Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk 0 1646 2665494 2655499 2026-04-20T20:26:07Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Бібліяграфія 2665494 wikitext text/x-wiki {{Палітык |імя = Вінцэнт Гадлеўскі |лацінка = Vincent Hadleŭski |выява = Вінцэнт_Гадлеўскі_2.jpeg |памер = |подпіс_пад_выявай = |пасада = Сябра [[Рада БНР|Рады БНР]] |пачатак_тэрміну = |канец_тэрміну = |прэзыдэнт = |прэм’ер-міністар = |папярэднік = |наступнік = |нацыянальнасьць = [[беларус]] |назва_палітычнай_арганізацыі = |партыя = [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя (1927)|Беларуская хрысьціянская дэмакратыя]], [[Беларуская незалежніцкая партыя]] |рэлігія = [[Каталіцтва|каталіцкае]] [[хрысьціянства]] |подпіс = |узнагароды = }} {{Цёзкі}} '''Ві́нцэнт Гадле́ўскі''' (псэўданім ''В. Скаліманоўскі''; 16 лістапада 1888 — 24 сьнежня 1942) — каталіцкі сьвятар, грамадзкі дзяяч, публіцыст. == Біяграфія == Нарадзіўся ў вёсцы [[Шурычы]]<ref>Паводле іншых зьвестак у мястэчку [[Поразаў]] 16 лістапада 1888 году.</ref> [[Ваўкавыскі павет (Гарадзенская губэрня)|Ваўкавыскага павету]]. Скончыў [[Вільня|Віленскую]] каталіцкую духоўную сэмінарыю (1912) і [[Пецярбург|Пецярбурскую]] каталіцкую духоўную акадэмію (1916). Адзін зь першых пачаў служыць у касьцёле па-беларуску. У сакавіку 1917 году абраны ў [[Беларускі нацыянальны камітэт (Менск)|Беларускі нацыянальны камітэт]], удзельнік [[Першы Ўсебеларускі кангрэс|Усебеларускага зьезду]] 1917. У траўні 1917 удзельнічаў у [[Зьезд беларускага каталіцкага духавенства (1917)|Зьезьдзе беларускага каталіцкага духавенства ў Менску]], дзе выступіў з прамовамі «Палітычна-народная акцыя каталіцкага духавенства на Беларусі» і «Стварэньне каталіцкай партыі». Пасьля абвяшчэньня [[БНР]] (сакавік 1918) уваходзіў у склад яе [[Рада БНР|Рады]]. У 1921 выдаў беларускамоўныя казаньні XIX стагодзьдзя. Адзін з заснавальнікаў і лідэраў [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя (1927)|Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі]], рэдагаваў газэту «[[Крыніца (газэта)|Крыніца]]». Выкладаў у [[Нясьвіская беларуская сэмінарыя|Нясьвіскай беларускай сэмінарыі]]. З 1924 пробашч касьцёла ў мястэчку [[Жодзішкі]] [[Сьвянцянскі павет (Польская Рэспубліка)|Сьвянцянскага павету]]. У 1925 і 1927 арыштаваны польскімі ўладамі, у 1927 асуджаны на 2 гады турмы<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Katalicki ksiondz u polskim wastrozie. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1927-14.pdf| мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Biełaruskaja Krynica]] | тып = газэта | год = 1 krasawika 1927 | том = | нумар = 14 | старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. З 1929 жыў у [[Вільня|Вільні]], у 1930 часткова пераклаў на беларускую мову [[Новы Запавет]] (4 Эвангельлі і Апостальскія дзеі выдадзены адной кніжкай у Вільні ў 1939)<ref>А. Аўдзяюк. [https://web.archive.org/web/20190226040110/http://salavejka.blogspot.com/2011/12/blog-post.html Бібліяграфія перакладаў Бібліі на беларускую мову]</ref>. Быў аўтарам падручніка «Гісторыя сьвятая, або Біблейная Новага Закону» (1932). Выступіў зь ініцыятывай стварэньня [[Беларускі нацыянальны фронт|Беларускага нацыянальнага фронту]]. Выдаваў газэту «[[Беларускі фронт (газэта)|Беларускі фронт]]». У 1920-1930-х прапанаваў арганізацыю [[Віленская беларуская пілігрымка|Віленскай беларускай пілігрымкі]], з 1935 года прыймаў у ёй удзеў.<ref>''Naša pieršaja Kalwaryja''. Chryściajanskaja Dumka. 1935, čerwień. Nr. 6 (108), str. 1-2.</ref> [[Файл:Čatyry Ewanelii.jpg|міні|180пкс|Вокладка кнігі ''Чатыры Эванэліі і Апостальскія Дзеі'' — эвангельляў перакладзеных Вінцэнтам Гадлеўскім на беларускую мову, і надрукаваных [[лацінка]]й]] З пачаткам [[Другая сусьветная вайна|ІІ сусьветнай вайны]] пераехаў у [[Коўна]], з чэрвеня 1940 у [[Варшава|Варшаве]]. Заснаваў напрыканцы 1939 [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускую незалежніцкую партыю]]. У чэрвені 1941 увайшоў у створаны ў [[Бэрлін]]е [[Беларускі нацыянальны цэнтар]]. Зь верасьня 1941 у [[Менск]]у. У час [[нямецкая акупацыя Беларусі 1941—1944 гадоў|нямецкай акупацыі]] быў прызначаны галоўным школьным інспэктарам пры генэральным камісарыяце Беларусі (кастрычнік 1941), кіраваў працай па падрыхтоўцы праграм навучаньня для беларускіх пачатковых школаў, адначасова быў сябрам Цэнтралі [[Беларуская народная самапомач|Беларускай народнай самапомачы]]. Правіў службу ў [[Касьцёл Сьвятых Сымона й Алены (Менск)|Чырвоным касьцёле]] ў Менску. Ад пачатку быў вялікім прыхільнікам немцаў, лічыў, што па сканчэньні вайны немцы аддадуць беларусам усё кіраўніцтва на Беларусі, спрабаваў выкарыстаць супрацоўніцтва зь немцамі для мабілізацыі беларускіх патрыятычных сілаў. Гадлеўскі разам зь [[Ян Станкевіч|Янам Станкевічам]] спрабаваў наладзіць у Беларусі культурна-асьветную працу, але іх пляны былі перапыненыя нямецкім кіраўніцтвам, генэральны камісарыят нават забараніў ксяндзу зносіцца непасрэдна са школьнымі аддзеламі акругі. Быў адным з падпісантаў вядомае адозвы да беларускага народу, якая заклікала беларусаў змагацца супраць бальшавіцкай Расеі. Неўзабаве Гадлеўскі пачаў крытыкаваць нямецкую палітыку ў дачыненьні да беларускага народу. Быў арыштаваны нямецкай паліцыяй у Менску ў ноч на 24 сьнежня 1942 году. Акупанты прапанавалі яму працу ў [[Рыга|Рызе]], але той адмовіўся. Неўзабаве закатаваны ў Трасьцянцы (пад Менскам). Ідэалёгія Гадлеўскага — гэта беларускі [[кансэрватызм]], угрунтаваны на гістарычнай памяці, мове, культуры, традыцыях. У ролі нацыянальнай эліты, здольнай скансалідаваць і павесьці за сабой нацыю, Гадлеўскі бачыў інтэлігенцыю. Кансэрватыўны падыход гарманічна злучаўся ў яго з хрысьціянскім пэрсаналізмам — увагай да асобы. == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = Ks. Winsent Hadleŭski. Mahistar Teolohii. |частка = |загаловак = Historyja świataja abo biblijnaja Staroha Zakonu{{Ref-be}} |арыгінал = |спасылка = https://polona.pl/preview/5f883006-c118-4cde-b9f2-6d7c0bcde841 |адказны = [[Вільня|Wilnia]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Biełaruskaje Katalickaje Wydwiectwa. [[Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны|Druk. im. F. Skaryny]] |год = 1930 |том = |старонкі = |старонак = VIII, 152, 2 mapy |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Ks. Winsent Hadleŭski. Mahistar Teolohii. |частка = |загаловак = Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu{{Ref-be}} |арыгінал = |спасылка = https://polona.pl/preview/217d28e7-fe73-4531-8a27-0979d855d16d |адказны = [[Вільня|Wilnia]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Biełaruskaje Katalickaje Wydwiectwa. [[Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны|Druk. im. F. Skaryny]] |год = 1932 |том = |старонкі = |старонак = V, 186, 2 mapy |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-16.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 2 krasavika 1934 | том = | нумар = 16 (561) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-17.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 15 krasavika 1934 | том = | нумар = 17 (562) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-18.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 22 krasavika 1934 | том = | нумар = 18 (563) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-19.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 29 krasavika 1934 | том = | нумар = 19 (564) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Андрэй Вашкевіч]].| загаловак = Навуковая спадчына ксяндза Вінцэнта Гадлеўскаг: Кс. Вінцэнт Гадлейскі. Лік беларусаў у Польшчы. | спасылка = https://kamunikat.org/bialoruskie-zeszyty-historyczne-belaruski-gistarychny-zbornik-26 | мова = be| выданьне = [[Białoruskie Zeszyty Historyczne]] | тып = часопіс | год = 2006 | том = | нумар = 26| старонкі = 218—235 | issn = 1232-7468| архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * [http://slounik.org/120465.html Біяграфія на slounik.org] * [https://web.archive.org/web/20100825165258/http://www.jivebelarus.net/history/faces/priest-vincent-hadleuski-philosophic-bases-of-belarusian-idea.html Уладзімер Конан «Ксёндз Вінцэнт Гадлеўскі: Філасофскае абгрунтаванне беларускай ідэі»] * [https://web.archive.org/web/20081120081214/http://jivebelarus.net/history/faces/freedom-knight-gadleusky.html Ёрш Сяргей. «Рыцар Свабоды»] {{слупок-2}} * [https://web.archive.org/web/20160304081426/http://chasaslovec.info/index.php?newsid=701 Сьвятая Эванэлія Езуса Хрыста паводле Матэуша (у перакладзе В. Гадлеўскага)] * [https://web.archive.org/web/20160305051838/http://chasaslovec.info/index.php?newsid=702 Сьвятая Эванэлія Езуса Хрыста паводле Марка (у перакладзе В. Гадлеўскага)] * Vytautas Žeimantas. Vincentas Hadliauskis — kunigas, publicistas, leidėjas, kankinys // Voruta, 2010, Nr. 12,13.(на литовск.) {{слупок-канец}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гадлеўскі, Вінцэнт}} [[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]] [[Катэгорыя:Перасьледы каталіцтва ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага ўсебеларускага кангрэсу]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай незалежніцкай партыі]] [[Катэгорыя:Сябры Рады БНР]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Трэцім Райху і яго акупаваных тэрыторыях]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай самапомачы]] [[Катэгорыя:Вінцэнт Гадлеўскі| ]] 8gvnqxvt155z6he153ofr2po3ws5evk 2665495 2665494 2026-04-20T20:33:27Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Вонкавыя спасылкі 2665495 wikitext text/x-wiki {{Палітык |імя = Вінцэнт Гадлеўскі |лацінка = Vincent Hadleŭski |выява = Вінцэнт_Гадлеўскі_2.jpeg |памер = |подпіс_пад_выявай = |пасада = Сябра [[Рада БНР|Рады БНР]] |пачатак_тэрміну = |канец_тэрміну = |прэзыдэнт = |прэм’ер-міністар = |папярэднік = |наступнік = |нацыянальнасьць = [[беларус]] |назва_палітычнай_арганізацыі = |партыя = [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя (1927)|Беларуская хрысьціянская дэмакратыя]], [[Беларуская незалежніцкая партыя]] |рэлігія = [[Каталіцтва|каталіцкае]] [[хрысьціянства]] |подпіс = |узнагароды = }} {{Цёзкі}} '''Ві́нцэнт Гадле́ўскі''' (псэўданім ''В. Скаліманоўскі''; 16 лістапада 1888 — 24 сьнежня 1942) — каталіцкі сьвятар, грамадзкі дзяяч, публіцыст. == Біяграфія == Нарадзіўся ў вёсцы [[Шурычы]]<ref>Паводле іншых зьвестак у мястэчку [[Поразаў]] 16 лістапада 1888 году.</ref> [[Ваўкавыскі павет (Гарадзенская губэрня)|Ваўкавыскага павету]]. Скончыў [[Вільня|Віленскую]] каталіцкую духоўную сэмінарыю (1912) і [[Пецярбург|Пецярбурскую]] каталіцкую духоўную акадэмію (1916). Адзін зь першых пачаў служыць у касьцёле па-беларуску. У сакавіку 1917 году абраны ў [[Беларускі нацыянальны камітэт (Менск)|Беларускі нацыянальны камітэт]], удзельнік [[Першы Ўсебеларускі кангрэс|Усебеларускага зьезду]] 1917. У траўні 1917 удзельнічаў у [[Зьезд беларускага каталіцкага духавенства (1917)|Зьезьдзе беларускага каталіцкага духавенства ў Менску]], дзе выступіў з прамовамі «Палітычна-народная акцыя каталіцкага духавенства на Беларусі» і «Стварэньне каталіцкай партыі». Пасьля абвяшчэньня [[БНР]] (сакавік 1918) уваходзіў у склад яе [[Рада БНР|Рады]]. У 1921 выдаў беларускамоўныя казаньні XIX стагодзьдзя. Адзін з заснавальнікаў і лідэраў [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя (1927)|Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі]], рэдагаваў газэту «[[Крыніца (газэта)|Крыніца]]». Выкладаў у [[Нясьвіская беларуская сэмінарыя|Нясьвіскай беларускай сэмінарыі]]. З 1924 пробашч касьцёла ў мястэчку [[Жодзішкі]] [[Сьвянцянскі павет (Польская Рэспубліка)|Сьвянцянскага павету]]. У 1925 і 1927 арыштаваны польскімі ўладамі, у 1927 асуджаны на 2 гады турмы<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Katalicki ksiondz u polskim wastrozie. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1927-14.pdf| мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Biełaruskaja Krynica]] | тып = газэта | год = 1 krasawika 1927 | том = | нумар = 14 | старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. З 1929 жыў у [[Вільня|Вільні]], у 1930 часткова пераклаў на беларускую мову [[Новы Запавет]] (4 Эвангельлі і Апостальскія дзеі выдадзены адной кніжкай у Вільні ў 1939)<ref>А. Аўдзяюк. [https://web.archive.org/web/20190226040110/http://salavejka.blogspot.com/2011/12/blog-post.html Бібліяграфія перакладаў Бібліі на беларускую мову]</ref>. Быў аўтарам падручніка «Гісторыя сьвятая, або Біблейная Новага Закону» (1932). Выступіў зь ініцыятывай стварэньня [[Беларускі нацыянальны фронт|Беларускага нацыянальнага фронту]]. Выдаваў газэту «[[Беларускі фронт (газэта)|Беларускі фронт]]». У 1920-1930-х прапанаваў арганізацыю [[Віленская беларуская пілігрымка|Віленскай беларускай пілігрымкі]], з 1935 года прыймаў у ёй удзеў.<ref>''Naša pieršaja Kalwaryja''. Chryściajanskaja Dumka. 1935, čerwień. Nr. 6 (108), str. 1-2.</ref> [[Файл:Čatyry Ewanelii.jpg|міні|180пкс|Вокладка кнігі ''Чатыры Эванэліі і Апостальскія Дзеі'' — эвангельляў перакладзеных Вінцэнтам Гадлеўскім на беларускую мову, і надрукаваных [[лацінка]]й]] З пачаткам [[Другая сусьветная вайна|ІІ сусьветнай вайны]] пераехаў у [[Коўна]], з чэрвеня 1940 у [[Варшава|Варшаве]]. Заснаваў напрыканцы 1939 [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускую незалежніцкую партыю]]. У чэрвені 1941 увайшоў у створаны ў [[Бэрлін]]е [[Беларускі нацыянальны цэнтар]]. Зь верасьня 1941 у [[Менск]]у. У час [[нямецкая акупацыя Беларусі 1941—1944 гадоў|нямецкай акупацыі]] быў прызначаны галоўным школьным інспэктарам пры генэральным камісарыяце Беларусі (кастрычнік 1941), кіраваў працай па падрыхтоўцы праграм навучаньня для беларускіх пачатковых школаў, адначасова быў сябрам Цэнтралі [[Беларуская народная самапомач|Беларускай народнай самапомачы]]. Правіў службу ў [[Касьцёл Сьвятых Сымона й Алены (Менск)|Чырвоным касьцёле]] ў Менску. Ад пачатку быў вялікім прыхільнікам немцаў, лічыў, што па сканчэньні вайны немцы аддадуць беларусам усё кіраўніцтва на Беларусі, спрабаваў выкарыстаць супрацоўніцтва зь немцамі для мабілізацыі беларускіх патрыятычных сілаў. Гадлеўскі разам зь [[Ян Станкевіч|Янам Станкевічам]] спрабаваў наладзіць у Беларусі культурна-асьветную працу, але іх пляны былі перапыненыя нямецкім кіраўніцтвам, генэральны камісарыят нават забараніў ксяндзу зносіцца непасрэдна са школьнымі аддзеламі акругі. Быў адным з падпісантаў вядомае адозвы да беларускага народу, якая заклікала беларусаў змагацца супраць бальшавіцкай Расеі. Неўзабаве Гадлеўскі пачаў крытыкаваць нямецкую палітыку ў дачыненьні да беларускага народу. Быў арыштаваны нямецкай паліцыяй у Менску ў ноч на 24 сьнежня 1942 году. Акупанты прапанавалі яму працу ў [[Рыга|Рызе]], але той адмовіўся. Неўзабаве закатаваны ў Трасьцянцы (пад Менскам). Ідэалёгія Гадлеўскага — гэта беларускі [[кансэрватызм]], угрунтаваны на гістарычнай памяці, мове, культуры, традыцыях. У ролі нацыянальнай эліты, здольнай скансалідаваць і павесьці за сабой нацыю, Гадлеўскі бачыў інтэлігенцыю. Кансэрватыўны падыход гарманічна злучаўся ў яго з хрысьціянскім пэрсаналізмам — увагай да асобы. == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = Ks. Winsent Hadleŭski. Mahistar Teolohii. |частка = |загаловак = Historyja świataja abo biblijnaja Staroha Zakonu{{Ref-be}} |арыгінал = |спасылка = https://polona.pl/preview/5f883006-c118-4cde-b9f2-6d7c0bcde841 |адказны = [[Вільня|Wilnia]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Biełaruskaje Katalickaje Wydwiectwa. [[Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны|Druk. im. F. Skaryny]] |год = 1930 |том = |старонкі = |старонак = VIII, 152, 2 mapy |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Ks. Winsent Hadleŭski. Mahistar Teolohii. |частка = |загаловак = Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu{{Ref-be}} |арыгінал = |спасылка = https://polona.pl/preview/217d28e7-fe73-4531-8a27-0979d855d16d |адказны = [[Вільня|Wilnia]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Biełaruskaje Katalickaje Wydwiectwa. [[Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны|Druk. im. F. Skaryny]] |год = 1932 |том = |старонкі = |старонак = V, 186, 2 mapy |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-16.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 2 krasavika 1934 | том = | нумар = 16 (561) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-17.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 15 krasavika 1934 | том = | нумар = 17 (562) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-18.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 22 krasavika 1934 | том = | нумар = 18 (563) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Кс. В. Гадлеўскі. | загаловак = З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г. (Рэфэрат Кс. В. Гадлеўскага прачытаны на Надз. Агульным Сходзе Беларускага Нацыянальнага Камітэту ў Вільні ў 16-тыя ўгодкі Абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі дня 25 сакавіка 1934 году).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1934-19.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 29 krasavika 1934 | том = | нумар = 19 (564) | старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Андрэй Вашкевіч]].| загаловак = Навуковая спадчына ксяндза Вінцэнта Гадлеўскаг: Кс. Вінцэнт Гадлейскі. Лік беларусаў у Польшчы. | спасылка = https://kamunikat.org/bialoruskie-zeszyty-historyczne-belaruski-gistarychny-zbornik-26 | мова = be| выданьне = [[Białoruskie Zeszyty Historyczne]] | тып = часопіс | год = 2006 | том = | нумар = 26| старонкі = 218—235 | issn = 1232-7468| архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} {{Commons}} * [http://slounik.org/120465.html Біяграфія на slounik.org] * [https://web.archive.org/web/20100825165258/http://www.jivebelarus.net/history/faces/priest-vincent-hadleuski-philosophic-bases-of-belarusian-idea.html Уладзімер Конан «Ксёндз Вінцэнт Гадлеўскі: Філасофскае абгрунтаванне беларускай ідэі»] * [https://web.archive.org/web/20081120081214/http://jivebelarus.net/history/faces/freedom-knight-gadleusky.html Ёрш Сяргей. «Рыцар Свабоды»] {{слупок-2}} * [https://web.archive.org/web/20160304081426/http://chasaslovec.info/index.php?newsid=701 Сьвятая Эванэлія Езуса Хрыста паводле Матэуша (у перакладзе В. Гадлеўскага)] * [https://web.archive.org/web/20160305051838/http://chasaslovec.info/index.php?newsid=702 Сьвятая Эванэлія Езуса Хрыста паводле Марка (у перакладзе В. Гадлеўскага)] * Vytautas Žeimantas. Vincentas Hadliauskis — kunigas, publicistas, leidėjas, kankinys // Voruta, 2010, Nr. 12,13.(на литовск.) {{слупок-канец}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гадлеўскі, Вінцэнт}} [[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]] [[Катэгорыя:Перасьледы каталіцтва ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага ўсебеларускага кангрэсу]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай незалежніцкай партыі]] [[Катэгорыя:Сябры Рады БНР]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Трэцім Райху і яго акупаваных тэрыторыях]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай самапомачы]] [[Катэгорыя:Вінцэнт Гадлеўскі| ]] 0lwpxmrnieaf5nd3eylm48qzes4hsgp 0 4224 2665481 2651869 2026-04-20T17:57:58Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2665481 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Чашнікі |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Чашнікаў |Лацінка = Čašniki |Герб = Coat of Arms of Čašniki, Belarus.svg |Сьцяг = Flag of Čašniki.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Чашніцкі раён|Чашніцкі]] |Сельсавет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 8092 |Год падліку колькасьці = 2021 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="belstat2021" /> |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 211150 |СААТА = |Выява = Чашнікі. Спаса-Праабражэнская царква (04).jpg |Апісаньне выявы = У цэнтры места |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 11 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 10 |Даўгата сэкундаў = 19 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Ча́шнікі''' — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Вула (рака)|Вуле]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Чашніцкі раён|Чашніцкага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 8092 чалавекі<ref name="belstat2021" />. Знаходзяцца за 95 км на паўднёвы захад ад [[Віцебск]]у, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Чашнікі (лінія [[Ворша]] — [[Лепель]]). Аўтамабільныя дарогі на [[Лепель]], [[Новалукомаль]], [[Сянно]]. Чашнікі — даўняе мястэчка [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыны]], старажытны [[Чашніцкі замак|замак]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>{{Літаратура/Замкі і людзі|к}} С. 156.</ref>. Да нашага часу тут захавалася [[Царква Сьвятога Спаса (Чашнікі)|царква Сьвятога Спаса]] ў стылі [[клясыцызм]]у, помнік архітэктуры XIX ст. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся збудаваны ў стылі [[барока]] [[Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў (Чашнікі)|комплекс кляштару дамініканаў з касьцёлам Сьвятога Лукі]], помнік архітэктуры XVIII ст., [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнаваны савецкімі ўладамі]]. == Назва == Існуе некалькі меркаваньняў пра паходжаньне [[тапонім]]у Чашнікі. Паводле найбольш пашыранага зь іх, назва места ўтварылася ад слова [[Чашнік вялікі літоўскі|чашнік]] — пасады ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]. Іншая вэрсія зьвязвае тапонім з разьмяшчэньнем паселішча ў нізкім месцы на [[Чашніцкая нізіна|Чашніцкай нізіне]] (у «чашы»)<ref>[https://web.archive.org/web/20211019033259/http://www.lib.vitebsk.net/PRIDVINIE-1/CHASHNIKI/History-CHASHNIKI-1.htm Чашніцкі раён. Гісторыя. Дарэвалюцыйны пэрыяд] на [https://web.archive.org/web/20110706163508/http://vlib.by/PRIDVINIE-1/index-Pridvinie.htm Прыдзвінскі крайн: Гісторыя і сучаснасць]</ref>. Апроч гэтага, назву часам тлумачаць разьвіцьцём ганчарнай справы (месца выстворчасьці чашак)<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі}} С. 399.</ref>. == Гісторыя == {{Асноўны артыкул|Гісторыя Чашнікаў}} === Вялікае Княства Літоўскае === Першы пісьмовы ўпамін пра Чашнікі зьмяшчаецца ў пераліку буйных паселішчаў Полаччыны і датуецца 1504 годам. У [[Інфлянцкая вайна|Інфлянцкую вайну]], на загад маскоўскага гаспадара [[Іван Жахлівы|Івана IV Тырана]], на правым беразе Вулы збудавалі ўмацаваны замак (спалены ў 1708 годзе). У 1564 годзе каля Чашнікаў на [[Іванскія палі|Іванскіх палях]] абаронцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] пад камандаю [[Гетман вялікі літоўскі|гетмана вялікага]] [[Мікалай Радзівіл «Руды»|Мікалая Радзівіла «Рудога»]] нечаканым ударам разьбілі 25-тысячнае маскоўскае войска Шуйскага. Сам Шуйскі загінуў у бітве. У 1567 годзе войскі [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] зноў разьбілі маскоўскіх захопнікаў. З 1568 году Чашнікі знаходзіліся ў валоданьні Ганны Радзівілаўны. У 1580 годзе [[Сьпіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Стэфан Баторы]] прымаў у мястэчку Шышмарова, пасла Івана IV Тырана. З пачатку XVI стагодзьдзя Чашнікі знаходзіліся ў складзе [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], у валоданьні князёў [[Лукомскія|Лукомскіх]]. У канцы XVI стагодзьдзя маёнтак перайшоў да [[Кішкі|Кішкаў]], у пачатку XVII стагодзьдзя — да [[Друцкія-Сакалінскія|Друцкіх-Сакалінскіх]], пазьней [[Сапегі|Сапегаў]]. На 1633 год у Чашніках было 109 будынкаў, 16 крамаў<ref name="evkl">[[Валеры Грынявецкі|Грынявецкі В.]] Чашнікі // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 745.</ref>, паселішча належала [[Казаноўскія|Казаноўскім]]. З 1649 году маёнтак быў у валоданьні [[Слушкі|Слушкаў]]. У 1664 годзе<ref name="evkl"/> [[Харунжы вялікі літоўскі|харунжы]] [[Дамінік Служка]] фундаваў тут кляштар [[дамініканы|дамініканаў]]. У 1722 годзе мястэчка перайшло да С. Быкоўскага-Лапоты, у 1785 годзе — да [[Валадковічы|Валадковічаў]]. У 1786 годзе пры дамініканскім кляштары збудавалі мураваны касьцёл, у якім захоўвалася цудоўная фігура Пана [[Езус]]а, шанаваная мясцовымі жыхарамі. У XVIII стагодзьдзі дзеяла прыстань, больш за 40 складоў<ref name="evkl"/>, працавалі майстэрні вырабу стругаў — гандлёвых суднаў. У гэты час Чашнікі атрымалі шэраг прывілеяў. У 1791 годзе мястэчка стала сталіцай Полацкага ваяводзтва. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Чашнікі апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у Лепельскім павеце [[Полацкая губэрня|Полацкай]], з 1796 году [[Беларуская губэрня|Беларускай]], з 1802 году [[Віцебская губэрня|Віцебскай губэрні]]. У [[вайна 1812 году|вайну 1812 году]] каля мястэчка адбылася бітва паміж расейскімі (пад камандай [[Вітгенштэйн]]а) і францускімі (пад камандай [[Віктор (маршал)|Віктора]]) войскамі. У 1832 годзе па здушэньні [[паўстаньне 1830—1831 гадоў|вызвольнага паўстаньня]] расейскія ўлады скасавалі кляштар дамініканаў, па чым парафію абслугоўвалі дыяцэзіяльныя ксяндзы. У 1843<ref>Chmara A. Czaśniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/776 776]</ref>—1845 гадох у мястэчку збудавалі Спаса-Праабражэнскую царкву. У сярэдзіне XIX стагодзьдзя ў Чашніках налічвалася каля 2,5 тысячы жыхароў; сярод местачкоўцаў было нямала лёцманаў, якія наймаліся ўвесну на баркі, праводзячы іх Дзьвіною да Рыгі. У 1868 годзе па здушэньні [[Паўстаньне Кастуся Каліноўскага|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня]] расейскія ўлады гвалтоўна перарабілі касьцёл Сьвятога Лукі на царкву [[Маскоўскі патрыярхат|Маскоўскага патрыярхату]]. У 1886 годзе ў Чашніках адкрылася папяровая фабрыка. Згодна з вынікамі перапісу 1897 году, у мястэчку было 703 будынкі, працавалі лячэбніца, аптэка, 2 [[Русіфікацыя Беларусі|расейскія]] [[Народная вучэльня|народныя вучэльні]]. На 1906 год у Чашніках было 5 камяніц, 1332 драўляныя будынкі, зь якіх 642 жылыя, нежылыя — 695. У 1909 годзе адкрылася меская вучэльня, пераўтвораная ў 1913 годзе на вышэйшую пачатковую. За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Чашнікі занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]<ref name="VHAB-19">{{Літаратура/ВГАБ|4к}} С. 19.</ref>. <gallery widths="150" heights="150" caption="Старая графіка Чашнікаў" class="center"> Čašniki. Чашнікі (N. Orda, 20.06.1876).jpg|Панарама, [[Напалеон Орда|Н. Орда]], {{nowrap|20 чэрвеня}} 1876 г. Čašniki, Daminikanski. Чашнікі, Дамініканскі (1897).jpg|[[Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў (Чашнікі)|Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў]], 1897 г. Čašniki, Daminikanski. Чашнікі, Дамініканскі (U. Koršykaŭ, 1898).jpg|Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў, 1898 г. Čašniki. Чашнікі (J. Chadynok, 1930).jpg|Папяровая фабрыка. {{nowrap|Я. Хадынок}}, 1930 г. </gallery> === Найноўшы час === 25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чашнікі абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. 17 ліпеня 1924 году Чашнікі вярнулі ў [[БССР]], дзе яны сталі цэнтрам раёну Віцебскай, пазьней Лепельскай акругаў. У 1925 годзе пачала дзеяць чыгуначная станцыя Чашнікі. З 1938 году мястэчка знаходзіцца ў складзе Віцебскай вобласьці. 27 верасьня 1938 году Чашнікі атрымалі афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|пасёлку гарадзкога тыпу]]. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 5 ліпеня 1941 да 27 чэрвеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У 1962—1965 гадох Чашнікі ўваходзілі ў склад Бешанковіцкага раёну. 7 лютага 1966 году яны атрымалі статус [[места]]. У 2004 годзе Чашнікі адзначылі сваё 500-годзьдзе. 20 студзеня 2006 году афіцыйна зацьвердзілі мескі герб<ref>Указ Президента Республики Беларусь от 20 января 2006 г. № 36 «Об учреждении официальных геральдических символов административно-территориальных и территориальных единиц Витебской области»</ref>. <gallery widths="150" heights="150" caption="Места на старых здымках" class="center"> Čašniki, Smalanieckaja, Daminikanski. Чашнікі, Смалянецкая, Дамініканскі (1913).jpg|[[Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў (Чашнікі)|Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў]], 1913 г. Čašniki, Daminikanski. Чашнікі, Дамініканскі (1901-17).jpg|Касьцёл, да 1918 г. Čašniki. Чашнікі (1941-44) (3).jpg|Галоўны алтар касьцёла, 1941—1944 гг. Čašniki. Чашнікі (1941-44).jpg|[[Царква Сьвятога Спаса (Чашнікі)|Спаская царква]], {{nowrap|1941—1944 гг.}} </gallery> == Насельніцтва == === Дэмаграфія === <div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours"> <timeline> ImageSize = width:auto height:150 barincrement:29 PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:10500 ScaleMajor = unit:year increment:2500 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:15 bar:1897 from:0 till:4590 bar:1906 from:0 till:5530 bar:1939 from:0 till:3500 bar:1970 from:0 till:6600 bar:1991 from:0 till:10500 bar:2002 from:0 till:10000 bar:2003 from:0 till:9600 bar:2009 from:0 till:9203 bar:2018 from:0 till:8817 bar:2019 from:0 till:8218 bar:2020 from:0 till:8209 bar:2021 from:0 till:8092 TextData= fontsize:10px pos:(25,195) text: </timeline> </div> * '''XIX стагодзьдзе''': 1838 год — 2783 чал. (1405 муж. і 1378 жан.), зь іх шляхты 3 муж. і 4 жан., духоўнага стану каталіцкага 6 муж. і 5 жан., духоўнага стану праваслаўнага 2 муж. і 3 жан., купцоў-юдэяў 35 муж. і 32 жан., мяшчанаў-юдэяў 767 муж. і 822 жан., сялянаў зямянскіх 80 муж. і 58 жан., сялянаў скарбовых 500 муж. і 450 жан., аднадворцаў 4 муж. і 2 жан., адстаўных салдатаў 8 муж. і 2 жан.<ref>{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 415.</ref>; 1880 год — 5 тыс. чал.<ref>Chmara A. Czaśniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/775 775]</ref>; 1897 год — 4590 чал. * '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 5530 чал, зь іх хрысьціянаў 1254, юдэяў 4276, шляхты 1, чыноўнікаў 26, духоўнага стану 8, купцоў 121, мяшчанаў 4390, сялянаў 985; 1939 год — 3,5 тыс. чал.<ref>Грынявецкі В. Чашнікі // {{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 268.</ref>; 1970 год — 6,6 тыс. чал.; 1991 год — 10,5 тыс. чал. * '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 10 тыс. чал.<ref>Грынявецкі В. Чашнікі // {{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 267.</ref>; 2003 год — 9,6 тыс. чал.; 2006 год — 9,6 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}</ref>; 2009 год — 9203 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918181046/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-2.pdf Перепись населения — 2009. Витебская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2010 год — 9,2 тыс. чал.; 2016 год — 8839 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 8752 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 8817 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2021 год — 8092 чал.<ref name="belstat2021">[https://web.archive.org/web/20210830220659/https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/f89/f89f2ee43f87b7d7f5392e680da5e529.pdf#page=11 Численность населения на 1 января 2021 г. и среднегодовая численность населения за 2020 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и посёлков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> === Адукацыя === У Чашнінах працуюць 4 сярэднія школы, сацыяльна-пэдагагічны цэнтар, цэнтар дзіцячай творчасьці. 1 верасьня 2004 году на базе СШ № 2 утварылася гімназія. === Культура === Дзеюць дом культуры, дом рамёстваў, 3 бібліятэкі (цэнтральная раённая бібліятэка, дзіцячая бібліятэка, меская бібліятэка сямейнага чытаньня), гістарычны музэй. === [[Мас-мэдыя]] === У месьце выдаецца раённая газэта «Чырвоны прамень»: наклад больш за 5 тыс. асобн., выходзіць 2 разы на тыдзень. == Забудова == === Плян === У плянавальнай структуры Чашнікаў вылучаюцца 3 часткі: гістарычная, сучасны цэнтар і паселішча папяровай фабрыкі. Места забудоўваецца згодна з генэральнымі плянамі, распрацаванымі ў 1970 і 1980 гадох. Утвораны мікрараён з 5-павярховымі будынкамі. 2—5-павярховыя дамы пераважна ў цэнтры места і ў фабрычным паселішчы. У 1986 годзе створаны праект дэталёвага плянаваньня цэнтру. У паўднёва-ўсходняй частцы места канцэнтруюцца прамысловыя прадпрыемствы. === Вуліцы і пляцы === {| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 500px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center" | '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' |-style="background:#FAFAFA;" align="left" | Ленінская вуліца || '''Смалянецкая''' вуліца<br />'''Талачынская''' вуліца |-style="background:#EEEEEE;" align="left" | Луначарскага вуліца || '''Цяпінская''' вуліца<ref name="Torbina">Торбина И. [https://web.archive.org/web/20200411195839/http://www.chyrvonka.by/2016/09/rodnaya-ulica-moya/ Родная улица моя] // Чырвоны прамень. 2 верасьня 2016 г.</ref> <br> '''Лепельская''' вуліца |-style="background:#FAFAFA;" align="left" | Міра вуліца || '''Рынак''' пляц |-style="background:#EEEEEE;" align="left" | Пралетарская вуліца || '''Віленская''' вуліца |-style="background:#FAFAFA;" align="left" | Савецкая вуліца || '''Лукомская''' вуліца |-style="background:#EEEEEE;" align="left" | Урыцкага вуліца || '''Замкавая''' вуліца<ref name="Torbina"/> <br> '''Іванская''' вуліца |-style="background:#FAFAFA;" align="left" | Чырвонаармейскі завулак || '''Віленскі''' завулак |} Таксама ў Чашніках існавалі Рынак, вуліцы Гарушка, Залатая<ref>Лепель: память о еврейском местечке / Отв. ред.C. Амосова — М., 2015. С. 437.</ref>, Замоцкая<ref>Лепель: память о еврейском местечке / Отв. ред.C. Амосова — М., 2015. С. 436.</ref>, Перавозная<ref>Лепель: память о еврейском местечке / Отв. ред.C. Амосова — М., 2015. С. 435.