2664503 2026-04-11T11:11:08Z Отаман43 70859 Тагачасны сьцягі 2664528 wikitext text/x-wiki {{Краіна |Назва = Заходнеўкраінская Народная Рэспубліка |НазваЎРоднымСклоне = Украіны |НазваНаДзяржаўнайМове = {{мова-uk||скарочана}} Західноукраїнська Народна Республіка |ПэрыядІснаваньня = 1918—1919 |ПапярэдняяДзяржава1 = Аўстра-Вугоршчына |СьцягПапярэдняйДзяржавы1 = Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg |НаступнаяДзяржава1 = Украінская Народная Рэспубліка |СьцягНаступнайДзяржавы1 = Flag of Ukraine (1917–1921).svg |НаступнаяДзяржава2 = Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польская Рэспубліка |СьцягНаступнайДзяржавы2 = Flag of Poland (1919–1928).svg |НаступнаяДзяржава3 = Чэхаславаччына |СьцягНаступнайДзяржавы3 = Flag of Czechoslovakia.png |НаступнаяДзяржава4 = Каралеўства Румынія |СьцягНаступнайДзяржавы4 = Flag of Romania.svg |Сьцяг = Flag of Ukraine (1917–1921).svg |Герб = Coat of Arms of the West Ukrainian People's Republic (1918—1919).png |ДзяржаўныГімн = Ще не вмерла Україна |Месцазнаходжаньне = Location of the WUPR.png |АфіцыйнаяМова = |Сталіца = [[Львоў]]<small> (дэ-юрэ)<br />[[Тарнопаль]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Івана-Франкоўск|Станіслаў]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Бучач]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Чарткоў]]<small> (дэ-факта)</small><br />[[Залешчыкі]]<small> (дэ-факта)</small> |НайбуйнейшыГорад = |ТыпУраду = [[Рэспубліка]] |ПасадыКіраўнікоў = [[Прэзыдэнт]] |ІмёныКіраўнікоў = Яўген Петрушэвіч |Плошча = |МесцаЎСьвецеПаводлеПлошчы = |АдсотакВады = |ГодАцэнкіНасельніцтва = |МесцаЎСьвецеПаводлеНасельніцтва = |Насельніцтва = |ШчыльнасьцьНасельніцтва = |ЭтнічныСклад = |КанфэсійныСклад = |Пісьменнасьць = |ГодАцэнкіСУП = |МесцаЎСьвецеПаводлеСУП = |СУП = |СУПНаДушуНасельніцтва = |Валюта = |КодВалюты = |ЧасавыПас = |ЧасРозьніцаUTC = |ЧасавыПасУлетку = |ЧасРозьніцаUTCУлетку = |НезалежнасьцьПадзеі = |НезалежнасьцьДаты = |АўтамабільныЗнак = |ДамэнВерхнягаЎзроўню = |ТэлефонныКод = |Дадаткі = |Лацінка=Zachodnieŭkrainskaja Narodnaja Respublika}} '''Захо́днеўкраі́нская Народная Рэспубліка''' ({{мова-uk|Західноукраїнська Народна Республіка}}, паводле тагачаснага напісаньня — ''Західно-Українська Народня Республіка''; '''ЗУНР''') — [[украінцы|украінскае]] дзяржаўнае ўтварэньне ([[рэспубліка]]), якое існавала на працягу [[1918]]—[[1919]] гадоў на [[Тэрыторыя|тэрыторыі]] [[Заходняя Ўкраіна|Заходняе Ўкраіны]] са [[Сталіца|сталіцай]] у [[Горад|месьце]] [[Львоў]]. Узьнікла пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першае сусьветнае вайны]] праз вынікі [[распад Аўстра-Вугоршчыны|распаду]] [[Аўстра-Вугоршчына|Аўстра-Вугоршчыны]]. Абвешчаная [[19 кастрычніка]] [[1918]] году. Ахоплівала (альбо прэтэндавала) на тэрыторыі [[Галічына|Галічыны]], [[Букавіна|Букавіны]] ды [[Карпацкая Русь|Закарпацьця]]. [[1 лістапада]] распачаўся вайсковы [[канфлікт]] з [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчай]], якую падтрымоўвалі краіны [[Антанта|Антанты]]. [[22 студзеня]] [[1919]] году рэспубліка аб’ядналася («Акт Злукі») з [[Украінская Народная Рэспубліка|УНР]], праз што атрымала назву «Заходняя вобласьць Украінскай Народнай Рэспублікі» ({{мова-uk|Західна Область Української Народної Республіки}}). Спыніла фактычнае існаваньне ў выніку {{Артыкул у іншым разьдзеле|украінска-польская вайна 1918—1919 гадоў|ўкраінска-польскае вайны|en|Polish–Ukrainian War}} (18 ліпеня 1919 году). Анэксаваная [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчай]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Каралеўства Румынія|Румыніяй|en|Kingdom of Romania}} ды [[Чэхаславаччына]]й. Да [[15 сакавіка]] [[1923]] году ўрад ЗУНР знаходзіўся ў [[эміграцыя|эміграцыі]]. == Гістарычны нарыс == Напярэдадні Першае сусьветнае вайны вялікая частка ўкраінскіх тэрыторыяў — Усходняя Галічына, Букавіна, Закарпацьце — знаходзіліся ў складзе Аўстра-Вугоршчыны. Калі ў кастрычніку 1918 году ва ўмовах ваеннае паразы аўстра-нямецкага блёку ды нацыянальна-вызвольнае барацьбы народаў Аўстра-Вугорская імпэрыя распалася на некалькі незалежных дзяржаваў, украінцы пачалі зьдзяйсьняць шэраг захадаў з мэтаю стварэньня ўласнае дзяржавы на заходнеўкраінскіх землях [якія ўваходзілі ў склад колішняй Аўстра-Вугоршчыны]. Напрыканцы верасьня 1918 году ў Львове быў сфармаваны Ўкраінскі Генэральны Вайсковы Камісарыят (УГВК), які распачаў працу па падрыхтоўцы ўзброеннага паўстаньня. У кастрычніку гэтага ж году кіраўніком камісарыяту быў прызначаны сотнік {{Артыкул у іншым разьдзеле|Украінскія Сечавыя Стральцы|Легіёну Ўкраінскіх Сечавых Стральцоў|uk|Українські січові стрільці}} {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дзьмітры Вітоўскі|Дзьмітры Вітоўскі|uk|Вітовський Дмитро Дмитрович}}. 18 кастрычніка гэтага ж году ў Львове на сходах усіх украінскіх дэпутатаў аўстрыйскага парлямэнту, украінскіх чальцоў галіцкага й букавінскага [[сойм]]аў, прадстаўнікоў палітычных партыяў Галічыны й Букавіны, духавенства ды студэнцтва была ўтвораная {{Артыкул у іншым разьдзеле|Украінская Нацыянальная Рада Заходнеўкраінскае Народнае Рэспублікі|Украінская Нацыянальная Рада|uk|Українська Національна Рада Західноукраїнської Народної Республіки}} — палітычны прадстаўніцкі орган украінскага народу ў Аўстра-Вугорскай імпэрыі<ref>[https://web.archive.org/web/20111120165050/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxr.htm Статут Української Національної Ради, прийнятий у Львові 18 жовтня 1918 року]</ref>. 19 кастрычніка 1918 году Рада абвясьціла ўкраінскую дзяржаву на ўсёй украінскай этнічнай тэрыторыі Галічыны, Букавіны ды Закарпацьця<ref>[https://web.archive.org/web/20111120161855/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxd.htm Проклямація Української Національної Ради від 19 жовтня 1918 року]</ref> (букавінцы падтрымалі абвяшчэньне незалежнасьці на {{Артыкул у іншым разьдзеле|Букавінскае веча|букавінскім вечы|uk|Буковинське віче}}). Было прынятае рашэньне аб распрацоўцы дэмакратычнае [[канстытуцыя|канстытуцыі]], а таксама быў абраны [[прэзыдэнт]] Украінскае Нацыянальнае Рады, якім стаў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Яўген Петрушэвіч|Яўген Петрушэвіч|uk|Петрушевич Євген Омелянович}}. 31 кастрычніка 1918 году ў Львове стала вядома пра прыезд у места Польскае ліквідацыйнае камісіі (утвораная 28 кастрычніка 1918 году ў [[Кракаў|Кракаве]]), якая мусіла пераняць ад аўстрыйскага намесьніка ўладу над Галічынай і далучыць яе да складу Польшчы. УНРада паставіла перад аўстрыйскім урадам пытаньне пра перадачу ёй усёй паўнаты ўлады ў Галічыне ды Букавіне. Аднак аўстрыйскі намесьнік Галічыны генэрал К. Гуйн адказаў катэгарычнаю адмовай. Тады на вечаровым паседжаньні УГВК (Украінскага Генэральнага Вайсковага Камісарыяту) 31 кастрычніка 1918 году было вырашана атрымаць уладу ў Львове ўзброеным шляхам. == Бітва за Львоў == [[Файл:Ukrainian State 1918.5-11.png|міні|290пкс|ЗУНР у кастрычніку 1918 году: {{легенда|#E0FEAD|ЗУНР}} {{легенда|#D3F47B|[[Украінская дзяржава]] <small>(разам з шэрагам тэрытарыяльных прэтэнзіяў)</small>}} {{легенда|#77D9B7|[[Крым]]скі краёвы ўрад}} {{легенда|#B0E44B|[[Кубанская Народная Рэспубліка]]}} {{легенда|#A0E19D|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Усевялікае Войска Донскае|Усевялікае Войска Донскае|ru|Всевеликое войско Донское}}}} {{легенда|#C1E8E1|[[Беларуская Народная Рэспубліка]] <small>(шэраг кантраляваных ёю тэрыторыяў; бяз поўных тэрытарыяльных прэтэнзіяў)</small>}} {{легенда|#FFD2FF|[[Летува#Першая Летувіская Рэспубліка|Летува]] <small>(тэрытарыяльныя прэтэнзіі)</small>}} {{легенда|#D3DEEB|[[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшча]]}} {{легенда|#FFFF99|[[Аўстра-Вугоршчына]]}} {{легенда|#DFBF9F|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Каралеўства Румынія|Румынія|en|Kingdom of Romania}}}} {{легенда|#FFE17F|[[Каралеўства Сэрбія|Сэрбія]]}} {{легенда|#F5AAA5|Савецкая [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расея]]}}]] У ноч з 31 кастрычніка на 1 лістапада 1918 году стралецкія часткі, узначальваныя сотнікам Дзьмітрыем Вітоўскім, занялі ўсе найбольш важныя ўрадавыя ўстановы ў месьце (акрамя {{Артыкул у іншым разьдзеле|Галоўны чыгуначны вакзал (Львоў)|чыгуначнага вакзалу|uk|Головний залізничний вокзал (Львів)}}, што стала адною з памылак і прычынай страты Львова). 9 лістапада 1918 году УНРада стварыла свой часовы выканаўчы орган, які 13 лістапада гэтага ж году быў ператвораны ва ўрад — {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дзяржаўны сакратарыят Заходнеўкраінскае Народнае Рэспублікі|Дзяржаўны Сакратарыят ЗУНР-ЗВ УНР|uk|Державний секретаріат ЗУНР}}. У гэты ж дзень былі зацьверджаныя Канстытуцыйныя асновы новаўтворанае дзяржавы — «Тимчасовий основний закон про державну самостійність українських земель колишньої Австро-Угорської монархії»<ref>[https://web.archive.org/web/20140803204015/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxc.htm Тимчасовий основний закон про державну самостійність українських земель бувшої австро-угорської монархії, ухвалений Українською Національною Радою на засіданню 13 падолиста 1918]</ref> ({{мова-be|«Часовы асноўны закон пра дзяржаўную самастойнасьць украінскіх земляў колішняй Аўстра-Вугорскай манархіі»}}), згодна зь якім яна атрымала назву «Західно-Українська Народна Республіка» ({{мова-be|Заходнеўкраінская Народная Рэспубліка}}). Закон вызначаў тэрыторыію ЗУНР, якая ўлучала ўкраінскія этнічныя землі й ахоплівала Галічыну, Букавіну ды Закарпацьце. Тэрыторыя ЗУНР складала 70 тысячаў км², насельніцтва — 6 мільёнаў асобаў. Быў зацьверджаны герб дзяржавы — Залаты Леў на сінім фоне, ды сьцяг — блакітна-жоўты. Нацыянальным меншасьцям на тэрыторыі ЗУНР гарантаваліся роўныя правы з украінскім насельніцтвам. Часовы Асноўны закон ЗУНР быў зь цягам часу дапоўнены цэлыс шэрагам законаў: пра арганізацыю войска (13 лістапада 1918 году), часовую адміністрацыю (15 лістапада 1918 году), часовую арганізацыю судаводзтва (16 лістапада і 21 лістапада 1918 году), дзяржаўную мову (1 студзеня 1919 году), навучальны працэс (13 лютага 1919 году), грамадзянства (8 красавіка 1919 году), зямельную рэформу (14 красавіка 1919 году). Вынікам актыўнае зьнешнепалітычнае дзейнасьці ЗУНР стала адкрыцьцё амбасадаў у [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Вугоршчына|Вугоршчыне]] і [[Нямеччына|Нямеччыне]] ды дыпляматычных прадстаўніцтваў у [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыне]], [[Канада|Канадзе]], [[ЗША]], [[Бразылія|Бразыліі]], [[Італія|Італіі]] ды інш. == Украінска-польская вайна == Да новае ўкраінскае дзяржавы габрэйскае, нямецкамоўнае ды частка польскага насельніцтва паставілася ляяльна, іншая частка [[палякі|палякаў]] пры падтрымцы Польшчы распачалі {{Артыкул у іншым разьдзеле|польска-ўкраінская вайна|ваенныя дзеяньні супраць украінскае ўлады|en|Polish–Ukrainian War}}. Адначасова румынскія войскі перайшлі межы ЗУНР і, незважаючы на супраціў насельніцтва, 11 лістапада занялі [[Чарнаўцы]], а пасьля гэтага й усю Паўночную Букавіну. [[Файл:4 school Ternopil.jpg|290пкс|міні|Будынак [[тарнопаль]]скае школы №4, у якім у лістападзе — сьнежні 1918 году знаходзіўся ўрад ЗУНР.]] 21 лістапада ў выніку крывапралітных баёў польскія войскі захапілі Львоў (ля места Перамышля ня здолелі разбурыць масты і полськія войскі прыехалі на чыгуначны вакзал у Львове). Урад ЗУНР пераехаў у [[Тарнопаль]], а з 2 студзеня 1919 году УНРада і ўрад ЗУНР знаходзіліся ў Станіслававе (цяпер [[Івана-Франкоўск]]). 1 сьнежня 1918 году дэлегацыя УНРады і прадстаўнікі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дырэкторыя Ўкраінскае Народнае Рэспублікі|Дырэкторыі УНР|uk|Директорія Української Народної Республіки}} падпісалі ў [[Фастаў|Фаставе]] папярэдняе пагадненьне пра аб’яднаньне ЗУНР і УНР<ref>[https://web.archive.org/web/20140803204701/http://uazakon.com/documents/date_5r/pg_ifwzxt.htm Передвступний договір, заключений дня 1 грудня 1918 року в м. Фастові між Українською Народньою Республікою й Західно-Українською Народньою Республікою про маючу наступити злуку обох українських держав в одну державну одиницю]</ref> ды канчаткова ўхваленую вышэйшым органам дзяржавы 3 студзеня 1919 году. 4 студзеня 1919 году быў сфармаваны новы ўрад на чале з {{Артыкул у іншым разьдзеле|Сыдар Галубовіч|Сыдарам Галубовічам|uk|Голубович Сидір Тимофійович}} і створаны Аддзел УНРады (складаўся зь дзевяці чальцоў) пад кіраўніцтвам Яўгена Петрушэвіча. 21 студзеня 1919 году прадстаўнікі Ўсекарпацкага кангрэсу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Сьцяпан Клачурак|Сьцяпан Клачурак|uk|Клочурак Степан}} і {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дзьмітры Клымпуш|Дзьмітры Клымпуш|uk|Климпуш Дмитро Іванович}} перадалі ўраду ЗУНР у Станіславе рашэньне насельніцтва краю пра далучэньне да Ўкраіны закарпацкіх земляў. На наступны дзень у Кіеве адбылося ўрачыстае абвяшчэньне {{Артыкул у іншым разьдзеле|Акт пра Злучэньне|«Акту про Злуку» («Акту пра Злучэньне»)|uk|Акт Злуки}} ЗУНР (Галічына, Букавіна, Закарпацьце) і УНР (Наддняпроўская Ўкраіна) у адзіную Ўкраінскую Народную Рэспубліку. Згодна з законам «Про форму влади в Україні» ({{мова-be|«Пра форму ўлады ва Ўкраіне»}}), прынятым {{Артыкул у іншым разьдзеле|Працоўны Кангрэс Украіны|Працоўным Кангрэсам Украіны|uk|Трудовий конгрес України}}, ЗУНР атрымала назву «Західна Область Української Народної Республіки» ({{мова-be|«Заходняя Вобласьць Украінскае Народнае Рэспублікі»}}, ЗВ УНР, ЗВУНР). Пазьней, пасьля падпісаньня {{Артыкул у іншым разьдзеле|Варшаўская дамова (1920)|Варшаўскае дамовы 1920 году|en|Treaty of Warsaw (1920)}} між УНР ды Польшчаю Акт Злучэньня быў дэнансаваны ўладаю ЗУНР-ЗВ УНР як пратэст супраць няўзгодненасьці дзеяньняў з боку Сымона Пятлюры, а таксама пра гэта былі паведамленыя прадстаўнік дыпляматычнае місіі УНР у [[Варшава|Варшаве]] ды ўрад Польшчы<ref>''Литвин М., Науменко К''. Історія ЗУНР.-Львів: Інститут українознавства НАНУ, видавнича фірма «Олір», 1995. — 368 с., іл. {{ISBN|5-7707-7867-9}} с.140</ref>. У студзені — траўні 1919 году, нягледзячы на пастаянны недахоп зброі, баепрыпасаў і амуніцыі, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Украінская Галіцкая Армія|Украінская Галіцкая Армія|uk|Українська Галицька армія}} кантралявала сытуацыю на ўкраінска-польскім фронце і паступова выціскала польскую армію з тэрыторыі Галічыны. У сярэдзіне лютага гэтага ж году Ўкраінская Галіцкая Армія пачала {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ваўчухоўская апэрацыя|Ваўчухоўскую апэрацыю|uk|Вовчухівська операція}}. Але напрыканцы лютага 1919 году пасьпяховы наступ украінскай арміі быў спынены паводле патрабаваньня {{Артыкул у іншым разьдзеле|Парыская мірная канфэрэнцыя (1919)|Парыскае мірнае канфэрэнцыі|be|Парыжская мірная канферэнцыя}}, якая для перамоваў з урадам ЗВ УНР пра ўмовы замірэньня з Польшчай выслала місію ў складзе [[Францыя|францускага]] генэрала Бэртэлемі (кіраўнік місіі), [[Вялікабрытанія|брытанскага]] палкоўніка Віярда, [[ЗША|амэрыканскага]] прафэсара Лорда ды [[Італія|італьянскага]] палкоўніка Стабіле (трох апошнія — чальцы місіі). Місія высунула патрабаваньне неадкладанага спыненьня ваенных дзеяньняў і запрапанавала дэмаркацыйную лінію між двума бакамі, паводле якой 40% Усходняе Галічыны (Львоў і [[Драгобыч|Драгобыцкі]] нафтавы басэйн) адыходзіла да Польшчы. Урад ЗУНР гэтае прапановы не прыняў, пасьля чаго ваенныя дзеяньні аднавіліся. 13 траўня гэтага году Найвышэйшая Рада краінаў [[Антанта|Антанты]] ажыцьцявіла новую спробу скласьці замірэньне між бакамі, што знаходзіліся ў стане вайны. Прапановы міжхаўруснае камісіі, якую ўзначальваў генэрал {{Артыкул у іншым разьдзеле|Люіс Бота|Люіс Бота|en|Louis Botha}}, былі прынятыя ўкраінскім бокам. Аднак умовы замірэньня, паводле якіх Драгобыцкі басэйн заставаўся на баку ЗУНР, былі адрынутыя ўрадам Польшчы. Праз гэтыя ўмовы цераз два дні на ўкраінскі фронт у Галічыне ды Валыні была адпраўленая сфармаваная і ўзброеная ў [[Францыя|Францыі]] васьмідзесяцітысячная польская армія генэрала [[Юзэф Гальлер|Юзэфа Гальлера]], якая (паводле плянаў Антанты) прызначалася толькі для барацьбы супраць бальшавікоў. Напрыканцы траўня ўрад пачынае пераезд са Станіславава праз Бучач, Чарткоў у Залешчыкі. Напачатку чэрвеня 1919 году польскія войскі, у тым ліку армія генэрала [[Юзэф Гальлер|Гальлера]], арганізаваная пры спрыяньні Антанты, захапілі амаль усю Галічыну, за выключэньнем тэрыторыі паміж [[Днестар|Днестрам]] і ніжнім [[Збруч]]ам. 2 чэрвеня ў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бучацкі кляштар|кляштары базылянаў|uk|Бучацький монастир}} ([[Бучач]]) была праведзеная нарада<ref>''Шанковський Л.'' Бучаччина в роки визвольної війни 1918-1920 // Бучач і Бучаччина. Історично-мемуарний збірник. - Ню-Йорк-Лондон-Париж-Сидней-Торонто: НТШ, 1972. - Т. XXVII. - 944 с., іл. с.78</ref>. У сувязі з крытычным становішчам ЗВ УНР 9 чэрвеня 1919 году ўрад Сыдара Галубовіча склаў свае паўнамоцтвы, а Аддзел УНРады перадаў усю паўнату вайсковае й цывільнае ўлады Яўгену Петрушэвічу, які атрымаў тытул [[дыктатар]]а ЗВ УНР. Для выкананьня ўскладзеных на яго функцыяў Петрушэвіч стварыў пры сабе часовы выканаўчы орган — Раду ўпаўнаважаных дыктатара і Вайсковую канцылярыю. Начальным правадыром быў прызначаны генэрал {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Грэкаў|Аляксандар Грэкаў|uk|Греків Олександр Петрович}}. 7—28 чэрвеня 1919 году УГА (Украінская галіцкая армія) пад камандаваньнем Аляксандра Грэкава правяла {{Артыкул у іншым разьдзеле|Чарткоўская афэнзыва|Чарткоўскі наступ|uk|Чортківська офензива}}, у выніку якога значная частка Галічыны была вызваленая ад польскіх войскаў. Аднак празь нястачу зброі і баепрыпасаў УГА была вымушаная на працягу чэрвеня — ліпеня 1919 году адступіць на старыя пазыцыі. 16—18 ліпеня гэтага ж году УГА адступіла за раку Збруч. Тэрыторыю ЗВ УНР акупавалі польскія войскі. Зь ліпеня да лістапада 1919 году месцам знаходжаньня кіраўніцтва ЗВ УНР зьяўляўся [[Камянец-Падольскі]]. 12 лістапада 1919 году ў ім адбылася апошняя сумесная нарада ўрадаў ЗУНР ды УНР, на якой Яўген Петрушэвіч прапанаваў адсунуць Сымона Пятлюру ад кіраўніцтва як «неспэцыяліста па апэратыўных справах». Уранку 17 лістапада гэтага ж году часткі Дабрарміі захапілі Камянец-Падольскі<ref>''Литвин М., Науменко К''. Історія ЗУНР.-Львів: Інститут українознавства НАНУ, видавнича фірма «Олір»,1995.-368 с., іл. {{ISBN|5-7707-7867-9}} с. 266—267</ref>. == Эміграцыя == Позна ўвечары 16 лістапада 1919 году Петрушэвіч, палкоўнік В. Вышываны, група ўрадавых асобаў ЗУНР, сотня стралкоў асабістай аховы<ref>Там жа.</ref> былі вымушаныя пераехаць праз Румынію ў [[Вена|Вену]], дзе працягвалі актыўную міжнародную дзейнасьць датычна абароны дзяржаўных інтарэсаў ЗУНР. Найвышэйшая рада Антанты 25 чэрвеня 1919 году (паводле іншых зьвестак — 29 чэрвеня), перасьцерагаючыся наступу бальшавікоў за Збруч, пагадзілася на часовую акупацыю польскімі войскамі Ўсходняе Галічыны, пакінуўшы юрыдычныя правы над гэтаю тэрыторыяй за хаўруснымі дзяржавамі. 21 лістапада гэтага году пад ціскам польскага боку была складзеная «Дамова паміж хаўруснымі дзяржавамі і Польшчай па Ўсходняй Галічыне», паводле якой рэгіён на 25 гадоў уваходзіў у склад Польшчы, захоўваючы статус тэрытарыяльнай аўтаноміі. Па заканчэньні гэтага тэрміну статус гэтых зямель мусіў вызначацца шляхам самавызначэньня мясцовага насельніцтва. 8 сьнежня 1919 году Найвышэйшая рада Антанты, прызнаўшы ўсходняй мяжою {{Артыкул у іншым разьдзеле|Лінія Керзона|Лінію Керзона|be|Лінія Керзона}}, юрыдычна зацьвердзіла замацаваньне на баку Польшчы тэрыторыяў, на якія прэтэндавалі тагачасныя ўкраінскія нацыянальныя арганізацыі: [[Холмшчына|Холмшчыны]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Лемкаўшчына|Лемкаўшчыны|uk|Лемківщина}}, паўднёвага [[Падляшша]] ды [[Надсаньне|Надсаньня]]. 1 жніўня 1920 году ў Вене быў сфармаваны замежны (экзыльны) урад Дыктатара ЗУНР, галоўная мэта якога — дамагацца аднаўленьня незалежнасьці ЗУНР дыпляматычнымі сродкамі. Яўген Петрушэвіч склаў часовы ўрад для Ўсходняе Галічыны: сакратар замежных справаў — {{Артыкул у іншым разьдзеле|Сьцяпан Вытвіцкі|С. Вытвіцкі|uk|Витвицький Степан}}, сакратар палітычнае прапаганды — К. Лявіцкі, сакратар унутраных справаў, судаводзтва — А. Ганінчак, сакратар фінансаў ды гандлю — В. Сінгалевіч. Был сфармаваная дарадніцкая рада, у якую ўваходзіла сем чальцоў Нацыянальнае рады. На працягу 1920—1923 гадоў урад ЗУНР і прэзыдэнт Яўген Петрушэвіч пастаянна ставілі перад [[Ліга Нацыяў|Лігаю Нацыяў]], Найвышэйшаю радай і Радаю амбасадараў дзяржаваў Антанты пытаньні пра ліквідацыю рэжыму польскае ўлады на тэрыторыі рэспублікі ды аднаўленьне незалежнасьці ЗУНР. Аднак лідэры краінаў Антанты, зацікаўленыя ў існаваньні моцнае польскае дзяржавы як супрацьвагі Савецкай Расеі, не адважваліся прыняць рашэньне датычна гэтае праблемы. 11 жніўня дыктатар ЗУНР Яўген Петрушэвіч дадаткова ўлучыў у склад свайго ўраду ўпаўнаважанага, дзеяча УНТП {{Артыкул у іншым разьдзеле|Раман Пярфецкі|Рамана Пярфецкага|uk|Перфецький Роман}} — як рэфэрэнта краю — для кіраўніцтва сацыяльна-палітычнымі працэсамі ў Галічыне. У сакавіку 1921 году дэлегацыя ЗУНР ({{Артыкул у іншым разьдзеле|Косьць Лявіцкі|Косьць Лявіцкі|uk|Левицький Кость}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эрнэст Тэадор Брайтэр|Эрнэст Тэадор Брайтэр|uk|Ернест Теодор Брайтер}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Осіп Назарук|Осіп Назарук|uk|Назарук Осип Тадейович}}, Лука Мышуга) выказала рашучы пратэст супраць складаньня [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскае мірнае дамовы 1921 году]]. У 1921 году Рада Лігі Нацыяў прыняла рашэньне пра арганізацыю ў 1922 годзе міжнароднае канфэрэнцыі па праблеме міжнародна-прававога статусу Галічыны. У красавіку — траўні 1922 году пытаньне пра лёс украінскіх тэрыторыяў, што засталіся на баку Польшчы, абмяркоўвалася на {{Артыкул у іншым разьдзеле|Генуэская канфэрэнцыя|Генуэскай канфэрэнцыі|en|Genoa Conference (1922)}}. {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канфэрэнцыя Амбасадараў|14 сакавіка 1923 году на паседжаньні Рады амбасадараў дзяржаваў Антанты|en|Conference of Ambassadors}} былі прызнаныя фактычныя межы Польшчы на ўсходзе з умоваю наданьня [[аўтаномія|аўтаноміі]] для Ўсходняе Галічыны. Намагаючыся зьмяніць рашэньне Рады амбасадараў, з {{Артыкул у іншым разьдзеле|Раймон Пуанкарэ|Раймонам Пуанкарэ|be|Раймон Пуанкарэ}} сустракаўся [[мітрапаліт]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Андрэй (Шаптыцкі)|Андрэй Шаптыцкі|uk|Андрей (Шептицький)}}, але беспасьпяхова. 15 сакавіка 1923 году экзыльны ўрад ЗУНР спыніў існаваньне. == Улада == === Судовая ўлада === 21 лістапада 1918 году Ўкраінская нацыянальная рада выдала закон «Про тимчасову організацію судівництва»<ref>Лозинський М. Галичина в рр. 1918—1920/М. Лозинський. — Нью-Йорк, 1970. — С. 45-46</ref> ({{мова-be|«Пра часовую арганізацыю судаводзтва»}}), адпаведна зь якім судовая сыстэма новаўтворанае Рэспублікі складалася з трох зьвеньняў: павятовых судоў, акругавых судоў ды Вышэйшага суду. Як і на [[Украінская Народная Рэспубліка|ўсходніх землях]], у ЗУНР заканадаўства колішняе мэтраполіі дзейнічала толькі ў тым выпадку, калі яно не супярэчыла інтарэсам украінскае дзяржавы. Апроч агульных судоў прадугледжвалася стварэньне органаў вайсковай юстыцыі, якімі былі павінныя стаць: акругавы вайсковы суд, абласны вайсковы суд і Найвышэйшы вайсковы трыбунал<ref>Вісник державних законів і розпоряджень Західної області Української Народної Республіки. — 1919. — Вип.3. — С. 12—18</ref>. Заканадаўствам ЗУНР былі ўсталяваныя падвышаныя патрабаваньні да асобаў, якія мелі жаданьне стаць судзьдзямі. У прыватнасьці, пасьля заканчэньня вышэйшае навучальнае ўстановы яны былі павінныя прайсьці двухгадовае стажаваньне, і толькі пасьля гэтага маглі стаць судзьдзямі ў выпадку пасьпяховае здачы спэцыяльнага экзамэну<ref>Судоустрій України: підручник / С.Ківалов, Ю.Полянський, М.Косюта, В.Долежан. — К.: Юрінком Інтер, 2011. — 384 с.</ref>. == Насельніцтва == [[Файл:Ukrainians in Austria-Hungary 1911.gif|міні|290пкс|Украінцы (русіны) у Аўстра-Вугоршчыне, 1911 год, пазначаныя жоўтым колерам.]] Згодна з Аўстра-Вугорскім перапісам 1910 году, на тэрыторыі абвешчанае Заходнеўкраінскае Народнае Рэспублікі пражывала блізу 5 400 000 асобаў. Сярод іх 3 291 000 тысячаў (прыблізна 60%) [[украінцы|украінцаў]], 1 351 000 (прыблізна 25%) [[палякі|палякаў]], 660 000 (прыблізна 12%) [[габрэі|габрэяў]]. Рэшту складалі [[немцы]], [[вугорцы]], [[румыны]], [[чэхі]], [[славакі]], [[цыганы]], [[армяне]] ды інш. У местах ды мястэчках пражывалі пераважна палякі ды габрэі, у сельскай жа мясцовасьці ў абсалютнай большасьці пераважалі ўкраінцы. Такое разьмеркаваньне месца пражываньня апынулася ў будучыні праблемным, бо найбуйнейшае места і адміністрацыйны цэнтар рэгіёну [[Львоў]], які заснаваў кароль [[Даніла Раманавіч]], было ў большасьці населеным на той момант палякамі і лічылася важным цэнтрам польскае культуры. Канфлікт за гэтае места быў непазьбежным. == Глядзіце таксама == * [[Галічына]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * ''Тищик Б. Й., Вівчаренко О.&nbsp;А''.&nbsp;Західноукраїнська Народна Республіка. 1918–1923 pp. Коломия, 1993. * ''Кугутяк М''. Галичина: Сторінки історії. Івано-Франківськ, 1993 * ''Кульчицький В.&nbsp;С''.&nbsp;До питання про виникнення і падіння Західноукраїнської Народної Республіки // Проблеми юридичної науки та правоохоронної практики. К., 1994 * ''Литвин М. Р., Науменко К.&nbsp;Є''.&nbsp;Історія ЗУНР. Львів, 1995. — 368 с., іл. {{ISBN|5-7707-7867-9}} * ''Лісна І.&nbsp;С''.&nbsp;Становлення національної державності в Галичині (1918—1923&nbsp;рр.). Львів, 1998 * ''Макарчук С.&nbsp;А''.&nbsp;Українська республіка галичан. Львів, 1997 * Західно-українська народна республіка 1918–1923. Ілюстрована енциклопедія. Видавництво «Манускрипт» * Уряди України у ХХ ст. К.: Наукова думка. 2001. 608 с. * ''Шухевич С.Е.'' Спомини.- Львів: Червона калина, 1929. * Бучач і Бучаччина. Історико-мемуарний збірник. — НТШ: Ню-Йорк-Лондон-Париж-Сидней-Торонто, 1972. Т. XXVII. — 944 с., іл. == Вонкавыя спасылкі == {{Вікіцытатнік-мова|uk|Західноукраїнська Народна Республіка}} {{Commons}} * [http://www.narodnaviyna.org.ua/index.html Народна війна 1917–1932, проект] * [https://web.archive.org/web/20130624022851/http://duhvoli.com.ua/index.php?fond=8 duhvoli.com.ua] Карта ЗУНР, випущена за сприяння фонду «Україна-Русь» * [http://zakarpattya.net.ua/Special/106651-Dokumenty-svidchat...-22 Заклик Руської народної ради в Пряшеві 1918 р. до населення] * [http://www.history.org.ua/?hrono Інститут історії України] * [http://inst-ukr.lviv.ua/files/18/240Perfeck.pdf Роман Перфецький] {{Гісторыя Ўкраіны}} [[Катэгорыя:Колішнія дзяржавы Эўропы]] [[Катэгорыя:Колішнія непрызнаныя дзяржавы]] t27s6f6hyd6d5ku3t508926s8qr8fqv 10 148034 2664450 2639516 2026-04-10T17:08:35Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2664450 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца2 |назва_шаблёну = Адзіная ліга ВТБ |назва = [[Адзіная ліга ВТБ]] |state = {{{state|}}} |кляса_карткі = hlist |група_інфармацыі1 = 2025—2026 |сьпіс1 = * [[Аўтадор Саратаў|Аўтадор]] * [[Енісей Краснаярск (баскетбольны клюб)|Енісей]] * [[Зэніт Санкт-Пецярбург (баскетбольны клюб)|Зэніт]] * [[Лякаматыў-Кубань Краснадар|Лякаматыў-Кубань]] * [[МБА Масква|МБА]] * [[Пары Ніжні Ноўгарад (баскетбольны клюб)|Ніжні Ноўгарад]] * [[Парма Перм|Парма]] * [[Самара (баскетбольны клюб)|Самара]] * [[УНІКС Казань|УНІКС]] * [[Уралмаш Екацярынбург (баскетбольны клюб)|Уралмаш]] * [[ЦСКА Масква (баскетбольны клюб)|ЦСКА]] |група_інфармацыі2 = Удзельнікі мінулых сэзонаў |сьпіс2 = * [[Азоўмаш Марыюпаль|Азоўмаш]] * [[АСК Рыга]] * [[Астана (баскетбольны клюб)|Астана]] * [[Байзанз Лоймаа|Байзанз]] * [[Будзівэльнік Кіеў|Будзівэльнік]] * [[Віта Тбілісі|Віта]] * [[ВЭФ Рыга|ВЭФ]] * [[Данецк (баскетбольны клюб)|Данецк]] * [[Дніпро (баскетбольны клюб)|Дніпро]] * [[Дынама Масква (баскетбольны клюб)|Дынама]] * [[Жальгірыс Коўна|Жальгірыс]] * [[Засталь Зялёна Гура|Зялёна Гура]] * [[Калеў Талін (баскетбольны клюб)|Калеў]] * [[Кіеў (баскетбольны клюб)|Кіеў]] * [[Рытас Вільня|Летувас Рытас]] * [[Менск (баскетбольны клюб)|Менск]] * [[Німбурк (баскетбольны клюб)|Німбурк]] * [[Няптунас Клайпеда|Няптунас]] * [[Прокам Сопат|Прокам]] * [[Спартак Санкт-Пецярбург (баскетбольны клюб)|Спартак]] * [[Трыюмф Люберцы|Трыюмф]] * [[Тураў Згажэлец|Тураў]] * [[Хімкі (баскетбольны клюб)|Хімкі]] * [[Хонка Эспоо|Хонка]] * [[Чырвоны Кастрычнік Валгаград|Чырвоны Кастрычнік]] * [[Чырвоныя Крылы Самара|Чырвоныя Крылы]] |група_інфармацыі3 = Сэзоны адзінай лігі ВТБ |сьпіс3 = * [[Промакубак Адзінай лігі ВТБ 2008 году|2008]] (прома) * [[Адзіная ліга ВТБ 2009—2010 гадоў|2009—2010]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2010—2011 гадоў|2010—2011]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2011—2012 гадоў|2011—2012]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2012—2013 гадоў|2012—2013]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2013—2014 гадоў|2013—2014]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2015—2016 гадоў|2015—2016]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2016—2017 гадоў|2016—2017]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2017—2018 гадоў|2017—2018]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2018—2019 гадоў|2018—2019]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2019—2020 гадоў|2019—2020]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2020—2021 гадоў|2020—2021]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2021—2022 гадоў|2021—2022]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2022—2023 гадоў|2022—2023]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2023—2024 гадоў|2023—2024]] * [[Адзіная ліга ВТБ 2024—2025 гадоў|2024—2025]] * ''[[Адзіная ліга ВТБ 2025—2026 гадоў|2025—2026]]'' |група_інфармацыі4 = Матчы ўсіх зорак |сьпіс4 = * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2017 году|2017]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2018 году|2018]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2019 году|2019]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2020 году|2020]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2021 году|2021]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2022 году|2022]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2023 году|2023]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2024 году|2024]] * [[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2025 году|2025]] * ''[[Матч усіх зорак Адзінай лігі ВТБ 2026 году|2026]]'' }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Баскетбольныя чэмпіянаты‎]]</noinclude> rlyancjiz693f3fwszb4g9wpeat0xqp 0 149703 2664523 2544964 2026-04-11T07:59:26Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Cleveland?oldid=1347820686 2664523 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кліўлэнд |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кліўлэнду |Назва на мове краіны = Cleveland |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = Flag of Cleveland, Ohio.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = 1796 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Агаё]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 213.60 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 199 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 41 |Шырата хвілінаў = 28 |Шырата сэкундаў = 56 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 81 |Даўгата хвілінаў = 40 |Даўгата сэкундаў = 11 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Агаё) |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://www.city.cleveland.oh.us/ www.city.cleveland.oh.us] }} '''Клі́ўлэнд''' ({{мова-en|Cleveland}}) — места штату [[Агаё]], [[ЗША]]. Кліўлэнд быў заснаваны ў 1796 годзе ля вусьця ракі Каягога як частка [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту|Заходняга рэзэрвовага раёну Канэктыкуту]] на тэрыторыі сучаснага паўночна-ўсходняга Агаё генэралам [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэсам Кліўлэндам]], на знак пашаны да якога быў названы горад. Разьмяшчэньне паселішча на рацэ і беразе возера дазволіла яму да канца XIX стагодзьдзя перарасьці на буйны прамысловы мэгаполіс, прыцягваючы вялікую колькасьць імігрантаў<ref name="immigration-migration">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/i/immigration-and-migration|загаловак=Immigration and Migration|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>. Цягам значнай часткі XX стагодзьдзя ён уваходзіў у дзясятку найбуйнейшых гарадоў ЗША паводле колькасьці насельніцтва<ref name="largest-US-cities">{{спасылка|аўтар=Gibson, Campbell|спасылка=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027/twps0027.html|загаловак=Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990|выдавецтва=United States Census Bureau|дата публікацыі=06.1998}}</ref>. Да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца праз скарачэньне вытворчасьці і перасяленьня ў прадмесьці. У Кліўлэндзе маецца аддзел [[Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне|Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня]], якое ад 1991 да 1997 году выдавала беларуска-амэрыканскі часопіс «Полацак». == Гісторыя == Кліўлэнд быў заснаваны 22 ліпеня 1796 году землеўпараднікамі з Connecticut Land Company, калі яны падзялілі [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту]] на акругі і галоўнае места. Яны назвалі паселішча Кліўлэндам у знак пашаны да свайго кіраўніка генэрала [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэса Кліўлэнда]], які быў вэтэранам [[Вайна за незалежнасьць ЗША|Вайны за незалежнасьць ЗША]]<ref name="moses">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleaveland-moses|загаловак=Cleaveland, Moses|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Кліўлэнд кіраваў распрацоўкай пляну места, якое сёньня ёсьць цэнтральнай часткай места. Ён замысьліў яго ў стылі [[Новая Ангельшчына|Новай Ангельшчыны]], то бок з пляцам у цэнтры паселішча, але пасьля вярнуўся ў [[Канэктыкут]] і больш ніколі не наведваў [[Агаё]]<ref name="moses" />. [[Файл:Cleveland 1877.jpg|значак|зьлева|Выява Кліўлэнду 1877 году.]] Першым сталым эўрапейскім пасяленцам у Кліўлэндзе стаў Ларэнза Картэр, які прыбыў сюды ў траўні 1797 году і пабудаваў хаціну на беразе ракі Каягога{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|14}}. Сфармаваная супольнасьць служыла важным пунктам забясьпечаньня для ЗША падчас [[Бітва на возеры Эры|Бітвы на возеры Эры]] ў вайне 1812 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/w/war-1812|загаловак=War of 1812|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Мясцовыя жыхары ўхвалілі героя вайны камадора [[Олівэр Гэзард Пэры|Олівэра Гэзарда Пэры]] за гарадзкі сымбаль і празь некалькі дзесяцігодзьдзяў узьвялі яму помнік<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/perry-monument|загаловак=Perry Monument|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. У значнай ступені дзякуючы намаганьням першага праўніка паселішча, якім быў Альфрэд Келі, вёска Кліўлэнд была інкарпараваная 23 сьнежня 1814 году. Не зважаючы на блізкія балоцістыя нізіны і суворыя зімы, набярэжная гораду на возеры [[Эры]] аказалася выгаднай, бо дала яму дасяг да гандлю ў раёне [[Вялікія азёры|Вялікіх азёраў]]. Места хутка разьвівалася па завяршэньні будаўніцтва ў 1832 годзе канала Агаё—Эры<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/o/ohio-and-erie-canal|загаловак=Ohio and Erie Canal|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>, які злучыў раку [[Агаё (рака)|Агаё]] і Вялікія азёры з [[Атлянтычны акіян|Атлянтычным акіянам]] праз канал Эры і раку [[Гадсан (рака)|Гадсан]], а пазьней праз марскі шлях Сьвятога Лаўрэнція. Крыху пазьней зьявілася чыгуначнае спалучэньне{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|51}}. Кліўлэнд, пад кодавым назовам «Станцыя Надзеі», быў галоўным прыпынкам для ўцекачоў афраамэрыканскіх рабоў, якія накіроўваліся ў [[Канада|Канаду]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://clevelandhistorical.org/tours/show/44|загаловак=In Search of the Underground Railroad|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Эканамічны рост і працоўныя месцы ў прамысловасьці Кліўлэнду прыцягнулі вялікія хвалі імігрантаў з [[Паўднёвая Эўропа|Паўднёвай]] і [[Усходняя Эўропа|Ўсходняй Эўропы]], а таксама з [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыі]]<ref name="immigration-migration"/>. Рост гарадоў і павелічэньне працоўнага насельніцтва суправаджалася значнымі страйкамі і хваляваньнямі, бо рабочыя патрабавалі паляпшэньня заробнай платы і ўмоваў працы{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|87—89}}. Паміж 1881 і 1886 гадамі ад 70 да 80% страйкаў былі пасьпяховымі ў паляпшэньні ўмоваў працы ў Кліўлэндзе<ref>{{спасылка|аўтар=Harrison, Dennis I.|спасылка=https://case.edu/ech/articles/l/labor|загаловак=Labor|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2021}}</ref>. Страйк трамвайнага дэпо ў Кліўлэндзе 1899 году быў адным з найбольш жорсткіх выпадкаў канфліктаў у горадзе ў гэты час<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/streetcar-strike-1899|загаловак=Streetcar Strike of 1899|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Да 1910 году Кліўлэнд стаў вядомы як «Шосты горад» праз свай статус шостага паводле велічыні гораду ЗША на той час<ref name="nicknames">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-nicknames-and-slogans|загаловак=Cleveland Nicknames and Slogans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2023}}</ref>. Сярод ягоных аўтамабільных кампаніяў былі [[Peerless]], [[Chandler]] і [[Winton]], вытворца першага аўтамабіля, які праехаў па ЗША. Іншыя вытворчыя галіны ў Кліўлэндзе ўлучалі паравыя аўтамабілі, вырабленыя White, і электрамабілі, вырабленыя Baker{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|116}}. Акрамя вялікай колькасьці імігрантаў, у Кліўлэнд, сярод іншых гарадоў Паўночнага Ўсходу і Сярэдняга Захаду, у рамках [[Вялікая міграцыя амэрыканскіх мурынаў|Вялікай міграцыі]] прыбывалі хвалі мурынаў зь сельскіх рэгіёнаў оўдня, каб набыць працу, канстытуцыйныя правы і пазбавіцца ад расавай дыскрымінацыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/a/african-americans|загаловак=African Americans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=07.2019}}</ref>. Да 1920 году, калі «[[Кліўлэнд Індыянз]]» выйгралі свой першы чэмпіянат Сусьветнай сэрыі, Кліўлэнд ператварыўся ў густанаселены мэгаполіс з насельніцтвам у {{Лік|796841}} чалавек, што зрабіла яго пятым паводле велічыні горадам у краіне<ref name="largest-US-cities"/>, з 30% насельніцтва, народжанага па-за мяжою. Насельніцтва Кліўлэнду працягвала расьці ўсьцяж усіх «[[Равучыя дваццатыя|Равучых дваццатых]]». [[Файл:Euclid Avenue 1918 CP06293 - DPLA - c71a7b0702bca63a585bd2365a66f7c6.jpg|значак|зьлева|Эўклід Авэню ў 1918 годзе.]] У гэты час у месьце набыў папулярнасьць [[джаз]]<ref>{{навіна|аўтар=Theiss, Evelyn|спасылка=https://www.cleveland.com/arts/2012/02/in_clevelands_second_downtown.html|загаловак=In Cleveland's 'second downtown,' jazz once filled the air: Elegant Cleveland|выдавец=The Plain Dealer|дата публікацыі=02.2012}}</ref>. Сухі закон упершыню набыў моц у Агаё ў траўні 1919 году, але ў самым Кліўлэндзе ён ня вельмі пільна трымаўс. Забарона на алькаголь прывяла да ўздыму падпольных бараў ва ўсім горадзе і арганізаваных злачынных груповак, як то мафія з Мэйфілд-роўд, якая кантрабандай прывозіла нелегальны алькаголь праз возера Эры з Канады<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/prohibition-amendment|загаловак=Prohibition Amendment|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Kelly, Ralph|загаловак=Murder in Cleveland: The Prohibition Toll. Chapter 3—Rise of the Rum Kings; the 'Bloody Corner|выданьне=The Plain Dealer|год=12.1933}}</ref>. Эпоха [[флэпэры|флэпэраў]] паклала пачатак залатому веку раздробнага гандлю ў цэнтры Кліўлэнду, сканцэнтраванага вакол буйных унівэрмагаў Higbee’s, Bailey’s, May Company, Taylor’s, Halle’s і Sterling Lindner Davis, якія разам рабілі гэтае месца адным з найбуйнейшых і самых модных гандлёвых раёнаў у краіне, які часта параўноўвалі зь [[Пятая авэню|Пятай авэню]] ў [[Нью-Ёрк]]у<ref>{{спасылка|спасылка=http://clevelandhistorical.org/items/show/23#.Vd5BjZed6jg|загаловак=Downtown Department Stores: Cleveland's Fifth Avenue|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Кліўлэнд моцна пацярпеў ад краху Ўол-стрыт 1929 году і наступнай [[Вялікая дэпрэсія|Вялікай дэпрэсіі]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|146}}. Гораду дапамагалі буйныя фэдэральныя будаўнічыя праекты, якія спансаваліся «Новым курсам» прэзыдэнта [[Франклін Дэлана Рузвэлт|Франкліна Рузвэлта]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|136—139}}. У гонар стагодзьдзя атрыманьня статусу места ў чэрвені 1936 году ў паўночнай гавані гораду, уздоўж берага возера Эры на поўнач ад цэнтра, адкрылася [[Выстава Вялікіх азёраў]]. Задуманая як спосаб адраджэньня места падчас Вялікай дэпрэсіі, яна прыцягнула чатыры мільёны наведвальнікаў у свой першы сэзон і сем мільёнаў да канца другога і апошняга сэзону ў верасьні 1937 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/g/great-lakes-exposition|загаловак=Great Lakes Exposition|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=03.2019}}</ref>. Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] Кліўлэнд перажыў эканамічны бум<ref name="nicknames"/><ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-electric-illuminating-co|загаловак=Cleveland Electric Illuminating Co|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=04.2019}}</ref>. У 1949 годзе горад упершыню быў названы Ўсеамэрыканскім горадам, а ў 1950 годзе ягонае насельніцтва дасягнула {{Лік|914808}} чалавек.[25] Акрамя таго, у 1950-х гадах узрасла папулярнасьць новага музычнага жанру, які мясцовы дыджэй Алан Фрыд назваў «[[рок-н-рол]]ам»<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/f/freed-alan|загаловак=Freed, Alan|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Аднак да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца, а жыхары ўсё часьцей абіралі дзеля жыцьця прадмесьці, што было нацыянальнай тэндэнцыяй праз будаўніцтва фэдэральна субсыдаваных аўтамагістраляў<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/suburbs|загаловак=Suburbs|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. Рэструктурызацыя прамысловасьці, асабліва ў сталеліцейнай і аўтамабільнай прамысловасьці, прывяла да страты шматлікіх працоўных месцаў у Кліўлэндзе і рэгіёне, што моцна зашкодзіла месту эканамічна{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. У 1970-я гады Кліўлэнд стаў вядомы як «Горад бомбаў ЗША» праз сэрыю выбухаў, якія ўзрушылі горад, галоўным чынам праз барацьбу з арганізаванай злачыннасьцю<ref>{{навіна|аўтар=Polansky, Rachel; Trexler, Phil|спасылка=https://www.wkyc.com/article/news/investigations/bomb-city-usa-cleveland-mobster-dynasty/95-ff184a7c-f95e-478b-986b-c4469c69ad9a|загаловак=Bomb City U.S.A.: The untold story of Cleveland's mobster dynasty|выдавец=WKYC|дата публікацыі=05.2021}}</ref>. Нацыянальная рэцэсія пачатку 1980-х гадоў яшчэ больш падарвала традыцыйную эканамічную базу гораду{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. Горад пачаў паступовую эканамічную адбудову пры мэры Джорджы Вайновічы ў 1980-я гады. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{кніга|аўтар=Miller, Carol Poh; Wheeler, Robert A.|спасылка=https://archive.org/details/clevelandconcise0000mill|загаловак=Cleveland: A Concise History, 1796–1996|месца=Bloomington|выдавецтва=Indiana University Press|год=1997|isbn=978-0253211477|ref=MillerWheeler}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20201127012738/http://www.city.cleveland.oh.us/ www.city.cleveland.oh.us]{{ref-en}} {{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}} {{Агаё}} [[Катэгорыя:Кліўлэнд| ]] 83rs1z1evnetgqbz08zryd6a5kfi9e6 2664525 2664523 2026-04-11T08:59:49Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Cleveland?oldid=1347820686 2664525 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кліўлэнд |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кліўлэнду |Назва на мове краіны = Cleveland |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = Flag of Cleveland, Ohio.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = 1796 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Агаё]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 213.60 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 199 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 41 |Шырата хвілінаў = 28 |Шырата сэкундаў = 56 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 81 |Даўгата хвілінаў = 40 |Даўгата сэкундаў = 11 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Агаё) |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://www.city.cleveland.oh.us/ www.city.cleveland.oh.us] }} '''Клі́ўлэнд''' ({{мова-en|Cleveland}}) — места штату [[Агаё]], [[ЗША]]. Горад разьмешчаны на паўднёвым беразе возера [[Эры]] адразу насупраць канадзкай правінцыі [[Антарыё]] і прыкладна за 97 км на захад ад мяжы паміж штатамі Агаё і [[Пэнсыльванія]]. Гэта самы густанаселены горад на возеры Эры і другі паводле колькасьці насельніцтва горад у Агаё пасьля [[Каламбус]]а, маючы насельніцтва ў памеры {{Лік|372624}} чалавек згодна зь перапісам 2020 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/clevelandcityohio|загаловак=Cleveland city, Ohio|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Аглямэрацыя Вялікага Кліўлэнду ўтрымлівае насельніцтва блізкае да 2,17 мільёнаў чалавека<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/popest/2020s-total-metro-and-micro-statistical-areas.html#v2024|загаловак=Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas Population Totals: 2020-2024|выдавецтва=United States Census Bureau, Population Division|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Кліўлэнд быў заснаваны ў 1796 годзе ля вусьця ракі Каягога як частка [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту|Заходняга рэзэрвовага раёну Канэктыкуту]] на тэрыторыі сучаснага паўночна-ўсходняга Агаё генэралам [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэсам Кліўлэндам]], на знак пашаны да якога быў названы горад. Разьмяшчэньне паселішча на рацэ і беразе возера дазволіла яму да канца XIX стагодзьдзя перарасьці на буйны прамысловы мэгаполіс, прыцягваючы вялікую колькасьць імігрантаў<ref name="immigration-migration">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/i/immigration-and-migration|загаловак=Immigration and Migration|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>. Цягам значнай часткі XX стагодзьдзя ён уваходзіў у дзясятку найбуйнейшых гарадоў ЗША паводле колькасьці насельніцтва<ref name="largest-US-cities">{{спасылка|аўтар=Gibson, Campbell|спасылка=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027/twps0027.html|загаловак=Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990|выдавецтва=United States Census Bureau|дата публікацыі=06.1998}}</ref>. Да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца праз скарачэньне вытворчасьці і перасяленьня ў прадмесьці. У Кліўлэндзе маецца аддзел [[Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне|Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня]], якое ад 1991 да 1997 году выдавала беларуска-амэрыканскі часопіс «Полацак». == Гісторыя == Кліўлэнд быў заснаваны 22 ліпеня 1796 году землеўпараднікамі з Connecticut Land Company, калі яны падзялілі [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту]] на акругі і галоўнае места. Яны назвалі паселішча Кліўлэндам у знак пашаны да свайго кіраўніка генэрала [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэса Кліўлэнда]], які быў вэтэранам [[Вайна за незалежнасьць ЗША|Вайны за незалежнасьць ЗША]]<ref name="moses">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleaveland-moses|загаловак=Cleaveland, Moses|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Кліўлэнд кіраваў распрацоўкай пляну места, якое сёньня ёсьць цэнтральнай часткай места. Ён замысьліў яго ў стылі [[Новая Ангельшчына|Новай Ангельшчыны]], то бок з пляцам у цэнтры паселішча, але пасьля вярнуўся ў [[Канэктыкут]] і больш ніколі не наведваў [[Агаё]]<ref name="moses" />. [[Файл:Cleveland 1877.jpg|значак|зьлева|Выява Кліўлэнду 1877 году.]] Першым сталым эўрапейскім пасяленцам у Кліўлэндзе стаў Ларэнза Картэр, які прыбыў сюды ў траўні 1797 году і пабудаваў хаціну на беразе ракі Каягога{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|14}}. Сфармаваная супольнасьць служыла важным пунктам забясьпечаньня для ЗША падчас [[Бітва на возеры Эры|Бітвы на возеры Эры]] ў вайне 1812 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/w/war-1812|загаловак=War of 1812|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Мясцовыя жыхары ўхвалілі героя вайны камадора [[Олівэр Гэзард Пэры|Олівэра Гэзарда Пэры]] за гарадзкі сымбаль і празь некалькі дзесяцігодзьдзяў узьвялі яму помнік<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/perry-monument|загаловак=Perry Monument|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. У значнай ступені дзякуючы намаганьням першага праўніка паселішча, якім быў Альфрэд Келі, вёска Кліўлэнд была інкарпараваная 23 сьнежня 1814 году. Не зважаючы на блізкія балоцістыя нізіны і суворыя зімы, набярэжная гораду на возеры [[Эры]] аказалася выгаднай, бо дала яму дасяг да гандлю ў раёне [[Вялікія азёры|Вялікіх азёраў]]. Места хутка разьвівалася па завяршэньні будаўніцтва ў 1832 годзе канала Агаё—Эры<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/o/ohio-and-erie-canal|загаловак=Ohio and Erie Canal|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>, які злучыў раку [[Агаё (рака)|Агаё]] і Вялікія азёры з [[Атлянтычны акіян|Атлянтычным акіянам]] праз канал Эры і раку [[Гадсан (рака)|Гадсан]], а пазьней праз марскі шлях Сьвятога Лаўрэнція. Крыху пазьней зьявілася чыгуначнае спалучэньне{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|51}}. Кліўлэнд, пад кодавым назовам «Станцыя Надзеі», быў галоўным прыпынкам для ўцекачоў афраамэрыканскіх рабоў, якія накіроўваліся ў [[Канада|Канаду]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://clevelandhistorical.org/tours/show/44|загаловак=In Search of the Underground Railroad|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Эканамічны рост і працоўныя месцы ў прамысловасьці Кліўлэнду прыцягнулі вялікія хвалі імігрантаў з [[Паўднёвая Эўропа|Паўднёвай]] і [[Усходняя Эўропа|Ўсходняй Эўропы]], а таксама з [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыі]]<ref name="immigration-migration"/>. Рост гарадоў і павелічэньне працоўнага насельніцтва суправаджалася значнымі страйкамі і хваляваньнямі, бо рабочыя патрабавалі паляпшэньня заробнай платы і ўмоваў працы{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|87—89}}. Паміж 1881 і 1886 гадамі ад 70 да 80% страйкаў былі пасьпяховымі ў паляпшэньні ўмоваў працы ў Кліўлэндзе<ref>{{спасылка|аўтар=Harrison, Dennis I.|спасылка=https://case.edu/ech/articles/l/labor|загаловак=Labor|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2021}}</ref>. Страйк трамвайнага дэпо ў Кліўлэндзе 1899 году быў адным з найбольш жорсткіх выпадкаў канфліктаў у горадзе ў гэты час<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/streetcar-strike-1899|загаловак=Streetcar Strike of 1899|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Да 1910 году Кліўлэнд стаў вядомы як «Шосты горад» праз свай статус шостага паводле велічыні гораду ЗША на той час<ref name="nicknames">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-nicknames-and-slogans|загаловак=Cleveland Nicknames and Slogans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2023}}</ref>. Сярод ягоных аўтамабільных кампаніяў былі [[Peerless]], [[Chandler]] і [[Winton]], вытворца першага аўтамабіля, які праехаў па ЗША. Іншыя вытворчыя галіны ў Кліўлэндзе ўлучалі паравыя аўтамабілі, вырабленыя White, і электрамабілі, вырабленыя Baker{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|116}}. Акрамя вялікай колькасьці імігрантаў, у Кліўлэнд, сярод іншых гарадоў Паўночнага Ўсходу і Сярэдняга Захаду, у рамках [[Вялікая міграцыя амэрыканскіх мурынаў|Вялікай міграцыі]] прыбывалі хвалі мурынаў зь сельскіх рэгіёнаў оўдня, каб набыць працу, канстытуцыйныя правы і пазбавіцца ад расавай дыскрымінацыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/a/african-americans|загаловак=African Americans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=07.2019}}</ref>. Да 1920 году, калі «[[Кліўлэнд Індыянз]]» выйгралі свой першы чэмпіянат Сусьветнай сэрыі, Кліўлэнд ператварыўся ў густанаселены мэгаполіс з насельніцтвам у {{Лік|796841}} чалавек, што зрабіла яго пятым паводле велічыні горадам у краіне<ref name="largest-US-cities"/>, з 30% насельніцтва, народжанага па-за мяжою. Насельніцтва Кліўлэнду працягвала расьці ўсьцяж усіх «[[Равучыя дваццатыя|Равучых дваццатых]]». [[Файл:Euclid Avenue 1918 CP06293 - DPLA - c71a7b0702bca63a585bd2365a66f7c6.jpg|значак|зьлева|Эўклід Авэню ў 1918 годзе.]] У гэты час у месьце набыў папулярнасьць [[джаз]]<ref>{{навіна|аўтар=Theiss, Evelyn|спасылка=https://www.cleveland.com/arts/2012/02/in_clevelands_second_downtown.html|загаловак=In Cleveland's 'second downtown,' jazz once filled the air: Elegant Cleveland|выдавец=The Plain Dealer|дата публікацыі=02.2012}}</ref>. Сухі закон упершыню набыў моц у Агаё ў траўні 1919 году, але ў самым Кліўлэндзе ён ня вельмі пільна трымаўс. Забарона на алькаголь прывяла да ўздыму падпольных бараў ва ўсім горадзе і арганізаваных злачынных груповак, як то мафія з Мэйфілд-роўд, якая кантрабандай прывозіла нелегальны алькаголь праз возера Эры з Канады<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/prohibition-amendment|загаловак=Prohibition Amendment|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Kelly, Ralph|загаловак=Murder in Cleveland: The Prohibition Toll. Chapter 3—Rise of the Rum Kings; the 'Bloody Corner|выданьне=The Plain Dealer|год=12.1933}}</ref>. Эпоха [[флэпэры|флэпэраў]] паклала пачатак залатому веку раздробнага гандлю ў цэнтры Кліўлэнду, сканцэнтраванага вакол буйных унівэрмагаў Higbee’s, Bailey’s, May Company, Taylor’s, Halle’s і Sterling Lindner Davis, якія разам рабілі гэтае месца адным з найбуйнейшых і самых модных гандлёвых раёнаў у краіне, які часта параўноўвалі зь [[Пятая авэню|Пятай авэню]] ў [[Нью-Ёрк]]у<ref>{{спасылка|спасылка=http://clevelandhistorical.org/items/show/23#.Vd5BjZed6jg|загаловак=Downtown Department Stores: Cleveland's Fifth Avenue|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Кліўлэнд моцна пацярпеў ад краху Ўол-стрыт 1929 году і наступнай [[Вялікая дэпрэсія|Вялікай дэпрэсіі]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|146}}. Гораду дапамагалі буйныя фэдэральныя будаўнічыя праекты, якія спансаваліся «Новым курсам» прэзыдэнта [[Франклін Дэлана Рузвэлт|Франкліна Рузвэлта]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|136—139}}. У гонар стагодзьдзя атрыманьня статусу места ў чэрвені 1936 году ў паўночнай гавані гораду, уздоўж берага возера Эры на поўнач ад цэнтра, адкрылася [[Выстава Вялікіх азёраў]]. Задуманая як спосаб адраджэньня места падчас Вялікай дэпрэсіі, яна прыцягнула чатыры мільёны наведвальнікаў у свой першы сэзон і сем мільёнаў да канца другога і апошняга сэзону ў верасьні 1937 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/g/great-lakes-exposition|загаловак=Great Lakes Exposition|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=03.2019}}</ref>. Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] Кліўлэнд перажыў эканамічны бум<ref name="nicknames"/><ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-electric-illuminating-co|загаловак=Cleveland Electric Illuminating Co|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=04.2019}}</ref>. У 1949 годзе горад упершыню быў названы Ўсеамэрыканскім горадам, а ў 1950 годзе ягонае насельніцтва дасягнула {{Лік|914808}} чалавек.[25] Акрамя таго, у 1950-х гадах узрасла папулярнасьць новага музычнага жанру, які мясцовы дыджэй Алан Фрыд назваў «[[рок-н-рол]]ам»<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/f/freed-alan|загаловак=Freed, Alan|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Аднак да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца, а жыхары ўсё часьцей абіралі дзеля жыцьця прадмесьці, што было нацыянальнай тэндэнцыяй праз будаўніцтва фэдэральна субсыдаваных аўтамагістраляў<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/suburbs|загаловак=Suburbs|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. Рэструктурызацыя прамысловасьці, асабліва ў сталеліцейнай і аўтамабільнай прамысловасьці, прывяла да страты шматлікіх працоўных месцаў у Кліўлэндзе і рэгіёне, што моцна зашкодзіла месту эканамічна{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. У 1970-я гады Кліўлэнд стаў вядомы як «Горад бомбаў ЗША» праз сэрыю выбухаў, якія ўзрушылі горад, галоўным чынам праз барацьбу з арганізаванай злачыннасьцю<ref>{{навіна|аўтар=Polansky, Rachel; Trexler, Phil|спасылка=https://www.wkyc.com/article/news/investigations/bomb-city-usa-cleveland-mobster-dynasty/95-ff184a7c-f95e-478b-986b-c4469c69ad9a|загаловак=Bomb City U.S.A.: The untold story of Cleveland’s mobster dynasty|выдавец=WKYC|дата публікацыі=05.2021}}</ref>. Нацыянальная рэцэсія пачатку 1980-х гадоў яшчэ больш падарвала традыцыйную эканамічную базу гораду{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. Горад пачаў паступовую эканамічную адбудову пры мэры Джорджы Вайновічы ў 1980-я гады. == Геаграфія == [[Файл:ISS-34 Night view of Cleveland, Ohio.jpg|значак|Спадарожнікавы фатаздымак Кліўлэнду ўначы.]] Паводле зьвестак [[Бюро перапісу насельніцтва ЗША]], агульная плошча гораду сягае 213,6 км², зь якіх 201,2 км² займае сухазем’е, а 12,4 км² прыпадае на водную паверхню<ref>{{спасылка|спасылка=http://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2010_place_list_39.txt|загаловак=US Gazetteer files 2010|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Бераг возера [[Эры]] ляжыць на вышыні 173 мэтры над узроўнем мора, аднак сам горад стаіць на кручах няправільных формаў, якія месьцяцца ўсьцяж берагу. У Кліўлэндзе гэтыя стромыя вучасткі перасякаюцца перадусім з ракой Каягога ды ручаямі Біг-Крык і Эўклід-Крык. Кліўлэнд мяжуе зь некалькімі прадмесьцямі. На захадзе ён мяжуе з Лэйкўудам, Рокі-Рывэр і Фэрвію-Паркам, а на ўсходзе да гораду прылягаюць Шэйкер-Гайтс, Кліўлэнд-Гайтс, Саўт-Эўклід і Іст-Кліўлэнд. На паўднёвым захадзе места мяжуе зь Ліндэйлам, Бруклінам, Пармай і Брук-Паркам. На поўдні горад мяжуе зь Ньюбург-Гайтс, Каягога-Гайтс і Бруклін-Гайтс, а на паўднёвым усходзе да гораду падыходзяць Ўорэнсьвіл-Гайтс, Мэйпл-Гайтс і Гарфілд-Гайтс. На паўночным усходзе, уздоўж берагу возера Эры, Кліўлэнд мяжуе з Братэналам і Эўклідам. === Клімат === Кліўлэнд мае вільготны кантынэнтальны або вільготны [[субтрапічны акіянічны клімат|субтрапічны клімат]] у залежнасьці ад скарыстанай ізатэрмы<ref>{{артыкул|аўтар=Kottek, Marcus; Greiser, Jürgen; Beck, Christoph; Rudolf, Bruno; Rubel, Franz|загаловак=World Map of Köppen – Geiger Climate Classification|выданьне=Meteorologische Zeitschrift|том=15|нумар=3|старонкі=261|год=06.2006|DOI=10.1127/0941-2948/2006/0130}}</ref>. Праз блізкасьць да возера, у Кліўлэндзе назіраюцца больш мяккія тэмпэратуры, чым у большай частцы Агаё, з адносна прахалодным летам і цёплай зімой<ref>{{спасылка|спасылка=https://statesummaries.ncics.org/chapter/oh/|загаловак=NOAA National Centers for Environmental Information State Climate Summaries 2022|выдавецтва=National Centers for Environmental Information}}</ref>. На ўсход ад вусьця Каягогі ўзвышша на поўдні хутка ўздымаецца. Разам зь пераважнымі вятрамі ля возера гэтая акалічнасьць ёсьць ключавым фактарам, які спрыяе ўтварэньню сьнегападаў, характэрнага для Кліўлэнда асабліва на ўсходнім баку гораду зь сярэдзіны лістапада да замярзаньня паверхні возера, то бок звычайна ў канцы студзеня або пачатку лютага. [[Эфэкт возера]] выклікае адносную розьніцу ў геаграфічнай колькасьці сьнегападаў ва ўсім горадзе. На скрайнім заходнім баку места, калі дакладна ў раёне Гопкінз, толькі тры разы з пачатку ўліку кольксьці сьнегу выпадала 254 см сьнегу за сэзон<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.erh.noaa.gov/cle/climate/cle/records/cletop10snow.html|загаловак=Cleveland Snowfall Statistics|выдавецтва=National Weather Service}}</ref>. У адрозьненьне ад гэтага, сэзонныя паказьнікі, якія набліжаюцца да 254 см або перавышаюць іх, не ўважаюцца за рэдкасьць з улікам таго, як вышыня гораду ўздымаецца на ўсходзе, дзе пачынаецца рэгіён, вядомы як «Сьнежны пас». Гэты рэгіён пачынаецца ад усходняй частцы Кліўлэнлу і ягоных прадмесьцяў, дасягаючы берага возера Эры ажно да [[Бафала]]<ref>{{навіна|аўтар=Johnson, Mark|спасылка=http://www.newsnet5.com/dpp/weather/weather_news/where-is-northern-ohio's-snow-belt|загаловак=Where is Northern Ohio’s Snow Belt?|копія=https://web.archive.org/web/20130922040750/http://www.newsnet5.com/dpp/weather/weather_news/where-is-northern-ohio%27s-snow-belt|дата копіі=09.2013}}</ref>. Рэкордна высокая тэмпэратура ў Кліўлэндзе ў 40 °C была зафіксаваная 25 чэрвеня 1988 году<ref>{{артыкул|аўтар=Smith, Susan|загаловак=Akron, State Blanketed in 3-Digit Heat|выданьне=Akron Beacon Journal|год=06.1988}}</ref>, а рэкордна нізкая тэмпэратура ў −29 °C назіралася 19 студзеня 1994 году<ref>{{артыкул|аўтар=Mio, Lou|загаловак=Stopped Cold: All-Time Lows Shiver Ohio, But Forecast's for 'Warming'|выданьне=The Plain Dealer|год=01.1994}}</ref>. У сярэднім, ліпень ёсьць найцяплейшым месяцам зь сярэдняй тэмпэратурай у 23,6 °C, а студзень зь сярэдняй тэмпэратурай у −1,6 °C уважаецца за самы прахалодны месяц году. Звычайная гадавая колькасьць ападкаў, базуючыся на зьвесткам з 1991 па 2020 гады, складае 1042 мм<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=cle|загаловак=NOWData – NOAA Online Weather Data|выдавецтва=National Weather Service}}</ref>. Найменш ападкаў выпадае на заходнім баку места і беспасярэдне ўздоўж возера, а найбольшая іхняя колькасьць прыпадае на ўсходнія прадмесьці. Гэтак частка раёнаў акругі Джыёга на ўсходзе атрымліваюць больш за 1100 мм ападкаў штогод<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.prism.oregonstate.edu/products/viewer.phtml?file=/pub/prism/us_30s/graphics/ppt/Normals/us_ppt_1971_2000.14.png&year=1971_2000&vartype=ppt&month=14&status=final|загаловак=Precipitation: Annual Climatology (1971–2000)|выдавецтва=PRISM Climate Group, Oregon State University|копія=https://web.archive.org/web/20130922033447/http://www.prism.oregonstate.edu/products/viewer.phtml?file=/pub/prism/us_30s/graphics/ppt/Normals/us_ppt_1971_2000.14.png&year=1971_2000&vartype=ppt&month=14&status=final|дата копіі=09.2013}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{кніга|аўтар=Miller, Carol Poh; Wheeler, Robert A.|спасылка=https://archive.org/details/clevelandconcise0000mill|загаловак=Cleveland: A Concise History, 1796–1996|месца=Bloomington|выдавецтва=Indiana University Press|год=1997|isbn=978-0253211477|ref=MillerWheeler}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.clevelandohio.gov/ Афіцыйны сайт]{{ref-en}} {{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}} {{Агаё}} [[Катэгорыя:Кліўлэнд| ]] tvvo7l1pmi276qa42074dbw367745to 2664526 2664525 2026-04-11T09:03:33Z Dymitr 10914 /* Клімат */ стыль 2664526 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кліўлэнд |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кліўлэнду |Назва на мове краіны = Cleveland |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = Flag of Cleveland, Ohio.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = 1796 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Агаё]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 213.60 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 199 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 41 |Шырата хвілінаў = 28 |Шырата сэкундаў = 56 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 81 |Даўгата хвілінаў = 40 |Даўгата сэкундаў = 11 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Агаё) |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://www.city.cleveland.oh.us/ www.city.cleveland.oh.us] }} '''Клі́ўлэнд''' ({{мова-en|Cleveland}}) — места штату [[Агаё]], [[ЗША]]. Горад разьмешчаны на паўднёвым беразе возера [[Эры]] адразу насупраць канадзкай правінцыі [[Антарыё]] і прыкладна за 97 км на захад ад мяжы паміж штатамі Агаё і [[Пэнсыльванія]]. Гэта самы густанаселены горад на возеры Эры і другі паводле колькасьці насельніцтва горад у Агаё пасьля [[Каламбус]]а, маючы насельніцтва ў памеры {{Лік|372624}} чалавек згодна зь перапісам 2020 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/clevelandcityohio|загаловак=Cleveland city, Ohio|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Аглямэрацыя Вялікага Кліўлэнду ўтрымлівае насельніцтва блізкае да 2,17 мільёнаў чалавека<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/popest/2020s-total-metro-and-micro-statistical-areas.html#v2024|загаловак=Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas Population Totals: 2020-2024|выдавецтва=United States Census Bureau, Population Division|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Кліўлэнд быў заснаваны ў 1796 годзе ля вусьця ракі Каягога як частка [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту|Заходняга рэзэрвовага раёну Канэктыкуту]] на тэрыторыі сучаснага паўночна-ўсходняга Агаё генэралам [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэсам Кліўлэндам]], на знак пашаны да якога быў названы горад. Разьмяшчэньне паселішча на рацэ і беразе возера дазволіла яму да канца XIX стагодзьдзя перарасьці на буйны прамысловы мэгаполіс, прыцягваючы вялікую колькасьць імігрантаў<ref name="immigration-migration">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/i/immigration-and-migration|загаловак=Immigration and Migration|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>. Цягам значнай часткі XX стагодзьдзя ён уваходзіў у дзясятку найбуйнейшых гарадоў ЗША паводле колькасьці насельніцтва<ref name="largest-US-cities">{{спасылка|аўтар=Gibson, Campbell|спасылка=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027/twps0027.html|загаловак=Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990|выдавецтва=United States Census Bureau|дата публікацыі=06.1998}}</ref>. Да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца праз скарачэньне вытворчасьці і перасяленьня ў прадмесьці. У Кліўлэндзе маецца аддзел [[Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне|Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня]], якое ад 1991 да 1997 году выдавала беларуска-амэрыканскі часопіс «Полацак». == Гісторыя == Кліўлэнд быў заснаваны 22 ліпеня 1796 году землеўпараднікамі з Connecticut Land Company, калі яны падзялілі [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту]] на акругі і галоўнае места. Яны назвалі паселішча Кліўлэндам у знак пашаны да свайго кіраўніка генэрала [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэса Кліўлэнда]], які быў вэтэранам [[Вайна за незалежнасьць ЗША|Вайны за незалежнасьць ЗША]]<ref name="moses">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleaveland-moses|загаловак=Cleaveland, Moses|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Кліўлэнд кіраваў распрацоўкай пляну места, якое сёньня ёсьць цэнтральнай часткай места. Ён замысьліў яго ў стылі [[Новая Ангельшчына|Новай Ангельшчыны]], то бок з пляцам у цэнтры паселішча, але пасьля вярнуўся ў [[Канэктыкут]] і больш ніколі не наведваў [[Агаё]]<ref name="moses" />. [[Файл:Cleveland 1877.jpg|значак|зьлева|Выява Кліўлэнду 1877 году.]] Першым сталым эўрапейскім пасяленцам у Кліўлэндзе стаў Ларэнза Картэр, які прыбыў сюды ў траўні 1797 году і пабудаваў хаціну на беразе ракі Каягога{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|14}}. Сфармаваная супольнасьць служыла важным пунктам забясьпечаньня для ЗША падчас [[Бітва на возеры Эры|Бітвы на возеры Эры]] ў вайне 1812 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/w/war-1812|загаловак=War of 1812|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Мясцовыя жыхары ўхвалілі героя вайны камадора [[Олівэр Гэзард Пэры|Олівэра Гэзарда Пэры]] за гарадзкі сымбаль і празь некалькі дзесяцігодзьдзяў узьвялі яму помнік<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/perry-monument|загаловак=Perry Monument|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. У значнай ступені дзякуючы намаганьням першага праўніка паселішча, якім быў Альфрэд Келі, вёска Кліўлэнд была інкарпараваная 23 сьнежня 1814 году. Не зважаючы на блізкія балоцістыя нізіны і суворыя зімы, набярэжная гораду на возеры [[Эры]] аказалася выгаднай, бо дала яму дасяг да гандлю ў раёне [[Вялікія азёры|Вялікіх азёраў]]. Места хутка разьвівалася па завяршэньні будаўніцтва ў 1832 годзе канала Агаё—Эры<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/o/ohio-and-erie-canal|загаловак=Ohio and Erie Canal|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>, які злучыў раку [[Агаё (рака)|Агаё]] і Вялікія азёры з [[Атлянтычны акіян|Атлянтычным акіянам]] праз канал Эры і раку [[Гадсан (рака)|Гадсан]], а пазьней праз марскі шлях Сьвятога Лаўрэнція. Крыху пазьней зьявілася чыгуначнае спалучэньне{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|51}}. Кліўлэнд, пад кодавым назовам «Станцыя Надзеі», быў галоўным прыпынкам для ўцекачоў афраамэрыканскіх рабоў, якія накіроўваліся ў [[Канада|Канаду]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://clevelandhistorical.org/tours/show/44|загаловак=In Search of the Underground Railroad|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Эканамічны рост і працоўныя месцы ў прамысловасьці Кліўлэнду прыцягнулі вялікія хвалі імігрантаў з [[Паўднёвая Эўропа|Паўднёвай]] і [[Усходняя Эўропа|Ўсходняй Эўропы]], а таксама з [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыі]]<ref name="immigration-migration"/>. Рост гарадоў і павелічэньне працоўнага насельніцтва суправаджалася значнымі страйкамі і хваляваньнямі, бо рабочыя патрабавалі паляпшэньня заробнай платы і ўмоваў працы{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|87—89}}. Паміж 1881 і 1886 гадамі ад 70 да 80% страйкаў былі пасьпяховымі ў паляпшэньні ўмоваў працы ў Кліўлэндзе<ref>{{спасылка|аўтар=Harrison, Dennis I.|спасылка=https://case.edu/ech/articles/l/labor|загаловак=Labor|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2021}}</ref>. Страйк трамвайнага дэпо ў Кліўлэндзе 1899 году быў адным з найбольш жорсткіх выпадкаў канфліктаў у горадзе ў гэты час<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/streetcar-strike-1899|загаловак=Streetcar Strike of 1899|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Да 1910 году Кліўлэнд стаў вядомы як «Шосты горад» праз свай статус шостага паводле велічыні гораду ЗША на той час<ref name="nicknames">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-nicknames-and-slogans|загаловак=Cleveland Nicknames and Slogans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2023}}</ref>. Сярод ягоных аўтамабільных кампаніяў былі [[Peerless]], [[Chandler]] і [[Winton]], вытворца першага аўтамабіля, які праехаў па ЗША. Іншыя вытворчыя галіны ў Кліўлэндзе ўлучалі паравыя аўтамабілі, вырабленыя White, і электрамабілі, вырабленыя Baker{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|116}}. Акрамя вялікай колькасьці імігрантаў, у Кліўлэнд, сярод іншых гарадоў Паўночнага Ўсходу і Сярэдняга Захаду, у рамках [[Вялікая міграцыя амэрыканскіх мурынаў|Вялікай міграцыі]] прыбывалі хвалі мурынаў зь сельскіх рэгіёнаў оўдня, каб набыць працу, канстытуцыйныя правы і пазбавіцца ад расавай дыскрымінацыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/a/african-americans|загаловак=African Americans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=07.2019}}</ref>. Да 1920 году, калі «[[Кліўлэнд Індыянз]]» выйгралі свой першы чэмпіянат Сусьветнай сэрыі, Кліўлэнд ператварыўся ў густанаселены мэгаполіс з насельніцтвам у {{Лік|796841}} чалавек, што зрабіла яго пятым паводле велічыні горадам у краіне<ref name="largest-US-cities"/>, з 30% насельніцтва, народжанага па-за мяжою. Насельніцтва Кліўлэнду працягвала расьці ўсьцяж усіх «[[Равучыя дваццатыя|Равучых дваццатых]]». [[Файл:Euclid Avenue 1918 CP06293 - DPLA - c71a7b0702bca63a585bd2365a66f7c6.jpg|значак|зьлева|Эўклід Авэню ў 1918 годзе.]] У гэты час у месьце набыў папулярнасьць [[джаз]]<ref>{{навіна|аўтар=Theiss, Evelyn|спасылка=https://www.cleveland.com/arts/2012/02/in_clevelands_second_downtown.html|загаловак=In Cleveland's 'second downtown,' jazz once filled the air: Elegant Cleveland|выдавец=The Plain Dealer|дата публікацыі=02.2012}}</ref>. Сухі закон упершыню набыў моц у Агаё ў траўні 1919 году, але ў самым Кліўлэндзе ён ня вельмі пільна трымаўс. Забарона на алькаголь прывяла да ўздыму падпольных бараў ва ўсім горадзе і арганізаваных злачынных груповак, як то мафія з Мэйфілд-роўд, якая кантрабандай прывозіла нелегальны алькаголь праз возера Эры з Канады<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/prohibition-amendment|загаловак=Prohibition Amendment|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Kelly, Ralph|загаловак=Murder in Cleveland: The Prohibition Toll. Chapter 3—Rise of the Rum Kings; the 'Bloody Corner|выданьне=The Plain Dealer|год=12.1933}}</ref>. Эпоха [[флэпэры|флэпэраў]] паклала пачатак залатому веку раздробнага гандлю ў цэнтры Кліўлэнду, сканцэнтраванага вакол буйных унівэрмагаў Higbee’s, Bailey’s, May Company, Taylor’s, Halle’s і Sterling Lindner Davis, якія разам рабілі гэтае месца адным з найбуйнейшых і самых модных гандлёвых раёнаў у краіне, які часта параўноўвалі зь [[Пятая авэню|Пятай авэню]] ў [[Нью-Ёрк]]у<ref>{{спасылка|спасылка=http://clevelandhistorical.org/items/show/23#.Vd5BjZed6jg|загаловак=Downtown Department Stores: Cleveland's Fifth Avenue|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Кліўлэнд моцна пацярпеў ад краху Ўол-стрыт 1929 году і наступнай [[Вялікая дэпрэсія|Вялікай дэпрэсіі]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|146}}. Гораду дапамагалі буйныя фэдэральныя будаўнічыя праекты, якія спансаваліся «Новым курсам» прэзыдэнта [[Франклін Дэлана Рузвэлт|Франкліна Рузвэлта]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|136—139}}. У гонар стагодзьдзя атрыманьня статусу места ў чэрвені 1936 году ў паўночнай гавані гораду, уздоўж берага возера Эры на поўнач ад цэнтра, адкрылася [[Выстава Вялікіх азёраў]]. Задуманая як спосаб адраджэньня места падчас Вялікай дэпрэсіі, яна прыцягнула чатыры мільёны наведвальнікаў у свой першы сэзон і сем мільёнаў да канца другога і апошняга сэзону ў верасьні 1937 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/g/great-lakes-exposition|загаловак=Great Lakes Exposition|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=03.2019}}</ref>. Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] Кліўлэнд перажыў эканамічны бум<ref name="nicknames"/><ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-electric-illuminating-co|загаловак=Cleveland Electric Illuminating Co|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=04.2019}}</ref>. У 1949 годзе горад упершыню быў названы Ўсеамэрыканскім горадам, а ў 1950 годзе ягонае насельніцтва дасягнула {{Лік|914808}} чалавек.[25] Акрамя таго, у 1950-х гадах узрасла папулярнасьць новага музычнага жанру, які мясцовы дыджэй Алан Фрыд назваў «[[рок-н-рол]]ам»<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/f/freed-alan|загаловак=Freed, Alan|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Аднак да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца, а жыхары ўсё часьцей абіралі дзеля жыцьця прадмесьці, што было нацыянальнай тэндэнцыяй праз будаўніцтва фэдэральна субсыдаваных аўтамагістраляў<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/suburbs|загаловак=Suburbs|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. Рэструктурызацыя прамысловасьці, асабліва ў сталеліцейнай і аўтамабільнай прамысловасьці, прывяла да страты шматлікіх працоўных месцаў у Кліўлэндзе і рэгіёне, што моцна зашкодзіла месту эканамічна{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. У 1970-я гады Кліўлэнд стаў вядомы як «Горад бомбаў ЗША» праз сэрыю выбухаў, якія ўзрушылі горад, галоўным чынам праз барацьбу з арганізаванай злачыннасьцю<ref>{{навіна|аўтар=Polansky, Rachel; Trexler, Phil|спасылка=https://www.wkyc.com/article/news/investigations/bomb-city-usa-cleveland-mobster-dynasty/95-ff184a7c-f95e-478b-986b-c4469c69ad9a|загаловак=Bomb City U.S.A.: The untold story of Cleveland’s mobster dynasty|выдавец=WKYC|дата публікацыі=05.2021}}</ref>. Нацыянальная рэцэсія пачатку 1980-х гадоў яшчэ больш падарвала традыцыйную эканамічную базу гораду{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. Горад пачаў паступовую эканамічную адбудову пры мэры Джорджы Вайновічы ў 1980-я гады. == Геаграфія == [[Файл:ISS-34 Night view of Cleveland, Ohio.jpg|значак|Спадарожнікавы фатаздымак Кліўлэнду ўначы.]] Паводле зьвестак [[Бюро перапісу насельніцтва ЗША]], агульная плошча гораду сягае 213,6 км², зь якіх 201,2 км² займае сухазем’е, а 12,4 км² прыпадае на водную паверхню<ref>{{спасылка|спасылка=http://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2010_place_list_39.txt|загаловак=US Gazetteer files 2010|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Бераг возера [[Эры]] ляжыць на вышыні 173 мэтры над узроўнем мора, аднак сам горад стаіць на кручах няправільных формаў, якія месьцяцца ўсьцяж берагу. У Кліўлэндзе гэтыя стромыя вучасткі перасякаюцца перадусім з ракой Каягога ды ручаямі Біг-Крык і Эўклід-Крык. Кліўлэнд мяжуе зь некалькімі прадмесьцямі. На захадзе ён мяжуе з Лэйкўудам, Рокі-Рывэр і Фэрвію-Паркам, а на ўсходзе да гораду прылягаюць Шэйкер-Гайтс, Кліўлэнд-Гайтс, Саўт-Эўклід і Іст-Кліўлэнд. На паўднёвым захадзе места мяжуе зь Ліндэйлам, Бруклінам, Пармай і Брук-Паркам. На поўдні горад мяжуе зь Ньюбург-Гайтс, Каягога-Гайтс і Бруклін-Гайтс, а на паўднёвым усходзе да гораду падыходзяць Ўорэнсьвіл-Гайтс, Мэйпл-Гайтс і Гарфілд-Гайтс. На паўночным усходзе, уздоўж берагу возера Эры, Кліўлэнд мяжуе з Братэналам і Эўклідам. === Клімат === Кліўлэнд мае вільготны кантынэнтальны або вільготны [[субтрапічны акіянічны клімат|субтрапічны клімат]] у залежнасьці ад скарыстанай ізатэрмы<ref>{{артыкул|аўтар=Kottek, Marcus; Greiser, Jürgen; Beck, Christoph; Rudolf, Bruno; Rubel, Franz|загаловак=World Map of Köppen – Geiger Climate Classification|выданьне=Meteorologische Zeitschrift|том=15|нумар=3|старонкі=261|год=06.2006|DOI=10.1127/0941-2948/2006/0130}}</ref>. Праз блізкасьць да возера, у Кліўлэндзе назіраюцца больш мяккія тэмпэратуры, чым у большай частцы Агаё, з адносна прахалодным летам і цёплай зімой<ref>{{спасылка|спасылка=https://statesummaries.ncics.org/chapter/oh/|загаловак=NOAA National Centers for Environmental Information State Climate Summaries 2022|выдавецтва=National Centers for Environmental Information}}</ref>. На ўсход ад вусьця Каягогі ўзвышша на поўдні хутка ўздымаецца. Разам зь пераважнымі вятрамі ля возера гэтая акалічнасьць ёсьць ключавым фактарам, які спрыяе ўтварэньню сьнегападаў, характэрнага для Кліўлэнда асабліва на ўсходнім баку гораду зь сярэдзіны лістапада да замярзаньня паверхні возера, то бок звычайна ў канцы студзеня або пачатку лютага. [[Эфэкт возера]] выклікае адносную розьніцу ў геаграфічнай колькасьці сьнегападаў ва ўсім горадзе. На скрайнім заходнім баку места, калі дакладна ў раёне Гопкінз, толькі тры разы з пачатку ўліку кольксьці сьнегу выпадала 254 см сьнегу за сэзон<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.erh.noaa.gov/cle/climate/cle/records/cletop10snow.html|загаловак=Cleveland Snowfall Statistics|выдавецтва=National Weather Service}}</ref>. У адрозьненьне ад гэтага, сэзонныя паказьнікі, якія набліжаюцца да 254 см або перавышаюць іх, не ўважаюцца за рэдкасьць з улікам таго, як вышыня гораду ўздымаецца на ўсходзе, дзе пачынаецца рэгіён, вядомы як «Сьнежны пас». Гэты рэгіён пачынаецца ад усходняй частцы Кліўлэнлу і ягоных прадмесьцяў, дасягаючы берага возера Эры ажно да [[Бафала]]<ref>{{навіна|аўтар=Johnson, Mark|спасылка=http://www.newsnet5.com/dpp/weather/weather_news/where-is-northern-ohio's-snow-belt|загаловак=Where is Northern Ohio’s Snow Belt?|копія=https://web.archive.org/web/20130922040750/http://www.newsnet5.com/dpp/weather/weather_news/where-is-northern-ohio%27s-snow-belt|дата копіі=09.2013}}</ref>. Рэкордна высокая тэмпэратура ў Кліўлэндзе ў {{ГЦэ|40}} была зафіксаваная 25 чэрвеня 1988 году<ref>{{артыкул|аўтар=Smith, Susan|загаловак=Akron, State Blanketed in 3-Digit Heat|выданьне=Akron Beacon Journal|год=06.1988}}</ref>, а рэкордна нізкая тэмпэратура ў {{ГЦэ|−29|сп}} назіралася 19 студзеня 1994 году<ref>{{артыкул|аўтар=Mio, Lou|загаловак=Stopped Cold: All-Time Lows Shiver Ohio, But Forecast's for 'Warming'|выданьне=The Plain Dealer|год=01.1994}}</ref>. У сярэднім, ліпень ёсьць найцяплейшым месяцам зь сярэдняй тэмпэратурай у {{ГЦэ|23,6|сп}}, а студзень зь сярэдняй тэмпэратурай у {{ГЦэ|−1,6|сп}} уважаецца за самы прахалодны месяц году. Звычайная гадавая колькасьць ападкаў, базуючыся на зьвесткам з 1991 па 2020 гады, складае 1042 мм<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=cle|загаловак=NOWData – NOAA Online Weather Data|выдавецтва=National Weather Service}}</ref>. Найменш ападкаў выпадае на заходнім баку места і беспасярэдне ўздоўж возера, а найбольшая іхняя колькасьць прыпадае на ўсходнія прадмесьці. Гэтак частка раёнаў акругі Джыёга на ўсходзе атрымліваюць больш за 1100 мм ападкаў штогод<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.prism.oregonstate.edu/products/viewer.phtml?file=/pub/prism/us_30s/graphics/ppt/Normals/us_ppt_1971_2000.14.png&year=1971_2000&vartype=ppt&month=14&status=final|загаловак=Precipitation: Annual Climatology (1971–2000)|выдавецтва=PRISM Climate Group, Oregon State University|копія=https://web.archive.org/web/20130922033447/http://www.prism.oregonstate.edu/products/viewer.phtml?file=/pub/prism/us_30s/graphics/ppt/Normals/us_ppt_1971_2000.14.png&year=1971_2000&vartype=ppt&month=14&status=final|дата копіі=09.2013}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{кніга|аўтар=Miller, Carol Poh; Wheeler, Robert A.|спасылка=https://archive.org/details/clevelandconcise0000mill|загаловак=Cleveland: A Concise History, 1796–1996|месца=Bloomington|выдавецтва=Indiana University Press|год=1997|isbn=978-0253211477|ref=MillerWheeler}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.clevelandohio.gov/ Афіцыйны сайт]{{ref-en}} {{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}} {{Агаё}} [[Катэгорыя:Кліўлэнд| ]] 9yczkaxkoy86p4alug6lo46qnsu1tbd 2664527 2664526 2026-04-11T09:06:19Z Dymitr 10914 /* Гісторыя */ выпраўленьне спасылак 2664527 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кліўлэнд |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кліўлэнду |Назва на мове краіны = Cleveland |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = Flag of Cleveland, Ohio.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = 1796 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Агаё]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 213.60 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 199 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 41 |Шырата хвілінаў = 28 |Шырата сэкундаў = 56 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 81 |Даўгата хвілінаў = 40 |Даўгата сэкундаў = 11 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Агаё) |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://www.city.cleveland.oh.us/ www.city.cleveland.oh.us] }} '''Клі́ўлэнд''' ({{мова-en|Cleveland}}) — места штату [[Агаё]], [[ЗША]]. Горад разьмешчаны на паўднёвым беразе возера [[Эры]] адразу насупраць канадзкай правінцыі [[Антарыё]] і прыкладна за 97 км на захад ад мяжы паміж штатамі Агаё і [[Пэнсыльванія]]. Гэта самы густанаселены горад на возеры Эры і другі паводле колькасьці насельніцтва горад у Агаё пасьля [[Каламбус]]а, маючы насельніцтва ў памеры {{Лік|372624}} чалавек згодна зь перапісам 2020 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/clevelandcityohio|загаловак=Cleveland city, Ohio|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Аглямэрацыя Вялікага Кліўлэнду ўтрымлівае насельніцтва блізкае да 2,17 мільёнаў чалавека<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/popest/2020s-total-metro-and-micro-statistical-areas.html#v2024|загаловак=Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas Population Totals: 2020-2024|выдавецтва=United States Census Bureau, Population Division|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Кліўлэнд быў заснаваны ў 1796 годзе ля вусьця ракі Каягога як частка [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту|Заходняга рэзэрвовага раёну Канэктыкуту]] на тэрыторыі сучаснага паўночна-ўсходняга Агаё генэралам [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэсам Кліўлэндам]], на знак пашаны да якога быў названы горад. Разьмяшчэньне паселішча на рацэ і беразе возера дазволіла яму да канца XIX стагодзьдзя перарасьці на буйны прамысловы мэгаполіс, прыцягваючы вялікую колькасьць імігрантаў<ref name="immigration-migration">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/i/immigration-and-migration|загаловак=Immigration and Migration|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>. Цягам значнай часткі XX стагодзьдзя ён уваходзіў у дзясятку найбуйнейшых гарадоў ЗША паводле колькасьці насельніцтва<ref name="largest-US-cities">{{спасылка|аўтар=Gibson, Campbell|спасылка=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027/twps0027.html|загаловак=Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990|выдавецтва=United States Census Bureau|дата публікацыі=06.1998}}</ref>. Да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца праз скарачэньне вытворчасьці і перасяленьня ў прадмесьці. У Кліўлэндзе маецца аддзел [[Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне|Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня]], якое ад 1991 да 1997 году выдавала беларуска-амэрыканскі часопіс «Полацак». == Гісторыя == Кліўлэнд быў заснаваны 22 ліпеня 1796 году землеўпараднікамі з Connecticut Land Company, калі яны падзялілі [[Заходні рэзэрвовы раён Канэктыкуту]] на акругі і галоўнае места. Яны назвалі паселішча Кліўлэндам у знак пашаны да свайго кіраўніка генэрала [[Мойзэс Кліўлэнд|Мойзэса Кліўлэнда]], які быў вэтэранам [[Вайна за незалежнасьць ЗША|Вайны за незалежнасьць ЗША]]<ref name="moses">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleaveland-moses|загаловак=Cleaveland, Moses|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Кліўлэнд кіраваў распрацоўкай пляну места, якое сёньня ёсьць цэнтральнай часткай места. Ён замысьліў яго ў стылі [[Новая Ангельшчына|Новай Ангельшчыны]], то бок з пляцам у цэнтры паселішча, але пасьля вярнуўся ў [[Канэктыкут]] і больш ніколі не наведваў [[Агаё]]<ref name="moses" />. [[Файл:Cleveland 1877.jpg|значак|зьлева|Выява Кліўлэнду 1877 году.]] Першым сталым эўрапейскім пасяленцам у Кліўлэндзе стаў Ларэнза Картэр, які прыбыў сюды ў траўні 1797 году і пабудаваў хаціну на беразе ракі Каягога{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|14}}. Сфармаваная супольнасьць служыла важным пунктам забясьпечаньня для ЗША падчас [[Бітва на возеры Эры|Бітвы на возеры Эры]] ў вайне 1812 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/w/war-1812|загаловак=War of 1812|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2019}}</ref>. Мясцовыя жыхары ўхвалілі героя вайны камадора [[Олівэр Гэзард Пэры|Олівэра Гэзарда Пэры]] за гарадзкі сымбаль і празь некалькі дзесяцігодзьдзяў узьвялі яму помнік<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/perry-monument|загаловак=Perry Monument|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. У значнай ступені дзякуючы намаганьням першага праўніка паселішча, якім быў Альфрэд Келі, вёска Кліўлэнд была інкарпараваная 23 сьнежня 1814 году. Не зважаючы на блізкія балоцістыя нізіны і суворыя зімы, набярэжная гораду на возеры [[Эры]] аказалася выгаднай, бо дала яму дасяг да гандлю ў раёне [[Вялікія азёры|Вялікіх азёраў]]. Места хутка разьвівалася па завяршэньні будаўніцтва ў 1832 годзе канала Агаё—Эры<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/o/ohio-and-erie-canal|загаловак=Ohio and Erie Canal|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2019}}</ref>, які злучыў раку [[Агаё (рака)|Агаё]] і Вялікія азёры з [[Атлянтычны акіян|Атлянтычным акіянам]] праз канал Эры і раку [[Гадсан (рака)|Гадсан]], а пазьней праз марскі шлях Сьвятога Лаўрэнція. Крыху пазьней зьявілася чыгуначнае спалучэньне{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|51}}. Кліўлэнд, пад кодавым назовам «Станцыя Надзеі», быў галоўным прыпынкам для ўцекачоў афраамэрыканскіх рабоў, якія накіроўваліся ў [[Канада|Канаду]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://clevelandhistorical.org/tours/show/44|загаловак=In Search of the Underground Railroad|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Эканамічны рост і працоўныя месцы ў прамысловасьці Кліўлэнду прыцягнулі вялікія хвалі імігрантаў з [[Паўднёвая Эўропа|Паўднёвай]] і [[Усходняя Эўропа|Ўсходняй Эўропы]], а таксама з [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыі]]<ref name="immigration-migration"/>. Рост гарадоў і павелічэньне працоўнага насельніцтва суправаджалася значнымі страйкамі і хваляваньнямі, бо рабочыя патрабавалі паляпшэньня заробнай платы і ўмоваў працы{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|87—89}}. Паміж 1881 і 1886 гадамі ад 70 да 80% страйкаў былі пасьпяховымі ў паляпшэньні ўмоваў працы ў Кліўлэндзе<ref>{{спасылка|аўтар=Harrison, Dennis I.|спасылка=https://case.edu/ech/articles/l/labor|загаловак=Labor|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=01.2021}}</ref>. Страйк трамвайнага дэпо ў Кліўлэндзе 1899 году быў адным з найбольш жорсткіх выпадкаў канфліктаў у горадзе ў гэты час<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/streetcar-strike-1899|загаловак=Streetcar Strike of 1899|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Да 1910 году Кліўлэнд стаў вядомы як «Шосты горад» праз свай статус шостага паводле велічыні гораду ЗША на той час<ref name="nicknames">{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-nicknames-and-slogans|загаловак=Cleveland Nicknames and Slogans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=02.2023}}</ref>. Сярод ягоных аўтамабільных кампаніяў былі [[Peerless]], [[Chandler]] і [[Winton]], вытворца першага аўтамабіля, які праехаў па ЗША. Іншыя вытворчыя галіны ў Кліўлэндзе ўлучалі паравыя аўтамабілі, вырабленыя White, і электрамабілі, вырабленыя Baker{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|116}}. Акрамя вялікай колькасьці імігрантаў, у Кліўлэнд, сярод іншых гарадоў Паўночнага Ўсходу і Сярэдняга Захаду, у рамках [[Вялікая міграцыя амэрыканскіх мурынаў|Вялікай міграцыі]] прыбывалі хвалі мурынаў зь сельскіх рэгіёнаў оўдня, каб набыць працу, канстытуцыйныя правы і пазбавіцца ад расавай дыскрымінацыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/a/african-americans|загаловак=African Americans|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=07.2019}}</ref>. Да 1920 году, калі «[[Кліўлэнд Індыянз]]» выйгралі свой першы чэмпіянат Сусьветнай сэрыі, Кліўлэнд ператварыўся ў густанаселены мэгаполіс з насельніцтвам у {{Лік|796841}} чалавек, што зрабіла яго пятым паводле велічыні горадам у краіне<ref name="largest-US-cities"/>, з 30% насельніцтва, народжанага па-за мяжою. Насельніцтва Кліўлэнду працягвала расьці ўсьцяж усіх «[[Равучыя дваццатыя|Равучых дваццатых]]». [[Файл:Euclid Avenue 1918 CP06293 - DPLA - c71a7b0702bca63a585bd2365a66f7c6.jpg|значак|зьлева|Эўклід Авэню ў 1918 годзе.]] У гэты час у месьце набыў папулярнасьць [[джаз]]<ref>{{навіна|аўтар=Theiss, Evelyn|спасылка=https://www.cleveland.com/arts/2012/02/in_clevelands_second_downtown.html|загаловак=In Cleveland's 'second downtown,' jazz once filled the air: Elegant Cleveland|выдавец=The Plain Dealer|дата публікацыі=02.2012}}</ref>. Сухі закон упершыню набыў моц у Агаё ў траўні 1919 году, але ў самым Кліўлэндзе ён ня вельмі пільна трымаўс. Забарона на алькаголь прывяла да ўздыму падпольных бараў ва ўсім горадзе і арганізаваных злачынных груповак, як то мафія з Мэйфілд-роўд, якая кантрабандай прывозіла нелегальны алькаголь праз возера Эры з Канады<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/p/prohibition-amendment|загаловак=Prohibition Amendment|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Kelly, Ralph|загаловак=Murder in Cleveland: The Prohibition Toll. Chapter 3—Rise of the Rum Kings; the 'Bloody Corner|выданьне=The Plain Dealer|год=12.1933}}</ref>. Эпоха [[флэпэры|флэпэраў]] паклала пачатак залатому веку раздробнага гандлю ў цэнтры Кліўлэнду, сканцэнтраванага вакол буйных унівэрмагаў Higbee’s, Bailey’s, May Company, Taylor’s, Halle’s і Sterling Lindner Davis, якія разам рабілі гэтае месца адным з найбуйнейшых і самых модных гандлёвых раёнаў у краіне, які часта параўноўвалі зь [[Пятая авэню|Пятай авэню]] ў [[Нью-Ёрк]]у<ref>{{спасылка|спасылка=http://clevelandhistorical.org/items/show/23#.Vd5BjZed6jg|загаловак=Downtown Department Stores: Cleveland's Fifth Avenue|выдавецтва=Cleveland State University}}</ref>. Кліўлэнд моцна пацярпеў ад краху Ўол-стрыт 1929 году і наступнай [[Вялікая дэпрэсія|Вялікай дэпрэсіі]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|146}}. Гораду дапамагалі буйныя фэдэральныя будаўнічыя праекты, якія спансаваліся «Новым курсам» прэзыдэнта [[Франклін Дэлана Рузвэлт|Франкліна Рузвэлта]]{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|136—139}}. У гонар стагодзьдзя атрыманьня статусу места ў чэрвені 1936 году ў паўночнай гавані гораду, уздоўж берага возера Эры на поўнач ад цэнтра, адкрылася [[Выстава Вялікіх азёраў]]. Задуманая як спосаб адраджэньня места падчас Вялікай дэпрэсіі, яна прыцягнула чатыры мільёны наведвальнікаў у свой першы сэзон і сем мільёнаў да канца другога і апошняга сэзону ў верасьні 1937 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/g/great-lakes-exposition|загаловак=Great Lakes Exposition|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=03.2019}}</ref>. Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] Кліўлэнд перажыў эканамічны бум<ref name="nicknames"/><ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-electric-illuminating-co|загаловак=Cleveland Electric Illuminating Co|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=04.2019}}</ref>. У 1949 годзе горад упершыню быў названы Ўсеамэрыканскім горадам, а ў 1950 годзе ягонае насельніцтва дасягнула {{Лік|914808}} чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://ech.case.edu/timeline.html|загаловак=Timeline|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=04.2022}}</ref>. Акрамя таго, у 1950-х гадах узрасла папулярнасьць новага музычнага жанру, які мясцовы дыджэй Алан Фрыд назваў «[[рок-н-рол]]ам»<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/f/freed-alan|загаловак=Freed, Alan|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=05.2018}}</ref>. Аднак да 1960-х гадоў эканоміка Кліўлэнду пачала запавольвацца, а жыхары ўсё часьцей абіралі дзеля жыцьця прадмесьці, што было нацыянальнай тэндэнцыяй праз будаўніцтва фэдэральна субсыдаваных аўтамагістраляў<ref>{{спасылка|спасылка=https://case.edu/ech/articles/s/suburbs|загаловак=Suburbs|выдавецтва=Case Western Reserve University|назва праекту=The Encyclopedia of Cleveland History|дата публікацыі=06.2018}}</ref>. Рэструктурызацыя прамысловасьці, асабліва ў сталеліцейнай і аўтамабільнай прамысловасьці, прывяла да страты шматлікіх працоўных месцаў у Кліўлэндзе і рэгіёне, што моцна зашкодзіла месту эканамічна{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. У 1970-я гады Кліўлэнд стаў вядомы як «Горад бомбаў ЗША» праз сэрыю выбухаў, якія ўзрушылі горад, галоўным чынам праз барацьбу з арганізаванай злачыннасьцю<ref>{{навіна|аўтар=Polansky, Rachel; Trexler, Phil|спасылка=https://www.wkyc.com/article/news/investigations/bomb-city-usa-cleveland-mobster-dynasty/95-ff184a7c-f95e-478b-986b-c4469c69ad9a|загаловак=Bomb City U.S.A.: The untold story of Cleveland’s mobster dynasty|выдавец=WKYC|дата публікацыі=05.2021}}</ref>. Нацыянальная рэцэсія пачатку 1980-х гадоў яшчэ больш падарвала традыцыйную эканамічную базу гораду{{Зноска|MillerWheeler|1997|Miller & Wheeler|183}}. Горад пачаў паступовую эканамічную адбудову пры мэры Джорджы Вайновічы ў 1980-я гады. == Геаграфія == [[Файл:ISS-34 Night view of Cleveland, Ohio.jpg|значак|Спадарожнікавы фатаздымак Кліўлэнду ўначы.]] Паводле зьвестак [[Бюро перапісу насельніцтва ЗША]], агульная плошча гораду сягае 213,6 км², зь якіх 201,2 км² займае сухазем’е, а 12,4 км² прыпадае на водную паверхню<ref>{{спасылка|спасылка=http://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2010_place_list_39.txt|загаловак=US Gazetteer files 2010|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. Бераг возера [[Эры]] ляжыць на вышыні 173 мэтры над узроўнем мора, аднак сам горад стаіць на кручах няправільных формаў, якія месьцяцца ўсьцяж берагу. У Кліўлэндзе гэтыя стромыя вучасткі перасякаюцца перадусім з ракой Каягога ды ручаямі Біг-Крык і Эўклід-Крык. Кліўлэнд мяжуе зь некалькімі прадмесьцямі. На захадзе ён мяжуе з Лэйкўудам, Рокі-Рывэр і Фэрвію-Паркам, а на ўсходзе да гораду прылягаюць Шэйкер-Гайтс, Кліўлэнд-Гайтс, Саўт-Эўклід і Іст-Кліўлэнд. На паўднёвым захадзе места мяжуе зь Ліндэйлам, Бруклінам, Пармай і Брук-Паркам. На поўдні горад мяжуе зь Ньюбург-Гайтс, Каягога-Гайтс і Бруклін-Гайтс, а на паўднёвым усходзе да гораду падыходзяць Ўорэнсьвіл-Гайтс, Мэйпл-Гайтс і Гарфілд-Гайтс. На паўночным усходзе, уздоўж берагу возера Эры, Кліўлэнд мяжуе з Братэналам і Эўклідам. === Клімат === Кліўлэнд мае вільготны кантынэнтальны або вільготны [[субтрапічны акіянічны клімат|субтрапічны клімат]] у залежнасьці ад скарыстанай ізатэрмы<ref>{{артыкул|аўтар=Kottek, Marcus; Greiser, Jürgen; Beck, Christoph; Rudolf, Bruno; Rubel, Franz|загаловак=World Map of Köppen – Geiger Climate Classification|выданьне=Meteorologische Zeitschrift|том=15|нумар=3|старонкі=261|год=06.2006|DOI=10.1127/0941-2948/2006/0130}}</ref>. Праз блізкасьць да возера, у Кліўлэндзе назіраюцца больш мяккія тэмпэратуры, чым у большай частцы Агаё, з адносна прахалодным летам і цёплай зімой<ref>{{спасылка|спасылка=https://statesummaries.ncics.org/chapter/oh/|загаловак=NOAA National Centers for Environmental Information State Climate Summaries 2022|выдавецтва=National Centers for Environmental Information}}</ref>. На ўсход ад вусьця Каягогі ўзвышша на поўдні хутка ўздымаецца. Разам зь пераважнымі вятрамі ля возера гэтая акалічнасьць ёсьць ключавым фактарам, які спрыяе ўтварэньню сьнегападаў, характэрнага для Кліўлэнда асабліва на ўсходнім баку гораду зь сярэдзіны лістапада да замярзаньня паверхні возера, то бок звычайна ў канцы студзеня або пачатку лютага. [[Эфэкт возера]] выклікае адносную розьніцу ў геаграфічнай колькасьці сьнегападаў ва ўсім горадзе. На скрайнім заходнім баку места, калі дакладна ў раёне Гопкінз, толькі тры разы з пачатку ўліку кольксьці сьнегу выпадала 254 см сьнегу за сэзон<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.erh.noaa.gov/cle/climate/cle/records/cletop10snow.html|загаловак=Cleveland Snowfall Statistics|выдавецтва=National Weather Service}}</ref>. У адрозьненьне ад гэтага, сэзонныя паказьнікі, якія набліжаюцца да 254 см або перавышаюць іх, не ўважаюцца за рэдкасьць з улікам таго, як вышыня гораду ўздымаецца на ўсходзе, дзе пачынаецца рэгіён, вядомы як «Сьнежны пас». Гэты рэгіён пачынаецца ад усходняй частцы Кліўлэнлу і ягоных прадмесьцяў, дасягаючы берага возера Эры ажно да [[Бафала]]<ref>{{навіна|аўтар=Johnson, Mark|спасылка=http://www.newsnet5.com/dpp/weather/weather_news/where-is-northern-ohio's-snow-belt|загаловак=Where is Northern Ohio’s Snow Belt?|копія=https://web.archive.org/web/20130922040750/http://www.newsnet5.com/dpp/weather/weather_news/where-is-northern-ohio%27s-snow-belt|дата копіі=09.2013}}</ref>. Рэкордна высокая тэмпэратура ў Кліўлэндзе ў {{ГЦэ|40}} была зафіксаваная 25 чэрвеня 1988 году<ref>{{артыкул|аўтар=Smith, Susan|загаловак=Akron, State Blanketed in 3-Digit Heat|выданьне=Akron Beacon Journal|год=06.1988}}</ref>, а рэкордна нізкая тэмпэратура ў {{ГЦэ|−29|сп}} назіралася 19 студзеня 1994 году<ref>{{артыкул|аўтар=Mio, Lou|загаловак=Stopped Cold: All-Time Lows Shiver Ohio, But Forecast's for 'Warming'|выданьне=The Plain Dealer|год=01.1994}}</ref>. У сярэднім, ліпень ёсьць найцяплейшым месяцам зь сярэдняй тэмпэратурай у {{ГЦэ|23,6|сп}}, а студзень зь сярэдняй тэмпэратурай у {{ГЦэ|−1,6|сп}} уважаецца за самы прахалодны месяц году. Звычайная гадавая колькасьць ападкаў, базуючыся на зьвесткам з 1991 па 2020 гады, складае 1042 мм<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=cle|загаловак=NOWData – NOAA Online Weather Data|выдавецтва=National Weather Service}}</ref>. Найменш ападкаў выпадае на заходнім баку места і беспасярэдне ўздоўж возера, а найбольшая іхняя колькасьць прыпадае на ўсходнія прадмесьці. Гэтак частка раёнаў акругі Джыёга на ўсходзе атрымліваюць больш за 1100 мм ападкаў штогод<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.prism.oregonstate.edu/products/viewer.phtml?file=/pub/prism/us_30s/graphics/ppt/Normals/us_ppt_1971_2000.14.png&year=1971_2000&vartype=ppt&month=14&status=final|загаловак=Precipitation: Annual Climatology (1971–2000)|выдавецтва=PRISM Climate Group, Oregon State University|копія=https://web.archive.org/web/20130922033447/http://www.prism.oregonstate.edu/products/viewer.phtml?file=/pub/prism/us_30s/graphics/ppt/Normals/us_ppt_1971_2000.14.png&year=1971_2000&vartype=ppt&month=14&status=final|дата копіі=09.2013}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{кніга|аўтар=Miller, Carol Poh; Wheeler, Robert A.|спасылка=https://archive.org/details/clevelandconcise0000mill|загаловак=Cleveland: A Concise History, 1796–1996|месца=Bloomington|выдавецтва=Indiana University Press|год=1997|isbn=978-0253211477|ref=MillerWheeler}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.clevelandohio.gov/ Афіцыйны сайт]{{ref-en}} {{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}} {{Агаё}} [[Катэгорыя:Кліўлэнд| ]] fa668cdiq5c3vg5gd364tts6rcz188b 0 176869 2664471 2408567 2026-04-10T19:34:40Z Dymitr 10914 /* Гульцы */ выпраўленьне спасылак 2664471 wikitext text/x-wiki [[Файл:Jordan by Lipofsky 16577.jpg|значак|Атакуючы абаронца ([[Майкл Джордан]])]] '''Атакавальны абаро́нца'''<ref>{{Навіна|аўтар=Газэта «[[Прэсбол]]»|загаловак=Георгі Кандрацьеў: Хлопцы думаюць, як перамагчы, ідуць наперад|спасылка=https://charter97.org/be/news/2013/10/15/77715/|выдавец=Прэс-цэнтар «[[Хартыя’97|Хартыі’97]]»|дата публікацыі=15 кастрычніка 2013|дата доступу=25 чэрвеня 2023}}</ref><ref>{{Навіна|аўтар=[[БелТА]]|загаловак=Жаночая зборная ў валейболе з перамогі стартавала на турніры ў Нямеччыне|спасылка=https://charter97.org/be/news/2013/10/15/77715/|выдавец=Прэс-цэнтар «Хартыі’97»|дата публікацыі=10 верасьня 2016|дата доступу=25 чэрвеня 2023}}</ref><ref>{{Навіна|аўтар=Газэта «Прэсбол»|загаловак=Вудкрафт: Нам пашэнціла скончыць матч без прапушчаных шайбаў|спасылка=https://charter97.org/be/news/2016/12/19/234929/|выдавец=Прэс-цэнтар «Хартыі’97»|дата публікацыі=19 сьнежня 2016|дата доступу=25 чэрвеня 2023}}</ref> (другі нумар) — пазыцыя гульца ў [[баскетбол]]ьнай камандзе. Гульцы гэтага тыпу зазвычай вельмі хуткія, спрытныя, валодаюць высокім скачком і ростам прыкладна 190—200 [[см]] (але ёсьць і ніжэйшыя). Атакуючы абаронца абавязкова павінен выдатна кідаць мяч зь сярэдняй і далёкай адлегласьці і мець хуткі [[дрыблінг]]. Галоўнаю мэтаю 2-га нумару зьяўляецца набор пунктаў, некаторыя зь іх могуць выступаць [[Гульнёвы абаронца|гульнёвым]] ([[камбогард]]) ці [[лёгкі форвард|лёгкім форвардам]] ([[свынгмэн]]). == Гульцы == * [[Майкл Джордан]] — ''(#23 Chicago Bulls) * [[Рэджы Мілер]] — ''(#31 Indiana Pacers)'' * [[Клайд Дрэксьлер]] — ''(#22 Blazers, Rockets)'' * [[Оскар Робэртсан]] — ''(#1 Bucks)'' * [[Джэры Ўэст]] — ''(#44 LA Lakers)'' * [[Алан Г’юстан]] — ''(#20 New York Knicks)'' * [[Кобі Браянт]] — ''(#24 LA Lakers)'' * [[Вінс Картэр]] — ''(#25 Dallas Maverics)'' * [[Рэй Ален]] — ''(#34 Miami Heat)'' * [[Ману Жынабілі]] — ''(#20 SA Spurs)'' * [[Трэйсі Макгрэйдзі]] — ''(#1 Detroit Pistons)'' * [[Дуэйн Ўэйд]] — ''(#3 Miami Heat)'' * [[Бэн Гордан]] — ''(#7 Detroit Pistons)'' == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * The Basketball Handbook (pg 15) (2004). Lee H. Rose {{ISBN|0-7360-4906-1}} [[Катэгорыя:Пазыцыі ў баскетболе]] q9usonnjl56p0brnhsmu80jxqycog1f 0 191973 2664475 2628803 2026-04-10T19:36:02Z Dymitr 10914 /* НБА */ выпраўленьне спасылак 2664475 wikitext text/x-wiki {{Баскетбаліст}} '''Прэ́драг «Пэджа» Стая́кавіч''' ({{мова-sr|Предраг «Пеђа» Стојаковић}}; {{Н}} 9 чэрвеня 1977 году, [[Пожага]], [[СР Харватыя]], [[СФРЮ|Югаславія]]) — колішні [[Сэрбія|сэрбскі]] прафэсійны [[баскетбол|баскетбаліст]]. Гуляў на пазыцыі [[Лёгкі форвард|лёгкага форварду]]. Быў абраны на [[Драфт НБА 1996 году|драфце НБА 1996 году]] ў першым раўндзе пад агульным 14-м нумарам камандой «[[Сакрамэнта Кінгс]]». Мае падвойнае, сэрбскае і грэцкае, грамадзянства. == Жыцьцяпіс == === Маладыя гады === Нарадзіўся ў [[сэрбы|сэрбскай]] сям’і Міядрага і Бранкі Стаякавічаў у харвацкім горадзе [[Пожага]]. Падчас [[Распад Югаславіі|вайны на Балканах]] сям’я Прэдрага пераехала ў [[Бялград]]<ref>Ozmo, Saša (21.12.2011). [http://www.b92.net/sport/teme/ozmo.php?yyyy=2011&mm=12&nav_id=567632 «Predrag Stojaković — kraj blistave karijere»]. b92.net</ref>, дзе ён стаў выступаць за мясцовы баскетбольны клюб «[[Црвена Зьвезда Бялград (баскетбольны клюб)|Црвена Зьвезда]]». У 1994 годзе пераехаў у [[Грэцыя|Грэцыю]], дзе пачаў выступаць за клюб [[ПАОК Тэсалёнікі (баскетбольны клюб)|ПАОК]] з [[Тэсалёнікі|Тэсалёнікаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181123065659/http://www.paokworld.com/index.php/prosforamoney-mainmenu-82.html «Αφιέρωμα στον Στογιάκοβιτς»]. PAOKWorld.com.</ref>. Таксама ён атрымаў грэцкае грамадзянства і новае прозьвішча Кініс. Сваёй яскравай гульнёй у чэмпіянаце Грэцыі Прэдраг прыцягнуў да сябе ўвагу скаўтаў амэрыканскіх клюбаў і ў 1996 годзе быў абраны на [[Драфт НБА|драфце НБА]] пад 16-м нумарам клюбам «[[Сакрамэнта Кінгс]]», аднак пасьля драфту ён яшчэ два гады гуляў у ПАОК, перш чым перабрацца за акіян. У сваім апошнім сэзоне ў Грэцыі быў прызнаны самым каштоўным гульцом чэмпіянату, таксама сваім трохпунктавым кідком за 2 сэкунды да канца апошняга матчу паўфіналу плэй-оф супраць «[[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|Алімпіякосу]]» ён здабыў для сваёй каманды перамогу ў сэрыі і перапыніў пяцігадовую гегемонію «Алімпіякосу» ў чэмпіянаце. У фінале ПАОК саступіў «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікосу]]», лідэрам якога быў [[Байран Скот]], які пазьней трэнаваў Стаякавіча ў Новым Арлеане. === НБА === У першых двух сэзонах у НБА быў рэзэрвовым [[Лёгкі форвард|лёгкім форвардам]] «Кінгс», аднак у [[НБА 2000—2001 гадоў|сэзоне 2000—2001 гадоў]] стаў асноўным гульцом каманды. Правёў усе 75 матчаў, выходзячы на пляцоўку ў стартавай пяцёрцы, зьбіраючы ў сярэднім 20,4 пунктаў і робячы 5,8 падбораў пры адсотку рэалізацыі трохпунктавых кідкоў у 40%. Паводле вынікаў сэзону заняў другое месца ў апытаньні на званьне [[Самы прагрэсуючы гулец НБА|самага прагрэсуючага гульца Асацыяцыі]], саступіўшы толькі [[Трэйсі Макгрэйдзі]] з «[[Арланда Мэджык]]». У сэзонах 2001—2002 і 2002—2003 гадоў працягваў дэманстраваць высокую выніковасьць, два гады запар беручы ўдзел у [[Матч усіх зорак НБА|матчы ўсіх зорак НБА]] і выйграўшы конкурс у трохпунктавых кідках. У сэзоне 2003—2004 гадоў ізноў прыняў удзел у матчы ўсіх зорак, заняў другое месца ў лізе паводле сярэдняй колькасьці балаў, якія зьбіраюцца за гульню (24,2), заняў чацьвертае месца ў галасаваньні на званьне [[самы каштоўны гулец НБА|самага вартага гульца асацыяцыі]] і быў улучаны ў другую [[Зборная ўсіх зорак НБА|сымбалічную зборную ўсіх зорак НБА]]. З сэзону 2004—2005 гадоў атрымаў запар некалькі [[траўма]]ў, празь якія ён прапускаў гульні чэмпіянату, ня мог набраць аптымальную форму і ўжо не дэманстраваў такую высокую выніковасьць, як у папярэдніх сэзонах. 25 студзеня 2006 году «Кінгс» абмянялі баскетбаліста на [[Рон Артэст|Рона Артэста]] ў «[[Індыяна Пэйсэрз]]»<ref>[https://www.espn.com/nba/news/story?id=2304942 «Pacers: Artest-for-Peja deal finally done»]. ESPN.</ref>. Напрыканцы сэзону, у разгар сэрыі плэй-оф, Стаякавіч атрымаў чарговую траўму і ня змог дапамагчы «Індыяне» прайсьці «[[Нью-Джэрзі Нэтс]]». У міжсэзоньне 2006 году Стаякавіч падпісаў з «Пэйсэрз» новы кантракт, пасьля чаго генэральны мэнэджар «Індыяны» абмяняў яго ў «[[Нью-Арлеан Горнэтс]]» на права падпісаньня кантракту з ангельцам [[Эндру Бэтс]]ам<ref>[https://www.espn.com/nba/news/story?id=2517700 «Hornets complete deal for Stojakovic»]. NBA.</ref>. Выступы ў «Горнэтс» пад кіраўніцтвам Байрана Скота Стаякавіч пачаў даволі пасьпяхова, як то 14 лістапада 2006 году ён назьбіраў рэкордныя для сябе 42 пункты ў гульні супраць «[[Шарлот Горнэтс]]». Аднак цяжкая траўма сьпіны неўзабаве вывела яго з шыхтаў да канца [[НБА 2006—2007 гадоў|сэзону 2006—2007 гадоў]], у якім ён згуляў усяго 13 матчаў. У наступным сэзоне Прэдраг адгуляў зь першых хвілін амаль усе матчы рэгулярнага чэмпіянату і зрабіў істотны ўнёсак у заняты «Горнэтс» другі радок у Заходняй канфэрэнцыі і выхад у паўфінал канфэрэнцыі ў плэй-оф. 20 лістапада 2010 году сэрб быў абменены ў «[[Таронта Рэптарз]]» разам з групай іншых гульцоў<ref>[http://www.nba.com/raptors/news/20101120/5441/raptors-acquire-bayless-stojakovic-and-cash-considerations-new-orleans «Raptors Acquire Bayless, Stojaković And Cash Considerations From New Orleans»]. NBA.</ref>. Згуляўшы ўсяго дзьве гульні, 20 студзеня 2011 году Стаяковіч быў звольнены з «Рэптарз». Ён прапусьціў 26 гульняў праз траўмы левага калена<ref>[http://www.nba.com/raptors/news/20110120/9745/raptors-release-peja-stojakovic «Raptors Release Peja Stojaković»]. NBA.</ref>. 24 студзеня 2011 году баскетбаліст узгодніў працоўную ўгоду з «[[Далас Мавэрыкс]]»<ref>[https://www.espn.com/dallas/nba/news/story?id=6054560 «Peja Stojaković signs with Mavs»]. ESPN.</ref>. У тым годзе «Мавэрыкс» сталі чэмпіёнамі НБА<ref>Beck, Howard (12.06.2011). [https://www.nytimes.com/2011/06/13/sports/basketball/nba-finals-mavericks-defeats-heat-for-first-championship.html «Mavericks Defeat Heat for First Title»]. The New York Times.</ref>, прычым Стаякавіч зьбіраў у сярэднім 7,1 пунктаў за гульню падчас плэй-оф. 19 сьнежня 2011 году абвесьціў аб завяршэньні кар’еры, спасылаючыся на праблемы зь сьпінаю і шыяй, якія перашкаджалі яму гуляць надалей<ref>Stein, Marc (19.12.2011). [https://www.espn.com/nba/story/_/id/7370035/peja-stojakovic-decides-retirement-dallas-mavericks-championship-run «Peđa Stojaković to retire after 13 years»]. ESPN.</ref>. === Зборная === У складзе [[Мужчынская зборная Сэрбіі і Чарнагорыі па баскетболе|нацыянальнай зборнай Югаславіі]] рабіўся [[Чэмпіянат сьвету па баскетболе сярод мужчынаў 2002 году|чэмпіёнам сьвету ў 2002 годзе]] і [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод мужчынаў 2001 году|чэмпіёнам Эўропы ў 2001 годзе]]. У 1999 годзе выйграў бронзавы мэдаль чэмпіянату Эўропы. У 2001 годзе быў прызнаны найлепшым гульцом чэмпіянату Эўропы, у 2002 годзе — увайшоў у сымбалічную зборную чэмпіянату сьвету. У 2000 годзе браў удзел у [[Баскетбол на Алімпійскіх гульнях 2000 году|Алімпійскіх гульнях]] ў [[Сыднэй|Сыднэі]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.nba.com/playerfile/predrag_stojakovic/ Профіль на афіцыйным сайце NBA]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20180422100105/https://www.basketball-reference.com/players/s/stojape01.html Статыстыка выступаў у НБА на сайце www.basketball-reference.com]{{ref-en}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Стаякавіч, Прэдраг}} [[Катэгорыя:Сэрбскія баскетбалісты]] [[Катэгорыя:Баскетбалісты зборнай Сэрбіі і Чарнагорыі]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны сьвету па баскетболе]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны Эўропы па баскетболе]] 6ovgprf4ks0jtoxq6mrzl6e1q3leafd 0 199920 2664448 2586245 2026-04-10T17:03:24Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зялёна Гура (баскетбольны клюб)]] у [[Засталь Зялёна Гура]]: актуальная назва 2586245 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб}} «'''Зялёна-Гура'''» ({{мова-pl|Zastal Zielona Góra}}) — польскі прафэсійны [[баскетбол]]ьны клюб, з гораду [[Зялёна Гура]]. Створаны ў 1946 годзе. У вышэйшай лізе дэбютаваў ў 1984 годзе. Упершыню стаў Чэмпіёнам Польшчы ў 2013 годзе. Двухразовы ўдзельнік гульняў у [[Эўраліга (баскетбол)|Эўраліге]] (2014 і 2016) і чвэрцьфіналіста [[Эўракубак|Эўракубку]] (2016). з сэзону 2018/2019 выступае ў [[Адзіная ліга ВТБ|Адзінай ліге ВТБ]]. == Дасягненьні == === Нацыянальныя турніры === '''Чэмпіянат Польшчы * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Чэмпіён''' (5): 2012/2013, 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017, 2019/2020 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] '''Срэбраны прызэр:''' 2013/2014, 2020/2021 * [[Файл:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Бронзавы прызэр:''' 2011/2012 '''Кубак Польшчы''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Пераможца''' (3): 2015, 2017, 2021 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] Срэбраны прызэр: 2016 '''Супэркубак Польшча''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Пераможца:''' 2015, 2020, 2021 == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20170705193232/http://www.basketzg.pl/ Афіцыйны сайт] * [http://basketball.eurobasket.com/team/Poland/Stelmet_Zielona_Gora/67?Page=0 Профіль на Eurobasket.com] {{Адзіная ліга ВТБ}} {{Накід}} [[Катэгорыя:Польскія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Адзінай лігі ВТБ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1946 годзе]] [[Катэгорыя:Удзельнікі баскетбольнай Эўралігі]] 5j9u7lhz4tbkbgrl315ohvlto5x8k2w 2664452 2664448 2026-04-10T17:17:58Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Zastal_Zielona_Góra?oldid=1344325822 2664452 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Засталь |выява = Basket Zielona Góra logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = |краіна = [[Польшча]] |мясьціна = [[Зялёна Гура]] |пляцоўка = [[Заля Зялёнай Гуры]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|6080}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Польская баскетбольная ліга|Польшчы]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #FFFFFF |колер2 = #52AC62 |колер3 = |колер_тэксту = #FFFFFF |колер_фону = #52AC62 }} «'''За́сталь'''» ({{мова-pl|Zastal}}) — польскі прафэсійны [[баскетбол]]ьны клюб, з гораду [[Зялёна Гура]]. Створаны ў 1946 годзе. У найвышэйшай лізе дэбютаваў у 1984 годзе. Упершыню стаў чэмпіёнам Польшчы ў 2013 годзе. Двухразовы ўдзельнік гульняў у [[Эўраліга|Эўралізе]] (2014 і 2016) і чвэрцьфіналіста [[Эўракубак баскетболу|Эўракубку]] (2016). З 2018 па 2022 гады выступаў у [[Адзіная ліга ВТБ|Адзінай лізе ВТБ]]. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны ў 1946 годзе пад назвай «Зялёні», і ў наступныя гады некалькі разоў зьмяняў назву. Сярод назваў каманды былі «Сталь», «Вагма» і «Лехія». У пачатку 1960-х гадоў каманда стала спаборнічала ў трэцім дывізіёне Польшчы пад назовам «Лехія». У сэзоне 1966—1967 гадоў клюб упершыню прабіўся ў другі дывізіён. У 1968 годзе каманда ўзяла новы назоў, якім карыстаецца дасюль, — «Засталь». У [[Польская баскетбольная ліга 1983—1984 гадоў|сэзоне 1983—1984 гадоў]] «Засталь» упершыню ў гісторыі прасунуліся ў найвышэйшы дывізіён [[Польская баскетбольная ліга|Польскай баскетбольнай лігі]]. Клюб заставаўся там доўгі час, аднак у сэзоне 1999—2000 гадоў зь фінансавых чыньнікаў быў вымушаны пакінуць лігу. Гэтыя праблемы прывялі да таго, што «Засталь» апусьціўся ажно ў Трэцюю лігу. У чэрвені 2001 году ўладальнікам каманды стала спартовае акцыянэрнае таварыства «Грона», а праз сэзон клюб вярнуўся ў другі дывізіён. У сэзоне 2009—2010 гадоў «Засталь» заняла другі радок у Першай лізе і зноў вярнулася ў элітны дывізіён. У гэты час пачаліся залатыя гады для клюбу. У [[Польская баскетбольная ліга 2011—2012 гадоў|сэзоне 2011—2012 гадоў]] каманда заняла трэці радок у лізе. Праз спонсарскія чыньнікі ўлетку 2012 году каманда пачала называцца «Стэльмэт». У [[Польская баскетбольная ліга 2012—2013 гадоў|сэзоне 2012—2013 гадоў]] зялёнагурскі клюб упершыню стаў чэмпіёнам краіны, кваліфікаваўшыся ў [[Эўраліга 2013—2014 гадоў|Эўралігу 2013—2014 гадоў]]. У наступныя гады клюб стала змагаўся за тытул чэмпіёна Польшчы, а таксама гуляў у Эўропе. Пасьля польскі клюб далучыўся да [[Адзіная ліга ВТБ|Адзінай лігі ВТБ]], дзе ў тым ліку спаборнічаў зь менскімі «[[Менск (баскетбольны клюб)|Цмокамі]]». 24 лютага 2022 году каманда спыніла свае выступы ў Адзінай лізе ВТБ праз [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (з 2022)|уварваньне Расеі ва Ўкраіну]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://twitter.com/basket_zg/status/1497173056623681544|загаловак=Official statement|выдавецтва=Zielona Gore official Twitter accound|дата публікацыі=24.02.2022}}</ref>. == Дасягненьні == === Нацыянальныя турніры === '''Чэмпіянат Польшчы''': * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Чэмпіён''' (5): 2013, 2015, 2016, 2017, 2020 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] '''Срэбраны прызэр:''' 2014, 2021 * [[Файл:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Бронзавы прызэр:''' 2012 '''Кубак Польшчы''': * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Пераможца''' (3): 2015, 2017, 2021 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] Срэбраны прызэр: 2016 '''Супэркубак Польшча''': * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Пераможца:''' 2015, 2020, 2021 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20170705193232/http://www.basketzg.pl/ Афіцыйны сайт]. * [http://basketball.eurobasket.com/team/Poland/Stelmet_Zielona_Gora/67?Page=0 Профіль] на Eurobasket.com {{Польская баскетбольная ліга}} {{Адзіная ліга ВТБ}} [[Катэгорыя:Польскія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Адзінай лігі ВТБ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1946 годзе]] [[Катэгорыя:Удзельнікі баскетбольнай Эўралігі]] luucd9w4gvdzlceiw39pdhpqgma1ifb 10 199931 2664426 2639507 2026-04-10T12:39:56Z Dymitr 10914 стыль 2664426 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |назва_шаблёну = Летувіская баскетбольная ліга |назва = [[Летувіская баскетбольная ліга]] [[Чэмпіянат Летувы па баскетболе|чэмпіянату Летувы]] ў [[Чэмпіянат Летувы па баскетболе 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] |стыль_загалоўка = background-color: {{Колер|Летува}}; |сьпіс1 = * [[Горжды (баскетбольны клюб)|Горжды]] * [[Жальгірыс Коўна|Жальгірыс]] * [[Леткабэліс Панявеж|Леткабэліс]] * [[Нявежыс Кейданы|Нявежыс]] * [[Няптунас Клайпеда|Няптунас]] * [[Рытас Вільня|Рытас]] * [[Шаўлі (баскетбольны клюб)|Шаўлі]] * [[Ювэнтус Уцяна|Ювэнтус]] * [[Янава (баскетбольны клюб)|Янава]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Баскетбольныя чэмпіянаты|Летува, 1]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Летува]]</noinclude> m8xajn8nfltof3t0yn71zrysibmq6c3 0 200046 2664480 2011900 2026-04-10T23:39:26Z Xqbot 4798 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Засталь Зялёна Гура]] 2664480 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Засталь Зялёна Гура]] ap1usu7s3caqby947h18m93crx95mkz 0 204437 2664481 2034755 2026-04-10T23:39:31Z Xqbot 4798 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Засталь Зялёна Гура]] 2664481 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Засталь Зялёна Гура]] ap1usu7s3caqby947h18m93crx95mkz 6 213065 2664468 2068216 2026-04-10T19:30:19Z Dymitr 10914 Dymitr загрузіў новую вэрсію [[Файл:Арланда Мэджык.svg]] 2068216 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня |апісаньне = Лягатып Арланда Мэджык |аўтар = Арланда Мэджык |час стварэньня = |крыніца = http://stats.nba.com/media/img/teams/logos/ORL_logo.svg |артыкул = Арланда Мэджык |частка = цалкам |разрозьненьне = так |мэта = Выява выкарыстоўваецца для ідэнтыфікацыі арганізацыі «Арланда Мэджык». |чаму немагчымая вольная замена = Любая іншая выява ня ў стане перадаць сэнс афіцыйнага лагатыпу і можа парушыць імідж арганізацыі. |іншае = }} == Ліцэнзія == {{Лягатып}} pdsni3fs369y6akrmrl15445m80hael 0 214365 2664473 2663205 2026-04-10T19:34:58Z Dymitr 10914 /* Клюбная */ выпраўленьне спасылак 2664473 wikitext text/x-wiki {{Баскетбаліст}} '''Тайран «Тай» Джамал Лью''' ({{мова-en|Tyronn “Ty” Jamar Lue}}; {{Н}} 3 траўня 1977 году, [[Мэксыка (Мізуры)|Мэксыка]], [[Мізуры (штат)|Мізуры]], [[ЗША]]) — амэрыканскі прафэсійны [[баскетбол]]ьны трэнэр і былы гулец. == Кар’ера == === Клюбная === Лью пастанавіў сабе датэрмінова ўзяць удзел у [[Драфт НБА 1998 году|драфце НБА 1998 году]]. Ён быў абраны пад агульным 23-м нумарам камандай «[[Дэнвэр Нагетс]]», але ў ноч драфту быў абменены ў «[[Лос-Анджэлес Лэйкерз]]» разам з [[Тоні Бэці]] на [[Нік Ван Эксэл|Ніка Ван Эксэла]]. Першыя тры гады ў «Лэйкерз» былі расчаравальнымі. Ягоны гульнёвы час быў абмежаваны, і ў 2000 годзе ён пакутаваў ад траўмаў. Баскетбаліст выдатна выявіў сябе ў плэй-оф 2001 году. Дзякуючы сваёй хуткасьці, яму было даручана абараняць [[Ален Айвэрсан|Алена Айвэрсана]] на час першай гульні фіналу. Не зважаючы на тое, што «[[Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз]]» перамаглі ў першай гульні, «Лэйкерз» перамаглі ў наступных чатырох матчаў, стаўшы чэмпіёнам НБА. Лью згуляў ува ўсіх гульнях фіналу НБА<ref>[https://www.basketball-reference.com/players/l/luety01/gamelog/2001 «Tyronn Lue 2000-01 game log»]. Basketball Reference.</ref>. У міжсэзоньне 2001 году гулец падпісаў кантракт з «[[Вашынгтон Ўізардс]]», дзе атрымаў значна больш гульнёвага часу і стаў найлепшым гульнёвым абаронцам. У [[НБА 2003—2004 гадоў|сэзоне 2003—2004 гадоў]] Лью гуляў за «[[Арланда Мэджык]]» і правёў шмат хвілін разам з [[Трэйсі Макгрэйдзі]], але ў тым сэзоне каманда мела найгоршы паказьнік у НБА, то бок 21–61. Па заканчэньні сэзону сам баскетбаліст, а таксама Макгрэйдзі, [[Джуўан Гаўард]] і [[Рыс Гейнз]] былі абмененыя ў «[[Г’юстан Рокетс]]» на [[Стыў Фрэнсіс|Стыва Фрэнсіса]], [[Катын Моблі|Катына Моблі]] і [[Келвін Катон|Келвіна Катона]]. У новай камандзе час на паркеце Лью скараціўся праз празьмерную колькасьці гульнёвых абаронцаў. У сярэдзіне сэзону Лью быў абменены ў «[[Атланта Гокс]]» на [[Джон Бэры|Джона Бэры]]. Гулец выдатна выступаў у «Атланце», але ягоная каманда зноў мела найгоршы паказьнік у НБА і найгоршы паказьнік у гісторыі франшызы, як то 13–69. 30 жніўня 2005 году ён зноў склаў новы кантракт з «Гокс»<ref>[https://web.archive.org/web/20250119112753/https://www.espn.co.uk/nba/news/story?id=2146954 «Lue re-signs with Hawks»]. ESPN.</ref>. 16 лютага 2008 году ён быў набыты «[[Сакрамэнта Кінгс]]» у выніку абмену. 28 лютага клюб адмовіўся ад яго, не згуляўшы за каманду аніводнага матчу. Ужо менш чым праз тыдзень баскетбаліст склаў угоду з «[[Далас Мавэрыкс]]»<ref>[https://www.espn.com/nba/news/story?id=3277220 «Mavs sign free agent Lue to be backup point guard»]. ESPN.</ref>. Апошні сэзон у гульнёвай кар’еры згуляў у «[[Мілўокі Бакс]]» і «Арланда Мэджык». === Трэнэрская === 23 кастрычніка 2009 году «[[Бостан Сэлтыкс]]» прызначылі Лью дырэктарам па разьвіцьці баскетболу<ref>[https://web.archive.org/web/20221227081004/https://nesn.com/2009/10/celtics-name-tyronn-lue-director-of-basketball-development/ «Celtics Name Tyronn Lue Director of Basketball Development»]. Neil-keefe.</ref>, але ў хуткім часе стаў памочнікам галоўнага трэнэра. Пасьля працаваў у структуры «[[Лос-Анджэлес Кліпэрз]]» і «Кліўлэнд Кавальерз». 22 студзеня 2016 году быў прызначаны галоўным трэнэрам «Кавальерз» адразу па звальненьні Блата ў сярэдзіне сэзону<ref>Fedor, Chris (22.01.2016). [http://www.cleveland.com/cavs/index.ssf/2016/01/david_blatt_fired_by_cleveland.html «David Blatt fired by Cleveland Cavaliers; Tyronn Lue elevated to head coach»]. The Plain Dealer.</ref>. Кантракт прадугледжваў тры гады працы. У траўні «Кавальерз» перамаглі «[[Таронта Рэптарз]]» у другой гульні фіналу [[Усходняя канфэрэнцыя (НБА)|Ўсходняй канфэрэнцыі]], працягнуўшы сваю сэрыю без паразаў у плэй-оф 2016 году<ref>Matthey, James (20.05.2016). [http://www.news.com.au/sport/american-sports/lebron-james-and-co-racked-up-some-crazy-stats-in-their-game-two-win-over-the-raptors/news-story/1fc9cc5b945ffb1f235cebd01994da12 «LeBron James and co racked up some crazy stats in their game two win over the Raptors»]. News.com.au.</ref>. У 2019 годзе далучыўся да «Кліпэрз», дзе ўвайшоў у склад трэнэрскага штабу, а праз год стаў галоўным трэнэрам гэтае каманды. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лью, Тайран}} [[Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША]] [[Катэгорыя:Баскетбольныя трэнэры ЗША]] [[Катэгорыя:Баскетбольныя трэнэры НБА]] ovn8wbg4zmpyr2lcz6wsfnktz6zbid5 0 242426 2664456 2653738 2026-04-10T17:57:13Z Дамінік 64057 2664456 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]]У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] pm195xwrzt220sdyp92fhdt7ffd0b22 2664457 2664456 2026-04-10T18:00:58Z Дамінік 64057 Дамінік перанёс старонку [[Лясок (Гомельская вобласьць)]] у [[Лясок (Хвойніцкі раён)]] паўзьверх перанакіраваньня: Удакладненьне месцазнаходжаньня; Гомельская вобласьць надта вялікая 2664456 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]]У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] pm195xwrzt220sdyp92fhdt7ffd0b22 2664459 2664457 2026-04-10T18:09:32Z Дамінік 64057 2664459 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]]У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] f3gdxxx02ffoy5n3e0nbe3yok9f8qa6 2664460 2664459 2026-04-10T18:42:13Z Дамінік 64057 2664460 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]]У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] k8clt34r5i59tsr0e6wyhoigi0iw9be 2664463 2664460 2026-04-10T19:21:48Z Дамінік 64057 2664463 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 33rkqvl0krlh4aqxuxc7nix4nhzs1do 2664464 2664463 2026-04-10T19:23:47Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2664464 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] g9zol3uqewkmf06uxbm8hw98690nm0x 2664465 2664464 2026-04-10T19:25:34Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2664465 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] a12rj79orrtpwg8gb2wpu93k3887un0 2664466 2664465 2026-04-10T19:26:06Z Дамінік 64057 /* Крыніцы */ 2664466 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Лыскаўшчыны пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 3b6fdi0zqhldu9qslvj4jg7b1iq9iu5 2664467 2664466 2026-04-10T19:29:53Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2664467 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Ліскаўцаў пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] mvnavfflxtmr7x9bk8w4iqsct3g2uia 2664472 2664467 2026-04-10T19:34:49Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2664472 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} [[File:Kiev stmichael May 2010.JPG|значак|зьлева|170px|Міхайлаўскі Залатаверхі манастыр. Сучасны выгляд.]] З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Ліскаўцаў пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] bvj2evantz29qyh09o47n6cjcanjb42 2664476 2664472 2026-04-10T19:37:37Z Дамінік 64057 2664476 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} [[File:Kiev stmichael May 2010.JPG|значак|зьлева|170px|Міхайлаўскі Залатаверхі манастыр. Сучасны выгляд.]] З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах 1543—1685 гадоў сустракаем як «''службу Лысковщину''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Ліскаўцаў пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] frd2kyvr8i1ivcz2vchyl7n4fugnb9q 2664477 2664476 2026-04-10T19:42:14Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2664477 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} [[File:Kiev stmichael May 2010.JPG|значак|зьлева|170px|Міхайлаўскі Залатаверхі манастыр. Сучасны выгляд.]] З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае зь вядомага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах ажно да 1685 гаду сустракаюцца як «''служба Лысковщина''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Ліскаўцаў пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] eb0h8qzpkm89fafotgnclccbukjsi1v 2664524 2664477 2026-04-11T08:11:07Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2664524 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лясок}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Лясок |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ляску |Назва па-расейску = |Лацінка = Liasok |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1516 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = Лыскоўшчына, сяло Лыскоўскае, Лыскоўцы, Liszkowsczyzna, Łyski |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Лясок'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзілася за 49 км на поўдзень ад места і чыгункавай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі [[Даўляды]] — Хвойнікі; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. == Гісторыя == Найраней вёска згаданая ў лісьце караля Жыгімонта Старога ад 14 траўня 1516 году<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 9 (1511—1518). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. № 204</ref>, у якім засьведчана: {{пачатак цытаты}}''Бил нам чолом арменин киевскии, толмач н(а)шь татарскии Макар Ивашкович и поведил перед нами, што мы перво сег(о) дали были ему землю пустовскую у Киевском повете в Белосороцкои волости на имя Лемешовщину, и пан воевода киевскии, пан Андреи Немирович, доведавши ся тог(о), иж тая земля шкодно отдати от замку н(а)шог(о), и против тог(о) дал ему в тои же волости Белосороцкои селище на имя Лынсковщину а землицу нагонную… Ино мы, з ласки н(а)шое… для его к нам верное службы, которую ж он нам заслуговал пилне ездячи до Орды частокрот в делех н(а)ших и земских и на его чоломбите то вчинили: тое селищо Лысковщину и землицу нагонную с пашными землями, и з сеножатми, и з лесы, и з бортною землею, и с озеры, и з реками, и з {{Падказка|езы|Пабудовы з колляў для лоўлі рыбы.}}, и з ловы звериными и пташными, и со всим с тым, што к тому с стародавна прислухало, потвержаем сим на(ш)им листом вечно ему самому и его жоне, и их детем и напотом будучим их щадком. А он мает нам с тог(о) земскую службу служити…'' {{канец цытаты}} [[File:Kiev stmichael May 2010.JPG|значак|зьлева|170px|Міхайлаўскі Залатаверхі манастыр. Сучасны выгляд.]] З памятнага запісу 1526 году ігумена Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя даведваемся, што ён «''купилъ есми у Марка'' (папраўдзе: Макара) ''Орменина Киевского две {{Падказка|службе|Адзінка абкладаньня павіннасьцямі. 1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}… Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошей серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошей и сорокъ копъ грошей Литовское личбы''»<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России (далей: АЗР). Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 167—168</ref>. У грамаце 1543 году караля Жыгімонта Старога сказана: «''Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти… на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошей Литовское монеты у толмача нашого Макара Орменина''…». Навошта ізноў білі чалом, калі службы і так належалі манастыру? Справа ў тым, што празь нейкі час пасьля набыцьця прывілей на ўладаньне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «''до скарбу своего взялъ''», а прызначаны пазьней ігумен Падапрысьвет «''мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ''». Але дзякуючы сьведчаньню спраўцы ваяводзтва Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакумэнтаў, кароль пацьвердзіў манастыру яго права на валоданьне Лыскаўшчынай і Пагонным<ref>АЗР. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. С. 394—396</ref>. [[File:Ліскаўцы ў рэестры 1571 г.png|значак|зьлева|170px|Гаспадары зь Ліскаўцаў у рэестры 1571 г.]] У падатковым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] ад 2 студзеня 1571 году сярод людзей манастыра Сьв. Міхаіла Залатаверхага, «którzy mają ziemie bortne», названае сяло Liskowcy, з 9 дымоў якога выбіралася па 12 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 24</ref>. Як вынікае з даступнага зараз арыгіналу крыніцы, гаспадарамі тых дымоў былі Сьцяпан Люціч, ягоны брат Іван, Здан Люціч, Каленік, Каленікаў пасынак Сідар, Грыцко Каленікаў, Хадос Несьцераў, Макар, удава Куліна<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 450</ref>. Надалей у шматлікіх крыніцах ажно да 1685 гаду сустракаюцца як «''служба Лысковщина''», так і «''село Лысковское''», «''село'' (таксама „''имене''“, „л''юди''“) ''Лысковцы''», «''dobra duchowne… Łyski''»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ-ХVІІІ ст. Зб. Док. — Київ, 2011. № 6, 10, 28, 289, 292, 299 і інш.</ref>. У тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва XVIII ст. паселішча не названае. На схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году, на «Военно-топографической карте Российской империи 1846—1863 гг.», складзенай пад кіраўніцтвам Ф. Ф. Шубэрта і П. А. Тучкова, таксама адсутнае. [[File:Радзін і Пагоннае на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|170px|Хутары Ляскі на мапе генштабу РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.]] У XX ст. на мапе «Генерального штаба РККА» 1931 году на месцы Ліскаўцаў пазначаны хутар з сугучнай, але зусім іншай з гледзішча сэмантыкі, назвай Лясок. На мапе 1935 году — хутары Ляскі. У 1931 годзе хутарцы ўступілі ў калгас. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Ляску налічвалася 18 двароў з 61 жыхаром. У траўні 1943 году акупанты спалілі паселішча і пазбавілі жыцьця 5 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; Москва: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году 96 жыхароў. Лясок уваходзіў у склад калгасу «Новае жыцьцё» (цэнтр — вёска Радзін). Да 8 студзеня 1987 году належаў да Радзінскага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На сёньня паселішча не існуе. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 1ixj95vxp614g6evw3r2hl7bzb0nfxy 0 245344 2664491 2663166 2026-04-11T00:21:09Z ~2026-22179-45 96792 2664491 wikitext text/x-wiki {{Электрамабіль |назва = Tesla Model S |выява = |вытворца = [[Tesla, Inc.]] |вядомы як = |гады = з 2012 |вытворчасьць = {{Просты сьпіс| * {{Сьцяг|ЗША}} [[Завод Tesla (Фрэмант)|Завод Tesla]], [[Фрэмант (Каліфорнія)|Фрэмант]], [[Каліфорнія]] * {{Сьцяг|КНР}} [[Гіга-Шанхай]] }} |папярэднік = |наступнік = |кляса = [[бізнэс-аўтамабіль]] ([[E-сэгмэнт|E]]) |тып кузаву = 4-дзьверны liftback [[сэдан]] |кампанаваньне = {{Просты сьпіс| * [[Заднематорнае, заднепрыводнае кампанаваньне|заднематорнае, заднепрыводнае]] * двухматорнае [[Поўны прывод|поўнапрыводнае]]}} |плятформа = |дзьверы = |электрарухавік = [[Сынхронныя машыны|сынхронны рэактыўны электрарухавік з пастаянным магнітам]] |ёмістасьць = |магутнасьць = |акумулятар = 54, 62, 75, 82 [[кВт·г]] [[Літа-іённая батарэя|літа-іённы]] |запас хады = |запас электрахады = {{Просты сьпіс| * 354 км Стандартны * 423 км Стандартны плюс * 568 км Доўгі * 504 км Доўгі з падвышанымі характарыстыкамі }} |зарадка = |кпп = 1-хуткасная зь фіксаваным лікам 9:1 |прывад = |колавая база = 2875 мм |даўжыня = 4694 мм |шырыня = 1849 мм |вышыня = 1443 мм |клірэнс = |маса = {{Просты сьпіс| * Стандартны: 1611 кг * Стандартны плюс: 1645 кг * Сярэдні: 1672 кг * Доўгі: 1730 кг * Доўгі двухматорны поўнапрыводны: 1847 кг }} |поўная маса = |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = [[Франц фон Гольцгаўзэн]] |падобныя = [[Neta S|Neta S 4-door sedan]]<br/>[[Audi e-tron GT]]<br/>[[BYD Han]]<br/>[[BMW i5|BMW i5 Sedan]]<br/>[[Honda Clarity|Honda Clarity (2011–2014)]]/[[Honda Clarity|Honda FCX Clarity (2016–2021)]]<br/>[[Jaguar XF|Jaguar XF Sedan (2012-2015)]]/[[Jaguar XF|Jaguar XF Sedan (X260)]]<br/>[[Lucid Air]]<br/>[[Mercedes-Benz EQE|Mercedes-Benz EQE Sedan]]<br/>[[Porsche Taycan|Porsche Taycan Sedan]]<br/>[[Xpeng P7|Xpeng P7 E28]]/[[Xpeng P7|Xpeng P7 E29]]<br/>[[Volkswagen ID.7|Volkswagen ID.7 ED2]]<br/>[[Volvo ES90]]<br/>[[Toyota bZ7]]<br/>[[Maserati Ghibli III|Maserati Ghibli (Tipo M157)]]<br/> [[Audi A6 e-tron|Audi A6 e-tron Sportback]] <br/>[[Lotus Emeya]]<br/>[[Zeekr 001]]<br/>[[Fisker Karma]] |commons = }} '''Tesla Model S''' — гэта электрычны паўнапамерны чатырохдзверны аўтамабіль, які вырабляецца амерыканскім аўтавытворцам [[Tesla]] з 2012 года (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М-12|1950–1957 ЗіМ-12 4-door limousine]], [[ГАЗ-М-12|1958–1960 ГАЗ-12 4-door limousine]], [[ГАЗ-13|ГАЗ-13 «Чайка» 4-door limousine]], [[ГАЗ-14|ГАЗ-14 «Чайка» 4-door limousine]], [[ГАЗ-3105]], [[ГАЗ-3111|1998–2002 ГАЗ-3111]], [[ГАЗ-3111|2004 ГАЗ-3111]], і [[Volga Siber]]). Model S, другі па ліку і самая доўгая мадэль гэтага аўтавытворцы, апісваецца як адзін з самых уплывовых электрамабіляў у галіне. Сярод шматлікіх узнагарод, якія ён атрымаў, — прэмія Motor Trend Car of the Year у 2013 годзе. == Вонкавыя спасылкі == {{Tesla, Inc}} {{Аўтамабілі Tesla}} {{Накід}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model S]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2012 годзе]] [[Катэгорыя:Электрамабілі]] 9v37t8qx0130i15y35yrmerjil0iuyy 0 247002 2664493 2663170 2026-04-11T00:22:10Z ~2026-22179-45 96792 2664493 wikitext text/x-wiki {{Электрамабіль |назва = Тэсла Мадэль Тры |выява = |вытворца = [[Tesla, Inc.]] |вядомы як = |гады = з 2017 |вытворчасьць = {{Просты сьпіс| * {{Сьцяг|ЗША}} [[Завод Tesla (Фрэмант)|Завод Tesla]], [[Фрэмант (Каліфорнія)|Фрэмант]], [[Каліфорнія]] * {{Сьцяг|КНР}} [[Гіга-Шанхай]] }} |папярэднік = |наступнік = |кляса = [[кампактны бізнэс-аўтамабіль]] ([[D-сэгмэнт|D]]) |тып кузаву = 4-дзьверны [[сэдан]] |кампанаваньне = {{Просты сьпіс| * [[Заднематорнае, заднепрыводнае кампанаваньне|заднематорнае, заднепрыводнае]] * двухматорнае [[Поўны прывод|поўнапрыводнае]]}} |плятформа = |дзьверы = |электрарухавік = [[Сынхронныя машыны|сынхронны рэактыўны электрарухавік з пастаянным магнітам]] |ёмістасьць = |магутнасьць = |акумулятар = 54, 62, 75, 82 [[кВт·г]] [[Літа-іённая батарэя|літа-іённы]] |запас хады = |запас электрахады = {{Просты сьпіс| * 354 км Стандартны * 423 км Стандартны плюс * 568 км Доўгі * 504 км Доўгі з падвышанымі характарыстыкамі }} |зарадка = |кпп = 1-хуткасная зь фіксаваным лікам 9:1 |прывад = |колавая база = 2875 мм |даўжыня = 4694 мм |шырыня = 1849 мм |вышыня = 1443 мм |клірэнс = |маса = {{Просты сьпіс| * Стандартны: 1611 кг * Стандартны плюс: 1645 кг * Сярэдні: 1672 кг * Доўгі: 1730 кг * Доўгі двухматорны поўнапрыводны: 1847 кг }} |поўная маса = |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = [[Франц фон Гольцгаўзэн]] |падобныя = [[Aion S]]<br/>[[BMW i3|BMW i3 Hatchback]]<br/>[[BMW i3 (G28)]]<br/> [[BMW i4]]<br/>[[BYD Qin]]<br/>[[Chevrolet Bolt]]<br/>[[Renault Zoé]]<br/>[[Nissan Leaf]]<br/>[[Opel Ampera#Opel Ampera-е|Opel Ampera-е]]<br/>[[Volkswagen ID.3]]<br/>[[Polestar 2]] |commons = }} '''Tesla Model 3''' ({{Мова-бел|Тэсла Мадэль Тры}}) — [[Электрамабіль|электрычны]] [[Кампактны аўтамабіль|кампактны]] чатырохдзьверны [[сэдан (кузаў)|сэдан]], які выпускаецца кампаніяй [[Tesla, Inc.]] з 2017 року (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М20|ГАЗ-М20 4-door fastback sedan]], [[ГАЗ M-21|1959–1962 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ M-21|1962–1970 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1971–1976 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1977–1985 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|ГАЗ-24-10 4-door sedan]], [[ГАЗ-31029|ГАЗ-31029 4-door sedan]], [[ГАЗ-3110|ГАЗ-3110 4-door sedan]], [[ГАЗ-31105|ГАЗ-31105 4-door sedan]], і [[Volga Siber]]). З пачатку 2020 року ''Model 3'' стала найпрадаванейшым электрамабілем у гісторыі. == Абнаўленьне == Абнаўленьне Tesla Model 3 (пад кодавай назвай «Highland»; пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Centerdoor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М20|ГАЗ-М20 4-door fastback sedan]], [[ГАЗ M-21|1959–1962 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ M-21|1962–1970 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1971–1976 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1977–1985 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|ГАЗ-24-10 4-door sedan]], [[ГАЗ-31029|ГАЗ-31029 4-door sedan]], [[ГАЗ-3110|ГАЗ-3110 4-door sedan]], [[ГАЗ-31105|ГАЗ-31105 4-door sedan]], [[Volga Siber]], [[Tesla Model 3#2017-2019|Tesla Model 3 (2017-2019)]], і [[Tesla Model 3#2020-2022|Tesla Model 3 (2020-2022)]]) — гэта значнае абнаўленьне ў сярэдзіне цыклу, якое ўключае ў сябе зьнешнія зьмены для лепшай аэрадынамікі, значна больш ціхі і палепшаны салон з амбіентным падсветкай, новае рулявое кола без падручнікаў (замест яго выкарыстоўваюцца сэнсарныя кнопкі), вэнтыляваныя сядзеньні і тэхналягічныя паляпшэньні, такія як экран для задняга пасажыра, пры гэтым захоўваючы асноўныя характарыстыкі і запас ходу, але з палепшаным камфортам і вытанчанасьцю. == Мінуўшчына == Распрацоўка мадэлі пачалася ў 2007 року пад назвай «Блакітная зорка»{{Заўвага|Па-ангельску: ''BlueStar''}}. Мадэль 3 была прадстаўленая 31 сакавіка 2016 року, і за содні кампанія атрымала больш за 115 000 замоваў — болей, чым агульная колькасьць дагэтуль прададзеных аўтамабіляў «Тэслы». За першы тыдзень колькасьць перадзамоваў дасягнула 325 000 машынаў. У траўні Tesla выпусьціла акцыі на суму {{$ЗША|2 млрд}}, каб фінансаваць выпуск да 2018 року 500 000 сумарных адзінак [[Tesla Model S|Model S]], [[Tesla Model X|Model X]] і Model 3. У 2018 року «Тэсла» выпускала 5000 аўтамабіляў за тыдзень. У 2019 року на ўсе адмены «Мадэлі 3» (акрамя «Стандартнай») стаў дапомна ўсталёўвацца [[Tesla Autopilot|аўтапілёт]]. У лютым мадэль абышла [[Chevrolet Volt]] паводле колькасьці продажаў {{Не перакладзена|Электрамабіль з вонкавай зарадкай|электрамабіляў з магчымасьцю зарадкі ад вонкавай крыніцы току||Plug-in electric car}} у ЗША. У 2020 року мадэль абышла [[Nissan Leaf]] паводле колькасьці продажаў у сьвеце. == Вытворчасьць == Tesla выпускае Мадэль 3 на [[Завод Tesla (Фрэмант)|заводзе]] ў [[Фрэмант (Каліфорнія)|Фрэманце]] ([[Каліфорнія]]). == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.tesla.com/model3 Афіцыйная бачына] {{Tesla, Inc}} {{Аўтамабілі Tesla}} {{Накід}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model 3]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2016 годзе]] [[Катэгорыя:Кампактныя бізнэс-аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Заднепрыводныя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Поўнапрыводныя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Акумулятарныя электрамабілі]] [[Катэгорыя:Спартовыя сэданы]] [[Катэгорыя:Электрамабілі]] tqejfk9qqwcvzne3z62a2jd4h6ckqzm 2664494 2664493 2026-04-11T00:22:26Z ~2026-22179-45 96792 2664494 wikitext text/x-wiki {{Электрамабіль |назва = Тэсла Мадэль Тры |выява = |вытворца = [[Tesla, Inc.]] |вядомы як = |гады = з 2017 |вытворчасьць = {{Просты сьпіс| * {{Сьцяг|ЗША}} [[Завод Tesla (Фрэмант)|Завод Tesla]], [[Фрэмант (Каліфорнія)|Фрэмант]], [[Каліфорнія]] * {{Сьцяг|КНР}} [[Гіга-Шанхай]] }} |папярэднік = |наступнік = |кляса = [[кампактны бізнэс-аўтамабіль]] ([[D-сэгмэнт|D]]) |тып кузаву = 4-дзьверны [[сэдан]] |кампанаваньне = {{Просты сьпіс| * [[Заднематорнае, заднепрыводнае кампанаваньне|заднематорнае, заднепрыводнае]] * двухматорнае [[Поўны прывод|поўнапрыводнае]]}} |плятформа = |дзьверы = |электрарухавік = [[Сынхронныя машыны|сынхронны рэактыўны электрарухавік з пастаянным магнітам]] |ёмістасьць = |магутнасьць = |акумулятар = 54, 62, 75, 82 [[кВт·г]] [[Літа-іённая батарэя|літа-іённы]] |запас хады = |запас электрахады = {{Просты сьпіс| * 354 км Стандартны * 423 км Стандартны плюс * 568 км Доўгі * 504 км Доўгі з падвышанымі характарыстыкамі }} |зарадка = |кпп = 1-хуткасная зь фіксаваным лікам 9:1 |прывад = |колавая база = 2875 мм |даўжыня = 4694 мм |шырыня = 1849 мм |вышыня = 1443 мм |клірэнс = |маса = {{Просты сьпіс| * Стандартны: 1611 кг * Стандартны плюс: 1645 кг * Сярэдні: 1672 кг * Доўгі: 1730 кг * Доўгі двухматорны поўнапрыводны: 1847 кг }} |поўная маса = |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = [[Франц фон Гольцгаўзэн]] |падобныя = [[Aion S]]<br/>[[BMW i3|BMW i3 Hatchback]]<br/>[[BMW i3 (G28)]]<br/> [[BMW i4]]<br/>[[BYD Qin]]<br/>[[Chevrolet Bolt]]<br/>[[Renault Zoé]]<br/>[[Nissan Leaf]]<br/>[[Opel Ampera#Opel Ampera-е|Opel Ampera-е]]<br/>[[Volkswagen ID.3]]<br/>[[Polestar 2]] |commons = }} '''Tesla Model 3''' ({{Мова-бел|Тэсла Мадэль Тры}}) — [[Электрамабіль|электрычны]] [[Кампактны аўтамабіль|кампактны]] чатырохдзьверны [[сэдан (кузаў)|сэдан]], які выпускаецца кампаніяй [[Tesla, Inc.]] з 2017 року (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М20|ГАЗ-М20 4-door fastback sedan]], [[ГАЗ M-21|1959–1962 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ M-21|1962–1970 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1971–1976 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1977–1985 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|ГАЗ-24-10 4-door sedan]], [[ГАЗ-31029|ГАЗ-31029 4-door sedan]], [[ГАЗ-3110|ГАЗ-3110 4-door sedan]], [[ГАЗ-31105|ГАЗ-31105 4-door sedan]], і [[Volga Siber]]). З пачатку 2020 року ''Model 3'' стала найпрадаванейшым электрамабілем у гісторыі. == Абнаўленьне == Абнаўленьне Tesla Model 3 (пад кодавай назвай «Highland»; пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М20|ГАЗ-М20 4-door fastback sedan]], [[ГАЗ M-21|1959–1962 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ M-21|1962–1970 GAZ-21 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1971–1976 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|1977–1985 ГАЗ-24 4-door sedan]], [[ГАЗ-24|ГАЗ-24-10 4-door sedan]], [[ГАЗ-31029|ГАЗ-31029 4-door sedan]], [[ГАЗ-3110|ГАЗ-3110 4-door sedan]], [[ГАЗ-31105|ГАЗ-31105 4-door sedan]], [[Volga Siber]], [[Tesla Model 3#2017-2019|Tesla Model 3 (2017-2019)]], і [[Tesla Model 3#2020-2022|Tesla Model 3 (2020-2022)]]) — гэта значнае абнаўленьне ў сярэдзіне цыклу, якое ўключае ў сябе зьнешнія зьмены для лепшай аэрадынамікі, значна больш ціхі і палепшаны салон з амбіентным падсветкай, новае рулявое кола без падручнікаў (замест яго выкарыстоўваюцца сэнсарныя кнопкі), вэнтыляваныя сядзеньні і тэхналягічныя паляпшэньні, такія як экран для задняга пасажыра, пры гэтым захоўваючы асноўныя характарыстыкі і запас ходу, але з палепшаным камфортам і вытанчанасьцю. == Мінуўшчына == Распрацоўка мадэлі пачалася ў 2007 року пад назвай «Блакітная зорка»{{Заўвага|Па-ангельску: ''BlueStar''}}. Мадэль 3 была прадстаўленая 31 сакавіка 2016 року, і за содні кампанія атрымала больш за 115 000 замоваў — болей, чым агульная колькасьць дагэтуль прададзеных аўтамабіляў «Тэслы». За першы тыдзень колькасьць перадзамоваў дасягнула 325 000 машынаў. У траўні Tesla выпусьціла акцыі на суму {{$ЗША|2 млрд}}, каб фінансаваць выпуск да 2018 року 500 000 сумарных адзінак [[Tesla Model S|Model S]], [[Tesla Model X|Model X]] і Model 3. У 2018 року «Тэсла» выпускала 5000 аўтамабіляў за тыдзень. У 2019 року на ўсе адмены «Мадэлі 3» (акрамя «Стандартнай») стаў дапомна ўсталёўвацца [[Tesla Autopilot|аўтапілёт]]. У лютым мадэль абышла [[Chevrolet Volt]] паводле колькасьці продажаў {{Не перакладзена|Электрамабіль з вонкавай зарадкай|электрамабіляў з магчымасьцю зарадкі ад вонкавай крыніцы току||Plug-in electric car}} у ЗША. У 2020 року мадэль абышла [[Nissan Leaf]] паводле колькасьці продажаў у сьвеце. == Вытворчасьць == Tesla выпускае Мадэль 3 на [[Завод Tesla (Фрэмант)|заводзе]] ў [[Фрэмант (Каліфорнія)|Фрэманце]] ([[Каліфорнія]]). == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.tesla.com/model3 Афіцыйная бачына] {{Tesla, Inc}} {{Аўтамабілі Tesla}} {{Накід}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model 3]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2016 годзе]] [[Катэгорыя:Кампактныя бізнэс-аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Заднепрыводныя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Поўнапрыводныя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Акумулятарныя электрамабілі]] [[Катэгорыя:Спартовыя сэданы]] [[Катэгорыя:Электрамабілі]] 7yo5om0xof5tb6wwk5aj0krn6o1uop7 0 260903 2664479 2347118 2026-04-10T23:39:21Z Xqbot 4798 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Лясок (Хвойніцкі раён)]] 2664479 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Лясок (Хвойніцкі раён)]] jk12asqnqnjmzoycr2elg44h30wovf1 10 264120 2664462 2664414 2026-04-10T19:00:06Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664462 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |- | style="background:#ccffcc;"| &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; |Каманда выходзіць у плэй-оф праз дывізіён |- | style="background:#ffffbf;"| &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; |Каманда выходзіць у плэй-оф праз канфэрэнцыю |} === Заходняя канфэрэнцыя === ==== Ціхаакіянскі дывізіён ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=40|{{Падказка|М|Месца}} !width=165|Каманда !width=40|{{Падказка|Г|Гульні}} !width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}} !width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}} !width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}} !width=40|{{Падказка|П|Паразы}} !width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}} !width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}} !width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}} |- style="background:#ccffcc;" | 1 | style="text-align:left;" | [[Эдмантан Ойлерз]] | 79||40||31||10||29||275—265||+10|| '''90''' |- style="background:#ccffcc;" | 2 | style="text-align:left;" | [[Вэгас Голдэн Найтс]] | 79||36||28||17||26||252—245||+7|| '''89''' |- style="background:#ccffcc;" | 3 | style="text-align:left;" | [[Анагайм Дакс]] | 79||42||25||5||32||263—277||-14|| '''89''' |- style="background:#ffffbf;" | 4 | style="text-align:left;" | [[Лос-Анджэлес Кінгс]] | 78||33||20||19||26||215—237||-22|| '''85''' |- | 5 | style="text-align:left;" | [[Сан-Хасэ Шаркс]] | 78||37||25||7||34||237—280||-43|| '''81''' |- | 6 | style="text-align:left;" | [[Сіетл Кракен]] | 78||33||25||11||34||218—251||-33|| '''77''' |- | 7 | style="text-align:left;" | [[Калгары Флэймз]] | 78||32||25||9||37||203—250||-47|| '''73''' |- | 8 | style="text-align:left;" | [[Ванкувэр Кэнакс]] | 78||22||15||8||48||203—301||-98|| '''52''' |} :<small>Абноўленая пасьля гульняў 10 красавіка 2026 году</small> ==== Цэнтральны дывізіён ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=40|{{Падказка|М|Месца}} !width=165|Каманда !width=40|{{Падказка|Г|Гульні}} !width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}} !width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}} !width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}} !width=40|{{Падказка|П|Паразы}} !width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}} !width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}} !width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}} |- style="background:#ccffcc;" | 1 | style="text-align:left;" | [[Каларада Эвэланш]] | 78||52||46||10||16||293—198||+95|| '''114''' |- style="background:#ccffcc;" | 2 | style="text-align:left;" | [[Далас Старз]] | 79||47||36||12||20||267—218||+49|| '''106''' |- style="background:#ccffcc;" | 3 | style="text-align:left;" | [[Мінэсота Ўайлд]] | 79||45||30||12||22||265—230||+35|| '''102''' |- style="background:#ffffbf;" | 4 | style="text-align:left;" | [[Юта Мамат]] | 78||42||32||6||30||258—224||+34|| '''90''' |- | 5 | style="text-align:left;" | [[Нэшвіл Прэдатарз]] | 79||37||27||10||32||239—260||-21|| '''84''' |- | 6 | style="text-align:left;" | [[Вініпэг Джэтс]] | 78||35||28||12||31||224—236||-12|| '''82''' |- | 7 | style="text-align:left;" | [[Сэнт-Луіс Блюз]] | 78||33||29||12||33||208—244||-36|| '''78''' |- | 8 | style="text-align:left;" | [[Чыкага Блэкгокс]] | 79||28||21||14||37||204—263||-59|| '''70''' |} :<small>Абноўленая пасьля гульняў 10 красавіка 2026 году</small> === Усходняя канфэрэнцыя === ==== Атлянтычны дывізіён ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=40|{{Падказка|М|Месца}} !width=165|Каманда !width=40|{{Падказка|Г|Гульні}} !width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}} !width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}} !width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}} !width=40|{{Падказка|П|Паразы}} !width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}} !width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}} !width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}} |- style="background:#ccffcc;" | 1 | style="text-align:left;" | [[Бафала Сэйбрз]] | 80||49||41||8||23||280—236||+44|| '''106''' |- style="background:#ccffcc;" | 2 | style="text-align:left;" | [[Манрэаль Канадыенз]] | 79||47||33||10||22||275—246||+29|| '''104''' |- style="background:#ccffcc;" | 3 | style="text-align:left;" | [[Тампа Бэй Лайтнінг]] | 79||48||39||6||25||282—223||+59|| '''102''' |- style="background:#ffffbf;" | 4 | style="text-align:left;" | [[Бостан Бруінз]] | 79||43||31||10||26||264—246||+18|| '''96''' |- style="background:#ffffbf;" | 5 | style="text-align:left;" | [[Атава Сэнатарз]] | 79||42||36||10||27||269—241||+28|| '''94''' |- | 6 | style="text-align:left;" | [[Дэтройт Рэд Ўінгс]] | 79||41||30||9||29||234—241||-7|| '''91''' |- | 7 | style="text-align:left;" | [[Флорыда Пантэрз]] | 79||37||29||4||38||234—271||-37|| '''78''' |- | 8 | style="text-align:left;" | [[Таронта Мэйпл Ліфс]] | 79||32||23||14||33||245—284||-39|| '''78''' |} :<small>Абноўленая пасьля гульняў 10 красавіка 2026 году</small> ==== Сталічны дывізіён ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=40|{{Падказка|М|Месца}} !width=165|Каманда !width=40|{{Падказка|Г|Гульні}} !width=40|{{Падказка|В|Выйгрышы}} !width=40|{{Падказка|ВАЧ|Выйгрышы ў асноўны час}} !width=40|{{Падказка|ПА|Паразы ў авэртайме}} !width=40|{{Падказка|П|Паразы}} !width=80|{{Падказка|Ш|Шайбы}} !width=50|{{Падказка|РШ|Розьніца ў шайбах}} !width=40|{{Падказка|Пк|Пункты}} |- style="background:#ccffcc;" | 1 | style="text-align:left;" | [[Караліна Гарыкейнз]] | 79||51||37||6||22||288—235||+53|| '''108''' |- style="background:#ccffcc;" | 2 | style="text-align:left;" | [[Пітсбург Пінгвінз]] | 79||41||34||16||22||285—252||+33|| '''98''' |- style="background:#ccffcc;" | 3 | style="text-align:left;" | [[Філадэлфія Флаерз]] | 79||40||25||12||27||236—238||-2|| '''92''' |- | 4 | style="text-align:left;" | [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]] | 79||43||29||5||31||231—232||-1|| '''91''' |- | 5 | style="text-align:left;" | [[Каламбус Блю Джэкетс]] | 79||39||27||12||28||245—246||-1|| '''90''' |- | 6 | style="text-align:left;" | [[Вашынгтон Кэпіталз]] | 79||40||34||9||30||252—240||+12|| '''89''' |- | 7 | style="text-align:left;" | [[Нью-Джэрзі Дэвілз]] | 79||40||28||3||36||221—244||-23|| '''83''' |- | 8 | style="text-align:left;" | [[Нью-Ёрк Рэйнджарз]] | 79||33||24||9||37||232—243||-11|| '''75''' |} :<small>Абноўленая пасьля гульняў 10 красавіка 2026 году</small> faxyeyibhq7ek63q28rejhioacyn6tu 10 264575 2664512 2664415 2026-04-11T07:00:24Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664512 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=NIO, DMI, BAT, ARS, FCM, ISL, MAX, HOM, DNE, TAZ, BSH, SLA, DBR, VIC, NAF, BAR <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_NIO=2 | нічыі_NIO=1 |паразы_NIO=0 |мз_NIO=3 |мп_NIO=0 |перамогі_DMI=2 | нічыі_DMI=0 |паразы_DMI=0 |мз_DMI=4 |мп_DMI=1 |перамогі_BAT=1 | нічыі_BAT=1 |паразы_BAT=0 |мз_BAT=3 |мп_BAT=0 |перамогі_ARS=1 | нічыі_ARS=1 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=3 |мп_ARS=1 |перамогі_FCM=1 | нічыі_FCM=1 |паразы_FCM=1 |мз_FCM=3 |мп_FCM=2 |перамогі_ISL=1 | нічыі_ISL=1 |паразы_ISL=1 |мз_ISL=3 |мп_ISL=2 |перамогі_MAX=1 | нічыі_MAX=1 |паразы_MAX=0 |мз_MAX=2 |мп_MAX=1 |перамогі_HOM=1 | нічыі_HOM=1 |паразы_HOM=1 |мз_HOM=3 |мп_HOM=3 |перамогі_DNE=1 | нічыі_DNE=1 |паразы_DNE=1 |мз_DNE=2 |мп_DNE=2 |перамогі_TAZ=1 | нічыі_TAZ=0 |паразы_TAZ=1 |мз_TAZ=2 |мп_TAZ=1 |перамогі_BSH=1 | нічыі_BSH=0 |паразы_BSH=2 |мз_BSH=2 |мп_BSH=4 |перамогі_SLA=1 | нічыі_SLA=0 |паразы_SLA=1 |мз_SLA=2 |мп_SLA=2 |перамогі_DBR=1 | нічыі_DBR=0 |паразы_DBR=2 |мз_DBR=1 |мп_DBR=3 |перамогі_VIC=0 | нічыі_VIC=1 |паразы_VIC=1 |мз_VIC=1 |мп_VIC=3 |перамогі_NAF=0 | нічыі_NAF=1 |паразы_NAF=2 |мз_NAF=0 |мп_NAF=4 |перамогі_BAR=0 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=2 |мз_BAR=0 |мп_BAR=5 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] |назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]] |назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] |назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]] |назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] |назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]] |назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]] |назва_DBR=[[Дынама Берасьце]] |назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] |назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]] |назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]] |назва_MAX=[[МЛ Віцебск]] |назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] |назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]] |назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]] |назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q |вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> 186d8umejk20pfk0va032es7sutei67 10 265448 2664522 2664417 2026-04-11T07:01:36Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664522 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ARS, BAR, BAT, BSH, VIC, HOM, DNE, DBR, DMI, ISL, FCM, MAX, NAF, NIO, SLA, TAZ |скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арс]] |скарачэньне_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Бар]] |скарачэньне_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТ]] |скарачэньне_BSH=[[Белшына Бабруйск|Бел]] |скарачэньне_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віц]] |скарачэньне_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гом]] |скарачэньне_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]] |скарачэньне_DBR=[[Дынама Берасьце|ДБр]] |скарачэньне_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|ДМн]] |скарачэньне_ISL=[[Іслач Менскі раён|Ісл]] |скарачэньне_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Мен]] |скарачэньне_MAX=[[МЛ Віцебск|МЛ]] |скарачэньне_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Наф]] |скарачэньне_NIO=[[Нёман Горадня|Нём]] |скарачэньне_SLA=[[Славія Мазыр|Сла]] |скарачэньне_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тар]] |назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] |назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]] |назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] |назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]] |назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] |назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]] |назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]] |назва_DBR=[[Дынама Берасьце]] |назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] |назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]] |назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]] |назва_MAX=[[МЛ Віцебск]] |назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] |назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]] |назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]] |назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 |матч_ARS_BAR= |матч_ARS_BAT= |матч_ARS_BSH= |матч_ARS_DBR= |матч_ARS_DMI= |матч_ARS_DNE= |матч_ARS_FCM= |матч_ARS_HOM= |матч_ARS_ISL= |матч_ARS_MAX= |матч_ARS_NAF=2:0 |матч_ARS_NIO= |матч_ARS_SLA= |матч_ARS_TAZ= |матч_ARS_VIC= |матч_BAR_ARS= |матч_BAR_BAT= |матч_BAR_BSH= |матч_BAR_DBR= |матч_BAR_DMI= |матч_BAR_DNE= |матч_BAR_FCM= |матч_BAR_HOM= |матч_BAR_ISL= |матч_BAR_MAX= |матч_BAR_NAF= |матч_BAR_NIO= |матч_BAR_SLA= |матч_BAR_TAZ= |матч_BAR_VIC= |матч_BAT_ARS= |матч_BAT_BAR=3:0 |матч_BAT_BSH= |матч_BAT_DBR= |матч_BAT_DMI= |матч_BAT_DNE= |матч_BAT_FCM= |матч_BAT_HOM= |матч_BAT_ISL= |матч_BAT_MAX= |матч_BAT_NAF= |матч_BAT_NIO= |матч_BAT_SLA= |матч_BAT_TAZ= |матч_BAT_VIC= |матч_BSH_ARS= |матч_BSH_BAR= |матч_BSH_BAT= |матч_BSH_DBR=1:0 |матч_BSH_DMI= |матч_BSH_DNE=1:2 |матч_BSH_FCM= |матч_BSH_HOM= |матч_BSH_ISL= |матч_BSH_MAX= |матч_BSH_NAF= |матч_BSH_NIO= |матч_BSH_SLA= |матч_BSH_TAZ= |матч_BSH_VIC= |матч_DBR_ARS= |матч_DBR_BAR= |матч_DBR_BAT= |матч_DBR_BSH= |матч_DBR_DMI= |матч_DBR_DNE= |матч_DBR_FCM= |матч_DBR_HOM= |матч_DBR_ISL= |матч_DBR_MAX= |матч_DBR_NAF= |матч_DBR_NIO= |матч_DBR_SLA= |матч_DBR_TAZ=0:2 |матч_DBR_VIC= |матч_DMI_ARS= |матч_DMI_BAR= |матч_DMI_BAT= |матч_DMI_BSH=2:0 |матч_DMI_DBR= |матч_DMI_DNE= |матч_DMI_FCM= |матч_DMI_HOM= |матч_DMI_ISL= |матч_DMI_MAX= |матч_DMI_NAF= |матч_DMI_NIO= |матч_DMI_SLA= |матч_DMI_TAZ= |матч_DMI_VIC= |матч_DNE_ARS= |матч_DNE_BAR= |матч_DNE_BAT= |матч_DNE_BSH= |матч_DNE_DBR= |матч_DNE_DMI= |матч_DNE_FCM= |матч_DNE_HOM= |матч_DNE_ISL= |матч_DNE_MAX= |матч_DNE_NAF= |матч_DNE_NIO= |матч_DNE_SLA=0:1 |матч_DNE_TAZ= |матч_DNE_VIC= |матч_FCM_ARS=1:1 |матч_FCM_BAR= |матч_FCM_BAT= |матч_FCM_BSH= |матч_FCM_DBR= |матч_FCM_DMI= |матч_FCM_DNE= |матч_FCM_HOM=2:0 |матч_FCM_ISL= |матч_FCM_MAX= |матч_FCM_NAF= |матч_FCM_NIO=0:1 |матч_FCM_SLA= |матч_FCM_TAZ= |матч_FCM_VIC= |матч_HOM_ARS= |матч_HOM_BAR= |матч_HOM_BAT= |матч_HOM_BSH= |матч_HOM_DBR= |матч_HOM_DMI= |матч_HOM_DNE= |матч_HOM_FCM= |матч_HOM_ISL= |матч_HOM_MAX= |матч_HOM_NAF= |матч_HOM_NIO= |матч_HOM_SLA= |матч_HOM_TAZ= |матч_HOM_VIC= |матч_ISL_ARS= |матч_ISL_BAR=2:0 |матч_ISL_BAT= |матч_ISL_BSH= |матч_ISL_DBR=0:1 |матч_ISL_DMI= |матч_ISL_DNE= |матч_ISL_FCM= |матч_ISL_HOM= |матч_ISL_MAX= |матч_ISL_NAF= |матч_ISL_NIO= |матч_ISL_SLA= |матч_ISL_TAZ= |матч_ISL_VIC= |матч_MAX_ARS= |матч_MAX_BAR= |матч_MAX_BAT= |матч_MAX_BSH= |матч_MAX_DBR= |матч_MAX_DMI= |матч_MAX_DNE= |матч_MAX_FCM= |матч_MAX_HOM= |матч_MAX_ISL=1:1 |матч_MAX_NAF= |матч_MAX_NIO= |матч_MAX_SLA= |матч_MAX_TAZ= |матч_MAX_VIC= |матч_NAF_ARS= |матч_NAF_BAR= |матч_NAF_BAT= |матч_NAF_BSH= |матч_NAF_DBR= |матч_NAF_DMI= |матч_NAF_DNE=0:0 |матч_NAF_FCM= |матч_NAF_HOM=0:2 |матч_NAF_ISL= |матч_NAF_MAX= |матч_NAF_NIO= |матч_NAF_SLA= |матч_NAF_TAZ= |матч_NAF_VIC= |матч_NIO_ARS= |матч_NIO_BAR= |матч_NIO_BAT=0:0 |матч_NIO_BSH= |матч_NIO_DBR= |матч_NIO_DMI= |матч_NIO_DNE= |матч_NIO_FCM= |матч_NIO_HOM= |матч_NIO_ISL= |матч_NIO_MAX= |матч_NIO_NAF= |матч_NIO_SLA= |матч_NIO_TAZ= |матч_NIO_VIC=2:0 |матч_SLA_ARS= |матч_SLA_BAR= |матч_SLA_BAT= |матч_SLA_BSH= |матч_SLA_DBR= |матч_SLA_DMI=1:2 |матч_SLA_DNE= |матч_SLA_FCM= |матч_SLA_HOM= |матч_SLA_ISL= |матч_SLA_MAX= |матч_SLA_NAF= |матч_SLA_NIO= |матч_SLA_TAZ= |матч_SLA_VIC= |матч_TAZ_ARS= |матч_TAZ_BAR= |матч_TAZ_BAT= |матч_TAZ_BSH= |матч_TAZ_DBR= |матч_TAZ_DMI= |матч_TAZ_DNE= |матч_TAZ_FCM= |матч_TAZ_HOM= |матч_TAZ_ISL= |матч_TAZ_MAX=0:1 |матч_TAZ_NAF= |матч_TAZ_NIO= |матч_TAZ_SLA= |матч_TAZ_VIC= |матч_VIC_ARS= |матч_VIC_BAR= |матч_VIC_BAT= |матч_VIC_BSH= |матч_VIC_DBR= |матч_VIC_DMI= |матч_VIC_DNE= |матч_VIC_FCM= |матч_VIC_HOM=1:1 |матч_VIC_ISL= |матч_VIC_MAX= |матч_VIC_NAF= |матч_VIC_NIO= |матч_VIC_SLA= |матч_VIC_TAZ= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} icx539d9fwe5q715pvahzvyh0h1vfdf 10 266131 2664513 2664138 2026-04-11T07:00:25Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664513 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=BUM, UNI, SLO, DM2, LID, SLU, MAL, ORS, OST, SKA, SOL, OSI, SMR, BT2, NIV, VOL, GO2, MI2 <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_BUM=1 | нічыі_BUM=0 |паразы_BUM=0 |мз_BUM=3 |мп_BUM=0 |перамогі_UNI=1 | нічыі_UNI=0 |паразы_UNI=0 |мз_UNI=3 |мп_UNI=0 |перамогі_SLO=1 | нічыі_SLO=0 |паразы_SLO=0 |мз_SLO=2 |мп_SLO=0 |перамогі_DM2=1 | нічыі_DM2=0 |паразы_DM2=1 |мз_DM2=3 |мп_DM2=2 |перамогі_LID=1 | нічыі_LID=0 |паразы_LID=0 |мз_LID=2 |мп_LID=1 |перамогі_SLU=1 | нічыі_SLU=0 |паразы_SLU=0 |мз_SLU=2 |мп_SLU=1 |перамогі_MAL=1 | нічыі_MAL=0 |паразы_MAL=0 |мз_MAL=1 |мп_MAL=0 |перамогі_ORS=1 | нічыі_ORS=0 |паразы_ORS=0 |мз_ORS=1 |мп_ORS=0 |перамогі_OST=0 | нічыі_OST=1 |паразы_OST=0 |мз_OST=1 |мп_OST=1 |перамогі_SKA=0 | нічыі_SKA=1 |паразы_SKA=0 |мз_SKA=0 |мп_SKA=0 |перамогі_SOL=0 | нічыі_SOL=1 |паразы_SOL=0 |мз_SOL=0 |мп_SOL=0 |перамогі_OSI=0 | нічыі_OSI=1 |паразы_OSI=1 |мз_OSI=1 |мп_OSI=3 |перамогі_SMR=0 | нічыі_SMR=1 |паразы_SMR=1 |мз_SMR=1 |мп_SMR=4 |перамогі_BT2=0 | нічыі_BT2=1 |паразы_BT2=1 |мз_BT2=1 |мп_BT2=4 |перамогі_NIV=0 | нічыі_NIV=0 |паразы_NIV=1 |мз_NIV=1 |мп_NIV=2 |перамогі_VOL=0 | нічыі_VOL=0 |паразы_VOL=1 |мз_VOL=0 |мп_VOL=1 |перамогі_GO2=0 | нічыі_GO2=0 |паразы_GO2=1 |мз_GO2=0 |мп_GO2=1 |перамогі_MI2=0 | нічыі_MI2=0 |паразы_MI2=1 |мз_MI2=0 |мп_MI2=2 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]] |назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]] |назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]] |назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]] |назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]] |назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]] |назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]] |назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]] |назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]] |назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]] |назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]] |назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]] |назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]] |назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]] |назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]] |назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]] |назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]] |назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=NL1 |вынік2=NL1 |вынік3=NL1Q |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_NL1=green2|тэкст_NL1=Павышэньне ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2026 году|Найвышэйшую лігу]] |колер_NL1Q=yellow1 |тэкст_NL1Q=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Другую лігу }}</onlyinclude> 1iszuj0yrv01vkreqqc89wc1vt23uv7 0 267355 2664453 2608039 2026-04-10T17:29:32Z Dymitr 10914 стыль, [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]] 2664453 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб | назва = Анвіль | былыя_назвы = Правайд, Набілес | мянушкі = ''Ратвэйлеры'' | выява = Anwil Włocławek 2019 logo.png | памер_выявы = 200пкс | заснаваны = {{Дата пачатку і век|1990}} | расфармаваны = | гісторыя = {{Просты сьпіс| * '''Правайд Улацлавак'''<br>1990—1992 * '''Набілес Улацлавак'''<br>1992—1999 * '''Анвіль Улацлавак'''<br>1999 — цяпер }} | краіна = [[Польшча]] | мясьціна = [[Улацлавак]] | пляцоўка = [[Заля чэмпіёнаў (Улацлавак)|Заля чэмпіёнаў]] | зьмяшчальнасьць = 4200 | уласьнік = [[Улацлавак]] (67%)<br />ТМБ Улацлавак (33%) | кіраўнік = Лукаш Пшчулкоўскі | трэнэр = | чэмпіянат = [[Польская баскетбольная ліга]] | сэзон = | становішча = | актуальны_сэзон = | колер1 = #085196 | колер2 = #FFFFFF | колер3 = #008000 | колер_тэксту = #FFFFFF | колер_фону = #085196 | узор_левай_рукі1 = | узор_вопраткі1 = _thingreensides | узор_правай_рукі1 = | узор_шортаў1 = _bluesides | левая_рука1 = | вопратка1 = FFFFFF | правая_рука1 = | шорты1 = FFFFFF | узор_левай_рукі2 = | узор_вопраткі2 = _thingreensides | узор_правай_рукі2 = | узор_шортаў2 = _greensides | левая_рука2 = | вопратка2 = 0A1195 | правая_рука2 = | шорты2 = 0A1195 | узор_левай_рукі3 = | узор_вопраткі3 = | узор_правай_рукі3 = | узор_шортаў3 = | левая_рука3 = | вопратка3 = | правая_рука3 = | шорты3 = | сайт = http://kkwloclawek.pl/ | абнаўленьне = }} '''Баскетбо́льны клюб «Улацла́вак»''' ({{Мова-пол|Klub Koszykówki Włocławek}}), спонсарская назва '''Анвіль Улацлавак''' ({{Мова-пол|Anwil Włocławek|скарочана}}) — [[Польшча|польскі]] прафэсійны баскетбольны клюб з [[Улацлавак|Улацлаўку]]. Удзельнічае ў [[Польская баскетбольная ліга|чэмпіянаце Польшчы]] і [[Кубак ФІБА Эўропы|Кубку Эўропы]]. Хатнія матчы ладзіць у «[[Заля чэмпіёнаў (Улацлавак)|Залі чэмпіёнаў]]». «Улацлавак» — трохразовы чэмпіён Польшчы (2003, 2018 і 2019), чатырохразовы ўладальнік [[Кубак Польшчы па баскетболе|Кубка Польшчы]] і трохразовы — [[Супэркубак Польшчы па баскетболе|Супэркубка Польшчы]]. == Мінуўшчына == У 1990 року група спонсараў вырашыла ўзяць апеку над клюбам III лігі «Ўлацлавія». Дзякуючы падтрымцы ў камандзе зьявіліся першыя легіянэры — беларусы Яўген Пустагвар і Сяргей Сланеўскі. Па выніках сэзону клюб выйшаў у II лігу. У сэзоне 1991 року ў «Правайд Улацлавак» перайшоў яшчэ адзін беларускі баскетбаліст [[Ігар Грышчук]]. Па выніках чэмпіянату куяўскі клюб заняў другое месца, саступіўшы «Погані» з [[Шчэцін]]у толькі па розьніцы мячоў. У плэй-оф за выхад у вышэйшы дывізіён «Правайд» перамог «Гурнік» з [[Валбжых]]у зь лікам 3:1. З сэзону 1992—1993 клюб з Улацлаўку зьмяніў спонсара і пачаў выступаць пад назвай «Набілес». Спачатку перад клюбам стаяла задача затрымацца ў I лізе, аднак па ходу чэмпіянату зьявілася надзея на выхад у плэй-оф (восемку найлепшых). «Набілес» трапіў туды з 7-й пазыцыі рэгулярнага чэмпіянату і дайшоў да фіналу, дзе саступіў [[уроцлаў]]скаму «[[Сьлёнск Уроцлаў (баскетбольны клюб)|Сьлёнску]]» 0:3. Але Ігар Грышчук стаў найлепшым бамбардырам (1044 пункты), трэцяе месца заняў Раман Альшэўскі (1027 пкт.). У сэзоне 1993—1994 рокаў клюб заняў у рэгулярным чэмпіянаце 2-е месца, а ў фінале другі раз спаткаўся з уроцлаўскім клюбам і саступіў у сэрыі 1:3. Сэзон 1994—1995 стаў дэбютным для клюба на міжнароднай арэне. У [[Кубак Сапорты|Кубку Эўропы]] палякі прайшлі адборачны тур і трапілі ў групавую стадыю, дзе скончылі на 4-м месцы. У нацыянальным чэмпіянаце занялі 3-е месца і ўжо ў чвэрцьфінале перамаглі чэмпіёна — уроцлаўскі «Сьлёнск» — зь лікам 3:0. Аднак у паўфінале саступілі «Мазаўшанцы» з [[Прушкаў|Прушкава]] 3:2 і здабылі 3-е месца ў матчы супраць «Сьнежкі» з [[Сьвебадзіцы|Сьвебадзіцаў]]. У 1995 року ў клюбе ўпершыню зьявіўся легіянэр з ЗША Айк Корбін. Улацлаўцы паставілі задачу заваяваць чэмпіёнскі тытул і ў плэй-оф выйшлі зь першага месца, аднак у першым коле перамаглі торунскую «Эляну» толькі ў пяці матчах, а ў наступным туры саступілі, пасьля прайграўшы і матч за 3-е месца. На эўрапейскай арэне зноў выйшлі ў групавую стадыю, дзе занялі перадапошняе месца. Наступны сэзон склаўся яшчэ горш за мінулы: плэй-оф скончылі ўжо ў чвэрцьфінале і ня здолелі ў трэці раз здабыць Кубак Польшчы. А на эўрапейскай арэне справы пайшлі лепей: з трэцяга месца ў групе «Набілес/Азоты» выйшаў у 1/16 Кубка Эўропы, дзе саступіў у двубоі з «Порту». Ратаваць каманду ў сэзоне 1997—1998 узяўся трэнэр зборнай Польшчы [[Эўгеніюш Кіеўскі]], а таксама амэрыканскія баскетбалісты. У сярэдзіне сэзону ва Ўлацлавак прыехаў цэнтравы Дэйвід ван Дайк, які аказаўся сапраўднай пэрлінай. «Набілес/Азоты» прабіўся ў плэй-оф толькі пасьля дадатковага розыгрышу, але адразу ж скончыў барацьбу ў чвэрцьфінале. У наступным сэзоне клюб дайшоў да фіналу чэмпіянату, дзе ў чарговы раз сустрэўся з уроцлаўскім «Сьленскам». Гэтым разам саступіў у сяміматчавай сэрыі. Як аказалася, гэта быў найлепшы шанец Ігара Грышчука адолець «Сьлёнск» у фінале. [[Файл:Anwil Włocławek-kibice 2003.jpg|значак|зьлева|Каманда сьвяткуе перамогу ў 2003 годзе.]] Пасярод сэзону 1999—2000 рокаў Эўгеніюш Кіеўскі падаў у адстаўку, наўзамен амэрыканскім баскетбалістам прыйшлі латыш [[Раймандс Міглініекс]], летувіс [[Дайнюс Адамайтыс]] і харват [[Іван Гргат]]. «Анвіль» чарговым разам дайшоў да фіналу, дзе зноўку саступілі «Сьлёнску» з Уроцлава. Наступны сэзон улацлаўцы пачалі з ранейшым намерам вярнуць чэмпіёнства і дайшлі да фіналу, дзе таксама прайгралі таму ж «Сьлёнску». Новы трэнэр Стэван Тот, валодаючы вялікім бюджэтам, запрасіў на сэзон 2001—2002 рокаў такіх зорак, як беларус [[Аляксандар Куль]] і амэрыканец [[Эд О’Бэнан]], а таксама басьнійца Горана Саванавіча ды яшчэ аднаго амэрыканца [[Джэф Нардгард|Джэфа Нардгарда]]. 