</ref> і Старасельская, Аптэчны і Мнышкін завулкі<ref>Лепель: память о еврейском местечке / Отв. ред.C. Амосова — М., 2015. С. 442.</ref>. === Мясцовасьці === Гістарычныя мясцовасьці Чашнікаў: Гарушка, Горка. == Эканоміка == Прадпрыемствы цэлюлозна-папяровай, лёгкай, харчовай прамысловасьці, па пачатковай апрацоўцы лёну. {| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;" !Пералік прамысловых прадпрыемстваў Чашнікаў |- | * ААТ Папяровая фабрыка «Чырвоная зорка». * [[Камунальнае вытворчае прадпрыемтсва|КВП]] «Чашнікіспэцвопратка». * [[Камунальнае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства|КУВП]] «Завод харчовых прадуктаў». |} == Транспарт == Праз Чашнікі праходзяць аўтамабільныя дарогі: {{таблічка-by|Р|62}} (Чашнікі — [[Клічаў]] — [[Бабруйск]]), {{таблічка-by|Р|86}} ([[Багушэўск]] (ад М8) — [[Сянно]] — [[Мядзел]]) і {{таблічка-by|Р|111}} ([[Бешанковічы]] — Чашнікі). Аўтобусная станцыя злучае места з сталіцай краіны [[Менск]]ам і абласным цэнтрам [[Віцебск]]ам. == Турыстычная інфармацыя == [[Файл:Чашнікі. Помнік Янку Журбе.jpg|значак|Памятны знак Янку Журбе]] === Інфраструктура === Дзее Чашніцкі гістарычны музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Чашнікі» (''пляц Волі, 5''). === Славутасьці === * Забудова гістарычная (XIX — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты) * Могілкі юдэйскія * [[Царква Сьвятога Спаса (Чашнікі)|Царква Сьвятога Спаса]] (1843—1875) === Страчаная спадчына === * [[Чашніцкі замак|Замак]] (XVI стагодзьдзе) * [[Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў (Чашнікі)|Касьцёл Сьвятога Лукі і кляштар дамініканаў]] (1674, зруйнаваныя ў 1960-я) — адзін з найбольш прыгожых помнікаў архітэктуры барока ў Вялікім Княстве Літоўскім<ref>[[Аляксандар Ярашэвіч|Ярашэвіч А.]] Чашніцкі кляштар дамініканцаў // {{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 268.</ref> * Кляштар марыявітак == Галерэя == <gallery widths="150" heights="150" class="center" caption="Краявіды места"> Чашнікі. Спаса-Праабражэнская царква (02).jpg|[[Царква Сьвятога Спаса (Чашнікі)|Спаская царква]] Чашнікі. Свячная лаўка.jpg|Будынак сьвечачнай крамы Чашнікі. Дом купца Гурэвіча (04).jpg|Дом купца Гурэвіча Чашнікі. Гандлёвыя рады (02).jpg|Гандлёвыя рады </gallery><gallery widths="150" heights="150" class="center"> Чашнікі. Забудова (11).jpg|Старая камяніца Чашнікі. Забудова (18).jpg|Гістарычная забудова Чашнікі. Забудова (06).jpg|Драўляны будынак на мураваным падмурку Чашнікі. Забудова (16).jpg|Стары драўляны будынак </gallery> == Асобы == * [[Янка Журба]] (1881—1964) — беларускі паэт (нар. у колішняй в. [[Купінка|Купінцы]] — цяпер у межах м. Чашнікаў) * [[Рыгор Рэлес]] (1913—2004) — беларускі жыдоўскі літаратар == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/БелЭн|17}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Памяць/Чашніцкі раён}} * {{Літаратура/Сьвяты Казімер у Паазер’і}} * {{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)}} * {{Літаратура/ЭГБ|6-2}} * {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} == Вонкавыя спасылкі == * {{radzima|chashniki}} * [https://web.archive.org/web/20131203124118/http://vlib.by/PRIDVINIE-1/CITIES/Chashniki.htm Чашнікі], [https://web.archive.org/web/20110706163508/http://vlib.by/PRIDVINIE-1/index-Pridvinie.htm Прыдзвінскі край: Гісторыя і сучаснасць] * [http://catholic.by/2/belarus/dioceses/vitebsk/101053.html Чашнікі — парафія Перамянення Пана], [[Catholic.by]] * [https://web.archive.org/web/20041217204209/http://b4w.narod.ru/chashniki/index.htm Фатаздыкі на globustut.by] * [http://pogoda.mirbig.net/be/BY/00/629401~Chashniki/ Надвор’е ў Чашніках]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Навігацыйная група |назоў = Чашнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}}; |Чашніцкі раён |Віцебская вобласьць }} {{Месты і мястэчкі гістарычнай Полаччыны}} [[Катэгорыя:Чашнікі| ]] t2z4cq2z85dnx93w0j8qv3ocmvyhrgd 0 49231 2665482 2640184 2026-04-20T18:10:24Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2665482 wikitext text/x-wiki {{Тэрарыстычная атака |Назва = «Ноч расстраляных паэтаў» |Выява = |Апісаньне выявы = |Памер = |Краіна = Беларусь |Месца атакі = [[Менск]], [[Гарадзкі вал|вул. Урыцкага]], [[Сьледчы ізалятар КДБ Беларусі|унутраная турма НКУС БССР]] |Цэль атакі = зьнішчэньне беларускай [[інтэлектуал]]ьнай [[Эліта|эліты]] |Дата = {{Дата пачатку|29|10|1937|1}} |Час = апоўначы |Спосаб атакі = [[расстрэл]] |Зброя = [[Рэвальвэр Наган]] |Колькасьць ахвяраў = 132 |Колькасьць тэрарыстаў = некалькі дзясяткаў |Тэрарысты = супрацоўнікі [[Народны камісарыят унутраных справаў|Народнага камісарыяту ўнутраных справаў]] |Арганізатары = [[Ёсіф Сталін]], [[Вячаслаў Молатаў]], [[Лазар Кагановіч]], [[Клім Варашылаў]], [[Мікалай Яжоў]], [[Уладзімер Цэсарскі]] (6) |Колькасьць закладнікаў = 132 |Закладнікі = дзеячы культуры, мастацтва і навукі, грамадзкія дзеячы Беларусі |Падазраваныя = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 53 |Шырата сэкундаў = 55 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 33 |Даўгата сэкундаў = 12 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Загаловак над мапай = }} '''«Чо́рная ноч»'''<ref>{{Артыкул|аўтар=Ларыса Цімошык.|загаловак=Каб памяталі: Чорная ноч|спасылка=https://m.nn.by/articles/45274/|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=28 кастрычніка 2010|нумар=|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref> («Ноч расстраляных паэтаў»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=У Курапатах прайшла «Ноч расстраляных паэтаў»|спасылка=https://m.nn.by/articles/218434/|выдавец=Партал «[[Наша ніва]]»|дата публікацыі=29 кастрычніка 2018|дата доступу=19 чэрвеня 2021}}</ref>) — [[расстрэл]] больш за 100 зьяўцаў беларускай інтэлектуальнай эліты — выбітных дзеячоў культуры, мастацтва і навукі, а таксама грамадзкіх дзеячоў тагачаснай [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] — у ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году ў сутарэньнях [[менск]]ай унутранай турмы [[НКУС]] («[[Амэрыканка (турма)|амэрыканкі]]»). Пазьней суды СССР [[Амністыя|амніставалі]] большасьць [[Рэпрэсіі ў БССР|рэпрэсаваных]] у зьвязку зь іх невінаватасьцю. Такім чынам, у гэтыя дні рэпрэсіі, якія чыніла кіраўніцтва СССР у тыя гады па ўсёй краіне, дасягнулі ў Беларусі свайго піку<ref>{{Кніга|аўтар=[[Леанід Маракоў]].|частка=[http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/yani-vinishcali-nashyh-prodkay.html Яны вынішчалі нашых продкаў]|загаловак=Ахвяры і карнікі|арыгінал=|спасылка=http://pdf.kamunikat.org/download.php?item=21495-1.pdf|адказны=|выданьне=|месца=Менск|выдавецтва=[[Зьміцер Колас]]|год=2007|том=|старонкі=380|старонак=440|сэрыя=|isbn=978-985-6783-38-6|наклад=1000}}</ref>, бо з 4 сакавіка 1937 г. да 22 траўня 1938 г. (444 дні) на Беларусі было рэпрэсавана каля 100 тысячаў чалавек (у сярэднім за ноч [[арышт]]оўвалі 230 чалавек). У ліку расстраляных у тую ноч былі 22 беларускія [[пісьменьнік]]і<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Ларыса Цімошык]].|загаловак=Жылі з адкрытаю душою|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=46338|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=|год=29 кастрычніка 2009|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/index.php?idate=2009-10-29 205 (26563)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/46314/29kas-2.pdf 2]|issn=1990-763x}}</ref>, таму масавы расстрэл атрымаў назву «Ноч расстраляных паэтаў»<ref name="а"/>. == Падрыхтоўка расстрэлу == 3 чэрвеня 1937 году Галоўная ўправа ў справах літаратуры і выдавецтваў [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]] (Галоўліт БССР) выдала [[Загад № 33]] «Сьпіс літаратуры, якая падлягае канфіскацыі зь [[Бібліятэка|бібліятэк]] грамадзкага карыстаньня, навучальных установаў і кнігагандлю». Паводле Загаду № 33, які «не падлягае абвяшчэньню», «усе кнігі» 53 пісьменьнікаў прадугледжвалася «спальваць». Загад надрукавалі накладам 3000 асобнікаў і пад расьпіску часова раздалі кіраўнікам бібліятэак і кнігарняў. Тыя кіраўнікі мелі перагледзець паліцы і сабраць кнігі, скласьці акты ў 3-х асобніках і здаць адабраныя кнігі з актамі начальнікам акруговых, гарадзкіх або раённых аддзелаў Галоўліту БССР. Першы асобнік акту канфіскацыі перасылалі ў Галоўліт БССР у Менск, 2-і — у мясцовы аддзел НКУС, а 3-і заставаўся ў раённым аддзеле Галоўліту БССР<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Алесь Лукашук]].|загаловак=Мова гарыць (Загад № 33)|спасылка=http://imperiaduhu.by/gistoryia/gist-novychas/novy%20-20-1-BSSR/novy-20-1-BSSR/mova-garyc.html|выданьне=[[Спадчына (часопіс)|Спадчына]]|тып=часопіс|год=1996|нумар=3|старонкі=76—91|issn=0236-1019}}</ref>. За 3 месяцы да расстрэлу, 1 жніўня 1937 г. ва ўнутраным двары Менскай турмы [[НКУС БССР]] спалілі некалькі дзясяткаў тысячаў [[рукапіс]]аў ненадрукаваных твораў тых пісьменьнікаў, што не прайшлі [[Цэнзура|цэнзуру]]<ref>{{Артыкул|аўтар=Ларыса Цімошык.|загаловак=Рукапісы не гараць. Гараць па іх сэрцы|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=88152|выданьне=Зьвязда|тып=|год=1 лістапада 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2011-11-01 208 (27072)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/88158/1lis-5.indd.pdf 5]|issn=1990-763x}}</ref>. У архіве [[Прэзыдэнт Расейскай Фэдэрацыі|прэзыдэнта Расейскай Фэдэрацыі]] (АПРФ, вопіс № 24, справа № 411) захоўваецца «Сьпіс асобаў, падлеглых суду ваеннай калегіі [[Вярхоўны суд СССР|Вярхоўнага суда Саюза ССР]]». У сьпіс уключаныя асобы з усяго Савецкага Саюзу. Ён датаваны 7 верасьня 1937 году і падпісаны [[Ёсіф Сталін|Ё. Сталіным]], [[Вячаслаў Молатаў|В. Молатавым]], [[Лазар Кагановіч|Л. Кагановічам]], [[Клім Варашылаў|К. Варашылавым]], [[Мікалай Яжоў|М. Яжовым]]. Сьпіс асуджаных па першай катэгорыі (да вышэйшай меры пакараньня — расстрэлу) па Беларускай ССР налічвае 103 чалавекі, па другой катэгорыі (прыгавораны да 10 і болей гадоў зьняволеньня ў [[канцлягер]]ах) — 6 чалавек. Сьпіс па Беларускай ССР датаваны 15 верасьня 1937 году і падпісаны Ё. Сталіным, В. Молатавым і начальнікам 8-га аддзелу Галоўнага ўпраўленьня дзяржаўнай бясьпекі СССР старшым маёрам дзяржаўнай бясьпекі [[Уладзімер Цэсарскі|У. Цэсарскім]]. У дадатак да першапачаткова сьпісу, які паступіў з Масквы, мясцовымі супрацоўнікамі [[НКУС БССР]] былі дададзеныя яшчэ шэраг дзеячоў. Ніжэй прыведзены абагульняючы сьпіс расстраляных у гэтую ноч у сутарэньнях унутранай турмы НКУС у [[Менск]]у, так званай «[[Амэрыканка (турма)|амэрыканкі]]». == Сьпіс расстраляных == {| class="wikitable sortable" |- ! № !! Імя !! Занятак !! Партрэт !! Заўвагі |- | 1 || [[Барыс Абухоў|Абухоў Барыс Аляксандравіч]] || загадчык катэдры анатоміі, [[Віцебскі вэтэрынарны інстытут]] || || |- | 2 || * [[Мікалай Арабей|Арабей Мікалай]] || загадчык аддзела школаў [[ЦК КП(б)Б]] || || |- | 3 || [[Навум Аронаў|Аронаў Навум Мееравіч]] || || || |- | 4 || * [[Анатоль Аўгусьціновіч|Аўгусьціновіч Анатоль]] || начальнік упраўленьня будаўнічых работ пры [[СНК БССР]] || || |- | 5 || [[Ігнат Афанасьеў|Афанасьеў Ігнат Ільіч]] || выкладчык {{Не перакладзена|Менскі гарадзкі пэдагагічны коледж|Менскага Белпэдтэхнікуму|be|Мінскі гарадскі педагагічны каледж}} || || |- | 6 || [[Сямён Бабкоў|Бабкоў Сямён Дзьмітрыевіч]] || || || |- | 7 || [[Георгі Барзуноў|Барзуноў Георгі Фёдаравіч]] || дырэктар трэсту «Галоўхлеб» БССР || || |- | 8 || * [[Вадзім Башкевіч|Башкевіч Вадзім]] || начальнік Упраўленьня вышэйшай школы [[Міністэрства асьветы БССР|Наркамата асьветы БССР]] || || |- | 9 || [[Саламон Бейлін|Бейлін Саламон Хаімавіч]] || || || |- | 10 || [[Абрам Белацаркоўскі|Белацаркоўскі Абрам Давыдавіч]] || || || |- | 11 || * [[Якаў Бранштэйн|Бранштэйн Якаў]] || літаратурны крытык || || |- | 12 || [[Іван Бурдыка|Бурдыка Іван Сямёнавіч]] || адказны сакратар СНК БССР || || |- | 13 || * [[Віктар Вайноў|Вайноў Віктар Лявонцевіч]] || загадчык экспэдыцыі карамэльнага цэху фабрыкі «[[Камунарка]]»;<br />беларускі журналіст, сябра [[КПЗБ]] || || |- | 14 || * [[Аляксандар Варончанка|Варончанка Аляксандар]] || Наркам асьветы БССР, кандыдат у сябры [[УКП(б)]] || || |- | 15 || [[Станіслаў Варшаўскі|Варшаўскі Станіслаў Юльянавіч]] || || || |- | 16 || [[Рыгор Васільеў-Вашчылін|Васільеў-Вашчылін Рыгор Мікітавіч]] || || || |- | 17 || [[Анатоль Вольны|Вольны Анатоль]] || [[заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] || [[Файл:Міхась Чарот і Анатоль Вольны.jpg|150px]] || |- | 18 || [[Моўша-Нохім Габаеў|Габаеў Моўша-Нохім Ізраілевіч]] || || || |- | 19 || [[Апанас Габрусёў|Габрусёў Апанас Сьцяпанавіч]] || || || |- | 20 || * [[Платон Галавач|Галавач Платон]] || празаік, выключаны з ВКП(б) у 1937 || [[Файл:Platon Halavač.jpg|150px]] || |- | 21 || [[Антон Гейштэрн|Гейштэрн Антон Міхайлавіч]] || || || |- | 22 || * [[Ёсіф Гершон|Гершон Ёсіф Хаімавіч]] || намесьнік Наркама асьветы БССР, сябра/кандыдат у сябры УКП(б) з 1919 || || |- | 23 || [[Якаў Гінзбург|Гінзбург Якаў Яфімавіч]] || || || |- | 24 || [[Абрам Госін|Госін Абрам Мендзелевіч]] || || || |- | 25 || [[Канстанцін Гурскі|Гурскі Канстанцін Ёсіфавіч]] || старшы вэтэрынарны доктар, вэтэрынарнае ўпраўленьне Наркамзема БССР || || паводле некаторых зьвестак, расстраляны 17.10.1937<ref>[http://lists.memo.ru/index4.htm Жертвы политического террора в СССР]</ref> |- | 26 || [[Нохман Гурэвіч|Гурэвіч Нохман Гіршавіч]] || Наркам унутранага гандлю БССР, сябра ЦК КП(б)Б, сябра ЦВК БССР, сябра/кандыдат у сябры УКП (б) з 1920 || || |- | 27 || * [[Мікалай Дзеніскевіч|Дзеніскевіч Мікалай Міхайлавіч]] || партыйны работнік, другі сакратар ЦК КП(б)Б, сябра/кандыдат у сябры УКП(б) || || |- | 28 || [[Мікалай Дзьмітраў|Дзьмітраў Мікалай Андрэевіч]] || || || |- | 29 || [[Ананій Дзякаў|Дзякаў Ананій Іванавіч]] || рэктар [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]] у 1934—1935 гг., наркам асьветы БССР, сябра ВКП(б) || || |- | 30 || [[Абрам Дракахруст|Дракахруст Абрам Генрыхавіч]] || || || |- | 31 || [[Алесь Дудар|Дудар Алесь]] || паэт || [[Файл:Dudar A.jpg|150px]] || |- | 32 || * [[Хацкель Дунец|Дунец Хацкель]] || крытык і публіцыст || || |- | 33 || [[Гірш Елянсон|Елянсон Гірш Барухавіч]] || || || |- | 34 || [[Мікалай Ермакоў|Ермакоў Мікалай Паўлавіч]] || || || |- | 35 || [[Іван Жывуцкі|Жывуцкі Іван Сьцяпанавіч]] || настаўнік || || |- | 36 || [[Навум Замалін|Замалін Навум Міхайлавіч]] || дацэнт [[Віцебскі вэтэрынарны інстытут|Віцебскага вэтэрынарнага інстытуту]] || || |- | 37 || [[Міхась Зарэцкі|Зарэцкі Міхась]] || празаік, выключаны з ВКП(б) у 1929 || [[Файл:Michaś Zarecki.jpg|150px]] || |- | 38 || [[Аляксандар Зянковіч|Зянковіч Аляксандар Сазонавіч]] || || || |- | 39 || [[Аляксандар Іваноў|Іваноў Аляксандар Васілевіч]] || || || |- | 40 || [[Прохар Іспраўнікаў|Іспраўнікаў Прохар Іванавіч]] || нам. загадчыка сельскагаспадарчага аддзела газ. «Віцебскі пралетарый» || || |- | 41 || * [[Захар Кавалёў|Кавалёў Захар]] || сакратар Варашылаўскага РК КП(б)Б || || |- | 42 || [[Васіль Каваль|Каваль Васіль]] || празаік || || |- | 43 || * [[Захар Кавальчук|Кавальчук Захар]] || старшыня ЦК прафсаюзаў БССР, выключаны з КП(б)Б у 1937 || [[Файл:Kavalczuk Zahar.jpg|150пкс]] || |- | 44 || * [[Мікалай Кандрашук|Кандрашук Мікалай]] || начальнік упраўленьня шкляной прамысловасьці Наркамата лёгкай прамысловасьці БССР || || |- | 45 || [[Саламон Кантар|Кантар Саламон Мендзелевіч]] || дырэктар Белпрамторга || || |- | 46 || [[Міхаіл Капітанакі|Капітанакі Міхаіл Васілевіч]] || загадчык лябараторыі Віцебскай вэтэрынарнай станцыі || || 10 гадоў папраўча-працоўных лягераў |- | 47 || * [[Язэп Каранеўскі|Каранеўскі Язэп Пятровіч]] || дзяржаўны дзеяч, пэдагог, публіцыст, 2-і рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, сябра КП(б)Б || [[Файл:Jazep Karanieŭski.jpg|150пкс]] || |- | 48 || [[Іван Карпенка|Карпенка Іван Іванавіч]] || загадчык лябараторыі Віцебскай вэтэрынарнай станцыі || || |- | 49 || [[Герасім Качанаў|Качанаў Герасім Антонавіч]] || || || |- | 50 || [[Віктар Кляніцкі|Кляніцкі Віктар Сямёнавіч]] || || || |- | 51 || [[Тодар Кляшторны|Кляшторны Тодар Тодаравіч]] || паэт || [[Файл:Todar Klaštorny.jpg|150px]] || |- | 52 || [[Ёсіф Кудзелька|Кудзелька Ёсіф Фадзеевіч]] || начальнік упраўленьня па ахове аўтарскіх правоў пры [[СП БССР]] || || |- | 53 || * [[Майсей Кульбак|Кульбак Майсей]] || празаік || [[Файл:Majsiej (Mojše) Kuĺbak.jpg|150px]] || |- | 54 || [[Аляксей Кучынскі|Кучынскі Аляксей Сьцяпанавіч]] || дзяржаўны і грамадзкі дзеяч, пэдагог, рэдактар, выключаны з ВКП(б) у 1937 || || |- | 55 || * [[Міхаіл Лабадаеў|Лабадаеў Міхаіл]] || загадчык асобага сэктару (аддзела) ЦК КП(б)Б || || |- | 56 || * [[Леанард Лашкевіч|Лашкевіч Леанард]] || намесьнік наркама Наркамата саўгасаў БССР || || |- | 57 || [[Аляксандар Левін|Левін Аляксандар Самойлавіч]] || літаратурны крытык || || |- | 58 || [[Саламон Левін|Левін Саламон Вульфавіч]] || літаратурны крытык || || |- | 59 || [[Піня Лейбін|Лейбін Піня Майсеевіч]] || || || |- | 60 || [[Сямён Ліхтэнштэйн|Ліхтэнштэйн Сямён Давыдавіч]] || || || |- | 61 || [[Мікіта Лукашонак|Лукашонак Мікіта Сяргеевіч]] || || || |- | 62 || [[Юрка Лявонны|Лявонны Юрка]] || паэт || || |- | 63 || [[Хаім Ляйбовіч|Ляйбовіч Хаім Элясавіч]] || || || |- | 64 || [[Саламон Лямперт|Лямперт Саламон Рыгоравіч]] || студэнт 5-га курсу БДУ || || |- | 65 || * [[Максім Ляўкоў|Ляўкоў Максім]] || Наркам юстыцыі БССР || || |- | 66 || [[Элізар Мазель|Мазель Элізар Якаўлевіч]] || нам. дырэктара па навуковай рабоце Віцебскай навукова-дасьледчай вэтэрынарнай станцыі || || |- | 67 || * [[Леў Майсееў|Майсееў Леў]] || сакратар Барысаўскага РК КП(б)Б || || |- | 68 || [[Барыс Малаў|Малаў Барыс Міхайлавіч]] || загадчык аддзела хлебнай групы наркамата ўнутранага гандлю || || |- | 69 || [[Валерый Маракоў|Маракоў Валеры Дзьмітрыевіч]] || паэт || [[Файл:Valery Marakoŭ.jpg|150px]] || |- | 70 || [[Сьцяпан Маргелаў|Маргелаў Сьцяпан Прохаравіч]] || загадчык сэкцыі геаграфіі [[Інстытут эканомікі|Інстытуту эканомікі]] АН БССР || || |- | 71 || [[Міхаіл Марголін|Марголін Міхаіл Саламонавіч]] || || || |- | 72 || * [[Барыс Мар’янаў|Мар’янаў Барыс]] || сакратар Дзяржынскага РК КП(б)Б, сябра ЦК КП(б)Б (з 1937 г.) || || |- | 73 || [[Павал Масленьнікаў|Масленьнікаў Павал Аляксандравіч]] || || || |- | 74 || [[Андрэй Мелік-Шахназараў|Мелік-Шахназараў Андрэй Паўлавіч]] || || || |- | 75 || [[Абрам Мірлін|Мірлін Абрам Навумавіч]] || || || |- | 76 || [[Мікалай Місьнікоў|Місьнікоў Мікалай Данілавіч]] || || || |- | 77 || * [[Дзям’ян Міхайлаў|Міхайлаў Дзямьян]] || кансультант Упраўленьня справамі СНК БССР || || |- | 78 || [[Мікалай Міхееў|Міхееў Мікалай Іванавіч]] || || || |- | 79 || * [[Сяргей Міцькоў|Міцькоў Сяргей]] || дырэктар Гідролізнага досьледнага завода Наркамата мясцовай прамысловасьці БССР || || |- | 80 || [[Сяргей Мурзо|Мурзо Сяргей Мікітавіч]] || паэт || || |- | 81 || [[Павал Мухін|Мухін Павал Максімавіч]] || загадчык лябараторыі Віцебскай навукова-дасьледчай вэтэрынарнай станцыі || || |- | 82 || [[Якаў Навахрэст|Навахрэст Якаў Пятровіч]] || || || |- | 83 || [[Янка Нёманскі|Нёманскі Янка]] || празаік, грамадзкі дзеяч || || |- | 84 || [[Іван Несьцяровіч|Несьцяровіч Іван Іванавіч]] || || || |- | 85 || [[Іван Падсявалаў|Падсявалаў Іван Іванавіч]] || || || |- | 86 || [[Іван Паплыка|Паплыка Іван Майсеевіч]] || || || |- | 87 || [[Іван Пасмарнік|Пасмарнік Іван Майсеевіч]] || || || |- | 88 || * [[Васіль Петрушэня|Петрушэня Васіль]] || кансультант СНК БССР па камунальных і транспартных справах || || |- | 89 || [[Зяма Півавараў|Півавараў Зяма]] || паэт || || |- | 90 || [[Міхаіл Пітомцаў|Пітомцаў Міхаіл Мікітавіч]] || || || |- | 91 || [[Апалон Пратапопаў|Пратапопаў Апалон Уладзіміравіч]] || || || |- | 92 || * [[Рыгор Пратасеня|Пратасеня Рыгор]] || вучоны-аграхімік || || |- | 93 || [[Ізраіль Пурыс|Пурыс Ізраіль Лейзеравіч]] || || || |- | 94 || [[Аляксандар Пуцілоўскі|Пуцілоўскі Аляксандар Андрэевіч]] || || || |- | 95 || [[Іван Пуцінцаў|Пуцінцаў Іван Андрэевіч]] || || || |- | 96 || [[Кузьма Пятрашын|Пятрашын Кузьма Рыгоравіч]] || || || |- | 97 || [[Арон-Лейб Разумоўскі|Разумоўскі Арон-Лейб Сіманавіч]] || || || |- | 98 || [[Міхаіл Рыдзеўскі|Рыдзеўскі Міхаіл Антонавіч]] || загадчык вучэбнай часткі Менскага пэдагагічнага інстытуту || || |- | 99 || [[Аляксандар Самахвалаў|Самахвалаў Аляксандар Рыгоравіч]] || || || |- | 100 || [[Якаў Сандамірскі|Сандамірскі Якаў Рыгоравіч]] || загадчык катэдры Віцебскага вэтэрынарнага інстытуту || || |- | 101 || [[Оскар Сапрыцкі|Сапрыцкі Оскар Абрамавіч]] || намесьнік наркама земляробства БССР || || |- | 102 || [[Іван Сарокаш|Сарокаш Іван Усьцінавіч]] || || || |- | 103 || [[Якаў Спектар|Спектар Якаў Мееравіч]] || загадчык сакратарыяту СНК БССР || || |- | 104 || [[Васіль Старынскі|Старынскі Васіль Сямёнавіч]] || || || |- | 105 || [[Васіль Сташэўскі|Сташэўскі Васіль Пятровіч]] || празаік || [[Файл:Васіль Сташэўскі.jpg|150px]] || |- | 106 || [[Георгі Стрэле|Стрэле Георгі Ўладзімеравіч]] || дырэктар конесаўгаса № 120 || || |- | 107 || [[Мікалай Суроўцаў|Суроўцаў Микалай Якаўлевіч]] || || || |- | 108 || [[Дзьмітры Сялоў|Сялоў Дзьмітры Паўлавіч]] || начальнік плянава-фінансавага ўпраўленьня наркама асьветы БССР || || |- | 109 || [[Панцялей Сярдзюк|Сярдзюк Панцялей Іванавіч]] || загадчык лябараторыі біяфабрыкі № 5 у Віцебску || || |- | 110 || [[Мірон Таненбаўм|Таненбаўм Мірон Барысавіч]] || || || |- | 111 || [[Юдаль Таўбін|Таўбін Юдаль Абрамавіч]] || паэт || [[Файл:Juli Taŭbin1928.jpg|150px]] || |- | 112 || [[Іван Троцкі|Троцкі Іван Васілевіч]] || || || |- | 113 || [[Эля Трумпацкі|Трумпацкі Эля Хацкелевіч]] || || || |- | 114 || * [[Андрэй Турлай|Турлай Андрэй]] || Наркам саўгасаў БССР || || |- | 115 || [[Яўген Усьпенскі|Усьпенскі Яўген Канстанцінавіч]] || фізык || || |- | 116 || [[Рыгор Фалкін|Фалкін Рыгор Якаўлевіч]] || || || |- | 117 || [[Аба Фінкельштайн|Фінкельштайн Аба Алтэравіч]] || || || |- | 118 || [[Яўсей Фломбаўм|Фломбаўм Яўсей Еўнавіч]] || || || |- | 119 || * [[Ісак Фрыдман|Фрыдман Ісак]] || начальнік аддзела землеўпарадкаваньня Наркамата земляробства БССР || || |- | 120 || [[Дзьмітры Харлац|Харлац Дзьмітры Сямёнавіч]] || || || |- | 121 || * [[Ізі Харык|Харык Ізі]] || паэт, сябра ВКП(б) || [[Файл:Izi Charyk.jpg|150px]] || |- | 122 || [[Пятро Хатулёў|Хатулёў Пётр Фёдаравіч]] || літаратурны крытык || || |- | 123 || [[Аляксандар Чарнушэвіч|Чарнушэвіч Аляксандар Анікеевіч]] || загадчык забесьпячэньнем, Белгеаразьведка; Наркам асьветы БССР у 1933—1936 гг., сябра УКП(б) || || |- | 124 || [[Мікалай Чарняк|Чарняк Мікалай Платонавіч]] || || || |- | 125 || [[Міхась Чарот|Чарот Міхась]] || паэт, сябра ВКП(б) || [[Файл:Čarot1.jpg|150px]] || |- | 126 || [[Канстанцін Чачура|Чачура Канстанцін Георгевіч]] || || || |- | 127 || [[Макар Шалай|Шалай Макар Ксенафонтавіч]] || літаратурны крытык || || |- | 128 || [[Юдаль Шапіра|Шапіра Юдаль Ісакавіч]] || || || |- | 129 || [[Павал Шастакоў|Шастакоў Павал Пятровіч]] || журналіст || || |- | 130 || * [[Арон Юдэльсон|Юдэльсон Арон]] || паэт || || |- | 131 || [[Якаў Юлькін|Юлькін Якаў Веньямінавіч]] || || || |- | 132 || * [[Віктар Яркін|Яркін Віктар]] || начальнік службы Днепра-Дзьвінскага параходзтва ў Гомелі || || |- |} : <div id="1">Зорачкай (*) пазначаныя прозьвішчы, дададзеныя ў першапачатковы сьпіс мясцовым [[НКУС]].</div> == Памяць == З 2017 году групай актывістаў, якія абаранілі ахоўную зону [[Курапаты|Курапатаў]] (Менскі раён) ад забудовы бізнэс-цэнтра, ва ўрочышчы распачалі 29 кастрычніка ладзіць «Ноч расстраляных паэтаў» з чытаньнем іхніх вершаў і выступамі. У 2017 годзе прадусар [[Сяргей Будкін]] выдаў музычны альбом «[[(Не)расстраляныя]]» на вершы расстраляных аўтараў. Іх прасьпявалі і паклалі на музыку такія беларускія выканаўцы, як [[Лявон Вольскі]], [[Сьвятлана Бень]] і [[Павал Аракелян]], а таксама гурты «[[Тонкі Ход]]», «[[Акутэ]]» (Магілёў) і «[[Нака]]»<ref name="а">{{Навіна|аўтар=Сяргей Беражны|загаловак=Ноч расстраляных паэтаў. Хто і за што забіў 100 прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі|спасылка=https://people.onliner.by/2019/10/29/nrp|выдавец=Партал «[[Анлайнэр]]»|дата публікацыі=29 кастрычніка 2019|дата доступу=19 чэрвеня 2021}}</ref>. Агулам 12 сучасных беларускіх гуртоў і сьпевакоў стварылі кампазыцыі на вершы такіх паэтаў, як [[Алесь Дудар]], [[Ізі Харык]], [[Юлі Таўбін]], [[Валеры Маракоў]], [[Анатоль Вольны]], [[Юрка Лявонны]], [[Уладзіслаў Галубок]], [[Зяма Півавараў]], [[Тодар Кляшторны]], [[Цішка Гартны]], [[Майсей Кульбак]] і [[Міхась Зарэцкі]]<ref>{{Навіна|аўтар=Надзея Кудрэйка|загаловак=Нельга забі(ы)ць|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20181102/1541138610-nelga-zabiyc|выдавец=Газэта «[[Зьвязда]]»|дата публікацыі=2 лістапада 2018|дата доступу=19 чэрвеня 2021}}</ref>. == У кіно == * «[[Купала (фільм)|Купала]]» (2020) — фільм пра [[Янка Купала|Янку Купалу]], у якім празь лёс паэта апавядаецца пра забарону беларускай мовы ўладамі Расейскай імпэрыі, зьнішчэньне беларускай інтэлігенцыі ў 1937, дэпартацыю беларусаў савецкімі ўладамі ды [[Русіфікацыя Беларусі|русіфікацыю краіны]] == Глядзіце таксама == * [[Расстралянае адраджэньне]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Маракоў Л. ''Ахвяры і карнікі''. Мн.: Зміцер Колас, 2007 г. ISBN 978-985-6783-38-6 * [[Сяргей Грахоўскі|Грахоўскі С.]] «Так погибали поэты» / ''Выбраныя творы''. Мн.: Кнігазбор, 2007 г. ISBN 985-6824-59-1 == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210624200055/http://kurapaty29.by/ Літаратурныя чытаньні «Ноч расстраляных паэтаў»] * {{Навіна|аўтар=|загаловак=«Ноч расстраляных паэтаў»|спасылка=https://novychas.by/tags/nocz-rasstraljanyh-paetau|выдавец=Газэта «[[Новы час (газэта)|Новы час]]»|дата публікацыі=31 кастрычніка 2020|дата доступу=19 чэрвеня 2021}} * {{Навіна|аўтар=|загаловак=«Ноч расстраляных паэтаў»|спасылка=https://belsat.eu/tag/noch-rasstralyanyh-paetau/|выдавец=Тэлеканал «[[Белсат]]»|дата публікацыі=29 кастрычніка 2019|дата доступу=19 чэрвеня 2021}} * [https://web.archive.org/web/20181023165521/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary.html Біяграфіі рэпрэсаваных у ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году ў турме КДБ Беларусі ў дасьледаваньні Леаніда Маракова] * Кастусь Лашкевіч, [https://web.archive.org/web/20101101035835/http://news.tut.by/society/art202984.html Крывавая ноч беларускай гісторыі] // [[TUT.BY]], 29.10.2010 г. * [https://web.archive.org/web/20190331114659/http://lists.memo.ru/ Жертвы политического террора в СССР] {{Рэпрэсіі ў СССР}} [[Катэгорыя:Расстраляныя ў «чорную ноч»| ]] [[Катэгорыя:Гісторыя Менску]] [[Катэгорыя:Вязьні «Амэрыканкі»]] [[Катэгорыя:Разаніны ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Палітычныя і культурныя чысткі]] [[Катэгорыя:Падзеі 1937 году]] 6vl63uc72b3dxhowcwcyfbnhzodsidr 0 80437 2665492 2385075 2026-04-20T19:41:58Z Гарбацкі 13252 Выпраўленая недакладнасьць, што датычыць месца пахаваньня. Дадзеная спасылка. 2665492 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Фэлікс Іванавіч Стацкевіч''', псэўд. ''Аганёк'' (2 сьнежня 1879, [[Шчучын]] — 21 чэрвеня 1967, [[Вільня]]) — беларускі грамадзка-культурны дзяяч. == Біяграфія == Паходзіў зь сям’і інтэлігентаў; маці была настаўніцай, а бацька — каморнікам<ref>[https://web.archive.org/web/20110908063555/http://www.mgazeta.by/index.php?option=com_content&view=article&id=503:2010-02-01-11-04-01&catid=107:2010-01-15-13-24-22&Itemid=497 Радашковічы] \\ Маладзечанская газета, 01.02.2010 г.</ref>. Скончыў у 1913 Пецярбурскі ўнівэрсытэт. З 1903 сябра [[Беларуская сацыялістычная грамада|Беларускай сацыялістычнай грамады]]. У 1905—1907 вёў рэвалюцыйную прапаганду ў [[Вільня|Вільні]] і [[Менск]]у. За ўдзел у студэнцкім руху выключаны з унівэрсытэту, арыштаваны і сасланы. Быў блізка знаёмы зь [[Цётка]]й, братамі Іваноўскімі, [[Янка Купала|Купалам]], [[Карусь Каганец|Карусём Каганцом]], Уладзімерам Самойлам і [[Алесь Бурбіс|Алесем Бурбісам]]. Працаваў у падпольнай друкарні ў Менску. З 1908 сакратар адвакатаў у [[Ігумен]]е, тэхнік у [[Вышні Валачок|Вышнім Валачку]], [[Цьвер|Цьвяры]]. Пасьля Кастрычніцкага перавароту працаваў у прафсаюзных арганізацыях работнікаў воднага транспарту, літаратурна-выдавецкім аддзеле Наркамасьветы [[Літоўска-Беларуская ССР|Літоўска-Беларускай ССР]]. З восені 1920 у Віленскім беларускім саюзе каапэратараў. Выкладчык лацінскай мовы, дырэктар [[Радашкавіцкая беларуская гімназія|Радашкавіцкай беларускай гімназіі]] імя Ф. Скарыны, старшыня Галоўнай управы [[Таварыства беларускай школы]], адзін з заснавальнікаў і рэдактар часопіса «[[Беларускі летапіс]]». Арыштоўваўся польскімі ўладамі. У 1939—1941 настаўнік у [[Вялейка|Вялейцы]] і [[Клецкі раён|Клецкім раёне]]. Падчас [[Другая сусьветная вайна|2-й сусьветнай вайны]] працаваў судзьдзём у [[Смаргонь|Смаргоні]], у 1944—1949 — у музэі Пушкіна ў Мяркучай (пад Вільняй). У 1949 арыштаваны і зьняволены. Пасьля вызваленьня ў 1950-я гады жыў у [[Вільня|Вільні]]. Пахаваны на могілках Салтонішкі ў Вільні (Saltoniškių kapinės)<ref>Леанід Лаўрэш. Пра Фелікса Стацкевіча. Да 140-годдзя з дня нараджэння // Лідскі Летапісец 2020. 4(88). С. 11–15.</ref>. == Унёсак == Склаў «Эспэранта-беларускі слоўнік». Пераклаў з польскай мовы на эспэранта кнігу Л. Петражыцкага «Тэорыя права і маральнасьць». Аўтар успамінаў пра ўдзел у рэвалюцыйным руху (рукапіс у Беларускім дзяржаўным архіве-музэі літаратуры і мастацтва). == Бібліяграфія == * {{Артыкул| аўтар = Аганёк. | загаловак = Успаміны і думкі. | спасылка = http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2335/221769-1921-4.pdf?sequence=4&isAllowed=y| мова = | выданьне =[[Беларускі звон (1921)|Беларускі звон]] | тып = тыднёвая часопicь | год = 17 красавіка 1921| том = | нумар = 4 | старонкі = 2, 3 }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * [https://web.archive.org/web/20160305021134/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19806 СТАЦКЕВІЧ Фелікс Іванавіч] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|2|0|РЛ1-3|РЛ1-3}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://spadchyna.org/index.php?option=com_content&view=article&id=101&Itemid=147 Зьвесткі] на праекце [http://spadchyna.org/ Спадчына] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Стацкевіч, Фэлікс}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 2 сьнежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1879 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шчучыне]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Радашкавіцкай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]] 9we6y5h03xkt8t7aklu02uk8vfxwmj8 0 96320 2665452 2619257 2026-04-20T12:05:07Z Sailko 15031 2665452 wikitext text/x-wiki {{Аб’ект сусьветнае спадчыны |Назва = Геадэзічная дуга Струвэ |Name = Struve Geodetic Arc |Выява = [[Файл:Struve Geodetic Arc-fr.svg|цэнтар|290пкс]] |Краіна = [[Беларусь]]<br />[[Латвія]]<br />[[Летува]]<br />[[Малдова]]<br />[[Нарвэгія]]<br />[[Расея]]<br />[[Украіна]]<br />[[Фінляндыя]]<br />[[Швэцыя]]<br />[[Эстонія]] |Тып = культурны |Крытэры = ii, iv, vi |ID = 1187 |Спасылка = http://whc.unesco.org/en/list/1187 |Рэгіён = [[Сьпіс аб’ектаў Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО ў Эўропе і Паўночнай Амэрыцы|Эўропа і Паўночная Амэрыка]] |Год = 2005 |Сэсія = 29-я }} '''Геадэзі́чная дуга́ Стру́вэ''' — сетка з 265 [[Трыянгуляцыя (геадэзія)|трыянгуляцыйных]] пунктаў працягласьцю больш за 2820 кілямэтраў. Стваралася з мэтай вызначэньня парамэтраў [[Зямля|Зямлі]], яе [[Рэфэрэнцыйны эліпсоід|формы і памеру]]. Названая паводле прозьвішча галоўнага выканаўцы — расейскага астранома нямецкага паходжаньня [[Васіль Струвэ|Фрыдрыха Георга Вільгельма Струвэ]]. Геадэзічная дуга Струвэ была вымераная з 1816 да 1855 году ад [[Фугленэс]]у недалёка ад мыса [[Нордкап|Норд-Кап]] у [[Нарвэгія|Нарвэгіі]] ({{Каардынаты|70|40|12|паўночнае|23|39|48|усходняе|выяўленьне=тэкст}}) да [[Ізмаіл]]у паблізу [[Чорнае мора|Чорнага мора]] ({{Каардынаты|45|19|54|паўночнае|28|55|41|усходняе|выяўленьне=тэкст}}), што ўтварыла дугу мэрыдыяна працягласьцю 2821,833 км і амплітудай 25° 20′ 08″. Апорныя пункты дугі пазначаліся на мясцовасьці рознымі спосабамі: паглыбленьнямі ў скалах, жалезнымі крыжамі, пірамідамі з камянёў ці спэцыяльна ўсталяванымі абэліскамі. Два скрайнія пункты, як найістотнейшыя, у знак удалага сканчэньня работаў пазначаныя манумэнтальнымі слупамі. На час стварэньня Дуга пралягала па тэрыторыі дзьвюх дзяржаваў: [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] ды [[Швэдзка-нарвэская унія|Швэдзка-нарвэскай уніі]]. У цяперашні час пункты дугі можна знайсьці на тэрыторыі 10 краінаў: [[Нарвэгія|Нарвэгіі]], [[Швэцыя|Швэцыі]], [[Фінляндыя|Фінляндыі]], [[Расея|Расеі]], [[Эстонія|Эстоніі]], [[Латвія|Латвіі]], [[Летува|Летувы]], [[Беларусь|Беларусі]], [[Малдова|Малдовы]] і [[Украіна|Ўкраіны]]. У 2005 годзе 34 пунктам Дугі Струвэ, якія захаваліся да нашых дзён, нададзены статус Помніка [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны]]<ref>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://whc.unesco.org/en/list/1187/multiple=1&unique_number=1364 | загаловак = Апісаньне і характарыстыка Дугі Струвэ на афіцыйным сайце ЮНЭСКО| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 21 ліпеня 2020 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. == Каардынаты дугі == === [[Нарвэгія]] === [[Файл:Hammerfest, fuglenes, memoriale per l'arco geodetico di struve, misurato a partire da qui, colonna 02.jpg|міні|Самы паўночны пункт Дугі Струвэ, [[Хамэрфэст]], [[Нарвэгія]]]] * «Фугленэс» у [[Хамэрфэст|Хамэрфэсьце]] ({{Каардынаты|70|40|12|N|23|39|48|E}}) * «Райпас» у [[Альта|Альце]] ({{Каардынаты|69|56|19|N|23|21|37|E}}) * «Luvdiidcohkka» у [[Каўтакейна]] ({{Каардынаты|69|39|52|N|23|36|08|E}}) * «Baelljasvarri» у Каўтакейна ({{Каардынаты|69|01|43|N|23|18|19|E}}) === [[Швэцыя]] === * «Pajtas-vaara» ў [[Кіруна|Кіруне]] ({{Каардынаты|68|15|18|N|22|58|59|E}}) * «Kerrojupukka» ў [[Паяла|Паяле]] ({{Каардынаты|67|16|36|N|23|14|35|E}}) * «Pullinki» ў [[Эвэртурнэа]] ({{Каардынаты|66|38|47|N|23|46|55|E}}) * «Perra-vaara» ў [[Хапаранда|Хапарандзе]] ({{Каардынаты|66|01|05|N|23|55|21|E}}) === [[Фінляндыя]] === * «Стуор-Ойві» (цяпер «Стуораханаайві») у раёне гары Тарвантаваара, [[Энантэкіё]] ({{Каардынаты|68|40|57|N|22|44|45|E}}) * «Авасакса» на скале [[Аавасакса]], [[Уліторніа]] ({{Каардынаты|66|23|52|N|23|43|31|E}}) * «Тарнэа» на [[званіцы|званіца]] [[Царква Алаторніа|царквы Алаторніа]], [[Торніа]] ({{Каардынаты|65|49|48|N|24|09|26|E}}) * «Пуалака» на гары Оравівуоры, [[Карпілахці]] ({{Каардынаты|61|55|36|N|25|32|01|E}}) * «Парлом II» на гары Тарнікаліа ў Парлямі, [[Ляпінярві]] ({{Каардынаты|60|42|17|N|26|00|12|E}}) * «Свартвіра» на высьпе [[Муставііры]], [[Пюхцяа]] ({{Каардынаты|60|16|35|N|26|36|12|E}}) === [[Расея]] === [[Файл:GoglandZ.jpg|міні|«Пункт Z», в. Гоглянд]] * «Пункт Мякіпялюс» — в. [[Гоглянд]] ({{Каардынаты|60|04|27|N|26|58|11|E}}) * «Пункт Z» — в. Гоглянд ({{Каардынаты|60|5|9.8|N|26|57|37.5|E|type:landmark_region:RU}}) === [[Эстонія]] === * «Woibifer» у [[Выйвэрэ]] [[Вяйке-Маар’я]]ўскай воласьці ({{Каардынаты|59|03|28|N|26|20|16|E}}) * «Katko» ў [[Сымуна (Эстонія)|Сымуне]] Вяйке-Маар’яўскай воласьці ({{Каардынаты|59|02|54|N|26|24|51|E}}) * «Дорпат» ([[Абсэрваторыя Тарту]]) ({{Каардынаты|58|22|43.64|N|26|43|12.61|E|type:landmark_region:EE}}) === [[Латвія]] === * «Sestu-Kalns» у [[Эргльскі край|Эргльскім краі]] ({{Каардынаты|56|50|24|N|25|38|12|E}}) * «Jacobstadt» у [[Екабпілс]]е ({{Каардынаты|56|30|05|N|25|51|24|E}}) === [[Летува]] === * «Карышкі» ў [[Панямонак|Панямонку]] ({{Каардынаты|55|54|09|N|25|26|12|E}}) * «Мяшканцы» ў [[Немянчын]]е ({{Каардынаты|54|55|51|N|25|19|00|E}}) * «Берасьнякі» ў [[Немеж]]е ({{Каардынаты|54|38|04|N|25|25|45|E}}) === [[Беларусь]] === [[Файл:Struve Geodetic Arc point Tchekutsk in Belarus.jpg|міні|в. [[Шчакоцк]], Янаўскі раён, [[Беларусь]]]] На тэрыторыі Беларусі знаходзіўся 31 пункт дугі. У 2001 годзе сіламі спэцыялістаў «Белаэракосмагеадэзіі» былі знойдзеныя 19 пунктаў, закладзеных у пэрыяд з 1825 па 1826 год. З усіх 10 краінаў, па тэрыторыі якіх праходзіла Дуга Струвэ, тут знойдзена найбольшая колькасьць геадэзычных пунктаў. Уключаныя ў сьпіс ЮНЭСКО такія беларускія пункты: * [[Цюпішкі|Тупішкі]], [[Ашмянскі раён]] ({{Каардынаты|54|17|29|N|26|2|43|E|type:landmark_region:BY}}) * [[Лапаты (Шчучынскі раён)|Лапаты]], [[Шчучынскі раён]] ({{Каардынаты|53|33|37|N|24|52|11|E|type:landmark_region:BY}}) * [[Асаўніца]], [[Янаўскі раён (Берасьцейская вобласьць)|Янаўскі раён]] {{Каардынаты|52|17|21|N|25|38|58|E|type:landmark_region:BY}} * [[Шчакоцк]] (Чэкуцк), Янаўскі раён ({{Каардынаты|52|12|55|N|25|33|12|E|type:landmark_region:BY}}) * [[Ляскавічы (Берасьцейская вобласьць)|Лескавічы]], [[Янаўскі раён (Берасьцейская вобласьць)|Янаўскі раён]] ({{Каардынаты|52|9|38|N|25|34|17|E|type:landmark_region:BY}}) Іншыя пункты на тэрыторыі краіны: ==== Гарадзенская вобласьць ==== # [[Дзергілі|Дзергелі]], [[Зэльвенскі раён]] # [[Палубачкі|Тарасаўцы]], [[Зьдзецельскі раён]] # [[Пуцэвічы]], [[Наваградзкі раён]] # [[Уселюб|Амальенгоф]], Наваградзкі раён # [[Дакудава]], [[Лідзкі раён]] # в. [[Урцішкі]] (каля г. [[Іўе]], [[Іўеўскі раён]]) # [[Шнуравічы|Даўкны]], [[Вярэнаўскі раён]] # [[Мількі (Гарадзенская вобласьць)|Віднопаль]], [[Іўеўскі раён]] # [[Лойці]], [[Ашмянскі раён]] # [[Дэбесі|Дэйбісі]], Ашмянскі раён # [[Цюпішкі]], Ашмянскі раён ({{Каардынаты|54|17|29|паўночнае|26|2|43|усходняе}}) # [[Кандраты]], [[Астравецкі раён]] ==== Берасьцейская вобласьць ==== # [[Белін (Берасьцейская вобласьць)|Белін астра]], [[Дарагічынскі раён]] # [[Опаль]], [[Янаўскі раён (Берасьцейская вобласьць)|Янаўскі раён]] # [[Безьдзеж]], [[Дарагічынскі раён]] # [[Вялікая Гаць|Гаць]], [[Івацэвіцкі раён]] # [[Доўгая (Берасьцейская вобласьць)|Марынус]], [[Івацэвіцкі раён]] # [[Івацэвічы]] ({{Каардынаты|52|43|28.0560|паўночнае|25|19|15.0240|усходняе}}) === [[Малдова]] === [[Файл:Дуга Струве1.jpg|міні|Самы паўднёвы пункт Дугі Струвэ ў вёсцы [[Старая Някрасаўка (Адэская вобласьць)|Старая Някрасаўка]] ([[Адэская вобласьць]]), [[Украіна]]]] Сяло [[Рудзь (Малдова)|Рудзь]] ({{Каардынаты|48|19|05|N|27|52|35|E|type:landmark_region:MD}}) на поўначы Малдовы ўваходзіць у лік аб’ектаў [[Сусьветная спадчына|Сусьветнай спадчыны]] [[ЮНЭСКО]], бо празь яго праходзіць Дуга Струвэ. Раней у Малдове было 27 стаяначных пунктаў, па якіх праводзіліся абмеры для складаньня міжнародных мапаў. У цяперашні час у краіне застаўся толькі адзін пункт у сяле Рудзь. Ён знаходзіцца ў яблыневым садзе, за 300 мэтраў ад аўтатрасы [[Сарокі (горад)|Сарокі]] — [[Атакі]]. === [[Украіна]] === * [[Кацярынаўка (Хмяльніцкі раён)|Кацярынаўка]], [[Хмяльніцкая вобласьць]] ({{Каардынаты|49|33|57|N|26|45|22|E|type:landmark_region:UA}}) * [[Гвардзейскае (Хмяльніцкі раён)|Фельштын]], Хмяльніцкая вобласьць ({{Каардынаты|49|19|48|N|26|40|55|E|type:landmark_region:UA}}) * [[Баранаўка (Хмяльніцкая вобласьць)|Баранаўка]], Хмяльніцкая вобласьць ({{Каардынаты|49|08|55|N|26|59|30|E|type:landmark_region:UA}}) * [[Старая Някрасаўка|Старанякрасаўка]], [[Адэская вобласьць]] ({{Каардынаты|45|19|54|N|28|55|41|E|type:landmark_region:UA}}) ==== Ня ўключаныя ў сьпіс ==== * [[Новая Грэбля (Валачыскі раён)|Новая Грэбля]], Хмяльніцкая вобласьць ({{Каардынаты|49|41|23|N|26|29|04|E|scale:30000}}) * [[Горнікі (Дубенскі раён)|Горнікі]], [[Ровенская вобласьць]] ({{Каардынаты|50|23|05|N|25|50|40|E|scale:30000}}) * [[Крупа (Валынская вобласьць)|Крупа]], [[Валынская вобласьць]] ({{Каардынаты|50|41|03|N|25|24|45|E|scale:30000}}) * [[Крэменец]], [[Тарнопальская вобласьць]] ({{Каардынаты|50|05|45|N|25|41|54|E|scale:30000}}) * [[Гута-Камінская]], Валынская вобласьць ({{Каардынаты|51|34|45|N|25|02|01|E|scale:30000}}) == Дуга Струвэ ў нумізматыцы == === Беларусь === {{Падвойная выява|справа|Дуга Струва Аверс.gif|120|Дуга Струве Білорусь.gif|120|Манэта «Дуга Струвэ». [[Авэрс]]|[[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]]}} 29 сьнежня 2006 году [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь]] увёў у абарачэньне памятную манэту «[[Дуга Струвэ (манэта)|Дуга Струвэ]]» наміналам 1 і 20 [[беларускі рубель|беларускіх рублёў]]. Выпуск памятных манэтаў быў прымеркаваны да важнай падзеі для Рэспублікі Беларусь: у 2005 годзе 5 з выяўленых 19 пунктаў дугі былі ўнесеныя ў сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Манэты вылучаюцца арыгінальнай формай. На авэрсным баку манэтаў выяўленыя: уверсе зьлева — рэльефная выява дзяржаўнага гербу Рэспублікі Беларусь; справа — надпіс «Рэспубліка Беларусь»; у цэнтры — контурная выява Рэспублікі Беларусь і схема пунктаў Дугі Струвэ на яе тэрыторыі; унізе ўказаныя проба сплаву і намінал — «20 рублёў» на срэбнай і «1 рубель» на медна-нікелевай, а таксама на кожнай з манэтаў — год біцьця<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/coins/commemorative/31| копія = | дата копіі = | загаловак = Памятныя манэты «Дуга Струвэ»| фармат = | назва праекту = Банкноты і манэты| выдавец = Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі| дата доступу = 21 ліпеня 2020 | мова = | камэнтар = }}</ref>. === Малдова === 15 чэрвеня 2009 року [[Нацыянальны банк Малдовы]] ўвёў у абарачэньне срэбную [[Памятная манэта|памятную манэту]] «Геадэзічная дуга Струвэ» з сэрыі «[[Помнікі Малдовы (сэрыя манэтаў)|Помнікі Малдовы]]» наміналам 50 [[Малдоўскі лей|леяў]]. На авэрсе манэты ў цэнтры&nbsp;— [[Герб Малдовы]]; у верхняй частцы&nbsp;— лічба з пазначэньнем году біцьця; у ніжняй частцы&nbsp;— надпіс «50 LEI»; па коле манэты вялікімі літарамі выбіты надпіс «REPUBLICA MOLDOVA». На рэвэрсе&nbsp;— у цэнтры мапа Рэспублікі Малдовы, на якой выяўленая Геадэзічная дуга Струвэ, геадэзічны пункт Рудзь і геаграфічныя каардынаты, у верхняй частцы надпіс «RUDI»; па коле ў верхняй частцы вялікімі літарамі выбіты надпіс «ARCUL GEODEZIC STRUVE»<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 чэрвеня 2009| url = https://www.bnm.md/en/content/geodezic-arch-struve| копія = | дата копіі = | загаловак = Geodezic Arch Struve| фармат = | назва праекту = | выдавец = Нацыянальны банк Малдовы| дата доступу = 21 ліпеня 2020 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. === Украіна === {{Падвойная выява|справа|Геодезична дуга Струве аверс.jpg|120|Геодезична дуга Струве реверс.jpg|120|Юбілейная манэта Ўкраіны наміналам 5 грыўняў}} 7 чэрвеня 2016 року [[Нацыянальны банк Украіны]] ўвёў у абарачэньне [[Юбілейная манэта|юбілейную манэту]] «Геадэзічная дуга Струвэ (да 200-рочча пачатку зьдзяйсьненьня астронама-геадэзічных работаў)». == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Сусьветная спадчына|1187}} {{Гісторыка-культурная каштоўнасьць Рэспублікі Беларусь|410Д000001}} {{ВікіВандроўкі-мова|en|Struve Geodetic Arc|Геадэзічная дуга Струвэ}} * [https://web.archive.org/web/20211023043649/http://www.struve.by/ Віртуальны музэй мэрыдыяну Дугі Струвэ] {{ref-ru}} * [https://geo.by/dugaStruve Белгеадэзія пра Геадэзічную дугу Струвэ]{{Недаступная спасылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}} * {{Глёбус Беларусі|type_struve_arc.htm}} {{Сусьветная спадчына Беларусі}} {{Сусьветная спадчына Летувы}} {{Сусьветная спадчына ва Ўкраіне}} {{Сусьветная спадчына Швэцыі}} {{Сусьветная спадчына Эстоніі}} [[Катэгорыя:Геадэзія]] [[Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Латвіі]] [[Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Малдове]] [[Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Нарвэгіі]] [[Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Расеі]] [[Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Фінляндыі]] [[Катэгорыя:Струвэ]] [[Катэгорыя:Геадэзія]] asim69ruvk4qs8thwyubrepv3sezuwm 0 104893 2665467 2665450 2026-04-20T15:02:35Z Дамінік 64057 2665467 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]] Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. [[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]] Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. [[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]] У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Рудакоў<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут засталося 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|170пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|170пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|170пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 40jq1r0d53hpao5fxt6akne8jnwkwuz 2665468 2665467 2026-04-20T15:15:29Z Дамінік 64057 2665468 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. [[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]] Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. [[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]] У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут засталося 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|170пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|170пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|170пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 2hgrcpxz0si4wdg7k6ftxtww0wbwzcm 2665469 2665468 2026-04-20T15:17:31Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665469 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. [[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]] Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. [[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]] У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|170пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|170пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|170пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] sugcxpepddubyse1maxyjyvecrpooct 2665470 2665469 2026-04-20T15:26:40Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2665470 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. [[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]] Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. [[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]] У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|170пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|170пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|170пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] bv87kpc30o8yuxztyam7klnwgl5y2xb 2665471 2665470 2026-04-20T15:30:40Z Дамінік 64057 2665471 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. [[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]] Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|170пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|170пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|170пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] pr93ob7k3gzm8xunungaibb6101rvqd 2665472 2665471 2026-04-20T15:32:58Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665472 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|170пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. [[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]] Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|170пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|170пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|170пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|170пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|170пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|170пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] dl3zssx6dzqv1tefmwyzjqa9x1ydqg9 2665476 2665472 2026-04-20T16:08:55Z Дамінік 64057 2665476 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. [[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]] Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] f9luwo3mv62wbfaturbk1tjbxtp5ppd 2665477 2665476 2026-04-20T16:15:49Z Дамінік 64057 2665477 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] gyskz2whyp4v7w9b6q44q2oagc3d5x5 2665478 2665477 2026-04-20T16:17:09Z Дамінік 64057 2665478 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] nqx2194msrho3g2t05dm0p6y1m12fbl 2665479 2665478 2026-04-20T16:20:50Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665479 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (×6 – прыкладна 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] jr4cig06v7zq7xmkc12wnsx2ky7rafq 2665518 2665479 2026-04-21T10:05:34Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665518 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў(×6 – прыкладна 102 жыхары) вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1883 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (каля 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 г.) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 24qw1rckxtwctui6urvfp9sbsvkxlzc 2665520 2665518 2026-04-21T10:12:56Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665520 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў(×6 – прыкладна 102 жыхары) вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (каля 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] nn96z0p80hnhc48zyh2knzogzzs9b06 2665523 2665520 2026-04-21T10:47:58Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665523 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў(×6 – прыкладна 102 жыхары) вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (каля 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней. На іхнае ўтрыманьне рудакоўцы аддалі за 5 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 50 злотых, за гарэлку, рыбу, алей, мяса 52 зл., за здор 20 зл., за хусты ільняныя на ўладкаваньне паходных шатроў 14 зл., легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} аддалі 34 вядры, за соль 3 зл., аўса 220 вёдраў, вепрукоў кормленых 15, падсьвінкаў 75, кур 79, гусей 18<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 7hghkjq5smrerrqmgzz06mjfptny5ad 2665524 2665523 2026-04-21T11:03:37Z Дамінік 64057 2665524 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Рудакоў у казацкі пастой 1686 і 1687 г.png|значак|зьлева|150px|Рудакоў у казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў(×6 – прыкладна 102 жыхары) вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (каля 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней. На іхнае ўтрыманьне рудакоўцы аддалі за 5 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 50 злотых, за гарэлку, рыбу, алей, мяса 52 зл., за здор 20 зл., за хусты ільняныя на ўладкаваньне паходных шатроў 14 зл., легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} аддалі 34 вядры, за соль 3 зл., аўса 220 вёдраў, вепрукоў кормленых 15, падсьвінкаў 75, кур 79, гусей 18<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] o34uely37etaaz5t7kynz4hfpktwuv6 2665525 2665524 2026-04-21T11:05:10Z Дамінік 64057 2665525 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Рудакоў у казацкі пастой 1686 і 1687 г.png|значак|зьлева|150px|Рудакоў у казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў(×6 – прыкладна 102 жыхары) вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (каля 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней. На іхнае ўтрыманьне рудакоўцы аддалі за 5 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 50 злотых, за гарэлку, рыбу, алей, мяса 52 зл., за здор 20 зл., за хусты ільняныя на ўладкаваньне паходных шатроў 14 зл., легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} аддалі 34 вядры, за соль 3 зл., аўса 220 вёдраў, вепрукоў кормленых 15, падсьвінкаў 75, кур 79, гусей 18<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] r6k92if5fsos1go4spqdwf0qzqlmi4m 2665526 2665525 2026-04-21T11:07:09Z Дамінік 64057 /* Заўвагі */ 2665526 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь дзельчага ліста 1574 г. князёў-братоў А. і М. Вішнявецкіх.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Рудакоў у казацкі пастой 1686 і 1687 г.png|значак|зьлева|150px|Рудакоў у казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў(×6 – прыкладна 102 жыхары) вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (каля 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней. На іхнае ўтрыманьне рудакоўцы аддалі за 5 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 50 злотых, за гарэлку, рыбу, алей, мяса 52 зл., за здор 20 зл., за хусты ільняныя на ўладкаваньне паходных шатроў 14 зл., легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} аддалі 34 вядры, за соль 3 зл., аўса 220 вёдраў, вепрукоў кормленых 15, падсьвінкаў 75, кур 79, гусей 18<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] mjcb5bptr8gprflrrynsk2dyqeoaoz1 0 104901 2665473 2665355 2026-04-20T15:57:19Z Дамінік 64057 2665473 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабчын |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Бабчына |Лацінка = Babčyn |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 2 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у тарыфе падымнага 1640 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>. У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]] У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>АрхивЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году. Як запісана ў візыце Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>. У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату засьведчана, што на 1752 год прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>. [[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]] У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. [[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]] Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў? Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году. На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] [[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. [[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром. [[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|зьлева|150px|Цэгла з кляймом Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]] На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя аднаклясная жаночая драўляная і дзьвюхклясная настаўніцкая мураваная школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. У 1905 годзе створаны сялянскі саюз. На 1909 год у сяле Бабчын 120 двароў, 713 жыхароў, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. У 1911 г. уладальніца маёнтку А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. [[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе 1924-26 гг.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]] З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. 20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>. == Геаграфія == За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]]. Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]]. == Транспартная сыстэма == Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. == Водная сыстэма == На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам. == Экалёгія і прырода == Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у. У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй. == Насельніцтва == * 1834 год — 53 двары * 1850 год — 315 жыхароў * 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў * 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу) * 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў * 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу) * 2004 год — жыхароў няма == Асобы == [[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]] * Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст * Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989) * [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> == Заўвагі == [[Файл:Школа ў Бабчыне. Фота пачатку 1970-х гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]{{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31 * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} {{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] g3pr4dzp3at4k83pjkgr74a743vf9rh 2665474 2665473 2026-04-20T15:58:53Z Дамінік 64057 2665474 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабчын |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Бабчына |Лацінка = Babčyn |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 2 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у тарыфе падымнага 1640 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>. У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]] У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>АрхивЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году. Як запісана ў візыце Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>. У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату засьведчана, што на 1752 год прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>. [[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]] У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. [[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]] Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў? Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году. На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] [[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. [[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром. [[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|зьлева|150px|Цэгла з кляймом Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]] На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя аднаклясная жаночая драўляная і дзьвюхклясная настаўніцкая мураваная школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. У 1905 годзе створаны сялянскі саюз. На 1909 год у сяле Бабчын 120 двароў, 713 жыхароў, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. У 1911 г. уладальніца маёнтку А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. [[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе 1924-26 гг.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]] З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. 20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>. == Геаграфія == За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]]. Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]]. == Транспартная сыстэма == Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. == Водная сыстэма == На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам. == Экалёгія і прырода == Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у. У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй. == Насельніцтва == * 1834 год — 53 двары * 1850 год — 315 жыхароў * 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў * 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу) * 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў * 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу) * 2004 год — жыхароў няма == Асобы == [[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]] * Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст * Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989) * [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> == Заўвагі == [[Файл:Школа ў Бабчыне. Фота пачатку 1970-х гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]{{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31 * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} {{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] ksxjww5vtp17w5j0els7lwtzdz43a8o 2665475 2665474 2026-04-20T16:04:35Z Дамінік 64057 2665475 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабчын |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Бабчына |Лацінка = Babčyn |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 2 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у тарыфе падымнага 1640 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>. У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]] У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году. Як запісана ў візыце Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>. У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату засьведчана, што на 1752 год прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>. [[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]] У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. [[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]] Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў? Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году. На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] [[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. [[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром. [[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|зьлева|150px|Цэгла з кляймом Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]] На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя аднаклясная жаночая драўляная і дзьвюхклясная настаўніцкая мураваная школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. У 1905 годзе створаны сялянскі саюз. На 1909 год у сяле Бабчын 120 двароў, 713 жыхароў, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. У 1911 г. уладальніца маёнтку А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. [[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе 1924-26 гг.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]] З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. 20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>. == Геаграфія == За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]]. Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]]. == Транспартная сыстэма == Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. == Водная сыстэма == На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам. == Экалёгія і прырода == Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у. У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй. == Насельніцтва == * 1834 год — 53 двары * 1850 год — 315 жыхароў * 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў * 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу) * 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў * 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу) * 2004 год — жыхароў няма == Асобы == [[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]] * Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст * Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989) * [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> == Заўвагі == [[Файл:Школа ў Бабчыне. Фота пачатку 1970-х гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]{{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31 * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} {{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] ljm9jwtdlr0rt6s5usokbh4lrblu3v3 2665519 2665475 2026-04-21T10:11:22Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665519 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабчын |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Бабчына |Лацінка = Babčyn |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 2 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у тарыфе падымнага 1640 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>. У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1883 г. замест их прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]] У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году. Як запісана ў візыце Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>. У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату засьведчана, што на 1752 год прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>. [[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]] У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. [[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]] Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў? Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году. На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] [[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. [[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром. [[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|зьлева|150px|Цэгла з кляймом Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]] На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя аднаклясная жаночая драўляная і дзьвюхклясная настаўніцкая мураваная школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. У 1905 годзе створаны сялянскі саюз. На 1909 год у сяле Бабчын 120 двароў, 713 жыхароў, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. У 1911 г. уладальніца маёнтку А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. [[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе 1924-26 гг.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]] З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. 20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>. == Геаграфія == За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]]. Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]]. == Транспартная сыстэма == Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. == Водная сыстэма == На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам. == Экалёгія і прырода == Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у. У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй. == Насельніцтва == * 1834 год — 53 двары * 1850 год — 315 жыхароў * 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў * 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу) * 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў * 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу) * 2004 год — жыхароў няма == Асобы == [[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]] * Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст * Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989) * [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> == Заўвагі == [[Файл:Школа ў Бабчыне. Фота пачатку 1970-х гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]{{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31 * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} {{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] l6r3m9yxq4fgjxsi0tafqt1fws4283k 2665521 2665519 2026-04-21T10:13:29Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2665521 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабчын |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Бабчына |Лацінка = Babčyn |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 2 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у тарыфе падымнага 1640 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>. У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест их прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў пакінулі па-за ўвагай<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]] У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году. Як запісана ў візыце Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>. У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату засьведчана, што на 1752 год прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>. [[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]] У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. [[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]] Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў? Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году. На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] [[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. [[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром. [[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|зьлева|150px|Цэгла з кляймом Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]] На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя аднаклясная жаночая драўляная і дзьвюхклясная настаўніцкая мураваная школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. У 1905 годзе створаны сялянскі саюз. На 1909 год у сяле Бабчын 120 двароў, 713 жыхароў, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. У 1911 г. уладальніца маёнтку А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. [[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе 1924-26 гг.