6-гадовы кантракт падпісаў таксама латыш [[Армандс Шкеле]], якога лічылі другім Ігарам Грышчуком. У гэтым сэзоне клюб пераехаў на новую арэну — [[Заля чэмпіёнаў (Улацлавак)|Залю чэмпіёнаў]]. «Анвіль» лёгка прайшоў у плэй-оф і толькі ў паўфінале саступілі ў сэрыі 2:3, аднак і ў матчы за бронзавыя мэдалі пацярпелі няўдачу. Гэты сэзон стаў для Грышчука апошнім на пляцоўцы, ён застаўся ў трэнэрскім складзе клюбу. [[Файл:Mistrz Anwil Włocławek.jpg|значак|Клюбны аўтобус.]] У наступным сэзоне трэнэрам клюбу нечакана стаў славенскі трэнэр «Сьлёнску Ўроцлаў» [[Андрэй Урлеп]], які за 4 праведзеныя ў Польшчы сэзоны 4 разы заваёўваў чэмпіёнствы. Зьявілася надзея, што «магія Урлепа» прыйдзе і ва Ўлацлавак. Рэгулярны сэзон «Анвіль» скончыў на 2-м месцы; у чвэрць- і паўфінале падначаленыя Урлепа не саступілі ніводнага матча, аднак у фінале спаткаліся з зорным складам «[[Трэфль Сопат|Прокаму Трэфлю]]» з [[Сопат]]а. У шостым матчы «Анвіль» нарэшце заваяваў залатыя мэдалі чэмпіянату. Перад сэзонам 2003—2004 рокаў у клюбе зьявіліся маладыя пэрспэктыўныя гульцы, аднак бяз досьведу гульні на высокім узроўні. У рэгулярным сэзоне ўлацлаўскі клюб заняў 3-е месца і ў паўфінале сутыкнуўся з «[[Арка Гдыня (баскетбольны клюб)|Прокамам Трэфлем]]». Па чарзе «Анвіль» саступіў матч за выхад у фінал і за 3-е месца, застаўшыся ў гэтым годзе без мэдалёў. У наступным сэзоне клюб выйшаў у плэй-оф з другога месца, а ў матчы за залатыя мэдалі зноўку сустрэліся з «Прокамам Трэфлем», саступіўшы таму ў сэрыі 2:4. У сэзоне 2017—2018 гадоў «Анвіль» скончыў рэгулярны сэзон на першым месцы з балянсам перамог-паразаў 24-8. У паўфінале плэй-оф адолеў дзейнага чэмпіёне «[[Засталь Зялёна Гура|Зялёна Гура]]», а ў 6-й гульні фіналу супраць «[[Сталь Остраў Велькапольскі|Сталі]]» з [[Остраў Велькапольскі|Острава Велькапольскага]] заваяваў свой другі чэмпіёнскі тытул<ref>{{Спасылка|url = https://eurosport.interia.pl/news-anwil-wloclawek-mistrzem-polski-koszykarzy-2017-2018,nId,2589921|загаловак = Anwil Włocławek mistrzem Polski koszykarzy 2017/2018|выдавец = Eurosport.interia.pl|дата публікацыі = 4 чэрвеня 2018|дата доступу = 5 чэрвеня 2018|мова = pl}}</ref>. У сэзоне 2018—2019 гадоў «Анвіль» дэбютаваў у [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА|Лізе чэмпіёнаў]], але ня выйшаў з групы A. У хатнім чэмпіянаце паўтарыў мінулагодні посьпех, у фінале адолеўшы ў 7 матчах «[[Твардэ Пернікі Торунь|Польскі Цукар]]» з [[Торунь|Торуні]]<ref>{{Спасылка|url = https://plk.pl/aktualnosci/n/18544/anwil-wloclawek-mistrzem-energa-basket-ligi-.html|загаловак = Anwil Włocławek mistrzem Energa Basket Ligi!|дата публікацыі = 14 чэрвеня 2019|выдавец = Polska Liga Koszykówki|дата доступу = 21 чэрвеня 2019|мова = pl}}</ref>. У 2022 року з нагоды 30-годзьдзя дэбюту ў найвышэйшым польскім клясе клюб зладзіў для фанатаў інтэрнэт-галасаваньне за выбар дзесяці найлепшых гульцоў усіх часоў. Першае месца заняў Ігар Грышчук<ref>{{Спасылка | аўтар = Sebastian Falkowski.| прозьвішча = Falkowski| імя = Sebastian| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 верасьня 2022| url = https://kkwloclawek.pl/czytaj,aktualnosci,20220920,druzyna-30-lecia-wybrana| копія = | дата копіі = | загаловак = Drużyna 30-Lecia wybrana!| фармат = | назва праекту = | выдавец = „Анвіль“ Улацлавак| дата доступу = 28 красавіка 2023 | мова = pl| камэнтар = }}</ref>. == Лягатып == На лягатыпе клюбу выяўлены сабака заводу [[ратвэйлер]]. Кожны раз пасьля перамогі ў чэмпіянаце туды дадаецца [[Чэмпіёнская зорка|зорка]]. == Дасягненьні == [[Файл:PLK Anwil Włocławek.jpg|значак|У час размовы з трэнэрам у тайм-аўт.]] === Нацыянальныя === '''[[Польская баскетбольная ліга]]''' * {{Залаты мэдаль}} '''Чэмпіёны (3):''' 2003, 2018, 2019 * {{Срэбны мэдаль}} 2-е месца (8): 1993, 1994, 1999, 2000, 2001, 2005, 2006, 2010 * {{Бронзавы мэдаль}} 3-е месца (4): 1995, 2009, 2020, 2022 * Паўфінал (6): 1996, 2002, 2004, 2007, 2013, 2016 '''[[Кубак Польшчы па баскетболе]]''' * {{Залаты мэдаль|кубак}} '''Уладальнікі (4):''' 1995, 1996, 2007, 2020 * {{Срэбны мэдаль|кубак}} Фіналісты (3): 2004, 2011, 2017 '''[[Супэркубак Польшчы па баскетболе]]''' * {{Залаты мэдаль|кубак}} '''Уладальнікі (3):''' 2007, 2017, 2019 * {{Срэбны мэдаль|кубак}} Фіналісты (2): 2018, 2020 === Міжнародныя === '''[[Кубак Эўропы ФІБА]]''' * {{Залаты мэдаль|кубак}} '''Чэмпіёны (1):''' 2022-23 '''[[Кубак Сапорты|Кубак Эўропы / ЭўраКубак / Кубак Сапорты]]:''' * Паўфінал (1): 2002 * Чвэрцьфінал (3): 1995, 1996, 2001 '''[[Кубак Корача]]:''' * Чвэрцьфінал (1): 2000 '''[[Эўрапейская паўночная баскетбольная ліга]]:''' * '''Пераможцы (1)''': 2022 == Ранейшыя назвы == * Правайд Улацлавак (1990—1992) * Набілес Улацлавак (1992—1996) * Набілес/Азоты Ўлацлавак (1996—1997) * Азоты/Набілес Улацлавак (1997) * Анвіль/Набілес Улацлавак (1997—1998) * Набілес/Анвіль Улацлавак (1998—1999) * Анвіль Улацлавак (з 1999) == Арэны == * Заля OSiR (1991—2001) * [[Заля чэмпіёнаў (Улацлавак)|Заля чэмпіёнаў]] (з 2001) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.kkwloclawek.pl/ Афіцыйная бачына] {{Польская баскетбольная ліга}} [[Катэгорыя:Польскія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Спорт ва Ўлацлаўку]] [[Катэгорыя:Баскетбольныя каманды, заснаваныя ў 1990 годзе]] az81kq965evi6r8kc9nmzp3rc4zyc9s 10 272280 2664506 2664081 2026-04-11T07:00:08Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664506 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |абнаўленьне = 17 жніўня 2025 |крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=standings Ліга 1] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 11 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=PSG, LEN, OM, LIL, ASM, OL, REN, STR, LOR, TFC, BRE, PFC, ANG, LEH, NIC, AUX, NAN, MET <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_PSG=20 | нічыі_PSG=3 |паразы_PSG=4 |мз_PSG=61 |мп_PSG=23 |перамогі_LEN=19 | нічыі_LEN=2 |паразы_LEN=7 |мз_LEN=54 |мп_LEN=27 |перамогі_OM=16 | нічыі_OM=4 |паразы_OM=9 |мз_OM=58 |мп_OM=38 |перамогі_LIL=15 | нічыі_LIL=5 |паразы_LIL=8 |мз_LIL=45 |мп_LIL=34 |перамогі_ASM=15 | нічыі_ASM=4 |паразы_ASM=10 |мз_ASM=50 |мп_ASM=43 |перамогі_OL=14 | нічыі_OL=6 |паразы_OL=8 |мз_OL=41 |мп_OL=29 |перамогі_REN=13 | нічыі_REN=8 |паразы_REN=7 |мз_REN=47 |мп_REN=40 |перамогі_STR=12 | нічыі_STR=7 |паразы_STR=9 |мз_STR=46 |мп_STR=34 |перамогі_LOR=9 | нічыі_LOR=11 |паразы_LOR=8 |мз_LOR=38 |мп_LOR=42 |перамогі_TFC=10 | нічыі_TFC=7 |паразы_TFC=11 |мз_TFC=39 |мп_TFC=35 |перамогі_BRE=10 | нічыі_BRE=6 |паразы_BRE=12 |мз_BRE=37 |мп_BRE=43 |перамогі_PFC=8 | нічыі_PFC=11 |паразы_PFC=10 |мз_PFC=37 |мп_PFC=45 |перамогі_ANG=9 | нічыі_ANG=6 |паразы_ANG=13 |мз_ANG=24 |мп_ANG=37 |перамогі_LEH=6 | нічыі_LEH=10 |паразы_LEH=12 |мз_LEH=23 |мп_LEH=36 |перамогі_NIC=7 | нічыі_NIC=6 |паразы_NIC=15 |мз_NIC=33 |мп_NIC=55 |перамогі_AUX=5 | нічыі_AUX=8 |паразы_AUX=15 |мз_AUX=23 |мп_AUX=37 |перамогі_NAN=4 | нічыі_NAN=6 |паразы_NAN=17 |мз_NAN=24 |мп_NAN=45 |перамогі_MET=3 | нічыі_MET=6 |паразы_MET=20 |мз_MET=26 |мп_MET=63 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]] |назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]] |назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |назва_OL = [[Алімпік Ліён]] |назва_OM = [[Алімпік Марсэль]] |назва_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]] |назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |назва_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нант]] |назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]] |назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CL3Q |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Забітыя мячы; 8) Гасьцявыя забітыя мячы; 9) Пункты сумленнай гульні. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2 }}</onlyinclude> ixhbrmt8rka3eah5rzrnnxsvvdui6ef 10 272281 2664507 2664134 2026-04-11T07:00:12Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664507 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ля Ліга] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=BAR, RMA, VIL, ATM, BET, CEL, RSO, GET, OSA, ESP, ATH, GIR, RAY, VAL, ALA, MAL, SEV, ELC, LEV, OVI <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_BAR=25 | нічыі_BAR=1 |паразы_BAR=4 |мз_BAR=80 |мп_BAR=29 |перамогі_RMA=22 | нічыі_RMA=4 |паразы_RMA=5 |мз_RMA=65 |мп_RMA=29 |перамогі_VIL=18 | нічыі_VIL=4 |паразы_VIL=8 |мз_VIL=54 |мп_VIL=35 |перамогі_ATM=17 | нічыі_ATM=6 |паразы_ATM=7 |мз_ATM=50 |мп_ATM=30 |перамогі_BET=11 | нічыі_BET=12 |паразы_BET=7 |мз_BET=44 |мп_BET=37 |перамогі_CEL=11 | нічыі_CEL=11 |паразы_CEL=8 |мз_CEL=44 |мп_CEL=37 |перамогі_RSO=11 | нічыі_RSO=8 |паразы_RSO=11 |мз_RSO=46 |мп_RSO=45 |перамогі_GET=12 | нічыі_GET=5 |паразы_GET=13 |мз_GET=27 |мп_GET=31 |перамогі_OSA=10 | нічыі_OSA=8 |паразы_OSA=12 |мз_OSA=36 |мп_OSA=37 |перамогі_ESP=10 | нічыі_ESP=8 |паразы_ESP=12 |мз_ESP=36 |мп_ESP=44 |перамогі_ATH=11 | нічыі_ATH=5 |паразы_ATH=14 |мз_ATH=32 |мп_ATH=43 |перамогі_GIR=9 | нічыі_GIR=11 |паразы_GIR=11 |мз_GIR=33 |мп_GIR=45 |перамогі_RAY=8 | нічыі_RAY=11 |паразы_RAY=11 |мз_RAY=29 |мп_RAY=35 |перамогі_VAL=9 | нічыі_VAL=8 |паразы_VAL=13 |мз_VAL=34 |мп_VAL=45 |перамогі_ALA=8 | нічыі_ALA=8 |паразы_ALA=14 |мз_ALA=32 |мп_ALA=43 |перамогі_MAL=8 | нічыі_MAL=7 |паразы_MAL=15 |мз_MAL=36 |мп_MAL=48 |перамогі_SEV=8 | нічыі_SEV=7 |паразы_SEV=15 |мз_SEV=37 |мп_SEV=50 |перамогі_ELC=6 | нічыі_ELC=11 |паразы_ELC=13 |мз_ELC=38 |мп_ELC=47 |перамогі_LEV=6 | нічыі_LEV=8 |паразы_LEV=16 |мз_LEV=34 |мп_LEV=50 |перамогі_OVI=5 | нічыі_OVI=9 |паразы_OVI=16 |мз_OVI=21 |мп_OVI=48 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]] |назва_ATH=[[Атлетык Більбао]] |назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]] |назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]] |назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]] |назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]] |назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]] |назва_GIR=[[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]] |назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]] |назва_MAL=[[Мальёрка Пальма|Мальёрка]] |назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]] |назва_OVI=[[Рэал Авіеда|Авіеда]] |назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]] |назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS |вынік5=ELLS |вынік6=ECLPO |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Пункты сумленнай гульні. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Фаза адзінай лігі|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэгунду }}</onlyinclude> a7b4mlzqm8x7jgk2u6z3etf58jp05u0 10 272282 2664508 2664083 2026-04-11T07:00:15Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664508 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/table/2025-2026 Бундэсьліга] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 11 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=MUN, DOR, LEI, STU, HOF, LEV, FRA, FRE, MAI, AUG, UNB, HAM, MÖN, BRE, KÖL, STP, WOL, HEI <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_MUN=23 | нічыі_MUN=4 |паразы_MUN=1 |мз_MUN=100 |мп_MUN=27 |перамогі_DOR=19 | нічыі_DOR=7 |паразы_DOR=2 |мз_DOR=60 |мп_DOR=28 |перамогі_LEI=16 | нічыі_LEI=5 |паразы_LEI=7 |мз_LEI=55 |мп_LEI=36 |перамогі_STU=16 | нічыі_STU=5 |паразы_STU=7 |мз_STU=56 |мп_STU=38 |перамогі_HOF=15 | нічыі_HOF=6 |паразы_HOF=8 |мз_HOF=57 |мп_HOF=43 |перамогі_LEV=14 | нічыі_LEV=7 |паразы_LEV=7 |мз_LEV=58 |мп_LEV=39 |перамогі_FRA=10 | нічыі_FRA=9 |паразы_FRA=9 |мз_FRA=52 |мп_FRA=53 |перамогі_FRE=10 | нічыі_FRE=7 |паразы_FRE=11 |мз_FRE=41 |мп_FRE=47 |перамогі_MAI=8 | нічыі_MAI=9 |паразы_MAI=11 |мз_MAI=35 |мп_MAI=43 |перамогі_AUG=9 | нічыі_AUG=6 |паразы_AUG=14 |мз_AUG=36 |мп_AUG=53 |перамогі_UNB=8 | нічыі_UNB=8 |паразы_UNB=12 |мз_UNB=32 |мп_UNB=47 |перамогі_HAM=7 | нічыі_HAM=10 |паразы_HAM=11 |мз_HAM=32 |мп_HAM=41 |перамогі_MÖN=7 | нічыі_MÖN=9 |паразы_MÖN=12 |мз_MÖN=35 |мп_MÖN=48 |перамогі_BRE=7 | нічыі_BRE=7 |паразы_BRE=14 |мз_BRE=31 |мп_BRE=49 |перамогі_KÖL=6 | нічыі_KÖL=9 |паразы_KÖL=13 |мз_KÖL=40 |мп_KÖL=49 |перамогі_STP=6 | нічыі_STP=7 |паразы_STP=15 |мз_STP=25 |мп_STP=45 |перамогі_WOL=5 | нічыі_WOL=6 |паразы_WOL=17 |мз_WOL=38 |мп_WOL=63 |перамогі_HEI=3 | нічыі_HEI=7 |паразы_HEI=18 |мз_HEI=29 |мп_HEI=63 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]] |назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]] |назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]] |назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]] |назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |назва_HEI=[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайм]] |назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]] |назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |назва_LEV=[[Баер Левэркузэн|Баер]] |назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]] |назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]] |назва_STP=[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |назва_WOL=[[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Вынікі ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Бундэсьлігу 2 }}</onlyinclude> pvpii0ilahhc16erhj4ck6gep2x8mmt 10 272283 2664509 2664136 2026-04-11T07:00:18Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664509 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/classifica Сэрыя А] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=INT, NAP, MIL, COM, JUV, ROM, ATA, BOL, LAZ, SAS, UDI, TOR, PAR, GEN, FIO, CAG, CRE, LEC, VER, PIS <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_INT=23 | нічыі_INT=3 |паразы_INT=5 |мз_INT=71 |мп_INT=26 |перамогі_NAP=20 | нічыі_NAP=5 |паразы_NAP=6 |мз_NAP=47 |мп_NAP=30 |перамогі_MIL=18 | нічыі_MIL=9 |паразы_MIL=4 |мз_MIL=47 |мп_MIL=24 |перамогі_COM=16 | нічыі_COM=10 |паразы_COM=5 |мз_COM=53 |мп_COM=22 |перамогі_JUV=16 | нічыі_JUV=9 |паразы_JUV=6 |мз_JUV=54 |мп_JUV=29 |перамогі_ROM=18 | нічыі_ROM=3 |паразы_ROM=11 |мз_ROM=45 |мп_ROM=28 |перамогі_ATA=14 | нічыі_ATA=11 |паразы_ATA=6 |мз_ATA=44 |мп_ATA=27 |перамогі_BOL=13 | нічыі_BOL=6 |паразы_BOL=12 |мз_BOL=40 |мп_BOL=37 |перамогі_LAZ=11 | нічыі_LAZ=11 |паразы_LAZ=9 |мз_LAZ=32 |мп_LAZ=29 |перамогі_SAS=12 | нічыі_SAS=6 |паразы_SAS=13 |мз_SAS=38 |мп_SAS=41 |перамогі_UDI=11 | нічыі_UDI=7 |паразы_UDI=13 |мз_UDI=35 |мп_UDI=42 |перамогі_TOR=10 | нічыі_TOR=6 |паразы_TOR=15 |мз_TOR=35 |мп_TOR=53 |перамогі_PAR=8 | нічыі_PAR=11 |паразы_PAR=12 |мз_PAR=22 |мп_PAR=39 |перамогі_GEN=8 | нічыі_GEN=9 |паразы_GEN=14 |мз_GEN=36 |мп_GEN=44 |перамогі_FIO=7 | нічыі_FIO=11 |паразы_FIO=13 |мз_FIO=36 |мп_FIO=44 |перамогі_CAG=7 | нічыі_CAG=9 |паразы_CAG=15 |мз_CAG=32 |мп_CAG=44 |перамогі_CRE=6 | нічыі_CRE=9 |паразы_CRE=16 |мз_CRE=26 |мп_CRE=46 |перамогі_LEC=7 | нічыі_LEC=6 |паразы_LEC=18 |мз_LEC=21 |мп_LEC=43 |перамогі_VER=3 | нічыі_VER=9 |паразы_VER=19 |мз_VER=22 |мп_VER=53 |перамогі_PIS=2 | нічыі_PIS=12 |паразы_PIS=18 |мз_PIS=23 |мп_PIS=58 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] |назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |назва_CRE=[[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]] |назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]] |назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]] |назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |назва_PIS=[[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]] |назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]] |назва_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |назва_VER=[[Эляс Вэрона|Вэрона]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Дадатковы матч для вызначэньня чэмпіёна і камандаў на паніжэньне; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Лёсаваньне. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэрыю Б }}</onlyinclude> bosocmkn51ya09bfwoemlhknazx1qs2 10 272284 2664510 2664085 2026-04-11T07:00:21Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664510 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |абнаўленьне = 10 жніўня 2025 |крыніца = [https://eredivisie.eu/competition/table/ Эрэдывізія] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=PSV, FEY, NEC, TWE, AJA, AZ, HEE, SPA, UTR, GRO, GAE, FOR, PEC, VOL, TEL, EXC, NAC, HER <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_PSV=23 | нічыі_PSV=2 |паразы_PSV=4 |мз_PSV=82 |мп_PSV=40 |перамогі_FEY=16 | нічыі_FEY=6 |паразы_FEY=7 |мз_FEY=61 |мп_FEY=40 |перамогі_NEC=15 | нічыі_NEC=8 |паразы_NEC=6 |мз_NEC=71 |мп_NEC=47 |перамогі_TWE=14 | нічыі_TWE=11 |паразы_TWE=5 |мз_TWE=51 |мп_TWE=32 |перамогі_AJA=12 | нічыі_AJA=12 |паразы_AJA=5 |мз_AJA=54 |мп_AJA=37 |перамогі_AZ=13 | нічыі_AZ=6 |паразы_AZ=10 |мз_AZ=49 |мп_AZ=45 |перамогі_HEE=12 | нічыі_HEE=8 |паразы_HEE=9 |мз_HEE=53 |мп_HEE=47 |перамогі_SPA=12 | нічыі_SPA=6 |паразы_SPA=11 |мз_SPA=35 |мп_SPA=47 |перамогі_UTR=11 | нічыі_UTR=8 |паразы_UTR=10 |мз_UTR=45 |мп_UTR=35 |перамогі_GRO=12 | нічыі_GRO=5 |паразы_GRO=12 |мз_GRO=42 |мп_GRO=37 |перамогі_GAE=8 | нічыі_GAE=11 |паразы_GAE=10 |мз_GAE=50 |мп_GAE=45 |перамогі_FOR=10 | нічыі_FOR=5 |паразы_FOR=14 |мз_FOR=43 |мп_FOR=54 |перамогі_PEC=8 | нічыі_PEC=9 |паразы_PEC=12 |мз_PEC=38 |мп_PEC=58 |перамогі_VOL=7 | нічыі_VOL=7 |паразы_VOL=16 |мз_VOL=31 |мп_VOL=50 |перамогі_TEL=6 | нічыі_TEL=9 |паразы_TEL=14 |мз_TEL=38 |мп_TEL=48 |перамогі_EXC=7 | нічыі_EXC=6 |паразы_EXC=16 |мз_EXC=29 |мп_EXC=49 |перамогі_NAC=5 | нічыі_NAC=9 |паразы_NAC=15 |мз_NAC=29 |мп_NAC=50 |перамогі_HER=5 | нічыі_HER=4 |паразы_HER=20 |мз_HER=34 |мп_HER=74 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]] |назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]] |назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]] |назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]] |назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]] |назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]] |назва_HER=[[Гэраклес Альмэлё|Гэраклес]] |назва_NAC=[[НАК Брэда]] |назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]] |назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]] |назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]] |назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]] |назва_TEL=[[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэльстар]] |назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]] |назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]] |назва_VOL=[[Валендам (футбольны клюб)|Валендам]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CL3Q|вынік4=EL2Q |вынік5=EUPO|вынік6=EUPO|вынік7=EUPO|вынік8=EUPO |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Дадатковыя матчы для вызначэньня чэмпіёна, клюбаў на выбываньне або ўдзельнікаў эўракубкаў, інакш жэрабя; 8) Пэнальці (толькі пасьля дадатковых матчаў). <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_EUPO=yellow1 |тэкст_EUPO=Плэй-оф за эўракубкі |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Плэй-оф за Эрэдывізію |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Ээрстэ дывізію }}</onlyinclude> s8dthbiku6zxolftqbjmwshf77bhl3s 10 272285 2664516 2664089 2026-04-11T07:01:31Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664516 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=results Ліга 1] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= OL,OM,ANG,AUX,BRE,LEH,LIL,LEN,LOR,ASM,MET,NAN,NIC,PSG,PFC,REN,STR,TFC |скарачэньне_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анж]] |скарачэньне_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэ]] |скарачэньне_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэ]] |скарачэньне_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаў]] |скарачэньне_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лян]] |скарачэньне_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліл]] |скарачэньне_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр]] |скарачэньне_OL = [[Алімпік Ліён|АЛі]] |скарачэньне_OM = [[Алімпік Марсэль|АМа]] |скарачэньне_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]] |скарачэньне_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Мнк]] |скарачэньне_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нан]] |скарачэньне_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніц]] |скарачэньне_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Прж]] |скарачэньне_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПCЖ]] |скарачэньне_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |скарачэньне_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Стр]] |скарачэньне_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тул]] |назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]] |назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]] |назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |назва_OL = [[Алімпік Ліён]] |назва_OM = [[Алімпік Марсэль]] |назва_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]] |назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |назва_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нант]] |назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]] |назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 |матч_ANG_ASM=1:1 |матч_ANG_AUX=2:0 |матч_ANG_BRE=0:2 |матч_ANG_LEH= |матч_ANG_LEN=1:2 |матч_ANG_LIL=0:1 |матч_ANG_LOR=2:0 |матч_ANG_MET=1:0 |матч_ANG_NAN=4:1 |матч_ANG_NIC=0:2 |матч_ANG_OL=0:0 |матч_ANG_OM=2:5 |матч_ANG_PFC=1:0 |матч_ANG_PSG= |матч_ANG_REN=1:1 |матч_ANG_STR= |матч_ANG_TFC=1:0 |матч_ASM_ANG=2:0 |матч_ASM_AUX= |матч_ASM_BRE=2:0 |матч_ASM_LEH=3:1 |матч_ASM_LEN=1:4 |матч_ASM_LIL= |матч_ASM_LOR=1:3 |матч_ASM_MET=5:2 |матч_ASM_NAN=3:1 |матч_ASM_NIC=2:2 |матч_ASM_OL=1:3 |матч_ASM_OM=2:1 |матч_ASM_PFC=0:1 |матч_ASM_PSG=1:0 |матч_ASM_REN=4:0 |матч_ASM_STR=3:2 |матч_ASM_TFC=1:0 |матч_AUX_ANG= |матч_AUX_ASM=1:2 |матч_AUX_BRE=3:0 |матч_AUX_LEH=0:1 |матч_AUX_LEN=1:2 |матч_AUX_LIL=3:4 |матч_AUX_LOR=1:0 |матч_AUX_MET=3:1 |матч_AUX_NAN= |матч_AUX_NIC= |матч_AUX_OL=0:0 |матч_AUX_OM=0:1 |матч_AUX_PFC=0:0 |матч_AUX_PSG=0:1 |матч_AUX_REN=0:3 |матч_AUX_STR=0:0 |матч_AUX_TFC=1:0 |матч_BRE_ANG= |матч_BRE_ASM=1:0 |матч_BRE_AUX=2:0 |матч_BRE_LEH=2:0 |матч_BRE_LEN= |матч_BRE_LIL=3:3 |матч_BRE_LOR=2:0 |матч_BRE_MET=3:2 |матч_BRE_NAN=0:0 |матч_BRE_NIC=4:1 |матч_BRE_OL=0:0 |матч_BRE_OM=2:0 |матч_BRE_PFC=1:2 |матч_BRE_PSG=0:3 |матч_BRE_REN=3:4 |матч_BRE_STR= |матч_BRE_TFC=0:2 |матч_LEH_ANG=2:1 |матч_LEH_ASM=0:0 |матч_LEH_AUX=1:1 |матч_LEH_BRE=1:0 |матч_LEH_LEN=1:2 |матч_LEH_LIL=0:1 |матч_LEH_LOR=1:1 |матч_LEH_MET= |матч_LEH_NAN=1:1 |матч_LEH_NIC=3:1 |матч_LEH_OL=0:0 |матч_LEH_OM= |матч_LEH_PFC=0:0 |матч_LEH_PSG=0:1 |матч_LEH_REN=2:2 |матч_LEH_STR=2:1 |матч_LEH_TFC=2:1 |матч_LEN_ANG=5:1 |матч_LEN_ASM=2:3 |матч_LEN_AUX=1:0 |матч_LEN_BRE=3:1 |матч_LEN_LEH=1:0 |матч_LEN_LIL=3:0 |матч_LEN_LOR=3:0 |матч_LEN_MET=3:0 |матч_LEN_NAN= |матч_LEN_NIC=2:0 |матч_LEN_OL=0:1 |матч_LEN_OM=2:1 |матч_LEN_PFC=2:1 |матч_LEN_PSG= |матч_LEN_REN=3:1 |матч_LEN_STR=1:0 |матч_LEN_TFC= |матч_LIL_ANG=1:0 |матч_LIL_ASM=1:0 |матч_LIL_AUX= |матч_LIL_BRE=1:1 |матч_LIL_LEH= |матч_LIL_LEN=3:0 |матч_LIL_LOR=1:1 |матч_LIL_MET=6:1 |матч_LIL_NAN=1:0 |матч_LIL_NIC= |матч_LIL_OL=0:1 |матч_LIL_OM=1:0 |матч_LIL_PFC=4:2 |матч_LIL_PSG=1:1 |матч_LIL_REN=0:2 |матч_LIL_STR=1:4 |матч_LIL_TFC=2:1 |матч_LOR_ANG=2:0 |матч_LOR_ASM=3:1 |матч_LOR_AUX=2:2 |матч_LOR_BRE=3:3 |матч_LOR_LEH= |матч_LOR_LEN=2:1 |матч_LOR_LIL=1:7 |матч_LOR_MET=1:1 |матч_LOR_NAN=2:1 |матч_LOR_NIC=3:1 |матч_LOR_OL=1:0 |матч_LOR_OM= |матч_LOR_PFC=1:1 |матч_LOR_PSG=1:1 |матч_LOR_REN=4:0 |матч_LOR_STR= |матч_LOR_TFC=1:1 |матч_MET_ANG=1:1 |матч_MET_ASM= |матч_MET_AUX=1:3 |матч_MET_BRE=0:1 |матч_MET_LEH=0:0 |матч_MET_LEN=2:0 |матч_MET_LIL=0:0 |матч_MET_LOR= |матч_MET_NAN=0:0 |матч_MET_NIC=2:1 |матч_MET_OL=2:5 |матч_MET_OM=0:3 |матч_MET_PFC= |матч_MET_PSG=2:3 |матч_MET_REN=0:1 |матч_MET_STR=0:1 |матч_MET_TFC=3:4 |матч_NAN_ANG=0:1 |матч_NAN_ASM=3:5 |матч_NAN_AUX=1:0 |матч_NAN_BRE= |матч_NAN_LEH=2:0 |матч_NAN_LEN=1:2 |матч_NAN_LIL=0:2 |матч_NAN_LOR=1:1 |матч_NAN_MET=0:2 |матч_NAN_NIC=1:4 |матч_NAN_OL=0:1 |матч_NAN_OM= |матч_NAN_PFC=1:2 |матч_NAN_PSG=0:1 |матч_NAN_REN=2:2 |матч_NAN_STR=2:3 |матч_NAN_TFC= |матч_NIC_ANG=0:1 |матч_NIC_ASM=0:0 |матч_NIC_AUX=3:1 |матч_NIC_BRE=2:2 |матч_NIC_LEH= |матч_NIC_LEN= |матч_NIC_LIL=2:0 |матч_NIC_LOR=3:3 |матч_NIC_MET= |матч_NIC_NAN=1:0 |матч_NIC_OL=3:2 |матч_NIC_OM=1:5 |матч_NIC_PFC=1:1 |матч_NIC_PSG=0:4 |матч_NIC_REN=0:4 |матч_NIC_STR=1:1 |матч_NIC_TFC=0:1 |матч_OL_ANG=1:0 |матч_OL_ASM=1:2 |матч_OL_AUX= |матч_OL_BRE=2:1 |матч_OL_LEH=1:0 |матч_OL_LEN= |матч_OL_LIL=1:0 |матч_OL_LOR= |матч_OL_MET=3:0 |матч_OL_NAN=3:0 |матч_OL_NIC=2:0 |матч_OL_OM=1:0 |матч_OL_PFC=1:1 |матч_OL_PSG=2:3 |матч_OL_REN= |матч_OL_STR=2:1 |матч_OL_TFC=1:2 |матч_OM_ANG=2:2 |матч_OM_ASM=1:0 |матч_OM_AUX=1:0 |матч_OM_BRE=3:0 |матч_OM_LEH=6:2 |матч_OM_LEN=3:1 |матч_OM_LIL=1:2 |матч_OM_LOR=4:0 |матч_OM_MET=3:1 |матч_OM_NAN=0:2 |матч_OM_NIC= |матч_OM_OL=3:2 |матч_OM_PFC=5:2 |матч_OM_PSG=1:0 |матч_OM_REN= |матч_OM_STR=2:2 |матч_OM_TFC=2:2 |матч_PFC_ANG=0:0 |матч_PFC_ASM=4:1 |матч_PFC_AUX=1:1 |матч_PFC_BRE= |матч_PFC_LEH=3:2 |матч_PFC_LEN=0:5 |матч_PFC_LIL= |матч_PFC_LOR=2:0 |матч_PFC_MET=3:2 |матч_PFC_NAN=1:2 |матч_PFC_NIC=1:0 |матч_PFC_OL=3:3 |матч_PFC_OM=2:2 |матч_PFC_PSG= |матч_PFC_REN=0:1 |матч_PFC_STR=2:3 |матч_PFC_TFC=0:3 |матч_PSG_ANG=1:0 |матч_PSG_ASM=1:3 |матч_PSG_AUX=2:0 |матч_PSG_BRE= |матч_PSG_LEH=3:0 |матч_PSG_LEN=2:0 |матч_PSG_LIL=3:0 |матч_PSG_LOR= |матч_PSG_MET=3:0 |матч_PSG_NAN= |матч_PSG_NIC=1:0 |матч_PSG_OL= |матч_PSG_OM=5:0 |матч_PSG_PFC=2:1 |матч_PSG_REN=5:0 |матч_PSG_STR=3:3 |матч_PSG_TFC=3:1 |матч_REN_ANG= |матч_REN_ASM=4:1 |матч_REN_AUX=2:2 |матч_REN_BRE=3:1 |матч_REN_LEH=1:1 |матч_REN_LEN=0:0 |матч_REN_LIL=1:2 |матч_REN_LOR=0:2 |матч_REN_MET=0:0 |матч_REN_NAN= |матч_REN_NIC=1:2 |матч_REN_OL=3:1 |матч_REN_OM=1:0 |матч_REN_PFC= |матч_REN_PSG=3:1 |матч_REN_STR=4:1 |матч_REN_TFC=1:0 |матч_STR_ANG=5:0 |матч_STR_ASM= |матч_STR_AUX=3:0 |матч_STR_BRE=1:2 |матч_STR_LEH=1:0 |матч_STR_LEN=1:1 |матч_STR_LIL=2:0 |матч_STR_LOR=0:0 |матч_STR_MET=2:1 |матч_STR_NAN=1:0 |матч_STR_NIC=3:1 |матч_STR_OL=3:1 |матч_STR_OM=1:2 |матч_STR_PFC=0:0 |матч_STR_PSG=1:2 |матч_STR_REN= |матч_STR_TFC= |матч_TFC_ANG=0:1 |матч_TFC_ASM= |матч_TFC_AUX=0:0 |матч_TFC_BRE=2:0 |матч_TFC_LEH=0:0 |матч_TFC_LEN=0:3 |матч_TFC_LIL= |матч_TFC_LOR=1:0 |матч_TFC_MET=4:0 |матч_TFC_NAN=2:2 |матч_TFC_NIC=5:1 |матч_TFC_OL= |матч_TFC_OM=0:1 |матч_TFC_PFC=1:1 |матч_TFC_PSG=3:6 |матч_TFC_REN=2:2 |матч_TFC_STR=1:0 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} sgonu2mpywa75zcmupd9qtnz23bb61k 10 272286 2664517 2664141 2026-04-11T07:01:32Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664517 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.laliga.com/en-ES/laliga-easports/results Ля Ліга] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= OVI,ALA,OSA,ATH,ATM,BAR,BET,VAL,VIL,GIR,LEV,MAL,RAY,RMA,RSO,SEV,CEL,GET,ELC,ESP |скарачэньне_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Аля]] |скарачэньне_ATH=[[Атлетык Більбао|АтБ]] |скарачэньне_ATM=[[Атлетыка Мадрыд|АтМ]] |скарачэньне_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Бар]] |скарачэньне_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэт]] |скарачэньне_CEL=[[Сэльта Віга|Сэл]] |скарачэньне_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эль]] |скарачэньне_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эсп]] |скарачэньне_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэт]] |скарачэньне_GIR=[[Жырона (футбольны клюб)|Жыр]] |скарачэньне_LEV=[[Левантэ Валенсія|Лев]] |скарачэньне_MAL=[[Мальёрка Пальма|Мал]] |скарачэньне_OSA=[[Асасуна Памплёна|Аса]] |скарачэньне_OVI=[[Рэал Авіеда|Аві]] |скарачэньне_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё]] |скарачэньне_RMA=[[Рэал Мадрыд|РМд]] |скарачэньне_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|РС]] |скарачэньне_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэв]] |скарачэньне_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Вал]] |скарачэньне_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Віл]] |назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]] |назва_ATH=[[Атлетык Більбао]] |назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]] |назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]] |назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]] |назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]] |назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]] |назва_GIR=[[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]] |назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]] |назва_MAL=[[Мальёрка Пальма|Мальёрка]] |назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]] |назва_OVI=[[Рэал Авіеда|Авіеда]] |назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]] |назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 |матч_ALA_ATH= |матч_ALA_ATM=1:1 |матч_ALA_BAR= |матч_ALA_BET=2:1 |матч_ALA_CEL=0:1 |матч_ALA_ELC=3:1 |матч_ALA_ESP=2:1 |матч_ALA_GET=0:2 |матч_ALA_GIR=2:2 |матч_ALA_LEV=2:1 |матч_ALA_MAL= |матч_ALA_OSA=2:2 |матч_ALA_OVI=1:1 |матч_ALA_RAY= |матч_ALA_RMA=1:2 |матч_ALA_RSO=1:0 |матч_ALA_SEV=1:2 |матч_ALA_VAL=0:0 |матч_ALA_VIL=1:1 |матч_ATH_ALA=0:1 |матч_ATH_ATM=1:0 |матч_ATH_BAR=0:1 |матч_ATH_BET=2:1 |матч_ATH_CEL= |матч_ATH_ELC=2:1 |матч_ATH_ESP=1:2 |матч_ATH_GET=0:1 |матч_ATH_GIR=1:1 |матч_ATH_LEV=4:2 |матч_ATH_MAL=2:1 |матч_ATH_OSA= |матч_ATH_OVI=1:0 |матч_ATH_RAY=1:0 |матч_ATH_RMA=0:3 |матч_ATH_RSO=1:1 |матч_ATH_SEV=3:2 |матч_ATH_VAL= |матч_ATH_VIL= |матч_ATM_ALA=1:0 |матч_ATM_ATH= |матч_ATM_BAR=1:2 |матч_ATM_BET=0:1 |матч_ATM_CEL= |матч_ATM_ELC=1:1 |матч_ATM_ESP=4:2 |матч_ATM_GET=1:0 |матч_ATM_GIR= |матч_ATM_LEV=3:1 |матч_ATM_MAL=3:0 |матч_ATM_OSA=1:0 |матч_ATM_OVI=2:0 |матч_ATM_RAY=3:2 |матч_ATM_RMA=5:2 |матч_ATM_RSO=3:2 |матч_ATM_SEV=3:0 |матч_ATM_VAL=2:1 |матч_ATM_VIL=2:0 |матч_BAR_ALA=3:1 |матч_BAR_ATH=4:0 |матч_BAR_ATM=3:1 |матч_BAR_BET= |матч_BAR_CEL= |матч_BAR_ELC=3:1 |матч_BAR_ESP= |матч_BAR_GET=3:0 |матч_BAR_GIR=2:1 |матч_BAR_LEV=3:0 |матч_BAR_MAL=3:0 |матч_BAR_OSA=2:0 |матч_BAR_OVI=3:0 |матч_BAR_RAY=1:0 |матч_BAR_RMA= |матч_BAR_RSO=2:1 |матч_BAR_SEV=5:2 |матч_BAR_VAL=6:0 |матч_BAR_VIL=4:1 |матч_BET_ALA=1:0 |матч_BET_ATH=1:2 |матч_BET_ATM=0:2 |матч_BET_BAR=3:5 |матч_BET_CEL=1:1 |матч_BET_ELC= |матч_BET_ESP=0:0 |матч_BET_GET=4:0 |матч_BET_GIR=1:1 |матч_BET_LEV= |матч_BET_MAL=3:0 |матч_BET_OSA=2:0 |матч_BET_OVI= |матч_BET_RAY=1:1 |матч_BET_RMA= |матч_BET_RSO=3:1 |матч_BET_SEV=2:2 |матч_BET_VAL=2:1 |матч_BET_VIL=2:0 |матч_CEL_ALA=3:4 |матч_CEL_ATH=2:0 |матч_CEL_ATM=1:1 |матч_CEL_BAR=2:4 |матч_CEL_BET=1:1 |матч_CEL_ELC= |матч_CEL_ESP=0:1 |матч_CEL_GET=0:2 |матч_CEL_GIR=1:1 |матч_CEL_LEV= |матч_CEL_MAL=2:0 |матч_CEL_OSA=1:2 |матч_CEL_OVI= |матч_CEL_RAY=3:0 |матч_CEL_RMA=1:2 |матч_CEL_RSO=1:1 |матч_CEL_SEV= |матч_CEL_VAL=4:1 |матч_CEL_VIL=1:1 |матч_ELC_ALA= |матч_ELC_ATH=0:0 |матч_ELC_ATM= |матч_ELC_BAR=1:3 |матч_ELC_BET=1:1 |матч_ELC_CEL=2:1 |матч_ELC_ESP=2:2 |матч_ELC_GET= |матч_ELC_GIR=3:0 |матч_ELC_LEV=2:0 |матч_ELC_MAL=2:1 |матч_ELC_OSA=0:0 |матч_ELC_OVI=1:0 |матч_ELC_RAY=4:0 |матч_ELC_RMA=2:2 |матч_ELC_RSO=1:1 |матч_ELC_SEV=2:2 |матч_ELC_VAL= |матч_ELC_VIL=1:3 |матч_ESP_ALA=1:2 |матч_ESP_ATH= |матч_ESP_ATM=2:1 |матч_ESP_BAR=0:2 |матч_ESP_BET=1:2 |матч_ESP_CEL=2:2 |матч_ESP_ELC=1:0 |матч_ESP_GET=1:2 |матч_ESP_GIR=0:2 |матч_ESP_LEV= |матч_ESP_MAL=3:2 |матч_ESP_OSA=1:0 |матч_ESP_OVI=1:1 |матч_ESP_RAY=1:0 |матч_ESP_RMA= |матч_ESP_RSO= |матч_ESP_SEV=2:1 |матч_ESP_VAL=2:2 |матч_ESP_VIL=0:2 |матч_GET_ALA=1:1 |матч_GET_ATH=2:0 |матч_GET_ATM=0:1 |матч_GET_BAR= |матч_GET_BET=2:0 |матч_GET_CEL=0:0 |матч_GET_ELC=1:0 |матч_GET_ESP=0:1 |матч_GET_GIR=2:1 |матч_GET_LEV=1:1 |матч_GET_MAL= |матч_GET_OSA= |матч_GET_OVI=2:0 |матч_GET_RAY= |матч_GET_RMA=0:1 |матч_GET_RSO=1:2 |матч_GET_SEV=0:1 |матч_GET_VAL=0:1 |матч_GET_VIL=2:1 |матч_GIR_ALA=1:0 |матч_GIR_ATH=3:0 |матч_GIR_ATM=0:3 |матч_GIR_BAR=2:1 |матч_GIR_BET= |матч_GIR_CEL=1:2 |матч_GIR_ELC= |матч_GIR_ESP=0:0 |матч_GIR_GET=1:1 |матч_GIR_LEV=0:4 |матч_GIR_MAL= |матч_GIR_OSA=1:0 |матч_GIR_OVI=3:3 |матч_GIR_RAY=1:3 |матч_GIR_RMA=1:1 |матч_GIR_RSO= |матч_GIR_SEV=0:2 |матч_GIR_VAL=2:1 |матч_GIR_VIL=1:0 |матч_LEV_ALA=2:0 |матч_LEV_ATH=0:2 |матч_LEV_ATM=0:0 |матч_LEV_BAR=2:3 |матч_LEV_BET=2:2 |матч_LEV_CEL=1:2 |матч_LEV_ELC=3:2 |матч_LEV_ESP=1:1 |матч_LEV_GET= |матч_LEV_GIR=1:1 |матч_LEV_MAL= |матч_LEV_OSA= |матч_LEV_OVI=4:2 |матч_LEV_RAY=0:3 |матч_LEV_RMA=1:4 |матч_LEV_RSO=1:1 |матч_LEV_SEV= |матч_LEV_VAL=0:2 |матч_LEV_VIL=0:1 |матч_MAL_ALA=1:0 |матч_MAL_ATH=3:2 |матч_MAL_ATM=1:1 |матч_MAL_BAR=0:3 |матч_MAL_BET=1:2 |матч_MAL_CEL=1:1 |матч_MAL_ELC=3:1 |матч_MAL_ESP=2:1 |матч_MAL_GET=1:0 |матч_MAL_GIR=1:2 |матч_MAL_LEV=1:1 |матч_MAL_OSA=2:2 |матч_MAL_OVI= |матч_MAL_RAY= |матч_MAL_RMA=2:1 |матч_MAL_RSO=0:1 |матч_MAL_SEV=4:1 |матч_MAL_VAL= |матч_MAL_VIL= |матч_OSA_ALA=3:0 |матч_OSA_ATH=1:1 |матч_OSA_ATM= |матч_OSA_BAR= |матч_OSA_BET= |матч_OSA_CEL=2:3 |матч_OSA_ELC=1:1 |матч_OSA_ESP= |матч_OSA_GET=2:1 |матч_OSA_GIR=1:0 |матч_OSA_LEV=2:0 |матч_OSA_MAL=2:2 |матч_OSA_OVI=3:2 |матч_OSA_RAY=2:0 |матч_OSA_RMA=2:1 |матч_OSA_RSO=1:3 |матч_OSA_SEV= |матч_OSA_VAL=1:0 |матч_OSA_VIL=2:2 |матч_OVI_ALA= |матч_OVI_ATH=1:2 |матч_OVI_ATM=0:1 |матч_OVI_BAR=1:3 |матч_OVI_BET=1:1 |матч_OVI_CEL=0:0 |матч_OVI_ELC= |матч_OVI_ESP=0:2 |матч_OVI_GET= |матч_OVI_GIR=1:0 |матч_OVI_LEV=0:2 |матч_OVI_MAL=0:0 |матч_OVI_OSA=0:0 |матч_OVI_RAY=0:0 |матч_OVI_RMA=0:3 |матч_OVI_RSO=1:0 |матч_OVI_SEV=1:0 |матч_OVI_VAL=1:0 |матч_OVI_VIL= |матч_RAY_ALA=1:0 |матч_RAY_ATH=1:1 |матч_RAY_ATM=3:0 |матч_RAY_BAR=1:1 |матч_RAY_BET=0:0 |матч_RAY_CEL=1:1 |матч_RAY_ELC=1:0 |матч_RAY_ESP= |матч_RAY_GET=1:1 |матч_RAY_GIR= |матч_RAY_LEV=1:1 |матч_RAY_MAL=2:1 |матч_RAY_OSA=1:3 |матч_RAY_OVI=3:0 |матч_RAY_RMA=0:0 |матч_RAY_RSO= |матч_RAY_SEV=0:1 |матч_RAY_VAL=1:1 |матч_RAY_VIL= |матч_RMA_ALA= |матч_RMA_ATH= |матч_RMA_ATM=3:2 |матч_RMA_BAR=2:1 |матч_RMA_BET=5:1 |матч_RMA_CEL=0:2 |матч_RMA_ELC=4:1 |матч_RMA_ESP=2:0 |матч_RMA_GET=0:1 |матч_RMA_GIR=1:1 |матч_RMA_LEV=2:0 |матч_RMA_MAL=2:1 |матч_RMA_OSA=1:0 |матч_RMA_OVI= |матч_RMA_RAY=2:1 |матч_RMA_RSO=4:1 |матч_RMA_SEV=2:0 |матч_RMA_VAL=4:0 |матч_RMA_VIL=3:1 |матч_RSO_ALA= |матч_RSO_ATH=3:2 |матч_RSO_ATM=1:1 |матч_RSO_BAR=2:1 |матч_RSO_BET= |матч_RSO_CEL=3:1 |матч_RSO_ELC=3:1 |матч_RSO_ESP=2:2 |матч_RSO_GET= |матч_RSO_GIR=1:2 |матч_RSO_LEV=2:0 |матч_RSO_MAL=1:0 |матч_RSO_OSA=3:1 |матч_RSO_OVI=3:3 |матч_RSO_RAY=0:1 |матч_RSO_RMA=1:2 |матч_RSO_SEV=2:1 |матч_RSO_VAL= |матч_RSO_VIL=2:3 |матч_SEV_ALA=1:1 |матч_SEV_ATH=2:1 |матч_SEV_ATM= |матч_SEV_BAR=4:1 |матч_SEV_BET=0:2 |матч_SEV_CEL=0:1 |матч_SEV_ELC=2:2 |матч_SEV_ESP= |матч_SEV_GET=1:2 |матч_SEV_GIR=1:1 |матч_SEV_LEV=0:3 |матч_SEV_MAL=1:3 |матч_SEV_OSA=1:0 |матч_SEV_OVI=4:0 |матч_SEV_RAY=1:1 |матч_SEV_RMA= |матч_SEV_RSO= |матч_SEV_VAL=0:2 |матч_SEV_VIL=1:2 |матч_VAL_ALA=3:2 |матч_VAL_ATH=2:0 |матч_VAL_ATM= |матч_VAL_BAR= |матч_VAL_BET=1:1 |матч_VAL_CEL=2:3 |матч_VAL_ELC=1:1 |матч_VAL_ESP=3:2 |матч_VAL_GET=3:0 |матч_VAL_GIR= |матч_VAL_LEV=1:0 |матч_VAL_MAL=1:1 |матч_VAL_OSA=1:0 |матч_VAL_OVI=1:2 |матч_VAL_RAY= |матч_VAL_RMA=0:2 |матч_VAL_RSO=1:1 |матч_VAL_SEV=1:1 |матч_VAL_VIL=0:2 |матч_VIL_ALA=3:1 |матч_VIL_ATH=1:0 |матч_VIL_ATM= |матч_VIL_BAR=0:2 |матч_VIL_BET=2:2 |матч_VIL_CEL= |матч_VIL_ELC=2:1 |матч_VIL_ESP=4:1 |матч_VIL_GET=2:0 |матч_VIL_GIR=5:0 |матч_VIL_LEV= |матч_VIL_MAL=2:1 |матч_VIL_OSA=2:1 |матч_VIL_OVI=2:0 |матч_VIL_RAY=4:0 |матч_VIL_RMA=0:2 |матч_VIL_RSO=3:1 |матч_VIL_SEV= |матч_VIL_VAL=2:1 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} iot6ygxulgmzhf21jar2qyn5p37sgye 10 272287 2664518 2664091 2026-04-11T07:01:32Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664518 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/matchday/2025-2026 Бундэсьліга] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= FRA, AUG, MUN, LEV, DOR, MÖN, WOL, BRE, HEI, HAM, HOF, KÖL, MAI, LEI, STP, UNB, FRE, STU |скарачэньне_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўг]] |скарачэньне_UNB=[[Уніён Бэрлін|Уні]] |скарачэньне_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн|Вэр]] |скарачэньне_DOR=[[Барусія Дортмунд|БД]] |скарачэньне_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт|Айн]] |скарачэньне_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фра]] |скарачэньне_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гам]] |скарачэньне_HEI=[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гай]] |скарачэньне_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гоф]] |скарачэньне_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёл]] |скарачэньне_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ]] |скарачэньне_LEV=[[Баер Левэркузэн|Бае]] |скарачэньне_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Май]] |скарачэньне_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах|БМ]] |скарачэньне_MUN=[[Баварыя Мюнхэн|Бав]] |скарачэньне_STP=[[Санкт-Паўлі Гамбург|СП]] |скарачэньне_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Шту]] |скарачэньне_WOL=[[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вол]] |назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]] |назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]] |назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]] |назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]] |назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |назва_HEI=[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайм]] |назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]] |назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |назва_LEV=[[Баер Левэркузэн|Баер]] |назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]] |назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]] |назва_STP=[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |назва_WOL=[[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 |матч_AUG_BRE=0:0 |матч_AUG_DOR=0:1 |матч_AUG_FRA= |матч_AUG_FRE=2:2 |матч_AUG_HAM=1:0 |матч_AUG_HEI=1:0 |матч_AUG_HOF=2:2 |матч_AUG_KÖL=2:0 |матч_AUG_LEI=0:6 |матч_AUG_LEV=2:0 |матч_AUG_MAI=1:4 |матч_AUG_MÖN= |матч_AUG_MUN=2:3 |матч_AUG_STP=2:1 |матч_AUG_STU=2:5 |матч_AUG_UNB=1:1 |матч_AUG_WOL=3:1 |матч_BRE_AUG= |матч_BRE_DOR= |матч_BRE_FRA=3:3 |матч_BRE_FRE=0:3 |матч_BRE_HAM= |матч_BRE_HEI=2:0 |матч_BRE_HOF=0:2 |матч_BRE_KÖL=1:1 |матч_BRE_LEI=1:2 |матч_BRE_LEV=3:3 |матч_BRE_MAI=0:2 |матч_BRE_MÖN=1:1 |матч_BRE_MUN=0:3 |матч_BRE_STP=1:0 |матч_BRE_STU=0:4 |матч_BRE_UNB=1:0 |матч_BRE_WOL=2:1 |матч_DOR_AUG=2:0 |матч_DOR_BRE=3:0 |матч_DOR_FRA= |матч_DOR_FRE= |матч_DOR_HAM=3:2 |матч_DOR_HEI=3:2 |матч_DOR_HOF=2:0 |матч_DOR_KÖL=1:0 |матч_DOR_LEI=1:1 |матч_DOR_LEV= |матч_DOR_MAI=4:0 |матч_DOR_MÖN=2:0 |матч_DOR_MUN=2:3 |матч_DOR_STP=3:2 |матч_DOR_STU=3:3 |матч_DOR_UNB=3:0 |матч_DOR_WOL=1:0 |матч_FRA_AUG=1:0 |матч_FRA_BRE=4:1 |матч_FRA_DOR=3:3 |матч_FRA_FRE=2:0 |матч_FRA_HAM= |матч_FRA_HEI=1:0 |матч_FRA_HOF=1:3 |матч_FRA_KÖL=2:2 |матч_FRA_LEI= |матч_FRA_LEV=1:3 |матч_FRA_MAI=1:0 |матч_FRA_MÖN=3:0 |матч_FRA_MUN=0:3 |матч_FRA_STP=2:0 |матч_FRA_STU= |матч_FRA_UNB=3:4 |матч_FRA_WOL=1:1 |матч_FRE_AUG=1:3 |матч_FRE_BRE=1:0 |матч_FRE_DOR=1:1 |матч_FRE_FRA=2:2 |матч_FRE_HAM=2:1 |матч_FRE_HEI= |матч_FRE_HOF=1:1 |матч_FRE_KÖL=2:1 |матч_FRE_LEI= |матч_FRE_LEV=3:3 |матч_FRE_MAI=4:0 |матч_FRE_MÖN=2:1 |матч_FRE_MUN=2:3 |матч_FRE_STP=2:1 |матч_FRE_STU=3:1 |матч_FRE_UNB=0:1 |матч_FRE_WOL= |матч_HAM_AUG=1:1 |матч_HAM_BRE=3:2 |матч_HAM_DOR=1:1 |матч_HAM_FRA=1:1 |матч_HAM_FRE= |матч_HAM_HEI=2:1 |матч_HAM_HOF= |матч_HAM_KÖL=1:1 |матч_HAM_LEI=1:2 |матч_HAM_LEV=0:1 |матч_HAM_MAI=4:0 |матч_HAM_MÖN=0:0 |матч_HAM_MUN=2:2 |матч_HAM_STP=0:2 |матч_HAM_STU=2:1 |матч_HAM_UNB=3:2 |матч_HAM_WOL=0:1 |матч_HEI_AUG=2:1 |матч_HEI_BRE=2:2 |матч_HEI_DOR=0:2 |матч_HEI_FRA=1:1 |матч_HEI_FRE=2:1 |матч_HEI_HAM=0:2 |матч_HEI_HOF=2:4 |матч_HEI_KÖL=2:2 |матч_HEI_LEI=0:3 |матч_HEI_LEV=3:3 |матч_HEI_MAI= |матч_HEI_MÖN=0:3 |матч_HEI_MUN=0:4 |матч_HEI_STP= |матч_HEI_STU=3:3 |матч_HEI_UNB= |матч_HEI_WOL=1:3 |матч_HOF_AUG=3:0 |матч_HOF_BRE= |матч_HOF_DOR= |матч_HOF_FRA=1:3 |матч_HOF_FRE=3:0 |матч_HOF_HAM=4:1 |матч_HOF_HEI=3:1 |матч_HOF_KÖL=0:1 |матч_HOF_LEI=3:1 |матч_HOF_LEV=1:0 |матч_HOF_MAI=1:2 |матч_HOF_MÖN=5:1 |матч_HOF_MUN=1:4 |матч_HOF_STP=0:1 |матч_HOF_STU= |матч_HOF_UNB=3:1 |матч_HOF_WOL=1:1 |матч_KÖL_AUG=1:1 |матч_KÖL_BRE= |матч_KÖL_DOR=1:2 |матч_KÖL_FRA=3:4 |матч_KÖL_FRE=4:1 |матч_KÖL_HAM=4:1 |матч_KÖL_HEI= |матч_KÖL_HOF=2:2 |матч_KÖL_LEI=1:2 |матч_KÖL_LEV= |матч_KÖL_MAI=2:1 |матч_KÖL_MÖN=3:3 |матч_KÖL_MUN=1:3 |матч_KÖL_STP=1:1 |матч_KÖL_STU=1:2 |матч_KÖL_UNB=0:1 |матч_KÖL_WOL=1:0 |матч_LEI_AUG=2:1 |матч_LEI_BRE=2:0 |матч_LEI_DOR=2:2 |матч_LEI_FRA=6:0 |матч_LEI_FRE=2:0 |матч_LEI_HAM=2:1 |матч_LEI_HEI=2:0 |матч_LEI_HOF=5:0 |матч_LEI_KÖL=3:1 |матч_LEI_LEV=1:3 |матч_LEI_MAI=1:2 |матч_LEI_MÖN= |матч_LEI_MUN=1:5 |матч_LEI_STP= |матч_LEI_STU=3:1 |матч_LEI_UNB= |матч_LEI_WOL=2:2 |матч_LEV_AUG= |матч_LEV_BRE=1:0 |матч_LEV_DOR=1:2 |матч_LEV_FRA=3:1 |матч_LEV_FRE=2:0 |матч_LEV_HAM= |матч_LEV_HEI=6:0 |матч_LEV_HOF=1:2 |матч_LEV_KÖL=2:0 |матч_LEV_LEI= |матч_LEV_MAI=1:1 |матч_LEV_MÖN=1:1 |матч_LEV_MUN=1:1 |матч_LEV_STP=4:0 |матч_LEV_STU=1:4 |матч_LEV_UNB=2:0 |матч_LEV_WOL=6:3 |матч_MAI_AUG=2:0 |матч_MAI_BRE=1:1 |матч_MAI_DOR=0:2 |матч_MAI_FRA=2:1 |матч_MAI_FRE= |матч_MAI_HAM=1:1 |матч_MAI_HEI=2:1 |матч_MAI_HOF=1:1 |матч_MAI_KÖL=0:1 |матч_MAI_LEI=0:1 |матч_MAI_LEV=3:4 |матч_MAI_MÖN=0:1 |матч_MAI_MUN= |матч_MAI_STP=0:0 |матч_MAI_STU=2:2 |матч_MAI_UNB= |матч_MAI_WOL=3:1 |матч_MÖN_AUG=4:0 |матч_MÖN_BRE=0:4 |матч_MÖN_DOR= |матч_MÖN_FRA=4:6 |матч_MÖN_FRE=0:0 |матч_MÖN_HAM=0:0 |матч_MÖN_HEI=2:2 |матч_MÖN_HOF= |матч_MÖN_KÖL=3:1 |матч_MÖN_LEI=0:0 |матч_MÖN_LEV=1:1 |матч_MÖN_MAI= |матч_MÖN_MUN=0:3 |матч_MÖN_STP=2:0 |матч_MÖN_STU=0:3 |матч_MÖN_UNB=1:0 |матч_MÖN_WOL=1:3 |матч_MUN_AUG=1:2 |матч_MUN_BRE=4:0 |матч_MUN_DOR=2:1 |матч_MUN_FRA=3:2 |матч_MUN_FRE=6:2 |матч_MUN_HAM=5:0 |матч_MUN_HEI= |матч_MUN_HOF=5:1 |матч_MUN_KÖL= |матч_MUN_LEI=6:0 |матч_MUN_LEV=3:0 |матч_MUN_MAI=2:2 |матч_MUN_MÖN=4:1 |матч_MUN_STP=3:1 |матч_MUN_STU= |матч_MUN_UNB=4:0 |матч_MUN_WOL=8:1 |матч_STP_AUG=2:1 |матч_STP_BRE=2:1 |матч_STP_DOR=3:3 |матч_STP_FRA=0:0 |матч_STP_FRE=1:2 |матч_STP_HAM=0:0 |матч_STP_HEI=2:1 |матч_STP_HOF=0:3 |матч_STP_KÖL= |матч_STP_LEI=1:1 |матч_STP_LEV=1:2 |матч_STP_MAI= |матч_STP_MÖN=0:4 |матч_STP_MUN= |матч_STP_STU=2:1 |матч_STP_UNB=0:1 |матч_STP_WOL= |матч_STU_AUG=3:2 |матч_STU_BRE= |матч_STU_DOR=0:2 |матч_STU_FRA=3:2 |матч_STU_FRE=1:0 |матч_STU_HAM= |матч_STU_HEI=1:0 |матч_STU_HOF=0:0 |матч_STU_KÖL=3:1 |матч_STU_LEI=1:0 |матч_STU_LEV= |матч_STU_MAI=2:1 |матч_STU_MÖN=1:0 |матч_STU_MUN=0:5 |матч_STU_STP=2:0 |матч_STU_UNB=1:1 |матч_STU_WOL=4:0 |матч_UNB_AUG= |матч_UNB_BRE=1:4 |матч_UNB_DOR=0:3 |матч_UNB_FRA=1:1 |матч_UNB_FRE=0:0 |матч_UNB_HAM=0:0 |матч_UNB_HEI=1:2 |матч_UNB_HOF=2:4 |матч_UNB_KÖL= |матч_UNB_LEI=3:1 |матч_UNB_LEV=1:0 |матч_UNB_MAI=2:2 |матч_UNB_MÖN=3:1 |матч_UNB_MUN=2:2 |матч_UNB_STP=1:1 |матч_UNB_STU=2:1 |матч_UNB_WOL= |матч_WOL_AUG=2:3 |матч_WOL_BRE=0:1 |матч_WOL_DOR=1:2 |матч_WOL_FRA= |матч_WOL_FRE=3:4 |матч_WOL_HAM=1:2 |матч_WOL_HEI=1:1 |матч_WOL_HOF=2:3 |матч_WOL_KÖL=3:3 |матч_WOL_LEI=0:1 |матч_WOL_LEV=1:3 |матч_WOL_MAI=1:1 |матч_WOL_MÖN= |матч_WOL_MUN= |матч_WOL_STP=2:1 |матч_WOL_STU=0:3 |матч_WOL_UNB=3:1 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 4vb903ffzq6gcuucr4mmwtrfkstq7h8 10 272288 2664519 2664142 2026-04-11T07:01:33Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664519 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a Сэрыя А] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ATA,BOL,VER,GEN,INT,CAG,COM,CRE,LEC,LAZ,MIL,NAP,PAR,PIS,ROM,SAS,TOR,UDI,FIO,JUV |скарачэньне_ATA=[[Аталянта Бэргама|Ата]] |скарачэньне_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Бал]] |скарачэньне_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кал]] |скарачэньне_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Ком]] |скарачэньне_CRE=[[Крэманэзэ Крэмона|Крэ]] |скарачэньне_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фія]] |скарачэньне_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэ]] |скарачэньне_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інт]] |скарачэньне_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэ]] |скарачэньне_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляц]] |скарачэньне_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леч]] |скарачэньне_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Міл]] |скарачэньне_NAP=[[Напалі Нэапаль|Нап]] |скарачэньне_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Пар]] |скарачэньне_PIS=[[Піза (футбольны клюб)|Піз]] |скарачэньне_ROM=[[Рома Рым|Ром]] |скарачэньне_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сас]] |скарачэньне_TOR=[[Тарына Турын|Тар]] |скарачэньне_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Уды]] |скарачэньне_VER=[[Эляс Вэрона|Вэр]] |назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] |назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |назва_CRE=[[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]] |назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]] |назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]] |назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |назва_PIS=[[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]] |назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]] |назва_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |назва_VER=[[Эляс Вэрона|Вэрона]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 |матч_ATA_BOL= |матч_ATA_CAG=2:1 |матч_ATA_COM=1:1 |матч_ATA_CRE=2:1 |матч_ATA_FIO=2:0 |матч_ATA_GEN= |матч_ATA_INT=0:1 |матч_ATA_JUV= |матч_ATA_LAZ=0:0 |матч_ATA_LEC=4:1 |матч_ATA_MIL=1:1 |матч_ATA_NAP=2:1 |матч_ATA_PAR=4:0 |матч_ATA_PIS=1:1 |матч_ATA_ROM=1:0 |матч_ATA_SAS=0:3 |матч_ATA_TOR=2:0 |матч_ATA_UDI=2:2 |матч_ATA_VER=1:0 |матч_BOL_ATA=0:2 |матч_BOL_CAG= |матч_BOL_COM=1:0 |матч_BOL_CRE=1:3 |матч_BOL_FIO=1:2 |матч_BOL_GEN=2:1 |матч_BOL_INT= |матч_BOL_JUV=0:1 |матч_BOL_LAZ=0:2 |матч_BOL_LEC= |матч_BOL_MIL=0:3 |матч_BOL_NAP=2:0 |матч_BOL_PAR=0:1 |матч_BOL_PIS=4:0 |матч_BOL_ROM= |матч_BOL_SAS=1:1 |матч_BOL_TOR=0:0 |матч_BOL_UDI=1:0 |матч_BOL_VER=1:2 |матч_CAG_ATA= |матч_CAG_BOL=0:2 |матч_CAG_COM=1:2 |матч_CAG_CRE= |матч_CAG_FIO=1:1 |матч_CAG_GEN=3:3 |матч_CAG_INT=0:2 |матч_CAG_JUV=1:0 |матч_CAG_LAZ=0:0 |матч_CAG_LEC=0:2 |матч_CAG_MIL=0:1 |матч_CAG_NAP=0:1 |матч_CAG_PAR=2:0 |матч_CAG_PIS=2:2 |матч_CAG_ROM=1:0 |матч_CAG_SAS=1:2 |матч_CAG_TOR= |матч_CAG_UDI= |матч_CAG_VER=4:0 |матч_COM_ATA=0:0 |матч_COM_BOL=1:1 |матч_COM_CAG=0:0 |матч_COM_CRE=1:1 |матч_COM_FIO=1:2 |матч_COM_GEN=1:1 |матч_COM_INT= |матч_COM_JUV=2:0 |матч_COM_LAZ=2:0 |матч_COM_LEC=3:1 |матч_COM_MIL=1:3 |матч_COM_NAP= |матч_COM_PAR= |матч_COM_PIS=5:0 |матч_COM_ROM=2:1 |матч_COM_SAS=2:0 |матч_COM_TOR=6:0 |матч_COM_UDI=1:0 |матч_COM_VER=3:1 |матч_CRE_ATA=1:1 |матч_CRE_BOL=1:2 |матч_CRE_CAG=2:2 |матч_CRE_COM= |матч_CRE_FIO=1:4 |матч_CRE_GEN=0:0 |матч_CRE_INT=0:2 |матч_CRE_JUV=1:2 |матч_CRE_LAZ= |матч_CRE_LEC=2:0 |матч_CRE_MIL=0:2 |матч_CRE_NAP=0:2 |матч_CRE_PAR=0:0 |матч_CRE_PIS= |матч_CRE_ROM=1:3 |матч_CRE_SAS=3:2 |матч_CRE_TOR= |матч_CRE_UDI=1:1 |матч_CRE_VER=0:0 |матч_FIO_ATA= |матч_FIO_BOL=2:2 |матч_FIO_CAG=1:2 |матч_FIO_COM=1:2 |матч_FIO_CRE=1:0 |матч_FIO_GEN= |матч_FIO_INT=1:1 |матч_FIO_JUV=1:1 |матч_FIO_LAZ= |матч_FIO_LEC=0:1 |матч_FIO_MIL=1:1 |матч_FIO_NAP=1:3 |матч_FIO_PAR=0:0 |матч_FIO_PIS=1:0 |матч_FIO_ROM=1:2 |матч_FIO_SAS= |матч_FIO_TOR=2:2 |матч_FIO_UDI=5:1 |матч_FIO_VER=1:2 |матч_GEN_ATA=0:1 |матч_GEN_BOL=3:2 |матч_GEN_CAG=3:0 |матч_GEN_COM= |матч_GEN_CRE=0:2 |матч_GEN_FIO=2:2 |матч_GEN_INT=1:2 |матч_GEN_JUV=0:1 |матч_GEN_LAZ=0:3 |матч_GEN_LEC=0:0 |матч_GEN_MIL= |матч_GEN_NAP=2:3 |матч_GEN_PAR=0:0 |матч_GEN_PIS=1:1 |матч_GEN_ROM=2:1 |матч_GEN_SAS= |матч_GEN_TOR=3:0 |матч_GEN_UDI=0:2 |матч_GEN_VER=2:1 |матч_INT_ATA=1:1 |матч_INT_BOL=3:1 |матч_INT_CAG= |матч_INT_COM=4:0 |матч_INT_CRE=4:1 |матч_INT_FIO=3:0 |матч_INT_GEN=2:0 |матч_INT_JUV=3:2 |матч_INT_LAZ=2:0 |матч_INT_LEC=1:0 |матч_INT_MIL=0:1 |матч_INT_NAP=2:2 |матч_INT_PAR= |матч_INT_PIS=6:2 |матч_INT_ROM=5:2 |матч_INT_SAS=2:1 |матч_INT_TOR=5:0 |матч_INT_UDI=1:2 |матч_INT_VER= |матч_JUV_ATA=1:1 |матч_JUV_BOL= |матч_JUV_CAG=2:1 |матч_JUV_COM=0:2 |матч_JUV_CRE=5:0 |матч_JUV_FIO= |матч_JUV_GEN=2:0 |матч_JUV_INT=4:3 |матч_JUV_LAZ=2:2 |матч_JUV_LEC=1:1 |матч_JUV_MIL=0:0 |матч_JUV_NAP=3:0 |матч_JUV_PAR=2:0 |матч_JUV_PIS=4:0 |матч_JUV_ROM=2:1 |матч_JUV_SAS=1:1 |матч_JUV_TOR=0:0 |матч_JUV_UDI=3:1 |матч_JUV_VER= |матч_LAZ_ATA=0:2 |матч_LAZ_BOL=1:1 |матч_LAZ_CAG=2:0 |матч_LAZ_COM=0:3 |матч_LAZ_CRE=0:0 |матч_LAZ_FIO=2:2 |матч_LAZ_GEN=3:2 |матч_LAZ_INT= |матч_LAZ_JUV=1:0 |матч_LAZ_LEC=2:0 |матч_LAZ_MIL=1:0 |матч_LAZ_NAP=0:2 |матч_LAZ_PAR=1:1 |матч_LAZ_PIS= |матч_LAZ_ROM=0:1 |матч_LAZ_SAS=2:1 |матч_LAZ_TOR=3:3 |матч_LAZ_UDI= |матч_LAZ_VER=4:0 |матч_LEC_ATA=0:3 |матч_LEC_BOL=2:2 |матч_LEC_CAG=1:2 |матч_LEC_COM=0:3 |матч_LEC_CRE=2:1 |матч_LEC_FIO= |матч_LEC_GEN= |матч_LEC_INT=0:2 |матч_LEC_JUV= |матч_LEC_LAZ=0:0 |матч_LEC_MIL=0:2 |матч_LEC_NAP=0:1 |матч_LEC_PAR=1:2 |матч_LEC_PIS=1:0 |матч_LEC_ROM=0:2 |матч_LEC_SAS=0:0 |матч_LEC_TOR=2:1 |матч_LEC_UDI=2:1 |матч_LEC_VER=0:0 |матч_MIL_ATA= |матч_MIL_BOL=1:0 |матч_MIL_CAG= |матч_MIL_COM=1:1 |матч_MIL_CRE=1:2 |матч_MIL_FIO=2:1 |матч_MIL_GEN=1:1 |матч_MIL_INT=1:0 |матч_MIL_JUV= |матч_MIL_LAZ=1:0 |матч_MIL_LEC=1:0 |матч_MIL_NAP=2:1 |матч_MIL_PAR=0:1 |матч_MIL_PIS=2:2 |матч_MIL_ROM=1:0 |матч_MIL_SAS=2:2 |матч_MIL_TOR=3:2 |матч_MIL_UDI= |матч_MIL_VER=3:0 |матч_NAP_ATA=3:1 |матч_NAP_BOL= |матч_NAP_CAG=1:0 |матч_NAP_COM=0:0 |матч_NAP_CRE= |матч_NAP_FIO=2:1 |матч_NAP_GEN=2:1 |матч_NAP_INT=3:1 |матч_NAP_JUV=2:1 |матч_NAP_LAZ= |матч_NAP_LEC=2:1 |матч_NAP_MIL=1:0 |матч_NAP_PAR=0:0 |матч_NAP_PIS=3:2 |матч_NAP_ROM=2:2 |матч_NAP_SAS=1:0 |матч_NAP_TOR=2:1 |матч_NAP_UDI= |матч_NAP_VER=2:2 |матч_PAR_ATA=1:1 |матч_PAR_BOL=1:3 |матч_PAR_CAG=1:1 |матч_PAR_COM=0:0 |матч_PAR_CRE=0:2 |матч_PAR_FIO=1:0 |матч_PAR_GEN=0:0 |матч_PAR_INT=0:2 |матч_PAR_JUV=1:4 |матч_PAR_LAZ=0:1 |матч_PAR_LEC=0:1 |матч_PAR_MIL=2:2 |матч_PAR_NAP= |матч_PAR_PIS= |матч_PAR_ROM= |матч_PAR_SAS= |матч_PAR_TOR=2:1 |матч_PAR_UDI=0:2 |матч_PAR_VER=2:1 |матч_PIS_ATA=1:1 |матч_PIS_BOL=0:1 |матч_PIS_CAG=3:1 |матч_PIS_COM=0:3 |матч_PIS_CRE=1:0 |матч_PIS_FIO=0:0 |матч_PIS_GEN= |матч_PIS_INT=0:2 |матч_PIS_JUV=0:2 |матч_PIS_LAZ=0:0 |матч_PIS_LEC= |матч_PIS_MIL=1:2 |матч_PIS_NAP= |матч_PIS_PAR=0:1 |матч_PIS_ROM=0:1 |матч_PIS_SAS=1:3 |матч_PIS_TOR=0:1 |матч_PIS_UDI=0:1 |матч_PIS_VER=0:0 |матч_ROM_ATA= |матч_ROM_BOL=1:0 |матч_ROM_CAG=2:0 |матч_ROM_COM=1:0 |матч_ROM_CRE=3:0 |матч_ROM_FIO= |матч_ROM_GEN=3:1 |матч_ROM_INT=0:1 |матч_ROM_JUV=3:3 |матч_ROM_LAZ= |матч_ROM_LEC=1:0 |матч_ROM_MIL=1:1 |матч_ROM_NAP=0:1 |матч_ROM_PAR=2:1 |матч_ROM_PIS=3:0 |матч_ROM_SAS=2:0 |матч_ROM_TOR=0:1 |матч_ROM_UDI=2:0 |матч_ROM_VER=2:0 |матч_SAS_ATA=2:1 |матч_SAS_BOL=0:1 |матч_SAS_CAG=2:1 |матч_SAS_COM= |матч_SAS_CRE=1:0 |матч_SAS_FIO=3:1 |матч_SAS_GEN=1:2 |матч_SAS_INT=0:5 |матч_SAS_JUV=0:3 |матч_SAS_LAZ=1:0 |матч_SAS_LEC= |матч_SAS_MIL= |матч_SAS_NAP=0:2 |матч_SAS_PAR=1:1 |матч_SAS_PIS=2:2 |матч_SAS_ROM=0:1 |матч_SAS_TOR=0:1 |матч_SAS_UDI=3:1 |матч_SAS_VER=3:0 |матч_TOR_ATA=0:3 |матч_TOR_BOL=1:2 |матч_TOR_CAG=1:2 |матч_TOR_COM=1:5 |матч_TOR_CRE=1:0 |матч_TOR_FIO=0:0 |матч_TOR_GEN=2:1 |матч_TOR_INT= |матч_TOR_JUV= |матч_TOR_LAZ=2:0 |матч_TOR_LEC=1:0 |матч_TOR_MIL=2:3 |матч_TOR_NAP=1:0 |матч_TOR_PAR=4:1 |матч_TOR_PIS=2:2 |матч_TOR_ROM=0:2 |матч_TOR_SAS= |матч_TOR_UDI=1:2 |матч_TOR_VER= |матч_UDI_ATA=1:0 |матч_UDI_BOL=0:3 |матч_UDI_CAG=1:1 |матч_UDI_COM=0:0 |матч_UDI_CRE= |матч_UDI_FIO=3:0 |матч_UDI_GEN=1:2 |матч_UDI_INT=0:1 |матч_UDI_JUV=0:1 |матч_UDI_LAZ=1:1 |матч_UDI_LEC=3:2 |матч_UDI_MIL=0:3 |матч_UDI_NAP=1:0 |матч_UDI_PAR= |матч_UDI_PIS=2:2 |матч_UDI_ROM=1:0 |матч_UDI_SAS=1:2 |матч_UDI_TOR= |матч_UDI_VER=1:1 |матч_VER_ATA=3:1 |матч_VER_BOL=2:3 |матч_VER_CAG=2:2 |матч_VER_COM= |матч_VER_CRE=0:0 |матч_VER_FIO=0:1 |матч_VER_GEN=0:2 |матч_VER_INT=1:2 |матч_VER_JUV=1:1 |матч_VER_LAZ=0:1 |матч_VER_LEC= |матч_VER_MIL= |матч_VER_NAP=1:2 |матч_VER_PAR=1:2 |матч_VER_PIS=0:0 |матч_VER_ROM= |матч_VER_SAS=0:1 |матч_VER_TOR=0:3 |матч_VER_UDI=1:3 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 1fiikysdtyjwihh46iw8b339kgg8ban 10 272289 2664520 2664093 2026-04-11T07:01:35Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664520 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.worldfootball.net/schedule/ned-eredivisie-2025-2026-spieltag/1/ worldfootball.net] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= AZ, AJA, VOL, GAE, GRO, HER, HEE, PEC, NAC, NEC, PSV, SPA, TWE, TEL, UTR, FOR, FEY, EXC |скарачэньне_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аяк]] |скарачэньне_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]] |скарачэньне_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Экс]] |скарачэньне_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэе]] |скарачэньне_FOR=[[Фартуна Сытард|Фар]] |скарачэньне_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў]] |скарачэньне_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гро]] |скарачэньне_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээ]] |скарачэньне_HER=[[Гэраклес Альмэлё|Гэр]] |скарачэньне_NAC=[[НАК Брэда|НАК]] |скарачэньне_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]] |скарачэньне_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зво]] |скарачэньне_PSV=[[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |скарачэньне_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спа]] |скарачэньне_TEL=[[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэл]] |скарачэньне_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэ]] |скарачэньне_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утр]] |скарачэньне_VOL=[[Валендам (футбольны клюб)|Вал]] |назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]] |назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]] |назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]] |назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]] |назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]] |назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]] |назва_HER=[[Гэраклес Альмэлё|Гэраклес]] |назва_NAC=[[НАК Брэда]] |назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]] |назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]] |назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]] |назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]] |назва_TEL=[[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэльстар]] |назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]] |назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]] |назва_VOL=[[Валендам (футбольны клюб)|Валендам]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 |матч_AJA_AZ=0:2 |матч_AJA_EXC=1:2 |матч_AJA_FEY=2:0 |матч_AJA_FOR=4:1 |матч_AJA_GAE=2:2 |матч_AJA_GRO=2:0 |матч_AJA_HEE=1:1 |матч_AJA_HER=2:0 |матч_AJA_NAC=2:1 |матч_AJA_NEC=1:1 |матч_AJA_PEC=3:1 |матч_AJA_PSV= |матч_AJA_SPA=4:0 |матч_AJA_TEL=2:0 |матч_AJA_TWE=1:2 |матч_AJA_UTR= |матч_AJA_VOL=2:0 |матч_AZ_AJA=1:1 |матч_AZ_EXC=1:1 |матч_AZ_FEY=3:3 |матч_AZ_FOR=2:0 |матч_AZ_GAE=2:2 |матч_AZ_GRO=4:1 |матч_AZ_HEE= |матч_AZ_HER=4:0 |матч_AZ_NAC= |матч_AZ_NEC=1:3 |матч_AZ_PEC=2:2 |матч_AZ_PSV=1:5 |матч_AZ_SPA=3:1 |матч_AZ_TEL=2:1 |матч_AZ_TWE= |матч_AZ_UTR=4:1 |матч_AZ_VOL=1:0 |матч_EXC_AJA=2:2 |матч_EXC_AZ=1:2 |матч_EXC_FEY=1:2 |матч_EXC_FOR=1:0 |матч_EXC_GAE=0:1 |матч_EXC_GRO=0:2 |матч_EXC_HEE=1:2 |матч_EXC_HER=1:2 |матч_EXC_NAC=1:0 |матч_EXC_NEC=0:2 |матч_EXC_PEC=2:1 |матч_EXC_PSV=1:2 |матч_EXC_SPA=0:1 |матч_EXC_TEL=2:2 |матч_EXC_TWE=1:0 |матч_EXC_UTR= |матч_EXC_VOL= |матч_FEY_AJA=1:1 |матч_FEY_AZ= |матч_FEY_EXC=2:1 |матч_FEY_FOR=2:0 |матч_FEY_GAE=1:0 |матч_FEY_GRO= |матч_FEY_HEE=1:0 |матч_FEY_HER=4:2 |матч_FEY_NAC=2:0 |матч_FEY_NEC=2:4 |матч_FEY_PEC=6:1 |матч_FEY_PSV=2:3 |матч_FEY_SPA=3:4 |матч_FEY_TEL=2:1 |матч_FEY_TWE=1:1 |матч_FEY_UTR=3:2 |матч_FEY_VOL=3:1 |матч_FOR_AJA=1:3 |матч_FOR_AZ=4:3 |матч_FOR_EXC=2:1 |матч_FOR_FEY= |матч_FOR_GAE=2:2 |матч_FOR_GRO=1:2 |матч_FOR_HEE=2:0 |матч_FOR_HER=1:1 |матч_FOR_NAC= |матч_FOR_NEC=3:2 |матч_FOR_PEC= |матч_FOR_PSV=1:2 |матч_FOR_SPA=2:2 |матч_FOR_TEL=1:4 |матч_FOR_TWE=1:2 |матч_FOR_UTR=1:0 |матч_FOR_VOL=1:0 |матч_GAE_AJA=2:2 |матч_GAE_AZ= |матч_GAE_EXC=2:0 |матч_GAE_FEY=2:1 |матч_GAE_FOR=2:2 |матч_GAE_GRO=1:1 |матч_GAE_HEE=1:3 |матч_GAE_HER=4:0 |матч_GAE_NAC=6:0 |матч_GAE_NEC=1:1 |матч_GAE_PEC=5:0 |матч_GAE_PSV= |матч_GAE_SPA=0:3 |матч_GAE_TEL=1:1 |матч_GAE_TWE=1:4 |матч_GAE_UTR=2:2 |матч_GAE_VOL=3:0 |матч_GRO_AJA=3:1 |матч_GRO_AZ=3:0 |матч_GRO_EXC= |матч_GRO_FEY=0:1 |матч_GRO_FOR=1:2 |матч_GRO_GAE= |матч_GRO_HEE=2:1 |матч_GRO_HER=4:0 |матч_GRO_NAC=0:0 |матч_GRO_NEC= |матч_GRO_PEC=2:2 |матч_GRO_PSV=1:2 |матч_GRO_SPA=0:2 |матч_GRO_TEL=2:0 |матч_GRO_TWE=1:1 |матч_GRO_UTR=1:2 |матч_GRO_VOL=3:0 |матч_HEE_AJA= |матч_HEE_AZ=3:1 |матч_HEE_EXC=2:1 |матч_HEE_FEY=2:2 |матч_HEE_FOR= |матч_HEE_GAE=2:2 |матч_HEE_GRO=0:2 |матч_HEE_HER=4:1 |матч_HEE_NAC=3:3 |матч_HEE_NEC=3:2 |матч_HEE_PEC=4:2 |матч_HEE_PSV=0:2 |матч_HEE_SPA=2:1 |матч_HEE_TEL=3:0 |матч_HEE_TWE=1:2 |матч_HEE_UTR=1:1 |матч_HEE_VOL=1:1 |матч_HER_AJA= |матч_HER_AZ=1:2 |матч_HER_EXC=1:1 |матч_HER_FEY=0:7 |матч_HER_FOR=2:1 |матч_HER_GAE=4:2 |матч_HER_GRO= |матч_HER_HEE=0:3 |матч_HER_NAC=0:1 |матч_HER_NEC=1:4 |матч_HER_PEC=8:2 |матч_HER_PSV=1:3 |матч_HER_SPA=3:0 |матч_HER_TEL=1:1 |матч_HER_TWE=0:2 |матч_HER_UTR=0:0 |матч_HER_VOL= |матч_NAC_AJA= |матч_NAC_AZ=0:1 |матч_NAC_EXC=0:2 |матч_NAC_FEY=3:3 |матч_NAC_FOR=2:1 |матч_NAC_GAE=1:0 |матч_NAC_GRO=1:2 |матч_NAC_HEE= |матч_NAC_HER=2:1 |матч_NAC_NEC=3:4 |матч_NAC_PEC=2:2 |матч_NAC_PSV=0:1 |матч_NAC_SPA=0:0 |матч_NAC_TEL=0:1 |матч_NAC_TWE=2:2 |матч_NAC_UTR=1:1 |матч_NAC_VOL=1:0 |матч_NEC_AJA=2:2 |матч_NEC_AZ=2:1 |матч_NEC_EXC=5:0 |матч_NEC_FEY= |матч_NEC_FOR=2:3 |матч_NEC_GAE= |матч_NEC_GRO=2:0 |матч_NEC_HEE=2:2 |матч_NEC_HER=4:1 |матч_NEC_NAC=3:0 |матч_NEC_PEC=2:1 |матч_NEC_PSV=3:5 |матч_NEC_SPA=3:1 |матч_NEC_TEL= |матч_NEC_TWE=3:3 |матч_NEC_UTR=1:3 |матч_NEC_VOL=3:0 |матч_PEC_AJA=0:0 |матч_PEC_AZ=3:1 |матч_PEC_EXC= |матч_PEC_FEY= |матч_PEC_FOR=1:0 |матч_PEC_GAE=0:2 |матч_PEC_GRO=1:1 |матч_PEC_HEE=2:1 |матч_PEC_HER= |матч_PEC_NAC=2:1 |матч_PEC_NEC=2:2 |матч_PEC_PSV=0:4 |матч_PEC_SPA=1:0 |матч_PEC_TEL=4:1 |матч_PEC_TWE=1:0 |матч_PEC_UTR=0:2 |матч_PEC_VOL=1:2 |матч_PSV_AJA=2:2 |матч_PSV_AZ=2:1 |матч_PSV_EXC=5:1 |матч_PSV_FEY=3:0 |матч_PSV_FOR=5:2 |матч_PSV_GAE=2:1 |матч_PSV_GRO=4:2 |матч_PSV_HEE=3:1 |матч_PSV_HER=4:3 |матч_PSV_NAC=2:2 |матч_PSV_NEC=2:3 |матч_PSV_PEC= |матч_PSV_SPA=6:1 |матч_PSV_TEL=0:2 |матч_PSV_TWE= |матч_PSV_UTR=4:3 |матч_PSV_VOL=3:0 |матч_SPA_AJA=3:3 |матч_SPA_AZ=0:1 |матч_SPA_EXC= |матч_SPA_FEY=0:4 |матч_SPA_FOR=1:1 |матч_SPA_GAE= |матч_SPA_GRO=2:0 |матч_SPA_HEE=0:3 |матч_SPA_HER=2:0 |матч_SPA_NAC=1:0 |матч_SPA_NEC=1:1 |матч_SPA_PEC=1:1 |матч_SPA_PSV= |матч_SPA_TEL=1:0 |матч_SPA_TWE=1:5 |матч_SPA_UTR=2:1 |матч_SPA_VOL=2:0 |матч_TEL_AJA=2:3 |матч_TEL_AZ=0:1 |матч_TEL_EXC=2:2 |матч_TEL_FEY=1:2 |матч_TEL_FOR=1:3 |матч_TEL_GAE=4:2 |матч_TEL_GRO=0:2 |матч_TEL_HEE=2:3 |матч_TEL_HER= |матч_TEL_NAC=3:0 |матч_TEL_NEC=2:2 |матч_TEL_PEC=0:2 |матч_TEL_PSV=3:1 |матч_TEL_SPA= |матч_TEL_TWE=1:1 |матч_TEL_UTR=1:1 |матч_TEL_VOL=2:2 |матч_TWE_AJA=2:3 |матч_TWE_AZ=1:0 |матч_TWE_EXC=0:0 |матч_TWE_FEY=2:0 |матч_TWE_FOR=3:2 |матч_TWE_GAE=2:0 |матч_TWE_GRO=2:1 |матч_TWE_HEE=5:0 |матч_TWE_HER=2:1 |матч_TWE_NAC=2:2 |матч_TWE_NEC= |матч_TWE_PEC=1:1 |матч_TWE_PSV=0:2 |матч_TWE_SPA= |матч_TWE_TEL=0:0 |матч_TWE_UTR=0:2 |матч_TWE_VOL=2:1 |матч_UTR_AJA=2:1 |матч_UTR_AZ=2:0 |матч_UTR_EXC=4:1 |матч_UTR_FEY=0:1 |матч_UTR_FOR= |матч_UTR_GAE=2:0 |матч_UTR_GRO=0:1 |матч_UTR_HEE=2:2 |матч_UTR_HER=4:0 |матч_UTR_NAC= |матч_UTR_NEC=1:0 |матч_UTR_PEC=1:1 |матч_UTR_PSV=1:2 |матч_UTR_SPA=0:1 |матч_UTR_TEL= |матч_UTR_TWE=1:1 |матч_UTR_VOL=3:1 |матч_VOL_AJA=1:1 |матч_VOL_AZ=2:2 |матч_VOL_EXC=1:2 |матч_VOL_FEY=0:0 |матч_VOL_FOR=1:2 |матч_VOL_GAE=1:1 |матч_VOL_GRO=3:2 |матч_VOL_HEE= |матч_VOL_HER=3:0 |матч_VOL_NAC=2:1 |матч_VOL_NEC=2:3 |матч_VOL_PEC=2:1 |матч_VOL_PSV=2:1 |матч_VOL_SPA=0:1 |матч_VOL_TEL= |матч_VOL_TWE=1:1 |матч_VOL_UTR=2:1 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} n9gfln12nhw6v3ylwlxarnej5c45lul 10 286831 2664511 2664137 2026-04-11T07:00:22Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664511 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://int.soccerway.com/national/portugal/portuguese-liga-/2025-2026/regular-season/5498f45f-6255-43d9-a4b2-43534f90f9e9/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=POR, SCP, BEN, BRA, FAM, GIL, EST, MFC, VSC, ALV, FCA, RAV, STC, AMA, CDN, CAS, CDT, AVS <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_POR=23 | нічыі_POR=4 |паразы_POR=1 |мз_POR=56 |мп_POR=13 |перамогі_SCP=21 | нічыі_SCP=5 |паразы_SCP=1 |мз_SCP=72 |мп_SCP=17 |перамогі_BEN=19 | нічыі_BEN=9 |паразы_BEN=0 |мз_BEN=59 |мп_BEN=18 |перамогі_BRA=14 | нічыі_BRA=7 |паразы_BRA=6 |мз_BRA=54 |мп_BRA=27 |перамогі_FAM=13 | нічыі_FAM=8 |паразы_FAM=8 |мз_FAM=36 |мп_FAM=25 |перамогі_GIL=12 | нічыі_GIL=9 |паразы_GIL=7 |мз_GIL=42 |мп_GIL=28 |перамогі_EST=10 | нічыі_EST=7 |паразы_EST=11 |мз_EST=50 |мп_EST=47 |перамогі_MFC=10 | нічыі_MFC=6 |паразы_MFC=13 |мз_MFC=32 |мп_MFC=41 |перамогі_VSC=10 | нічыі_VSC=5 |паразы_VSC=13 |мз_VSC=34 |мп_VSC=42 |перамогі_ALV=8 | нічыі_ALV=8 |паразы_ALV=12 |мз_ALV=29 |мп_ALV=46 |перамогі_FCA=9 | нічыі_FCA=5 |паразы_FCA=14 |мз_FCA=37 |мп_FCA=57 |перамогі_RAV=7 | нічыі_RAV=9 |паразы_RAV=12 |мз_RAV=29 |мп_RAV=48 |перамогі_STC=7 | нічыі_STC=7 |паразы_STC=14 |мз_STC=26 |мп_STC=35 |перамогі_AMA=6 | нічыі_AMA=10 |паразы_AMA=12 |мз_AMA=33 |мп_AMA=47 |перамогі_CDN=6 | нічыі_CDN=7 |паразы_CDN=15 |мз_CDN=31 |мп_CDN=39 |перамогі_CAS=5 | нічыі_CAS=10 |паразы_CAS=12 |мз_CAS=27 |мп_CAS=49 |перамогі_CDT=4 | нічыі_CDT=8 |паразы_CDT=15 |мз_CDT=19 |мп_CDT=44 |перамогі_AVS=1 | нічыі_AVS=8 |паразы_AVS=19 |мз_AVS=18 |мп_AVS=61 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]] |назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]] |назва_AVS=[[АВС Авіш|АВС]] |назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]] |назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]] |назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]] |назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]] |назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]] |назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] |назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]] |назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2 }}</onlyinclude> tfonoc7t4fm331y2rjkavyu7cvidxwb 10 286832 2664521 2664143 2026-04-11T07:01:36Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664521 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://int.soccerway.com/national/portugal/portuguese-liga-/2025-2026/regular-season/5498f45f-6255-43d9-a4b2-43534f90f9e9/ Soccerway] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= AVS, ALV, FCA, BRA, BEN, VSC, GIL, CAS, MFC, CDN, POR, RAV, STC, SCP, CDT, FAM, EST, AMA |скарачэньне_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алв]] |скарачэньне_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Аро]] |скарачэньне_AVS=[[АВС Авіш|АВС]] |скарачэньне_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэн]] |скарачэньне_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Бра]] |скарачэньне_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каз]] |скарачэньне_EST=[[Эштарыл Прая|Эшр]] |скарачэньне_AMA=[[Эштрэла Амадора|Эла]] |скарачэньне_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фам]] |скарачэньне_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл]] |скарачэньне_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Мар]] |скарачэньне_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Нас]] |скарачэньне_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Пор]] |скарачэньне_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю]] |скарачэньне_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Сан]] |скарачэньне_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спо]] |скарачэньне_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тан]] |скарачэньне_VSC=[[Віторыя Гімарайнш|ВіГ]] |назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]] |назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]] |назва_AVS=[[АВС Авіш|АВС]] |назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]] |назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]] |назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]] |назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]] |назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]] |назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] |назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]] |назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 10 красавіка 2026 |матч_ALV_AMA=1:1 |матч_ALV_AVS=0:0 |матч_ALV_BEN=1:2 |матч_ALV_BRA=0:3 |матч_ALV_CAS= |матч_ALV_CDN=1:0 |матч_ALV_CDT=1:0 |матч_ALV_EST= |матч_ALV_FAM=1:0 |матч_ALV_FCA= |матч_ALV_GIL=0:4 |матч_ALV_MFC=2:1 |матч_ALV_POR=0:3 |матч_ALV_RAV=1:1 |матч_ALV_SCP=1:4 |матч_ALV_STC=1:1 |матч_ALV_VSC=2:0 |матч_AMA_ALV=2:2 |матч_AMA_AVS=3:0 |матч_AMA_BEN=0:1 |матч_AMA_BRA=3:3 |матч_AMA_CAS=4:0 |матч_AMA_CDN=1:1 |матч_AMA_CDT=0:2 |матч_AMA_EST=0:5 |матч_AMA_FAM= |матч_AMA_FCA=3:1 |матч_AMA_GIL=2:2 |матч_AMA_MFC=0:0 |матч_AMA_POR= |матч_AMA_RAV=1:2 |матч_AMA_SCP= |матч_AMA_STC=1:0 |матч_AMA_VSC=0:2 |матч_AVS_ALV=1:3 |матч_AVS_AMA=0:0 |матч_AVS_BEN=0:3 |матч_AVS_BRA=0:4 |матч_AVS_CAS=0:2 |матч_AVS_CDN=2:2 |матч_AVS_CDT=2:2 |матч_AVS_EST=3:0 |матч_AVS_FAM=0:1 |матч_AVS_FCA=0:1 |матч_AVS_GIL=1:1 |матч_AVS_MFC=0:2 |матч_AVS_POR= |матч_AVS_RAV=1:2 |матч_AVS_SCP= |матч_AVS_STC=0:1 |матч_AVS_VSC= |матч_BEN_ALV=2:1 |матч_BEN_AMA=4:0 |матч_BEN_AVS=3:0 |матч_BEN_BRA= |матч_BEN_CAS=2:2 |матч_BEN_CDN= |матч_BEN_CDT=3:0 |матч_BEN_EST=3:1 |матч_BEN_FAM=1:0 |матч_BEN_FCA=5:0 |матч_BEN_GIL=2:1 |матч_BEN_MFC= |матч_BEN_POR=2:2 |матч_BEN_RAV=1:1 |матч_BEN_SCP=1:1 |матч_BEN_STC=1:1 |матч_BEN_VSC=3:0 |матч_BRA_ALV=5:0 |матч_BRA_AMA= |матч_BRA_AVS=2:2 |матч_BRA_BEN=2:2 |матч_BRA_CAS=4:0 |матч_BRA_CDN=0:1 |матч_BRA_CDT=3:0 |матч_BRA_EST= |матч_BRA_FAM= |матч_BRA_FCA= |матч_BRA_GIL=0:1 |матч_BRA_MFC=2:1 |матч_BRA_POR=1:2 |матч_BRA_RAV=3:0 |матч_BRA_SCP=2:2 |матч_BRA_STC=1:0 |матч_BRA_VSC=3:2 |матч_CAS_ALV=0:2 |матч_CAS_AMA=3:5 |матч_CAS_AVS=3:3 |матч_CAS_BEN=1:1 |матч_CAS_BRA= |матч_CAS_CDN=0:2 |матч_CAS_CDT= |матч_CAS_EST=2:2 |матч_CAS_FAM=1:1 |матч_CAS_FCA=3:2 |матч_CAS_GIL=1:1 |матч_CAS_MFC=1:1 |матч_CAS_POR=2:1 |матч_CAS_RAV= |матч_CAS_SCP=0:2 |матч_CAS_STC= |матч_CAS_VSC=0:0 |матч_CDN_ALV= |матч_CDN_AMA=2:0 |матч_CDN_AVS= |матч_CDN_BEN=1:2 |матч_CDN_BRA=1:2 |матч_CDN_CAS=0:0 |матч_CDN_CDT=3:1 |матч_CDN_EST=0:1 |матч_CDN_FAM=0:1 |матч_CDN_FCA=1:2 |матч_CDN_GIL=0:2 |матч_CDN_MFC=3:2 |матч_CDN_POR=0:1 |матч_CDN_RAV=4:0 |матч_CDN_SCP=1:4 |матч_CDN_STC=3:3 |матч_CDN_VSC= |матч_CDT_ALV=1:1 |матч_CDT_AMA=0:0 |матч_CDT_AVS=0:0 |матч_CDT_BEN=0:0 |матч_CDT_BRA=0:1 |матч_CDT_CAS=1:2 |матч_CDT_CDN= |матч_CDT_EST=2:2 |матч_CDT_FAM=0:1 |матч_CDT_FCA=3:1 |матч_CDT_GIL= |матч_CDT_MFC= |матч_CDT_POR=0:2 |матч_CDT_RAV=0:1 |матч_CDT_SCP=0:3 |матч_CDT_STC=2:2 |матч_CDT_VSC=0:1 |матч_EST_ALV=4:1 |матч_EST_AMA=1:1 |матч_EST_AVS=3:1 |матч_EST_BEN= |матч_EST_BRA=1:0 |матч_EST_CAS=0:0 |матч_EST_CDN=1:1 |матч_EST_CDT=2:2 |матч_EST_FAM= |матч_EST_FCA=4:3 |матч_EST_GIL=3:1 |матч_EST_MFC=3:3 |матч_EST_POR= |матч_EST_RAV=1:2 |матч_EST_SCP=0:1 |матч_EST_STC=0:1 |матч_EST_VSC=4:2 |матч_FAM_ALV= |матч_FAM_AMA=2:3 |матч_FAM_AVS=3:1 |матч_FAM_BEN= |матч_FAM_BRA=1:2 |матч_FAM_CAS=2:0 |матч_FAM_CDN=1:0 |матч_FAM_CDT=3:0 |матч_FAM_EST=4:0 |матч_FAM_FCA=1:0 |матч_FAM_GIL=0:0 |матч_FAM_MFC=1:1 |матч_FAM_POR=0:1 |матч_FAM_RAV=0:0 |матч_FAM_SCP=1:2 |матч_FAM_STC=3:0 |матч_FAM_VSC=2:0 |матч_FCA_ALV=1:0 |матч_FCA_AMA= |матч_FCA_AVS=3:1 |матч_FCA_BEN=1:2 |матч_FCA_BRA=0:4 |матч_FCA_CAS=0:2 |матч_FCA_CDN=3:0 |матч_FCA_CDT= |матч_FCA_EST=3:2 |матч_FCA_FAM=1:1 |матч_FCA_GIL=2:2 |матч_FCA_MFC=0:2 |матч_FCA_POR=0:4 |матч_FCA_RAV=3:3 |матч_FCA_SCP=1:2 |матч_FCA_STC= |матч_FCA_VSC=3:2 |матч_GIL_ALV=2:2 |матч_GIL_AMA=2:0 |матч_GIL_AVS=3:0 |матч_GIL_BEN=1:2 |матч_GIL_BRA=2:1 |матч_GIL_CAS= |матч_GIL_CDN=2:1 |матч_GIL_CDT=0:1 |матч_GIL_EST=2:0 |матч_GIL_FAM=5:0 |матч_GIL_FCA= |матч_GIL_MFC=2:0 |матч_GIL_POR=0:2 |матч_GIL_RAV=2:2 |матч_GIL_SCP=1:1 |матч_GIL_STC=1:0 |матч_GIL_VSC= |матч_MFC_ALV=2:1 |матч_MFC_AMA= |матч_MFC_AVS= |матч_MFC_BEN=0:4 |матч_MFC_BRA=0:1 |матч_MFC_CAS=2:1 |матч_MFC_CDN=1:1 |матч_MFC_CDT=1:0 |матч_MFC_EST= |матч_MFC_FAM=2:2 |матч_MFC_FCA=0:1 |матч_MFC_GIL=1:2 |матч_MFC_POR=1:2 |матч_MFC_RAV=3:1 |матч_MFC_SCP=0:3 |матч_MFC_STC=1:0 |матч_MFC_VSC=2:0 |матч_POR_ALV= |матч_POR_AMA=3:1 |матч_POR_AVS=2:0 |матч_POR_BEN=0:0 |матч_POR_BRA=2:1 |матч_POR_CAS=4:0 |матч_POR_CDN=1:0 |матч_POR_CDT= |матч_POR_EST=1:0 |матч_POR_FAM=2:2 |матч_POR_FCA=3:1 |матч_POR_GIL=3:0 |матч_POR_MFC=3:0 |матч_POR_RAV=1:0 |матч_POR_SCP=1:1 |матч_POR_STC= |матч_POR_VSC=3:0 |матч_RAV_ALV=1:2 |матч_RAV_AMA=2:1 |матч_RAV_AVS= |матч_RAV_BEN=0:2 |матч_RAV_BRA=2:2 |матч_RAV_CAS=3:1 |матч_RAV_CDN=1:1 |матч_RAV_CDT=3:0 |матч_RAV_EST=0:4 |матч_RAV_FAM=0:0 |матч_RAV_FCA=0:3 |матч_RAV_GIL= |матч_RAV_MFC=1:2 |матч_RAV_POR=0:3 |матч_RAV_SCP= |матч_RAV_STC=1:1 |матч_RAV_VSC=0:1 |матч_SCP_ALV=2:0 |матч_SCP_AMA=4:0 |матч_SCP_AVS=6:0 |матч_SCP_BEN= |матч_SCP_BRA=1:1 |матч_SCP_CAS=3:0 |матч_SCP_CDN=2:1 |матч_SCP_CDT= |матч_SCP_EST=3:0 |матч_SCP_FAM=1:0 |матч_SCP_FCA=6:0 |матч_SCP_GIL= |матч_SCP_MFC=3:0 |матч_SCP_POR=1:2 |матч_SCP_RAV=4:0 |матч_SCP_STC=4:2 |матч_SCP_VSC= |матч_STC_ALV=2:1 |матч_STC_AMA=0:0 |матч_STC_AVS=2:0 |матч_STC_BEN=1:2 |матч_STC_BRA= |матч_STC_CAS=1:0 |матч_STC_CDN= |матч_STC_CDT=1:2 |матч_STC_EST=2:4 |матч_STC_FAM=0:1 |матч_STC_FCA=0:0 |матч_STC_GIL=1:0 |матч_STC_MFC=0:1 |матч_STC_POR=0:1 |матч_STC_RAV= |матч_STC_SCP=1:2 |матч_STC_VSC=2:0 |матч_VSC_ALV=1:1 |матч_VSC_AMA=2:1 |матч_VSC_AVS=4:0 |матч_VSC_BEN=0:3 |матч_VSC_BRA=1:1 |матч_VSC_CAS= |матч_VSC_CDN=2:1 |матч_VSC_CDT=5:0 |матч_VSC_EST=3:2 |матч_VSC_FAM=1:2 |матч_VSC_FCA=1:1 |матч_VSC_GIL=0:0 |матч_VSC_MFC=1:0 |матч_VSC_POR=0:1 |матч_VSC_RAV= |матч_VSC_SCP=1:4 |матч_VSC_STC=2:1 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} ncq7mu9sw2zsj0jurirte4la9tck4mx 0 291954 2664455 2656320 2026-04-10T17:51:11Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2664455 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Фэнэрбахчэ |выява = Fenerbahçe.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1913 |краіна = [[Турэччына]] |мясьціна = [[Стамбул]] |пляцоўка = [[Юлкер-спортс-арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|13800}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па баскетболе|Супэрліга]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #FFED00 |колер2 = #133A61 |колер3 = |колер_тэксту = #FFED00 |колер_фону = #133A61 }} '''«Фэнэрбахчэ»''' ({{мова-tr|Fenerbahçe}}) — турэцкі баскетбольны клюб з [[Стамбул]]у, які належыць да аднайменнага найвялікшага ў [[Турэччына|Турэччыне]] шматспартовага клюбу. Каманда спаборнічае ў турэцкай [[Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па баскетболе|Супэрлізе]]. Паўстаўшы яшчэ ў часы [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]] ў 1913 годзе, «Фэнэрбахчэ» ўважаецца адным з самых пасьпяховых клюбаў у гісторыі турэцкага баскетболу, зьяўляючыся першай турэцкай камандай, якая здабыла перамогу ў [[Эўраліга|Эўралізе]]. Гэтая перамога была здабытая ў 2017 годзе<ref>[http://www.euroleague.net/main/results/showgame?gamecode=263&seasoncode=E2016#!report Fenerbahce Istanbul joins list of EuroLeague champions!]. Euroleague.net.</ref>, калі ў фінале туркі пераканаўча перамаглі грэцкі [[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|«Алімпіякос»]] зь лікам 80:64. У 2016 і 2018 гадах «Фэнэрбахчэ» двойчы быў другім у эўрапейскім кубку. У 2012 годзе клюб стаў першым і адзіным турэцкім баскетбольным клюбам, які выйграў у каманды [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]]. == Гісторыя == У 1913 годзе спартовы клюб «[[Фэнэрбахчэ Стамбул (спартовы клюб)|Фэнэрбахчэ]]» стварыў сваю першую баскетбольную каманду, але, паколькі ў той час у [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]] не было ведаў пра баскетбол і ў краіне не было іншых камандаў, гэтыя гульцы былі занятыя толькі трэнаваньнямі. Гэтая спартовая сэкцыя, дзейнасьць якой была перапыненая [[Балканскія войны|Балканскімі войнамі]] і [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайной]], была адноўленая ў 1919 годзе, але на гэты раз кіравалася амэрыканскім інструктарам. Аднак і гэтая спроба разьвіцьця баскетболу ня мела посьпеху, бо не ўдалося знайсьці іншую каманду дзеля ладжаньня матчаў. [[Файл:1502916 940x531.jpg|значак|зьлева|Каманда сэзону 2016—2017 гадоў, якая ўзяла перамогу ў Эўралізе.]] У рэшце рэшт, з ініцыятывы Мухтара Джэнджэра і Джэма Атабэёглу «Фэнэрбахчэ» зноў стварыла баскетбольную каманду ў 1944 годзе, якая і дасягнула значных посьпехаў, калі гэты від спорту замацаваўся ў Турэччыне. «Фэнэрбахчэ» дамінаваў у баскетболе, стаўшы чэмпіёнам [[Стамбульская баскетбольная ліга|Стамбульскай баскетбольнай лігі]] ў 1955, 1956 і 1957 гадах. У матчы клюбу супраць «[[Галатасарай Стамбул (баскетбольны клюб)|Галатасараю]]», які ладзіўся 5 лютага 1955 году і скончыўся зь лікам 55:47, «Фэнэрбахчэ» ўпершыню стаў чэмпіёнам сталічнай лігі, а гэтая гульня стала першай баскетбольнай гульнёй, якая трансьлявалася ў жывым этэры радыё ў Турэччыне. Сталічны клюб узяў тытулы чэмпіёна Турэччыны ў 1957, 1959 і 1965 гадах ня маючы паразаў цягам сэзону, а ў 1966 годзе была заснаваная сучасная прафэсійная [[Турэцкая баскетбольная ліга|Супэрліга]]. Таксама ў 1960-х гадах клюб дэбютаваў на эўрапейскіх кубках. Каманда заставалася моцнай у апошняй частцы 1960-х гадоў, але ў наступныя дзесяцігодзьдзі, асабліва ў 1970-я і 1980-я, яны мелі зьменлівы посьпех. У гэтыя дзесяцігодзьдзі дамінавалі перадусім «[[Анадолу Эфэс Стамбул|Эфэс Пілзэн]]» і «Эджзаджыбашы», а пазьней і «Юлкерспор», якія бралі большасьць тытулаў. Паколькі гэтыя каманды належылі вядомым карпарацыям з салідным фінансавым сілкаваньнем і падтрымкай, традыцыйным спртовым клюбам, як то «Фэнэрбахчэ», было цяжка супрацьстаяць ім. «Фэнэрбахчэ» вярнуўся ў [[Эўраліга|Эўралігу]] ў 1992 годзе, але саступіў там у папярэднім раўндзе. Клюб вяртаўся ў фінал турэцкай лігі ў 1992, 1993 і 1995 гадах, але некаторы час ня мог знайсьці спосаб выйграць чэмпіянат, але клюб дасягаў пэўных посьпехаў у канцы 1990-х. Трэцяе месца ў сэзоне 1997—1998 гадоў дазволіла клюбу вярнуцца ў Эўралігу ў сэзоне 1998—1999 гадоў, і з такімі гульцамі, як [[Магмуд Абдул-Раўф]], [[Марка Міліч]], [[Жан Табак]], [[Ібрагім Кутлуай]], клюб прабіўся ў плэй-оф, дзе прагуляў мадрыдзкаму «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэалу]]». Ібрагім Кутлуай узяў трафэй найлепшага бамбардзіра Эўралігі зь сярэднім паказьнікам за матч у 21,4 пункты. Улетку 2006 году баскетбольны клюб склаў генэральны спонсарскі кантракт з [[Ülker]], каб стварыць клюб «Фэнэрбахчэ Юлкер». Па падпісаньні спонсарскага пагадненьня каманда дамінавала ў турэцкай лізе і двойчы запар рабілася чэмпіёнам лігі ўпершыню за 16 гадоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.mynet.com/ulkerle-fenerbahce-birlesti-110100243526|загаловак=Ülker’le Fenerbahçe birleşti|выдавецтва=Mynet Haber}}</ref>. У сэзоне 2014—2015 гадоў «Фэнэрбахчэ» ўпершыню ў сваёй гісторыі трапіў у Фінал чатырох Эўралігі, але ў паўфінале каманда саступіла мадрыдзкаму «Рэалу» і ў выніку заняла чацьвертае месца. У канцы сэзону спонсарскае пагадненьне з Ülker скончылася<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.eurohoops.net/2015/08/featured/113797|загаловак=Only Fenerbahce, not Ulker.|копія=https://web.archive.org/web/20150803110841/http://www.eurohoops.net/2015/08/featured/113797|дата копіі=03.08.2015}}</ref>. У наступным сэзоне 2016—2017 гадоў «Фэнэрбахчэ» ўпершыню перамог у эўрапейскай лізе. Клюб абгуляў грэцкі «[[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|Алімпіякос]]» зь лікам 80:64 у фінальнай гульні Фіналу чатырох, якая была згуляная ў [[Стамбул]]е. Клюб стаў першай турэцкай камандай у гісторыі, якая ўзяла трафэй Эўралігі<ref>{{навіна|спасылка=http://www.eurohoops.net/en/euroleague/452804/fenerbahce-got-first-euroleague-title-turkey/|загаловак=Fenerbahçe got the first EuroLeague title for Turkey|выдавец=Eurohoops.net}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fenerbahce.org/basketbolerkek/ Афіцыйная бачына]. {{Турэцкая баскетбольная ліга}} [[Катэгорыя:Турэцкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1913 годзе]] dw5hdcoq1b8vhl1kmhaljd5sq1arthw 0 294544 2664439 2610729 2026-04-10T13:37:08Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664439 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Алімпіякос |выява = Olympiacos BC logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1931 |краіна = [[Грэцыя]] |мясьціна = [[Пірэй]] |пляцоўка = [[Стадыён міру і сяброўства]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|12700}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцыі]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #F20D2F |колер2 = white |колер3 = |колер_тэксту = white |колер_фону = #F20D2F }} '''«Алімпіяко́с»''' ({{мова-el|ΚΑΕ Ολυμπιακός Σ.Φ.Π.}}) — грэцкі баскетбольны клюб зь [[Пірэй|Пірэю]], які належыць да аднайменнага шматспартовага клюбу. Каманда спаборнічае ў [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцкай баскетбольнай лізе]]. У той час як клюб быў заснаваны ў 1925 годзе, баскетбольная каманда ў ягоным складзе зьявілася ў 1931 годзе. Свае хатнія матчы каманда ладзіць на [[Стадыён міру і сяброўства|Стадыёне міру і сяброўства]]. «Алімпіякос» уважаецца адным з самых пасьпяховых клюбаў у гісторыі грэцкага баскетболу і адным з самых пасьпяховых клубаў у Эўропе, здабыўшы некалькі тытулаў чэмпіёнаў [[Эўраліга|Эўралігі]] і больш за дзясятак тытулаў чэмпіёнаў Грэцыі. Клюб шмат разоў браў удзел у фіналах чатырох Эўралігі<ref>[https://www.sport24.gr/basket/euroleague-to-11o-final-four-gia-ton-olympiako.9613661.html «EuroLeague: Το 11ο Final Four για τον Ολυμπιακό»]. Sport24.gr.</ref>. У 2008 годзе «Алімпіякос», які належаў грэцкім братам-мільярдэрам Ангелёпулясам, зьдзейсьніў рэкордны трансфэр, падпісаўшы кантракт з гульцом [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]] [[Джош Чылдрэс|Джошам Чылдрэсам]], чый трохгадовы кантракт на суму 20 мільёнаў даляраў ЗША, зрабіўшы гульца самым высокааплатным баскетбалістам у сьвеце па-за межамі НБА<ref>[http://www.sportsbusinessdaily.com/article/124628 «Olympiacos Ownership Duo Entices Former NBAer Josh Childress»]. Sports Business Daily.</ref>. == Гісторыя == Клуб бярэ свой пачатак у 1930-я гады. Тады «Алімпіякос» быў першай грэцкай камандай, якая азнаёмілася з амэрыканскім стылем баскетболу, калі [[Алекас Спанудакіс]] навучыўся імітаваць кідок у амэрыканскім стылі, а ягоны брат [[Яніс Спанудакіс]], які адначасна быў гульцом і галоўным трэнэрам каманды, сустрэў легенду баскетболу [[Боб Кузі|Боба Кузі]] і запрактыкаваў многія зь ягоных сакрэтаў і прыёмаў на пляцоўцы. Браты Спанудакісы прывялі клюб да першага чэмпіёнства Грэцыі ў 1949 годзе<ref>[https://www.sport24.gr/basket/alekos-spanoydakis-ta-5-pragmata-poy-den-xereis-gia-ton-emvlimatiko-archigo-toy-olympiakoy.8851963.html «Αλέκος Σπανουδάκης: Τα 5 πράγματα που δεν ξέρεις για τον εμβληματικό αρχηγό του Ολυμπιακού»]. Sport24.gr.</ref>. Другі тытул быў здабыты толькі праз адзінаццаць гадоў, у 1960 годзе, і дазволіў «чырвоным» упершыню кваліфікавацца ў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў, які сёньня вядомы як [[Эўраліга]]. [[Файл:Olympiacos 1943 Team.JPG|значак|зьлева|«Алімпіякос» у 1943 годзе.]] Наступныя гады не прынесьлі посьпеху каманды. Толькі ў 1976 годзе трэнэру [[Фаідан Матаію|Фаідану Матаію]] ўдалося стварыць моцную каманду, дзе галоўнымі зоркамі былі [[Стыў Янцоглю]], [[Ёргас Кастрынакіс]] і [[Ёргас Барляс]]. «Алімпіякос» здабыў яшчэ адзін тытул чэмпіёнаў краіны, зрабіўшы гэта беспрэцэдэнтным чынам, паклаўшы на свой рахунак 22 перамогі ў 22 гульнях. «Чырвоныя» аформілі першы дубль у сваёй гісторыі, здабыўшы яшчэ і Кубак Грэцыі, у той час як няблага выступілі ў Кубку ўладальнікаў кубкаў, трапіўшы ў наймацнейшую васьмёрку. У наступным годзе [[Костас Мурузіс]] быў прызначаны галоўным трэнэрам каманда, зь якой ён здабыў Кубак Грэцыі, выбіўшы «[[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]]» з рэкорднай выязной перамогай зь лікам 110:68. Гэтая розьніца ў 42 пункты ўважаецца самай вялікай у гульнях паміж гэтымі дзьвюма камандамі<ref>[http://www.sport-fm.gr/article/475588 «Το ιστορικό 110–68 του Ολυμπιακού»]. Sportfm.gr.</ref>. У 1978 годзе каманда зрабіла свой другі дубль за тры гады, выйграўшы і чэмпіянат Грэцыі і здабыўшы свой трэці Кубак Грэцыі запар, перамогшы ў фінале [[АЕК Атэны (баскетбольны клюб)|АЕК]] зь лікам 103:88. У 1979 годзе клюб таксама дасягнуў першага значнага посьпеху ў Эўропе, прабіўшыся ў фінальны раўнд з шасьцю ўдзельнікамі ў Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. Фінальны раўнд таго году быў адным з самых цяжкіх за ўвесь час спаборніцтваў. «Алімпіякос» спыніўся на шостым месцы, перамогшы толькі ў адной гульні ў матчы супраць «[[Макабі Тэль-Авіў (баскетбольны клюб)|Макабі]]» з [[Тэль-Авіў|Тэль-Авіву]]. Клюб выйграў яшчэ адзін Кубак Грэцыі ў 1980 годзе, які стаў апошнім у пасьпяховай эры Янцоглю—Кастрынакіса. У 1979, 1980 і 1981 гадах пірэйцы займалі другое месца ў чэмпіянаце Грэцыі. 1980-я гады адзначыліся часам пэўнага заняпаду «чырвоных», калі яны былі пасунутыя двума моцнымі клюбамі з Тэсалёнікаў, як то «[[Арыс Тэсалёнікі (баскетбольны клюб)|Арысам]]» і [[ПАОК Тэсалёнікі (баскетбольны клюб)|ПАОКам]]. Толькі ў 1990-я гады пірэйцы зрабілі вялікі крок наперад. Сярэдзіна таго дзесяцігодзьдзя цалкам належыла «Алімпіякосу» ня толькі ў Грэцыі, але і ў Эўропе. У сэзоне 1991—1992 гадоў вядомы грэцкі трэнэр [[Яніс Янідыс]] пакінуў «Арыс», каб ачоліць «Алімпіякосам», стварыўшы моцную дружыну, арыентаваную на камандную і атакуючую гульню. У дадатак да гэтага, «Алімпіякос» пакінуў старую крытую залу Папастратэё, каб пераехаць на [[стадыён міру і сяброўства]], якая на той час была здольная зьмясьціць {{Лік|17000}} чалавек. Клюб стаў гегемонам айчыннага баскетболу. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.olympiacosbc.gr/en/ Афіцыйная бачына]. {{Грэцкая баскетбольная ліга}} [[Катэгорыя:Грэцкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1931 годзе]] 2stn1krqzxtj7olt997zyb6m6ejesyi 0 294545 2664440 2605838 2026-04-10T13:38:01Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664440 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Панатынаікос |выява = Panathinaikos BC logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1913 |краіна = [[Грэцыя]] |мясьціна = [[Атэны]] |пляцоўка = [[Алімпійская крытая заля (Атэны)|Алімпійская крытая заля]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|18300}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцыі]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #007942 |колер2 = white |колер3 = |колер_тэксту = white |колер_фону = #007942 }} '''«Панатынаіко́с»''' ({{мова-el|ΚΑΕ Παναθηναϊκός}}) — грэцкі баскетбольны клюб з [[Атэны|Атэнаў]], які належыць да аднайменнага шматспартовага клюбу. Каманда спаборнічае ў [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцкай баскетбольнай лізе]]. Галоўны атлетычны клюб быў зафундаваны ў 1908 годзе, у той час як баскетбольная каманда была створаная ў 1919 годзе, што робіць яе адной з найстарэйшых у Грэцыі. Разам з «[[Арыс Тэсалёнікі (баскетбольны клюб)|Арысам]]» гэты клюб ёсьць адзінымі камандамі, якія бралі ўдзел у кожным чэмпіянаце Грэцыі ў першым дывізіёне. «Панатынаікос» уважаецца самым пасьпяховы баскетбольныт клюбам у гісторыі мясцовага баскетболу, маючы на сваім рахунку 40 перамог у чэмпіянаце Грэцыі. Клюб таксама трымае рэкорд паводле колькасьці чэмпіёнстваў у грэцкай лізе запар, зрабіўшы гэта дзевяць разоў з 2003 па 2011 гады. Шматкроць «Панатынаікос» рабіўся пераможцам [[Эўраліга|Эўралігі]], гэтак у 2011 годзе каманда стала чэмпіёнам Эўралігі ў шосты раз у сваёй гісторыі<ref>[http://www.ana-mpa.gr/anaweb/user/showplain?maindoc=9903848&maindocimg=9749540&service=144&showLink=true «Greece’s Diamantidis wins Euroleague trophy, 8-05-2011»]. ANA-MPA.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.paobc.gr/en Афіцыйная бачына]. {{Грэцкая баскетбольная ліга}} [[Катэгорыя:Грэцкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1919 годзе]] 747zj698gij3sid24fdl8vj5tloeia7 0 294562 2664431 2664380 2026-04-10T13:27:22Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664431 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Баварыя |выява = Logo FC Bayern München Basketball ab 2022.png |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1946 |краіна = [[Нямеччына]] |мясьціна = [[Мюнхэн]] |пляцоўка = [[БМВ-Парк]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|6700}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьліга]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #E2231A |колер2 = white |колер3 = |колер_тэксту = white |колер_фону = #E2231A }} '''«Бава́рыя»''' ({{мова-de|FC Bayern München Basketball GmbH}}) — нямецкі баскетбольны клюб зь [[Мюнхэн]]у, які належыць да аднайменнага [[Баварыя Мюнхэн|футбольнага клюбу]]. Каманда спаборнічае ў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьлізе]]. Таксама клюб бярэ ўдзел у розыгрышы [[Эўраліга|Эўралігі]]. Баскетбольная сэкцыя «Баварыі» была заснаваная ў 1946 годзе, а першых посьпехаў каманда дасягнула ў 1950-х і 1960-х гадах, але ў наступныя тры дзесяцігодзьдзі адбылося згасаньне каманды. У 2010-я гады адбылося аднаўленьне каманда і з таго часу «Баварыя» ўваходзіць у лік найлепшых камандаў Нямеччыны. Свае хатнія матчы каманда ладзіць на арэне [[БМВ-Парк]], якая быў адкрытая ў 1972 годзе. Міжнародныя матчы «Баварыі» гуляюцца ў [[САП-Гардэн]], які адчыніў свае дзьверы ў 2024 годзе. == Гісторыя == Баскетбольная сэкцыя футбольнага клюбу «Баварыя» паўстала ў 1946 годзе пасьля таго, як адзін з былых футбалістаў стварыў каманду пасьля сыходу з футболу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bavarianfootballworks.com/2014/9/3/6097197/fc-bayern-munich-basketball-history-primer-fcbb|загаловак=FC Bayern Basketball 101 - A History Lesson|выдавецтва=Bavarian Football Works|дата публікацыі=03.09.2014}}</ref>. У 1950-я і 1960-я гады каманду чакаў посьпех, што пацьвердзілася перамогамі ў чэмпіянаце Нямеччыны ў 1954, 1955 гадах, а таксама здабыцьцём Кубка Нямеччыны ў 1968 годзе. Клюб карыстаўся незвычайнай папулярнасьцю ў 1956 годзе, калі нават сабраў 40 тысяч заўзятараў на таварыскі матч пад адкрытым небам супраць бальцанскай «[[Лянча Бальцана|Лянчы]]», калісьці аднаго з найлепшых баскетбольных клюбаў Італіі. Пазьней, у 1966 годзе, клюб стаў адным з заснавальнікаў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|баскетбольнай Бундэсьлігі]]<ref name="autogenerated107">{{кніга|імя=Dino|прозьвішча=Reisner|загаловак=Sonderheft Basketball 2010/2011 – Das Projekt|выдавецтва=Kicker|год=2010}}</ref>. У наступныя гады каманда павольна але ўпэўнена адыходзіла ў заняпад, а ў 1974 годзе нават быў вылецела ў другі дывізіён. Доўгі час пасьля гэтага клюб гэтак і ня здолеў адужыць, у 1987 годзе «Баварыя» вярнулася ў Бундэсьлігу, але заставалася там толькі да 1989 году<ref name="autogenerated107"/>. [[Файл:AudiDomeFCB.jpg|значак|зьлева|Хатні матч «Баварыі» на пачатку 2010-х гадоў.]] Паводле ўнутранага апытаньня клюбу, якое ладзілася ўвесну 2010 году, блізу 75% з 23 тысяч удзельнікаў выказаліся за большую падтрымку баскетбольнай сэкцыі «Баварыі» і вяртаньне першай каманды ў Бундэсьлігу. Дзеля дасягненьня гэтых мэтаў на сезон 2010—2011 гадоў быў наняты [[Дырк Баўэрман]], які адначасна займаў пасаду трэнэра [[Мужчынская зборная Нямеччыны па баскетболе|зборнай Нямеччыны]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.welt.de/sport/article8056511/Dirk-Bauermann-wird-Trainer-von-Bayern-Muenchen.html|загаловак=Dirk Bauermann wird Trainer von Bayern München|копія=https://web.archive.org/web/20220428113711/https://www.welt.de/sport/article8056511/Dirk-Bauermann-wird-Trainer-von-Bayern-Muenchen.html|дата копіі=28.04.2022}}</ref>. З цалкам абноўленай камандай, у якую ўвайшлі былыя гульцы зборнай, мюнхэнцы дамагліся вяртаньня ў Бундэсьлігу ў сакавіку 2011 году. На шляху да выхаду ў найвышэйшы двізіёне «Баварыя» перамагла сваіх супернікаў зь «[[Вюрцбург (баскетбольны клюб)|Вюрцбург]]» у лютым 2011 году перад {{Лік|12200}} гледачамі ў Алімпійскай зале, усталяваўшы новы рэкорд лігі паводле наведвальнасьці. Дзякуючы пастанове рады [[Эўраліга|Эўралігі]]<ref>[http://www.euroleague.net/news/i/114489/180/proposed-team-list-for-2013-14-turkish-airlines-euroleague Proposed team list for 2013–14 Turkish Airlines Euroleague]; Euroleague.net.</ref>, «Баварыя» ў [[Эўраліга 2013—2014 гадоў|сэзоне 2013—2014 гадоў]] дэбютавала ў гэтым турніры. Гэта быў першы раз, калі каманда трапіла ў эўрапейскія спаборніцтвы найвышэйшага ўзроўню. 18 чэрвеня 2014 году «Баварыя» здабыла свой трэці нацыянальны тытул, выгуляўшы ў фінале сталічную «[[Альба Бэрлін|Альбу]]» зь лікам 3–1. Гэта быў першы тытул каманды за 59 гадоў. Зорным гульцом каманды быў амэрыканец [[Малкольм Дэлані]], які стаў самым каштоўным гульцом фіналу і ўсяго чэмпіянату. [[Файл:004 FC Bayern Basketball im Audidoom.JPG|значак|Гульцы перад пачаткам матчу.]] Праз год дружына не дала рады ў абароне тытулу, зазнаўшы паразу ў фінальнай сэрыі ад бамбэрскага «[[Бамбэрг (баскетбольны клюб)|Брозэ]]». Зрабіла каманда гэта пад кіраўніцтвам [[Дэян Раданіч|Дэяна Раданіча]], які быў прызначаны на пасаду трэнэра ў красавіку. Наступны трыюмф клюбу давялося чакаць да 2018 году, калі ў фінальнай сэрыі была адоленая «Альба» зь лікам 3–2. Тады ж клюб зноў быў запрошаны да ўдзелу ў Эўралізе. У сэзоне 2018—2019 гадоў «Баварыя» ізноў сталася чэмпіёнам краіны. Гэтак, зь цягам часу баварцы сталі аднымі з фаварытаў нямецкага чэмпіянату і сталым удзельнікам Эўралігі. У пачатку студзеня 2020 году «Баварыя» звольніла трэнэра, хоць на той момант яна была непераможным лідэрам Бундэсьлігі. Аднак у Эўралізе каманда ўзяла перамогі толькі ў 6 з 17 гульняў. Паводле словаў кіроўнага дырэктара [[Марка Пешыч]]а, камандзе патрэбны быў «новы імпульс і падыход». Памочнік трэнэра [[Олівер Косьціч]] заняў пасаду трэнэра. На момант перапыненьня сэзону 2019—2020 гадоў праз распаўсюд каранавіруснай інфэкцыі «Баварыя» займала першы радок у Бундэсьлізе, маючы 19 перамог у 21 матчы. Паводле вынікаў сезону, які аднавіўся крыху пазьней, мюнхэнцы зазналі паразу ад «[[Рызэн Людвігсбург|Рызэну]]» зь [[Людвігсбург]]у ў чвэрцьфінале. З новым галоўным трэнэрам [[Андрэа Трынк’еры]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://fcbayern.com/basketball/de/news/2020-2021/07/trinchieri|загаловак=„Das ist die perfekte Herausforderung“|копія=https://web.archive.org/web/20220428115215/https://fcbayern.com/basketball/de/news/2020-2021/07/trinchieri|дата копіі=28.04.2022}}</ref>, якога лічаць пэрфэкцыяністам, у [[Эўраліга 2020—2021 гадоў|Эўралізе 2020—2021 гадоў]] «Баварыя» дакрочыла да чвэрцьфіналу, дзе прагуляла італьянскай «[[Алімпія Мілян|Алімпіі]]»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.linguasport.com/baloncesto/internacional/clubes/EL/euroleague.htm|загаловак=EUROLEAGUE|копія=https://web.archive.org/web/20220319071504/http://www.linguasport.com/baloncesto/internacional/clubes/EL/euroleague.htm|дата копіі=19.03.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://fcbayern.com/basketball/de/news/spielberichte/2020-21/04/bayzal|загаловак=Die Bayern schreiben Geschichte und ziehen in die Playoffs der EuroLeague ein!|копія=https://web.archive.org/web/20220428115214/https://fcbayern.com/basketball/de/news/spielberichte/2020-21/04/bayzal|дата копіі=28.04.2022}}</ref>. У сярэдзіне траўня 2021 году «Баварыя» здабыла Кубак Нямеччыны, перамогшы ў фінале «Альбу», але ў Бундэсьлізе яны саступілі бэрлінцам тытул чэмпіёнаў краіны. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://fcbayern.com/basketball/en Афіцыйная бачына]. {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе}} [[Катэгорыя:Нямецкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1946 годзе]] pjw0vff1zx18l0zlexefojt1wckdf9l 0 294564 2664433 2605925 2026-04-10T13:28:56Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664433 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Ратыёфарм |выява = Ratiopharm Ulm logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 2001 |краіна = [[Нямеччына]] |мясьціна = [[Ульм]] |пляцоўка = [[Ратыёфарм-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|6000}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьліга]] |сэзон = |становішча = |колер1 = black |колер2 = white |колер3 = #F36F01 |колер_тэксту = black |колер_фону = #F36F01 }} '''«Ратыёфарм»''' ({{мова-de|Ratiopharm}}) — нямецкі баскетбольны клюб з [[Ульм]]у. Клюб мае дзьве каманды, адную прафэсійную дружыну, якая спаборнічае ў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьлізе]], то бок галоўнай нямецкай прафэсійнай лізе, і адну моладзевую каманду, якая бярэ ўдзел у моладзевай лізе. Хатняй арэнай каманды ёсьць [[Ратыёфарм-Арэна]], якая здольная зьмясьціць блізу 6 тысяч гледачоў. Талісманам каманды ўважаецца трус зь мянушкай «Вясёлы», чымсьці падобны на [[Багс Бані|Багса Бані]]. Галоўным спонсарам каманды ёсьць фармацэўтычная кампанія [[Ратыёфарм]], а клюбнымі колерамі ўважаюцца аранжавы, белы і чорны. У 2023 годзе ульмскі клюб упершыню стаў чэмпіёнам краіны<ref>[https://www.basketnews.lt/news-190825-istorinis-zygis-ratiopharm-vokietijos-cempionai.html «Istorinis žygis: „Ratiopharm“ — Vokietijos čempionai»]. Basketnews.lt.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://ratiopharmulm.com/ Афіцыйная бачына]. {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе}} [[Катэгорыя:Нямецкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2001 годзе]] iwhrnfiuob9nhi4oulo816hai7to5zd 0 294578 2664441 2605975 2026-04-10T13:38:43Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664441 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = ПАОК |выява = P.A.O.K. B.C. logo.png |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1928 |краіна = [[Грэцыя]] |мясьціна = [[Тэсалёнікі]] |пляцоўка = [[Спартовая арэна ПАОК|ПАОК-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|8142}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцыі]] |сэзон = |становішча = |колер1 = black |колер2 = white |колер3 = |колер_тэксту = white |колер_фону = black }} '''ПАОК''' ({{мова-el|ΚΑΕ ΠΑΟΚ}}) — грэцкі баскетбольны клюб з [[Тэсалёнікі|Тэсалёнікаў]], які належыць да аднайменнага шматспартовага клюбу. Каманда спаборнічае ў [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцкай баскетбольнай лізе]]. Баскетбольная сэкцыя клюбу была заснавана ў 1928 годзе, то бок праз два гады па стварэньні самога клюбу. Хатнія матчы ладзяцца на спартовай арэне [[Спартовая арэна ПАОК|ПАОК]], якая здольная зьмясьціць {{Лік|8142}} чалавекі. Цягам многіх гадоў баскетбольны клюб ПАОК зарэкамендаваў сябе як добры клюб, асабліва дзякуючы сваім посьпехам на эўрапейскіх спаборніцтвах. У мінулым клюб двойчы выйграваў Грэцкую баскетбольную лігу ў 1959 і 1992 гадах. На сваім рахунку ПАОК мае два тытулы Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў. У сезоне 1990—1991 гадоў яны здабылі [[Кубак Сапорты]], а таксама былі пераможцамі [[Кубка Корача]] ў сэзоне 1993—1994 гадоў. У 1993 годзе каманда брала ўдзел у фінале чатырох [[Эўраліга|Эўралігі]], дзе заняла трэці радок, саступіўшы ў паўфінале італьянскаму «[[Трэвіза (баскетбольны клюб)|Трэвіза]]», але адолеўшы ў матчы за трэцяе месца супраціў гішпанскага «[[Рэал Мадрыд (баскетбольны клюб)|Рэалу]]». == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.paokbc.gr Афіцыйная бачына]. {{Грэцкая баскетбольная ліга}} [[Катэгорыя:Грэцкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1928 годзе]] 476f5rsd9dqpq6buxic674mgeu7oc95 0 294914 2664430 2664381 2026-04-10T13:26:25Z Dymitr 10914 /* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664430 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Альба |выява = Alba Berlin logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1991 |краіна = [[Нямеччына]] |мясьціна = [[Бэрлін]] |пляцоўка = [[Убэр-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|14500}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Баскетбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #FFCE00 |колер2 = #002C61 |колер3 = #009EE3 |колер_тэксту = #FFCE00 |колер_фону = #002C61 }} '''«А́льба»''' ({{мова-de|Alba}}) — нямецкі баскетбольны клюб з [[Бэрлін]]у, які спаборнічае ў [[Баскетбольная бундэсьліга|Бундэсьлізе]]. Клюб быў заснаваны ў 1991 годзе і сёньня ёсьць найбуйнейшым нямецкім баскетбольным клюбам паводле колькасьці сябраў. Свае хатнія матчы «Альба» ладзіць на [[Убэр-Арэна|Убэр-Арэне]]. Каманда ўважаецца самай пасьпяховай нямецкай баскетбольнай камандай як ва ўнутраным, гэтак і на міжнародным узроўні. Зь сярэдняй наведвальнасьцю больш за 10 тысяч гледачоў за гульню, гэта таксама адзін з самых папулярных баскетбольных клюбаў у Эўропе. У 2013 годзе пра «Альбу» зрабілі сюжэт у дакумэнтальнай сэрыі ESPN «Баскетбольныя сталіцы». У 2014 годзе клюб стаў першай нямецкай баскетбольнай камандай, якая перамагла дзейнага чэмпіёна [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]] «[[Сан-Антоніё Спэрз]]». == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.albaberlin.de Афіцыйная бачына]. {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе}} [[Катэгорыя:Нямецкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе]] 9k6ajoil5osh7uzsqnyrtihewjp50zs 2664432 2664430 2026-04-10T13:27:58Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2664432 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Альба |выява = Alba Berlin logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1991 |краіна = [[Нямеччына]] |мясьціна = [[Бэрлін]] |пляцоўка = [[Убэр-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|14500}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьліга]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #FFCE00 |колер2 = #002C61 |колер3 = #009EE3 |колер_тэксту = #FFCE00 |колер_фону = #002C61 }} '''«А́льба»''' ({{мова-de|Alba}}) — нямецкі баскетбольны клюб з [[Бэрлін]]у, які спаборнічае ў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьлізе]]. Клюб быў заснаваны ў 1991 годзе і сёньня ёсьць найбуйнейшым нямецкім баскетбольным клюбам паводле колькасьці сябраў. Свае хатнія матчы «Альба» ладзіць на [[Убэр-Арэна|Убэр-Арэне]]. Каманда ўважаецца самай пасьпяховай нямецкай баскетбольнай камандай як ва ўнутраным, гэтак і на міжнародным узроўні. Зь сярэдняй наведвальнасьцю больш за 10 тысяч гледачоў за гульню, гэта таксама адзін з самых папулярных баскетбольных клюбаў у Эўропе. У 2013 годзе пра «Альбу» зрабілі сюжэт у дакумэнтальнай сэрыі ESPN «Баскетбольныя сталіцы». У 2014 годзе клюб стаў першай нямецкай баскетбольнай камандай, якая перамагла дзейнага чэмпіёна [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]] «[[Сан-Антоніё Спэрз]]». == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.albaberlin.de Афіцыйная бачына]. {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе}} [[Катэгорыя:Нямецкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе]] c9tsh81qepr1etfe264tfy6p7fmcbud 10 299270 2664515 2664416 2026-04-11T07:00:30Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664515 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 11 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=GAL, FEN, TRA, BEŞ, GÖZ, BAŞ, SAM, KOC, GAZ, RIZ, ALA, KON, ANT, KAS, GEN, KAY, EYÜ, FKA <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_GAL=21 | нічыі_GAL=4 |паразы_GAL=3 |мз_GAL=66 |мп_GAL=21 |перамогі_FEN=18 | нічыі_FEN=9 |паразы_FEN=1 |мз_FEN=62 |мп_FEN=28 |перамогі_TRA=19 | нічыі_TRA=6 |паразы_TRA=3 |мз_TRA=55 |мп_TRA=30 |перамогі_BEŞ=16 | нічыі_BEŞ=7 |паразы_BEŞ=6 |мз_BEŞ=53 |мп_BEŞ=34 |перамогі_GÖZ=12 | нічыі_GÖZ=10 |паразы_GÖZ=6 |мз_GÖZ=33 |мп_GÖZ=23 |перамогі_BAŞ=12 | нічыі_BAŞ=8 |паразы_BAŞ=8 |мз_BAŞ=44 |мп_BAŞ=30 |перамогі_SAM=8 | нічыі_SAM=12 |паразы_SAM=8 |мз_SAM=32 |мп_SAM=37 |перамогі_KOC=9 | нічыі_KOC=7 |паразы_KOC=12 |мз_KOC=23 |мп_KOC=32 |перамогі_GAZ=8 | нічыі_GAZ=10 |паразы_GAZ=10 |мз_GAZ=37 |мп_GAZ=47 |перамогі_RIZ=8 | нічыі_RIZ=9 |паразы_RIZ=11 |мз_RIZ=37 |мп_RIZ=39 |перамогі_ALA=6 | нічыі_ALA=14 |паразы_ALA=8 |мз_ALA=34 |мп_ALA=33 |перамогі_KON=7 | нічыі_KON=10 |паразы_KON=11 |мз_KON=33 |мп_KON=41 |перамогі_ANT=7 | нічыі_ANT=7 |паразы_ANT=15 |мз_ANT=30 |мп_ANT=47 |перамогі_KAS=6 | нічыі_KAS=9 |паразы_KAS=13 |мз_KAS=25 |мп_KAS=38 |перамогі_GEN=6 | нічыі_GEN=7 |паразы_GEN=15 |мз_GEN=28 |мп_GEN=39 |перамогі_KAY=4 | нічыі_KAY=11 |паразы_KAY=13 |мз_KAY=21 |мп_KAY=50 |перамогі_EYÜ=5 | нічыі_EYÜ=7 |паразы_EYÜ=16 |мз_EYÜ=19 |мп_EYÜ=41 |перамогі_FKA=5 | нічыі_FKA=5 |паразы_FKA=18 |мз_FKA=26 |мп_FKA=48 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]] |назва_ANT=[[Антальяспор Анталья|Антальяспор]] |назва_EYÜ=[[Эюпспор Эюп|Эюпспор]] |назва_FKA=[[Фатых Карагюмрук Стамбул|Фатых Карагюмрук]] |назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]] |назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]] |назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]] |назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |назва_KAY=[[Кайсэрыспор Кайсэры|Кайсэрыспор]] |назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]] |назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |назва_RIZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]] |назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL2Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL2Q=green2|тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> 5i7ksagy5gwvlx150c7l0mfgx0ggoup 0 299355 2664442 2664390 2026-04-10T13:39:47Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664442 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Прамітэас |выява = Promitheas Patras BC logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1986 |краіна = [[Грэцыя]] |мясьціна = [[Патры]] |пляцоўка = [[Дымітрыс-Тофаляс-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|4200}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцыі]] |сэзон = |становішча = |колер1 = white |колер2 = black |колер3 = #F36F01 |колер_тэксту = white |колер_фону = #F36F01 }} '''Прамітэ́ас''' ({{мова-el|Προμηθέας}}) — грэцкі баскетбольны клюб з [[Патры|Патраў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190428073915/http://www.championsleague.basketball/18-19/qualifiers/news/foresight-a-closer-look-at-promitheas-bc «Foresight — a closer look at Promitheas BC»]. Champions League.</ref>. У цяперашні час клюб бярэ ўдзел розыгрышы [[Грэцкая баскетбольная ліга|Грэцкай баскетбольнай лігі]]. У [[Эўракубак баскетболу|Эўракубку]] ён двойчы даходзіў да чвэрцьфіналу. Гэта адзін з найвядомейшых баскетбольных клюбаў Патраў, поруч з «Апалёнам». Баскетбольны клюб ёсьць галоўнай камандай шматпрофільнага спартовага клюбу «Прамітэас». Клюб названы ў гонар [[Прамэтэй|Прамэтэя]], аднаго з самых вядомых грэцкіх міталягічных тытанаў, а полымя, якое сымбалізуе веды пра агонь, якія ён даў людзям, знайшло сваёй увасабленьне ў лягатыпе клюбу. Уладальнікам клюбу ёсьць лекар Эвангеляс Ліёліяс, які таксама валодае грэцкай кававай кампаніі [[Coffee Island]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190508062009/http://www.championsleague.basketball/18-19/news/promitheas-patras-european-basketballs-rebel-with-a-youth-plan «Promitheas Patras — European basketball’s rebel with a youth plan»]. Champions League.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://promitheasbc.gr/ Афіцыйная бачына]. {{Грэцкая баскетбольная ліга}} [[Катэгорыя:Грэцкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1986 годзе]] 9l211sw26m4bs2qq0yc62dw6zzchudp 0 299885 2664500 2664191 2026-04-11T00:52:16Z ~2026-22179-45 96792 2664500 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «Tata LPT-613» |выява = [[Файл:TATA 613.JPG|300пкс]] |вытворца = [[Tata Motors]] |вядомы як = |гады = [[2004]]—[[2018]] |зборка = |папярэднік = [[FSC Lublin|FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-door standard cab truck]] |наступнік = [[Tata Ultra|Tata Ultra T.9]] |кляса = грузавы |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |кпп = мэханічная, чатырохступеневая |колавая база = |даўжыня = 6395 мм |шырыня = 2020 мм |вышыня = 2220 мм |клірэнс = |маса = |поўная маса = 7850 т |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |падобныя = [[Avia D|Ashok Leyland Boss 2-door standard cab]]<br/>[[Foton Aumark|Foton Aumark TX 2-door standard cab]]<br/> [[Renault Trucks D|Renault Trucks D 2-Door Standard Cab 2 m]]<br/>[[Hyundai Mighty II|Hyundai Mighty II 2-door standard cab]]<br/>[[ГАЗ-3310 Валдай|2004-2015 ГАЗ-3310 Валдай 2-door standard cab]]<br/>[[Eicher Pro|Eicher Pro 1090 2-door standard cab]]<br/>[[ЗІЛ-5301|ЗИЛ-5301 2-door standard cab]] <br/> [[Hino Dutro|2004-2011 Hino Dutro 2-door standard cab]]/[[Hino Dutro|2012-2016 Hino Dutro 2-door standard cab]] <br/>[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-door standard cab (2004–2006)]]/[[Isuzu Elf|Isuzu Elf 2-door standard cab (2007–2015)]] <br/> [[Mitsubishi Fuso Canter|2002-2010 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab]]/[[Mitsubishi Fuso Canter|2011-2015 Mitsubishi Fuso Canter 2-door standard cab]] <br/>[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F23 2-door standard cab]]/[[Nissan Atlas|Nissan Atlas F24 2-door standard cab]] <br/>[[DongFeng Captain|DongFeng Captain C 2-door standard cab]]<br/>[[Mazda Titan|Mazda Titan 2-door standard cab (2004–2010)]]/[[Mazda Titan|Mazda Titan 2-door standard cab (2011–2015)]]<br/>[[Nissan NT500|Nissan NT500 2-door standard cab]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-door standard cab (2004–2011)]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna 2-door standard cab (2012–2016)]]<br/>[[Mercedes-Benz Vario|Mercedes-Benz Vario 2-door standard cab]] |commons = }} '''Tata LPT-613''' — грузавік, які вырабляецца індыйскім вытворцам Tata Motors. Гэты грузавік уваходзіць у сямейства грузавікоў TATA LPT, якія базуюцца на [[Mercedes-Benz LN|другога пакалення Mercedes-Benz LN]] (што кантрастуе з грузавіком Mercedes-Benz L-Series 1989-1996 гадоў выпуску са звычайнай кабінай, у якога рухавік усталяваны перад кіроўцам). ​​Ва Украіне гэтая мадэль вырабляецца ў горадзе Чарнаморск Адэскай вобласці на ЗАТ «ЗАЗ» і на «Барыспальскім аўтобусным заводзе» ў Пралісках Кіеўскай вобласці. Грузавікі, якія вырабляюцца апошнім, прадаюцца пад маркай БАЗ-Т713 «Падарожнік». З 2004 мадэльнага года мадэль вырабляецца ў Расіі кампаніяй «Аўтамабілі і рухавікі Урала» пад назвай АМУР-4346, Tata LPT-613 звычайна мае адзіную стандартную канфігурацыю кабіны з размяшчэннем сядзенняў D+2 (кіроўца + 2 пасажыры; пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1947 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-51|1946-1954 ГАЗ-51 2-Door Standard Cab 4x2 Chassis Truck]], [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab chassis truck]], [[FSC Żuk|1958-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab on ГАЗ-51 truck chassis]], і [[FSC Lublin|FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-door standard cab chassis truck]]). Кабіна таксама нахіляецца, што забяспечвае лёгкі доступ да рухавіка для тэхнічнага абслугоўвання, і прызначана для ўстаноўкі гідраўзмацняльніка руля. Нягледзячы на ​​тое, што могуць быць адрозненні ў залежнасці ад канкрэтнай мадэлі і рынку, напрыклад, Ex2, кабіна ў першую чаргу мае базавую функцыянальную канструкцыю для камерцыйнага выкарыстання. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] d9xjwezykgxao5s36mhn13s3y548g0d 0 300197 2664484 2663168 2026-04-11T00:15:07Z ~2026-22179-45 96792 2664484 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «Tesla Model Y» |выява = [[Файл:0 Tesla Model Y 3.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Tesla, Inc.]] |вядомы як = |гады = [[2020]]–present |зборка = |кляса = |тып кузаву = SUV |кампанаваньне = |плятформа = |кпп = мэханічная, чатырохступеневая |прывад = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне |колавая база = |даўжыня = 6395 мм |шырыня = 2020 мм |вышыня = 2220 мм |клірэнс = |маса = |поўная маса = 7850 т |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |падобныя = [[Avatr 11]]<br/>[[BMW iX3|BMW iX3 (G08)]]/[[BMW iX3|BMW iX3 (NA5)]]<br/>[[Fisker Ocean]]<br/>[[Ford Mustang Mach-E]]<br/>[[Honda Prologue]]<br/>[[MG Marvel R]]<br/>[[Mercedes-Benz EQC]]/[[Mercedes-Benz GLC EV]]<br/>[[Nissan Ariya]]<br/>[[Cupra Tavascan]]<br/>[[Škoda Enyaq iV|Škoda Enyaq iV Standard SUV]]<br/>[[Toyota bZ4X]]<br/>[[Volkswagen ID.4]]<br/>[[Jaguar I-Pace]]<br/>[[Audi Q4 e-tron]]<br/>[[Porsche Macan|Porsche Macan E-Tech (XAB)]]<br/>[[Hyundai Ioniq 5]]<br/>[[Kia EV6]] |commons = }} [[Tesla Model Y]] — гэта кампактны электрычны красовер-пазадарожнік, які вырабляецца кампаніяй [[Tesla, Inc.]] з 2020 года. Аўтамабіль быў прадстаўлены ў сакавіку 2019 года як пятая серыйная мадэль пазадарожніка кампаніі з моманту яе стварэння пасля Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-61|1941-1945 ГАЗ-61-73 4x4]], [[ГАЗ-69|ГАЗ-69A Hardtop Jeep]], [[ГАЗ-69|УАЗ-69A With УАЗ 315195 Хантер Hardtop SUV]], [[УАЗ-469|УАЗ-469Б Hardtop SUV]], [[УАЗ-469|УАЗ-3151 Hardtop SUV]], [[УАЗ Хантэр|2004-2009 УАЗ 315195 Хантер Hardtop SUV]], [[УАЗ Патрыёт|2009-2014 УАЗ Патрыёт 5-Door SUV]], i [[УАЗ Патрыёт|2014-2016 УАЗ Патрыёт 5-Door SUV]]. ==Падцяжка твару (2025)== 10 студзеня 2025 года кампанія Tesla выпусціла абноўленую версію Model Y з доўгім запасам ходу. Новая Model Y, якая мае ўнутраную кодавую назву «Juniper», мае паўнавартасную светлавую панэль у якасці дзённых хадавых агнёў і задняга ліхтара, а таксама сэнсарны экран для пасажыраў на задніх сядзеннях (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-61|1941-1945 ГАЗ-61-73 4x4]], [[ГАЗ-69|ГАЗ-69A Hardtop Jeep]], [[ГАЗ-69|УАЗ-69A With УАЗ 315195 Хантер Hardtop SUV]], [[УАЗ-469|УАЗ-469Б Hardtop SUV]], [[УАЗ-469|УАЗ-3151 Hardtop SUV]], [[УАЗ Хантэр|2004-2009 УАЗ 315195 Хантер Hardtop SUV]], [[УАЗ Патрыёт|2009-2014 УАЗ Патрыёт 5-Door SUV]], [[УАЗ Патрыёт|2014-2016 УАЗ Патрыёт 5-Door SUV]], i [[Tesla Model Y#2020-2025|Tesla Model Y (2020-2025)]]). Максімальная хуткасць версій без прадукцыйнасці была зніжана са 135 да 125 міль у гадзіну (з 217 да 201 км/г). Версія з доўгім запасам ходу таксама павялічыла запас ходу з 428 да 447 міль (з 688 да 719 км). Паколькі кліенты іншых мадэляў скардзіліся на адсутнасць перамыкача паваротнікаў, абноўленая Model Y 2025 года захавала традыцыйны перамыкач паваротнікаў. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model Y]] [[Катэгорыя:Электрамабілі]] [[Катэгорыя:Кросоверы]] tn812xj21w14xqzwpkjyeucvb69c7o9 0 300198 2664499 2664182 2026-04-11T00:51:41Z ~2026-22179-45 96792 2664499 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «FS Lublin»<br />«Daewoo Lublin»<br />«Andoria Lublin»<br />«Intrall Lublin»<br />«DZT Pasagon»<br />«Honker Cargo/Van» | выява = [[Файл:Lublin3.JPG|300пкс]] |вытворца = [[FSC Lublin Automotive Factory|FSC]]<br />[[Daewoo Motors|Daewoo]]<br />[[Wytwórnia Silników Wysokoprężnych Andoria|Andoria-Mot]]<br />[[Intrall]]<br />[[DZT Tymińscy|DZT]]/[[FSC Lublin Automotive Factory|Honker]]<br />[[Avia Motors|Avia]]<br />[[Беларускі аўтамабільны завод|БелАЗ]] <br />[[Unison Motors|Unison]] | вядомы як = | гады = 1993–2007<br/>2011–2013 | зборка = | папярэднік = [[FSC Żuk]]<br/>[[ZSD Nysa]] | наступнік = [[LDV Maxus]]<br/>[[Tata LPT-613]]<br />[[Fiat Ducato]] (indirect, in Ukraine, Romania, Poland, Middle Europe) | кляса = LCV | тып кузаву = 6-дзвярны панэльны фургон<br />6-дзвярны фургон<br />2-дзвярны пікап<br />6-дзвярны мікрааўтобус<br />2-дзвярное шасі | падобныя = '''Lublin Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT Low-Roof Short Wheelbase Cargo Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-2752]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ-2752]]<br/>'''Lublin Low-Roof Short Wheelbase Minibus:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Short Wheelbase Minibus (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot Low-Roof Short Wheelbase Minibus]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Low-Roof Short Wheelbase Minibus (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1998-2003)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade Low-Roof Short Wheelbase Minibus]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Short Wheelbase Minibus (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Short Wheelbase Minibus (2003–2006)]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT Low-Roof Short Wheelbase Minibus (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-2217]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2005 ГАЗ-2217]]<br/>'''Lublin Low-Roof Short Wheelbase Crew Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot Low-Roof Short Wheelbase Crew Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (1998-2003)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade Low-Roof Short Wheelbase Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT Low-Roof Short Wheelbase Crew Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ Соболь Low-Roof Short Wheelbase Crew Van]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ Соболь Low-Roof Short Wheelbase Crew Van]]<br/>'''Lublin Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Long Wheelbase Long Wheelbase Cargo Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Cargo Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy Low-Roof Cargo Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Low-Roof Cargo Van (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master Low-Roof Long Wheelbase Long Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT Low-Roof Long Wheelbase Cargo Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 ГАЗ-2705 ГАЗель]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ-2705 ГАЗель]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 ГАЗ-2705 ГАЗель]]<br/>'''Lublin Low-Roof Long Wheelbase Minibus:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Long Wheelbase Minibus (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1999-2004)]]<br/> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade Low-Roof Long Wheelbase Minibus]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Long Wheelbase Minibus (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Long Wheelbase Minibus (2003–2006)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy Low-Roof Long Wheelbase Minibus]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Low-Roof Minibus (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT Low-Roof Long Wheelbase Minibus (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 ГАЗ-3221]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ-3221]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 ГАЗ-3221]]<br/>'''Lublin Low-Roof Long Wheelbase Crew Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy Low-Roof Long Wheelbase Crew Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (1998-2003)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade Low-Roof Long Wheelbase Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT Low-Roof Long Wheelbase Crew Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 ГАЗ ГАЗель Crew Van]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ ГАЗель Crew Van]] /[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 ГАЗ ГАЗель Crew Van]] <br/>'''Lublin High-Roof Short Wheelbase Cargo Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot High-Roof Short Wheelbase Cargo Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT High-Roof Short Wheelbase Cargo Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-2752]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ-2752]]<br/>'''Lublin High-Roof Short Wheelbase Minibus:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper High-Roof Short Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato High-Roof Short Wheelbase Minibus (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Short Wheelbase Minibus (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Short Wheelbase Minibus (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Short Wheelbase Minibus (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Short Wheelbase Minibus (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot High-Roof Short Wheelbase Minibus]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter High-Roof Short Wheelbase Minibus (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A High-Roof Short Wheelbase Minibus (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Short Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master High-Roof Short Wheelbase Minibus (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT High-Roof Short Wheelbase Minibus (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-22171]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ-22171]]<br/>'''Lublin High-Roof Short Wheelbase Crew Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper High-Roof Short Wheelbase Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato High-Roof Short Wheelbase Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Short Wheelbase Crew Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Short Wheelbase Crew Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Short Wheelbase Crew Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Short Wheelbase Crew Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot High-Roof Short Wheelbase Crew Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter High-Roof Short Wheelbase Crew Van (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A High-Roof Short Wheelbase Crew Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer High-Roof Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master High-Roof Short Wheelbase Crew Van (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT High-Roof Short Wheelbase Crew Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ Соболь High-Roof Short Wheelbase Crew Van]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ Соболь High-Roof Short Wheelbase Crew Van]]<br/>'''Lublin High-Roof Long Wheelbase Cargo Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Long Wheelbase Long Wheelbase Cargo Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (T1N)]]<br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Opel Movano|Opel Movano A High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT High-Roof Long Wheelbase Cargo Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]<br/>'''Lublin High-Roof Minibus:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper High-Roof Long Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato High-Roof Long Wheelbase Minibus (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Long Wheelbase Minibus (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Low-Roof Long Wheelbase Minibus (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Minibus (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Long Wheelbase Minibus (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy High-Roof Long Wheelbase Minibus]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter High-Roof Long Wheelbase Minibus (T1N)]]<br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade High-Roof Long Wheelbase Minibus]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar High-Roof Long Wheelbase Minibus (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar High-Roof Long Wheelbase Minibus (2003–2006)]]<br/>[[Opel Movano|Opel Movano A High-Roof Long Wheelbase Minibus (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Low-Roof Long Wheelbase Minibus (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master High-Roof Minibus (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT High-Roof Long Wheelbase Minibus (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Minibus]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Minibus]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2005 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Minibus]]<br/>'''Lublin High-Roof Long Wheelbase Crew Van:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper High-Roof Long Wheelbase Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade High-Roof Long Wheelbase Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar High-Roof Long Wheelbase Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar High-Roof Long Wheelbase Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Fiat Ducato|Fiat Ducato High-Roof Long Wheelbase Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Long Wheelbase Crew Van (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit High-Roof Long Wheelbase Crew Van (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Long Wheelbase Crew Van (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily High-Roof Long Wheelbase Crew Van (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy High-Roof Long Wheelbase Crew Van]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter High-Roof Long Wheelbase Crew Van (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A High-Roof Long Wheelbase Long Wheelbase Crew Van (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer High-Roof Long Wheelbase Long Wheelbase Crew Van (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master High-Roof Crew Van (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT High-Roof Long Wheelbase Crew Van (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Crew Van]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Crew Van]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 Семар-3234 High-Roof Long Wheelbase Crew Van]]<br/>'''Lublin 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (2003–2006)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-2310 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ-2310 2-Door Single Cab Pickup Truck]]<br/>'''Lublin 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (Typ 2D)]]<br/> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (2003–2006)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 ГАЗ-3302 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ-3302 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 ГАЗ-3302 2-Door Single Cab Pickup Truck]]<br/>'''Lublin 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A 4-Door Double Cab Pickup Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (Typ 2D)]]<br/> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (2003–2006)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-2310 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2005 ГАЗ-2310 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>'''Lublin 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A 4-Door Double Cab Pickup Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1994–2002)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (2003–2006)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 ГАЗ-330232 Газель Фермер Pickup Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ-330232 Газель Фермер Pickup Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2005 ГАЗ-330232 Газель Фермер Pickup Truck]]<br/>'''Lublin 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-2310 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ-2310 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>'''Lublin 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (T1N)]]<br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[Opel Movano|Opel Movano A 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 ГАЗ-3302 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ-3302 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 ГАЗ-3302 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>'''Lublin 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (T1N)]]<br />[[Opel Movano|Opel Movano A 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (Typ 2D)]]<br/> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[ГАЗ Соболь|1999-2002 ГАЗ-2310 4-Door Double Cab Chassis Truck]]/[[ГАЗ Соболь|2003-2007 ГАЗ-2310 4-Door Double Cab Chassis Truck]]<br/>'''Lublin 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994-1999)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2004)]]<br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2004)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (T1N)]]<br /> [[Nissan Trade|1993-2001 Nissan Trade 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[Opel Movano|Opel Movano A 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]] <br /> [[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2003)]] <br /> [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (Typ 2D)]]<br/>[[ГАЗ ГАЗель|1994-1998 ГАЗ-330232 Газель Фермер Chassis Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ-330232 Газель Фермер Chassis Truck]]/[[ГАЗ ГАЗель|2003-2007 ГАЗ-330232 Газель Фермер Chassis Truck]] |commons = }} '''FSC Lublin''' — лёгкі камерцыйны [[Фургон (аўтамабіль)|фургон]], які вырабляецца польскім аўтавытворцам [[FSC Lublin Automotive Factory|FSC]] у Любліне. Вытворчасць пачалася ў 1993 годзе і прызначалася для замены састарэлага [[FSC Żuk]], вытворчасць якога была канчаткова знята ў 1998 годзе, FSC Lublin выпускала некалькі тыпаў кузаваў аўтамабіляў, у тым ліку short wheelbase 6-дзвярны нізкі дах груз фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25/35cwt Van (61)]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Delivery Van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]], [[FSC Żuk|Żuk A-05]], і [[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]), long wheelbase 6-дзвярны нізкі дах груз фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25/35cwt Van (61)]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Delivery Van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]], [[FSC Żuk|Żuk A-05]], і [[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]), 2-дзвярны адзіная кабіна single rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[FSC Żuk|Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]], і [[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]), 2-дзвярны адзіная кабіна dual rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1947 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-51|1946-1950 ГАЗ-51 2-Door Standard Cab Pickup Truck]], [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab pickup truck]], [[FSC Żuk|1958-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], і [[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab on ГАЗ-51 truck chassis with dropside body mounted on the back]]), short wheelbase 6-дзвярны нізкі дах мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[FSC Żuk|Żuk A-18]], і [[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]), long wheelbase 6-дзвярны нізкі дах мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[FSC Żuk|Żuk A-18]], і [[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]), 2-дзвярное адзіная кабіна single rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[FSC Żuk|Żuk A-09 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]], і [[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]), 2-дзвярное адзіная кабіна dual rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1947 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-51|1946-1950 ГАЗ-51 2-Door Standard Cab 4x2 Chassis Truck]], [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab chassis truck]], [[FSC Żuk|1958-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], і [[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]), 6-дзвярны нізкі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах груз фургон, 6-дзвярны высокі дах мікрааўтобус, 4-дзвярны падвойная кабіна пікап, і 4-дзвярное падвойная кабіна шасі. [[Катэгорыя:Аўтамабілі FSC|Lublin]] [[Катэгорыя:Фургоны]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] blai1uqqxxcb72013rnnt0muxgy0rcz 10 300273 2664514 2664230 2026-04-11T07:00:28Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2664514 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14072.html 90minut.pl] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 11 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=LPO, JAG, GÓR, WIS, ZAG, RAK, GKS, MOT, LGD, KOR, CRA, PIA, RAD, POG, LEG, ARK, WID, BBT <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_LPO=12 | нічыі_LPO=9 |паразы_LPO=6 |мз_LPO=46 |мп_LPO=37 |перамогі_JAG=11 | нічыі_JAG=10 |паразы_JAG=7 |мз_JAG=44 |мп_JAG=35 |перамогі_GÓR=12 | нічыі_GÓR=6 |паразы_GÓR=9 |мз_GÓR=39 |мп_GÓR=32 |перамогі_WIS=11 | нічыі_WIS=9 |паразы_WIS=8 |мз_WIS=29 |мп_WIS=26 |перамогі_ZAG=11 | нічыі_ZAG=8 |паразы_ZAG=8 |мз_ZAG=41 |мп_ZAG=33 |перамогі_RAK=11 | нічыі_RAK=6 |паразы_RAK=10 |мз_RAK=36 |мп_RAK=34 |перамогі_GKS=12 | нічыі_GKS=3 |паразы_GKS=12 |мз_GKS=36 |мп_GKS=35 |перамогі_MOT=9 | нічыі_MOT=11 |паразы_MOT=7 |мз_MOT=36 |мп_MOT=39 |перамогі_LGD=12 | нічыі_LGD=6 |паразы_LGD=10 |мз_LGD=55 |мп_LGD=51 |перамогі_KOR=10 | нічыі_KOR=7 |паразы_KOR=11 |мз_KOR=36 |мп_KOR=34 |перамогі_CRA=9 | нічыі_CRA=9 |паразы_CRA=9 |мз_CRA=31 |мп_CRA=31 |перамогі_PIA=10 | нічыі_PIA=5 |паразы_PIA=12 |мз_PIA=34 |мп_PIA=36 |перамогі_RAD=8 | нічыі_RAD=10 |паразы_RAD=9 |мз_RAD=43 |мп_RAD=41 |перамогі_POG=10 | нічыі_POG=4 |паразы_POG=13 |мз_POG=36 |мп_POG=42 |перамогі_LEG=7 | нічыі_LEG=12 |паразы_LEG=8 |мз_LEG=32 |мп_LEG=31 |перамогі_ARK=9 | нічыі_ARK=6 |паразы_ARK=12 |мз_ARK=28 |мп_ARK=45 |перамогі_WID=8 | нічыі_WID=6 |паразы_WID=13 |мз_WID=32 |мп_WID=35 |перамогі_BBT=6 | нічыі_BBT=7 |паразы_BBT=14 |мз_BBT=33 |мп_BBT=50 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARK=[[Арка Гдыня]] |назва_BBT=[[Брук-Бэт Тэрмаліка Няцеча]] |назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]] |назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]] |назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]] |назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]] |назва_KOR=[[Карона Кельцы]] |назва_LPO=[[Лех Познань]] |назва_LGD=[[Лехія Гданьск]] |назва_LEG=[[Легія Варшава]] |назва_MOT=[[Матор Люблін]] |назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]] |назва_POG=[[Погань Шчэцін]] |назва_RAD=[[Радомяк Радам]] |назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]] |назва_WID=[[Відзэў Лодзь]] |назва_WIS=[[Вісла Плоцк]] |назва_ZAG=[[Заглембе Любін]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CL2Q |вынік2=CL2Q |вынік3=ECL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Карэкцыя пунктаў.--> |карэкцыя_пунктаў_LGD=-5 |заўвага_LGD=«Лехію» пакаралі зьняцьцем 5 пунктаў з-за фінансавых запазычанасьцяў<ref>{{спасылка|выдавец=transfery.info|url=https://transfery.info/aktualnosci/oficjalnie-jest-decyzja-w-sprawie-lechii-gdansk-ujemne-punkty/243254|загаловак=OFICJALNIE: Jest decyzja w sprawie Lechii Gdańsk. Ujemne punkty|дата публікацыі=16 траўня 2025|дата доступу=28 ліпеня 2025|мова=pl}}</ref>. <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CL2Q=green1 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> 0845tqagkaxuzbqtk2jpxy71z6velzq 0 300368 2664486 2663240 2026-04-11T00:16:58Z ~2026-22179-45 96792 2664486 wikitext text/x-wiki [[Файл:2019 Volvo S60, Front Left, 04-28-2021.jpg|значак|299x299пкс|Volvo S60 Gen.3]] [[Volvo S60]] — кампактны аўтамабіль бізнес-класа, які вырабляўся і прадаваўся кампаніяй [[Volvo Cars]] з 2000 па 2024 год. == Першае пакаленне (2000) == {{Аўтамабіль | назва = «Volvo S60 Gen.1» |выява = [[Файл:'05-'08 Volvo S60.JPG|300пкс]] | вытворца = «[[Volvo]]» | гады = 2000-2009 | вытворчасьць = | тып кузаву = 4-door [[сэдан]] | прывад = 4×2, 4×4 | колавая база = 2810 | даўжыня = 4624 | шырыня = 1811 мм (2031 мм — з люстэркамі) | вышыня = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = | падобныя = |наступнік=[[Volvo S60#Другое пакаленне (2010)|Volvo S60 Gen.2 (2010-2012)]]|папярэднік=[[Volvo S70]]}} Volvo S60 першага пакалення (2000-2009) быў спартыўным кампактным седанам бізнес-класа (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1950|1950 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1951|1951 Ford Custom 4-door sedan]], [[1952 Ford#1952|1952 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1953|1953 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1954|1954 Ford Customline 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1956-1959 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1960-1961 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1962-1963 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1964-1966 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo 140|Volvo 144 4-door sedan (1966-1971)]], [[Volvo 140|Volvo 144 4-door sedan (1972-1973)]], [[Volvo 264|Volvo 264 4-door sedan (1974-1979)]], [[Volvo 850|1991-1996 Volvo 850 4-door sedan]], [[Volvo 850|1996-2000 Volvo 850 4-door sedan]], і [[Volvo S70]]), вядомым сваім унікальным стылем, падобным на купэ, арыентацыяй на кіроўцу і бяспекай Volvo. Ён быў пабудаваны на платформе P2 з даступнымі пярэдне/паўнапрываднымі пяціцыліндравымі рухавікамі (бензін/дызель) і трансмісіямі, у тым ліку магутнымі мадэлямі T5 і найлепшымі мадэлямі S60 R з перадавым шасі Four-C. Ён прыйшоў на змену S70 і ​​прапаноўваў высокія характарыстыкі з такімі опцыямі, як 300-моцны S60 R, хоць пазнейшыя мадэлі (2004+) звычайна аддаюць перавагу надзейнасці ў параўнанні з раннімі гадамі (2001-2003). == Другое пакаленне (2010) == {{Аўтамабіль | назва = «Volvo S60 Gen.2» |выява = [[Файл:2011 Volvo S60 -- 06-20-2011.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Volvo]]» | гады = 2010-2019 | вытворчасьць = | тып кузаву = 4-door [[сэдан]] | прывад = 4×2, 4×4 | колавая база = 2810 | даўжыня = 4624 | шырыня = 1811 мм (2031 мм — з люстэркамі) | вышыня = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = | падобныя = '''S60 Gen.2''':<br/> [[Alfa Romeo 159|Alfa Romeo 159 Sedan]]/[[Alfa Romeo Giulia (952)|2016-2021 Alfa Romeo Giulia (952) Sedan]]<br/>[[Acura TSX#Падцяжка асобы (2011-2014)|2011-2014 Acura TSX Sedan]]/[[Acura TLX#Падцяжка асобы (2014—2017)|Acura TLX Sedan (2014—2017)]]<br/>[[Audi A4#B8|Audi A4 B8 Sedan (2012-2015)]]/[[Audi A4#B9|Audi A4 B9 Sedan (2015-2019)]]<br/>[[BMW F30|BMW F30 Sedan]]<br/>[[Buick Regal#Пятае пакаленне (2008)|2011-2017 Buick Regal Sedan]] <br/>[[Cadillac ATS|Cadillac ATS Sedan]]<br/>[[Genesis G70|2017-2020 Genesis G70 Sedan]]<br/>[[Infiniti G#Падцяжка асобы (2010)|2010–2015 Infiniti G (V36) Sedan]]/[[Infiniti Q50|2014-2017 Infiniti Q50 Sedan]]<br/>[[Jaguar XE|Jaguar XE Sedan (2015-2019)]]<br/>[[Lexus IS#2010–2013|2010-2013 Lexus IS XE20 Sedan]]/[[Lexus IS#2013-2016|2013-2016 Lexus IS XE30 Sedan]]<br/>[[Mercedes-Benz W204|2011-2014 Mercedes-Benz W204 Sedan]]/[[Mercedes-Benz W205|2014-2018 Mercedes-Benz W205 Sedan]]<br/>[[Saab 9-3#Другое пакаленне (2003–2014)|Saab 9-3 Sedan (2013-2014)]]<br/> '''S60L Gen.2''':<br/> [[Alfa Romeo 159|Alfa Romeo 159 LWB Sedan]]/[[Alfa Romeo Giulia (952)|2016-2021 Alfa Romeo Giulia (952) LWB Sedan]]<br/>[[Acura TSX#Падцяжка асобы (2011-2014)|2011-2014 Acura TSX LWB Sedan]]/[[Acura TLX#Падцяжка асобы (2014—2017)|Acura TLX-L (2014—2017)]]<br/>[[Audi A4#B8|Audi A4L B8 (2012-2015)]]/[[Audi A4#B9|Audi A4L B9 (2015-2019)]]<br/>[[Buick Regal#Пятае пакаленне (2008)|2011-2017 Buick Regal LWB Sedan]]<br/>[[BMW F30|BMW F35]]<br/>[[Cadillac ATS|Cadillac ATS-L]]<br/>[[Genesis G70|2017-2020 Genesis G70 LWB Sedan]]<br/>[[Infiniti G#Падцяжка асобы (2010)|2010–2015 Infiniti G (V36) LWB Sedan]]/[[Infiniti Q50|2014-2017 Infiniti Q50L]]<br/>[[Jaguar XE|Jaguar XEL (2015-2019)]]<br/>[[Lexus IS#2010–2013|2010-2013 Lexus IS XE20 LWB Sedan]]/[[Lexus IS#2013-2016|2013-2016 Lexus IS XE30 LWB Sedan]]<br/>[[Mercedes-Benz W204|2011-2014 Mercedes-Benz V204 LWB Sedan]]/[[Mercedes-Benz W205|2014-2018 Mercedes-Benz V205 LWB Sedan]] <br/>[[Saab 9-3#Другое пакаленне (2003–2014)|Saab 9-3 LWB Sedan (2013-2014)]] |папярэднік=[[Volvo S60#Першае пакаленне (2000)|Volvo S60 Gen.1 (2004-2009)]]|наступнік=[[Volvo S60#Трэцяе пакаленне (2019)|Volvo S60 Gen.3]]}} Volvo S60 Gen 2 (2011-2018) — гэта стыльны, бяспечны седан класа люкс сярэдняга памеру, вядомы сваім камфортным кіраваннем, трывалай зборкай, шведскім мінімалістычным інтэр'ерам з фірмовай плаваючай кансоллю і перадавымі тэхналогіямі бяспекі, такімі як сістэма выяўлення пешаходаў (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1950|1950 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1951|1951 Ford Custom 4-door sedan]], [[1952 Ford#1952|1952 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1953|1953 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1954|1954 Ford Customline 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1956-1959 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1960-1961 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1962-1963 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1964-1966 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo 140|Volvo 144 4-door sedan (1966-1971)]], [[Volvo 140|Volvo 144 4-door sedan (1972-1973)]], [[Volvo 264|Volvo 264 4-door sedan (1974-1979)]], [[Volvo 850|1991-1996 Volvo 850 4-door sedan]], [[Volvo 850|1996-2000 Volvo 850 4-door sedan]], [[Volvo S70]], [[Volvo S60#Першае пакаленне (2000)|Volvo S60 Gen.1 (2000-2003)]], і [[Volvo S60#Першае пакаленне (2000)|Volvo S60 Gen.1 (2004-2009)]]); ён прапаноўваў магутныя 5-цыліндравыя і 6-цыліндравыя турбарухавікі (T5, T6), пярэдні/поўны прывад, а таксама рабіў акцэнт на вытанчаным, але здольным кіраванні з сучаснымі для свайго часу функцыямі, нягледзячы на ​​часам цесныя заднія сядзенні. == Трэцяе пакаленне (2019) == {{Аўтамабіль | назва = «Volvo S60 Gen.3» | вытворца = «[[Volvo]]» | гады = 2019-2024 | вытворчасьць = | тып кузаву = 4-door [[сэдан]] | прывад = 4×2, 4×4 | колавая база = 2810 | даўжыня = 4624 | шырыня = 1811 мм (2031 мм — з люстэркамі) | вышыня = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = | падобныя = [[Alfa Romeo Giulia (952)|Alfa Romeo Giulia Sedan (2021-present)]] <br />[[Acura TLX#Падцяжка твару (2018)|Acura TLX Sedan (2017—2020)]]/[[Acura TLX#Другое пакаленне (UB5/UB6/UB7; 2020)|Acura TLX Sedan (2020-present)]]<br/>[[Audi A4#B9|Audi A4 B9 Sedan]]/[[Audi A5#Трэцяе пакаленне (2024 г.)|Audi A5 B10 Notchback Sedan]] <br/>[[Buick Regal#Шостае пакаленне (2018)|Buick Regal Notchback Sedan (2018-present)]]<br/>[[BMW G20|BMW G20 Sedan]]<br/>[[Cadillac CT4|Cadillac CT4 Sedan]]<br/>[[Genesis G70|Genesis G70 Sedan (2020-present)]]<br/>[[Infiniti Q50|2018-2024 Infiniti Q50 Sedan]]<br/>[[Jaguar XE|Jaguar XE Sedan (2019-2024)]]<br/>[[Lexus IS#2017-2020|Lexus IS Sedan (2017-2020)]]/[[Lexus IS#Абнаўленне твару 2020 года|Lexus IS Sedan (XE40)]]<br /> [[Mercedes-Benz W205|2018-2021 Mercedes-Benz W205 Sedan]]/[[Mercedes-Benz W206|Mercedes-Benz W206 Sedan]] |папярэднік=[[Volvo S60#Другое пакаленне (2010)|Volvo S60 Gen.2 (2013-2018)]]}}Volvo S60 Gen 3 (пачынаючы з 2019 мадэльнага года) — гэта стыльны седан сярэдняга памеру, пабудаваны на платформе Volvo S60 SPA, вядомай спалучэннем скандынаўскага дызайну з магутнымі тэхналогіямі бяспекі, такімі як фары «Молат Тора» і сістэма Pilot Assist (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1950|1950 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1951|1951 Ford Custom 4-door sedan]], [[1952 Ford#1952|1952 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1953|1953 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1954|1954 Ford Customline 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1956-1959 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1960-1961 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1962-1963 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1964-1966 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo 140|Volvo 144 4-door sedan (1966-1971)]], [[Volvo 140|Volvo 144 4-door sedan (1972-1973)]], [[Volvo 264|Volvo 264 4-door sedan (1974-1979)]], [[Volvo 850|1991-1996 Volvo 850 4-door sedan]], [[Volvo 850|1996-2000 Volvo 850 4-door sedan]], [[Volvo S70]], [[Volvo S60#Першае пакаленне (2000)|Volvo S60 Gen.1 (2000-2003)]], [[Volvo S60#Першае пакаленне (2000)|Volvo S60 Gen.1 (2004-2009)]], [[Volvo S60#Другое пакаленне (2010)|Volvo S60 Gen.2 (2010-2012)]], і [[Volvo S60#Другое пакаленне (2010)|Volvo S60 Gen.2 (2013-2018)]]). Аўтамабіль канкуруе з BMW 3 серыі, але прапануе спартыўны стыль, абсталяваны 2,0-літровымі 4-цыліндравымі рухавікамі з турбанаддувам (T5, T6) і магутнымі гібрыднымі варыянтамі T8 Plug-in Hybrid з поўным прывадам. Нягледзячы на ​​тое, што продажы ў ЗША/Еўропе скончыліся ў канцы 2024 года, вытворчасць для іншых рынкаў працягваецца ў Кітаі. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Volvo|S60]] [[Катэгорыя:Сэданы]] gfgi9qazxsc1nx4s5kfgd4hav2an73m 0 300374 2664490 2663403 2026-04-11T00:20:39Z ~2026-22179-45 96792 2664490 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «1949 Ford» | выява = [[Файл:1949 Ford (10753863304).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1949-1951 | падобныя = '''Tudor Sedan (1949)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1949 Chevrolet Styleline De Luxe 2-door sedan]]<br/>[[Studebaker Champion|1949 Studebaker Champion 2-door sedan]] <br/> [[DeSoto Series S-10|1949 DeSoto Series S-10 2-door sedan]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1949 Chrysler New Yorker 2-door sedan]]<br/>[[Dodge Coronet|1949 Dodge Coronet 2-door sedan]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1949 Pontiac Chieftain De Luxe 2-door sedan]]<br/>[[Oldsmobile 98|1949 Oldsmobile 98 2-door sedan]]<br/>'''Tudor Sedan (1950)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1950 Chevrolet Styleline De Luxe 2-door sedan]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1950 DeSoto Series S-10 2-door sedan]]<br/> [[Studebaker Champion|1950 Studebaker Champion 2-door sedan]] <br/>[[Chrysler New Yorker|1950 Chrysler New Yorker 2-door sedan]]<br/>[[Dodge Coronet|1950 Dodge Coronet 2-door sedan]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1950 Pontiac Chieftain De Luxe 2-door sedan]]<br/>[[Oldsmobile 98|1950 Oldsmobile 98 2-door sedan]]<br/>'''Tudor Sedan (1951)''':<br/> [[Studebaker Champion|1951 Studebaker Champion 2-door sedan]] <br/>[[Chevrolet Deluxe|1951 Chevrolet Styleline De Luxe 2-door sedan]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1951 DeSoto Series S-10 2-door sedan]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1951 Chrysler New Yorker 2-door sedan]]<br/>[[Dodge Coronet|1951 Dodge Coronet 2-door sedan]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1951 Pontiac Chieftain De Luxe 2-door sedan]]<br/>[[Oldsmobile 98|1951 Oldsmobile 98 2-door sedan]]<br/>'''Fordor Sedan (1949)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1949 Chevrolet Styleline De Luxe 4-door sedan]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1949 DeSoto Series S-10 4-door sedan]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1949 Chrysler New Yorker 4-door sedan]]<br/> [[Studebaker Champion|1949 Studebaker Champion 4-door sedan]] <br/>[[Dodge Coronet|1949 Dodge Coronet 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1949 Pontiac Chieftain De Luxe 4-door sedan]]<br/>[[Oldsmobile 98|1949 Oldsmobile 98 4-door sedan]]<br/>'''Fordor Sedan (1950)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1950 Chevrolet Styleline De Luxe 4-door sedan]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1950 DeSoto Series S-10 4-door sedan]]<br/> [[Studebaker Champion|1950 Studebaker Champion 4-door sedan]] <br/>[[Chrysler New Yorker|1950 Chrysler New Yorker 4-door sedan]]<br/>[[Dodge Coronet|1950 Dodge Coronet 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1950 Pontiac Chieftain De Luxe 4-door sedan]]<br/>[[Oldsmobile 98|1950 Oldsmobile 98 4-door sedan]]<br/>'''Fordor Sedan (1951)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1951 Chevrolet Styleline De Luxe 4-door sedan]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1951 DeSoto Series S-10 4-door sedan]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1951 Chrysler New Yorker 4-door sedan]]<br/> [[Studebaker Champion|1951 Studebaker Champion 4-door sedan]] <br/>[[Dodge Coronet|1951 Dodge Coronet 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1951 Pontiac Chieftain De Luxe 4-door sedan]]<br/>[[Oldsmobile 98|1951 Oldsmobile 98 4-door sedan]]<br/>'''Station Wagon (1949)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1949 Chevrolet Styleline De Luxe Station Wagon]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1949 DeSoto Series S-10 Station Wagon]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1949 Chrysler New Yorker Station Wagon]]<br/>[[Dodge Coronet|1949 Dodge Coronet Station Wagon]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1949 Pontiac Chieftain De Luxe Station Wagon]]<br/> [[Studebaker Champion|1949 Studebaker Champion Station Wagon]] <br/>[[Oldsmobile 98|1949 Oldsmobile 98 Station Wagon]]<br/>'''Station Wagon (1950)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1950 Chevrolet Styleline De Luxe Station Wagon]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1950 DeSoto Series S-10 Station Wagon]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1950 Chrysler New Yorker Station Wagon]]<br/>[[Dodge Coronet|1950 Dodge Coronet Station Wagon]]<br/> [[Studebaker Champion|1950 Studebaker Champion Station Wagon]] <br/>[[Pontiac Chieftain|1950 Pontiac Chieftain De Luxe Station Wagon]]<br/>[[Oldsmobile 98|1950 Oldsmobile 98 Station Wagon]]<br/>'''Station Wagon (1951)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1951 Chevrolet Styleline De Luxe Station Wagon]]<br/> [[Studebaker Champion|1951 Studebaker Champion Station Wagon]] <br/>[[DeSoto Series S-10|1951 DeSoto Series S-10 Station Wagon]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1951 Chrysler New Yorker Station Wagon]]<br/>[[Dodge Coronet|1951 Dodge Coronet Station Wagon]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1951 Pontiac Chieftain De Luxe Station Wagon]]<br/>[[Oldsmobile 98|1951 Oldsmobile 98 Station Wagon]]<br/>'''Club Coupé (1949)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1949 Chevrolet Styleline De Luxe Club Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1949 DeSoto Series S-10 Club Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1949 Chrysler New Yorker Club Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1949 Dodge Coronet Club Coupé]]<br/> [[Studebaker Champion|1949 Studebaker Champion Club Coupé]] <br/>[[Pontiac Chieftain|1949 Pontiac Chieftain De Luxe Club Coupé]]<br/>[[Oldsmobile 98|1949 Oldsmobile 98 Club Coupé]]<br/>'''Club Coupé (1950)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1950 Chevrolet Styleline De Luxe Club Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1950 DeSoto Series S-10 Club Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1950 Chrysler New Yorker Club Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1950 Dodge Coronet Club Coupé]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1950 Pontiac Chieftain De Luxe Club Coupé]]<br/> [[Studebaker Champion|1950 Studebaker Champion Club Coupé]] <br/>[[Oldsmobile 98|1950 Oldsmobile 98 Club Coupé]]<br/>'''Club Coupé (1951)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1951 Chevrolet Styleline De Luxe Club Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1951 DeSoto Series S-10 Club Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1951 Chrysler New Yorker Club Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1951 Dodge Coronet Club Coupé]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1951 Pontiac Chieftain De Luxe Club Coupé]]<br/> [[Studebaker Champion|1951 Studebaker Champion Club Coupé]] <br/>[[Oldsmobile 98|1951 Oldsmobile 98 Club Coupé]]<br/>'''Business Coupé (1949)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1949 Chevrolet Styleline De Luxe Business Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1949 DeSoto Series S-10 Business Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1949 Chrysler New Yorker Business Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1949 Dodge Coronet Business Coupé]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1949 Pontiac Chieftain De Luxe Business Coupé]]<br/>[[Oldsmobile 98|1949 Oldsmobile 98 Business Coupé]]<br/>'''Business Coupé (1950)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1950 Chevrolet Styleline De Luxe Business Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1950 DeSoto Series S-10 Business Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1950 Chrysler New Yorker Business Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1950 Dodge Coronet Business Coupé]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1950 Pontiac Chieftain De Luxe Business Coupé]]<br/>[[Oldsmobile 98|1950 Oldsmobile 98 Business Coupé]]<br/>'''Business Coupé (1951)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1951 Chevrolet Styleline De Luxe Business Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1951 DeSoto Series S-10 Business Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1951 Chrysler New Yorker Business Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1951 Dodge Coronet Business Coupé]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1951 Pontiac Chieftain De Luxe Business Coupé]]<br/>[[Oldsmobile 98|1951 Oldsmobile 98 Business Coupé]]<br/>'''Convertible Club Coupé (1949)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1949 Chevrolet Styleline De Luxe Convertible Club Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1949 DeSoto Series S-10 Convertible Club Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1949 Chrysler New Yorker Convertible Club Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1949 Dodge Coronet Convertible Club Coupé]]<br/> [[Studebaker Champion|1949 Studebaker Champion Convertible Club Coupé]] <br/>[[Pontiac Chieftain|1949 Pontiac Chieftain De Luxe Convertible Club Coupé]]<br/>[[Oldsmobile 98|1949 Oldsmobile 98 Convertible Club Coupé]]<br/>'''Convertible Club Coupé (1950)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1950 Chevrolet Styleline De Luxe Convertible Club Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1950 DeSoto Series S-10 Convertible Club Coupé]]<br/>[[Chrysler New Yorker|1950 Chrysler New Yorker Convertible Club Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1950 Dodge Coronet Convertible Club Coupé]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1950 Pontiac Chieftain De Luxe Convertible Club Coupé]]<br/>[[Studebaker Champion|1950 Studebaker Champion Convertible Club Coupé]] <br/>[[Oldsmobile 98|1950 Oldsmobile 98 Convertible Club Coupé]]<br/>'''Convertible Club Coupé (1951)''':<br/>[[Chevrolet Deluxe|1951 Chevrolet Styleline De Luxe Convertible Club Coupé]]<br/>[[DeSoto Series S-10|1951 DeSoto Series S-10 Convertible Club Coupé]]<br/> [[Studebaker Champion|1951 Studebaker Champion Convertible Club Coupé]] <br/>[[Chrysler New Yorker|1951 Chrysler New Yorker Convertible Club Coupé]]<br/>[[Dodge Coronet|1951 Dodge Coronet Convertible Club Coupé]]<br/>[[Pontiac Chieftain|1951 Pontiac Chieftain De Luxe Convertible Club Coupé]]<br/>[[Oldsmobile 98|1951 Oldsmobile 98 Convertible Club Coupé]]<br/>[[Studebaker Champion|1951 Studebaker Champion Convertible Club Coupé]] |наступнік=[[1952 Ford]]|папярэднік=[[1941 Ford]]}} '''1949 Ford''' — гэта лінейка аўтамабіляў, якая выраблялася кампаніяй [[Ford]] з 1949 па 1951 мадэльныя гады. Наступнік перадваеннага [[1941 Ford]], гэтая мадэльная лінейка была першай поўнаразмернай Ford, распрацаванай пасля Другой сусветнай вайны, стаўшы першай лінейкай Ford, выпушчанай пасля смерці Эдсела Форда і Генры Форда. З 1946 па 1948 гады кожны з трох вялікіх амерыканскіх аўтавытворцаў канцэнтраваўся на аднаўленні вытворчасці аўтамабіляў, прапаноўваючы абноўленыя версіі сваіх мадэляў 1941–1942 гадоў. Выпушчаны ў чэрвені 1948 года, Ford 1949 стаў першай буйной «пасьляваеннай» амерыканскай лінейкай аўтамабіляў, апярэдзіўшы [[Chevrolet]] на шэсць месяцаў і [[Plymouth]] на дзевяць. У адказ на ягоны дызайн лінейку мадэляў называлі «Shoebox Ford», адзначаючы яе «понтонны» дызайн з плоскімі бакамі. Хоць дызайнерская тэма выкарыстоўвалася з канца 1920-х гадоў для аэрадынамічнага аблягчэння аўтамабіляў, Ford 1949 адзначыў яе найшырэйшае выкарыстанне, цалкам адмяніўшы хадовыя дошкі і інтэгруючы пераднія і заднія крыла ў адзіны, сплаўны корпус. ==1949== Форд 1949 года быў упершыню прадстаўлены на гала-меропррыемства ў гатэлі Waldorf-Astoria у Нью-Ёрку ў чэрвені 1948 года, з каруселлю новых мадэляў, дапоўненых кручанай дэманстрацыяй новага шасі; новая інтэграваная сталевая канструкцыя рэкламуецца як «каркас бяспекі». Хаця дрэва зноў выкарыстоўвалася для знешніх панэляў корпуса, станцыя «woody» прыняла сталёвую ўнутраную канструкцыю корпуса. Для павышэння трываласці корпуса фрэйм кабрыялета атрымаў умацаванне «X member», У мадэлі Ford 1949 года было некалькі розных стыляў кузова, уключаючы Tudor Sedan (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Centerdoor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Tudor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Deluxe Tudor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Humpback Tudor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Humpback Tudor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Humpback 2-door sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Humpback 2-door sedan]], і [[Packard One-Twenty#1939–1942|1939–1942 Packard One-Twenty 2-door Touring Sedan]]), Fordor Sedan (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], і [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]]), Club Coupe (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Kissel Motor Car Company|1924 Kissel 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Packard|1925 Packard Model 136 5-Passenger Opera Coupé]], [[Packard|1926 Packard All-Steel Top 5-Passenger Victoria coupe model 333]], [[Pierce-Arrow|1927 Pierce-Arrow Series 36 All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Stutz Motor Car Company|1928 Stutz Series BB All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupe]], [[Auburn Automobile|1929 Auburn 6-80 All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupe]], [[Nash Ambassador#1927-1932|1930 Nash Victoria Coupé]], [[Nash Ambassador#1927-1932|1931 Nash Eight-99 Victoria Coupé]], [[Lincoln K#1932|1932 Lincoln Model KA 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Lincoln K#1933|1933 Lincoln Model KB 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Lincoln|1934 Lincoln Victoria 2-Door Sedan]], [[Buick|1935 Buick Victoria Coupé]], [[Packard|1936 Packard 1401 Victoria Coupé]], [[Ford 1937|1937 Ford Deluxe Club Coupé]], [[Mercury Eight|1938 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1939 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1940 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1941 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1942 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[1941 Ford|1946 Ford Club Coupé]], [[1941 Ford|1947 Ford Club Coupé]], і [[1941 Ford|1948 Ford Club Coupé]]), Business Coupe (пасля-1850s Horse Drawn Studebaker Doctor's Buggy, [[Oldsmobile|1903 Oldsmobile Coupe “Doctor’s Car”]], [[Ford Model T|Ford Model T Enclosed Coupé (1908–1912)]], [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Enclosed Coupe]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 45-A Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 45-B Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Coupe]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford#1939|1939 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford#1942|1942 Ford Standard Business Coupe]], [[Ford 1941#1946|1946 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford#1947|1947 Ford Standard Business Coupe]], і [[1941 Ford#1948|1948 Ford Standard Business Coupe]]), Convertible (пасля-Horse Drawn Beaufort Phaeton Carriage, [[Hispano-Suiza|1926 Hispano Suiza H6B Convertible Victoria]], [[Lincoln|1927-1929 Lincoln Model L Convertible Victoria by Dietrich]], [[Packard|1930-1931 Packard Deluxe Eight 745 Convertible Victoria by Maurice Proux]], [[Stutz Motor Car Company|1932 Stutz DV-32 Convertible Victoria by Rollston]], [[Stutz Motor Car Company|1933 Stutz DV-32 Convertible Victoria by Rollston]], [[Packard|1934 Packard 1108 Twelve Convertible Victoria by Dietrich]], [[Lincoln|1935 Lincoln Model K Convertible Victoria by Brunn]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford#1939|1939 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford Club Cabriolet]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford#1942|1942 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford#1946|1946 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford#1947|1947 Ford Super Deluxe Club Convertible]], і [[1941 Ford#1948|1948 Ford Super Deluxe Club Convertible]]), і Station Wagon (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Station Wagon]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1937 Ford#1939|1939 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford#1942|1942 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford#1946|1946 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford#1947|1947 Ford Deluxe Station Wagon]], і [[1941 Ford#1948|1948 Ford Deluxe Station Wagon]]). ==1950== У 1950 годзе Ford перанёс невялікія змены, галоўным чынам у знешнім выглядзе. У рамках змены эмблемы літары "FORD" былі заменены на новую гербавую эмблему; у розных формах Ford выкарыстоўваў гербовую эмблему на сваёй поўнаразмернай лінейцы на працягу наступных чатырох дзесяцігоддзяў. Наменклатура камплектацый была перагледжана: Standard і Custom сталі адпаведна Deluxe і Custom Deluxe. Deluxe Business Coupe была самай даступнай мадэллю Ford. У адказ на негатыўныя водгукі спажыўцоў механізм замка дзвярэй быў мадэрнізаваны з некалькімі ўзмоцненымі мерамі бяспекі, У мадэлі Ford 1950 года было некалькі розных стыляў кузова, уключаючы Tudor Sedan (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Tudor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Deluxe Tudor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Humpback Tudor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Humpback Tudor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Humpback 2-door sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Humpback 2-door sedan]], [[Packard One-Twenty#1939–1942|1939–1942 Packard One-Twenty 2-door Touring Sedan]], і [[1949 Ford#1949|1949 Ford 2-door sedan]]), Fordor Sedan (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Centerdoor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48|1935 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48|1936 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford|1937 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], і [[1949 Ford#1949|1949 Ford 4-Door Sedan]]), Club Coupe (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Kissel Motor Car Company|1924 Kissel 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Packard|1925 Packard Model 136 5-Passenger Opera Coupé]], [[Packard|1926 Packard All-Steel Top 5-Passenger Victoria coupe model 333]], [[Pierce-Arrow|1927 Pierce-Arrow Series 36 All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Stutz Motor Car Company|1928 Stutz Series BB All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupe]], [[Auburn Automobile|1929 Auburn 6-80 All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupe]], [[Nash Ambassador#1927-1932|1930 Nash Victoria Coupé]], [[Nash Ambassador#1927-1932|1931 Nash Eight-99 Victoria Coupé]], [[Lincoln K#1932|1932 Lincoln Model KA 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Lincoln K#1933|1933 Lincoln Model KB 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Lincoln|1934 Lincoln Victoria 2-Door Sedan]], [[Buick|1935 Buick Victoria Coupé]], [[Packard|1936 Packard 1401 Victoria Coupé]], [[Ford 1937|1937 Ford Deluxe Club Coupé]], [[Mercury Eight|1938 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1939 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1940 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1941 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1942 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[1941 Ford|1946 Ford Club Coupé]], [[1941 Ford|1947 Ford Club Coupé]], [[1941 Ford|1948 Ford Club Coupé]], і [[1949 Ford#1949|1949 Ford Club Coupé]]), Business Coupe (пасля-1850s Horse Drawn Studebaker Doctor's Buggy, [[Oldsmobile|1903 Oldsmobile Coupe “Doctor’s Car”]], [[Ford Model T|Ford Model T Enclosed Coupé (1908–1912)]], [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Enclosed Coupe]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 45-A Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 45-B Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford 1932|1932 Ford Standard Coupe]], [[Ford 1932|1934 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model 48|1935 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model 48|1936 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1937 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1938 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1939 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1940 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1941 Ford|1941 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford|1942 Ford Standard Business Coupe]], [[Ford 1941|1946 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford|1947 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford|1948 Ford Standard Business Coupe]], і [[1949 Ford#1949|1949 Ford Business Coupe]]), Convertible (пасля-Horse Drawn Beaufort Phaeton Carriage, [[Hispano-Suiza|1926 Hispano Suiza H6B Convertible Victoria]], [[Lincoln|1927-1929 Lincoln Model L Convertible Victoria by Dietrich]], [[Packard|1930-1931 Packard Deluxe Eight 745 Convertible Victoria by Maurice Proux]], [[Stutz Motor Car Company|1932 Stutz DV-32 Convertible Victoria by Rollston]], [[Stutz Motor Car Company|1933 Stutz DV-32 Convertible Victoria by Rollston]], [[Packard|1934 Packard 1108 Twelve Convertible Victoria by Dietrich]], [[Lincoln|1935 Lincoln Model K Convertible Victoria by Brunn]], [[Ford Model 48|1936 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1937 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1938 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1939 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1940 Ford Club Cabriolet]], [[1941 Ford|1941 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1942 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1946 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1947 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1948 Ford Super Deluxe Club Convertible]], і [[1949 Ford#1949|1949 Ford Club Convertible]]), і Station Wagon (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[1937 Ford|1937 Ford Station Wagon]], [[1937 Ford|1938 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1937 Ford|1939 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1937 Ford|1940 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1941 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1942 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1946 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1947 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1948 Ford Deluxe Station Wagon]], і [[1949 Ford#1949|1949 Ford Station Wagon]]). Для канкурэнцыі з Chevrolet Bel Air hardtop Ford прадставіў Ford Crestliner "sport sedan". Гэта была першая самастойная амерыканская марка Ford, Crestliner з’яўляўся прэміяльнай версіяй Tudor, абсталяванай двухколернай афарбоўкай і вініловым дахам. Двухдверны станцыйны вэн Ford быў перайменаваны ў Ford Country Squire; у рамках функцыянальнай мадэрнізацыі станцыйны вэн атрымаў заднія сядзенні, якія складаюцца ў роўную паверхню. ==1951== Для 1951 года Ford перайшоў праз некалькі змен, якія адрозніваліся звонку ўводзінамі жалюзі «двойная куля». Назва Victoria (апошні раз выкарыстоўвалася ў 1934 годзе) вярнулася для двухдвернага хардтопа, даючы Ford канкурэнта супраць Chevrolet Bel Air і Plymouth Belvedere; Tudor-версія Crestliner таксама вярнулася. Прадавалася на амаль 10% лепш за Bel Air, і Ford Victoria стала паспяховай на рынку, уключаючы Tudor Sedan (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Centerdoor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Tudor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Tudor Sedan with Taylor Made Auto Trunk mounted on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Deluxe Tudor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Humpback Tudor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Humpback Tudor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Humpback 2-door sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Humpback 2-door sedan]], [[Packard One-Twenty#1939–1942|1939–1942 Packard One-Twenty 2-door Touring Sedan]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford 2-door sedan]], і [[1949 Ford#1950|1950 Ford 2-door sedan]]), Fordor Sedan (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48|1935 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48|1936 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford|1937 Ford Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford 4-door sedan]], і [[1949 Ford#1950|1950 Ford 4-door sedan]]), Club Coupe (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Kissel Motor Car Company|1924 Kissel 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Packard|1925 Packard Model 136 5-Passenger Opera Coupé]], [[Packard|1926 Packard All-Steel Top 5-Passenger Victoria coupe model 333]], [[Pierce-Arrow|1927 Pierce-Arrow Series 36 All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Stutz Motor Car Company|1928 Stutz Series BB All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupe]], [[Auburn Automobile|1929 Auburn 6-80 All-Steel Top 5-Passenger Victoria Coupe]], [[Nash Ambassador#1927-1932|1930 Nash Victoria Coupé]], [[Nash Ambassador#1927-1932|1931 Nash Eight-99 Victoria Coupé]], [[Lincoln K#1932|1932 Lincoln Model KA 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Lincoln K#1933|1933 Lincoln Model KB 5-Passenger Victoria Coupé]], [[Lincoln|1934 Lincoln Victoria 2-Door Sedan]], [[Buick|1935 Buick Victoria Coupé]], [[Packard|1936 Packard 1401 Victoria Coupé]], [[Ford 1937|1937 Ford Deluxe Club Coupé]], [[Mercury Eight|1938 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1939 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1940 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1941 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[Mercury Eight|1942 Mercury Eight Sedan-Coupé]], [[1941 Ford|1946 Ford Club Coupé]], [[1941 Ford|1947 Ford Club Coupé]], [[1941 Ford|1948 Ford Club Coupé]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Club Coupé]], і [[1949 Ford#1950|1950 Ford Club Coupé]]), Business Coupe (пасля-1850s Horse Drawn Studebaker Doctor's Buggy, [[Oldsmobile|1903 Oldsmobile Coupe “Doctor’s Car”]], [[Ford Model T|Ford Model T Enclosed Coupé (1908–1912)]], [[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Enclosed Coupe]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 45-A Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 45-B Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford 1932|1932 Ford Standard Coupe]], [[Ford 1932|1934 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model 48|1935 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[Ford Model 48|1936 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1937 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1938 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1939 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1937 Ford|1940 Ford Standard 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupe]], [[1941 Ford|1941 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford|1942 Ford Standard Business Coupe]], [[Ford 1941|1946 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford|1947 Ford Standard Business Coupe]], [[1941 Ford|1948 Ford Standard Business Coupe]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Business Coupe]], і [[1949 Ford#1950|1950 Ford Business Coupe]]), Convertible (пасля-Horse Drawn Beaufort Phaeton Carriage, [[Hispano-Suiza|1926 Hispano Suiza H6B Convertible Victoria]], [[Lincoln|1927-1929 Lincoln Model L Convertible Victoria by Dietrich]], [[Packard|1930-1931 Packard Deluxe Eight 745 Convertible Victoria by Maurice Proux]], [[Stutz Motor Car Company|1932 Stutz DV-32 Convertible Victoria by Rollston]], [[Stutz Motor Car Company|1933 Stutz DV-32 Convertible Victoria by Rollston]], [[Packard|1934 Packard 1108 Twelve Convertible Victoria by Dietrich]], [[Lincoln|1935 Lincoln Model K Convertible Victoria by Brunn]], [[Ford Model 48|1936 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1937 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1938 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1939 Ford Club Cabriolet]], [[1937 Ford|1940 Ford Club Cabriolet]], [[1941 Ford|1941 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1942 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1946 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1947 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1941 Ford|1948 Ford Super Deluxe Club Convertible]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Club Convertible]], і [[1949 Ford#1950|1950 Ford Convertible Club Coupé]]), і Station Wagon (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[1937 Ford|1937 Ford Station Wagon]], [[1937 Ford|1938 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1937 Ford|1939 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1937 Ford|1940 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1941 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1942 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1946 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1947 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1941 Ford|1948 Ford Deluxe Station Wagon]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Station Wagon]], і [[1949 Ford#1950|1950 Ford Station Wagon]]). Разам з Victoria, Crestliner і Country Squire, лінейка седанаў Ford перажыла нязначныя змены ў аздабленні, пры гэтым Custom Deluxe стаў Custom. У лістападзе 1950 года была прадстаўлена як опцыя трохступеністая аўтаматычная трансмісія Ford-O-Matic, якая стала першай аўтаматычнай скрынкай перадач, прапанаванай у аўтамабілях Ford. У рамках функцыянальнага абнаўлення Ford замяніў кнопку запуску на запушчэнне з ключом. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford]] 5qyj7xgogwql6b69708s8kf5hkittz9 0 300525 2664482 2663800 2026-04-11T00:11:50Z ~2026-22179-45 96792 2664482 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet Task Force/GMC Blue Chip» | выява = [[Файл:TaskForceCHMG-DT.