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]] З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. 20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>. == Геаграфія == За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]]. Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]]. == Транспартная сыстэма == Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. == Водная сыстэма == На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам. == Экалёгія і прырода == Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у. У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй. == Насельніцтва == * 1834 год — 53 двары * 1850 год — 315 жыхароў * 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў * 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу) * 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў * 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу) * 2004 год — жыхароў няма == Асобы == [[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]] * Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст * Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989) * [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> == Заўвагі == [[Файл:Школа ў Бабчыне. Фота пачатку 1970-х гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]{{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31 * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} {{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] shh0pzegjfyba4f90wxinzjgcrru1uz 0 110617 2665453 2272957 2026-04-20T12:06:16Z Sailko 15031 2665453 wikitext text/x-wiki '''Сьпіс аб’ектаў [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны]] ЮНЭСКО ва [[Украіна|Ўкраіне]]''' налічвае пяць найменьняў (2011): чатыры культурныя і адзін прыродны аб’ект. У дадзенай табліцы аб’екты разьмешчаныя ў парадку іх улучэньня ў сьпіс ЮНЭСКО. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- bgcolor="#cccccc" ! width=3 %|№ ! width=15 %|Выява ! width=35 %|Назва ! width=19 %|Месцазнаходжаньне ! width=7 %|Час стварэньня ! width=7 %|Рок улучэньня ў сьпіс ! width=7 %|№ ! width=7 %|[[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО#Крытэрыі|Крытэры]] |- | '''1''' ||align="center"| [[Файл:Kiev Sofiakathedraal.jpg|250пкс]] || [[Сафійскі сабор (Кіеў)|Сафійскі сабор]] і [[Кіева-Пячэрская лаўра]] || [[Кіеў]]|| XI стагодзьдзе || 1990 || [http://whc.unesco.org/en/list/527 527] || i, ii, iii, iv |- | '''2''' ||align="center"| [[Файл:Панорама центра Львова.jpg|250пкс]] || [[Гістарычны цэнтар Львова]] || [[Львоў]] || 1256 || 1998 || [http://whc.unesco.org/en/list/865 865] || ii, v |- | '''3''' ||align="center"| [[Файл:Hammerfest, fuglenes, memoriale per l'arco geodetico di struve, misurato a partire da qui, colonna 02.jpg|250пкс]] || [[Дуга Струвэ|Пункты геадэзычнай дугі Струвэ]] || [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкая]] і [[Адэская вобласьць|Адэская вобласьці]] || 1816—1855 || 2005 || [http://whc.unesco.org/en/list/1187 1187] || ii, iii, vi |- | '''4''' ||align="center"| [[Файл:Beskidy Bieszczady SE.jpg|250пкс]] || [[Некранутыя букавыя лясы Карпатаў]] || [[Украінскія Карпаты|Украінскія]] і [[Славаччына|славацкія]] [[Карпаты]] ||&nbsp;— || 2007 || [http://whc.unesco.org/en/list/1133 1133] || ix |- | '''5''' ||align="center"| [[Файл:University of Chernivtsi.jpg|250пкс]] || [[Рэзыдэнцыя букавінскіх мітрапалітаў]] || [[Чарнаўцы]] || 1875 || 2011 || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5159/ 5159] || i, ii, iii, iv |} == Прэтэндэнты == Урад Украіны прапанаваў улучыць у сьпіс Сусьветнай спадчыны яшчэ чатырнаццаць аб’ектаў. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- bgcolor="#cccccc" ! width=3 %|№ ! width=15 %|Выява ! width=35 %|Назва ! width=19 %|Месцазнаходжаньне ! width=7 %|Час стварэньня ! width=7 %|Рок улучэньня ў сьпіс ! width=7 %|№ ! width=7 %|[[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО#Крытэрыі|Крытэры]] |- | '''1''' ||align="center"| [[Файл:Borysoglibsky-cathedral-chernihiv.jpg|250пкс]] || [[Старадаўні Чарнігаў|Ансамбль гістарычнага цэнтру Чарнігава]] || [[Чарнігаўская вобласьць]] || 907 || 1989 || 668 || i, ii, iv |- | '''2''' ||align="center"|[[Файл:Тарасова світлиця.jpg|250пкс]] || [[Шаўчэнкаўскі нацыянальны запаведнік|Шаўчэнкаўскі нацыянальны запаведнік «Тарасава гара»]] || [[Канеў]] [[Чаркаская вобласьць|Чаркаскай вобласьці]] || 1861 || 1989 || 672 || ? |- | '''3''' ||align="center"|[[Файл:Chersonesos columns.jpg|250пкс]] || [[Херсанэс Таўрыйскі]] , IV стагодзьдзе да н. э. — XII стагодзьдзе || [[Севастопаль]] || IV стагодзьдзе да н. э. || 1989 || 671 || ii, iii, vi |- | '''4''' ||align="center"|[[Файл:PrzewalskisHorseFoal.jpg|250пкс]] || [[Асканія-Нова (запаведнік)|Украінскі навукова-досьледны інстытут жывёлагадоўлі стэпавых раёнаў «Асканія-Нова»]] || [[Асканія-Нова (мястэчка)|Асканія-Нова]] [[Хэрсонская вобласьць|Хэрсонскай вобласьці]] || 1874 || 1989 || 673 || x |- | '''5''' ||align="center"|[[Файл:Twierdza w Kamiencu Podolskim.JPG|250пкс]] || [[Камянец-Падольская фартэцыя|Старая фартэцыя Камянец-Падольскага]] || [[Камянец-Падольскі]] [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкай вобласьці]] || XIV стагодзьдзе || 1989 || 670 || i, ii, iv |- | '''6''' ||align="center"| [[Файл:Sofievka23.JPG|250пкс]] || [[Сафіеўка (парк)|Дэндралягічны парк «Сафіеўка»]] || [[Умань]] [[Чаркаская вобласьць|Чаркаскай вобласьці]] || 1796 || 2000 || 674 || ? |- | '''7''' ||align="center"| [[Файл:Hansaray1.jpg|250пкс]] || [[Ханскі палац (Бахчысарай)|Ханскі палац]] || [[Бахчысарай]] [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Аўтаномнай Рэспублікі Крым]] || XVI стагодзьдзе || 2003 || 1820 || i, iii, v, vi |- | '''8''' ||align="center"| [[Файл:Kamenna2.jpg|250пкс]] || [[Каменная Магіла]] || каля мяст. [[Мірнае (Запароская вобласьць)|Мірнае]] [[Запароская вобласьць|Запароскай вобласьці]] || VII стагодзьдзе да н. э. || 2006 || 5075 || iii, vi |- | '''9''' ||align="center"| [[Файл:Genoese fortress in Sudak.jpg|250пкс]] || [[Генуэская фартэцыя (Судак)|Генуэская фартэцыя]] || [[Судак (горад)|Судак]] [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Аўтаномнай Рэспублікы Крым]] || VI стагодзьдзе || 2007 || 5117 || ii, iv, v |- | '''10''' ||align="center"| [[Файл:Observatoria, Nikolaev, c. 1900.jpg|250пкс]] || [[Астранамічныя абсэрваторыі Ўкраіны]] || [[Кіеў]], [[Мікалаеў (Мікалаеўская вобласьць)|Мікалаеў]], [[Адэса]], [[Крым]] || XVIII стагодзьдзе || 2008 || 5267 || ii, iv, vi |- | '''11''' ||align="center"| [[Файл:Одеський оперний театр.jpg|250пкс]] || [[Адэса|Гістарычны цэнтар і порт Адэсы]] || [[Адэса]] || 1794 || 2009 || 5412 || i, ii, iii, iv, v |- | '''12''' ||align="center"| [[Файл:St. Andriy's Church in Kyiv.jpg|250пкс]] || [[Кірылаўская царква (Кіеў)|Кірылаўская]] і [[Андрэеўская царква (Кіеў)|Андрэеўская]] цэрквы || [[Кіеў]] || XII стагодзьдзе, 1754 || 2009 || 5423 || i, ii, iii, iv |- | '''13''' ||align="center"| [[Файл:St.Jura(002).jpg|250пкс]] || [[Драўляныя храмы Ўкраіны|Драўляныя храмы Карпатаў]] || [[Заходняя Ўкраіна]], [[Польшча]] || XVI—XIX стагодзьдзі || 2010 || 5494 || iii, iv |- | '''14''' ||align="center"| [[Файл:THEODOSIA 01.jpg|250пкс]] || [[Генуэскія калёніі ў Паўночным Прычарнамор’і]] || [[Крым]] || XIII—XV стагодзьдзі || 2010 || 5575 || ii, iv |} == Вонкавыя спасылкі == * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 Сьпіс аб’єктаў Сусьветнай спадчыны на афіцыйнай бачыне ЮНЭСКО]{{ref-en}} {{Сусьветная спадчына ва Ўкраіне}} {{Украіна ў тэмах}} dplo7ae6o7ucdbnk6t6yvvfifbsqzmn 0 113266 2665488 2637433 2026-04-20T19:23:43Z Niegodzisie 58934 /* Дыскаграфія */ 2665488 wikitext text/x-wiki {{Музычны гурт | Назва = Nine Inch Nails | Фота = NIN_Munich_2007.jpg | Подпіс = NIN у Мюнхэну. 2007 год. | Гады = [[1988]] — цяпер | Адкуль = [[Кліўлэнд]], [[Агаё (штат)|штат Агаё]], [[ЗША]] | Мова = [[ангельская мова|ангельская]] | Жанр = [[Індастрыял-рок]] | Выдавец = {{Плоскі сьпіс| * [[The Null Corporation]] * [[Nothing Records]] * [[Interscope Records]] * [[Island Records]] * [[TVT Records]] * [[Rykodisc]] }} | Сайт = [https://www.nin.com/ | Удзельнікі = [[Трэнт Рэзнар]] }} '''Nine Inch Nails''' (''Найн Інч Нэйлз'') — амэрыканскі [[індастрыял]]-гурт, заснаваны [[Трэнт Рэзнар|Трэнтам Рэзнарам]] у 1988 годзе ў горадзе [[Кліўлэнд]], [[Агаё (штат)|штат Агаё]]. Як асноўны прадусар, сьпявак, аўтар тэкстаў і музыкі, Рэзнар зьяўляецца адзіным афіцыйным удзельнікам гурта і нясе аднаасобную адказнасьць за ягонае разьвіцьцё. Музыка NIN ахоплівае вялікую колькасьць жанраў, захоўваючы характэрнае гучаньне, якое дасягаецца выкарыстаньнем электронных інструмэнтаў і сродкаў апрацоўкі гуку. Пасьля запісу чарговага альбома Рэзнар, як правіла, запрашае музыкаў, зь якімі адпраўляецца ў турнэ ў падтрымку дыска. Гэты канцэртны склад існуе асобна ад Nine Inch Nails у студыі. На сцэне NIN часта выкарыстоўваюць для суправаджэньня сваіх выступленьняў эфэктныя візуальныя элемэнты, часта дасягаючыя апагею ў зьнішчэньні музыкамі сваіх інструмэнтаў. Прыхільнікі андэграўнднай музыкі цёпла сустрэлі NIN у іхнія раньнія гады. У 1990-я гады гурт выпусьціў некалькі значных запісаў, якія дасягнулі шырокай папулярнасьці: шматлікія песьні NIN сталі гітамі на радыё, два запісы выйгралі Грэмі, і гурт прадаў больш за 20 млн альбомаў у сьвеце і 10 млн у ЗША. У 1996 годзе выходзіць гульня [[Quake]], музыку да якой напісаў Трэнт Рэзнар. У 2004-ым годзе часопіс «Rolling Stone» разьмясьціў NIN на 94 месца ў сваім сьпісе 100 найвялікшых рок-музыкаў усіх часоў. Нягледзячы на гэты цёплы прыём, у гурта было некалькі канфліктаў з гукапіснай індустрыяй. У 2007 годзе Трэнт Рэзнар заявіў, што NIN будзе далей разьвівацца незалежна ад гукапісных лэйблаў. У мінулым NIN рэдка выпускалі вялікія студыйныя альбомы; рэміксы і канцэртныя альбомы запаўнялі гэтыя хібы ў каталёгу гурта. Рэзнар спасылаецца на свае асабістыя праблемы як на прычыну гэтых паўзаў; у сваіх песьнях ён часта дасьледвае змрочныя бакі свайго «Я». З 1989 году, Nine Inch Nails зрабілі 8 буйных студыйных рэлізаў. Самыя апошнія рэлізы, Ghosts I–IV і The Slip, выдадзеныя ў 2008, выйшлі пад ліцэнзіяй [[Creative Commons]]. Абое спачатку былі выдадзеныя лічбова, а потым пасьледаваў фізычны рэліз. Лічбовы рэліз The Slip быў даступны цалкам задарма. NIN былі намінаваны на 12 узнагарод Грэмі і выйгралі дзьве зь іх за песьні «Wish» і «Happiness in Slavery» у 1992 і 1995 адпаведна. == Дыскаграфія == {| |valign=top| Асноўныя альбомы: * ''[[Pretty Hate Machine]]'' (1989) * ''[[Broken]]'' ([[Міні-альбом]]) (1992) * ''[[The Downward Spiral]]'' (1994) * ''[[The Fragile]]'' (1999) * ''[[With Teeth]]'' (2005) * ''[[Year Zero (альбом)|Year Zero]]'' (2007) * ''[[Ghosts I—IV]]'' (2008) * ''[[The Slip]]'' (2008) *''The Hesitation Marks'' (2013) *''Not the Actual Events'' (Міні-альбом) (2016) *''Add Violence'' (Міні-альбом) (2017) *''Bad Witch'' (2018) *''Ghosts V: Together'' (2020) *''Ghosts VI: Locusts'' (2020) *''Tron: Ares'' (2025) *''Nine Inch Noize'' (2026) |valign=top| Альбомы рэміксаў: * ''[[Fixed]]'' (Міні-альбом) (1992) * ''[[Further Down the Spiral]]'' (1995) * ''[[Things Falling Apart]]'' (2000) * ''[[Year Zero Remixed]]'' (2007) |valign=top| Канцэртныя запісы: * ''[[Closure]]'' (1997) * ''[[And All That Could Have Been]]'' (2002) * ''[[Beside You in Time]]'' (2007) |} == Вонкавыя спасылкі == * [http://nin.com/ Афіцыйная старонка гурта] * [http://www.youtube.com/user/ninofficial/ Афіцыйная старонка на Youtube] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Nine Inch Nails| ]] [[Катэгорыя:Індастрыял-гурты]] [[Катэгорыя:Гурты ў стылі індастрыял-мэтал]] jjyxtu278ec7qggqx0ac4ke1vov4xbj 0 149563 2665464 1700411 2026-04-20T14:19:52Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Fort_Worth,_Texas?oldid=1350160080 2665464 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Форт-Ўэрт |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Форт-Ўэрту |Назва на мове краіны = Fort Worth |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Тэхас]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 904.4 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 216 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 32 |Шырата хвілінаў = 45 |Шырата сэкундаў = |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 97 |Даўгата хвілінаў = 20 |Даўгата сэкундаў = |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Тэхас) |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = Category:Fort Worth, Texas |Сайт = [http://www.fortworthtexas.gov/ www.fortworthtexas.gov] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''Форт-Ўэрт''' ({{мова-en|Fort Worth}}) — места штату [[Тэхас]], [[ЗША]]. Гэта адміністрацыйны цэнтар акругі [[Тарант (акруга)|Тарант]], які займае плошчу ў амаль 910 км². Паводле ацэнкі 2024 году, насельніцтва Форт‑Ўэрту складала {{Лік|1008156}} чалавек, што рабіла яго 11‑м паводле велічыні горадам ЗША<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/fortworthcitytexas/PST045219|загаловак=QuickFacts: Fort Worth city, Texas|выдавецтва=U.S. Census Bureau|копія=https://web.archive.org/web/20210927201037/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/fortworthcitytexas/PST045219|дата копіі=09.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wfaa.com/article/news/special-reports/boomtown-dfw/fort-worth-targets-gains-amid-rapid-growth-economic-boom/287-c948d3c1-48c5-41f8-be3f-19f40628009a|загаловак=Fort Worth targets long-term gains amid rapid growth, economic boom|выдавецтва=wfaa.com|дата публікацыі=22.05.2025}}</ref>. Горад уваходзіць у склад вялікай аглямэрацыі з [[Далас]]ам, якая ўважаецца чацьвертай паводле велічыні ў ЗША, маючы насельніцтва блізкае да 8,5 млн чалавек. Горад быў заснаваны ў 1849 годзе як вайсковы пост на ўзвышшы па-над ракою [[Трыніці (рака)|Трыніці]]<ref>{{спасылка|аўтар=Schmelzer, Janet|спасылка=https://tshaonline.org/handbook/online/articles/hdf01|загаловак=Fort Worth, Texas|выдавецтва=Texas State Historical Association|дата публікацыі=06.2010|копія=https://web.archive.org/web/20141009100347/http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hdf01|дата копіі=10.2014}}</ref>. == Гісторыя == У 1848—1849 гадах, па [[Амэрыканска-мэксыканская вайна|Мэксыканскай вайне]], была створаная лінія зь сямі вайсковых пастоў дзеля абароны пасяленцаў на заходняй мяжы Тэхасу. Між тым у ейны склад уваходзіць Форт-Ўэрт<ref name="Crimmins">Crimmins, M. L. (1943). «The First Line of Army Posts Established in West Texas in 1849». Abilene: West Texas Historical Association, Vol. XIX. — С. 121—127.</ref>. Першапачаткова генэрал [[Ўільям Ўэрт]], камандзір дэпартамэнту Тэхасу, прапаноўваў пабудаваць дзесяць фортаў. У студзені 1849 году ён прапанаваў лінію пастоў, аднак хутка памёр ад халеры ў Паўднёвым Тэхасе<ref name="Crimmins" />. Камандаваньне дэпартамэнтам Тэхасу ўзяў на сябе генэрал [[Ўільям Гарні]], які загадаў маёру Рыплі Арнольду знайсьці месца для новага форта ля злучэньня рукавоў [[Трыніці (рака)|Трыніці]]. 6 чэрвеня 1849 году Арнольд паставіў лягер на беразе ракі і назваў яго Кэмп-Ўэрт у гонар нябожчыка генэрала Ўэрта. У жніўні 1849 году Арнольд перанёс лягер на паўночную кручу, якая ўзвышадася па-над вусьцем Клір-Форку. 14 лістапада 1849 году вайсковы дэпартамэнт ЗША афіцыйна назваў пост Форт-Ўэрт<ref>{{спасылка|спасылка=https://tshaonline.org/handbook/online/articles/hdf01|загаловак=Fort Worth, TX|выдавецтва=Texas State Historical Association|копія=https://web.archive.org/web/20141009100347/http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hdf01|дата копіі=10.2014}}</ref>. [[Файл:Partial View of Business Section (20106688).jpg|значак|зьлева|Паштоўка 1921 году з выявай бізнэсовага раёну Форт-Ўэрта.]] Места хутка стала цэнтрам гандлю быдлам і ператварылася ў бурлівы горад. Мільёны галоваў быдла праганяліся празь места, каб потым накіраваць іх на паўночныя рынкі. Дзякуючы гэтаму Форт-Ўэрт атрымаў мянушку «Каровіны горад»<ref>{{спасылка|спасылка=http://sightlines.usitt.org/archive/2013/07/CowtownNoMore.asp|загаловак=A Brief History Of "Cowtown"|выдавецтва=United States Institute for Theatre Technology, Inc.|дата публікацыі=07.2013|копія=https://web.archive.org/web/20161201020840/http://sightlines.usitt.org/archive/2013/07/CowtownNoMore.asp|дата копіі=12.2016}}</ref>. Падчас грамадзянскай вайны Форт-Ўэрт пакутаваў ад недахопу грошай, ежы і тавараў. Насельніцтва скарацілася да 175 чалавек, але пачало аднаўляцца ў час [[Рэканструкцыя Поўдня|Рэканструкцыі]]. У 1875 годзе газэта ''Dallas Herald'' апублікавала артыкул былога праўніка з Форт-Ўэрту, які пісаў, што эканамічны крызіс і цяжкая зіма 1873 году амаль зьнішчылі горад і моцна ўдарылі па ягонай эканоміцы. Аўтар адзначаў, што будаўніцтва чыгункі спынілася за дзясяткі кілямэтраў ад места. У 1876 годзе чыгунка, нарэшце, была дабудаваная да Форт-Ўэрту, што выклікала эканамічны ўздым і ператварыла яго ў адзін з галоўных цэнтраў аптовага гандлю быдлам<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fortworthstockyards.org/history|загаловак=History|выдавецтва=Fort Worth Stockyards|дата публікацыі=03.2016|копія=https://web.archive.org/web/20061102063342/http://www.fortworthstockyards.org/history.htm|дата копіі=11.2006}}</ref>. Перасяленцы з разбуранага вайной Поўдня працягвалі павялічваць насельніцтва, а дробныя фабрыкі і млыны паступова саступалі месца буйным прадпрыемствам. Горад атрымаў мянушку «Каралева прэрый»<ref>{{спасылка|спасылка=http://plainshumanities.unl.edu/encyclopedia/doc/egp.ct.023|загаловак=Fort Worth, Texas|выдавецтва=Encyclopedia of the Great Plains|копія=https://web.archive.org/web/20171231051818/http://plainshumanities.unl.edu/encyclopedia/doc/egp.ct.023|дата копіі=12.2017}}</ref> і стаў рэгіянальным гандлёвым цэнтрам дзякуючы разьвіцьцю транспартнай сеткі. Разам з эканамічным дабрабытам прыйшлі і разнастайныя забавы, і адпаведныя праблемы. Форт-Ўэрт займеў здольнасьць хутка пазбаўляць каўбояў іхных грошай. Да каўбояў далучыліся паляўнічыя на бізонаў, авантурысты, узброеныя найміты і злачынцы. У 1889 годзе ў месьце была распачатая першая ў Тэхасе кампанія за забарону алькаголю, што адкрыла шлях для новай жылой і бізнэсовай забудовы. У гэты ж час у горад пачалі перасяляцца мурыны, які праз палітыку сэгрэгацыі былі выціснутыя з цэнтральных і дарагіх раёнаў, таму яны былі вымушаныя пасяліліся на поўдні гораду. На вуліцах зьявілася больш валацагаў, а да 1900 году большасьць танцавальных залаў і азартных установаў зьнікла. У 1921 годзе белыя рабочыя прафзьвязу на мясаперапрацоўчым заводзе Swift & Co. ушчалі страйк, але ўладальнікі прадпрыемства паспрабавалі замяніць іх афраамэрыканскімі [[штрэйкбрэхер]]амі. У выніку пачаліся забурэньні, у выніку чаго адзін з штрайкбрэхераў Фрэд Раўс быў лінчаваны натоўпам. 21 лістапада 1963 году прэзыдэнт ЗША [[Джон Фіцджэралд Кенэдзі|Джон Ф. Кэнэдзі]] прыбыў у Форт-Ўэрт, выступіўшы наступнай раніцай на сьняданку ў будынку Гандлёвай палаты, а потым накіраваўся ў [[Далас]], дзе быў забіты ў той жа дзень. Калі ў пачатку XX стагодзьдзя ў Заходнім Тэхасе пачалася нафтавая ліхаманка Форт-Ўэрт зноў апынуўся на ўздыме. Да ліпеня 2007 году разьвіцьцё тэхналёгіі гарызантальнага сьвідраваньня зрабіла дасяжнымі вялізныя паклады [[прыродны газ|прыроднага газу]], якія залягалі наўпрост пад местам<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.searchanddiscovery.com/documents/2007/07023bowker/|загаловак=Recent Development of the Barnett Shale Play, Fort Worth Basin, by Kent A. Bowker, #10126 (2007).|выдавецтва=Search & Discovery|копія=https://web.archive.org/web/20200731190623/http://www.searchanddiscovery.com/documents/2007/07023bowker/|дата копіі=07.2020}}</ref>. Многія жыхары пачалі атрымліваць прыбытак, дзякуючы таму, што на іхняй зямлі здабывалі гэтыя карысныя выкапні. Сёньня горад і ягоныя жыхары сутыкаюцца як з выгадамі, гэтак і з нэгатыўнымі наступствамі, павязанымі з газам<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/article/domesticNews/idUSN1141711220070711?pageNumber=2|загаловак=In Fort Worth, gas boom fuels public outreach plan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.2007|копія=https://web.archive.org/web/20210414133616/https://www.reuters.com/article/domesticNews/idUSN1141711220070711?pageNumber=2|дата копіі=04.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.realestatejournal.com/buysell/regionalnews/20050504-gold.html|загаловак=Drilling for Natural Gas Faces Hurdle: Fort Worth|выдавецтва=RealEstateJournal|дата публікацыі=04.2005|копія=https://web.archive.org/web/20090312081319/http://www.realestatejournal.com/buysell/regionalnews/20050504-gold.html|дата копіі=03.2009}}</ref>. У час з 2000 па 2006 гады Форт-Ўэрт быў найбольш хуткарослым буйным горадам ЗША<ref>{{навіна|аўтар=Christie, Les|спасылка=https://money.cnn.com/2007/06/27/real_estate/fastest_growing_cities/|загаловак=The fastest growing U.S. cities|выдавец=CNN|дата публікацыі=06.2007|копія=https://web.archive.org/web/20130404170946/http://money.cnn.com/2007/06/27/real_estate/fastest_growing_cities/|дата копіі=04.2013}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fortworthtexas.gov/ Афіцыйны сайт]. {{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}} [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Гарады Тэхасу]] t5ltd2sy4oyfl7o21tnwaftlg5yezoq 0 149567 2665487 2665294 2026-04-20T18:44:31Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Plano,_Texas?oldid=1348188038 2665487 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Плэйна |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Плэйна (Тэхас) |Назва на мове краіны = Plano |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Тэхас]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 185.5 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 206 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 33 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 11 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 96 |Даўгата хвілінаў = 42 |Даўгата сэкундаў = 57 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Тэхас) |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = [http://www.plano.gov/ www.plano.gov] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''Плэ́йна''' ({{мова-en|Plano}}) — места штату [[Тэхас]], [[ЗША]]. Мястэчка ўважаецца за адное з асноўных прадмесьцяў аглямэрацыі [[Далас]]—[[Форт-Ўэрт]]. Згодна зь зьвесткамі перапісу насельніцтва 2020 году ў горадзе жыло {{Лік|285494}} чалавекі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/planocitytexas/PST045219|загаловак=QuickFacts: Plano city, Texas|выдавецтва=U.S. Census Bureau}}</ref>, што робіць яго дзявятым паводле велічыні горадам Тэхасу. Плэйна ёсьць важным эканамічным цэнтрам Даласа. Тут знаходзяцца штаб-кватэры [[Frito-Lay]], [[JCPenney]], [[Pizza Hut]] і [[Toyota Motor North America]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.toyota.com/usa/operations/map/tcal|загаловак=Toyota USA — Toyota Operations Map — Design, Engineering & Marketing|выдавецтва=www.toyota.com}}</ref>. == Гісторыя == Праз тэрыторыю, дзе сёньня стаіць Плэйна, у розныя часы праходзілі некалькі індзейскіх плямёнаў, у тым ліку [[каманчы]], [[кадо]] і [[ўічыта (народ)|ўічыта]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.localprofile.com/community/plano-history-7503364|загаловак=Plano History: A brief account of how we got here|выдавецтва=Local Profile|дата публікацыі=12.2018}}</ref>. Першыя эўрапейскія пасяленцы зьявіліся ў раёне сучаснага Плэйна ў пачатку 1840-х гадоў<ref name="Timeline" >{{спасылка|спасылка=https://www.plano.gov/SiteCollectionDocuments/Plano/Library/glhta/planotimeline.pdf|загаловак=Plano Timeline|выдавецтва=City of Plano|дата публікацыі=02.2011|копія=https://web.archive.org/web/20120704075753/http://www.plano.gov/SiteCollectionDocuments/Plano/Library/glhta/planotimeline.pdf|дата копіі=07.2012}}</ref>. Зьяўленьне піларамы, млына і крамы хутка прыцягнула сюды новых жыхароў. Было арганізаванае паштовае абслугоўваньне, а пасьля таго як жыхары адхілілі некалькі прапанаваных назваў (у тым ліку варыянт назваць паселішча ў гонар прэзыдэнта [[Мілард Філмар|Міларда Філмара]])<ref name="Schell" >{{спасылка|спасылка=https://tshaonline.org/handbook/online/articles/hdp04|загаловак=Plano, TX|выдавецтва=Texas State Historical Association}}</ref>, яны прапанавалі назву Плэйна, што з гішпанскай мовы перакладаецца як «роўны», што адлюстроўвала мясцовы рэльеф. Паштовая служба ўхваліла гэтую назву<ref name="Schell" />. У 1872 годзе завяршэньне чыгункі дало моцны штуршок разьвіцьцю Плэйна. У 1873 годзе горад быў інкарпараваны<ref name="Schell" />. Да 1874 году насельніцтва перавысіла 500 чалавек<ref name="Timeline" />. У 1881 годзе пажар ахапіў цэнтар места і зьнішчыў большую частку будынкаў<ref name="Timeline" /><ref name="Schell" />. Плэйна быў адбудаваны, а бізнэс зноў заквітнеў у 1880-я гады. Да 1970 году горад зьведаў адчвальны рост насельніцтва, падобны да таго, які перажылі суседнія гарады па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]]. У 1970 годзе места мела {{Лік|17872}} жыхароў, а да 1980 году колькасьць насельніцтва ўжо сягала 72 тысячаў<ref name="Timeline" />. У 1980-я гады шмат буйных карпарацыяў, у тым ліку [[JCPenney]] і [[Frito-Lay]], перанесьлі свае сядзібы ў Плэйна, што яшчэ больш паскорыла рост места. Да 2000 году насельніцтва вырасла да {{Лік|222030}} чалавек, зрабіўшы Плэйна адным з найбуйнейшых прадмесьцяў [[Далас]]а<ref name="Timeline" />. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://plano.gov/ Афіцыйны сайт]. [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Гарады Тэхасу]] rqvwd87rkwqqencvcfnbs0fgaunq1vo 0 149568 2665493 2312613 2026-04-20T19:46:23Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Laredo,_Texas?oldid=1346918549 2665493 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Ларэда |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Ларэда |Назва на мове краіны = Laredo |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = Laredo Coat of Arms.gif |Сьцяг = Flag of the Republic of the Rio Grande.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = 1755 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Тэхас]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 233.12 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 137.2 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 236091 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Laredo Downtown.JPG |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 27 |Шырата хвілінаў = 31 |Шырата сэкундаў = 25 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 99 |Даўгата хвілінаў = 29 |Даўгата сэкундаў = 25 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Тэхас) |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = [http://www.laredotexas.gov/ cityoflaredo.com] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''Ларэ́да''' ({{мова-en|Laredo}}) — места штату [[Тэхас]], [[ЗША]]. Места разьмешчанае на паўночным беразе ракі [[Рыё-Грандэ]] ў паўднёвай частцы штату, а на супрацьлеглым беразе месьціцца мэксыканскае места [[Нуэва-Лярэда]]. Ларэда вырасла ад невялікага паселішча да сталіцы кароткачасовай [[Рэспубліка Рыё-Грандэ|Рэспублікі Рыё-Грандэ]], а пазьней стала найбуйнейшым унутранага портам на мэксыканскай мяжы. Эканоміка места грунтуецца перадусім на гандлі з [[Мэксыка]]й, зьяўляючыся буйным транспартным вузлом. Дзель лацінаамэрыканскага насельніцтва ў Ларэдзе сягае 95,15%, што ёсьць адным з найвышэйшых паказьнікаў у ЗША без уліку [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://data.census.gov/cedsci/table?q=P2%3A%20HISPANIC%20OR%20LATINO,%20AND%20NOT%20HISPANIC%20OR%20LATINO%20BY%20RACE&g=0100000US%24160000_0400000US72%240500000&tid=DECENNIALPL2020.P2&hidePreview=true|загаловак=P2: HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE|выдавецтва=United States Census Bureau}}</ref>. == Гісторыя == [[Файл:Old map-Laredo-1892.jpg|значак|зьлева|Мапа Ларэда 1892 году.]] Гішпанскае каляніяльнае паселішча Вільля-дэ-Сан-Агустын-дэ-Лярэда было заснаванае ў 1755 годзе донам [[Тамас Санчэс дэ ля Барэра|Тамасам Санчэсам дэ ля Барэрам]], калі тэрыторыя ўваходзіла ў склад рэгіёну [[Нуэва-Сантандэр]] віцэ-каралеўства [[Новая Гішпанія]]. Назва паходзіла ад гішпанскага места Лярэда ў Кантабрыі, а таксама сьвятога [[Аўгустын]]а. У 1840 годзе Ларэда стала сталіцай незалежнай [[Рэспубліка Рыё-Грандэ|Рэспублікі Рыё-Грандэ]], створанай у апазыцыі да палітыкі [[Антоніё Лёпэс дэ Санта-Анна|Антоніё Лёпэса дэ Санта-Анны]], але пазьней места была сілай вернутая пад кантроль Мэксыкі. У час [[Амэрыканска-мэксыканская вайна|Амэрыканска-мэксыканскай вайны]] ў 1846 годзе горад быў заняты [[тэхаскія рэйнджэры|тэхаскімі рэйджарамі]]. Па вайне паводле дамовы Гуадалюпэ-Ідальга тэрыторыя была перададзеная ЗША. У горадзе правялі рэфэрэндум, згодна з вынікамі якога жыхары прагаласавалі за тое, каб зьвярнуцца да амэрыканскай вайсковай адміністрацыі з просьбай вярнуць горад Мэксыкі. Калі просьба была адхіленая, многія сем’і, што жылі тут пакаленьнямі, перасяліліся праз раку на мэксыканскі бок і заснавалі [[Нуэва-Лярэда|Нуэва-Лярэду]]. Іншыя, асабліва ўладальнікі зямельных надзелаў на паўночным беразе Рыё-Грандэ, засталіся і сталі тэхасцамі. У 1852 годзе Ларэда была паўторна інкарпараваная як горад. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.cityoflaredo.com/ Афіцыйны сайт] [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Гарады Тэхасу]] haaufeehzmrsq1q63xijia1n7wa7rky 0 149569 2665484 2592735 2026-04-20T18:26:50Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Lubbock,_Texas?oldid=1348762894 2665484 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Лабак |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Лабаку |Назва на мове краіны = Lubbock |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = Flag of Lubbock, Texas.png |Гімн = |Дата заснаваньня = 1890 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Тэхас]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 320 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 992.4 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 33 |Шырата хвілінаў = 34 |Шырата сэкундаў = |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 101 |Даўгата хвілінаў = 53 |Даўгата сэкундаў = |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Тэхас) |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = [http://www.ci.lubbock.tx.us/ www.ci.lubbock.tx.us] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''Ла́бак''' ({{мова-en|Lubbock}}) — места штату [[Тэхас]], [[ЗША]]. Паводле перапісу насельніцтва 2020 году, у горадзе жыў {{Лік|257141}} чалавек, а паводле ацэнкі 2024 году колькасьць насельцнітва сягала {{Лік|272086}} чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/lubbockcitytexas/PST045222|загаловак=U.S. Census Bureau QuickFacts: Lubbock city, Texas|выдавецтва=United States Census Bureau|дата публікацыі=05.2025}}</ref>. Лабак займае дзясяты радок у Тэхасе паводле колькасьці насельніцтва і 84‑е месца агулам у ЗША.[8] Ягоная мянушкаа «Вузлавы горад» паходзіць ад ролі места як эканамічнага, адукацыйнага і мэдычнага цэнтру<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.lubbockchamber.com/media.htm|загаловак=Media Resources|выдавецтва=Lubbock Chamber of Commerce|копія=https://web.archive.org/web/20070506082350/http://www.lubbockchamber.com/media.htm|дата копіі=05.2007}}</ref>. У Лабаку функцыянуе [[Тэхаскі тэхналягічны ўнівэрсытэт]], які ёсьць шостым паводле кольксьці студэнтаў у штаце. == Гісторыя == У 1867 годзе землі, на якіх пазьней паўстаў Лабак, месьціліся ў самым сэрцы тэрыторыі, кантраляванай [[каманчы|каманчамі]]<ref>{{кніга|імя=Pekka|прозьвішча=Hamalainnen|загаловак=The Comanche Empire|месца=New Haven|выдавецтва=Yale University Press|год=2009}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Holmes, Mikayla|спасылка=https://www.everythinglubbock.com/news/local-news/lubbock-once-territory-for-indigenous-tribes-non-profit-says/|загаловак=Lubbock once territory for Indigenous tribes, non-profit says|выдавецтва=Everything Lubbock|дата публікацыі=09.10.2023}}</ref>. [[Файл:Texas - Lubbock - NARA - 68149542 (cropped).jpg|значак|зьлева|Горад у 1928 годзе.]] Акруга Лабак была заснаваная ў 1876 годзе і атрымала назву ў гонар [[Томас Салтас Лабак|Томаса Салтаса Лабака]], былога тэхаскага рэйнджара і брата [[Фрэнсіс Лабак|Фрэнсіса Лабака]], які быў губэрнатарам Тэхасу ў часы [[Грамадзянская вайна ў ЗША|грамадзянскай вайны]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://tshaonline.org/handbook/online/articles/hdl04|загаловак=Handbook of Texas Online|выдавецтва=Texas State Historical Association|копія=https://web.archive.org/web/20200803172426/https://tshaonline.org/handbook/online/articles/hdl04|дата копіі=08.2020}}</ref>. Невялікае паселішча, вядомае як Стары Лабак, Лабак або Паўночны Горад, паўстала прыкладна за тры мілі на ўсход. У 1890 годзе гэты Лабак аб’яднаўся зь іншым маленькім мястэчкам Мантэрэй, што месьціўся на поўдзень ад каньёну. Новы горад захаваў назву Лабак. Лабак стаў адміністрацыйным цэнтрам акругі ў 1891 годзе<ref>Paul H. Carlson (2014). «The Nicolett Hotel and the Founding of Lubbock». West Texas Historical Review, Vol. 90. — С. 8—9, 11.</ref>, а 16 сакавіка 1909 году быў інкарпараваны. У тым жа годзе ў горад прыйшоў першы цягнік. У 1923 годзе ў Лабаку быў заснаваны Тэхаскі тэхналягічны каледж, які потым пераўтварыўся на [[Тэхаскі тэхналягічны ўнівэрсытэт]]. Некалі ў Лабаку знаходзілася вайсковая база, разьмешчаная за 10 км на захад ад места. Яе стварылі ў жніўні 1941 году дзеля падрыхтоўкі ЗША да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Асноўнай місіяй базы заўсёды была падрыхтоўка пілётаў. Увосень 1997 году яна была закрытая паводле пастанова адмысловай камісія. Сёньня на месцы былой установы знаходзіцца навукова-бізнэсовы парк. У жніўні 1951 году над горадам назіралі V-падобнае мігценьне. Гэтая зьява атрымала назву [[Лабацкія агеньчыкі]], набыўшы агульнанацыянальную вядомасьць і стаўшы адным зь першых буйных выпадкаў назіраньня за [[НЛА]]. Гэты выпадак лічыўся надзейным, бо сьведкамі былі паважаныя прафэсары Тэхаскага тэхналягічнага каледжу, а студэнт з гэтай навучальнай установы зрабіў фатаздымкі, якія надрукавалі газэты па ўсёй краіне і часопіс ''[[Life]]''. Адмыслоўцы прызналі, што фатаграфіі не былі падробкамі, але патлумачылі зьяву начнымі матылямі, якія адбівалі сьвятло новых вулічных ліхтароў Лабаку. 11 траўня 1970 году на горад абрынуўся тарнада, у выніку чаго загінулі 26 чалавек, а шкода склала 125 млн даляраў. Гмах Мэтра-Таўэр вышынёю 84 мэтраў уважаецца за найвышэйшы будынак, які калі-небудзь вытрымаў удар тарнада катэгорыі F5<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.srh.noaa.gov/lub/climate/Local_interest_events/LUB_tornado/lubtor.html|загаловак=Lubbock, Texas|выдавецтва=National Weather Service Forecast Office|копія=https://web.archive.org/web/20061009180854/http://www.srh.noaa.gov/lub/climate/Local_interest_events/LUB_tornado/lubtor.html|дата копіі=10.2006}}</ref>. У канцы 1970-х і сярэдзіне 1980-х кампанія [[Texas Instruments]] была адным з найбуйнейшых працадаўцаў Лабаку, выпускаючы розную электроніку, як то калькулятары, лічбавыя гадзіньнікі і хатнія кампутары TI-99. У пачатку 1980-х завод у Лабаку вырабляў да 5 тысяч кампутараў на дзень. У жніўні 1988 году дзясяткі тысяч людзей прыбылі ў Лабак, прыцягнутыя паведамленьнямі пра «зьявішча Марыі». == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://ci.lubbock.tx.us/ Афіцыйны сайт]. [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Гарады Тэхасу]] 7jc5usn4nc9jilbigkyuzu6rel30bgd 0 149570 2665489 1677078 2026-04-20T19:26:40Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Garland,_Texas?oldid=1349399898 2665489 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Гарлэнд |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Гарлэнду (Тэхас) |Назва на мове краіны = Garland |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = 1891 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Тэхас]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 147.9 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 168 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 32 |Шырата хвілінаў = 54 |Шырата сэкундаў = 26 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 96 |Даўгата хвілінаў = 38 |Даўгата сэкундаў = 07 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Тэхас) |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = [http://garlandtx.gov/ garlandtx.gov] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''Гарлэнд''' ({{мова-en|Garland}}) — места штату [[Тэхас]], [[ЗША]]. Горад месьціцца на паўночным усходзе ад [[Далас]]а і ўваходзіць у склад аглямэрацыі Далас—[[Форт-Ўэрт]]. Паводле перапісу насельніцтва 2020 году ў Гарлэндзе налічвалася {{Лік|246018}} чалавек, што робіць яго 93-м паводле велічыні горадам ЗША. Даласкія аўтобусныя маршруты таксама абслугоўваюць Гарлэнд. == Гісторыя == Імігранты пачалі сяліцца ў раёне калёніі Пітэрза блізу 1850 году, але сталае паселішча ўзьнікла толькі ў 1874 годзе. У гэтым раёне паўсталі два мястэчкі, як то Эмбры, названы ў гонар лекара Эмбры, і Дак-Крык, названы паводле назвы мясцовай ракі. Каб урэгуляваць спрэчку пра тое, у якім зь мястэчкаў мусіць зьявіцца паштовы офіс, судзьдзя акругі Даласа Томас Ф. Нэш папрасіў кангрэсмэна Джо Эбата, які наведваў раён, перанесьці паштовы офіс у месца паміж двума паселішчамі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.garlandhistorical.org/online-resources/45-articles/individuals-and-families/131-thomas-nash-helped-mediate-duck-creek-embree-dispute|загаловак=Thomas Nash Helped Mediate Duck Creek-Embree Dispute|выдавецтва=The Garland Landmark Society, Inc}}</ref>. Перанос быў скончаны ў 1887 годзе, а новае места атрымала назву Гарлэнд у гонар генэральнага пракурора ЗША [[Агастас Гіл Гарлэнд|Агастаса Гіла Гарлэнда]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/duck-creek-tx|загаловак=Duck Creek, TX|выдавецтва=Texas State Historical Association}}</ref>. Неўзабаве Эмбры і Дак-Крык аб’ядналіся, разам з Гарлэндам утварыўыш адзіны горад, які быў інкарпараваны ў 1891 годзе. Да 1904 году ягонае насельніцтва складала 819 чалавек<ref name="Garland, TX" >{{спасылка|спасылка=https://tshaonline.org/handbook/online/articles/hdg02|загаловак=Garland, TX|выдавецтва=Texas State Historical Association}}</ref>. У 1920 годзе мясцовыя бізнэсоўцы прафінансавалі будаўніцтва новай электрастанцыі. 9 траўня 1927 году моцны тарнада надыйшоў на горад, забіўшы 15 чалавек, у тым ліку былога мэра<ref>{{кніга|імя=Thomas P.|прозьвішча=Grazulis|загаловак=Significant Tornadoes 1680–1991: A Chronology and Analysis of Events|месца=St. Johnsbury, Vermont|выдавецтва=Environmental Films|год=1993|старонкі=808–811|isbn=1-879362-03-1}}</ref>. Пазьней тут паўстала харчовая кампанія Craddock ды капялюшная фабрыка Byer-Rolnick (цяпер належыць кампаніі [[Resistol]]). У 1937 годзе буйная далаская радыёстанцыя [[KRLD]] пабудавала ў Гарлэндзе сваю радыёвежу, якая працуе і сёньня. Да 1950 году насельніцтва Гарлэнду перавысіла 10 тысяч чалавек<ref name="Garland, TX" />. У 1950—1954 гадах раён Даласа і Гарлэнду пацярпеў ад моцнай сухмені, таму горад пачаў выкарыстоўваць ваду з найбліжэйшага возера Лэйван. Паваенны бум павелічэньня прадмесьцяў дасягнуў і Гарлэнду да 1960 году, калі насельніцтва амаль у чатыры разы перавысіла паказьнік 1950 году. Да 1970 году колькасьць жыхароў павялічылася 81,5 тысячаў, а да 1980 году колькасьць гарлэндцаў узвысілася да {{Лік|138850}} чалавек<ref name="Garland, TX" />. Паўднёва-ўсходняя частка места моцна пацярпела 26 сьнежня 2015 году, калі праз раён прасунуўся тарнада, які рухаўся з Санівэйлу на поўнач. У горадзе было пацьверджанае 9 сьмерцяў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.usatoday.com/story/weather/2015/12/27/severe-weather-tornadoes-texas-south/77939562/|загаловак=Texas under siege: Tornadoes, flooding, snow and ice|выдавецтва=USAToday}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://garlandtx.gov/ Афіцыйны сайт]. [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Гарады Тэхасу]] ddokdnojhxaapp1obk1ps9bfxkpruor 2665490 2665489 2026-04-20T19:26:55Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Гарланд (Тэхас)]] у [[Гарлэнд (Тэхас)]]: Памылка ў назове 2665489 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Гарлэнд |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Гарлэнду (Тэхас) |Назва на мове краіны = Garland |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = 1891 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Тэхас]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 147.9 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 168 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 32 |Шырата хвілінаў = 54 |Шырата сэкундаў = 26 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 96 |Даўгата хвілінаў = 38 |Даўгата сэкундаў = 07 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Тэхас) |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = [http://garlandtx.gov/ garlandtx.gov] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''Гарлэнд''' ({{мова-en|Garland}}) — места штату [[Тэхас]], [[ЗША]]. Горад месьціцца на паўночным усходзе ад [[Далас]]а і ўваходзіць у склад аглямэрацыі Далас—[[Форт-Ўэрт]]. Паводле перапісу насельніцтва 2020 году ў Гарлэндзе налічвалася {{Лік|246018}} чалавек, што робіць яго 93-м паводле велічыні горадам ЗША. Даласкія аўтобусныя маршруты таксама абслугоўваюць Гарлэнд. == Гісторыя == Імігранты пачалі сяліцца ў раёне калёніі Пітэрза блізу 1850 году, але сталае паселішча ўзьнікла толькі ў 1874 годзе. У гэтым раёне паўсталі два мястэчкі, як то Эмбры, названы ў гонар лекара Эмбры, і Дак-Крык, названы паводле назвы мясцовай ракі. Каб урэгуляваць спрэчку пра тое, у якім зь мястэчкаў мусіць зьявіцца паштовы офіс, судзьдзя акругі Даласа Томас Ф. Нэш папрасіў кангрэсмэна Джо Эбата, які наведваў раён, перанесьці паштовы офіс у месца паміж двума паселішчамі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.garlandhistorical.org/online-resources/45-articles/individuals-and-families/131-thomas-nash-helped-mediate-duck-creek-embree-dispute|загаловак=Thomas Nash Helped Mediate Duck Creek-Embree Dispute|выдавецтва=The Garland Landmark Society, Inc}}</ref>. Перанос быў скончаны ў 1887 годзе, а новае места атрымала назву Гарлэнд у гонар генэральнага пракурора ЗША [[Агастас Гіл Гарлэнд|Агастаса Гіла Гарлэнда]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/duck-creek-tx|загаловак=Duck Creek, TX|выдавецтва=Texas State Historical Association}}</ref>. Неўзабаве Эмбры і Дак-Крык аб’ядналіся, разам з Гарлэндам утварыўыш адзіны горад, які быў інкарпараваны ў 1891 годзе. Да 1904 году ягонае насельніцтва складала 819 чалавек<ref name="Garland, TX" >{{спасылка|спасылка=https://tshaonline.org/handbook/online/articles/hdg02|загаловак=Garland, TX|выдавецтва=Texas State Historical Association}}</ref>. У 1920 годзе мясцовыя бізнэсоўцы прафінансавалі будаўніцтва новай электрастанцыі. 9 траўня 1927 году моцны тарнада надыйшоў на горад, забіўшы 15 чалавек, у тым ліку былога мэра<ref>{{кніга|імя=Thomas P.|прозьвішча=Grazulis|загаловак=Significant Tornadoes 1680–1991: A Chronology and Analysis of Events|месца=St. Johnsbury, Vermont|выдавецтва=Environmental Films|год=1993|старонкі=808–811|isbn=1-879362-03-1}}</ref>. Пазьней тут паўстала харчовая кампанія Craddock ды капялюшная фабрыка Byer-Rolnick (цяпер належыць кампаніі [[Resistol]]). У 1937 годзе буйная далаская радыёстанцыя [[KRLD]] пабудавала ў Гарлэндзе сваю радыёвежу, якая працуе і сёньня. Да 1950 году насельніцтва Гарлэнду перавысіла 10 тысяч чалавек<ref name="Garland, TX" />. У 1950—1954 гадах раён Даласа і Гарлэнду пацярпеў ад моцнай сухмені, таму горад пачаў выкарыстоўваць ваду з найбліжэйшага возера Лэйван. Паваенны бум павелічэньня прадмесьцяў дасягнуў і Гарлэнду да 1960 году, калі насельніцтва амаль у чатыры разы перавысіла паказьнік 1950 году. Да 1970 году колькасьць жыхароў павялічылася 81,5 тысячаў, а да 1980 году колькасьць гарлэндцаў узвысілася да {{Лік|138850}} чалавек<ref name="Garland, TX" />. Паўднёва-ўсходняя частка места моцна пацярпела 26 сьнежня 2015 году, калі праз раён прасунуўся тарнада, які рухаўся з Санівэйлу на поўнач. У горадзе было пацьверджанае 9 сьмерцяў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.usatoday.com/story/weather/2015/12/27/severe-weather-tornadoes-texas-south/77939562/|загаловак=Texas under siege: Tornadoes, flooding, snow and ice|выдавецтва=USAToday}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://garlandtx.gov/ Афіцыйны сайт]. [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Гарады Тэхасу]] ddokdnojhxaapp1obk1ps9bfxkpruor 0 149571 2665466 1680377 2026-04-20T14:41:50Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Irving,_Texas?oldid=1340825164 2665466 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Ірвінг |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Ірвінгу |Назва на мове краіны = Irving |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Тэхас]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 175.3 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 147 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 32 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 42 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 96 |Даўгата хвілінаў = 57 |Даўгата сэкундаў = 03 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Тэхас) |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = [http://www.cityofirving.org/ cityofirving.org] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''І́рвінг''' ({{мова-en|Irving}}) — места штату [[Тэхас]], [[ЗША]]. Уваходзіць у склад вялікай аглямэрацыі [[Далас]]—[[Форт-Ўэрт]]у і ёсьць унутраным прадмесьцем Даласа<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cbsnews.com/dfw/news/irvings-diversity-draws-people-to-the-city/|загаловак=Irving Is Known For Diversity|выдавецтва=CBS 21 DFW|дата публікацыі=11.10.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://fivethirtyeight.com/features/the-most-diverse-cities-are-often-the-most-segregated/|загаловак=The Most Diverse Cities Are Often The Most Segregated|выдавецтва=FiveThirtyEight|дата публікацыі=01.05.2015}}</ref>. Паводле перапісу насельніцтва ЗША 2020 году, у горадзе жылі {{Лік|256684}} чалавекі, што робіць яго дванаццатым паводле велічыні горадам Тэхасу і 90‑м паводле велічыні ў ЗША<ref name="quickfacts.census.gov" >{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/irvingcitytexas/PST045216#viewtop|загаловак=Irving (city) QuickFacts from the US Census Bureau|выдавецтва=census.gov}}</ref>. На места часткова прыпадае тэрыторыя аэрапорту [[Далас/Форт-Ўэрт|Даласа/Форт-Ўэрта]]. == Гісторыя == Ірвінг быў заснаваны ў 1903 годзе Ота Шульцэ і Отысам Браўнам. Лічыцца, што пісьменьнік [[Вашынгтон Ірвінг]] быў улюбёным аўтарам Нэты Баркус Браўн, таму паселішча атрымала назву Ірвінг. Пачаткова ж гэтая тэрыторыя была вядомая як Горбіт, а пасьля Кіт<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.cityofirving.org/1993/Between-the-Forks|загаловак=Between the Forks|выдавецтва=City of Irving – Irving Archives}}</ref>. Ірвінг быў інкарпараваны 14 красавіка 1914 году, а ягоным першым мэрам стаў адзін з заснавальнікаў Отыс Браўн. Напрыканцы XIX стагодзьдзя на тэрыторыі сучаснага Ірвінгу ўжо існавалі цэрквы, дзьве бавоўнаачышчальныя фабрыкі, кавальская майстэрня і крама. Публічная школьная сыстэма Ірвінгу вядзе пачатак з 1909 году, калі паўсталі школы Кіт і Лайвэлі. Рост насельніцтва быў павольны і перарывісты, прыкметны рост пачаўся толькі ў 1930-я гады. На пачатку 1960-х гадоў насельніцтва места дасягнула блізу 45 тысяч чалавек. У гэты час у Ірвінгу працавалі розныя вытворчыя прадпрыемствы, транспартныя, гандлёвыя і фінансавыя кампаніі. [[Даласкі ўнівэрсытэт]] адкрыўся ў Ірвінгу ў 1956 годзе, а стадыён [[Тэксас (стадыён)|Тэксас]] быў пабудаваны ў 1971 годзе, стаўшы хатняй арэны клюбу амэрыканскага футболу «[[Далас Каўбойз]]». У 1990 годзе насельніцтва Ірвінгу дасягнула {{Лік|155037}} чалавек, а ўжо ў 2016 годзе паводле ацэнак Бюро перапісу насельніцтва ЗША лік жыхароў быў роўны {{Лік|236607}}<ref name="quickfacts.census.gov" />. У 2019 годзе ў месьце завяршылася будаўніцтва забаўляльнага раёну, які зьмяшчае вялізны забаўляльны комплекс з рэстаранамі, кінатэатрам Алама-Драфтгаўс, адкрытай сцэнай і вылучанай канцэртнай пляцоўкай<ref>{{спасылка|спасылка=https://toyotamusicfactory.com/|загаловак=More Than Music. Toyota Music Factory.|выдавецтва=Toyota Music Factory}}</ref>. У 2025 годзе гарадзкая рада Ірвінгу ўхвалілі шырокі пакет абмежаваньняў і рэгуляцыяў адносна шматкватэрных дамоў, каб стрымліваць далейшы іхны рост у горадзе<ref>{{спасылка|аўтар=Fechter, By Joshua|спасылка=https://www.texastribune.org/2025/09/03/texas-legislature-apartments-housing-suburbs/|загаловак=Texas suburbs resist new state law allowing more apartments|выдавецтва=The Texas Tribune|дата публікацыі=03.09.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.irvingtx.gov/ Афіцыйны сайт]. [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Гарады Тэхасу]] odk4kv00bosvlpip9076s5xitr2e7e3 0 167194 2665465 2520077 2026-04-20T14:37:45Z Taravyvan Adijene 1924 −[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску]]; ±[[Катэгорыя:Беларускія опэрныя сьпевакі і сьпявачкі]]→[[Катэгорыя:Беларускія опэрныя сьпявачкі]] з дапамогай [[Вікіпэдыя:Прылады/HotCat|HotCat]] 2665465 wikitext text/x-wiki {{Музыка}} {{Цёзкі}} '''Надзе́я Анато́леўна Ку́чар''' ({{Н|1}} 18 траўня 1983 году, [[Менск]], [[Беларусь]]) — беларуская опэрная сьпявачка (сапрана), салістка Муніцыпальнага тэатру Сант’яга, Вялікага тэатру Жэнэвы і пермскага тэатру опэры і балету, запрошаная артыстка Вялікага тэатру Беларусі, «Сьпявак сьвету — 2015». == Біяграфія == Нарадзілася ў Менску. Маці — Зоя Якаўлеўна (філёляг, [[Менск]], [[Беларусь]]), старэйшая сястра — Юлія (загадчыца касай у аддзяленьні банку), сярэдняя сястра — Кацярына (рэжысэр масавых мерапрыемстваў), муж — Дзьмітры (сымфанічны дырыжор, [[Менск]], Беларусь)<ref>[http://www.sb.by/zn/obshchestvo-5/article/pevitsa-mira-nadezhda-kucher-v-detstve-ya-byla-patsankoy-i-chut-ne-stala-konditerom.html/ «Певица мира» Надежда Кучер: в детстве я была пацанкой и чуть не стала кондитером]</ref>. Вялікую ролю ў жыцьці Надзеі адыграла РГА «Беларускі дзіцячы фонд»: у 7 гадоў будучай артыстцы паставілі «сардэчны» дыягназ, была патрэбная апэрацыя, а на той час, 1990 год, яе рабілі толькі ў адной клініцы ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] — у Коўне ў прафэсара [[Юргіс Брэдзікіс|Юргіса Брэдзікіса]]. Для гэтага былі патрэбныя грошы, у бацькоў іх не было. Маці звярнулася ў Дзіцячы фонд, які ўзяў выдаткі на сябе<ref>[https://web.archive.org/web/20210120070303/https://www.nv-online.info/2017/11/21/salut-nadezhda.html Salut, Надежда!]</ref>. З 10 гадоў сьпявала ў дзіцячым хоры, саліравала да 17 гадоў. Першая песьня, сьпетая сольна ў хоры, — «Радзіма мая дарагая» на музыку [[Уладзімер Алоўнікаў|Ўладзімера Алоўнікава]]<ref name=":0">[http://www.belta.by/interview/view/nadezhda-kucher-moe-pervoe-solo-radzima-maja-daragaja-4294/ Мое первое соло — «Радзіма мая дарагая»]</ref>. У 2003 годзе з адзнакай скончыла [[Менскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі]] па спэцыяльнасьці «Музыказнаўства» і тры сэзоны адпрацавала ў хоры ў [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатар опэры і балету|Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатры опэры і балету]]<ref name=":0"/>. У 2006 годзе стала ляўрэатам 1-й прэміі конкурсу вакалістаў у рамках Міжнароднага фэстывалю духоўнай музыкі «[[Магутны Божа (фэстываль)|Магутны Божа]]» ([[Магілёў]], Рэспубліка Беларусь). У 2007 годзе — ляўрэат 1-й прэміі двух міжнародных конкурсаў: Бібігулуль Тулегенавай (Казахстан) і Ірыны Багачовай у Санкт-Пецярбургу. Таксама ў 2007 годзе адбыўся першы опэрны дэбют у театры опэры і балету Санкт-Пецярбурскай кансэрваторыі — партыя Марфы ў опэры Рымскага-Корсакава «Царская нявеста». А ў 2009 ужо на прафэсійнай сцэне — у Міхайлаўскім тэатры — Надзея дэбютавала ў партыі Віялеты ў опэры Вэрдзі «Травіята». У гэтым жа тэатры яна выканала іншыя вядучыя партыі для лірыка-каларатурнага сапрана (Прынцеса Еўдасія ў опэры Галеві «Жыдоўка», Оскар у опэры Вэрдзі «Баль-Маскарад»). Надея Кучар вядзе актыўную канцэртную дзейнасьць. Так, за час вучобы ў кансэрваторыі пад кіраўніцтвам Сяргея Стадлера яна ўзяла ўдзел у шматлікіх праектах, выканала партыю Лючыі («Лючыя дзі Ламмермур» Гаэтана Даніцэці), Марыі («Іван IV» Жоржа Бізэ), Серафіма («Хрыстос на Масьлічнай гары» [[Людвіг ван Бэтговэн|Людвіга ван Бетховена]]), сапрана ў Рэквіюме [[Вольфганг Амадэй Моцарт|Моцарта]]. У кастрычніку 2010 году ў Пекіне адбыўся першы сольны канцэрт на сцэне пекінскай канцэртнай залі. Партыю фартэпіяна выканаў нязьменны канцэртмайстар, ляўрэат міжнародных конкурсаў Дзьмітры Паўлій. У 2011 годзе скончыла Санкт-Пецярбурскую дзяржаўную кансэрваторыю імя М. А. Рымскага-Корсакава па спэцыяльнасьці «сольныя сьпевы» (клас прафэсара Тамары Навічэнка; камэрная кляса — Ізотава Кіра Ўладзімераўна). 21 мая 2012 году выканала галоўную ролю ў прэм’ернай расейскай пастаноўцы опэры Паскаля Дзюсапэна ''Медзьдзеятэрыял'' у межах 6-га Дзягілеўскага фэстывалю ў [[Перм]]і<ref>[http://os.colta.ru/music_classic/events/details/37387/ Дягилевский фестиваль имени Курентзиса (обзор) — Академическая музыка — OpenSpace.ru]</ref><ref>[http://www.kommersant.ru/doc-y/1941238 Ъ-Газэта — Одинокий голос женщины]</ref>, дырыжор — Тэадор Курэнтзіс. За гэтую ролю атрымала Залатую Маску <ref>[https://web.archive.org/web/20200924080859/https://www.goldenmask.ru/pers.php?id=974 ЗОЛОТАЯ МАСКА / Надежда Кучер]</ref>. У чэрвені 2012-га сумесна з дырыжорам Тэадорам Курэнтзісам и аркестрам MusicAeterna запісала праграму твораў францускага кампазытара часоў барока Рамо для лэйбла Sony Classical<ref>[https://web.archive.org/web/20150713110340/http://glinka-edu.by/2015/05/15/kontsert-vstrecha-s-n-kucher/ Минский государственный музыкальный кольледж имени М. И. — Концерт-встреча с Надеждой Кучер]</ref>. У верасьні 2012 году Надзея выйграла Гран-Пры {{Артыкул у іншым разьдзеле|Міжнародны конкурс вакалістаў (Гэртагенбосх)|Міжнароднага конкурсу вакалістаў у Нідэрляндах|nl|Internationaal_Vocalisten_Concours_'s-Hertogenbosch}}. Таксама на гэтым конкурсе яна была ўзнагароджана прызом глядацкіх сымпатыяў і прызам за найлепшае выкананьне абавязковага твору Эпэ Муляйна «Et fit lux»<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=05XwgFoCqzw Nadine Koutcher- «Et fit lux» — International Vocalists Competition Holland (IVC) — September 2012 — YouTube]</ref>. У чэрвені 2014 дэбютавала ў ролі Эльвіры ў опэры В. Беліні «Пурытане» у Муніцыпальным тэатры [[Сант’яга-дэ-Чылі|Сант’яга]], [[Чылі]]: пастанова Эміліё Сагі, дырыгент Хасэ Мігель Пэрэс-Сьера. 20 кастрычніка 2014 году гуказапісвальная кампанія «Sony Classical» вырабіла дыск «Sound of Light»<ref>[http://www.prestoclassical.co.uk/r/Sony/88875014502] диск «Sound of Light»</ref> з музыкай [[Жан-Філіп Рамо|Жана-Філіпа Рамо]] (аркестар Musica Aeterna, дырыжор — Тэадор Курэнтзіс). У красавіку 2015 году Надзея другі раз стала ляўрэаткай прэміі «Залатая маска» ў намінацыі «Опэра — жаночая роля»<ref>[https://web.archive.org/web/20160709115240/http://www.goldenmask.ru/fest.php?year=21&area=155 Лауреаты премии «Золотая маска» 2015 ]</ref> за выкананьне партыі Доньі Ісабэль, (Персел «Каралева індэйцаў», Тэатар опэры і балету, [[Перм]]) У чэрвені 2015 году выйграла Міжнародны конкурс опэрных сьпевакоў «Сьпявак сьвету» (BBC Cardiff Singer of the World) у [[Кардыф]]е, на якім прадстаўляла родную [[Беларусь]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200919095812/https://www.tvr.by/bel/news/kultura/beloruska_nadezhda_kucher_pobedila_na_konkurse_pevets_mira_v_velikobritanii/ Беларуска Надзея Кучар перамагла на конкурсе «Сьпявак сьвету» ў Вялікабрытаніі]</ref>. У верасні 2015 году дэбютавала ў ролі Мальды ў патрыятычнай опэры Джаакіна Расіні «Вільгельм Тэль» у Вялікім тэатры Жэнэвы.<ref>[https://web.archive.org/web/20180912072355/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8490524.stm://nn.by/?c=ar&i=156764%2F Беларуская оперная спявачка Надзея Кучар трыумфальна дэбютавала ў Вялікім тэатры Жэневы]</ref> З 2018 году — запрошаная артыстка Вялікага тэатра Беларусі<ref>[https://web.archive.org/web/20180114185531/http://blr.belta.by/culture/view/spjavachka-susvetu-nadzeja-kuchar-stala-zaproshanaj-artystkaj-vjalikaga-teatra-belarusi-65278-2018/ «Спявачка сусвету» Надзея Кучар стала запрошанай артысткай Вялікага тэатра Беларусі]</ref>. == Рэпэртуар == * Н. А. Рымскі-Корсакаў, «Царская нявеста» (Марфа) * М. І. Глінка, «Жыцьцё за цара» (Антаніда) * Н. А. Мартынаў, «Вішнёвы сад» (Ранеўская) * В. Беліні, «Пурытане» (Эльвіра) * Дж. Вэрдзі, «Травіята» (Віялета) * Дж. Вэрдзі, «Баль-Маскарад» (Оскар) * В. А. Моцарт, «Чароўная флейта» (Царыца ночы) * В. А. Моцарт, «Вясельле Фігаро» (Графіня) * Г. Даніцэцьці, «Лючыя ды Лямэрмур» (Лючыя) * Ж. Бізэ, «Іван Грозны» (Марыя) * Ж. Ф. Галеві, «Жыдоўка» (Прынцэса Яўдоксія) * П. Дзюсапен, «Medeamaterial» (Мэдэя) * Ж. Масьне, «Папялушка» (Фея) * Дж. Пучыні, «Багема» (Мюзэта) * Ж. Офенбах, «Казкі Гофмана» (Алімпія) * Г. Пёрсел, «Каралева індзейцаў» (Донья Ісабель) * І. С. Бах, Магніфікат (сапрана) * Л. В. Бетховен, «Хрыстос на Масьлічнай гары» (Серафім) * В. А. Моцарт, Рэквіем (сапрана) * И. Стравінскі, «Свадебка» (сапрана) * Дж. Вердзі, Рэквіем (сапрано) * І. Брамс, Нямецкі рэквіем (сапрана) * Г. Ф. Гендэль, Dixit Dominus (сапрана) * К. Орф, Карміна Бурана (сапрана) == Прызнаньне == Першыя прэміі на конкурсе вакалістаў у межах міжнароднага фэстывалю «[[Магутны Божа (фэстываль)|Магутны Божа]]» ([[Магілёў]], Беларусь, 2005), на Міжнародным конкурсе вакалістаў Бібігуль Тулегенавай ([[Алматы|Алма-Ата]], Казахстан, 2007), Міжнародным конкурсе опэрных сьпевакоў «Санкт-Петербург» (2007), II Міжнародным конкурсе маладых опэрных сьпевакоў памяці М. Д. Міхайлава ў [[Чэбаксары|Чэбаксарах]] (2011), Міжнароднага конкурсу вакалістаў у Галяндыі, Міжнародны конкурс опэрных сьпевакоў «Сьпявак Сьвету» (BBC Cardiff Singer of the World, 2015) і інш. Паўфіналістка міжнароднага конкурсу «Опэралія» [[Плясыда Дамінга]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.youtube.com/watch?v=i34LoLY3wm4 Радзіма, мая дарагая! Салістка Надзея Кучар. Мінск, хор «Кантылена»] * [https://www.youtube.com/watch?v=69E9vKVTNf8 Салістка Надзея Кучар. Мінск, хор «Кантылена»] * [https://www.youtube.com/watch?v=u-sDdF7dzFc Штраус. Вясеньні вальс. Салісткі Надзея Кучар і Вольга Кірыкава. Запіс 2000 г.] * [https://www.youtube.com/watch?v=93v0wzfAzds Вердзі. Арыя Джыльды, Рахманінаў. Арыя Франчэскі. Выконвае Надзея Кучар. 2011 г.] * [https://www.youtube.com/watch?v=UUDkz-GUF3E Tchaikovsky Competition] * [http://www.youtube.com/watch?v=UUvMcCXlLuw Георгі Сьвірыдаў. Любоў сьвятая. Выконвае Надзея Кучар. 20.11.2011] * [http://www.youtube.com/watch?v=FuPf4N9oF8M Выступ на конкурсе ў Нідэрляндах, 2012] * [http://www.openspace.ru/photogallery/37387/353009/?attempt=1 Надежда Кучер в опере Medeameterial] {{Бібліяінфармацыя}} {{Парады артыкулу|артаграфія}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кучар, Надзея Анатолеўна}} [[Катэгорыя:Беларускія опэрныя сьпявачкі]] [[Катэгорыя:Беларускія сапрана]] mw71u8as9aswd27hpx07k4ajhz8njrg 0 207489 2665522 2545106 2026-04-21T10:44:27Z Jarash 794 выпраўленая чырвоная спасылка 2665522 wikitext text/x-wiki {{Мастак |Імя = Сяргей Балянок |Партрэт = |Апісаньне = |Імя пры нараджэньні = |Заняткі = [[станковая графіка]], [[кніжная графіка]] |Вучоба = [[Украінская акадэмія друкарства]] |Плынь = [[аквафортэ]] |Працы = «[[Gentleman]]», «[[Прадаецца планета]]», «[[Кавалачак памяці]]», «[[Птушка, якая п’е ваду з лужыны]]», «[[Шпацыр]]» |Уплывам = |Уплыў = [[Hair Peace Salon]] |Узнагароды = |Аўтограф = |Сайт = [http://balenok.com balenok.com] }} '''Сярге́й Уладзі́меравіч Баляно́к''' ({{нар.}} 31 траўня 1954 году, пасёлак [[Боярка (горад)|Боярка]], [[Кіеўская вобласьць]], [[Украіна]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[Графіка (мастацтва)|графік]] і [[Жывапіс|мастак]], адзін з найвялікшых [[Ілюстрацыя|ілюстратараў]] XX стагодзьдзя<ref name="tvr">{{Cite web|url=https://www.tvr.by/eng/news/kultura/v_muzee_sovremennogo_iskusstva_proydet_vstrecha_s_sergeem_balenkom_/|title=Modern Art Museum to host meeting with Sergei Balenok today|last=Mikhailova|first=Alisa|date=2015-06-09|publisher=[[Белтэлерадыёкампанія]]|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323052502/https://www.tvr.by/eng/news/kultura/v_muzee_sovremennogo_iskusstva_proydet_vstrecha_s_sergeem_balenkom_/|archivedate=2019-03-23|accessdate=2019-03-23|аўтар=Alisa Mikhailova.}}</ref>. == Біяграфія == У 1976—1980 гады навучаўся ва [[Украінская акадэмія друкарства|Ўкраінскім паліграфічным інстытуце імя І. Фёдарава]] ў [[Львоў|Львове]] ў Юрыя Чарышнікава. Пасьля заканчэньня вучобы пераехаў у [[Менск]].<ref name="Ў">{{Cite web|url=http://ygallery.by/news/0004178/|title=Выстава графікі Сяргея Балянка "Цяжкае сола на саксе"|last=|first=|date=2012-01-30|publisher=[[Галерэя Ў]]|language=be|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322192447/http://ygallery.by/news/0004178/|archivedate=2019-03-22|dead-url=no|accessdate=2019-03-22}}</ref> Служыў у арміі.<ref>{{Cite web|url=https://news.tut.by/society/6008.html|title=Белорусы и «лица кавказской национальности»|last=|first=|date=2001-05-19|work=[[БелГазета|Беларуская газета]]|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|archiveurl=http://web.archive.org/web/20190325062407/https://news.tut.by/society/6008.html|archivedate=2019-03-25|dead-url=no|accessdate=2019-03-25}}</ref> У 1987 годзе скончыў Творчыя акадэмічныя майстэрні Акадэміі мастацтваў СССР.<ref>{{Cite web|url=http://ncsm.by/calendar/budet-vremya-zahodi|title=Будет время, заходи!|last=|first=|date=|publisher=[[Нацыянальны цэнтар сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь]]|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323062853/http://ncsm.by/calendar/budet-vremya-zahodi|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://finbahn.com/%d1%81%d0%b5%d1%80%d0%b3%d0%b5%d0%b9-%d0%b1%d0%b0%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d0%be%d0%ba-%d0%b1%d0%b5%d0%bb%d0%b0%d1%80%d1%83%d1%81%d1%8c/|title=Сергей Баленок (Беларусь)|last=alexandrbabushkin|first=|date=2014-06-02|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323093232/http://finbahn.com/сергей-баленок-беларусь/|archivedate=2019-03-23|publisher=finbahn.com|dead-url=no|accessdate=2019-03-23|аўтар=alexandrbabushkin.}}</ref> З 1980 па 1995 гады працаваў мастацкім рэдактарам у менскіх выдавецтвах, ілюстраваў кнігі, афармляў зборнікі фантастыкі.<ref name="mixtura.org">{{Cite web|аўтар=Саша Романова.|url=http://mixtura.org/feature/2006/02/20-balenok/interview.html|title=Сергей Баленок: И завтра тоже…|last=Романова|first=Саша|date=2006-02-20|publisher=mixtura.org|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071129221156/http://mixtura.org/feature/2006/02/20-balenok/interview.html|archivedate=2007-11-29|dead-url=yes|accessdate=2019-03-22}}</ref> З 1986 па 1992 гады — галоўны мастацкі рэдактар выдавецтва «Эрыдан» ([[Менск]]). 1993 год — галоўны мастацкі рэдактар выдавецтва «[[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]]» (Менск). З 1993 па 1995 гады — дырэктар прыватнага выдавецтва «Balenok & Co». З 1995 году — вольны мастак. З 2011 году займае пасаду старэйшага навуковага супрацоўніка выставачнага аддзелу Нацыянальнага цэнтру сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь.<ref>{{Спасылка|аўтар=Ирина Завадская|coauthors= Юрий Мозолевский.|url=https://www.sb.by/articles/zavorazhivayushchiy-realizm-sergeya-balenka.html|title=«Да, мы знакомы!»: в минской Artel Gallery открылась выставка Сергея Баленка|last=Завадская|first=Ирина|date=2018-06-01|publisher=[[Советская Белоруссия]]|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323061009/https://www.sb.by/articles/zavorazhivayushchiy-realizm-sergeya-balenka.html|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref><ref name="norina">{{Cite web|url=https://norina.by/2016/03/11/%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%B7-%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%B0%D0%BC-%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8D%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%BC-%D0%BF%D0%B0%D0%BA/|title=Размова з таварышам патэцыяльным пакупніком пра мастацтва|last=Павлюченко|first=Ольга|date=2016-03-11|publisher=norina.by|language=be|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323070157/https://norina.by/2016/03/11/размова-з-таварышам-патэцыяльным-пак/|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23|аўтар=Ольга Павлюченко.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=8295&mode=print|title=Паблік, стрыт, лофт…|аўтарlink=Ільля Сін|аўтар=Ілья Свірын|coauthors=Юрый Іваноў.|date=2012-12-22|website=|publisher=[[Культура (газэта)|Культура]]|last2=Іваноў|first2=Юрый|issue=51-52 (1073-1074)|language=be|dead-url=no|archiveurl=http://web.archive.org/web/20200213162957/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=8295&mode=print|archivedate=2020-02-13|accessdate=2020-02-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=13039?mode=print|title=Выпрабаванне мастацтва|last=Ропат|first=Вольга|author=Вольга Ропат|last2=Саўчанка|first2=Аліна|coauthors=Аліна Саўчанка.|date=2016-05-28|issue=22 (1252)|publisher=[[Культура (газэта)|Культура]]|language=be|dead-url=no|archiveurl=http://web.archive.org/web/20200213164821/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=13039%3Fmode%3Dprint|archivedate=2020-02-13|accessdate=2020-02-13}}</ref> Сябра Саюзу мастакоў БССР і [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] (1988—2004 гады). Удзельнік выставаў з 1976 году: пэрсанальныя ў 1987, 2004, 2006, 2010, 2011, 2012,<ref>{{Cite web|url=https://news.tut.by/culture/271054.html|title=Выставку графики «Случайное танго» можно увидеть до 9 февраля|аўтар=Александр Столяренко.|last=Столяренко|first=Александр|date=2012-01-23|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|archiveurl=http://web.archive.org/web/20190325064320/https://news.tut.by/culture/271054.html|archivedate=2019-03-25|dead-url=no|accessdate=2019-03-25}}</ref> 2014, 2015, 2017, 2018, 2019 гадах ([[Менск]]);<ref>{{Cite web|url=http://ncsm.by/calendar/vystavka-sergeya-balenka-kusok-zheltogo-nastroeniya|title=Персональная выставка Сергея Баленка «Кусок желтого настроения»|last=|first=|date=|publisher=[[Нацыянальны цэнтар сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь]]|language=ru|trans-title=Sergei Balenok's personal exhibition “A piece of a yellow mood”|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190426074428/http://ncsm.by/calendar/vystavka-sergeya-balenka-kusok-zheltogo-nastroeniya|archive-date=2019-04-26|deadurl=no|accessdate=2019-04-26}}</ref> у 1992 годзе — [[Гданьск]] ([[Польшча]]); у 1995 годзе — [[Эйндговэн]] ([[Нідэрлянды]]); у 1998 годзе — [[Капэнгаген]] ([[Данія]]); у 2017 годзе — Раўне-на-Корашкем ([[Славенія]]).