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]/[[GMC]]» | гады = 1955-1959 | падобныя = '''Task Force 3100 Pickup Truck (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 2-Door Pickup Truck (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 2-Door Pickup Truck (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge C-100 Forward Look Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-100 Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Pickup Truck]]<br/> '''Task Force 3100 Pickup Truck (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Pickup Truck (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge C-100 Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-100 Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Pickup Truck]] <br/> '''Task Force 3100 Pickup Truck (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Pickup Truck (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Pickup Truck (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge C-100 Pickup Truck]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge C-100 Pickup Truck]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-100 Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Pickup Truck]]<br/>'''3100 Panel Van (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge Town Panel Job-Rated DeLuxe]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-100 Panel Truck]] <br/> '''3100 Panel Van (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge Town Panel]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Panel Truck]] <br/>'''3100 Panel Van (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge Town Panel]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge Town Panel]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Panel Truck]]<br/>'''Task Force 3600 Long Bed Pickup Truck (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Pickup Truck (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Pickup Truck (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge C-Series Forward Look Cab Long Bed Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-120 Long Bed Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Long Bed Pickup Truck]]<br/> '''Task Force 3600 Long Bed Pickup Truck (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Pickup Truck (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge C-Series Long Bed Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-120 Long Bed Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Long Bed Pickup Truck]] <br/> '''Task Force 3600 Long Bed Pickup Truck (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Pickup Truck (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Pickup Truck (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge C-Series Long Bed Pickup Truck]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge C-Series Long Bed Pickup Truck]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-120 Long Bed Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Long Bed Pickup Truck]]<br/>'''Task Force 3600 Single Rear Wheel Chassis Cab (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Single Rear Wheel Chassis Cab (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Single Rear Wheel Chassis Cab (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge C-Series Forward Look Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-120 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/> '''Task Force 3600 Single Rear Wheel Chassis Cab (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Single Rear Wheel Chassis Cab (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge C-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-120 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]] <br/> '''Task Force 3600 Single Rear Wheel Chassis Cab (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Single Rear Wheel Chassis Cab (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Single Rear Wheel Chassis Cab (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge C-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge C-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-120 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>'''Task Force 3600 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Cab (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge C-Series Forward Look Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-120 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/> '''Task Force 3600 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-120 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]] <br/> '''Task Force 3600 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-120 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]] <br/>'''Task Force 3800 Single Rear Wheel Chassis Cab (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 2-Door Single Rear Wheel Chassis Cab (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 2-Door Single Rear Wheel Chassis Cab (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge 1-Ton Forward Look Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-130 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/> '''Task Force 3800 Single Rear Wheel Chassis Cab (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Single Rear Wheel Chassis Cab (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge 1-Ton Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[International Harvester A-100|1957 International Harvester A-130 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]] <br/> '''Task Force 3800 Single Rear Wheel Chassis Cab (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Single Rear Wheel Chassis Cab (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Single Rear Wheel Chassis Cab (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge C-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge C-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]] <br/>[[International Harvester A-100|1958-1959 International Harvester A-130 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>'''Task Force 3800 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Cab (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge 300 1-Ton Dually Chassis Forward Look Cab]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-130 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/> '''Task Force 3800 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge 300 1-Ton Dually Chassis Cab]]<br/>[[International Harvester A-100|1957 International Harvester A-130 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]] <br/> '''Task Force 3800 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge D-350 1-Ton Dually Chassis Cab]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge D-350 1-Ton Dually Chassis Cab]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-130 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Chassis Cab]] <br/> '''Task Force 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge 1-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/> '''Task Force 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge 1-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International Harvester A-100|1957 International Harvester A-130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel School Bus Chassis]] <br/> '''Task Force 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge 1-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge 1-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel School Bus Chassis]] <br/>'''Task Force Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge Forward Look Medium-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-160/S-170/S-180 2-Door Medium-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/> '''Task Force Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge Medium-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks]] <br/> '''Task Force Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge Medium-Duty Conventional Cab Trucks]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge Medium-Duty Conventional Cab Trucks]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Medium-Duty Conventional Cab Trucks]] <br/> '''Task Force Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge Forward Look Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[International Harvester S-100|1955-1956 International Harvester Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/> '''Task Force Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]] <br/> '''Task Force Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Heavy-Duty Conventional Cab Trucks]] <br/> '''Task Force Medium-Duty School Bus Chassis (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford B-Series School Bus Chassis (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-Series School Bus Chassis (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge Medium-Duty School Bus Chassis]]<br/>[[International Harvester S-100|1955-1956 International Harvester Medium-Duty School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Medium-Duty School Bus Chassis]]<br/> '''Task Force Medium-Duty School Bus Chassis (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford B-Series Medium-Duty School Bus Chassis (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge Medium-Duty School Bus Chassis]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-Series Medium-Duty School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Medium-Duty School Bus Chassis]] <br/> '''Task Force Medium-Duty School Bus Chassis (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford B-Series School Bus Chassis (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford B-Series School Bus Chassis (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge Medium-Duty School Bus Chassis]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge Medium-Duty School Bus Chassis]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-Series Medium-Duty School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Medium-Duty School Bus Chassis]] <br/>'''Task Force LCF-Series (1955-1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge COE]]/[[Dodge C Series|1957 Dodge COE]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-160/S-170/S-180 COE]] <br/> '''Task Force LCF-Series (1958-1959):'''<br/>[[Dodge C Series|1958-1959 Dodge COE]] <br/>[[International Harvester A-Series|International Harvester AC-160/AC-170/AC-180]]<br/>'''Task Force 3800 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 2-Door Dual Rear Wheel Pickup Truck (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge C-Series Forward Look Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-130 Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> '''Task Force 3800 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester A-100|1957 International Harvester A-130 Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/> '''Task Force 3800 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-130 Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>'''Task Force 3600 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1955-1956):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Dual Rear Wheel Pickup Truck (1955)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1956)]]<br/>[[Dodge C Series|1955-1956 Dodge C-Series Forward Look Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester S-100|International Harvester S-120 Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1955-1956 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> '''Task Force 3600 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1957):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1957)]]<br/>[[Dodge C Series|1957 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester A-Series|1957 International Harvester A-120 Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1957 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/> '''Task Force 3600 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1958-1959):'''<br/>[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1958)]]/[[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Pickup Truck (1959)]]<br/>[[Dodge C Series|1958 Dodge C-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Dodge C Series|1959 Dodge C-Series Dual Rear WheeL Pickup Truck]] <br/>[[International Harvester A-Series|1958-1959 International Harvester A-120 Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker E-series truck|1958-1959 Studebaker E-Series Dual Rear Wheel Pickup Truck]] |папярэднік=[[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance Design]] |наступнік=[[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet C/K]] }} '''Chevrolet Task Force''' (у некаторых выпадках '''Task-Force''') — гэта серыя лёгкіх грузавікоў (3100-кароткая платформа (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]]) і 3200-доўгая платформа; пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet 3200 Pickup Truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet 3200 Pickup Truck]]) і сярэдніх грузавікоў (3600 Dual Rear Wheel Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 1.5-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3600 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3600 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]]), Task Force Medium and Heavy Duty Conventional Cab Single Axle Semi Tractor Trucks (пасля-Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]]), Task Force Medium and Heavy Duty Conventional Cab Tandem-Axle Semi Tractor Trucks (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]]), Medium and Heavy Duty Conventional Cab Single Axle Rigid Trucks (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Rigid Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Chassis Rigid Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Chassis Rigid Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Chassis Rigid Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Chassis Rigid Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Single Axle Chassis Rigid Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle rigid truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]]), Task Force Medium and Heavy Duty Conventional Cab Tandem-Axle Trucks (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Tandem-Axle Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]]), Task Force Medium-Duty School Bus Chassis (пасля-[[Brockway Motor Truck Company|Brockway T School Bus Chassis (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton School Bus Chassis]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton School Bus Chassis]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Conventional School Bus Chassis]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional School Bus Chassis]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional School Bus Chassis]]), Task-Force LCF-Series Single Axle Rigid Chassis Trucks (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Single-Axle Rigid Chassis Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Task-Force LCF-Series Tandem Axle Rigid Chassis Trucks (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]]), Task-Force LCF-Series Single Axle Semi-Tractor Trucks (пасля-Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Single-Axle Semi-Tractor Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), Task-Force LCF-Series Tandem Axle Semi-Tractor Trucks (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]]), 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (пасля-[[Brockway Motor Truck Company|Brockway T School Bus Chassis (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton School Bus Chassis]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton School Bus Chassis]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]), і 3800 Dual Rear Wheel Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 1.5-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], і [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]])) ад Chevrolet, прадстаўленая ў 1955 годзе, яе першая вялікая перапрацоўка з 1947 года. У паралельнай лінейцы GMC вядомая як Blue Chip, яна мела больш сучасны дызайн у параўнанні з папярэдняй [[Chevrolet Advance Design|Advance-Design]] без шкоды для надзейнасці або даўгавечнасці. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Chevrolet|Task Force]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 1950-х гадоў]] 30u95o2b7xrphqteoucijtxoyc5uzx5 0 301413 2664485 2663164 2026-04-11T00:15:52Z ~2026-22179-45 96792 2664485 wikitext text/x-wiki [[Volvo S80]] — гэта аўтамабіль бізнес-класа, які выпускаўся шведскім вытворцам [[Volvo Cars]] з 1998 па 2016 год на працягу двух пакаленняў. Ён замяніў заднепрывадны S90 у якасці флагманскага седана Volvo. == Першае пакаленне (1998-2006) == Першае пакаленне Volvo S80 (платформа P2, 1998-2006; пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1950|1950 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1951|1951 Ford Custom 4-door sedan]], [[1952 Ford#1952|1952 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1953|1953 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1954|1954 Ford Customline 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1956-1959 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1960-1961 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1962-1963 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1964-1966 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo 164|1968-1972 Volvo 164 4-door sedan]], [[Volvo 164|1973-1975 Volvo 164 4-door sedan]], [[Volvo 200#244|1974–1976 Volvo 244 4-door sedan]], [[Volvo 200#244|1977–1983 Volvo 244 4-door sedan]], [[Volvo 700#740|1984-1989 Volvo 740 4-door sedan]], [[Volvo 900#Volvo 940|1990-1994 Volvo 940 4-door sedan]], і [[Volvo 940|1994–1998 Volvo 940 4-door sedan]]) было раскошным бізнес-седанам Volvo, вядомым сваімі інавацыйнымі сістэмамі бяспекі, такімі як WHIPS і надзьмутыя фіранкі, з выразным крывулявым дызайнам, папярочна размешчанымі шасціцыліндравымі рухавікамі (уключаючы магутны T6 з двайным турбонаддувам), камфортнымі скуранымі сядзеннямі, але часам крытыкавалася за якасць пластыку ў салоне і капрызную электроніку, прапаноўваючы прасторную паездку з магчымасцю поўнага прывада. ==Другое пакаленне (2006–2016)== Второе пакаленне Volvo S80 (2006–2016) — гэта раскошны прадстаўнічы седан на платформе Volvo P3 (EuCD), вядомы сваёй увагай да бяспекі, вытанчаным камфортам і стрыманы скандынаўскі дызайн. Ён прызначаны для спакойных працяглых паездак, а не для дынамічнай спартыўнай язды, прапаноўваючы моцную альтэрнатыву нямецкім канкурэнтам, такім як [[BMW 5]] або [[Audi A6]]. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Volvo|S80]] [[Катэгорыя:Сэданы]] aum93s0ll1cit82xg6jrdwpxflzp7y0 0 301502 2664492 2663171 2026-04-11T00:21:38Z ~2026-22179-45 96792 2664492 wikitext text/x-wiki [[Ford Crown Victoria]] («Crown Vic») — гэта паўнапамерны седан, які выпускаўся кампаніяй [[Ford]]. Пераемнік [[Ford LTD Crown Victoria]], два пакаленні гэтай мадэлі выпускаліся з 1992 па 2012 мадэльны год. Crown Victoria, аналаг Mercury Grand Marquis ад Ford, быў самым вялікім седанам, які выпускаўся кампаніяй Ford у Паўночнай Амэрыцы і размяшчаўся вышэй за Ford Taurus. Crown Victoria Police Interceptor (1992–2011) прадаваўся спецыяльна для выкарыстання ў праваахоўных органах; седан Crown Victoria з доўгай колавай базай (2002–2011) прадаваўся ў асноўным для таксі. == Першае пакаленне == Першае пакаленне Crown Vic (1992-1997; пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1950|1950 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1951|1951 Ford Custom 4-door sedan]], [[1952 Ford#1952|1952 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1953|1953 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1954|1954 Ford Customline 4-door sedan]], [[1955 Ford#1955|1955 Ford Mainline 4-door sedan]], [[1955 Ford#1956|1956 Ford Mainline 4-door sedan]], [[1957 Ford#1957|1957 Ford Custom 300 Fordor Sedan (73B)]], [[1957 Ford#1958|1958 Ford Custom 300 Fordor Sedan (73B)]], [[1957 Ford#1959|1959 Ford Custom 300 Fordor Sedan (58E)]], [[1960 Ford#1960|1960 Ford Fairlane Town Sedan (58E)]], [[1960 Ford#1961|1961 Ford Fairlane Town Sedan (58E)]], [[1960 Ford#1962|1962 Ford Galaxie 4-Door Sedan (62B)]], [[1960 Ford#1963|1963 Ford Galaxie 4-Door Town Sedan (62B)]], [[1960 Ford#1964|1964 Ford Custom 4-door Sedan (54E)]], [[Ford LTD#1965—1968|1965 Ford Galaxie 500 4-door sedan]], [[Ford LTD#1965—1968|1966 Ford Galaxie 500 4-door sedan]], [[Ford LTD#1965—1968|1967 Ford Galaxie 500 4-door sedan]], [[Ford LTD#1965—1968|1968 Ford Galaxie 500 4-door sedan]], [[Ford LTD#1969—1972|1969 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1969—1972|1970 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1969—1972|1971 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1969—1972|1972 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1973—1978|1973 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD|1974 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1973—1978|1975 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1973—1978|1976 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD|1976 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1973—1978|1977 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD#1973—1978|1978 Ford LTD 4-door sedan]], [[Ford LTD Crown Victoria|Ford LTD Crown Victoria 4-door sedan (1979–1980)]], [[Ford LTD Crown Victoria|Ford LTD Crown Victoria 4-door sedan (1980-1983)]], [[Ford LTD Crown Victoria|Ford LTD Crown Victoria 4-door sedan (1984-1987)]], [[Ford LTD Crown Victoria|Ford LTD Crown Victoria 4-door sedan (1980-1983)]], [[Ford LTD Crown Victoria|Ford LTD Crown Victoria 4-door sedan (1984-1987)]], і [[Ford LTD Crown Victoria|Ford LTD Crown Victoria 4-door sedan (1988-1991)]]), вядомае сваім значным абнаўленнем стылю «аэрадынамікі» з больш нізкім каэфіцыентам аэрадынамічнага супраціўлення, хоць яно захавала старую платформу шасі Panther і задні прывад, абсталяванае модульным рухавіком V8 ад Ford, стаўшы папулярным і трывалым выбарам для паліцыі (P71) і таксі, перш чым яго змяніла другое пакаленне (EN114). == Другое пакаленне == Ford Crown Victoria 1998-2003 гадоў выпуску быў вялікім заднепрывадным седанам, вядомым сваёй трывалай рамнай канструкцыяй, прасторным салонам і легендарнай надзейнасцю. Ён быў абсталяваны надзейным 4,6-літровым рухавіком V8 ад Ford і 4-ступеністай аўтаматычнай каробкай перадач, што рабіла яго папулярным выбарам для сем'яў, таксі і паліцэйскіх аўтапаркаў, нягледзячы на ​​традыцыйны, менш аэрадынамічны стыль. Ён прапаноўваў плаўную, камфортную язду і вялікі багажнік, хоць некаторыя пазнейшыя мадэлі сутыкаліся з нязначнымі праблемамі з задняй воссю і шумам ветру. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Crown Victoria]] hogidfthne3q0342rmlfizx2vfl6q66 0 301761 2664437 2656317 2026-04-10T13:32:27Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664437 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Парыж |выява = Paris Basketball Logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 2018 |краіна = [[Францыя]] |мясьціна = [[Парыж]] |пляцоўка = [[Адыдас-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|8000}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі|НБЛ-Эліт]] |сэзон = |становішча = |колер1 = black |колер2 = #0000CD |колер3 = white |колер_тэксту = white |колер_фону = black }} '''«Пары́ж»''' ({{мова-fr|Paris}}) — францускі баскетбольны клюб з [[Парыж|аднайменнага гораду]], які спаборнічае ў [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі|НБЛ-Эліт]]. У 2024—2025 гадоў клюб дэбютаваў у [[Эўраліга|Эўралізе]]. Быў заснаваны ў 2018 годзе. Свае хатнія матчы гуляе на [[Адыдас-Арэна|Адыдас-Арэне]]. Праз тры гады па сваім стварэньні, то бок у 2021 годзе, «Парыж» упершыню прасунуўся ў найвышэйшы дывізіён Францыі па баскетболе. У 2024 годзе каманда ўзяла Кубак лідэраў і стала ўладальніцай [[Эўракубак баскетболу|Эўракубка]], а праз год яна ўпершыню ў гісторыі клюбу ўзяла тытул чэмпіёна Францыі і [[Кубак Францыі па баскетболе|Кубак Францыі]]. == Вонкавыя спасылкі == * [https://parisbasketball.com/en/ Афіцыйная бачына]. {{Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі}} [[Катэгорыя:Францускія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2018 годзе]] mkuze3yopvu8i7936uh9bzwaqrtv1yb 0 301766 2664436 2656615 2026-04-10T13:31:19Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664436 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Манака}} {{Баскетбольны клюб |назва = Манака |выява = AS Monaco Basket.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1913 |краіна = [[Манака]] |мясьціна = [[Фанвіей]] |пляцоўка = [[Заля Гастон Мэдэсін]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|5000}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі|НБЛ-Эліт]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #E20E0E |колер2 = white |колер3 = #CEB466 |колер_тэксту = white |колер_фону = #E20E0E }} '''«Мана́ка»''' ({{мова-fr|AS Monaco}}) — баскетбольны клюб з [[Манака]], які зарэгістраваны ў Францыі і спаборнічае ў мясцовым чэмпіянаце. Належыць да структуры шматспартовага клюбу «[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]», які паўстаў у 1924 годзе. Баскетбольная каманда клюбу была створаная на чатыры гады пазьней, то бок у 1928 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://asmonaco.basketball/club/history.php|загаловак=L’Histoire de la Roca Team|выдавецтва=asmonaco.basketball}}</ref>. Свае хатнія матчы клюб ладзіць у [[Залі Гастон Мэдэсін|Заля Гастон Мэдэсін]]. Клюб быў другім у розыгрышы [[Эўраліга (баскетбол)|Эўралігі]] ў 2025 годзе, а ў 2021 годзе «Манака» стаў уладальнікам [[Кубак Эўропы па баскетболе|Кубка Эўропы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://asmonaco.basketball/ Афіцыйная бачына]. {{Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі}} [[Катэгорыя:Францускія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1924 годзе]] 7i3ejz7lg94zywaxep4xs9zf5oakg7x 2664438 2664436 2026-04-10T13:33:14Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2664438 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Манака}} {{Баскетбольны клюб |назва = Манака |выява = AS Monaco Basket.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1913 |краіна = [[Манака]] |мясьціна = [[Фанвіей]] |пляцоўка = [[Заля Гастон Мэдэсін]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|5000}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі|НБЛ-Эліт]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #E20E0E |колер2 = white |колер3 = #CEB466 |колер_тэксту = white |колер_фону = #E20E0E }} '''«Мана́ка»''' ({{мова-fr|AS Monaco}}) — баскетбольны клюб з [[Манака]], які зарэгістраваны ў Францыі і спаборнічае ў мясцовым чэмпіянаце. Належыць да структуры шматспартовага клюбу «[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]», які паўстаў у 1924 годзе. Баскетбольная каманда клюбу была створаная на чатыры гады пазьней, то бок у 1928 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://asmonaco.basketball/club/history.php|загаловак=L’Histoire de la Roca Team|выдавецтва=asmonaco.basketball}}</ref>. Свае хатнія матчы клюб ладзіць у [[Залі Гастон Мэдэсін|Заля Гастон Мэдэсін]]. Клюб быў другім у розыгрышы [[Эўраліга|Эўралігі]] ў 2025 годзе, а ў 2021 годзе «Манака» стаў уладальнікам [[Эўракубак баскетболу|Эўракубка]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://asmonaco.basketball/ Афіцыйная бачына]. {{Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі}} [[Катэгорыя:Францускія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1924 годзе]] detgq1hqprt5bnqe2qou232bi2c8v82 0 301917 2664487 2663160 2026-04-11T00:17:38Z ~2026-22179-45 96792 2664487 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = Volvo S90 Gen.2 |выява = [[Файл:2016 Volvo S90 Inscription fr.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Volvo]] |вядомы як = |гады = 2016-2025 |зборка = |папярэднік = [[Volvo S80]] |наступнік = [[Volvo ES90]] |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |рухавік = |кпп = |падобныя = '''S90 Gen.2:'''<br/>[[Acura RLX|2018-2020 Acura RLX Sedan]]<br/>[[Audi A6|2015-2018 Audi A6 C7 Sedan]]/[[Audi A6|Audi A6 C8 Sedan]]<br/>[[BMW G30]]/[[BMW G60]]<br/>[[DS 9|Citroën DS 9 Sedan]]<br/>[[Honda Legend|2018-2021 Honda Legend Sedan]]<br/>[[Chrysler 300|2015-2023 Chrysler 300 Notchback Sedan]]<br/>[[Toyota Crown|Toyota Crown Sedan (S220)]]/[[Toyota Crown|Toyota Crown Sedan (S230/232)]]<br/>[[Lexus GS|2015-2020 Lexus GS Sedan]]/[[Lexus ES|Lexus ES Sedan (XZ10)]]<br/>[[Kia Cadenza|Kia Cadenza (YG) Sedan]]/[[Kia K8|Kia K8 Sedan]]<br/>[[Jaguar XF (X260)|Jaguar XF Sedan (X260)]]<br/>[[Genesis G80|Genesis G80 Sedan (2016—2020)]]/[[Genesis G80|Genesis G80 Sedan (RG3)]]<br/>[[Cadillac CTS|2017-2019 Cadillac CTS Sedan]]/[[Cadillac CT5|Cadillac CT5 Sedan]]<br/>[[Infiniti Q70]]<br/>[[Mercedes-Benz W213|Mercedes-Benz W213]]/[[Mercedes-Benz W214|Mercedes-Benz W214]]<br/>[[Nissan Fuga|Nissan Fuga Sedan (2015-2022)]]<br/>'''S90L Gen.2:'''<br/>[[Acura RLX|2018-2020 Acura RLX LWB Sedan]]<br/>[[Audi A6|2015-2018 Audi A6 L C7]]/[[Audi A6|Audi A6 L C8]]<br/>[[BMW G30|BMW G38]]/[[BMW G60|BMW G68]]<br/>[[DS 9|Citroën DS 9 LWB Sedan]]<br />[[Honda Legend|2018-2021 Honda Legend LWB Sedan]]<br/>[[Chrysler 300|2015-2023 Chrysler 300 LWB Notchback Sedan]] <br/>[[Toyota Crown|Toyota Crown LWB Sedan (S220)]]/[[Toyota Crown|Toyota Crown LWB Sedan (S230/232)]]<br />[[Lexus GS|2015-2020 Lexus GS LWB Sedan]]/[[Lexus ES|Lexus ES LWB Sedan (XZ10)]]<br/>[[Genesis G80|Genesis G80 LWB Sedan (2016—2020)]]/[[Genesis G80|Genesis G80 LWB Sedan (RG3)]]<br/>[[Jaguar XF (X260)|Jaguar XFL (X260)]]<br/>[[Kia Cadenza|Kia Cadenza (YG) LWB Sedan]]/[[Kia K8|Kia K8 LWB Sedan]]<br/>[[Cadillac CTS|2017-2019 Cadillac CTS LWB Sedan]]/[[Cadillac CT5|Cadillac CT5 LWB Sedan]]<br/>[[Infiniti Q70|Infiniti Q70L]]<br/>[[Mercedes-Benz W213|Mercedes-Benz V213]]/[[Mercedes-Benz W214|Mercedes-Benz V214]]<br/>[[Nissan Fuga|Nissan Fuga LWB Sedan (2015-2022)]] }} [[Volvo S90]] — гэта седан бізнес-класа, які вырабляецца і прадаецца шведскім аўтавытворцам Volvo Cars з 2016 года і даступны як седан з кароткай (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1950|1950 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1951|1951 Ford Custom 4-door sedan]], [[1952 Ford#1952|1952 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1953|1953 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1954|1954 Ford Customline 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1956-1959 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1960-1961 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1962-1963 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1964-1966 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo 164|1968-1972 Volvo 164 4-door sedan]], [[Volvo 164|1973-1975 Volvo 164 4-door sedan]], [[Volvo 200#244|1974–1976 Volvo 244 4-door sedan]], [[Volvo 200#244|1977–1983 Volvo 244 4-door sedan]], [[Volvo 700#740|1984-1989 Volvo 740 4-door sedan]], [[Volvo 900#Volvo 940|1990-1994 Volvo 940 4-door sedan]], [[Volvo 940|1994–1998 Volvo 940 4-door sedan]], [[Volvo S80#Першае пакаленне (1998-2006)|Volvo S80 (1998-2003)]], [[Volvo S80#Першае пакаленне (1998-2006)|Volvo S80 (2003-2006)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2006-2009)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2009-2011)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2011-2013)]], і [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2013-2016)]]) і доўгай колавай базай (пасля-Horse Drawn Golden Coupé,[[Ford Model T|1917–1922 Ford Model T Centerdoor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М-12|1950–1957 ЗіМ-12 4-door limousine]], [[ГАЗ-М-12|1958–1960 ГАЗ-12 4-door limousine]], [[ГАЗ-13|ГАЗ-13 «Чайка» 4-door limousine]], [[ГАЗ-14|ГАЗ-14 «Чайка» 4-door limousine]], [[Volvo 940|1994–1998 Volvo 960 Executive Royal Sedan]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2006-2009)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2009-2011)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2011-2013)]], і [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2013-2016)]]). Яго варыянт універсала называецца [[Volvo V90]]. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Volvo|S90 Gen.2]] h86ro338p3plgr5z5bp8xfnzdlryldk 2664488 2664487 2026-04-11T00:18:13Z ~2026-22179-45 96792 2664488 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = Volvo S90 Gen.2 |выява = [[Файл:2016 Volvo S90 Inscription fr.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Volvo]] |вядомы як = |гады = 2016-2025 |зборка = |папярэднік = [[Volvo S80]] |наступнік = [[Volvo ES90]] |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |рухавік = |кпп = |падобныя = '''S90 Gen.2:'''<br/>[[Acura RLX|2018-2020 Acura RLX Sedan]]<br/>[[Audi A6|2015-2018 Audi A6 C7 Sedan]]/[[Audi A6|Audi A6 C8 Sedan]]<br/>[[BMW G30]]/[[BMW G60]]<br/>[[DS 9|Citroën DS 9 Sedan]]<br/>[[Honda Legend|2018-2021 Honda Legend Sedan]]<br/>[[Chrysler 300|2015-2023 Chrysler 300 Notchback Sedan]]<br/>[[Toyota Crown|Toyota Crown Sedan (S220)]]/[[Toyota Crown|Toyota Crown Sedan (S230/232)]]<br/>[[Lexus GS|2015-2020 Lexus GS Sedan]]/[[Lexus ES|Lexus ES Sedan (XZ10)]]<br/>[[Kia Cadenza|Kia Cadenza (YG) Sedan]]/[[Kia K8|Kia K8 Sedan]]<br/>[[Jaguar XF (X260)|Jaguar XF Sedan (X260)]]<br/>[[Genesis G80|Genesis G80 Sedan (2016—2020)]]/[[Genesis G80|Genesis G80 Sedan (RG3)]]<br/>[[Cadillac CTS|2017-2019 Cadillac CTS Sedan]]/[[Cadillac CT5|Cadillac CT5 Sedan]]<br/>[[Infiniti Q70]]<br/>[[Mercedes-Benz W213|Mercedes-Benz W213]]/[[Mercedes-Benz W214|Mercedes-Benz W214]]<br/>[[Nissan Fuga|Nissan Fuga Sedan (2015-2022)]]<br/>'''S90L Gen.2:'''<br/>[[Acura RLX|2018-2020 Acura RLX LWB Sedan]]<br/>[[Audi A6|2015-2018 Audi A6 L C7]]/[[Audi A6|Audi A6 L C8]]<br/>[[BMW G30|BMW G38]]/[[BMW G60|BMW G68]]<br/>[[DS 9|Citroën DS 9 LWB Sedan]]<br />[[Honda Legend|2018-2021 Honda Legend LWB Sedan]]<br/>[[Chrysler 300|2015-2023 Chrysler 300 LWB Notchback Sedan]] <br/>[[Toyota Crown|Toyota Crown LWB Sedan (S220)]]/[[Toyota Crown|Toyota Crown LWB Sedan (S230/232)]]<br />[[Lexus GS|2015-2020 Lexus GS LWB Sedan]]/[[Lexus ES|Lexus ES LWB Sedan (XZ10)]]<br/>[[Genesis G80|Genesis G80 LWB Sedan (2016—2020)]]/[[Genesis G80|Genesis G80 LWB Sedan (RG3)]]<br/>[[Jaguar XF (X260)|Jaguar XFL (X260)]]<br/>[[Kia Cadenza|Kia Cadenza (YG) LWB Sedan]]/[[Kia K8|Kia K8 LWB Sedan]]<br/>[[Cadillac CTS|2017-2019 Cadillac CTS LWB Sedan]]/[[Cadillac CT5|Cadillac CT5 LWB Sedan]]<br/>[[Infiniti Q70|Infiniti Q70L]]<br/>[[Mercedes-Benz W213|Mercedes-Benz V213]]/[[Mercedes-Benz W214|Mercedes-Benz V214]]<br/>[[Nissan Fuga|Nissan Fuga LWB Sedan (2015-2022)]] }} [[Volvo S90]] — гэта седан бізнес-класа, які вырабляецца і прадаецца шведскім аўтавытворцам Volvo Cars з 2016 года і даступны як седан з кароткай (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Model 40 Deluxe Fordor Trunkback Sedan]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1937|1937 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[1937 Ford#1938|1938 Ford Standard Humpback Fordor Sedan]], [[Nash Ambassador|1939 Nash Ambassador 8 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash LaFayette|1940 Nash LaFayette 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1941 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1942 Nash Ambassador "600" 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1946 Nash Ambassador 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash 600|1947 Nash 600 4-Door Trunk Back Sedan]], [[Nash Ambassador|1948 Nash Ambassador 4-Door Trunkback Sedan (4860)]], [[1949 Ford#1949|1949 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1950|1950 Ford Custom 4-door sedan]], [[1949 Ford#1951|1951 Ford Custom 4-door sedan]], [[1952 Ford#1952|1952 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1953|1953 Ford Customline 4-door sedan]], [[1952 Ford#1954|1954 Ford Customline 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1956-1959 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1960-1961 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1962-1963 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo Amazon#1956-1966|1964-1966 Volvo Amazon 4-door sedan]], [[Volvo 164|1968-1972 Volvo 164 4-door sedan]], [[Volvo 164|1973-1975 Volvo 164 4-door sedan]], [[Volvo 200#244|1974–1976 Volvo 244 4-door sedan]], [[Volvo 200#244|1977–1983 Volvo 244 4-door sedan]], [[Volvo 700#740|1984-1989 Volvo 740 4-door sedan]], [[Volvo 900#Volvo 940|1990-1994 Volvo 940 4-door sedan]], [[Volvo 940|1994–1998 Volvo 940 4-door sedan]], [[Volvo S80#Першае пакаленне (1998-2006)|Volvo S80 (1998-2003)]], [[Volvo S80#Першае пакаленне (1998-2006)|Volvo S80 (2003-2006)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2006-2009)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2009-2011)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2011-2013)]], і [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80 Short Wheelbase Sedan (2013-2016)]]) і доўгай колавай базай (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Willys|1920-1922 Willys Overland 4-Door Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-A|ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[ГАЗ-M1|1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-M1|ГАЗ-11-73 4-Door Sedan]], [[ГАЗ-М-12|1950–1957 ЗіМ-12 4-door limousine]], [[ГАЗ-М-12|1958–1960 ГАЗ-12 4-door limousine]], [[ГАЗ-13|ГАЗ-13 «Чайка» 4-door limousine]], [[ГАЗ-14|ГАЗ-14 «Чайка» 4-door limousine]], [[Volvo 940|1994–1998 Volvo 960 Executive Royal Sedan]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2006-2009)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2009-2011)]], [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2011-2013)]], і [[Volvo S80#Другое пакаленне (2006–2016)|Volvo S80L (2013-2016)]]). Яго варыянт універсала называецца [[Volvo V90]]. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Volvo|S90 Gen.2]] 2bwl79rtfcx4mnk7kpl8bqiutsybg9d 0 302203 2664505 2664388 2026-04-11T05:57:49Z Jarash 794 дапаўненьне 2664505 wikitext text/x-wiki [[Файл:Millennium_of_Russia_Monument_in_Nowgorod,_2005.jpg|значак|364x364пкс|Тысячагодзьдзе Расеі - помнік расейскай дзяржаўнасьці ў [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе.]]]] '''Сьпіс кіраўнікоў Русі, Рускай дзяржавы, Расейскай імпэрыі, Расейскай рэспублікі / Расейскай дзяржавы, РСФСР, СССР, Расейскай Фэдэрацыі (862— 2026)'''. Кіраўнікі ў пэрыяд раздробненасьці вызначаюцца зыходзячы з таго, што намінальнай сталіцай Русі да сярэдзіны XIII стагодзьдзя зьяўляўся [[Кіеў]], ад сярэдзіны XIII стагодзьдзя да 1389 — [[Уладзімер (Уладзімерская вобласьць)|Уладзімер]], ад 1389 — [[Масква]]<ref>{{кніга |аўтар=Толочко А. П. |загаловак=«История Российская» Василия Татищева: источники и известия |мова=ru |месца=М. |выдавецтва=Новое литературное обозрение |год=2005 |старонкі=411—419 |isbn=5-86793-346-6 |наклад=2000}}</ref><ref name="Горский-2004">{{кніга |аўтар=Горский А. А. |загаловак=Русь: От славянского Расселения до Московского царства |мова=ru |спасылка=https://www.academia.edu/115772522/ |месца=М. |выдавецтва=Языки славянской культуры |год=2004 |старонкі=6}}</ref>. Паводле традыцыі ў сьпіс таксама ўключаны вялікія князі ўладзімерскія (за пэрыяд з 1157 па 1243 год) і ўдзельныя князі [[Маскоўскае княства|маскоўскія]] (1263—1389 гады), якія не былі вярхоўнымі суверэнамі [[Русь|рускіх земляў]], але лічацца кіраўнікамі Расіі з дынастычнага і гістарычнага пункту гледжаньня. Сьпіс пачынаецца з варага [[Рурык|Рурыка]], заклік якога ў 862 годзе на княжаньне ў Ладагу ці Ноўгарад прынята лічыць умоўнай кропкай пачатку працэсу стварэньня расійскай дзяржавы. Далей пералік працягваецца кіраўнікамі [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]], якія княжылі ў Кіеве да 1240 году, калі падчас мангола-татарскага нашэсьця горад быў разрабаваны і спалены. Сьпіс кіеўскіх князёў даводзіцца да сярэдзіны XIII стагодзьдзя — да моманту, калі зьвесткі пра іх зьнікаюць зь летапісаў. Наступны пэрыяд, пералічаны ў сьпісе, пачынаецца з 1157 году, калі Андрэй Багалюбскі перанёс сталіцу Растова-Суздальскага княства з [[Суздаль|Суздаля]] ва Ўладзімер і заснаваў Уладзімерскае княства. У 1243 годзе [[Залатая Арда]] (якой рускія княствы плацілі даніну) прызнала, што вялікія князі ўладзімерскія вышэйшыя за астатніх рускіх князёў. Пэрыяд Уладзімерскага вялікага княства працягвае ў 1389 годзе Маскоўскае вялікае княства (улучаны таксама пэрыяд удзельнага княства 1263—1389 гадоў). Станаўленьне цэнтралізаванай Рускай дзяржавы цягам аб’яданьня раздробленай Русі аднесена да 1478 году, калі вялікі князь маскоўскі [[Іван III]] далучыў да сваіх уладаньняў [[Наўгародзкая рэспубліка|Наўгародзкую рэспубліку]]. Наступны пэрыяд ([[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]) пачынаецца ў 1721 годзе і заканчваецца дэклярацыяй у 1917 годзе [[Расейская рэспубліка|рэспубліканскай формы кіраваньня]]. Ва ўмовах [[Кастрычніцкі пераварот|Кастрычніцкага перавароту]] й Грамадзянскай вайны у Расеі пачалося ўстанаўленьне савецкай улады. У 1922 годзе было ўтворана аб’яднаньне савецкіх рэспублік — [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], якое праіснавада да 1991 году, калі ён [[Распад СССР|распаўся]] на зноў суверэнныя дзяржавы (у тым ліку [[Расея|Расею]]). У сьпіс ня ўключаныя фактычныя кіраўнікі (за выключэньнем савецкага пэрыяда) і рэгенты, кіраўнікі іншых утварэньняў у межах сучаснай расейскай тэрыторыі, якія не кантралявалі сталіцу, асобы, якія атрымалі права ці прэтэндавалі на пасаду кіраўніка, але не ўступілі ў яе, і намінальныя старшыні [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]] у пэрыяд ад утварэньня СССР да стварэньня пасады [[Прэзыдэнт Расеі|прэзыдента Расеі]]. Аднак у пэрыяд ад 1918 да 1920 году паказаны старшыні двух расейскіх дзяржаў, якія існавалі адначасова (антыбальшавісцкай ды савецкай Расеі). У выпадку, калі пэрсона атрымала паўторныя паўнамоцтвы пасьлядоўна за першапачатковымі, асобна паказваецца кожны такі тэрмін (напрыклад, два паслядоўных тэрміны паўнамоцтваў прэзыдента [[Барыс Ельцын|Барыса Ельцына]] ў 1991—1999 гады). Таксама паказваецца розны характар паўнамоцтваў старшынь дяржавы (напрыклад, адзіны тэрмін знаходжаньня на чале дзяржавы [[Міхаіл Гарбачоў|Міхаіла Гарбачова]] ў 1988—1991 гады падзелены на пэрыяды, калі ён быў першапачаткова старшынёй Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета, потым непасрэдна Вярхоўнага Савета, а потым прэзыдэнтам СССР). У слупку «Выбары» паказаныя выбарныя працэдуры, якія прайшлі. У выпадку, калі глава дзяржавы атрымаў паўнамоцтвы без іх, слупок запаўняецца зноскай з камэнтарыем. Для некаторых князёў у дужках пазначаныя мянушкі, дадзеныя ім у пазьнейшы час ці ў сучаснай гісторыяграфіі, радзей сучасьнікамі<ref>{{Артыкул|аўтар=Сиренов А. В. |загаловак=Прозвища древнерусских князей |спасылка=https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |выданьне=Петербургский исторический журнал |год=2017 |нумар=2 |старонкі=184 |ref=Сиренов |archive-date=2024-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102012457/https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |url-status=live }}</ref>. Для зручнасьці сьпіс падзелены на прынятыя ў гістарыяграфіі пэрыяды найменьня краіны. Апісаньні, прыведзеныя ў прэамбулах у кожным з разьдзелаў гэтых пэрыядаў, каб паясьніць асаблівасьці палітычнага працэсу. Да {{Дата ў старым стылі|15 кастрычніка|1582|5 кастрычніка}} году, калі быў уведзены [[грыгарыянскі каляндар]], прыведзены [[Юліянскі каляндар|юліянскія даты]]. Пасьля пераходу РСФСР {{Дата ў старым стылі|14 лютага|1918|1 лютага|}} году (а {{Дата ў старым стылі|14 кастрычніка|1918|1 кастрычніка|}} году і антыбальшавісцкай Расейскай дзяржавы) на новы каляндар пазначаныя грыгарыянскія даты<ref>{{кніга |аўтар=Климишин И. А. |загаловак=Календарь и хронология |мова=ru |выданьне=Изд. 3 |месца=М. |выдавецтва=Наука. Главная редакция физико-математической литературы |год=1990 |старонкі=308 |isbn=5-02-014354-5 |наклад=105000}}</ref><ref>{{кніга |частка=Постановленіе Временнаго Сибирскаго Правительства «О введеніи исчисленія календарнаго времени по новому стилю (Грегорьянскому)» |загаловак=Собраніе узаконеній и распоряженій Временнаго Сибирскаго Правительства |спасылка=https://rusneb.ru/local/tools/exalead/getFiles.php?book_id=000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_012282780&name=000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_012282780-1918,%20%E2%84%96%209%20%D0%A1%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D1%83%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D0%B8%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%8F%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE&doc_type=pdf |месца=Омскъ |выдавецтва=Типографія Акмолинскаго Областного Комиссаріата |год=1918 |том=9 |старонкі=12—13 }}</ref>. Ад моманту ўвядзеньня календара да яго прыняцьця ў Расеі прыведзены абедзьве даты — юліанская і грыгарыянская. == Гістарычныя пералікі кіраўнікоў == [[Файл:Перечень_князей_в_Хлебниковском_списке.jpg|значак|371x371пкс|Пералік князёў у Хлебнікаўскім сьпісе Іпацьеўскага летапісу, 1550—1560-я гады]] Аналістычная частка « [[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых гадоў]] » пачатку XII стагодзьдзя пачынаецца артыкулам 852 году, у якім у якасьці кропкі адліку датаванай гісторыі Рускай зямлі ўзяты пачатак праўлення візантыйскага імператара Міхаіла III (год быў разьлічаны памылкова), пры якім народ русь зьдзейсьніў свой першы паход на Канстантынопаль. У гэтым жа артыкуле прыводзіцца храналягічны сьпіс ад [[Адам|Адама]] ды іншых біблейскіх пэрсанажаў да некаторых бізантыйскіх імпэратараў ды рускіх князёў (па іх таксама дадзена працягласьць княжаньня) з заканчэньнем на сьмерці [[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполка Тураўскага]] ў 1113 годзе. У [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] зьмяшчаецца пералік кіеўскіх князёў ад [[Аскольд|Аскольда]] і [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзіра]] да часу мангольскага нашэсьця. Сьпіс заканчваецца пазначэньнем, што Кіеў узяты татарамі (1240) падчас кіраваньня Дзьмітрыя, намесьніка [[Даніла Раманавіч|Данілы Раманавіча]]. Пералік створаны на аснове самога тэксту Іпацьеўскага летапісу. Меркавалася, што ён складзены або пры Даніле Рамановічу, або на мяжы XIII—XIV стагодзьдзяў. [[Файл:Russian_princes_family_tree_(1660-80s,_Tatiana_Mikhailovna's_sinodik,_GIM).jpg|зьлева|значак|348x348пкс|«Радавод рускіх князёў і цароў», мініятура зь Сінодзіка царэўны Тацяны Міхайлаўны, 1660—1680-я гады]] Да першай паловы XV стагодзьдзя адносіцца складаньне сьпісаў кіраўнікоў Русі, якія захаваліся ў выглядзе пазалетапісных артыкулаў у канвоі Камісійнага сьпісу [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкага першага летапісу]] малодшага зводу: «Кто колико княжилъ», «Сице родословятся велицѣи князи русьстии», «Родословие тѣх же князеи», «А се князи русьстии», «А се по святѣмь крещении, о княжении Киевьстемъ», «А се князи Великого Новагорода», «А се посадници новгородьстии», «А се тысячьскыи новгородскыи», «А се русьстии митрополити», «А се новгородскыи епископы, а се архиепископи», «А се архимандриты новгородские». Гэтыя пералікі вядомыя яшчэ ў трох летапісах, складзеных у XV—XVI стагодзьдзях<ref>{{артыкул|аўтар=Введенский Антон Михайлович|загаловак=Перечни, содержащиеся в конвое Комиссионного списка Новгородской первой летописи, и их судьба в XV-XVI веках|выданьне=Вспомогательные исторические дисциплины |год=2021|спасылка=https://cyberleninka.ru/article/n/perechni-soderzhaschiesya-v-konvoe-komissionnogo-spiska-novgorodskoy-pervoy-letopisi-i-ih-sudba-v-xv-xvi-vekah |старонкі=101—103 |ref=Введенский}}</ref>. У артыкуле пачатку XV стагодзьдзя "А се князи рустии" апавяданьне і, адпаведна, гісторыя рускай дзяржаўнасьці пачынаецца з заснаваньня Уладзімерам Манамахам горада [[Уладзімер (Уладзімерская вобласьць)|Уладзімера]], кіеўскі пэрыяд гісторыі адсутнічае. Аўтар артыкула вырашаў важную для свайго часу ідэалягічную і гістарыясофскую задачу па зацьвярджэньні дынастыі маскоўскіх князёў. У прыватнасьці, яму важна было паказаць пераемнасьць гэтых князёў<ref>{{Артыкул|аўтар=Сиренов А. В. |загаловак=Прозвища древнерусских князей |спасылка=https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |выданьне=Петербургский исторический журнал |год=2017 |нумар=2 |старонкі=186—187 |ref=Сиренов |archive-date=2024-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102012457/https://hist.spbiiran.ru/wp-content/uploads/2019/11/o-prozvischah-drevnerusskih-knyazey.pdf |url-status=live }}</ref>. == Старажытнаруская дзяржава (862—1240) == '''''Старажытнаруская дзяржава''''' (Старажытная Русь, Кіеўская Русь [862/882—1240]; гістарычныя назвы — Руская зямля, Русь) — сярэднявечнае дзяржаўнае ўтварэньне ва Ўсходняй Эўропе, якое існавала з другой паловы IX стагодзьдзя да сярэдзіны XIII стагодзьдзя. Разьдзел складаецца з дзьвюх частак: акрамя сьпісу кіраўнікоў, у першай разгледжаны фарміраваньне, роськвіт і перадумовы да распаду дзяржавы, у другой — гісторыя барацьбы ўдзельных князёў за валоданьне Кіевам, які заставаўся намінальнай сталіцай Русі, да канчатковай страты гэтага статусу ў выніку мангола-татарскага нашэсьця. === 862—1132. Ад пакліканьня варагаў да сьмерці Мсьціслава Вялікага === Фарміраваньне [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]] ў IX—X стагодзьдзях было комплексным працэсам, які быў абумоўлены як унутранымі фактарамі — грамадзкай эвалюцыяй мясцовых, у першую чаргу ўсходнеславянскіх супольнасьцей, так і вонкавым уплывам, у прыватнасьці актыўным пранікненьнем вайскова-гандлёвых дружын [[Варагі|варагаў]]<ref name="ДРГ">{{Спасылка|аўтар=Назаренко А. В.|загаловак=Россия. История. Древнерусское государство|дата публікацыі=21 февраля 2023|праект=Онлайн-версия Большой российской энциклопедии (новая)|url=https://bigenc.ru/c/rossiia-istoriia-drevnerusskoe-gosudarstvo-f41276}}</ref> — старажытнарускае найменьне скандынаваў (нарманаў). Роля варагаў у станаўленьні дзяржавы легла ў аснову нарманскай тэорыі, адпаведна якой нарманы разглядаліся як ініцыятары ці актаўныя ўдзельнікі стварэньня старажытнарускай дзяржаўнасьці. Згодна зь летапісным расповедам (які прываедзены ў «[[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых гадоў]]» і ў некалькі іншай вэрсіі ў [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкім першым летапісе]]), першапачатковая вараская прысутнасьць ва Ўсходняй Эўропе заключалася ва ўстанаўленьні данінных стасункаў са славянскімі плямёнамі, сярод якіх былі славене ды [[крывічы]], а таксама зь фіна-вугорскімі — [[Чудзь|чудзьдзю]], мерай ды, магчыма, весьсю. У выніку паўстаньня гэтыя плямёны змаглі ськінуць данінную залежнасьць, аднак унутраныя сваркі вымусілі Іх паклікаць на княжаньне варагаў [[Рурык|Рурыка]] ды ягоных братоў, праўленьне якіх, верагодна, было абумоўлена дамовай. Частка дружыны Рурыка на чале з [[Аскольд|Аскольдам]] ды [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзірам]] накіравалася на поўдзень і асела ў ваколіцах [[Кіеў|Кіева]]. Пасьля сьмерці Рурыка яго родзіч, князь [[Алег Вешчы|Алег]], захапіў Кіеў, аб'яднаўшы Паўночную Русь з Паўднёвай Русьсю. Нягледзячы на аўтэнтычнасць большасьці летапісных падзей, іх час (выгнаньне адных варагаў ды запрашэнье іншых варагаў на чале з Рурыкам і яго братамі ў 862 годзе, пачатак княжаньня Аскольда ды Дзіра ў Кіеве ў 864 годзе і захоп горада Алегам у 882 годзе) умоўная. [[Файл:Киевская_Русь_IX—XII_вв.png|значак|258x258пкс|Старажытнаруская дзяржава ў IX—XII стагодзьдзях]] Пасьля гібелі князя Ігара Рурыкавіча ў 945 годзе кіраваньне перайшло да яго ўдавы — княгіні [[Вольга (княгіня кіеўская)|Вольгі]], галоўныя высілкі якой былі накіраваныя на ўнутраную стабілізацыю Старажытнарускай дзяржавы. У пачатку 960-х гадоў яе сын і пераемнік Ігара Сьвятаслаў расшырыў свае ўладныя паўнамоцтвы і аднавіў ваенную экспансію бацькі: у прыватнасьці, разграміў [[Хазарскі каганат]], аднак ня здолеў замацавацца на ніжнім [[Дунай|Дунаі]]. У 969 годзе перад паходам на Балканы Сьвятаслаў разьдзяліў Русь паміж сваімі сынамі: Яраполкам, які княжыў у Кіеве, Алегам, які атрымаў зямлю [[Драўляне|драўлян]], ды [[Уладзімер Сьвятаславіч|Ўладзімерам]], ва ўладаньне да якога перайшоў [[Наўгародзкае княства|Ноўгарад]]. Пераможцам з міжусобіцы, якая пачалася, выйшаў Уладзімер, які ў 978 годзе захапіў Кіеў. Аднымі з галоўных дасягненьняў яго княжаньня былі [[Хрышчэньне Русі|хрысьціянізацыя насельніцтва Русі]] па [[Бізантыйскі абрад|візантыйскім абрадзе]] і усталяаньне [[хрысьціянства]] ў якасьці [[Дзяржаўная рэлігія|дзяржаўнай рэлігіі]]. Пасьля сьмерці Ўладзімера ў 1015 годзе ўспыхнула міжусобная барацьба паміж найбольш уплывовымі зь яго сыноў. Кіеўскі стол заняў Сьвятаполк — старэйшы з сыноў, якія засталіся. Ён арганізаваў забойства трох сваіх братоў: Барыса, Глеба ды Сьвятаслава. Іншы сын Уладзімера, [[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў]], які княжыў у Ноўгарадзе, у 1016 годзе выгнаў Сьвятополка, які, аднак, заручыўшыся ваеннай падтрымкай польскага князя [[Балеслаў I Храбры|Баляслава I]], у 1018 годзе вярнуўся ў Кіеў. Але ўжо ў 1019 годзе Ярослаў канчаткова зацьвердзіўся ў сталіцы Русі. Ярослаў памёр у 1054 годзе. Паводле ягонага запавету тэрыторыя Старажытнарускай дзяржавы была падзеленая паміж пяцьцю яго сынамі. У якасьці дадатковага палітычнага мэханізму, які стабілізаваў гэтую сыстему ўдзелаў, быў створаны сумесны ўрад трох старэйшых Яраславічаў над сярэднедняпроўскім ядром дзяржавы. Цягам пагрозы з боку [[Куманы|куманаў]], якая ўзьнікла на поўдні Русі ў 1068 годзе, войскі трыумвірата пацярпелі сур'ёзную паразу пад Пераяславам. Нерашучасьць старэйшага з Яраславічаў Ізяслава пры адмове пераклонных выклікала паўстаньне ў Кіеве, напрацягу якога кіеўляне вызвалілі [[Полацкае княства|польскага князя]] [[Усяслаў Чарадзей|Усеслава Брычысавіча]], які трапіў у палон трыумвіраў годам раней, і абвясьцілі яго кіеўскім князем, а Ізяслаў зьбег да польскага князя Баляслава II. У 1069 годзе Ізяслаў з польскай падмогай вярнуў сабе Кіеў. У 1073 годзе пры падтрымцы свайго брата Усевалада другі з старэйшых Яраславічаў Сьвятаслаў выгнаў Ізяслава зь Кіева, але ўжо праз тры гады памёр. На кіеўскі стол у 1077 годзе вярнуўся Ізяслаў, які, аднак, загінуў у 1078 годзе ў бітве на Нежацінай Ніве. Кіеўскае княства на доўгі час заняў Усевалад, пасьля сьмерці якога ў 1093 годзе стол заняў сын Ізяслава [[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполк]]. У першыя гады княства Сьвятаполк сутыкнуўся з барацьбой сыноў Сьвятаслава за бацькоўскую спадчыну, якая скончылася ў 1097 годзе стратэгічнай перамогай апошніх і агульнарускім [[Любецкі зьезд|Любецкім з'ездам]], закліканым удасканаліць заснаваны Яраславам Уладзіміравічам кіеўскі сэньёрат. Кіеўскае княства Уладзімера Усеваладавіча і яго сына [[Мсьціслаў Уладзімеравіч|Мсціслава]] адзначалася ўнутрыпалітычнай стабілізацыяй Старажытнай Рускай дзяржавы. Аднак пасьля сьмерці апошняга ў 1132 годзе Кіеў перайшоў у спадчыну наступнаму па старшынстве Манамашычу - Яраполку, намер якога выканаць задуму бацькі і зрабіць сваім намеснікам пляменьніка Усевалада Мсціславіча, каб спадчына не дастался малодшым братам, як гэта ўяўляла лесьвічнае права, прывяло да ўсеагульнай міжусобнай вайны і фактычнага распаду Старажытнай Рускай дзяржавы. {| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%" ! rowspan="2" width="100px" |Партрэт ! rowspan="2" |Імя<br /><small>(гады жыцьця)</small> ! colspan="2" |Праўленьне ! rowspan="2" |{{Падказка|Заўв.|Заўвага}} |- !Пачатак !Канец |- |[[Файл:1000_Rurik_01.jpg|103x103пкс]] |[[Рурык]]<br /><small>(?—879)</small> |862 |879 |<ref>Пачаў княжыць у 6370 ('''862''') годзе (Поўны збор рускіх летапісаў – далей ПЗРЛ, т. I, слуп. 19—20). Памёр у 6387 ('''879''') годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 22). Паводле [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскага летапісу]] [[Аповесьць мінулых часоў|Аповесьці мінулых часоў]] ды [[Наўгародзкі першы летапіс|Наўгародзкага першага летапісу]] сеў у [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе]], паводле [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапіу]] — ў [[Старая Ладага|Ладазе]], у [[864]] годзе заснаваў Ноўгарад і перабраўся туды (ПЗРЛ, т. I, слуп. 20, т. III <Наўгародзкі першы летапіс. М.;Л., 1950.> — С. 106, ПЗРЛ, т. II, слуп. 14). Як паказваюць архэалягічныя дасьледаваньні, Ноўгарада ў [[IX стагодзьдзе|IX стагодзьдзі]] яшчэ не існавала; успаміны пра яго ў летапісах адносяцца да Гарадзішча. У княскіх сьпісах Рурык упершыню сустракаецца ў наўгародзкім пераліку «Кто колико княжилъ», складзеным, верагодна, на мяжы XI—XII стагодзьдзяў (ПЗРЛ, т. III, слуп. 466, ПЗРЛ, т. XVI, с. 308—309, ПЗРЛ, т. XV, слуп. 11—12. {{Артыкул|url=https://www.academia.edu/6622217|аўтар=Щавелев А. С.|загаловак=К датировке протографа перечня «Кто колико княжилъ»|выданьне=ВЕДС|месца=М.|год=2011|старонкі=332—337}}</ref> |- |[[Файл:Oleg_of_Novgorod_01.jpg|100x100пкс]] |[[Алег Вешчы|Алег]]<br /><small>(?—912)</small> |879 |восень 912 |<ref>Пачаў княжыць у 6387 ('''879''') годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 22). У Аповесьці мінулых часоў ды [[Руска-бізантыйская ўмова 911 году|Руска-бізантыйскай ўмове 911 году]] — князь, супляменьнік ці родзіч Рурыка, які правіў у пэрыяд малалецтва Ігара (ПЗРЛ, т. I, слуп. 18, 22, 33, ПЗРЛ, т. II, слуп. 1). У Наўгародзкім першым летапісе фігуруе як ваявода пры Ігары (ПЗРЛ, т. III, с. 107). Пасьля ўзяцьця Кіева пачаў княжыць у ім у 6390 (882) годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 23), хутчэй за ўсё ўлетку, паколькі павінен быў накіравацца ў паход з Ноўгарада ўвясну. Памёр '''увосень''' 6420 ('''912''') году паводле адной вэрсіі ў Кіеве, паводле іншай — у Ладазе, калі накіроўваўся «за мора» (ПЗРЛ, т. I, слуп. 38-39). Паводле Наўгародзкага першага летапісу памёр у 6430 (922) годзе (ПЗРЛ, т. III, с. 109).</ref> |- |[[Файл:03_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_-_fragment_01.jpg|102x102пкс]] |[[Ігар Рурыкавіч]]<br /><small>(?—945)</small> |912 |восень 945 |<ref>Пачатак княжаньня пазначаны ў летапісу 6421 (913) годам (ПЗРЛ, т. I, слуп. 42). Або гэта проста асаблівасьць афармленьня летапіса, або яму патрабаваўся час, каб сесьці ў Кіеве. Пры апісаньні сьмерці і пахаваньня Алега Ігар не ўзгаданы. Згодна зь летапісам, забіты драўлянамі '''ўвосень''' 6453 ('''945''') году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 54-55). Расповед пра сьмерць Ігара разьмешчаны адразу за руско-бізантыйскай дамовай, якая была заключаная ў 944 годзе, таму некаторыя дасьледчыкі аддаюць перавагу эгтаму году. Месяцам гібелі, магчыма, быў '''лістапад''', таму што паводле дандзеных Канстантына менавіта ў лістападзе пачыналася палюдзьдзе. (''Литаврин Г. Г.'' Древняя Русь, Болгария и Византия в IX—X вв. // IX Международный съезд славистов. История, культура, этнография и фольклор славянских народов. М., 1983. — С. 68). <p>Рэальныя даты княжаньняў Алега ды Ігара дыскусійныя. З супастаўленьня зь незалежнымі крыніцам крайнім магчымым часам сьмерці Алега зьяўляюцца 940-я гады, Ігара — 950-я гады. У сучаснай гісторыяграфіі найбольшую вядомасьць атрымалі спробы храналягічнай рэканструкцыі, прапанаваныя Канстантынам Цукерманам ды Аляксеем Шчавялёвым. Пачатак княжаньня Алега ў Кіеве абодва аўтара адносяць да 900-з гадоў. Самастойное праўленьне Ігара Цукерман датуе зь лета 941 да канца 945, Шчавялёў лічыць, што вызначыць пачатковую дату кіраваньня цяжка, але верагоднымі зьяўляюцца 930-я гады. Канец кіраваньня Ігара ён датуе паміж 952 і 957 ([https://www.academia.edu/2481372/ ''Цукерман К. '' Перестройка древнейшей русской истории] {{Wayback|url=https://www.academia.edu/2481372/ |date=20240707093409 }} // У истоков русской государственности: К 30-летию археологического изучения Новгородского Рюрикова Городища. — СПб., 2007. — С. 351; ''Щавелёв А. С.'' Хронотоп державы Рюриковичей (911—987 годы). — М., 2020. — С. 352, 355).