<ref name="norina" /><ref>{{Спасылка|url=https://plakat.unid.by/avtory/balyanok-s-v|title=Балянок С. В. {{!}} Беларускі плакат|last=|first=|date=|website=|publisher=[[Беларускі саюз дызайнераў]]|language=be|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322194220/https://plakat.unid.by/avtory/balyanok-s-v|archivedate=2019-03-22|dead-url=no|accessdate=2019-03-22}}</ref> == Творчасьць == Працуе ў [[Кніжная графіка|кніжнай]] і станковай графіцы (пераважна ў тэхніцы [[аквафортэ]]), станковым жывапісе. Яго творы аздаблялі кнігі [[Айзэк Азімаў|Айзэка Азімава]], [[Рэй Брэдбэры|Рэя Брэдбэры]], [[Робэрт Шэклі|Робэрта Шэклі]], [[Курт Вонэгут|Курта Вонэгута]].<ref name="tvr" /><ref>{{Cite web|accessdate=2020-02-13|archivedate=2020-02-13|archiveurl=http://web.archive.org/web/20200213170343/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=15301&mode=print|pages=|issue=25 (1360)|volume=|publisher=[[Культура (газэта)|Культура]]|last=Наркевіч|author=Іна Наркевіч|coauthors=Сяргей Ждановіч.|url-status=live|url=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=15301&mode=print|title=Пераканаўчасць няправільнай графікі|date=2018-06-24|first2=Сяргей|last2=Ждановіч|first=Іна|website=}}</ref> За выключэньнем аздабленьня выданьняў [[Жуль Вэрн|Жуля Вэрна]], не працуе на заказ.<ref name="mixtura.org" /><ref>{{Cite web|url=https://news.tut.by/tv/269303.html|title=В Галерее TUT.BY открывается выставка «Случайное танго»|last=Шкиленок|first=Марина|аўтар=Марина Шкиленок.|date=2012-01-18|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|archiveurl=http://web.archive.org/web/20190325063655/https://news.tut.by/tv/269303.html|archivedate=2019-03-25|accessdate=2019-03-25}}</ref> На думку мастака, мастацтва не павінна банальна рэпрадуктаваць навакольны сьвет, яго задача — самому дзеяць новыя сьветы.<ref>{{Cite web|url=https://news.tut.by/tv/249281.html|title=Неправильные рисунки и неправильная музыка|аўтар=Евгений Долгих.|last=Долгих|first=Евгений|date=2011-09-09|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323055147/https://news.tut.by/tv/249281.html|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref> У яго атрымліваецца адлюстроўваць эмоцыі, настроі, адчуваньні, пачуцьці любога нармальнага [[чалавек]]у.<ref>{{Cite web|url=http://radiokultura.by/ru/node/981|title=Сяргей Балянок: У мяне атрымліваецца адлюстроўваць эмоцыі, настроі, адчуванні, пачуцці любога нармальнага чалавека|аўтар=Іна Наркевіч.|last=Наркевіч|first=Іна|date=2017-06-05|publisher=[[Культура (радыё)|Культура]]|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323093652/http://radiokultura.by/ru/node/981|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref> Творы знаходзяцца ў [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі Рэспублікі Беларусь]], [[Музэй сучаснага выяўленчага мастацтва (Менск)|Музэі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Менску]], музэі графікі гораду [[Вінтэртур]] ([[Швайцарыя]]), мастацкіх музэях гарадоў: [[Полацак]], Нью-Брансуік ([[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]), [[Рыміні]] ([[Італія]]), [[Кракаў]] ([[Польшча]]), [[Д’ёр]] ([[Вугоршчына]]), [[Эйндговэн]] ([[Нідэрлянды]]), [[Мюнхэн]] ([[Нямеччына]]),<ref name="mixtura.org" /> а таксама ў прыватных беларускіх (Аляксандар Іваноў) і замежных калекцыях.<ref>{{Cite web|url=https://bolshoi.by/persona/xudozhnik-sergej-balenok/|title=Художник Сергей Баленок: «Иногда тень бывает и получше человека»|last=Губская|first=Ольга|аўтар=Ольга Губская|coauthors=Максим Шумилин.|date=2014-03-07|publisher=Журнал «Большой»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323054412/https://bolshoi.by/persona/xudozhnik-sergej-balenok/|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://belapan.by/archive/2011/08/16/by_media_balenok/|аўтар=Вольга Кляшчук.|title=Мастак Сяргей Балянок прадстаўляе ў Мінску сваю «Няправільную графіку»|last=Кляшчук|first=Вольга|date=2011-08-16|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323064547/https://belapan.by/archive/2011/08/16/by_media_balenok/|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/sjarhiej_balianok_i_susvietny|аўтар=Аляксей Хадыка.|title=Сяргей Балянок і сусветны мастацкі працэс. Анонс выставы|last=Хадыка|first=Аляксей|date=2015-05-25|publisher=[[Новы час (газэта)|Новы час]]|language=be|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323072303/https://novychas.by/kultura/sjarhiej_balianok_i_susvietny|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref> == Крытыка == Творы мастака «''захопліваюць як высокай эстэтычнасьцю, так і лёгкай іроніяй звычайных, але ўбачаных у незвычайным ракурсе вобразаў''», — запрашала зайсьці на выставу мастака ў 2017 годзе газэта «[[Новы час (газэта)|Новы час]]».<ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/ad-rembranta-da-klasicznaha-polskaha-plakatu-eksk|title=Ад Рэмбранта да класічнага польскага плакату. Эксклюзівы і скандалы – выставы на выходных|last=Хадыка|аўтар=Аляксей Хадыка.|first=Аляксей|date=2017-06-09|publisher=[[Новы час (газэта)|Новы час]]|language=be|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323063813/https://novychas.by/kultura/ad-rembranta-da-klasicznaha-polskaha-plakatu-eksk|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref> «''Працы Баленка адметныя філасафічнасьцю, і, нягледзячы на „чорна-белы“ стыль, напоўненыя яркім сьвятлом перажываньняў, глыбокіх роздумаў аўтара''», — паведамляла [[Беларускае Радыё Рацыя]] ад уражаньняў ад выставы мастака ў [[Полацак|Полацкай мастацкай галерэі]] ў 2016 годзе.<ref>{{Cite web|url=https://www.racyja.com/kultura/syargej-balyanok-zaprashae-zajstsi-na-yago/|title=Сяргей Балянок запрашае зайсці на яго выставу|аўтар=Таццяна Козік.|last=Козік|first=Таццяна|date=2016-01-22|publisher=[[Беларускае Радыё Рацыя]]|language=be|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323080520/https://www.racyja.com/kultura/syargej-balyanok-zaprashae-zajstsi-na-yago/|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref> Аліса Міхайлава ў рэпартажы тэлеканалу «[[Беларусь 1]]» з чарговай выставы Баленка падкрэсьліла, што ў працах мастака арганічна прысутнічаюць рысы [[Абстракцыянізм|абстракцыі]], [[сюррэалізм]]у і [[Рэалізм (літаратура)|рэалізму]].<ref>{{Cite web|url=https://www.tvr.by/news/kultura/v_muzee_sovremennogo_iskusstva_proydet_vstrecha_s_sergeem_balenkom_/|title=В музее современного искусства пройдет встреча с Сергеем Баленком|last=|first=|date=2015-06-09|publisher=[[Белтэлерадыёкампанія]]|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323070820/https://www.tvr.by/news/kultura/v_muzee_sovremennogo_iskusstva_proydet_vstrecha_s_sergeem_balenkom_/|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref> Арт-крытык [[Ларыса Фінкельштэйн|Ларыса Фінкэльштэйн]] у 2014 годзе вызначыла жывапісныя творы мастака як «''вельмі нечаканыя й лірычныя, у якіх прысутнічае вольны рух колеру''».<ref>{{Cite web|аўтар=Марат Гаравы.|url=https://novychas.by/kultura/univiersaljnyja_zycciovyja_pra|title=Універсальныя жыццёвыя праблемы ў графіцы Сяргея Балянка|last=Гаравы|first=Марат|date=2014-08-27|publisher=[[Новы час (газэта)|Новы час]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323071608/https://novychas.by/kultura/univiersaljnyja_zycciovyja_pra|archivedate=2019-03-23|accessdate=2019-03-23}}</ref> Беларускі мастацтвазнавец [[Натальля Васілеўна Шаранговіч|Натальля Шаранговіч]] на адкрыцьці пэрсанальнай выставы, прысьвечанай да 60-годдзя [[Гравюра|гравюрысту]], пахваліла яго словамі: «''Гэта сапраўды цудоўны мастак. Я шмат гадоў знаёма зь яго творчасьцю, і ён для мяне заўжды непрадказальны''».<ref>{{Cite web|url=http://zviazda.by/be/news/20140829/1409343527-chalavek-u-shyrakapolym-kapelyushy|title=Чалавек у шыракаполым капелюшы|аўтар=Ірэна Кацяловіч.|last=Кацяловіч|first=Ірэна|date=2014-08-29|publisher=[[Звязда]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323072939/http://zviazda.by/be/news/20140829/1409343527-chalavek-u-shyrakapolym-kapelyushy|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref> ''«Аўтар валодае рэдкай для сучаснага творцы якасьцю — уменьнем зьдзіўляць»'', — давала ацэнку творчасьці Каміла Янушкевіч на старонках часопісу «[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]]» па выніках выставы мастака ў 2014 годзе.<ref>{{Артыкул | аўтар = Каміла Янушкевіч | загаловак = Блюз жалезнага даху | арыгінал = | спасылка = http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=1400?mode=print | мова = be | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып = часопіс | месца = | выдавецтва = | год = 2014 | выпуск = | том = | нумар = 9 (378) | старонкі = | isbn = | issn = |архіўная спасылка=http://web.archive.org/web/20200213171808/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=1400%3Fmode%3Dprint }}</ref> [[Андрэй Адамовіч]] назіраў у творах ноткі апакаліпсісу<ref name="апакаліпсіс">{{Cite web|url=http://budzma.by/karcina-dnya/karcina-dnya-apakalipsis-ad-syarheya-balyanka.html|title=Карціна дня: апакаліпсіс ад Сяргея Балянка|last=|first=|date=2012-04-01|publisher=[[Будзьма беларусамі!]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323094925/http://budzma.by/karcina-dnya/karcina-dnya-apakalipsis-ad-syarheya-balyanka.html|archivedate=2019-03-23|accessdate=2019-03-23}}</ref>. Мастацтвазнавец [[Алеся Раманюк]] назвала творы Сяргея Балянка «''найзмрачнейшымі сярод усіх бачаных, бо яны паказваюць нейкі гіблы паралельны сьвет, у існаваньне якога верыць ня хочацца, нават калі ён плён фантазіяў аўтара''»<ref name="апакаліпсіс" />. == Асабістае жыцьцё == Жанаты, мае двух дзяцей<ref>{{Спасылка|url=http://balenok.com/bio/|title=биография {{!}} bio|last=|first=|date=|publisher=balenok.com|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323092424/http://balenok.com/bio/|archivedate=2019-03-23|dead-url=no|accessdate=2019-03-23}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|3}} == Літаратура == * Паграноўскі М. М. Балянок Сяргей Уладзіміравіч // {{Літаратура/БелЭн|2|269|Балянок Сяргей Уладзіміравіч|М. М. Паграноўскі}} * {{Артыкул | аўтар = Наталля Шаранговіч | загаловак = Філасофія ў карцінках : [пра мастака Сяргея Балянка] | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып = часопіс | месца = | выдавецтва = | год = 2010 | выпуск = | том = | нумар = 7 | старонкі = 97–98 | isbn = |ISSN=0234-1360 }} * {{Артыкул | аўтар = Віктар Міхайлаў | загаловак = Эцюды аб памяці Сяргея Балянка : у яго карцінах лятаюць рыбы, плаваюць апельсіны і свеціць ціхае сонейка | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Беларусь. Belarus]] | тып = часопіс | месца = | выдавецтва = | год = 2008 | выпуск = | том = | нумар = 2 | старонкі = 42–45 | isbn = | issn = }} * {{Cite web|issue=1 (430)|year=2019|аўтар=Ксе­нія Ся­ліц­кая-Тка­чо­ва.|date=2019-01-13|title=Блюз зі­мо­ва­га да­ху|url=http://kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=2206?mode=print|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002083229/http://kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=2206%3Fmode%3Dprint|archivedate=2020-10-02|accessdate=2020-10-02|website=|publisher=[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]]}} * {{кніга|старонак=34|загаловак=Баленок: Каталог / [Составитель Борозна М. Г.]|аўтар=[[Міхась Баразна|М. Г. Борозна]]|аўтарlink=Міхась Баразна|выдавецтва=Прометей|год=1990|isbn=|месца=М.|мова=ru|orig-year=|наклад=5000}} * {{артыкул|аўтар=И. В. Небышинец|date=|загаловак="...И завтра тоже...". Офорты Сергея Баленка|url=|выданьне=Паведамленні Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь|тып=навукова-інфармацыйнае выданне|год=2008|месца=Мінск|мова=ru|выпуск=7|старонкі=15–18|via=}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://fantlab.ru/art131 Працы мастака (fantlab.ru)] * [https://web.archive.org/web/20190403201002/http://balenok.com/ Афіцыйны сайт мастака] {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Балянок, Сяргей Уладзімеравіч}} [[Катэгорыя:Мастакі XX стагодзьдзя]] [[Катэгорыя:Мастакі XXI стагодзьдзя]] [[Катэгорыя:Беларускія мастакі]] [[Катэгорыя:Савецкія мастакі і мастачкі]] [[Катэгорыя:Украінскія мастакі]] [[Катэгорыя:Беларускія гравэры]] 0gmn8j77xk4afigqnqip8m83l9g7jkr 10 264575 2665458 2665360 2026-04-20T14:13:20Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665458 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=MAX, NIO, DMI, HOM, VIC, DBR, ARS, ISL, BAT, DNE, FCM, SLA, TAZ, BSH, NAF, BAR <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_MAX=3 | нічыі_MAX=1 |паразы_MAX=0 |мз_MAX=8 |мп_MAX=2 |перамогі_NIO=3 | нічыі_NIO=1 |паразы_NIO=0 |мз_NIO=6 |мп_NIO=1 |перамогі_DMI=3 | нічыі_DMI=1 |паразы_DMI=0 |мз_DMI=6 |мп_DMI=2 |перамогі_HOM=2 | нічыі_HOM=1 |паразы_HOM=1 |мз_HOM=6 |мп_HOM=4 |перамогі_VIC=2 | нічыі_VIC=1 |паразы_VIC=1 |мз_VIC=4 |мп_VIC=3 |перамогі_DBR=2 | нічыі_DBR=0 |паразы_DBR=2 |мз_DBR=4 |мп_DBR=3 |перамогі_ARS=1 | нічыі_ARS=2 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=4 |мп_ARS=2 |перамогі_ISL=1 | нічыі_ISL=2 |паразы_ISL=1 |мз_ISL=4 |мп_ISL=3 |перамогі_BAT=1 | нічыі_BAT=1 |паразы_BAT=2 |мз_BAT=4 |мп_BAT=3 |перамогі_DNE=1 | нічыі_DNE=1 |паразы_DNE=1 |мз_DNE=2 |мп_DNE=2 |перамогі_FCM=1 | нічыі_FCM=1 |паразы_FCM=2 |мз_FCM=3 |мп_FCM=4 |перамогі_SLA=1 | нічыі_SLA=1 |паразы_SLA=2 |мз_SLA=4 |мп_SLA=6 |перамогі_TAZ=1 | нічыі_TAZ=0 |паразы_TAZ=2 |мз_TAZ=2 |мп_TAZ=2 |перамогі_BSH=1 | нічыі_BSH=0 |паразы_BSH=2 |мз_BSH=2 |мп_BSH=4 |перамогі_NAF=0 | нічыі_NAF=1 |паразы_NAF=3 |мз_NAF=1 |мп_NAF=7 |перамогі_BAR=0 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=4 |мз_BAR=0 |мп_BAR=12 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] |назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]] |назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] |назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]] |назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] |назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]] |назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]] |назва_DBR=[[Дынама Берасьце]] |назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] |назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]] |назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]] |назва_MAX=[[МЛ Віцебск]] |назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] |назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]] |назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]] |назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q |вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> tmr3v1vytvb2dr5s4062gjsdb8oipm1 2665512 2665458 2026-04-21T07:00:08Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665512 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=MAX, NIO, DMI, ARS, HOM, VIC, DBR, ISL, DNE, BAT, TAZ, FCM, SLA, BSH, NAF, BAR <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_MAX=3 | нічыі_MAX=1 |паразы_MAX=0 |мз_MAX=8 |мп_MAX=2 |перамогі_NIO=3 | нічыі_NIO=1 |паразы_NIO=0 |мз_NIO=6 |мп_NIO=1 |перамогі_DMI=3 | нічыі_DMI=1 |паразы_DMI=0 |мз_DMI=6 |мп_DMI=2 |перамогі_ARS=2 | нічыі_ARS=2 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=6 |мп_ARS=2 |перамогі_HOM=2 | нічыі_HOM=1 |паразы_HOM=1 |мз_HOM=6 |мп_HOM=4 |перамогі_VIC=2 | нічыі_VIC=1 |паразы_VIC=1 |мз_VIC=4 |мп_VIC=3 |перамогі_DBR=2 | нічыі_DBR=0 |паразы_DBR=2 |мз_DBR=4 |мп_DBR=3 |перамогі_ISL=1 | нічыі_ISL=2 |паразы_ISL=1 |мз_ISL=4 |мп_ISL=3 |перамогі_DNE=1 | нічыі_DNE=2 |паразы_DNE=1 |мз_DNE=4 |мп_DNE=4 |перамогі_BAT=1 | нічыі_BAT=1 |паразы_BAT=2 |мз_BAT=4 |мп_BAT=3 |перамогі_TAZ=1 | нічыі_TAZ=1 |паразы_TAZ=2 |мз_TAZ=4 |мп_TAZ=4 |перамогі_FCM=1 | нічыі_FCM=1 |паразы_FCM=2 |мз_FCM=3 |мп_FCM=4 |перамогі_SLA=1 | нічыі_SLA=1 |паразы_SLA=2 |мз_SLA=4 |мп_SLA=6 |перамогі_BSH=1 | нічыі_BSH=0 |паразы_BSH=3 |мз_BSH=2 |мп_BSH=6 |перамогі_NAF=0 | нічыі_NAF=1 |паразы_NAF=3 |мз_NAF=1 |мп_NAF=7 |перамогі_BAR=0 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=4 |мз_BAR=0 |мп_BAR=12 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] |назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]] |назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] |назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]] |назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] |назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]] |назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]] |назва_DBR=[[Дынама Берасьце]] |назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] |назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]] |назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]] |назва_MAX=[[МЛ Віцебск]] |назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] |назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]] |назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]] |назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q |вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> rk3pisaa3iv2050bv4m7y7lyrfnwbwr 10 272280 2665454 2665356 2026-04-20T14:13:17Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665454 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |абнаўленьне = 17 жніўня 2025 |крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=standings Ліга 1] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=PSG, LEN, LIL, OL, REN, OM, ASM, STR, LOR, PFC, TFC, BRE, ANG, LEH, NIC, AUX, NAN, MET <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_PSG=20 | нічыі_PSG=3 |паразы_PSG=5 |мз_PSG=62 |мп_PSG=25 |перамогі_LEN=20 | нічыі_LEN=2 |паразы_LEN=7 |мз_LEN=57 |мп_LEN=29 |перамогі_LIL=16 | нічыі_LIL=6 |паразы_LIL=8 |мз_LIL=49 |мп_LIL=34 |перамогі_OL=16 | нічыі_OL=6 |паразы_OL=8 |мз_OL=45 |мп_OL=30 |перамогі_REN=15 | нічыі_REN=8 |паразы_REN=7 |мз_REN=52 |мп_REN=41 |перамогі_OM=16 | нічыі_OM=4 |паразы_OM=10 |мз_OM=58 |мп_OM=40 |перамогі_ASM=15 | нічыі_ASM=5 |паразы_ASM=10 |мз_ASM=52 |мп_ASM=45 |перамогі_STR=12 | нічыі_STR=7 |паразы_STR=10 |мз_STR=46 |мп_STR=37 |перамогі_LOR=10 | нічыі_LOR=11 |паразы_LOR=9 |мз_LOR=40 |мп_LOR=44 |перамогі_PFC=9 | нічыі_PFC=11 |паразы_PFC=10 |мз_PFC=40 |мп_PFC=46 |перамогі_TFC=10 | нічыі_TFC=7 |паразы_TFC=13 |мз_TFC=41 |мп_TFC=42 |перамогі_BRE=10 | нічыі_BRE=7 |паразы_BRE=12 |мз_BRE=38 |мп_BRE=44 |перамогі_ANG=9 | нічыі_ANG=7 |паразы_ANG=14 |мз_ANG=26 |мп_ANG=40 |перамогі_LEH=6 | нічыі_LEH=12 |паразы_LEH=12 |мз_LEH=25 |мп_LEH=38 |перамогі_NIC=7 | нічыі_NIC=8 |паразы_NIC=15 |мз_NIC=34 |мп_NIC=56 |перамогі_AUX=5 | нічыі_AUX=10 |паразы_AUX=15 |мз_AUX=25 |мп_AUX=39 |перамогі_NAN=4 | нічыі_NAN=8 |паразы_NAN=17 |мз_NAN=25 |мп_NAN=46 |перамогі_MET=3 | нічыі_MET=6 |паразы_MET=21 |мз_MET=27 |мп_MET=66 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]] |назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]] |назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |назва_OL = [[Алімпік Ліён]] |назва_OM = [[Алімпік Марсэль]] |назва_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]] |назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |назва_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нант]] |назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]] |назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CL3Q |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Забітыя мячы; 8) Гасьцявыя забітыя мячы; 9) Пункты сумленнай гульні. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2 }}</onlyinclude> tk485e7situq8vnpnnkrba6y0avq2ys 10 272282 2665455 2665357 2026-04-20T14:13:18Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665455 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/table/2025-2026 Бундэсьліга] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=MUN, DOR, LEI, STU, HOF, LEV, FRE, FRA, AUG, MAI, UNB, KÖL, MÖN, HAM, BRE, STP, WOL, HEI <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_MUN=25 | нічыі_MUN=4 |паразы_MUN=1 |мз_MUN=109 |мп_MUN=29 |перамогі_DOR=19 | нічыі_DOR=7 |паразы_DOR=4 |мз_DOR=61 |мп_DOR=31 |перамогі_LEI=18 | нічыі_LEI=5 |паразы_LEI=7 |мз_LEI=59 |мп_LEI=37 |перамогі_STU=17 | нічыі_STU=5 |паразы_STU=8 |мз_STU=62 |мп_STU=42 |перамогі_HOF=16 | нічыі_HOF=6 |паразы_HOF=8 |мз_HOF=59 |мп_HOF=44 |перамогі_LEV=15 | нічыі_LEV=7 |паразы_LEV=8 |мз_LEV=60 |мп_LEV=41 |перамогі_FRE=12 | нічыі_FRE=7 |паразы_FRE=11 |мз_FRE=44 |мп_FRE=48 |перамогі_FRA=11 | нічыі_FRA=9 |паразы_FRA=10 |мз_FRA=55 |мп_FRA=57 |перамогі_AUG=10 | нічыі_AUG=6 |паразы_AUG=14 |мз_AUG=38 |мп_AUG=54 |перамогі_MAI=8 | нічыі_MAI=10 |паразы_MAI=12 |мз_MAI=36 |мп_MAI=45 |перамогі_UNB=8 | нічыі_UNB=8 |паразы_UNB=14 |мз_UNB=34 |мп_UNB=52 |перамогі_KÖL=7 | нічыі_KÖL=10 |паразы_KÖL=13 |мз_KÖL=44 |мп_KÖL=51 |перамогі_MÖN=7 | нічыі_MÖN=10 |паразы_MÖN=13 |мз_MÖN=36 |мп_MÖN=50 |перамогі_HAM=7 | нічыі_HAM=10 |паразы_HAM=13 |мз_HAM=33 |мп_HAM=48 |перамогі_BRE=8 | нічыі_BRE=7 |паразы_BRE=15 |мз_BRE=35 |мп_BRE=53 |перамогі_STP=6 | нічыі_STP=8 |паразы_STP=16 |мз_STP=26 |мп_STP=51 |перамогі_WOL=6 | нічыі_WOL=6 |паразы_WOL=18 |мз_WOL=41 |мп_WOL=66 |перамогі_HEI=4 | нічыі_HEI=7 |паразы_HEI=19 |мз_HEI=33 |мп_HEI=66 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]] |назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]] |назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]] |назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]] |назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |назва_HEI=[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайм]] |назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]] |назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |назва_LEV=[[Баер Левэркузэн|Баер]] |назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]] |назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]] |назва_STP=[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |назва_WOL=[[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Вынікі ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Бундэсьлігу 2 }}</onlyinclude> agk35ge1nffezd11cn4z5mj34mbw3ky 10 272283 2665456 2665358 2026-04-20T14:13:19Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665456 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/classifica Сэрыя А] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=INT, MIL, NAP, JUV, COM, ROM, ATA, BOL, LAZ, SAS, UDI, TOR, GEN, PAR, FIO, CAG, CRE, LEC, VER, PIS <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_INT=25 | нічыі_INT=3 |паразы_INT=5 |мз_INT=78 |мп_INT=29 |перамогі_MIL=19 | нічыі_MIL=9 |паразы_MIL=5 |мз_MIL=48 |мп_MIL=27 |перамогі_NAP=20 | нічыі_NAP=6 |паразы_NAP=7 |мз_NAP=48 |мп_NAP=33 |перамогі_JUV=18 | нічыі_JUV=9 |паразы_JUV=6 |мз_JUV=57 |мп_JUV=29 |перамогі_COM=16 | нічыі_COM=10 |паразы_COM=7 |мз_COM=57 |мп_COM=28 |перамогі_ROM=18 | нічыі_ROM=4 |паразы_ROM=11 |мз_ROM=46 |мп_ROM=29 |перамогі_ATA=14 | нічыі_ATA=12 |паразы_ATA=7 |мз_ATA=45 |мп_ATA=29 |перамогі_BOL=14 | нічыі_BOL=6 |паразы_BOL=13 |мз_BOL=42 |мп_BOL=39 |перамогі_LAZ=12 | нічыі_LAZ=11 |паразы_LAZ=10 |мз_LAZ=34 |мп_LAZ=30 |перамогі_SAS=13 | нічыі_SAS=6 |паразы_SAS=14 |мз_SAS=41 |мп_SAS=44 |перамогі_UDI=12 | нічыі_UDI=7 |паразы_UDI=14 |мз_UDI=38 |мп_UDI=43 |перамогі_TOR=11 | нічыі_TOR=7 |паразы_TOR=15 |мз_TOR=37 |мп_TOR=54 |перамогі_GEN=10 | нічыі_GEN=9 |паразы_GEN=14 |мз_GEN=40 |мп_GEN=46 |перамогі_PAR=9 | нічыі_PAR=12 |паразы_PAR=12 |мз_PAR=24 |мп_PAR=40 |перамогі_FIO=8 | нічыі_FIO=11 |паразы_FIO=13 |мз_FIO=37 |мп_FIO=44 |перамогі_CAG=8 | нічыі_CAG=9 |паразы_CAG=16 |мз_CAG=33 |мп_CAG=47 |перамогі_CRE=6 | нічыі_CRE=10 |паразы_CRE=17 |мз_CRE=26 |мп_CRE=47 |перамогі_LEC=7 | нічыі_LEC=6 |паразы_LEC=19 |мз_LEC=21 |мп_LEC=45 |перамогі_VER=3 | нічыі_VER=9 |паразы_VER=21 |мз_VER=23 |мп_VER=56 |перамогі_PIS=2 | нічыі_PIS=12 |паразы_PIS=19 |мз_PIS=24 |мп_PIS=60 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] |назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |назва_CRE=[[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]] |назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]] |назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]] |назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |назва_PIS=[[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]] |назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]] |назва_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |назва_VER=[[Эляс Вэрона|Вэрона]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Дадатковы матч для вызначэньня чэмпіёна і камандаў на паніжэньне; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Лёсаваньне. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэрыю Б }}</onlyinclude> 5atibl99c5s8pkddune5a4uoeqino7w 2665510 2665456 2026-04-21T07:00:06Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665510 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/classifica Сэрыя А] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=INT, MIL, NAP, JUV, COM, ROM, ATA, BOL, LAZ, SAS, UDI, TOR, GEN, PAR, FIO, CAG, CRE, LEC, VER, PIS <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_INT=25 | нічыі_INT=3 |паразы_INT=5 |мз_INT=78 |мп_INT=29 |перамогі_MIL=19 | нічыі_MIL=9 |паразы_MIL=5 |мз_MIL=48 |мп_MIL=27 |перамогі_NAP=20 | нічыі_NAP=6 |паразы_NAP=7 |мз_NAP=48 |мп_NAP=33 |перамогі_JUV=18 | нічыі_JUV=9 |паразы_JUV=6 |мз_JUV=57 |мп_JUV=29 |перамогі_COM=16 | нічыі_COM=10 |паразы_COM=7 |мз_COM=57 |мп_COM=28 |перамогі_ROM=18 | нічыі_ROM=4 |паразы_ROM=11 |мз_ROM=46 |мп_ROM=29 |перамогі_ATA=14 | нічыі_ATA=12 |паразы_ATA=7 |мз_ATA=45 |мп_ATA=29 |перамогі_BOL=14 | нічыі_BOL=6 |паразы_BOL=13 |мз_BOL=42 |мп_BOL=39 |перамогі_LAZ=12 | нічыі_LAZ=11 |паразы_LAZ=10 |мз_LAZ=34 |мп_LAZ=30 |перамогі_SAS=13 | нічыі_SAS=6 |паразы_SAS=14 |мз_SAS=41 |мп_SAS=44 |перамогі_UDI=12 | нічыі_UDI=7 |паразы_UDI=14 |мз_UDI=38 |мп_UDI=43 |перамогі_TOR=11 | нічыі_TOR=7 |паразы_TOR=15 |мз_TOR=37 |мп_TOR=54 |перамогі_GEN=10 | нічыі_GEN=9 |паразы_GEN=14 |мз_GEN=40 |мп_GEN=46 |перамогі_PAR=9 | нічыі_PAR=12 |паразы_PAR=12 |мз_PAR=24 |мп_PAR=40 |перамогі_FIO=8 | нічыі_FIO=12 |паразы_FIO=13 |мз_FIO=38 |мп_FIO=45 |перамогі_CAG=8 | нічыі_CAG=9 |паразы_CAG=16 |мз_CAG=33 |мп_CAG=47 |перамогі_CRE=6 | нічыі_CRE=10 |паразы_CRE=17 |мз_CRE=26 |мп_CRE=47 |перамогі_LEC=7 | нічыі_LEC=7 |паразы_LEC=19 |мз_LEC=22 |мп_LEC=46 |перамогі_VER=3 | нічыі_VER=9 |паразы_VER=21 |мз_VER=23 |мп_VER=56 |перамогі_PIS=2 | нічыі_PIS=12 |паразы_PIS=19 |мз_PIS=24 |мп_PIS=60 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] |назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |назва_CRE=[[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]] |назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]] |назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]] |назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |назва_PIS=[[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]] |назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]] |назва_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |назва_VER=[[Эляс Вэрона|Вэрона]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Дадатковы матч для вызначэньня чэмпіёна і камандаў на паніжэньне; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Лёсаваньне. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэрыю Б }}</onlyinclude> bnzfsbumiro09unh48y69t51muuh7zj 10 272285 2665462 2665365 2026-04-20T14:13:23Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665462 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=results Ліга 1] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= OL,OM,ANG,AUX,BRE,LEH,LIL,LEN,LOR,ASM,MET,NAN,NIC,PSG,PFC,REN,STR,TFC |скарачэньне_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анж]] |скарачэньне_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэ]] |скарачэньне_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэ]] |скарачэньне_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаў]] |скарачэньне_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лян]] |скарачэньне_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліл]] |скарачэньне_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр]] |скарачэньне_OL = [[Алімпік Ліён|АЛі]] |скарачэньне_OM = [[Алімпік Марсэль|АМа]] |скарачэньне_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]] |скарачэньне_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Мнк]] |скарачэньне_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нан]] |скарачэньне_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніц]] |скарачэньне_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Прж]] |скарачэньне_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПCЖ]] |скарачэньне_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |скарачэньне_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Стр]] |скарачэньне_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тул]] |назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]] |назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]] |назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |назва_OL = [[Алімпік Ліён]] |назва_OM = [[Алімпік Марсэль]] |назва_MET = [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]] |назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |назва_NAN = [[Нант (футбольны клюб)|Нант]] |назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]] |назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 19 красавіка 2026 |матч_ANG_ASM=1:1 |матч_ANG_AUX=2:0 |матч_ANG_BRE=0:2 |матч_ANG_LEH=1:1 |матч_ANG_LEN=1:2 |матч_ANG_LIL=0:1 |матч_ANG_LOR=2:0 |матч_ANG_MET=1:0 |матч_ANG_NAN=4:1 |матч_ANG_NIC=0:2 |матч_ANG_OL=0:0 |матч_ANG_OM=2:5 |матч_ANG_PFC=1:0 |матч_ANG_PSG= |матч_ANG_REN=1:1 |матч_ANG_STR= |матч_ANG_TFC=1:0 |матч_ASM_ANG=2:0 |матч_ASM_AUX=2:2 |матч_ASM_BRE=2:0 |матч_ASM_LEH=3:1 |матч_ASM_LEN=1:4 |матч_ASM_LIL= |матч_ASM_LOR=1:3 |матч_ASM_MET=5:2 |матч_ASM_NAN=3:1 |матч_ASM_NIC=2:2 |матч_ASM_OL=1:3 |матч_ASM_OM=2:1 |матч_ASM_PFC=0:1 |матч_ASM_PSG=1:0 |матч_ASM_REN=4:0 |матч_ASM_STR=3:2 |матч_ASM_TFC=1:0 |матч_AUX_ANG= |матч_AUX_ASM=1:2 |матч_AUX_BRE=3:0 |матч_AUX_LEH=0:1 |матч_AUX_LEN=1:2 |матч_AUX_LIL=3:4 |матч_AUX_LOR=1:0 |матч_AUX_MET=3:1 |матч_AUX_NAN=0:0 |матч_AUX_NIC= |матч_AUX_OL=0:0 |матч_AUX_OM=0:1 |матч_AUX_PFC=0:0 |матч_AUX_PSG=0:1 |матч_AUX_REN=0:3 |матч_AUX_STR=0:0 |матч_AUX_TFC=1:0 |матч_BRE_ANG= |матч_BRE_ASM=1:0 |матч_BRE_AUX=2:0 |матч_BRE_LEH=2:0 |матч_BRE_LEN= |матч_BRE_LIL=3:3 |матч_BRE_LOR=2:0 |матч_BRE_MET=3:2 |матч_BRE_NAN=0:0 |матч_BRE_NIC=4:1 |матч_BRE_OL=0:0 |матч_BRE_OM=2:0 |матч_BRE_PFC=1:2 |матч_BRE_PSG=0:3 |матч_BRE_REN=3:4 |матч_BRE_STR= |матч_BRE_TFC=0:2 |матч_LEH_ANG=2:1 |матч_LEH_ASM=0:0 |матч_LEH_AUX=1:1 |матч_LEH_BRE=1:0 |матч_LEH_LEN=1:2 |матч_LEH_LIL=0:1 |матч_LEH_LOR=1:1 |матч_LEH_MET= |матч_LEH_NAN=1:1 |матч_LEH_NIC=3:1 |матч_LEH_OL=0:0 |матч_LEH_OM= |матч_LEH_PFC=0:0 |матч_LEH_PSG=0:1 |матч_LEH_REN=2:2 |матч_LEH_STR=2:1 |матч_LEH_TFC=2:1 |матч_LEN_ANG=5:1 |матч_LEN_ASM=2:3 |матч_LEN_AUX=1:0 |матч_LEN_BRE=3:1 |матч_LEN_LEH=1:0 |матч_LEN_LIL=3:0 |матч_LEN_LOR=3:0 |матч_LEN_MET=3:0 |матч_LEN_NAN= |матч_LEN_NIC=2:0 |матч_LEN_OL=0:1 |матч_LEN_OM=2:1 |матч_LEN_PFC=2:1 |матч_LEN_PSG= |матч_LEN_REN=3:1 |матч_LEN_STR=1:0 |матч_LEN_TFC=3:2 |матч_LIL_ANG=1:0 |матч_LIL_ASM=1:0 |матч_LIL_AUX= |матч_LIL_BRE=1:1 |матч_LIL_LEH= |матч_LIL_LEN=3:0 |матч_LIL_LOR=1:1 |матч_LIL_MET=6:1 |матч_LIL_NAN=1:0 |матч_LIL_NIC=0:0 |матч_LIL_OL=0:1 |матч_LIL_OM=1:0 |матч_LIL_PFC=4:2 |матч_LIL_PSG=1:1 |матч_LIL_REN=0:2 |матч_LIL_STR=1:4 |матч_LIL_TFC=2:1 |матч_LOR_ANG=2:0 |матч_LOR_ASM=3:1 |матч_LOR_AUX=2:2 |матч_LOR_BRE=3:3 |матч_LOR_LEH= |матч_LOR_LEN=2:1 |матч_LOR_LIL=1:7 |матч_LOR_MET=1:1 |матч_LOR_NAN=2:1 |матч_LOR_NIC=3:1 |матч_LOR_OL=1:0 |матч_LOR_OM=2:0 |матч_LOR_PFC=1:1 |матч_LOR_PSG=1:1 |матч_LOR_REN=4:0 |матч_LOR_STR= |матч_LOR_TFC=1:1 |матч_MET_ANG=1:1 |матч_MET_ASM= |матч_MET_AUX=1:3 |матч_MET_BRE=0:1 |матч_MET_LEH=0:0 |матч_MET_LEN=2:0 |матч_MET_LIL=0:0 |матч_MET_LOR= |матч_MET_NAN=0:0 |матч_MET_NIC=2:1 |матч_MET_OL=2:5 |матч_MET_OM=0:3 |матч_MET_PFC=1:3 |матч_MET_PSG=2:3 |матч_MET_REN=0:1 |матч_MET_STR=0:1 |матч_MET_TFC=3:4 |матч_NAN_ANG=0:1 |матч_NAN_ASM=3:5 |матч_NAN_AUX=1:0 |матч_NAN_BRE=1:1 |матч_NAN_LEH=2:0 |матч_NAN_LEN=1:2 |матч_NAN_LIL=0:2 |матч_NAN_LOR=1:1 |матч_NAN_MET=0:2 |матч_NAN_NIC=1:4 |матч_NAN_OL=0:1 |матч_NAN_OM= |матч_NAN_PFC=1:2 |матч_NAN_PSG=0:1 |матч_NAN_REN=2:2 |матч_NAN_STR=2:3 |матч_NAN_TFC= |матч_NIC_ANG=0:1 |матч_NIC_ASM=0:0 |матч_NIC_AUX=3:1 |матч_NIC_BRE=2:2 |матч_NIC_LEH=1:1 |матч_NIC_LEN= |матч_NIC_LIL=2:0 |матч_NIC_LOR=3:3 |матч_NIC_MET= |матч_NIC_NAN=1:0 |матч_NIC_OL=3:2 |матч_NIC_OM=1:5 |матч_NIC_PFC=1:1 |матч_NIC_PSG=0:4 |матч_NIC_REN=0:4 |матч_NIC_STR=1:1 |матч_NIC_TFC=0:1 |матч_OL_ANG=1:0 |матч_OL_ASM=1:2 |матч_OL_AUX= |матч_OL_BRE=2:1 |матч_OL_LEH=1:0 |матч_OL_LEN= |матч_OL_LIL=1:0 |матч_OL_LOR=2:0 |матч_OL_MET=3:0 |матч_OL_NAN=3:0 |матч_OL_NIC=2:0 |матч_OL_OM=1:0 |матч_OL_PFC=1:1 |матч_OL_PSG=2:3 |матч_OL_REN= |матч_OL_STR=2:1 |матч_OL_TFC=1:2 |матч_OM_ANG=2:2 |матч_OM_ASM=1:0 |матч_OM_AUX=1:0 |матч_OM_BRE=3:0 |матч_OM_LEH=6:2 |матч_OM_LEN=3:1 |матч_OM_LIL=1:2 |матч_OM_LOR=4:0 |матч_OM_MET=3:1 |матч_OM_NAN=0:2 |матч_OM_NIC= |матч_OM_OL=3:2 |матч_OM_PFC=5:2 |матч_OM_PSG=1:0 |матч_OM_REN= |матч_OM_STR=2:2 |матч_OM_TFC=2:2 |матч_PFC_ANG=0:0 |матч_PFC_ASM=4:1 |матч_PFC_AUX=1:1 |матч_PFC_BRE= |матч_PFC_LEH=3:2 |матч_PFC_LEN=0:5 |матч_PFC_LIL= |матч_PFC_LOR=2:0 |матч_PFC_MET=3:2 |матч_PFC_NAN=1:2 |матч_PFC_NIC=1:0 |матч_PFC_OL=3:3 |матч_PFC_OM=2:2 |матч_PFC_PSG= |матч_PFC_REN=0:1 |матч_PFC_STR=2:3 |матч_PFC_TFC=0:3 |матч_PSG_ANG=1:0 |матч_PSG_ASM=1:3 |матч_PSG_AUX=2:0 |матч_PSG_BRE= |матч_PSG_LEH=3:0 |матч_PSG_LEN=2:0 |матч_PSG_LIL=3:0 |матч_PSG_LOR= |матч_PSG_MET=3:0 |матч_PSG_NAN= |матч_PSG_NIC=1:0 |матч_PSG_OL=1:2 |матч_PSG_OM=5:0 |матч_PSG_PFC=2:1 |матч_PSG_REN=5:0 |матч_PSG_STR=3:3 |матч_PSG_TFC=3:1 |матч_REN_ANG=2:1 |матч_REN_ASM=4:1 |матч_REN_AUX=2:2 |матч_REN_BRE=3:1 |матч_REN_LEH=1:1 |матч_REN_LEN=0:0 |матч_REN_LIL=1:2 |матч_REN_LOR=0:2 |матч_REN_MET=0:0 |матч_REN_NAN= |матч_REN_NIC=1:2 |матч_REN_OL=3:1 |матч_REN_OM=1:0 |матч_REN_PFC= |матч_REN_PSG=3:1 |матч_REN_STR=4:1 |матч_REN_TFC=1:0 |матч_STR_ANG=5:0 |матч_STR_ASM= |матч_STR_AUX=3:0 |матч_STR_BRE=1:2 |матч_STR_LEH=1:0 |матч_STR_LEN=1:1 |матч_STR_LIL=2:0 |матч_STR_LOR=0:0 |матч_STR_MET=2:1 |матч_STR_NAN=1:0 |матч_STR_NIC=3:1 |матч_STR_OL=3:1 |матч_STR_OM=1:2 |матч_STR_PFC=0:0 |матч_STR_PSG=1:2 |матч_STR_REN=0:3 |матч_STR_TFC= |матч_TFC_ANG=0:1 |матч_TFC_ASM= |матч_TFC_AUX=0:0 |матч_TFC_BRE=2:0 |матч_TFC_LEH=0:0 |матч_TFC_LEN=0:3 |матч_TFC_LIL=0:4 |матч_TFC_LOR=1:0 |матч_TFC_MET=4:0 |матч_TFC_NAN=2:2 |матч_TFC_NIC=5:1 |матч_TFC_OL= |матч_TFC_OM=0:1 |матч_TFC_PFC=1:1 |матч_TFC_PSG=3:6 |матч_TFC_REN=2:2 |матч_TFC_STR=1:0 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 7lwcxd9yml51vrixmn627liy418uoqx 10 272287 2665463 2665288 2026-04-20T14:13:24Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665463 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/matchday/2025-2026 Бундэсьліга] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= FRA, AUG, MUN, LEV, DOR, MÖN, WOL, BRE, HEI, HAM, HOF, KÖL, MAI, LEI, STP, UNB, FRE, STU |скарачэньне_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўг]] |скарачэньне_UNB=[[Уніён Бэрлін|Уні]] |скарачэньне_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн|Вэр]] |скарачэньне_DOR=[[Барусія Дортмунд|БД]] |скарачэньне_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт|Айн]] |скарачэньне_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фра]] |скарачэньне_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гам]] |скарачэньне_HEI=[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гай]] |скарачэньне_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гоф]] |скарачэньне_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёл]] |скарачэньне_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ]] |скарачэньне_LEV=[[Баер Левэркузэн|Бае]] |скарачэньне_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Май]] |скарачэньне_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах|БМ]] |скарачэньне_MUN=[[Баварыя Мюнхэн|Бав]] |скарачэньне_STP=[[Санкт-Паўлі Гамбург|СП]] |скарачэньне_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Шту]] |скарачэньне_WOL=[[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вол]] |назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]] |назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]] |назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]] |назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]] |назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |назва_HEI=[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайм]] |назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]] |назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |назва_LEV=[[Баер Левэркузэн|Баер]] |назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]] |назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]] |назва_STP=[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |назва_WOL=[[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 19 красавіка 2026 |матч_AUG_BRE=0:0 |матч_AUG_DOR=0:1 |матч_AUG_FRA= |матч_AUG_FRE=2:2 |матч_AUG_HAM=1:0 |матч_AUG_HEI=1:0 |матч_AUG_HOF=2:2 |матч_AUG_KÖL=2:0 |матч_AUG_LEI=0:6 |матч_AUG_LEV=2:0 |матч_AUG_MAI=1:4 |матч_AUG_MÖN= |матч_AUG_MUN=2:3 |матч_AUG_STP=2:1 |матч_AUG_STU=2:5 |матч_AUG_UNB=1:1 |матч_AUG_WOL=3:1 |матч_BRE_AUG= |матч_BRE_DOR= |матч_BRE_FRA=3:3 |матч_BRE_FRE=0:3 |матч_BRE_HAM=3:1 |матч_BRE_HEI=2:0 |матч_BRE_HOF=0:2 |матч_BRE_KÖL=1:1 |матч_BRE_LEI=1:2 |матч_BRE_LEV=3:3 |матч_BRE_MAI=0:2 |матч_BRE_MÖN=1:1 |матч_BRE_MUN=0:3 |матч_BRE_STP=1:0 |матч_BRE_STU=0:4 |матч_BRE_UNB=1:0 |матч_BRE_WOL=2:1 |матч_DOR_AUG=2:0 |матч_DOR_BRE=3:0 |матч_DOR_FRA= |матч_DOR_FRE= |матч_DOR_HAM=3:2 |матч_DOR_HEI=3:2 |матч_DOR_HOF=2:0 |матч_DOR_KÖL=1:0 |матч_DOR_LEI=1:1 |матч_DOR_LEV=0:1 |матч_DOR_MAI=4:0 |матч_DOR_MÖN=2:0 |матч_DOR_MUN=2:3 |матч_DOR_STP=3:2 |матч_DOR_STU=3:3 |матч_DOR_UNB=3:0 |матч_DOR_WOL=1:0 |матч_FRA_AUG=1:0 |матч_FRA_BRE=4:1 |матч_FRA_DOR=3:3 |матч_FRA_FRE=2:0 |матч_FRA_HAM= |матч_FRA_HEI=1:0 |матч_FRA_HOF=1:3 |матч_FRA_KÖL=2:2 |матч_FRA_LEI=1:3 |матч_FRA_LEV=1:3 |матч_FRA_MAI=1:0 |матч_FRA_MÖN=3:0 |матч_FRA_MUN=0:3 |матч_FRA_STP=2:0 |матч_FRA_STU= |матч_FRA_UNB=3:4 |матч_FRA_WOL=1:1 |матч_FRE_AUG=1:3 |матч_FRE_BRE=1:0 |матч_FRE_DOR=1:1 |матч_FRE_FRA=2:2 |матч_FRE_HAM=2:1 |матч_FRE_HEI=2:1 |матч_FRE_HOF=1:1 |матч_FRE_KÖL=2:1 |матч_FRE_LEI= |матч_FRE_LEV=3:3 |матч_FRE_MAI=4:0 |матч_FRE_MÖN=2:1 |матч_FRE_MUN=2:3 |матч_FRE_STP=2:1 |матч_FRE_STU=3:1 |матч_FRE_UNB=0:1 |матч_FRE_WOL= |матч_HAM_AUG=1:1 |матч_HAM_BRE=3:2 |матч_HAM_DOR=1:1 |матч_HAM_FRA=1:1 |матч_HAM_FRE= |матч_HAM_HEI=2:1 |матч_HAM_HOF= |матч_HAM_KÖL=1:1 |матч_HAM_LEI=1:2 |матч_HAM_LEV=0:1 |матч_HAM_MAI=4:0 |матч_HAM_MÖN=0:0 |матч_HAM_MUN=2:2 |матч_HAM_STP=0:2 |матч_HAM_STU=2:1 |матч_HAM_UNB=3:2 |матч_HAM_WOL=0:1 |матч_HEI_AUG=2:1 |матч_HEI_BRE=2:2 |матч_HEI_DOR=0:2 |матч_HEI_FRA=1:1 |матч_HEI_FRE=2:1 |матч_HEI_HAM=0:2 |матч_HEI_HOF=2:4 |матч_HEI_KÖL=2:2 |матч_HEI_LEI=0:3 |матч_HEI_LEV=3:3 |матч_HEI_MAI= |матч_HEI_MÖN=0:3 |матч_HEI_MUN=0:4 |матч_HEI_STP= |матч_HEI_STU=3:3 |матч_HEI_UNB=3:1 |матч_HEI_WOL=1:3 |матч_HOF_AUG=3:0 |матч_HOF_BRE= |матч_HOF_DOR=2:1 |матч_HOF_FRA=1:3 |матч_HOF_FRE=3:0 |матч_HOF_HAM=4:1 |матч_HOF_HEI=3:1 |матч_HOF_KÖL=0:1 |матч_HOF_LEI=3:1 |матч_HOF_LEV=1:0 |матч_HOF_MAI=1:2 |матч_HOF_MÖN=5:1 |матч_HOF_MUN=1:4 |матч_HOF_STP=0:1 |матч_HOF_STU= |матч_HOF_UNB=3:1 |матч_HOF_WOL=1:1 |матч_KÖL_AUG=1:1 |матч_KÖL_BRE=3:1 |матч_KÖL_DOR=1:2 |матч_KÖL_FRA=3:4 |матч_KÖL_FRE=4:1 |матч_KÖL_HAM=4:1 |матч_KÖL_HEI= |матч_KÖL_HOF=2:2 |матч_KÖL_LEI=1:2 |матч_KÖL_LEV= |матч_KÖL_MAI=2:1 |матч_KÖL_MÖN=3:3 |матч_KÖL_MUN=1:3 |матч_KÖL_STP=1:1 |матч_KÖL_STU=1:2 |матч_KÖL_UNB=0:1 |матч_KÖL_WOL=1:0 |матч_LEI_AUG=2:1 |матч_LEI_BRE=2:0 |матч_LEI_DOR=2:2 |матч_LEI_FRA=6:0 |матч_LEI_FRE=2:0 |матч_LEI_HAM=2:1 |матч_LEI_HEI=2:0 |матч_LEI_HOF=5:0 |матч_LEI_KÖL=3:1 |матч_LEI_LEV=1:3 |матч_LEI_MAI=1:2 |матч_LEI_MÖN=1:0 |матч_LEI_MUN=1:5 |матч_LEI_STP= |матч_LEI_STU=3:1 |матч_LEI_UNB= |матч_LEI_WOL=2:2 |матч_LEV_AUG=1:2 |матч_LEV_BRE=1:0 |матч_LEV_DOR=1:2 |матч_LEV_FRA=3:1 |матч_LEV_FRE=2:0 |матч_LEV_HAM= |матч_LEV_HEI=6:0 |матч_LEV_HOF=1:2 |матч_LEV_KÖL=2:0 |матч_LEV_LEI= |матч_LEV_MAI=1:1 |матч_LEV_MÖN=1:1 |матч_LEV_MUN=1:1 |матч_LEV_STP=4:0 |матч_LEV_STU=1:4 |матч_LEV_UNB=2:0 |матч_LEV_WOL=6:3 |матч_MAI_AUG=2:0 |матч_MAI_BRE=1:1 |матч_MAI_DOR=0:2 |матч_MAI_FRA=2:1 |матч_MAI_FRE=0:1 |матч_MAI_HAM=1:1 |матч_MAI_HEI=2:1 |матч_MAI_HOF=1:1 |матч_MAI_KÖL=0:1 |матч_MAI_LEI=0:1 |матч_MAI_LEV=3:4 |матч_MAI_MÖN=0:1 |матч_MAI_MUN= |матч_MAI_STP=0:0 |матч_MAI_STU=2:2 |матч_MAI_UNB= |матч_MAI_WOL=3:1 |матч_MÖN_AUG=4:0 |матч_MÖN_BRE=0:4 |матч_MÖN_DOR= |матч_MÖN_FRA=4:6 |матч_MÖN_FRE=0:0 |матч_MÖN_HAM=0:0 |матч_MÖN_HEI=2:2 |матч_MÖN_HOF= |матч_MÖN_KÖL=3:1 |матч_MÖN_LEI=0:0 |матч_MÖN_LEV=1:1 |матч_MÖN_MAI=1:1 |матч_MÖN_MUN=0:3 |матч_MÖN_STP=2:0 |матч_MÖN_STU=0:3 |матч_MÖN_UNB=1:0 |матч_MÖN_WOL=1:3 |матч_MUN_AUG=1:2 |матч_MUN_BRE=4:0 |матч_MUN_DOR=2:1 |матч_MUN_FRA=3:2 |матч_MUN_FRE=6:2 |матч_MUN_HAM=5:0 |матч_MUN_HEI= |матч_MUN_HOF=5:1 |матч_MUN_KÖL= |матч_MUN_LEI=6:0 |матч_MUN_LEV=3:0 |матч_MUN_MAI=2:2 |матч_MUN_MÖN=4:1 |матч_MUN_STP=3:1 |матч_MUN_STU=4:2 |матч_MUN_UNB=4:0 |матч_MUN_WOL=8:1 |матч_STP_AUG=2:1 |матч_STP_BRE=2:1 |матч_STP_DOR=3:3 |матч_STP_FRA=0:0 |матч_STP_FRE=1:2 |матч_STP_HAM=0:0 |матч_STP_HEI=2:1 |матч_STP_HOF=0:3 |матч_STP_KÖL=1:1 |матч_STP_LEI=1:1 |матч_STP_LEV=1:2 |матч_STP_MAI= |матч_STP_MÖN=0:4 |матч_STP_MUN=0:5 |матч_STP_STU=2:1 |матч_STP_UNB=0:1 |матч_STP_WOL= |матч_STU_AUG=3:2 |матч_STU_BRE= |матч_STU_DOR=0:2 |матч_STU_FRA=3:2 |матч_STU_FRE=1:0 |матч_STU_HAM=4:0 |матч_STU_HEI=1:0 |матч_STU_HOF=0:0 |матч_STU_KÖL=3:1 |матч_STU_LEI=1:0 |матч_STU_LEV= |матч_STU_MAI=2:1 |матч_STU_MÖN=1:0 |матч_STU_MUN=0:5 |матч_STU_STP=2:0 |матч_STU_UNB=1:1 |матч_STU_WOL=4:0 |матч_UNB_AUG= |матч_UNB_BRE=1:4 |матч_UNB_DOR=0:3 |матч_UNB_FRA=1:1 |матч_UNB_FRE=0:0 |матч_UNB_HAM=0:0 |матч_UNB_HEI=1:2 |матч_UNB_HOF=2:4 |матч_UNB_KÖL= |матч_UNB_LEI=3:1 |матч_UNB_LEV=1:0 |матч_UNB_MAI=2:2 |матч_UNB_MÖN=3:1 |матч_UNB_MUN=2:2 |матч_UNB_STP=1:1 |матч_UNB_STU=2:1 |матч_UNB_WOL=1:2 |матч_WOL_AUG=2:3 |матч_WOL_BRE=0:1 |матч_WOL_DOR=1:2 |матч_WOL_FRA=1:2 |матч_WOL_FRE=3:4 |матч_WOL_HAM=1:2 |матч_WOL_HEI=1:1 |матч_WOL_HOF=2:3 |матч_WOL_KÖL=3:3 |матч_WOL_LEI=0:1 |матч_WOL_LEV=1:3 |матч_WOL_MAI=1:1 |матч_WOL_MÖN= |матч_WOL_MUN= |матч_WOL_STP=2:1 |матч_WOL_STU=0:3 |матч_WOL_UNB=3:1 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} haoghz9up0s93v6j2n3hshiifzkikke 10 272288 2665515 2665289 2026-04-21T07:00:11Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665515 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a Сэрыя А] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ATA,BOL,VER,GEN,INT,CAG,COM,CRE,LEC,LAZ,MIL,NAP,PAR,PIS,ROM,SAS,TOR,UDI,FIO,JUV |скарачэньне_ATA=[[Аталянта Бэргама|Ата]] |скарачэньне_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Бал]] |скарачэньне_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кал]] |скарачэньне_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Ком]] |скарачэньне_CRE=[[Крэманэзэ Крэмона|Крэ]] |скарачэньне_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фія]] |скарачэньне_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэ]] |скарачэньне_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інт]] |скарачэньне_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэ]] |скарачэньне_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляц]] |скарачэньне_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леч]] |скарачэньне_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Міл]] |скарачэньне_NAP=[[Напалі Нэапаль|Нап]] |скарачэньне_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Пар]] |скарачэньне_PIS=[[Піза (футбольны клюб)|Піз]] |скарачэньне_ROM=[[Рома Рым|Ром]] |скарачэньне_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сас]] |скарачэньне_TOR=[[Тарына Турын|Тар]] |скарачэньне_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Уды]] |скарачэньне_VER=[[Эляс Вэрона|Вэр]] |назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] |назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |назва_CRE=[[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]] |назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]] |назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]] |назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |назва_PIS=[[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]] |назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]] |назва_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |назва_VER=[[Эляс Вэрона|Вэрона]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 |матч_ATA_BOL= |матч_ATA_CAG=2:1 |матч_ATA_COM=1:1 |матч_ATA_CRE=2:1 |матч_ATA_FIO=2:0 |матч_ATA_GEN= |матч_ATA_INT=0:1 |матч_ATA_JUV=0:1 |матч_ATA_LAZ=0:0 |матч_ATA_LEC=4:1 |матч_ATA_MIL=1:1 |матч_ATA_NAP=2:1 |матч_ATA_PAR=4:0 |матч_ATA_PIS=1:1 |матч_ATA_ROM=1:0 |матч_ATA_SAS=0:3 |матч_ATA_TOR=2:0 |матч_ATA_UDI=2:2 |матч_ATA_VER=1:0 |матч_BOL_ATA=0:2 |матч_BOL_CAG= |матч_BOL_COM=1:0 |матч_BOL_CRE=1:3 |матч_BOL_FIO=1:2 |матч_BOL_GEN=2:1 |матч_BOL_INT= |матч_BOL_JUV=0:1 |матч_BOL_LAZ=0:2 |матч_BOL_LEC=2:0 |матч_BOL_MIL=0:3 |матч_BOL_NAP=2:0 |матч_BOL_PAR=0:1 |матч_BOL_PIS=4:0 |матч_BOL_ROM= |матч_BOL_SAS=1:1 |матч_BOL_TOR=0:0 |матч_BOL_UDI=1:0 |матч_BOL_VER=1:2 |матч_CAG_ATA= |матч_CAG_BOL=0:2 |матч_CAG_COM=1:2 |матч_CAG_CRE=1:0 |матч_CAG_FIO=1:1 |матч_CAG_GEN=3:3 |матч_CAG_INT=0:2 |матч_CAG_JUV=1:0 |матч_CAG_LAZ=0:0 |матч_CAG_LEC=0:2 |матч_CAG_MIL=0:1 |матч_CAG_NAP=0:1 |матч_CAG_PAR=2:0 |матч_CAG_PIS=2:2 |матч_CAG_ROM=1:0 |матч_CAG_SAS=1:2 |матч_CAG_TOR= |матч_CAG_UDI= |матч_CAG_VER=4:0 |матч_COM_ATA=0:0 |матч_COM_BOL=1:1 |матч_COM_CAG=0:0 |матч_COM_CRE=1:1 |матч_COM_FIO=1:2 |матч_COM_GEN=1:1 |матч_COM_INT=3:4 |матч_COM_JUV=2:0 |матч_COM_LAZ=2:0 |матч_COM_LEC=3:1 |матч_COM_MIL=1:3 |матч_COM_NAP= |матч_COM_PAR= |матч_COM_PIS=5:0 |матч_COM_ROM=2:1 |матч_COM_SAS=2:0 |матч_COM_TOR=6:0 |матч_COM_UDI=1:0 |матч_COM_VER=3:1 |матч_CRE_ATA=1:1 |матч_CRE_BOL=1:2 |матч_CRE_CAG=2:2 |матч_CRE_COM= |матч_CRE_FIO=1:4 |матч_CRE_GEN=0:0 |матч_CRE_INT=0:2 |матч_CRE_JUV=1:2 |матч_CRE_LAZ= |матч_CRE_LEC=2:0 |матч_CRE_MIL=0:2 |матч_CRE_NAP=0:2 |матч_CRE_PAR=0:0 |матч_CRE_PIS= |матч_CRE_ROM=1:3 |матч_CRE_SAS=3:2 |матч_CRE_TOR=0:0 |матч_CRE_UDI=1:1 |матч_CRE_VER=0:0 |матч_FIO_ATA= |матч_FIO_BOL=2:2 |матч_FIO_CAG=1:2 |матч_FIO_COM=1:2 |матч_FIO_CRE=1:0 |матч_FIO_GEN= |матч_FIO_INT=1:1 |матч_FIO_JUV=1:1 |матч_FIO_LAZ=1:0 |матч_FIO_LEC=0:1 |матч_FIO_MIL=1:1 |матч_FIO_NAP=1:3 |матч_FIO_PAR=0:0 |матч_FIO_PIS=1:0 |матч_FIO_ROM=1:2 |матч_FIO_SAS= |матч_FIO_TOR=2:2 |матч_FIO_UDI=5:1 |матч_FIO_VER=1:2 |матч_GEN_ATA=0:1 |матч_GEN_BOL=3:2 |матч_GEN_CAG=3:0 |матч_GEN_COM= |матч_GEN_CRE=0:2 |матч_GEN_FIO=2:2 |матч_GEN_INT=1:2 |матч_GEN_JUV=0:1 |матч_GEN_LAZ=0:3 |матч_GEN_LEC=0:0 |матч_GEN_MIL= |матч_GEN_NAP=2:3 |матч_GEN_PAR=0:0 |матч_GEN_PIS=1:1 |матч_GEN_ROM=2:1 |матч_GEN_SAS=2:1 |матч_GEN_TOR=3:0 |матч_GEN_UDI=0:2 |матч_GEN_VER=2:1 |матч_INT_ATA=1:1 |матч_INT_BOL=3:1 |матч_INT_CAG=3:0 |матч_INT_COM=4:0 |матч_INT_CRE=4:1 |матч_INT_FIO=3:0 |матч_INT_GEN=2:0 |матч_INT_JUV=3:2 |матч_INT_LAZ=2:0 |матч_INT_LEC=1:0 |матч_INT_MIL=0:1 |матч_INT_NAP=2:2 |матч_INT_PAR= |матч_INT_PIS=6:2 |матч_INT_ROM=5:2 |матч_INT_SAS=2:1 |матч_INT_TOR=5:0 |матч_INT_UDI=1:2 |матч_INT_VER= |матч_JUV_ATA=1:1 |матч_JUV_BOL=2:0 |матч_JUV_CAG=2:1 |матч_JUV_COM=0:2 |матч_JUV_CRE=5:0 |матч_JUV_FIO= |матч_JUV_GEN=2:0 |матч_JUV_INT=4:3 |матч_JUV_LAZ=2:2 |матч_JUV_LEC=1:1 |матч_JUV_MIL=0:0 |матч_JUV_NAP=3:0 |матч_JUV_PAR=2:0 |матч_JUV_PIS=4:0 |матч_JUV_ROM=2:1 |матч_JUV_SAS=1:1 |матч_JUV_TOR=0:0 |матч_JUV_UDI=3:1 |матч_JUV_VER= |матч_LAZ_ATA=0:2 |матч_LAZ_BOL=1:1 |матч_LAZ_CAG=2:0 |матч_LAZ_COM=0:3 |матч_LAZ_CRE=0:0 |матч_LAZ_FIO=2:2 |матч_LAZ_GEN=3:2 |матч_LAZ_INT= |матч_LAZ_JUV=1:0 |матч_LAZ_LEC=2:0 |матч_LAZ_MIL=1:0 |матч_LAZ_NAP=0:2 |матч_LAZ_PAR=1:1 |матч_LAZ_PIS= |матч_LAZ_ROM=0:1 |матч_LAZ_SAS=2:1 |матч_LAZ_TOR=3:3 |матч_LAZ_UDI= |матч_LAZ_VER=4:0 |матч_LEC_ATA=0:3 |матч_LEC_BOL=2:2 |матч_LEC_CAG=1:2 |матч_LEC_COM=0:3 |матч_LEC_CRE=2:1 |матч_LEC_FIO=1:1 |матч_LEC_GEN= |матч_LEC_INT=0:2 |матч_LEC_JUV= |матч_LEC_LAZ=0:0 |матч_LEC_MIL=0:2 |матч_LEC_NAP=0:1 |матч_LEC_PAR=1:2 |матч_LEC_PIS=1:0 |матч_LEC_ROM=0:2 |матч_LEC_SAS=0:0 |матч_LEC_TOR=2:1 |матч_LEC_UDI=2:1 |матч_LEC_VER=0:0 |матч_MIL_ATA= |матч_MIL_BOL=1:0 |матч_MIL_CAG= |матч_MIL_COM=1:1 |матч_MIL_CRE=1:2 |матч_MIL_FIO=2:1 |матч_MIL_GEN=1:1 |матч_MIL_INT=1:0 |матч_MIL_JUV= |матч_MIL_LAZ=1:0 |матч_MIL_LEC=1:0 |матч_MIL_NAP=2:1 |матч_MIL_PAR=0:1 |матч_MIL_PIS=2:2 |матч_MIL_ROM=1:0 |матч_MIL_SAS=2:2 |матч_MIL_TOR=3:2 |матч_MIL_UDI=0:3 |матч_MIL_VER=3:0 |матч_NAP_ATA=3:1 |матч_NAP_BOL= |матч_NAP_CAG=1:0 |матч_NAP_COM=0:0 |матч_NAP_CRE= |матч_NAP_FIO=2:1 |матч_NAP_GEN=2:1 |матч_NAP_INT=3:1 |матч_NAP_JUV=2:1 |матч_NAP_LAZ=0:2 |матч_NAP_LEC=2:1 |матч_NAP_MIL=1:0 |матч_NAP_PAR=0:0 |матч_NAP_PIS=3:2 |матч_NAP_ROM=2:2 |матч_NAP_SAS=1:0 |матч_NAP_TOR=2:1 |матч_NAP_UDI= |матч_NAP_VER=2:2 |матч_PAR_ATA=1:1 |матч_PAR_BOL=1:3 |матч_PAR_CAG=1:1 |матч_PAR_COM=0:0 |матч_PAR_CRE=0:2 |матч_PAR_FIO=1:0 |матч_PAR_GEN=0:0 |матч_PAR_INT=0:2 |матч_PAR_JUV=1:4 |матч_PAR_LAZ=0:1 |матч_PAR_LEC=0:1 |матч_PAR_MIL=2:2 |матч_PAR_NAP=1:1 |матч_PAR_PIS= |матч_PAR_ROM= |матч_PAR_SAS= |матч_PAR_TOR=2:1 |матч_PAR_UDI=0:2 |матч_PAR_VER=2:1 |матч_PIS_ATA=1:1 |матч_PIS_BOL=0:1 |матч_PIS_CAG=3:1 |матч_PIS_COM=0:3 |матч_PIS_CRE=1:0 |матч_PIS_FIO=0:0 |матч_PIS_GEN=1:2 |матч_PIS_INT=0:2 |матч_PIS_JUV=0:2 |матч_PIS_LAZ=0:0 |матч_PIS_LEC= |матч_PIS_MIL=1:2 |матч_PIS_NAP= |матч_PIS_PAR=0:1 |матч_PIS_ROM=0:1 |матч_PIS_SAS=1:3 |матч_PIS_TOR=0:1 |матч_PIS_UDI=0:1 |матч_PIS_VER=0:0 |матч_ROM_ATA=1:1 |матч_ROM_BOL=1:0 |матч_ROM_CAG=2:0 |матч_ROM_COM=1:0 |матч_ROM_CRE=3:0 |матч_ROM_FIO= |матч_ROM_GEN=3:1 |матч_ROM_INT=0:1 |матч_ROM_JUV=3:3 |матч_ROM_LAZ= |матч_ROM_LEC=1:0 |матч_ROM_MIL=1:1 |матч_ROM_NAP=0:1 |матч_ROM_PAR=2:1 |матч_ROM_PIS=3:0 |матч_ROM_SAS=2:0 |матч_ROM_TOR=0:1 |матч_ROM_UDI=2:0 |матч_ROM_VER=2:0 |матч_SAS_ATA=2:1 |матч_SAS_BOL=0:1 |матч_SAS_CAG=2:1 |матч_SAS_COM=2:1 |матч_SAS_CRE=1:0 |матч_SAS_FIO=3:1 |матч_SAS_GEN=1:2 |матч_SAS_INT=0:5 |матч_SAS_JUV=0:3 |матч_SAS_LAZ=1:0 |матч_SAS_LEC= |матч_SAS_MIL= |матч_SAS_NAP=0:2 |матч_SAS_PAR=1:1 |матч_SAS_PIS=2:2 |матч_SAS_ROM=0:1 |матч_SAS_TOR=0:1 |матч_SAS_UDI=3:1 |матч_SAS_VER=3:0 |матч_TOR_ATA=0:3 |матч_TOR_BOL=1:2 |матч_TOR_CAG=1:2 |матч_TOR_COM=1:5 |матч_TOR_CRE=1:0 |матч_TOR_FIO=0:0 |матч_TOR_GEN=2:1 |матч_TOR_INT= |матч_TOR_JUV= |матч_TOR_LAZ=2:0 |матч_TOR_LEC=1:0 |матч_TOR_MIL=2:3 |матч_TOR_NAP=1:0 |матч_TOR_PAR=4:1 |матч_TOR_PIS=2:2 |матч_TOR_ROM=0:2 |матч_TOR_SAS= |матч_TOR_UDI=1:2 |матч_TOR_VER=2:1 |матч_UDI_ATA=1:0 |матч_UDI_BOL=0:3 |матч_UDI_CAG=1:1 |матч_UDI_COM=0:0 |матч_UDI_CRE= |матч_UDI_FIO=3:0 |матч_UDI_GEN=1:2 |матч_UDI_INT=0:1 |матч_UDI_JUV=0:1 |матч_UDI_LAZ=1:1 |матч_UDI_LEC=3:2 |матч_UDI_MIL=0:3 |матч_UDI_NAP=1:0 |матч_UDI_PAR=0:1 |матч_UDI_PIS=2:2 |матч_UDI_ROM=1:0 |матч_UDI_SAS=1:2 |матч_UDI_TOR= |матч_UDI_VER=1:1 |матч_VER_ATA=3:1 |матч_VER_BOL=2:3 |матч_VER_CAG=2:2 |матч_VER_COM= |матч_VER_CRE=0:0 |матч_VER_FIO=0:1 |матч_VER_GEN=0:2 |матч_VER_INT=1:2 |матч_VER_JUV=1:1 |матч_VER_LAZ=0:1 |матч_VER_LEC= |матч_VER_MIL=0:1 |матч_VER_NAP=1:2 |матч_VER_PAR=1:2 |матч_VER_PIS=0:0 |матч_VER_ROM= |матч_VER_SAS=0:1 |матч_VER_TOR=0:3 |матч_VER_UDI=1:3 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} m4vpjo5ls9bytpzb90xxgaj50inipvr 10 286831 2665457 2665359 2026-04-20T14:13:19Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665457 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://int.soccerway.com/national/portugal/portuguese-liga-/2025-2026/regular-season/5498f45f-6255-43d9-a4b2-43534f90f9e9/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=POR, BEN, SCP, BRA, FAM, GIL, VSC, EST, MFC, ALV, FCA, RAV, STC, CDN, AMA, CAS, CDT, AVS <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_POR=25 | нічыі_POR=4 |паразы_POR=1 |мз_POR=61 |мп_POR=14 |перамогі_BEN=21 | нічыі_BEN=9 |паразы_BEN=0 |мз_BEN=63 |мп_BEN=19 |перамогі_SCP=22 | нічыі_SCP=5 |паразы_SCP=2 |мз_SCP=74 |мп_SCP=19 |перамогі_BRA=15 | нічыі_BRA=8 |паразы_BRA=6 |мз_BRA=57 |мп_BRA=29 |перамогі_FAM=13 | нічыі_FAM=9 |паразы_FAM=8 |мз_FAM=38 |мп_FAM=27 |перамогі_GIL=12 | нічыі_GIL=10 |паразы_GIL=8 |мз_GIL=44 |мп_GIL=31 |перамогі_VSC=11 | нічыі_VSC=6 |паразы_VSC=13 |мз_VSC=36 |мп_VSC=43 |перамогі_EST=10 | нічыі_EST=7 |паразы_EST=12 |мз_EST=51 |мп_EST=50 |перамогі_MFC=10 | нічыі_MFC=6 |паразы_MFC=13 |мз_MFC=32 |мп_MFC=41 |перамогі_ALV=9 | нічыі_ALV=8 |паразы_ALV=13 |мз_ALV=32 |мп_ALV=48 |перамогі_FCA=10 | нічыі_FCA=5 |паразы_FCA=15 |мз_FCA=38 |мп_FCA=58 |перамогі_RAV=8 | нічыі_RAV=10 |паразы_RAV=12 |мз_RAV=33 |мп_RAV=50 |перамогі_STC=7 | нічыі_STC=8 |паразы_STC=15 |мз_STC=26 |мп_STC=37 |перамогі_CDN=7 | нічыі_CDN=7 |паразы_CDN=16 |мз_CDN=32 |мп_CDN=41 |перамогі_AMA=6 | нічыі_AMA=10 |паразы_AMA=14 |мз_AMA=33 |мп_AMA=49 |перамогі_CAS=5 | нічыі_CAS=11 |паразы_CAS=13 |мз_CAS=28 |мп_CAS=52 |перамогі_CDT=4 | нічыі_CDT=9 |паразы_CDT=16 |мз_CDT=21 |мп_CDT=48 |перамогі_AVS=1 | нічыі_AVS=10 |паразы_AVS=19 |мз_AVS=21 |мп_AVS=64 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]] |назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]] |назва_AVS=[[АВС Авіш|АВС]] |назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]] |назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]] |назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]] |назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]] |назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]] |назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] |назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]] |назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2 }}</onlyinclude> 5cimv2hs4y0z3i55z2a28b2afsmztye 2665511 2665457 2026-04-21T07:00:07Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665511 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://int.soccerway.com/national/portugal/portuguese-liga-/2025-2026/regular-season/5498f45f-6255-43d9-a4b2-43534f90f9e9/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=POR, BEN, SCP, BRA, FAM, GIL, VSC, MFC, EST, ALV, FCA, RAV, STC, CDN, AMA, CAS, CDT, AVS <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_POR=25 | нічыі_POR=4 |паразы_POR=1 |мз_POR=61 |мп_POR=14 |перамогі_BEN=21 | нічыі_BEN=9 |паразы_BEN=0 |мз_BEN=63 |мп_BEN=19 |перамогі_SCP=22 | нічыі_SCP=5 |паразы_SCP=2 |мз_SCP=74 |мп_SCP=19 |перамогі_BRA=15 | нічыі_BRA=8 |паразы_BRA=6 |мз_BRA=57 |мп_BRA=29 |перамогі_FAM=13 | нічыі_FAM=9 |паразы_FAM=8 |мз_FAM=38 |мп_FAM=27 |перамогі_GIL=12 | нічыі_GIL=10 |паразы_GIL=8 |мз_GIL=44 |мп_GIL=31 |перамогі_VSC=11 | нічыі_VSC=6 |паразы_VSC=13 |мз_VSC=36 |мп_VSC=43 |перамогі_MFC=11 | нічыі_MFC=6 |паразы_MFC=13 |мз_MFC=33 |мп_MFC=41 |перамогі_EST=10 | нічыі_EST=7 |паразы_EST=13 |мз_EST=51 |мп_EST=51 |перамогі_ALV=9 | нічыі_ALV=8 |паразы_ALV=13 |мз_ALV=32 |мп_ALV=48 |перамогі_FCA=10 | нічыі_FCA=5 |паразы_FCA=15 |мз_FCA=38 |мп_FCA=58 |перамогі_RAV=8 | нічыі_RAV=10 |паразы_RAV=12 |мз_RAV=33 |мп_RAV=50 |перамогі_STC=7 | нічыі_STC=8 |паразы_STC=15 |мз_STC=26 |мп_STC=37 |перамогі_CDN=7 | нічыі_CDN=7 |паразы_CDN=16 |мз_CDN=32 |мп_CDN=41 |перамогі_AMA=6 | нічыі_AMA=10 |паразы_AMA=14 |мз_AMA=33 |мп_AMA=49 |перамогі_CAS=5 | нічыі_CAS=11 |паразы_CAS=13 |мз_CAS=28 |мп_CAS=52 |перамогі_CDT=4 | нічыі_CDT=9 |паразы_CDT=16 |мз_CDT=21 |мп_CDT=48 |перамогі_AVS=1 | нічыі_AVS=10 |паразы_AVS=19 |мз_AVS=21 |мп_AVS=64 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]] |назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]] |назва_AVS=[[АВС Авіш|АВС]] |назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]] |назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]] |назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]] |назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]] |назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]] |назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] |назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]] |назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2 }}</onlyinclude> h8x3rtqhncz1zhl5i19w1oprz2kkls6 10 286832 2665516 2665290 2026-04-21T07:00:12Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665516 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://int.soccerway.com/national/portugal/portuguese-liga-/2025-2026/regular-season/5498f45f-6255-43d9-a4b2-43534f90f9e9/ Soccerway] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= AVS, ALV, FCA, BRA, BEN, VSC, GIL, CAS, MFC, CDN, POR, RAV, STC, SCP, CDT, FAM, EST, AMA |скарачэньне_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алв]] |скарачэньне_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Аро]] |скарачэньне_AVS=[[АВС Авіш|АВС]] |скарачэньне_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэн]] |скарачэньне_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Бра]] |скарачэньне_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каз]] |скарачэньне_EST=[[Эштарыл Прая|Эшр]] |скарачэньне_AMA=[[Эштрэла Амадора|Эла]] |скарачэньне_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фам]] |скарачэньне_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл]] |скарачэньне_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Мар]] |скарачэньне_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Нас]] |скарачэньне_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Пор]] |скарачэньне_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю]] |скарачэньне_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Сан]] |скарачэньне_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спо]] |скарачэньне_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тан]] |скарачэньне_VSC=[[Віторыя Гімарайнш|ВіГ]] |назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]] |назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]] |назва_AVS=[[АВС Авіш|АВС]] |назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]] |назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]] |назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]] |назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]] |назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]] |назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] |назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]] |назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 |матч_ALV_AMA=1:1 |матч_ALV_AVS=0:0 |матч_ALV_BEN=1:2 |матч_ALV_BRA=0:3 |матч_ALV_CAS=3:1 |матч_ALV_CDN=1:0 |матч_ALV_CDT=1:0 |матч_ALV_EST= |матч_ALV_FAM=1:0 |матч_ALV_FCA= |матч_ALV_GIL=0:4 |матч_ALV_MFC=2:1 |матч_ALV_POR=0:3 |матч_ALV_RAV=1:1 |матч_ALV_SCP=1:4 |матч_ALV_STC=1:1 |матч_ALV_VSC=2:0 |матч_AMA_ALV=2:2 |матч_AMA_AVS=3:0 |матч_AMA_BEN=0:1 |матч_AMA_BRA=3:3 |матч_AMA_CAS=4:0 |матч_AMA_CDN=1:1 |матч_AMA_CDT=0:2 |матч_AMA_EST=0:5 |матч_AMA_FAM= |матч_AMA_FCA=3:1 |матч_AMA_GIL=2:2 |матч_AMA_MFC=0:0 |матч_AMA_POR= |матч_AMA_RAV=1:2 |матч_AMA_SCP=0:1 |матч_AMA_STC=1:0 |матч_AMA_VSC=0:2 |матч_AVS_ALV=1:3 |матч_AVS_AMA=0:0 |матч_AVS_BEN=0:3 |матч_AVS_BRA=0:4 |матч_AVS_CAS=0:2 |матч_AVS_CDN=2:2 |матч_AVS_CDT=2:2 |матч_AVS_EST=3:0 |матч_AVS_FAM=0:1 |матч_AVS_FCA=0:1 |матч_AVS_GIL=1:1 |матч_AVS_MFC=0:2 |матч_AVS_POR= |матч_AVS_RAV=1:2 |матч_AVS_SCP= |матч_AVS_STC=0:1 |матч_AVS_VSC=1:1 |матч_BEN_ALV=2:1 |матч_BEN_AMA=4:0 |матч_BEN_AVS=3:0 |матч_BEN_BRA= |матч_BEN_CAS=2:2 |матч_BEN_CDN=2:0 |матч_BEN_CDT=3:0 |матч_BEN_EST=3:1 |матч_BEN_FAM=1:0 |матч_BEN_FCA=5:0 |матч_BEN_GIL=2:1 |матч_BEN_MFC= |матч_BEN_POR=2:2 |матч_BEN_RAV=1:1 |матч_BEN_SCP=1:1 |матч_BEN_STC=1:1 |матч_BEN_VSC=3:0 |матч_BRA_ALV=5:0 |матч_BRA_AMA= |матч_BRA_AVS=2:2 |матч_BRA_BEN=2:2 |матч_BRA_CAS=4:0 |матч_BRA_CDN=0:1 |матч_BRA_CDT=3:0 |матч_BRA_EST= |матч_BRA_FAM=2:2 |матч_BRA_FCA=1:0 |матч_BRA_GIL=0:1 |матч_BRA_MFC=2:1 |матч_BRA_POR=1:2 |матч_BRA_RAV=3:0 |матч_BRA_SCP=2:2 |матч_BRA_STC=1:0 |матч_BRA_VSC=3:2 |матч_CAS_ALV=0:2 |матч_CAS_AMA=3:5 |матч_CAS_AVS=3:3 |матч_CAS_BEN=1:1 |матч_CAS_BRA= |матч_CAS_CDN=0:2 |матч_CAS_CDT= |матч_CAS_EST=2:2 |матч_CAS_FAM=1:1 |матч_CAS_FCA=3:2 |матч_CAS_GIL=1:1 |матч_CAS_MFC=1:1 |матч_CAS_POR=2:1 |матч_CAS_RAV= |матч_CAS_SCP=0:2 |матч_CAS_STC=0:0 |матч_CAS_VSC=0:0 |матч_CDN_ALV=1:0 |матч_CDN_AMA=2:0 |матч_CDN_AVS= |матч_CDN_BEN=1:2 |матч_CDN_BRA=1:2 |матч_CDN_CAS=0:0 |матч_CDN_CDT=3:1 |матч_CDN_EST=0:1 |матч_CDN_FAM=0:1 |матч_CDN_FCA=1:2 |матч_CDN_GIL=0:2 |матч_CDN_MFC=3:2 |матч_CDN_POR=0:1 |матч_CDN_RAV=4:0 |матч_CDN_SCP=1:4 |матч_CDN_STC=3:3 |матч_CDN_VSC= |матч_CDT_ALV=1:1 |матч_CDT_AMA=0:0 |матч_CDT_AVS=0:0 |матч_CDT_BEN=0:0 |матч_CDT_BRA=0:1 |матч_CDT_CAS=1:2 |матч_CDT_CDN= |матч_CDT_EST=2:2 |матч_CDT_FAM=0:1 |матч_CDT_FCA=3:1 |матч_CDT_GIL=2:2 |матч_CDT_MFC= |матч_CDT_POR=0:2 |матч_CDT_RAV=0:1 |матч_CDT_SCP=0:3 |матч_CDT_STC=2:2 |матч_CDT_VSC=0:1 |матч_EST_ALV=4:1 |матч_EST_AMA=1:1 |матч_EST_AVS=3:1 |матч_EST_BEN= |матч_EST_BRA=1:0 |матч_EST_CAS=0:0 |матч_EST_CDN=1:1 |матч_EST_CDT=2:2 |матч_EST_FAM= |матч_EST_FCA=4:3 |матч_EST_GIL=3:1 |матч_EST_MFC=3:3 |матч_EST_POR=1:3 |матч_EST_RAV=1:2 |матч_EST_SCP=0:1 |матч_EST_STC=0:1 |матч_EST_VSC=4:2 |матч_FAM_ALV= |матч_FAM_AMA=2:3 |матч_FAM_AVS=3:1 |матч_FAM_BEN= |матч_FAM_BRA=1:2 |матч_FAM_CAS=2:0 |матч_FAM_CDN=1:0 |матч_FAM_CDT=3:0 |матч_FAM_EST=4:0 |матч_FAM_FCA=1:0 |матч_FAM_GIL=0:0 |матч_FAM_MFC=1:1 |матч_FAM_POR=0:1 |матч_FAM_RAV=0:0 |матч_FAM_SCP=1:2 |матч_FAM_STC=3:0 |матч_FAM_VSC=2:0 |матч_FCA_ALV=1:0 |матч_FCA_AMA=1:0 |матч_FCA_AVS=3:1 |матч_FCA_BEN=1:2 |матч_FCA_BRA=0:4 |матч_FCA_CAS=0:2 |матч_FCA_CDN=3:0 |матч_FCA_CDT= |матч_FCA_EST=3:2 |матч_FCA_FAM=1:1 |матч_FCA_GIL=2:2 |матч_FCA_MFC=0:2 |матч_FCA_POR=0:4 |матч_FCA_RAV=3:3 |матч_FCA_SCP=1:2 |матч_FCA_STC= |матч_FCA_VSC=3:2 |матч_GIL_ALV=2:2 |матч_GIL_AMA=2:0 |матч_GIL_AVS=3:0 |матч_GIL_BEN=1:2 |матч_GIL_BRA=2:1 |матч_GIL_CAS= |матч_GIL_CDN=2:1 |матч_GIL_CDT=0:1 |матч_GIL_EST=2:0 |матч_GIL_FAM=5:0 |матч_GIL_FCA= |матч_GIL_MFC=2:0 |матч_GIL_POR=0:2 |матч_GIL_RAV=2:2 |матч_GIL_SCP=1:1 |матч_GIL_STC=1:0 |матч_GIL_VSC=0:1 |матч_MFC_ALV=2:1 |матч_MFC_AMA= |матч_MFC_AVS= |матч_MFC_BEN=0:4 |матч_MFC_BRA=0:1 |матч_MFC_CAS=2:1 |матч_MFC_CDN=1:1 |матч_MFC_CDT=1:0 |матч_MFC_EST=1:0 |матч_MFC_FAM=2:2 |матч_MFC_FCA=0:1 |матч_MFC_GIL=1:2 |матч_MFC_POR=1:2 |матч_MFC_RAV=3:1 |матч_MFC_SCP=0:3 |матч_MFC_STC=1:0 |матч_MFC_VSC=2:0 |матч_POR_ALV= |матч_POR_AMA=3:1 |матч_POR_AVS=2:0 |матч_POR_BEN=0:0 |матч_POR_BRA=2:1 |матч_POR_CAS=4:0 |матч_POR_CDN=1:0 |матч_POR_CDT=2:0 |матч_POR_EST=1:0 |матч_POR_FAM=2:2 |матч_POR_FCA=3:1 |матч_POR_GIL=3:0 |матч_POR_MFC=3:0 |матч_POR_RAV=1:0 |матч_POR_SCP=1:1 |матч_POR_STC= |матч_POR_VSC=3:0 |матч_RAV_ALV=1:2 |матч_RAV_AMA=2:1 |матч_RAV_AVS=2:2 |матч_RAV_BEN=0:2 |матч_RAV_BRA=2:2 |матч_RAV_CAS=3:1 |матч_RAV_CDN=1:1 |матч_RAV_CDT=3:0 |матч_RAV_EST=0:4 |матч_RAV_FAM=0:0 |матч_RAV_FCA=0:3 |матч_RAV_GIL= |матч_RAV_MFC=1:2 |матч_RAV_POR=0:3 |матч_RAV_SCP= |матч_RAV_STC=1:1 |матч_RAV_VSC=0:1 |матч_SCP_ALV=2:0 |матч_SCP_AMA=4:0 |матч_SCP_AVS=6:0 |матч_SCP_BEN=1:2 |матч_SCP_BRA=1:1 |матч_SCP_CAS=3:0 |матч_SCP_CDN=2:1 |матч_SCP_CDT= |матч_SCP_EST=3:0 |матч_SCP_FAM=1:0 |матч_SCP_FCA=6:0 |матч_SCP_GIL= |матч_SCP_MFC=3:0 |матч_SCP_POR=1:2 |матч_SCP_RAV=4:0 |матч_SCP_STC=4:2 |матч_SCP_VSC= |матч_STC_ALV=2:1 |матч_STC_AMA=0:0 |матч_STC_AVS=2:0 |матч_STC_BEN=1:2 |матч_STC_BRA= |матч_STC_CAS=1:0 |матч_STC_CDN= |матч_STC_CDT=1:2 |матч_STC_EST=2:4 |матч_STC_FAM=0:1 |матч_STC_FCA=0:0 |матч_STC_GIL=1:0 |матч_STC_MFC=0:1 |матч_STC_POR=0:1 |матч_STC_RAV=0:2 |матч_STC_SCP=1:2 |матч_STC_VSC=2:0 |матч_VSC_ALV=1:1 |матч_VSC_AMA=2:1 |матч_VSC_AVS=4:0 |матч_VSC_BEN=0:3 |матч_VSC_BRA=1:1 |матч_VSC_CAS= |матч_VSC_CDN=2:1 |матч_VSC_CDT=5:0 |матч_VSC_EST=3:2 |матч_VSC_FAM=1:2 |матч_VSC_FCA=1:1 |матч_VSC_GIL=0:0 |матч_VSC_MFC=1:0 |матч_VSC_POR=0:1 |матч_VSC_RAV= |матч_VSC_SCP=1:4 |матч_VSC_STC=2:1 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} jc23vpt68u1ivkk33amalu4oq7bg3qt 0 299034 2665502 2663225 2026-04-21T00:27:15Z ~2026-24189-91 97029 2665502 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International DuraStar» | вытворца = «[[Navistar International]]» | гады = 2001-2018 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International 4000 Series (1989)]]» | наступнік = «[[International MV]]» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4, 6x4, 6x6 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = да 7 500–12 000 кг | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = '''DuraStar 4100 2-door daycab:'''<br> [[Dodge Ram|2006-2009 Dodge Ram 5500 2-door regular cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 2-door regular cab]]<br>[[Ford E-Series#Ford E-550 Super Duty (2002–2003)|Ford E-550 Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Ford Super Duty|Ford F-550 Super Duty Regular Cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty|Ford F-550 Super Duty 2-door regular cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door daycab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door regular cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br>'''DuraStar 4100 2-door extended cab:'''<br> [[Dodge Ram|2006-2009 Dodge Ram 5500 Quad Cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 Quad Cab]] <br> [[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 Super Duty XL Extended Cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty|Ford F-550 Super Duty XL Extended Cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door extended cab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door extended cab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 2-door extended cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door extended cab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door extended cab]]<br>'''DuraStar 4100 4-door crew cab:'''<br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 4-door mega cab]] <br>[[Dodge Ram|2006-2009 Dodge Ram 5500 4-door mega cab]] <br> [[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 4-door crew cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty|Ford F-550 Super Duty 4-door crew cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 4-door crew cab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 4-door crew cab]]<br>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 4-door crew cab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 4-door crew cab]]<br>'''DuraStar 4200 2-door daycab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-650 2-door daycab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C6500 2-door daycab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 2-door daycab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]]<br>'''DuraStar 4200 2-door extended cab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door extended cab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-650 2-door extended cab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door extended cab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C6500 2-door extended cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 2-door extended cab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 2-door extended cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door