</ref> |- |[[Файл:Святая_великая_княгиня_Ольга.jpg|100x100пкс]] |[[Вольга (княгіня кіеўская)|Вольга]]<br /><small>(?—969)</small> |945 |не раней за 959 |<ref>Правіла Русьсю ў пэрыяд непаўналецьця Сьвятаслава. У летапісе (у пераліку кіеўскіх князёў у артыкуле 6360 Аповесьці мінулых часоў і ў пераліку кіеўскіх князёў у пачатку Іпацьеўскага летапісу) кіраўніцай не называецца (ПЗРЛ, т. II, слуп. 1, 13, 46), але прадстае такавой у сынхронных бізантыйскіх ды заходнеэўрапейскіх крыніцах. Кіравала як мінімум да '''959''' году, калі узгадваецца яе пасольства да нямецкага караля [[Атон I Вялікі|Атона I]]. Па просьбе Вольгі на Русь быў накіраваны нямецкі біскуп Адальбэрт Магдэбурскі, але, калі ён прыбыў у 961 годзе, то ня змог прыступіць да сваіх абавязкаў і быў выгнаны. Відавочна, гэта сьведчыць пра пераход улады да Святаслава, які быў зацятым паганцам (Древняя Русь в свете средневековых источников. Т. 4. М., 2010. — С. 46—47). Памерла 11 ліпеня 969 году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 68, поўную дату прыводзіць Якаў Мніх; [http://дгве.рф/download/DGVE_2013_18.pdf ''Назаренко А. В. ''Достоверные годовые даты в раннем летописании и их значение для изучения древнерусской историографии] // ДГВЕ. 2013. — М., 2016. — С. 615—616, 626).</ref> |- |[[Файл:Titulyarnik_-_Sviatoslav.png|133x133пкс]] |[[Сьвятаслаў Ігаравіч]]<br /><small>(?—972)</small> |не раней за 959 |вясна [[972]] |<ref>У летапісе датай яго нараджэньня пазначаны 6450 (942) год (ПЗРЛ, т. II, слуп. 34). Спараўднасьць даты не выключаная, але малаверагодная. Пачатак яго княжаньня ў летапісе пазначаны 6454 (946) годам, а першае самастойнае мерапрыемства — 6472 (964) годам (ПЗРЛ, т. I, слуп. 57, 64). Верагодна, самастойнае кіраўніцтва ўсё ж пачалося раней — паміж 959 і 961 гадамі. Гл. папярэднюю заўвагу. Забіты ў засадзе печанегамі напачатку вясны 6480 (972) году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 74). Паводле бізантыйскіх крыніц забіты адразу ж пасьля заканчэньня паходу на Баўгарыю, гэта значыць пасьля ліпеня 971 году (''Щавелёв А. С.'' Хронотоп державы Рюриковичей (911—987 годы). — М., 2020. — С. 377, 416.)</ref> |- |[[Файл:06_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_01.jpg|117x117пкс]] |[[Яраполк Сьвятаславіч]]<br /><small>(?—978)</small> |972 |11 чэрвеня 978 |<ref>Пасаджаны ў Кіеве бацькам, які накіраваўся ў паход на Бізантыю ў 6478 (970) годзе (паводле летапісу, ПЗРЛ, т. I, слуп. 69) або ўвосень 969 году (паводле бізантыйскіх крыніц). Пасьля сьмерці бацькі працягнуў княжыць у Кіеве. Выгнаны зь Кіева ды забіты, летапіс датуе гэта 6488 (980) годам (ПЗРЛ, т. I, слуп. 78). Згодна ж «Памяці і хвале князю Ўладзімеру» Якава Мніха, Уладзімер увайшоў у Кіеў 11 чэрвеня 6486 (978) году.</ref> |- |[[Файл:Vladimir_I_of_Kiev.PNG|133x133пкс]] |[[Уладзімер Сьвятаславіч]]<br /><small>(?—1015)</small> |11 чэрвеня 978 |15 ліпеня 1015 |<ref>Згодна зь пералікам княжаньняў у артыкуле 6360 (852) Аповесьці мінулых часоў, княжыў 37 гадоў, што паказвае на 978 год. (ПЗРЛ, т. I, слуп. 18). Паводле ўсіх летапісаў, увайшоў у Кіеў у 6488 (980) годзе (ПЗРЛ, т. I, слуп. 77, т. III, стар. 125), згодна ж «Памяці і хвалы князю Ўладзімеру» Якава Мніха — 11 чэрвеня 6486 (978) году (Библиотека литературы Древней Руси. Т. 1. — С. 326. ''Милютенко Н. И. ''Святой равноапостольный князь Владимир и крещение Руси. М., 2008. — С. 57—58). Датаваньне 978 годам асабліва актыўна абараняў [[Аляксей Шахматаў]]. Памёр 15 ліпеня 6523 (1015) году (ПЗРЛ, т. I, слуп. 130).</ref> |- |[[Файл:Святополк_Владимирович.jpg|133x133пкс]] |[[Сьвятаполк Акаянны]]<br /><small>(978/979—1019)</small> |ліпень 1015 |восень 1016 | |- |[[Файл:Ярослав_Мудрый.jpg|133x133пкс]] |[[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў Уладзімеравіч (Мудры)]]<br /><small>(978/979—1054)</small> |восень 1016 |22 ліпеня 1018 | |- |[[Файл:Святополк_Владимирович.jpg|133x133пкс]] |[[Сьвятаполк Акаянны]]<br /><small>(978/979—1019)</small> |14 жніўня 1018 |1019 | |- |[[Файл:Ярослав_Мудрый.jpg|133x133пкс]] |[[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслаў Уладзімеравіч (Мудры)]]<br /><small>(978/979—1054)</small> |1019 |20 лютага 1054 | |- |[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]] |[[Ізяслаў Яраславіч]]<br /><small>(1024—1078)</small> |люты [[1054]] |15 верасьня 1068 | |- |[[Файл:Всеслава_Брячиславича_переправляют_через_Днепр.jpg|133x133пкс]] |[[Усяслаў Чарадзей|Усяслаў Брачыславіч]]<br /><small>(?—1101)</small> |15 верасьня 1068 (1068-09-15) |красавік [[1069]] | |- |[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]] |[[Ізяслаў Яраславіч]]<br /><small>(1024—1078)</small> |2 мая 1069 |сакавік [[1073]] | |- |[[Файл:Святослав_II.jpg|133x133пкс]] |[[Сьвятаслаў Яраславіч]]<br /><small>(1027—1076)</small> |22 сакавіка 1073 |27 сьнежня [[1076]] | |- |[[Файл:Vsevolod_yaroslavich.jpg|133x133пкс]] |[[Усевалад Яраславіч]]<br /><small>(1030—1093)</small> |1 студзеня 1077 (1077-01-01) |ліпень [[1077]] | |- |[[Файл:Изяслав_Ярославич_принимает_гонца.jpg|133x133пкс]] |[[Ізяслаў Яраславіч]]<br /><small>(1024—1078)</small> |15 ліпеня 1077 |3 кастрычніка 1078 | |- |[[Файл:Vsevolod_yaroslavich.jpg|133x133пкс]] |[[Усевалад Яраславіч]]<br /><small>(1030—1093)</small> |кастрычнік [[1078]] |13 красавіка 1093 | |- |[[Файл:12_History_of_the_Russian_state_in_the_image_of_its_sovereign_rulers_01.jpg|100x100пкс]] |[[Сьвятаполк II Тураўскі|Сьвятаполк Ізяславіч]]<br /><small>(?—1113)</small> |24 красавіка 1093 |16 красавіка 1113 | |- |[[Файл:Vladimir_monomakh.jpg|130x130пкс]] |[[Уладзімер Манамах|Уладзімер Усеваладавіч (Манамах)]]<br /><small>(1053—1125)</small> |20 красавіка 1113 |19 мая 1125 | |- |[[Файл:Mstislav_I_of_Rus.jpg|133x133пкс]] |[[Мсьціслаў Уладзімеравіч|Мсьціслаў Уладзімеравіч (Вялікі)]]<br /><small>(1075/1076—1132)</small> |20 мая 1125 |15 красавіка 1132 | |} == Глядзіце таксама == * [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|Спіс вялікіх князёў літоўскіх]] == Заўвагі == === Крыніцы === {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар=Горский А. А.|загаловак=Русские земли в XIII–XIV веках: пути политического развития|месца=М.|выдавецтва=Издательский центр Института российской истории РАН|год=1996|старонак=126|наклад=300|isbn=5-201-00608-6|ref=Горский}} * {{Артыкул|аўтар=Горский А. А.|загаловак=«Раздробленность» и статус главного русского князя (к вопросу о континуитете русской средневековой государственности)|выданьне=Средневековая Русь|месца=М.|выдавецтва=Индрик|выпуск=16|старонкі=28—33|год=2024|isbn=978-5-91674-746-1}} {{Накід}} [[Катэгорыя:Кіраўнікі Расеі]] [[Катэгорыя:Сьпісы кіраўнікоў]] [[ab:Урыс аҳәынҭқарра ахадацәа]] [[az:Rusiya hökmdarlarının siyahısı]] [[bg:Списък на руските владетели]] [[cs:Seznam hlav ruského státu]] [[de:Liste der russischen Herrscher]] [[el:Κατάλογος μοναρχών της Ρωσίας]] [[en:List of Russian monarchs]] [[eo:Listo de Regantoj de Rusio]] [[es:Anexo:Monarcas rusos]] [[et:Venemaa riigipeade loend]] [[fi:Venäjän hallitsijat]] [[fr:Liste des monarques de Russie]] [[hr:Popis ruskih vladara]] [[hu:Oroszország uralkodóinak listája]] [[hy:Ռուսական պետականությունների ղեկավարների ցանկ]] [[id:Daftar Kepala Monarki Rusia]] [[io:Listo pri monarki di Rusia]] [[it:Sovrani di Russia]] [[ja:ロシア君主一覧]] [[jv:Dhaptar panguwasa Rusia]] [[ka:რუსეთის მონარქთა სია]] [[ko:러시아의 군주 목록]] [[li:Lies van sjtaotshuie van Róslandj en de Sovjet-Unie]] [[lv:Krievijas valdnieku uzskaitījums]] [[mk:Список на руски владетели]] [[mn:Оросын Эзэн хаадын жагсаалт]] [[my:ရုရှားအုပ်ချုပ်သူမင်းများစာရင်း]] [[nl:Lijst van heersers van Rusland]] [[no:Liste over Russlands monarker]] [[oc:Lista dels monarcas de Russia]] [[pl:Władcy Rosji]] [[pt:Lista de monarcas da Rússia]] [[ro:Lista monarhilor ruși]] [[ru:Правители Российского государства]] [[sah:Арассыыйа салайааччылара]] [[sh:Lista vladara Rusije]] [[simple:List of Russian monarchs]] [[sk:Zoznam panovníkov Ruska]] [[sr:Списак руских владара]] [[sv:Lista över Rysslands statsöverhuvuden]] [[th:รายพระนามผู้ปกครองรัสเซีย]] [[tr:Rus hükümdarları listesi]] [[tt:Россия, СССР, РФ җитәкчеләре]] [[uk:Правителі Росії]] [[uz:Rossiya davlati hukmdorlari]] [[vep:Venälaižen valdkundan pämehed]] [[vi:Danh sách quân chủ Nga]] [[zh:俄罗斯君主列表]] s3pf7g83d2rv7jtfc8whbq9qda7vhm2 0 302256 2664446 2663271 2026-04-10T13:56:21Z Jim 415 2664446 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Арлова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Арлова |Лацінка = Arlova |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Арлова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 10 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=202135 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = 6248817096 |Выява = Arlova, Smaliavičy District (01).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 57 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 09 |Даўгата сэкундаў = 46 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Арло́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]<ref>Рашэньні выканкама Менскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня і 8 лютага 1982 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1982, № 10 (1708).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] eutrvwktmcy72ijqf2oo5qaqb733hbq 0 302262 2664497 2664190 2026-04-11T00:49:50Z ~2026-22179-45 96792 2664497 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «FSC Żuk» |выява = [[Файл:A Zuk truck in Krakow, Poland (8711766162).jpg|300пкс]] |вытворца = [[FSC Lublin Automotive Factory|FSC]] |вядомы як = |гады = 1959–1998 |зборка = |папярэднік = [[FSC Lublin-51]] |наступнік = [[FSC Lublin]] |кляса = LCV |падобныя = '''A05 Panel Van (1959-1974):'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Furgone]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Standard Panel Van]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1971-1974)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Furgone]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Furgone]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Panel Van]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]] <br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Panel Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1974 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Panel Van Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|1967-1975 VW Panel Van Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]]/[[Peugeot J7|1965-1974 Peugeot J7 Panel Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]] <br/>[[РАФ-977|РАФ-977K]] <br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]<br/>'''A18 Minibus (1959-1974):'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Autobus]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Minibus]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Minibus]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Minibus]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Bus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Bus Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]/[[Peugeot J7|1965-1975 Peugeot J7 Minibus]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]]/[[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]<br/>'''A11 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru Single Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab single rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]<br/>[[Berliet Dauphin K|Berliet Citroën 301K 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Renault 1 000 kg|Renault Goélette Chassis Cabine (1956-1965)]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]<br/>[[Renault Super Goélette|MAN Saviem 270 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/>[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]<br/>[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab chassis truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1974)]]<br/>[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab pickup truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>'''A06 B Panel Van:'''<br/> [[РАФ-2203|РАФ-2203 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Panel Van]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Panel Van]]<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1991)]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] <br />[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón]] <br/> [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 E Furgone (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T3|VW T3 Panel Van]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Panel Van]] <br/>[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]<br />[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]<br/>'''A18 B Minibus:'''<br/> [[РАФ-2203|РАФ-2203 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Minibus]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Minibus]]<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1991)]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] <br />[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]] <br/> [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] <br/> [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1986-1992)]]<br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 E Autobus (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]] <br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Minibus]] <br/>[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T3|VW Bus T3]]<br/>[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1976-1979)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1991)]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]<br />[[Bedford CF|1976-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1981–1990 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën C25|1990–1994 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 242|1976-1979 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1990 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[РАФ-3311|РАФ-3311 2-door single cab chassis truck]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Renault Master|1986-1990 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1976-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''<br/> [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''<br/>[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] |commons = }} '''FSC Żuk''' (мн. жук) — фургон, які вырабляўся фабрыкай Samochodów Ciężarowych у Любліне (Польшча) з 1959 па 1998 год, FSC Żuk выпускала некалькі тыпаў кузаваў аўтамабіляў, у тым ліку груз фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25/35cwt Van (61)]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Delivery Van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], і [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]]), 2-дзвярны адзіная кабіна single rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]]), 2-дзвярны адзіная кабіна dual rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1947 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-51|1946-1954 ГАЗ-51 2-Door Standard Cab Pickup Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab pickup truck]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], і [[ГЗА-651]]), 2-дзвярное адзіная кабіна single rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]]), 2-дзвярное адзіная кабіна dual rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1947 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Chassis Truck]], [[ГАЗ-51|1946-1954 ГАЗ-51 2-Door Standard Cab 4x2 Chassis Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab chassis truck]]), 6-дзвярны нізкі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах груз фургон, 6-дзвярны высокі дах мікрааўтобус, 4-дзвярны падвойная кабіна пікап, і 4-дзвярное падвойная кабіна шасі. [[Катэгорыя:Аўтамабілі FSC|Zuk]] [[Катэгорыя:Фургоны]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] 7wssnwfja5eqbw4028vb7g7kq2vq0nr 2664498 2664497 2026-04-11T00:50:17Z ~2026-22179-45 96792 2664498 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «FSC Żuk» |выява = [[Файл:A Zuk truck in Krakow, Poland (8711766162).jpg|300пкс]] |вытворца = [[FSC Lublin Automotive Factory|FSC]] |вядомы як = |гады = 1959–1998 |зборка = |папярэднік = [[FSC Lublin-51]] |наступнік = [[FSC Lublin]] |кляса = LCV |падобныя = '''A05 Panel Van (1959-1974):'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Furgone]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Standard Panel Van]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1971-1974)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Furgone]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Furgone]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Panel Van]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]] <br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Panel Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1974 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Panel Van Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|1967-1975 VW Panel Van Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]]/[[Peugeot J7|1965-1974 Peugeot J7 Panel Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]] <br/>[[РАФ-977|РАФ-977K]] <br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]<br/>'''A18 Minibus (1959-1974):'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Autobus]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Minibus]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Minibus]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Minibus]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Bus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Bus Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]/[[Peugeot J7|1965-1975 Peugeot J7 Minibus]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]]/[[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]<br/>'''A11 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru Single Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab single rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]<br/>[[Berliet Dauphin K|Berliet Citroën 301K 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Renault 1 000 kg|Renault Goélette Chassis Cabine (1956-1965)]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]<br/>[[Renault Super Goélette|MAN Saviem 270 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/>[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]<br/>[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab chassis truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1974)]]<br/>[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab pickup truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>'''A06 B Panel Van:'''<br/> [[РАФ-2203|РАФ-2203 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Panel Van]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Panel Van]]<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1991)]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] <br />[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón]] <br/> [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 E Furgone (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T3|VW T3 Panel Van]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Panel Van]] <br/>[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]<br />[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]<br/>'''A18 B Minibus:'''<br/> [[РАФ-2203|РАФ-2203 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Minibus]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Minibus]]<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1991)]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] <br />[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]] <br/> [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] <br/> [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1986-1992)]]<br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 E Autobus (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]] <br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Minibus]] <br/>[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T3|VW Bus T3]]<br/>[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1976-1979)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1991)]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]<br />[[Bedford CF|1976-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1981–1990 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën C25|1990–1994 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 242|1976-1979 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1990 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[РАФ-3311|РАФ-3311 2-door single cab chassis truck]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Renault Master|1986-1990 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1976-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''<br/> [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''<br/>[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] |commons = }} '''FSC Żuk''' (мн. жук) — фургон, які вырабляўся фабрыкай Samochodów Ciężarowych у Любліне (Польшча) з 1959 па 1998 год, FSC Żuk выпускала некалькі тыпаў кузаваў аўтамабіляў, у тым ліку груз фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25/35cwt Van (61)]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Delivery Van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], і [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]]), 2-дзвярны адзіная кабіна single rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]]), 2-дзвярны адзіная кабіна dual rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1947 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-51|1946-1950 ГАЗ-51 2-Door Standard Cab Pickup Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab pickup truck]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], і [[ГЗА-651]]), 2-дзвярное адзіная кабіна single rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]]), 2-дзвярное адзіная кабіна dual rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1947 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Chassis Truck]], [[ГАЗ-51|1946-1950 ГАЗ-51 2-Door Standard Cab 4x2 Chassis Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab chassis truck]]), 6-дзвярны нізкі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах груз фургон, 6-дзвярны высокі дах мікрааўтобус, 4-дзвярны падвойная кабіна пікап, і 4-дзвярное падвойная кабіна шасі. [[Катэгорыя:Аўтамабілі FSC|Zuk]] [[Катэгорыя:Фургоны]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] 1e7mwdt9rpik3uecghh1u8i05o8smzn 0 302304 2664483 2663801 2026-04-11T00:13:57Z ~2026-22179-45 96792 /* Першае пакаленне (1960–1966) */ 2664483 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet/GMC C/K» | выява = [[Файл:1985 GMC K-1500 Sierra Classic Wideside, front left, 09-30-2023.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]/[[GMC]]» | гады = 1960-2002 | падобныя = | папярэднік = [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force]] | наступнік = [[Chevrolet Silverado| Chevrolet Silverado/GMC Sierra]] (pickup trucks)<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC TopKick]] (medium-duty trucks) }} [[Chevrolet C/K]] — гэта серыя грузавікоў, якая выпускалася кампаніяй [[General Motors]] з 1960 па 2002 мадэльны год. Серыя C/K, якая прадавалася падраздзяленнямі [[Chevrolet]] і [[GMC]], ахоплівала шырокі спектр аўтамабіляў. Хоць часцей за ўсё яна асацыюецца з пікапамі, мадэльны шэраг таксама ўключаў шасі з кабінай і сярэднетанажныя грузавікі і служыў асновай для паўнапамерных пазадарожнікаў GM. На працягу ўсёй сваёй вытворчасці мадэльны шэраг непасрэдна канкураваў з [[Ford F-Series]] і [[Dodge D Series]] (пазней пікап [[Dodge Ram]]). ==Першае пакаленне (1960–1966)== Выпушчаны восенню 1959 года як мадэль 1960 года, першае пакаленне C/K дэбютавала з шэрагам змен у дызайне лёгкіх грузавікоў General Motors. Замяніўшы мадэльны шэраг Task Force, C/K з самага пачатку распрацоўваўся як шасі грузавіка, больш не падзяляючы агульных рыс з платформай GM A-body. Нягледзячы на ​​тое, што C/K распрацоўваўся як грузавік дзеля трываласці, у сваю канструкцыю ўвайшоў некалькі рыс ад легкавых аўтамабіляў, каб павысіць сваю функцыянальнасць. У пікапах C/K выкарыстоўвалася рама з паніжаным цэнтральным размяшчэннем, што дазваляла размясціць больш нізкую кабіну і панізіць цэнтр цяжару, а незалежная пярэдняя падвеска была ў пары з задняй воссю з спіральнымі спружынамі. У 1963 годзе пярэднія тарсіённыя стрыжні былі заменены пярэднімі спіральнымі спружынамі (на аўтамабілях з двухколавым прывадам), а таксама розныя тыпы кузава: C10 Regular Cab Styleside Short-Bed Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3100 Styleside Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet 3100 Styleside Short-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet 3100 Styleside Short-Bed Pickup Truck]]), C10 Regular Cab Styleside Long-Bed Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet 3100 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet 3100 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet 3100 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet 3100 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet 3100 Styleside Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet 3100 Styleside Long-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet 3100 Styleside Long-Bed Pickup Truck]]), C10 Regular Cab Flareside Short-Bed Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet 3100 Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3100 Flareside Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet 3100 Flareside Short-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet 3100 Flareside Short-Bed Pickup Truck]]), C20 Regular Cab Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet 3200 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet 3200 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet 3200 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet 3200 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet 3200 Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet 3200 Long-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet 3200 Long-Bed Pickup Truck]]), C30 Regular Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet 3800 Single Rear Wheel Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet 3800 Single Rear Wheel Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet 3800 Single Rear Wheel Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet 3800 Single Rear Wheel Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet 3800 Single Rear Wheel Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet 3800 Single Rear Wheel Long-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet 3800 Single Rear Wheel Long-Bed Pickup Truck]]), Medium and Heavy Duty Conventional Cab Single Axle Semi Tractor Trucks (пасля-Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel single-axle semi-tractor truck]]), Medium and Heavy Duty Conventional Cab Tandem-Axle Semi Tractor Trucks (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]]), Medium and Heavy Duty Conventional Cab Single Axle Rigid Trucks (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Rigid Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Chassis Rigid Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Chassis Rigid Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Chassis Rigid Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Chassis Rigid Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Single Axle Chassis Rigid Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle rigid truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]]), Medium and Heavy Duty Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Trucks (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Tandem-Axle Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 6400 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Viking 60 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]]), Single Axle Snub Nose Regular Cab Rigid Chassis Trucks (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Single-Axle Rigid Chassis Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Tandem Axle Snub Nose Regular Cab Rigid Chassis Trucks (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]]), Single Axle Snub Nose Regular Cab Semi-Tractor Trucks (пасля-Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Single-Axle Semi-Tractor Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), Tandem Axle Snub Nose Regular Cab Semi-Tractor Trucks (пасля-[[Ford Motor Company|1926 Fordson Prototype Cab over 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door Standard Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Lorry]], [[Chevrolet Master|1935-1936 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]]), і C30 Dually Chassis Regular Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1933 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet 1.5 Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 1.5-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Apache 3800 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], і [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Apache 3800 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]]). ==Другое пакаленне (1967–1972)== Другое пакаленне C/K было прадстаўлена ў 1967 мадэльным годзе. Пакаленне, якое кампанія General Motors назвала «Action Line», у значнай ступені захавала сваю лесвічную раму з паніжаным цэнтральным размяшчэннем і заднюю вось з спіральнымі падвескамі, але кузаў быў цалкам перапрацаваны, каб палепшыць яго магчымасці як шматмэтавага аўтамабіля. Акрамя ўтылітарнага аўтамабіля, прызначанага для працы або выкарыстання ў ферме, C/K таксама прапаноўваўся з дадатковымі функцыямі, запазычанымі ад седанаў Chevrolet, у тым ліку аўтаматычнымі каробкамі перадач, AM/FM-радыё, дывановым пакрыццём і двухколернай афарбоўкай. ==Трэцяе пакаленне (1973–1991)== Трэцяе пакаленне C/K было прадстаўлена ў 1973 мадэльным годзе. Пакаленне «Rounded Line» ад General Motors павялічылася як унутры, так і звонку. Па меры таго, як пікапы ўсё часцей выкарыстоўваліся ў якасці асабістых аўтамабіляў, характарыстыкі і опцыі кабіны сталі бліжэй да седанаў GM (з электрашклапад'ёмнікамі і электрычным замыканнем дзвярэй сталі даступнымі ў якасці опцый). Каб яшчэ больш пашырыць практычнасць, быў прадстаўлены чатырохдзверны кузаў crew cab (з 6 пасажырскімі месцамі). ==Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)== Чацвёртае пакаленне C/K было прадстаўлена ў красавіку 1987 года ў якасці мадэльнага года 1988. Афіцыйна вядомае пад унутраным кодавым назовам GMT400 (GM ніколі не прысвойвала гэтай мадэльнай лінейцы пакаленнай назвы), неафіцыйна гэтая мадэль вядомая як OBS (Old or Original Body Style - стары або арыгінальны стыль кузава). Трохі меншыя па памерах кабіны мадэлі C/K чацвёртага пакалення павялічылі ўнутраную прастору ў параўнанні з папярэднікам. Пасля больш чым дзесяцігадовага адставання ад Ford і Dodge, GM прадставіла C/K у канфігурацыі з падоўжанай кабінай. На працягу амаль пяці гадоў чацвёртае пакаленне C/K прадавалася разам са сваім папярэднікам серыі R/V, паколькі пікап з падоўжанай кабінай (які служыў асновай пазадарожніка Suburban) быў выпушчаны толькі ў 1992 мадэльным годзе. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Chevrolet|C/K]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х гадоў]] erxt15eun9pb48uq1rg8dfkw8fj1a0q 0 302336 2664495 2664181 2026-04-11T00:48:10Z ~2026-22179-45 96792 2664495 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «ГАЗ-MM» |выява = [[Файл:Хлеб-фронту в мемориальном комплексе-музее Салют, Победа.JPG|300пкс]] |вытворца = [[Горкаўскі аўтамабільны завод]] |вядомы як = |гады = [[1938]]—[[1956]] |зборка = |папярэднік = [[ГАЗ-AA]] |наступнік = [[ГАЗ-51]] |кляса = грузавы |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |кпп = мэханічная, чатырохступеневая |прывад = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне |колавая база = |даўжыня = 6395 мм |шырыня = 2020 мм |вышыня = 2220 мм |клірэнс = |маса = |поўная маса = 7850 т |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |падобныя = |commons = }} [[ГАЗ-ММ]] — савецкі лёгкі грузавік, які выпускаўся на [[Горацкім аўтамабільным заводзе]] з 1938 па 1947 год, а затым на Ульянаўскім аўтамабільным заводзе да 1956 года. Грузавік быў мадэрнізаваным і ўдасканаленым варыянтам [[ГАЗ-АА]], у якім выкарыстоўваўся больш магутны рухавік ад [[ГАЗ-М1]], што павялічыла магутнасць аўтамабіля да 50 к. с. Сярод іншых паляпшэнняў былі ўзмоцненая падвеска, а таксама новае рулявое кіраванне і карданны вал. Дызайн таксама нязначна змяніўся, з'явіліся простыя вуглаватыя крылы замест больш круглявых, як у ГАЗ-АА. [[Катэгорыя:Аўтамабілі ГАЗ]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] ku67xcjtq78ziqs2rvghqyha6kdfbn7 2664496 2664495 2026-04-11T00:48:30Z ~2026-22179-45 96792 2664496 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «ГАЗ-MM» |выява = [[Файл:Хлеб-фронту в мемориальном комплексе-музее Салют, Победа.JPG|300пкс]] |вытворца = [[Горкаўскі аўтамабільны завод]] |вядомы як = |гады = [[1938]]—[[1956]] |зборка = |папярэднік = [[ГАЗ-AA]] |наступнік = [[ГАЗ-51]] |кляса = грузавы |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |кпп = мэханічная, чатырохступеневая |прывад = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне |колавая база = |даўжыня = 6395 мм |шырыня = 2020 мм |вышыня = 2220 мм |клірэнс = |маса = |поўная маса = 7850 т |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |падобныя = |commons = }} [[ГАЗ-MM]] — савецкі лёгкі грузавік, які выпускаўся на [[Горацкім аўтамабільным заводзе]] з 1938 па 1947 год, а затым на Ульянаўскім аўтамабільным заводзе да 1956 года. Грузавік быў мадэрнізаваным і ўдасканаленым варыянтам [[ГАЗ-АА]], у якім выкарыстоўваўся больш магутны рухавік ад [[ГАЗ-М1]], што павялічыла магутнасць аўтамабіля да 50 к. с. Сярод іншых паляпшэнняў былі ўзмоцненая падвеска, а таксама новае рулявое кіраванне і карданны вал. Дызайн таксама нязначна змяніўся, з'явіліся простыя вуглаватыя крылы замест больш круглявых, як у ГАЗ-АА. [[Катэгорыя:Аўтамабілі ГАЗ]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] 2gjvp4ombqlcdfwj1ev9xwkk3geeybl 6 302349 2664454 2664337 2026-04-10T17:46:27Z Dymitr 10914 выпраўленьне 2664454 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып баскетбольнага клюбу «[[Рызэн Людвігсбург|Рызэн]]» Людвігсбург | аўтар = MHP Riesen Ludwigsburg | час стварэньня = 2012 | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Рызэн Людвігсбург | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып баскетбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу }} == Ліцэнзія == {{SVG-лягатып}} 9b4qpjnw5b74ed12cdbzxv2bsi3p9z6 0 302350 2664434 2664338 2026-04-10T13:29:50Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664434 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = Рызэн |выява = MHP Riesen Ludwigsburg logo.svg |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1960 |краіна = [[Нямеччына]] |мясьціна = [[Людвігсбург]] |пляцоўка = [[Людвігсбург-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|5325}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьліга]] |сэзон = |становішча = |колер1 = #FFC909 |колер2 = #303030 |колер3 = |колер_тэксту = #FFC909 |колер_фону = #303030 }} '''«Ры́зэн»''' ({{мова-de|Riesen}}) — нямецкі баскетбольны клюб зь [[Людвігсбург]]у. Спаборнічае ў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьлізе]], то бок галоўнай нямецкай прафэсійнай лізе. Каманда была заснаваная ў 1960 годзе, а ў найвышэйшай лізе выступае з [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе 1986—1987 гадоў|сэзону 1986—1987 гадоў]]. У 2008 годзе каманда стала ўладальнікам Кубка Нямеччыны, а ў 2020 годзе дружына была блізкая да чэмпіёнства, але ў фінальнай сэрыі людвігсбурцы саступілі бэрлінскай «[[Альба Бэрлін|Альбе]]». На міжнароднай арэне клюб трапляў у фінал чатырох [[Ліга чэмпіёнаў ФІБА|Лігі чэмпіёнаў]] у 2018 і 2022 гадах<ref>{{спасылка|спасылка=http://basketball.eurobasket.com/team/Germany/MHP_RIESEN_Ludwigsburg/41?Page=5|загаловак=MHP RIESEN Ludwigsburg|выдавецтва=Eurobasket.com}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.mhp-riesen-ludwigsburg.de/ Афіцыйная бачына]. {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе}} [[Катэгорыя:Нямецкія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1960 годзе]] 5oyg1r4nwhxwh0kflsb7xggqqzlk8i1 0 302355 2664470 2664375 2026-04-10T19:33:44Z Dymitr 10914 /* Фармат */ артаграфія 2664470 wikitext text/x-wiki {{Спартовая ліга |назва = Эўракубак баскетболу |выява = Eurocup new logo.png |дысцыпліна = баскетбол |заснаваньне = 2002 |арганізатар = [[Эўраліга баскетболу]] |клюбаў = 20 |кантынэнт = Эўропа |найбольш_тытулаў = «[[Валенсія (баскетбольны клюб)|Валенсія]]» (4) |узровень = 2 }} '''Эўракубак баскетболу''' ({{мова-en|EuroCup Basketball}}) — [[Эўропа|эўрапейскі]] [[баскетбол]]ьны турнір сярод прафэсійных мужчынскіх клюбаў. Кіруецца арганізацыяй [[Эўраліга баскетболу]] і ўважаецца за другі турнір у Эўропе паводле герархіі пасьля [[Эўраліга|Эўралігі]]. == Гісторыя == Турнір паўстаў у 2002 годзе як Кубак УЛЕБ. У 2008 годзе, па дасягненьня ўгоды зь [[ФІБА Эўропа|ФІБА-Эўропа]], назва зьмянілася на Эўракубак, а тагачасныя спаборніцтвы трэцяга ўзроўню, ФІБА Эўракубак, пачалі называць Эўравыклікам. Колькасьць камандаў у новым спаборніцтве была павялічаная да 48, і а пераможца Эўравыкліку атрымліваў аўтаматычную кваліфікацыю на наступны сэзон Эўракубка. Не зважаючы на тое, што першапачаткова Кубак УЛЕБ і Эўракубак рэклямаваліся як новае спаборніцтва, цяпер яны ўважаюцца за адныя і тыя ж спаборніцтвы, а зьмена назвы лічыцца звычайным рэбрэндынгам. [[Эўракубак баскетболу 2016—2017 гадоў|Сэзон 2016—2017 гадоў]] быў адзначаны супрацай з кампаніяй 7DAYS, якая стала спонсарам лігі. Партнэрства цягнулася тры сэзоны<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.eurocupbasketball.com/eurocup/news/i/746haat4dexawjg9|загаловак=Introducing the 7DAYS EuroCup!|выдавецтва=EuroCup Basketball|дата публікацыі=07.07.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160710070142/http://www.eurocupbasketball.com/eurocup/news/i/746haat4dexawjg9|дата копіі=10.07.2016}}</ref>. Пачынаючы з [[Эўракубак баскетболу 2021—2022 гадоў|сэзону 2021—2022 гадоў]], абодва фіналісты Эўракубка кваліфікуюцца ў Эўралігу наступнага сэзону. Да таго часу толькі пераможца меў права на аднагадовую ліцэнзію. == Фармат == Пачынаючы з [[Эўракубак баскетболу 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]], першым этапам Эўракубка ёсьць рэгулярны сэзон, у якім бяруць удзел 20 клюбаў. Кожная каманда гуляе па дзьве гульні (удома і на выезьдзе) супраць кожнай іншай каманды ў сваёй групе. У канцы рэгулярнага сэзону колькасьць удзельнікаў скарачаецца з 20-і да 16-і. Затым пачынаецца наступны этап, вядомы як «Топ-16», у якім 16 клюбаў, якія прабіліся ў плэй-оф, разьбіваюцца на групы па чатыры каманды. Як і ў рэгулярным сэзоне, кожная група з топ-16 ладзіцца паводле сіытэмы падвойнага колавага турніру. Пераможцы групаў і клюбы, якія занялі другі радок, трасоўваюцца ў трэці этап. Кожная сэрыя плэй-оф ладзіцца да трох перамогаў, і пераможцы кожнай сэрыі трапляюць далей ажно да фіналу. Перавага хатняга поля ў сэрыі дастаецца камандзе, якая заняла лепшае месца ў топ-16. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.euroleaguebasketball.net/eurocup Афіцыйны сайт]. {{Эўрапейскі баскетбол}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты Эўропы па баскетболе]] [[Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы]] 2mlj2gqk45q398y5qzqw0pynrnj0hml 0 302362 2664435 2664384 2026-04-10T13:30:40Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2664435 wikitext text/x-wiki {{Баскетбольны клюб |назва = АСВЭЛ |выява = LDLC ASVEL Basket.svg |памер_выявы = 100пкс |заснаваны = 1948 |краіна = [[Францыя]] |мясьціна = [[Вілярбан]] |пляцоўка = [[LDLC Арэна]] |зьмяшчальнасьць = {{Лік|12523}} |уласьнік = |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі|НБЛ-Эліт]] |сэзон = |становішча = |колер1 = black |колер2 = white |колер3 = |колер_тэксту = white |колер_фону = black }} '''АСВЭЛ''' ({{мова-fr|ASVEL}}) — францускі баскетбольны клюб з прадмесьця [[Ліён]]у места [[Вілярбан]]у. Спаборнічае ў [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі|НБЛ-Эліт]] і [[Эўраліга|Эўралізе]]. Свае хатнія гульні клюбу ладзіць на пляцоўках [[LDLC Арэна]] і [[Астрабаль]], якія маюць зьмяшчальнасьць у {{Лік|12523}} і {{Лік|5560}} чалавек адпаведна<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.lnb.fr/fr/Pro-A/200005/Equipes/657/Lyon-Villeurbanne|загаловак=0 ME,Astroballe (5556 places)|копія=https://web.archive.org/web/20170630090530/http://www.lnb.fr/fr/Pro-A/200005/Equipes/657/Lyon-Villeurbanne|дата копіі=30.06.2017}}</ref>. Каманда была заснаваная ў 1948 годзе і ўважаецца за адную з найбольш пасьпяховых у францускім баскетболе, маючы на сваім рахунку дзясяткі перамог у чэмпіянаце Францыі. == Гісторыя == Клюб зьявіўся ў 1948 годзе ў выніку зьліцьця двух шматпрофільных спартовых клюбаў у [[Ліён]]е і навакольлях. АСВЭЛ ёсьць абрэвіятурай, якая аб’ядноўвае назвы клюбаў-папярэднікаў, то бок спартовай асацыяцыі [[Вілярбан]]у і каманды «Эвэй» зь Ліёну. У 2014 годзе прэзыдэнтам клюбу быў прызначаны былы зорны баскетбаліст «[[Сан-Антоніё Спэрз]]» і зборнай Францыі [[Тоні Паркер]]. У [[Про А чэмпіянату Францыі па баскетболе 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] АСВЭЛ у 18-ы раз стаў чэмпіёнам краіны, абгуляўшы ў фінальнай сэрыі «[[Страсбург (баскетбольны клюб)|Страсбург]]». Пры гэтым цягам сэрыі вілярбанцы трывалі паразу ў дзьвюх першых сустрэчах, але апошнія тры матчы скончыліся на іхнюю карысьць<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/featured/262560/villeurbanne-completes-total-comeback-to-win-the-championship/|загаловак=Villeurbanne completes total comeback to win the championship|выдавецтва=Eurohoops|дата публікацыі=14.06.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году гулец НБА [[Нікаля Бацюм]] стаў акцыянэрам Infinity Nine Sports, то бок галоўнай інвэстыцыйнай кампаніі клюбу, і заняў пасаду дырэктара ў баскетбольных апэрацыях. Тоні Паркер застаўся мажарытарным уладальнікам і прэзыдэнтам<ref>{{навіна|спасылка=http://www.sportando.com/en/europe/france/230484/nicolas-batum-becomes-shareholder-of-tony-parker-s-asvel-and-director-of-basketball-operations.html|загаловак=Nicolas Batum becomes shareholder of Tony Parker's ASVEL and director of basketball operations|выдавец=Sportando}}</ref>. У 2018 годзе клюб падпісаў 10-гадовае пагадненьне аб спонсарстве з Groupe LDLC. Клюб таксама зьмяніў асноўныя колеры каманды зь першапачатковых бела-зялёных на бела-чорныя ды замовіў новы лягатып, каб адлюстраваць на ім свае новыя колеры<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.eurohoops.net/en/eurocup/736712/new-logo-and-record-contract-for-the-naming-rights-of-lcdc-asvel/|загаловак=New logo and record contract for the naming rights of LCDC ASVEL.|копія=https://web.archive.org/web/20180912022049/https://www.eurohoops.net/en/eurocup/736712/new-logo-and-record-contract-for-the-naming-rights-of-lcdc-asvel/|дата копіі=12.09.2018}}</ref>. Улетку 2018 году стала вядома, што з 2019 году АСВЭЛ вернецца ў [[Эўраліга|Эўралігу]] пасьля таго, як арганізацыя пастанавіла надаць клюбу ўайлд-кард на бліжэйшыя два гады<ref>{{навіна|спасылка=https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/8upbgm87oq6whvwt|загаловак=EuroLeague & EuroCup clubs, domestic leagues shape 2018-19 season|выдавец=Euroleague Basketball|дата публікацыі=05.07.2018|копія=https://web.archive.org/web/20190711201715/https://www.euroleaguebasketball.net/euroleague-basketball/news/i/8upbgm87oq6whvwt|дата копіі=11.07.2019}}</ref>. У чэрвені 2019 году холдынгавая кампанія футбольнага клюбу ліёнскага «[[Алімпік Ліён|Алімпіка]]» OL Groupe набыла 25% акцыяў мужчынскай каманды АСВЭЛ і 10% акцыяў жаночай каманды [[АСВЭЛ Вілярбан (жаночы баскетбольны клюб)|АСВЭЛ]] за 3,7 мільёнаў эўра<ref>{{навіна|спасылка=http://www.sportspromedia.com/news/olympique-lyonnaislyon-asvel-french-soccer-basketball-investment|загаловак=Lyon seal €3.7m Asvel investment deal|дата публікацыі=24.06.2019}}</ref>. У [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі 2021—2022 гадоў|сэзоне 2021—2022 гадоў]] каманда ў трэці раз запар сталася чэмпіёнам Францыі, адолеўшы ў фінале «[[Манака (баскетбольны клюб)|Манака]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.lnb.fr/elite/le-triple-pour-lyon-villeurbanne/|загаловак=Le triplé pour Lyon-Villeurbanne !|выдавецтва=Betclic ELITE|дата публікацыі=25.06.2022}}</ref>. Цягам наступных некалькіх сэзонаў АСВЭЛ у значнай ступені расчараваў, а першынство лізе захапілі «Манака» і «[[Парыж (баскетбольны клюб)|Парыж]]». Пры гэтым з часоў перамогі ў 2022 годзе каманда нават не трапляла ў фінал НБЛ-Эліт. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://ldlcasvel.com/ Афіцыйная бачына]. {{Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі}} [[Катэгорыя:Францускія баскетбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1948 годзе]] p8s4l3lsw5x380sq0ourk0zetbo6a0f 10 302367 2664427 2026-04-10T13:24:21Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Basketball_Bundesliga?oldid=1301831869 2664427 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |назва_шаблёну = Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе |назва = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе|Бундэсьліга]] [[Чэмпіянат Нямеччыны па баскетболе|чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе]] ў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па баскетболе 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] |стыль_загалоўка = background-color: {{Колер|Нямеччына}}; |сьпіс1 = * [[Акадэмікс Гайдэльбэрг|Акадэмікс]] * [[Альба Бэрлін|Альба]] * [[Баварыя Мюнхэн (баскетбольны клюб)|Баварыя]] * [[Бамбэрг (баскетбольны клюб)|Бамбэрг]] * [[Вюрцбург (баскетбольны клюб)|Вюрцбург]] * [[Гамбург Таўэрз]] * [[Глядыятарз Трыр|Глядыятарз]] * [[Лёвэн Браўншвайг|Лёвэн]] * [[Мітэльдойчэр Вайсэнфэльс|Мітэльдойчэр]] * [[Найнэрз Кемніц|Найнэрз]] * [[Ольдэнбург (баскетбольны клюб)|Ольдэнбург]] * [[Раста Фэхта|Раста]] * [[Ратыёфарм Ульм|Ратыёфарм]] * [[Ростак Сіўулвз]] * [[Рызэн Людвігсбург|Рызэн]] * [[Саенс Сіці Ена|Саенс Сіці]] * [[Скайлайнэрз Франкфурт|Скайлайнэрз]] * [[Тэлекам Бон|Тэлекам]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Баскетбольныя чэмпіянаты|Нямеччына, 1]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Нямеччына]]</noinclude> 20a7e5bboevbsar21s7iwqbmnsbqi1w 10 302368 2664428 2026-04-10T13:25:03Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Template:LNB_Pro_A?oldid=1310236943 2664428 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |назва_шаблёну = Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі |назва = [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі|НБЛ-Эліт]] [[Чэмпіянат Францыі па баскетболе|чэмпіянату Францыі па баскетболе]] ў [[Нацыянальная баскетбольная ліга Францыі 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] |стыль_загалоўка = background-color: {{Колер|Францыя}}; |сьпіс1 = * [[АСВЭЛ Вілярбан|АСВЭЛ]] * [[Булязак (баскетбольны клюб)|Булязак]] * [[Бурк Бурк-ан-Брэс|Бурк]] * [[Граўлін-Дункерк]] * [[Дыжон (баскетбольны клюб)|Дыжон]] * [[Лё-Ман (баскетбольны клюб)|Лё-Ман]] * [[Лімож (баскетбольны клюб)|Лімож]] * [[Манака (баскетбольны клюб)|Манака]] * [[Нансі (баскетбольны клюб)|Нансі]] * [[Нантэр-92 (баскетбольны клюб)|Нантэр-92]] * [[Парыж (баскетбольны клюб)|Парыж]] * [[Страсбург (баскетбольны клюб)|Страсбург]] * [[Сэн-Кантэн (баскетбольны клюб)|Сэн-Кантэн]] * [[Шале (баскетбольны клюб)|Шале]] * [[Элян Шалён-сюр-Сон|Шалён]] * [[ЭССМ Лё-Партэль|ЭССМ]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Баскетбольныя чэмпіянаты|Францыя, 1]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Францыя]]</noinclude> 92iwhid63rp6w00mskevaf9m7c2eas9 10 302369 2664429 2026-04-10T13:25:34Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Greek_Basketball_League?oldid=1317483256 2664429 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |назва_шаблёну = Грэцкая баскетбольная ліга |назва = [[Грэцкая баскетбольная ліга]] [[Чэмпіянат Грэцыі па баскетболе|чэмпіянату Грэцыі]] ў [[Грэцкая баскетбольная ліга 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] |стыль_загалоўка = background-color: {{Колер|Грэцыя}}; |сьпіс1 = * [[АЕК Атэны (баскетбольны клюб)|АЕК]] * [[Алімпіякос Пірэй (баскетбольны клюб)|Алімпіякос]] * [[Арыс Тэсалёнікі (баскетбольны клюб)|Арыс]] * [[АСК Кардыца|АСК]] * [[Іракліс Тэсалёнікі (баскетбольны клюб)|Іракліс]] * [[Калясос Родас|Калясос]] * [[Марусі (баскетбольны клюб)|Марусі]] * [[Міканас (баскетбольны клюб)|Міканас]] * [[Панатынаікос Атэны (баскетбольны клюб)|Панатынаікос]] * [[Паніёніяс Нэа-Сьмірні (баскетбольны клюб)|Паніёніяс]] * [[ПАОК Тэсалёнікі (баскетбольны клюб)|ПАОК]] * [[Прамітэас Патры|Прамітэас]] * [[Пэрыстэры (баскетбольны клюб)|Пэрыстэры]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Баскетбольныя чэмпіянаты|Грэцыя, 1]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Грэцыя]]</noinclude> slhzcvu2w4xocrcay5251qvacwpllgu 0 302370 2664443 2026-04-10T13:53:58Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Іншыя значэньні|Арлова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Асіньнік |Лацінка = Asinnik |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Асіньніка |Герб = |Сьцяг = |Гімн...“ 2664443 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Арлова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Асіньнік |Лацінка = Asinnik |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Асіньніка |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 1 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222217<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=222217,%20%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C,%20%D0%A1%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD,%20%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F%20%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BA,%20%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0%20%D0%9D%D0%B5%D1%82%20%D0%A3%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B&district=%D0%A1%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&region=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F&city_type=%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F&city=%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BA&street_type=%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0&street=%D0%9D%D0%B5%D1%82%20%D0%A3%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B&postcode=222217 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 05 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 12 |Даўгата сэкундаў = 02 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Асі́ньнік'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да [[27 сьнежня]] [[1962]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)|Пліскага сельсавета]]<ref>Рашэньне выканкаму Менскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 сьнежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэньняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1963, № 9 (1009).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] la4qt0a7m47tdy21mg6tzg63ftdb5xp 2664444 2664443 2026-04-10T13:54:16Z Jim 415 2664444 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Асіньнік}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Асіньнік |Лацінка = Asinnik |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Асіньніка |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 1 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222217<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=222217,%20%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C,%20%D0%A1%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD,%20%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F%20%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BA,%20%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0%20%D0%9D%D0%B5%D1%82%20%D0%A3%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B&district=%D0%A1%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&region=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F&city_type=%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F&city=%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BA&street_type=%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0&street=%D0%9D%D0%B5%D1%82%20%D0%A3%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B&postcode=222217 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 05 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 12 |Даўгата сэкундаў = 02 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Асі́ньнік'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да [[27 сьнежня]] [[1962]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)|Пліскага сельсавета]]<ref>Рашэньне выканкаму Менскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 сьнежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэньняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1963, № 9 (1009).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] k4en8m942o08f79mwhrlkx3r76eeiie 2664445 2664444 2026-04-10T13:55:00Z Jim 415 2664445 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Асіньнік |Лацінка = Asinnik |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Асіньніка |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 1 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222217<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=222217,%20%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C,%20%D0%A1%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD,%20%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F%20%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BA,%20%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0%20%D0%9D%D0%B5%D1%82%20%D0%A3%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B&district=%D0%A1%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&region=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F&city_type=%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F&city=%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BA&street_type=%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0&street=%D0%9D%D0%B5%D1%82%20%D0%A3%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B&postcode=222217 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 05 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 12 |Даўгата сэкундаў = 02 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Асі́ньнік'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да [[27 сьнежня]] [[1962]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)|Пліскага сельсавета]]<ref>Рашэньне выканкаму Менскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 сьнежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэньняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1963, № 9 (1009).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] 94fxmn303k66yl1xxglxc69ng3o1rjw 0 302371 2664449 2026-04-10T17:03:25Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зялёна Гура (баскетбольны клюб)]] у [[Засталь Зялёна Гура]]: актуальная назва 2664449 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Засталь Зялёна Гура]] ap1usu7s3caqby947h18m93crx95mkz 6 302372 2664451 2026-04-10T17:16:38Z Dymitr 10914 {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып баскетбольнага клюбу «[[Засталь Зялёна Гура|Засталь]]» Зялёна Гура | аўтар = Zastal Zielona Góra | час стварэньня = 2018 | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Засталь Зялёна Гура | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып баскетбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены... 2664451 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып баскетбольнага клюбу «[[Засталь Зялёна Гура|Засталь]]» Зялёна Гура | аўтар = Zastal Zielona Góra | час стварэньня = 2018 | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Засталь Зялёна Гура | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып баскетбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу }} == Ліцэнзія == {{SVG-лягатып}} 3f92wh72cqv80eorjs3z7rtf9zw4tdu 0 302373 2664458 2026-04-10T18:00:58Z Дамінік 64057 Дамінік перанёс старонку [[Лясок (Гомельская вобласьць)]] у [[Лясок (Хвойніцкі раён)]] паўзьверх перанакіраваньня: Удакладненьне месцазнаходжаньня; Гомельская вобласьць надта вялікая 2664458 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Лясок (Хвойніцкі раён)]] jk12asqnqnjmzoycr2elg44h30wovf1