extended cab]]<br>'''DuraStar 4200 4-door crew cab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-650 4-door crew cab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C6500 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 4-door crew cab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]]<br>'''DuraStar 4300 2-door daycab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-750 2-door regular cab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C7500 2-door daycab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door daycab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]]<br>'''DuraStar 4300 2-door extended cab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door extended cab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-750 2-door extended cab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door extended cab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C7500 2-door extended cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door extended cab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 2-door extended cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door extended cab]]<br>'''DuraStar 4300 4-door crew cab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-750 4-door crew cab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C7500 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]]<br>'''DuraStar 4400 2-door daycab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-850 2-door daycab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C8500 2-door daycab]]<br/>[[Hino 600|Hino 338 2-door daycab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]]<br>'''DuraStar 4400 2-door extended cab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door extended cab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-850 2-door extended cab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door extended cab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C8500 2-door extended cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 338 2-door extended cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 2-door extended cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door extended cab]] <br>'''DuraStar 4400 4-door crew cab:'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650|Ford F-850 4-door crew cab (2000–2015)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C8500 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 338 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]] }} Лінейка '''International DuraStar''', вядомая як серыя '''4000''' да 2008 года, — гэта лінейка грузавікоў сярэдняй грузападымальнасці, якія выпускаліся кампаніяй Navistar International з 2001 па 2018 год. Прадстаўленая як пераемнік серыі International 4000 1989–2001 гадоў, серыя 4000 была перайменавана ў DuraStar у 2008 годзе. Распрацаваная як лінейка прадуктаў класаў 6-7, мадэль 4000/DuraStar была размешчана ніжэй за паўцягальнік для рэгіянальных перавозак [[International TranStar|8000/TranStar]], а мадэль класа 5 [[International TerraStar]] (2010–2015) была самай маленькай мадэллю International з звычайнай кабінай. == 4000 series (2001–2007) == Серыя International 4000 2001-2007 гадоў выпуску — гэта лінейка грузавікоў сярэдняй грузападымальнасці ад International Trucks (Navistar), вядомых сваёй трываласцю і ўніверсальнасцю. Аўтамабілі сталі пераемнікам старой серыі 4000 і былі перайменаваны ў International DuraStar у 2008 годзе. Аўтамабілі былі даступныя ў выглядзе шасі з кабінай, грузавікоў з прамой кузавай і цягачоў, такіх як мадэлі 4200, 4300 і 4400, і абсталяваны надзейнымі дызельнымі рухавікамі DT466 і VT365. Гэтая серыя выкарыстоўвалася ў розных галінах, у тым ліку ў грузавіках з кузавам, самазвалах, службовых грузавіках і аўтамабілях хуткай дапамогі. == DuraStar (2008–2018) == International DuraStar — гэта лінейка грузавікоў сярэдняй грузападымальнасці (клас 6-7), якія выпускаліся кампаніяй Navistar International з 2008 па 2018 год і прыйшлі на змену ранейшым грузавікам серыі 4000. DuraStar, вядомы сваёй трываласцю і ўніверсальнасцю, быў створаны для розных камерцыйных патрэб, у тым ліку для грузавікоў з кузавамі, самазвалаў, платформаў і шасі для экстраных службаў і выкарыстання ў аўтобусах. Адметнымі асаблівасцямі былі фары ў форме паўмесяца і «чорная пляма» на левым баку кабіны. DuraStar быў заменены на серыю International MV у 2018 годзе, International DuraStar (2008–2018) быў даступны ў трох асноўных канфігурацыях кабіны: Day Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Rigid Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester CS-30 Truck|International CS-30 2-Door Standard Closed Cab Conventional 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS-30 2-Door Standard Cab Conventional 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-6/K-7 2-Door Standard Cab Conventional 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-6/KB-7 2-Door Standard Cab Conventional 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-160/L-170 2-Door Standard Cab Conventional 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-160/R-170 2-Door Standard Cab Conventional 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge C3-R8 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge 500 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge D-700 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge D-700 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge D-700 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1962-1963)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1964-1966)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1967-1971)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab 4x2 Rigid Chassis Truck with tilting hood (1972-1978)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1600/1700 2-Door Standard Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1978–1986)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1600/1700 2-Door Standard Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1987–1989)]], [[International Harvester S-Series|International 4700/4900 2-Door Standard Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1989–2002)]], і [[International DuraStar#4000 series (2001–2007)|International 4000 series 2-Door Day Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001–2007)]]), Day Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester CS-30 Truck|International CS-30 2-Door Standard Closed Cab Conventional Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS-30 2-Door Standard Cab Conventional Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-6/K-7 2-Door Standard Cab Conventional Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-6/KB-7 2-Door Standard Cab Conventional Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-160/L-170 2-Door Standard Cab Conventional Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-160/R-170 2-Door Standard Cab Conventional Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge C3-R8 2-Door Regular Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge 500 2-Door Regular Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1962-1963)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1964-1966)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1967-1971)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600/1700 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck with tilting hood (1972-1978)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1600/1700 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1978–1986)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1600/1700 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1987–1989)]], [[International Harvester S-Series|International 4700/4900 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1989–2002)]], і [[International DuraStar#4000 series (2001–2007)|International 4000 series 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (2001–2007)]]), Extended Cab і Crew Cab. == Варыянты == Канструкцыя кабіны International DuraStar такая ж, як і ў некалькіх лінейках прадуктаў International, у тым ліку: грузавік сярэдняй танальнасці TerraStar Class 5, грузавікі для цяжкіх перавозак [[International WorkStar|7000/WorkStar (перайменаваныя ў International HV)]], рэгіянальны паўцягач [[International TranStar|8000/TranStar (перайменаваны ў International RH)]], аэрадынамічны магістральны паўцягач [[International ProStar|International ProStar (перайменаваны ў International LT)]] і паўцягач LoneStar. === Грузавік === ; 4100 International DuraStar 4100 — гэта грузавік сярэдняй грузападымальнасці класа 5, які вырабляецца кампаніяй Navistar International. Ён вядомы сваёй універсальнасцю і даўгавечнасцю ў якасці шасі для розных камерцыйных патрэб, у тым ліку для грузавікоў з кузавамі, службовых аўтамабіляў, самазвалаў і эвакуатараў. У сваіх пачатковых канфігурацыях гэтая мадэль абсталявана дызельным рухавіком MaxxForce і з'яўляецца папулярнай камерцыйнай платформай, якая выкарыстоўваецца для мясцовай дастаўкі, будаўніцтва і аварыйных службаў, International DuraStar 4100 мае стандартную канфігурацыю дзённай кабіны (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Harvester CS-30 Truck|International CS-30 2-Door Standard Closed Cab Conventional Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS-30 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-5 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-5 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-150 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-150 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge C3-R8 2-Door Regular Cab Tandem Axle Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge 500 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1500 2-Door Standard Cab Truck (1962-1963)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1500 2-Door Standard Cab Truck (1964-1966)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1500 2-Door Standard Cab Truck (1967-1971)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1500 2-Door Standard Cab Truck with tilting hood (1972-1978)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1500 2-Door Standard Cab Truck (1978–1986)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1500 2-Door Standard Cab Truck (1987–1989)]], і [[International Harvester S-Series|International 4700 LP 2-Door Standard Cab Truck (1989–2002)]]). Хоць у больш шырокай серыі International DuraStar даступныя іншыя варыянты кабін, такія як падоўжаныя кабіны і кабіны Crew Cabs, мадэль 4100 часта абсталёўваецца базавай дзённай кабінай, распрацаванай для паляпшэння бачнасці і манеўранасці ў розных умовах прымянення, у тым ліку ў якасці шасі для розных мадэляў, такіх як грузавікі з кузавам, службовыя грузавікі і грузавікі з плоскай платформай. ; 4200 International DuraStar 4200 — гэта сярэднетанажны грузавік з аднапрывадным мостам, які выпускаўся кампаніяй International Truck and Engine Corporation (цяпер Navistar) у рамках серыі DuraStar. Ён быў прадстаўлены прыкладна ў 2002 г. на замену мадэлі 4700 і быў абсталяваны 6,0-літровым рухавіком VT365, дызельным рухавіком, які таксама выкарыстоўваўся ў грузавіках Ford пад назвай PowerStroke. DuraStar 4200 быў даступны ў розных канфігурацыях вагавых класаў 5, 6 або 7 і выпускаўся да 2007 мадэльнага года, International DuraStar 4200 быў даступны з канфігурацыямі Day Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Harvester CS-30 Truck|International CS-30 2-Door Standard Closed Cab Conventional Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS-30 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-6 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-6 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-160 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-160 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge C3-R8 2-Door Regular Cab Tandem Axle Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge 500 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600 2-Door Standard Cab Truck (1962-1963)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600 2-Door Standard Cab Truck (1964-1966)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600 2-Door Standard Cab Truck (1967-1971)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1600 2-Door Standard Cab Truck with tilting hood (1972-1978)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1600 2-Door Standard Cab Truck (1978–1986)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1600 2-Door Standard Cab Truck (1987–1989)]], і [[International Harvester S-Series|International 4700 2-Door Standard Cab Truck (1989–2002)]]), Crew Cab, і Extended Cab. DuraStar 4200 таксама меў такую ​​ж канструкцыю кабіны, як і больш шырокая лінейка сярэднетанажных грузавікоў International, што дазваляла спалучаць розныя тыпы кузаваў з кабінай для розных прафесійных патрэб. ; 4300 International DuraStar 4300 — гэта грузавік сярэдняй грузападымальнасці, які вырабляецца кампаніяй International Truck. Ён вядомы сваёй універсальнасцю і магчымасцю канфігурацыі для розных камерцыйных і муніцыпальных мэтаў, такіх як грузавікі з кузавамі, самазвалы і рэфрыжэратары. Ён прапануецца ў канструкцыях з 2-дзвярной кабінай Day Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Harvester CS-30 Truck|International CS-30 2-Door Standard Closed Cab Conventional Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS-30 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-7 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-7 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-170 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-170 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge C3-R8 2-Door Regular Cab Tandem Axle Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge 500 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck (1962-1963)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck (1964-1966)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck (1967-1971)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck with tilting hood (1972-1978)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1700 2-Door Standard Cab Truck (1978–1986)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1700 2-Door Standard Cab Truck (1987–1989)]], і [[International Harvester S-Series|International 4900 2-Door Standard Cab Truck (1989–2002)]]), 2-дзвярной падоўжанай кабінай і 4-дзвярной Crew Cab. Ён характарызуецца трывалай канструкцыяй, якая часта ўключае дызельныя рухавікі Cummins, аўтаматычныя каробкі перадач Allison, а таксама такія функцыі, як пнеўматычная падвеска і пнеўматычныя тармазы. DuraStar 4300 таксама вылучаецца высокімі стандартамі бяспекі і поўнай масай, што часта дазваляе кіраваць ім без вадзіцельскіх правоў камерцыйнага транспарту (CDL). ; 4400 International DuraStar 4400 — гэта прафесійная або сярэднетанажная мадэль грузавіка класа 7 або 8, якая вырабляецца кампаніяй Navistar International і вядомая сваёй універсальнасцю і даўгавечнасцю. Яна служыць трывалай платформай з кабінай і шасі, якую можна абсталяваць для розных камерцыйных мэт, такіх як мясцовыя і рэгіянальныя перавозкі, дастаўка напояў, будаўніцтва і камунальныя работы, Канфігурацыі кабіны International DuraStar 4400 ўключаюць дзённую кабіну (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Harvester CS-30 Truck|International CS-30 2-Door Standard Closed Cab Conventional Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS-30 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-7 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-7 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-170 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-170 2-Door Standard Cab Conventional Truck]], [[Dodge C Series|1956 Dodge C3-R8 2-Door Regular Cab Tandem Axle Truck]], [[Dodge C Series|1957 Dodge 500 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1958 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1959 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge C Series|1960 Dodge D-700 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck (1962-1963)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck (1964-1966)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck (1967-1971)]], [[International Loadstar|International Harvester Loadstar 1700 2-Door Standard Cab Truck with tilting hood (1972-1978)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1700 2-Door Standard Cab Truck (1978–1986)]], [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series 1700 2-Door Standard Cab Truck (1987–1989)]], і [[International Harvester S-Series|International 4900 2-Door Standard Cab Truck (1989–2002)]]), падоўжаную кабіну і кабіну Crew Cab. DuraStar 4400 — гэта універсальнае шасі, якое выкарыстоўваецца для розных мэтаў, такіх як грузавікі з плоскай платформай, грузавікі і машыны хуткай дапамогі, з рознымі канфігурацыямі кабіны, прыдатнымі для розных эксплуатацыйных патрэб. === Гібрыдныя грузавікі з дызельнымі і электрычнымі рухавікамі === У 2007 годзе кампанія Navistar International стала першым амэрыканскім вытворцам грузавікоў, які выпусціў дызельна-электрычны грузавік — International DuraStar Hybrid. International Truck and Engine сумесна з Форумам карыстальнікаў гібрыдных грузавікоў (HTUF), кансорцыумам кліентаў камунальнай прамысловасці, карпарацыяй Eaton, федэральным урадам ЗША і арганізацыяй Calstart аказалі дапамогу ў аплаце выдаткаў на вываз тэхналогіі на рынак. Кампанія таксама забяспечыла непасрэдныя водгукі кліентаў і падтрымку. === Аўтобус === Як і папярэдняя серыя 4000, DuraStar служыў папулярнай платформай для вытворцаў аўтобусаў, і для вытворчасці аўтобусаў было прададзена дзве канфігурацыі. International 3200 — шасі з разрэзанай кабінай, а International 3300 — шасі з капотам. Першая прадавалася ў асноўным для камерцыйнага выкарыстання, а другая — амаль выключна даччынай кампаніі Navistar, IC Bus, як для школьных аўтобусаў, так і для камерцыйнага выкарыстання. Вытворчасць 3300 скончылася ў 2023 годзе, праз пяць гадоў пасля таго, як у 2018 годзе спынілася вытворчасць яго грузавіка. === Пікап === З 2005 па 2008 год кампанія International прадавала заводскі варыянт пікапа з двухмеснай кабінай серыі 4000. Гэты пікап пад назвай International RXT (RXT = Recreational Extreme Truck) даўжынёй 272 цалі быў самым доўгім пікапам, калі-небудзь выпушчаным для продажу ў Паўночнай Амэрыцы. У адрозненне ад CXT, заснаванага на серыі 7000, RXT меў задні прывад і быў арыентаваны на кліентаў з вялікімі прычэпамі для перавозкі кемпераў, лодак і коней; абодва пікапы маюць кузаў ад Ford F-350 Super Duty. RXT, створаны на базе 4200, быў абсталяваны рухавіком VT365 V8 магутнасцю 230 к.с. і каробкай перадач Allison 2200. У 2008 годзе, пасля ніжэйшых за чаканыя продажаў, серыя XT была знятая з вытворчасці. {{ізаляваны артыкул|date=2025-09-22}} [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, знятыя з вытворчасці ў 2018]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі сярэдняй грузападымальнасці]] rhj79qv4wn2sucjd6o2qdzouzbopyoz 10 299270 2665460 2665363 2026-04-20T14:13:22Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665460 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=GAL, FEN, TRA, BEŞ, BAŞ, GÖZ, SAM, RIZ, KON, KOC, GAZ, ALA, KAS, ANT, GEN, EYÜ, KAY, FKA <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_GAL=22 | нічыі_GAL=5 |паразы_GAL=3 |мз_GAL=69 |мп_GAL=23 |перамогі_FEN=19 | нічыі_FEN=10 |паразы_FEN=1 |мз_FEN=68 |мп_FEN=30 |перамогі_TRA=19 | нічыі_TRA=8 |паразы_TRA=3 |мз_TRA=57 |мп_TRA=32 |перамогі_BEŞ=16 | нічыі_BEŞ=7 |паразы_BEŞ=7 |мз_BEŞ=54 |мп_BEŞ=36 |перамогі_BAŞ=13 | нічыі_BAŞ=9 |паразы_BAŞ=8 |мз_BAŞ=48 |мп_BAŞ=31 |перамогі_GÖZ=12 | нічыі_GÖZ=12 |паразы_GÖZ=6 |мз_GÖZ=37 |мп_GÖZ=27 |перамогі_SAM=10 | нічыі_SAM=12 |паразы_SAM=8 |мз_SAM=36 |мп_SAM=39 |перамогі_RIZ=9 | нічыі_RIZ=10 |паразы_RIZ=11 |мз_RIZ=41 |мп_RIZ=42 |перамогі_KON=9 | нічыі_KON=10 |паразы_KON=11 |мз_KON=38 |мп_KON=41 |перамогі_KOC=9 | нічыі_KOC=9 |паразы_KOC=12 |мз_KOC=25 |мп_KOC=34 |перамогі_GAZ=8 | нічыі_GAZ=10 |паразы_GAZ=11 |мз_GAZ=38 |мп_GAZ=49 |перамогі_ALA=6 | нічыі_ALA=15 |паразы_ALA=9 |мз_ALA=35 |мп_ALA=35 |перамогі_KAS=7 | нічыі_KAS=10 |паразы_KAS=13 |мз_KAS=29 |мп_KAS=41 |перамогі_ANT=7 | нічыі_ANT=7 |паразы_ANT=16 |мз_ANT=30 |мп_ANT=49 |перамогі_GEN=6 | нічыі_GEN=7 |паразы_GEN=17 |мз_GEN=29 |мп_GEN=44 |перамогі_EYÜ=6 | нічыі_EYÜ=7 |паразы_EYÜ=17 |мз_EYÜ=22 |мп_EYÜ=44 |перамогі_KAY=4 | нічыі_KAY=11 |паразы_KAY=14 |мз_KAY=21 |мп_KAY=54 |перамогі_FKA=5 | нічыі_FKA=5 |паразы_FKA=20 |мз_FKA=27 |мп_FKA=53 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]] |назва_ANT=[[Антальяспор Анталья|Антальяспор]] |назва_EYÜ=[[Эюпспор Эюп|Эюпспор]] |назва_FKA=[[Фатых Карагюмрук Стамбул|Фатых Карагюмрук]] |назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]] |назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]] |назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]] |назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |назва_KAY=[[Кайсэрыспор Кайсэры|Кайсэрыспор]] |назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]] |назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |назва_RIZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]] |назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL2Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL2Q=green2|тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> otpb7h344fqkgj8iniylr7f66uiilu3 2665514 2665460 2026-04-21T07:00:10Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665514 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 21 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=GAL, FEN, TRA, BEŞ, BAŞ, GÖZ, SAM, RIZ, KON, GAZ, KOC, ALA, KAS, ANT, GEN, EYÜ, KAY, FKA <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_GAL=22 | нічыі_GAL=5 |паразы_GAL=3 |мз_GAL=69 |мп_GAL=23 |перамогі_FEN=19 | нічыі_FEN=10 |паразы_FEN=1 |мз_FEN=68 |мп_FEN=30 |перамогі_TRA=19 | нічыі_TRA=8 |паразы_TRA=3 |мз_TRA=57 |мп_TRA=32 |перамогі_BEŞ=16 | нічыі_BEŞ=7 |паразы_BEŞ=7 |мз_BEŞ=54 |мп_BEŞ=36 |перамогі_BAŞ=13 | нічыі_BAŞ=9 |паразы_BAŞ=8 |мз_BAŞ=48 |мп_BAŞ=31 |перамогі_GÖZ=12 | нічыі_GÖZ=12 |паразы_GÖZ=6 |мз_GÖZ=37 |мп_GÖZ=27 |перамогі_SAM=10 | нічыі_SAM=12 |паразы_SAM=8 |мз_SAM=36 |мп_SAM=39 |перамогі_RIZ=9 | нічыі_RIZ=10 |паразы_RIZ=11 |мз_RIZ=41 |мп_RIZ=42 |перамогі_KON=9 | нічыі_KON=10 |паразы_KON=11 |мз_KON=38 |мп_KON=41 |перамогі_GAZ=9 | нічыі_GAZ=10 |паразы_GAZ=11 |мз_GAZ=41 |мп_GAZ=49 |перамогі_KOC=9 | нічыі_KOC=9 |паразы_KOC=12 |мз_KOC=25 |мп_KOC=34 |перамогі_ALA=6 | нічыі_ALA=15 |паразы_ALA=9 |мз_ALA=35 |мп_ALA=35 |перамогі_KAS=7 | нічыі_KAS=10 |паразы_KAS=13 |мз_KAS=29 |мп_KAS=41 |перамогі_ANT=7 | нічыі_ANT=7 |паразы_ANT=16 |мз_ANT=30 |мп_ANT=49 |перамогі_GEN=6 | нічыі_GEN=7 |паразы_GEN=17 |мз_GEN=29 |мп_GEN=44 |перамогі_EYÜ=6 | нічыі_EYÜ=7 |паразы_EYÜ=17 |мз_EYÜ=22 |мп_EYÜ=44 |перамогі_KAY=4 | нічыі_KAY=11 |паразы_KAY=15 |мз_KAY=21 |мп_KAY=57 |перамогі_FKA=5 | нічыі_FKA=5 |паразы_FKA=20 |мз_FKA=27 |мп_FKA=53 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]] |назва_ANT=[[Антальяспор Анталья|Антальяспор]] |назва_EYÜ=[[Эюпспор Эюп|Эюпспор]] |назва_FKA=[[Фатых Карагюмрук Стамбул|Фатых Карагюмрук]] |назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]] |назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]] |назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]] |назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |назва_KAY=[[Кайсэрыспор Кайсэры|Кайсэрыспор]] |назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]] |назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |назва_RIZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]] |назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL2Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL2Q=green2|тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> qk8ogeainbkcr3dqs3xf6667204kx6l 10 299272 2665461 2665364 2026-04-20T14:13:22Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665461 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.chanceliga.cz/tabulka/2026/aktualni?part=0&round=0&order=8&order_direction=2 Першая ліга] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=SLA, SPA, JAB, PLZ, HKR, LIB, OLO, KAR, PCE, ZLN, BOH, MLA, TEP, SLO, OST, DUK <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_SLA=20 | нічыі_SLA=8 |паразы_SLA=1 |мз_SLA=61 |мп_SLA=22 |перамогі_SPA=19 | нічыі_SPA=6 |паразы_SPA=4 |мз_SPA=60 |мп_SPA=31 |перамогі_JAB=15 | нічыі_JAB=6 |паразы_JAB=8 |мз_JAB=40 |мп_JAB=31 |перамогі_PLZ=14 | нічыі_PLZ=8 |паразы_PLZ=7 |мз_PLZ=49 |мп_PLZ=34 |перамогі_HKR=13 | нічыі_HKR=7 |паразы_HKR=9 |мз_HKR=42 |мп_HKR=34 |перамогі_LIB=11 | нічыі_LIB=10 |паразы_LIB=8 |мз_LIB=41 |мп_LIB=29 |перамогі_OLO=12 | нічыі_OLO=7 |паразы_OLO=10 |мз_OLO=33 |мп_OLO=32 |перамогі_KAR=12 | нічыі_KAR=3 |паразы_KAR=14 |мз_KAR=43 |мп_KAR=48 |перамогі_PCE=10 | нічыі_PCE=8 |паразы_PCE=11 |мз_PCE=36 |мп_PCE=45 |перамогі_ZLN=9 | нічыі_ZLN=7 |паразы_ZLN=13 |мз_ZLN=36 |мп_ZLN=45 |перамогі_BOH=9 | нічыі_BOH=6 |паразы_BOH=14 |мз_BOH=24 |мп_BOH=35 |перамогі_MLA=7 | нічыі_MLA=11 |паразы_MLA=11 |мз_MLA=41 |мп_MLA=52 |перамогі_TEP=6 | нічыі_TEP=11 |паразы_TEP=12 |мз_TEP=29 |мп_TEP=37 |перамогі_SLO=5 | нічыі_SLO=8 |паразы_SLO=16 |мз_SLO=25 |мп_SLO=43 |перамогі_OST=5 | нічыі_OST=7 |паразы_OST=17 |мз_OST=25 |мп_OST=44 |перамогі_DUK=3 | нічыі_DUK=11 |паразы_DUK=15 |мз_DUK=18 |мп_DUK=41 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]] |назва_DUK=[[Дукла Прага]] |назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]] |назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]] |назва_KAR=[[Карвіна (футбольны клюб)|Карвіна]] |назва_LIB=[[Слован Лібэрац]] |назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]] |назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]] |назва_OST=[[Банік Острава]] |назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]] |назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]] |назва_SLA=[[Славія Прага]] |назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]] |назва_SPA=[[Спарта Прага]] |назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]] |назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CHGR |вынік2=CHGR |вынік3=CHGR |вынік4=CHGR |вынік5=CHGR |вынік6=CHGR |вынік7=EUPO |вынік8=EUPO |вынік9=EUPO |вынік10=EUPO |вынік11=REGR |вынік12=REGR |вынік13=REGR |вынік14=REGR |вынік15=REGR |вынік16=REGR <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Рэйтынг сумленнай гульні; 8) Лёсаваньне. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=Q |колер_CHGR=green1 |тэкст_CHGR=Чэмпіёнская група |колер_EUPO=blue1 |тэкст_EUPO=Сярэдняя група |колер_REGR=red1 |тэкст_REGR=Група на паніжэньне }}</onlyinclude> lox6snuawowaa2d341lsjduvnaknhc2 0 299913 2665480 2665433 2026-04-20T17:13:23Z ~2026-24279-58 97021 2665480 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «РАФ-2203» |выява = [[Файл:RAF-2203 Latvija 1979.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Рыская аўтобусная фабрыка]] |вядомы як = |гады = [[1976]]–[[1997]] |зборка = |папярэднік = [[РАФ-977]] |наступнік = [[ГАЗ ГАЗель]]<br/>[[ГАЗ Соболь]]<br/>[[РАФ-M1]]<br/>[[РАФ-M2]] |кляса = LCV |тып кузаву = тэнт, фургон, шасі |кампанаваньне = |плятформа = |кпп = мэханічная, чатырохступеневая |прывад = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне |колавая база = |даўжыня = 6395 мм |шырыня = 2020 мм |вышыня = 2220 мм |клірэнс = |маса = |поўная маса = 7850 т |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |падобныя = '''2203 panel van:'''<br/>[[Volkswagen LT|1975-1995 Volkswagen LT Low Roof Panel Van]]<br /> [[УАЗ-452|УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br />[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]<br/> [[Nysa|Nysa 522 F]]<br/> [[Škoda 1203|1975-1979 Škoda 1203 Low Roof Panel Van]]/[[Škoda 1203|TAZ 1500 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Renault Estafette|1976-1979 Renault Estafette Low Roof Panel Van]]<br/>[[Fiat 238|1978-1982 Fiat 238 Low Roof Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low Roof Cargo Van (1981–1990)]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low Roof Cargo Van (1990–1994)]]<br/>[[Ford Transit|1978-1983 Ford Transit Low Roof Cargo Van]]/[[Ford Transit|1984-1985 Ford Transit Low Roof Cargo Van]]/[[Ford Transit|1986-1992 Ford Transit Low Roof Cargo Van]]/[[Ford Transit|1992-1994 Ford Transit Low Roof Cargo Van]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Panel Van]]/[[ЕрАЗ-3730|ЕрАЗ-3730 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Citroën Type H|1976-1981 Citroën Type H Low Roof Panel Van]]/[[Citroën C25|Citroën C25 Low Roof Panel Van (1981-1990)]]/[[Citroën C25|Citroën C25 Low Roof Panel Van (1990-1993)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|Mercedes-Benz T1 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Barkas B1000|1976-1988 Barkas B1000 Low Roof Panel Van]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Low Roof Panel Van]] <br/> '''2203 minibus:'''<br/>[[Renault Estafette|1976-1979 Renault Estafette Passenger Van]]<br/>[[Volkswagen LT|1975-1995 Volkswagen LT Low Roof Minibus]]<br /> [[УАЗ-452|УАЗ-452 Low Roof Minibus]]<br />[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]<br/>[[Citroën Type H|1976-1981 Citroën Type H Low Roof Minibus]]/[[Citroën C25|Citroën C25 Low Roof Minibus (1981-1990)]]/[[Citroën C25|Citroën C25 Low Roof Minibus (1990-1993)]]<br/> [[Nysa|Nysa 522 M]]<br/> [[Fiat 238|1978-1982 Fiat 238 Low Roof Minibus]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low Roof Minibus (1981–1990)]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Low Roof Minibus (1990–1994)]]<br/>[[Ford Transit|1978-1983 Ford Transit Low Roof Minibus]]/[[Ford Transit|1984-1985 Ford Transit Low Roof Minibus]]/[[Ford Transit|1986-1992 Ford Transit Low Roof Minibus]]/[[Ford Transit|1992-1994 Ford Transit Low Roof Minibus]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|Mercedes-Benz T1 Low Roof Minibus]] <br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Minibus]]/[[ЕрАЗ-3730|ЕрАЗ-3730 Low Roof Minibus]]<br/>[[Škoda 1203|1975-1979 Škoda 1203 Low Roof Minibus]]/[[Škoda 1203|TAZ 1500 Low Roof Minibus]]<br/>[[Barkas B1000|1976-1988 Barkas B1000 Low Roof Minibus]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Low Roof Minibus]] |commons = }} '''РАФ-2203 Латвія''' (мянушка «Рафік») — гэта бескапотны фургон, распрацаваны і створаны Рыжскай аўтобуснай фабрыкай з 1976 па 1997 год. Ён шырока выкарыстоўваўся па ўсім СССР у якасці маршрутных таксі (маршрутак), медыцынскіх аўтамабіляў, транспартных сродкаў і аўтамабіляў спецыяльных службаў. Ён быў пераемнікам РАФ-977, РАФ-2203 «Латвія» — гэта мікрааўтобус з некалькімі тыпамі кузаваў, якія выкарыстоўваліся для розных мэтаў, у тым ліку стандартныя пасажырскія фургоны (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]], і [[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]]), спецыялізаваныя мадэлі для экстраных службаў, такіх як машыны хуткай дапамогі і пажарныя машыны, а таксама версіі для такіх службаў, як дастаўныя фургоны (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], і [[РАФ-977|РАФ-977K]]), дастаўка пошты, таксі і паліцыя. Асноўныя варыянты ўключалі стандартны 2203, машыну хуткай дапамогі 22031 і 22035 для донарскіх клінік. У гэтым фургоне выкарыстоўваўся рухавік аб'ёмам 2445 куб.см (149,2 куб. цалі) ад [[ГАЗ-24]], размешчаны паміж пярэднімі сядзеннямі, што рабіла яго канструкцыю падобнай да іншых канкуруючых фургонаў, такіх як [[FSC Żuk]] і [[Volkswagen LT|1975-1995 Volkswagen LT]], з незалежнай пярэдняй падвескай таксама ад [[ГАЗ-24]] (але спружыны ад [[ГАЗ-13]]). Фары і дэталі тармазной сістэмы былі запазычаныя ад Масквіча 412, вонкавыя ручкі дзвярэй ад [[Масквіча 408]] і 15-цалевыя (38 см) колы ад [[ГАЗ-21 Волга]]. Адзінарныя заднія дзверы адчыняліся ўверсе, а не ўбок, як звычайна. Існавалі дзве асноўныя мадэлі: адна, 2203, з дзесяццю месцамі плюс кіроўца і пасажыр, абсталяваная рухавіком магутнасцю 95 к.с. (71 кВт; 96 к.с.) аб'ёмам 2445 куб.см (149,2 куб. цалі) і ступенню сціску 8,2:1; другая, 22032, дванаццацімеснае «маршрутнае таксі», мела падоўжна размешчаныя сядзенні і ніжэйшы ступень сціску 6,7:1 (каб выкарыстоўваць больш даступны 76-актанавы бензін), і выдавала ўсяго 85 к.с. (63 кВт; 86 к.с.). (2203-02 працавала на звадкаваным прапане). Неўзабаве да мадэльнага шэрагу была дададзена машына хуткай дапамогі, 22031, якая складала цэлую траціну ўсіх пабудаваных 2203; быў таксама 22035 для донарскіх клінік. Да іх далучыўся 22034 для пажарных службаў, РАФ-2203 «Латвія» — гэта мікрааўтобус з некалькімі тыпамі кузаваў, якія выкарыстоўваліся для розных мэтаў, у тым ліку стандартныя пасажырскія фургоны, спецыялізаваныя мадэлі для экстраных службаў, такіх як машыны хуткай дапамогі і пажарныя машыны, а таксама версіі для такіх службаў, як дастаўка пошты, таксі і паліцыя. Асноўныя варыянты ўключалі стандартны 2203, машыну хуткай дапамогі 22031 і 22035 для донарскіх клінік. [[Катэгорыя:Аўтамабілі РАФ]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]] of4art9vylx8ax6v0ap8dxx4f9fwp41 10 300273 2665459 2665362 2026-04-20T14:13:21Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665459 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14072.html 90minut.pl] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 20 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=LPO, JAG, GÓR, WIS, ZAG, RAK, GKS, MOT, LGD, LEG, RAD, KOR, CRA, POG, PIA, ARK, WID, BBT <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_LPO=13 | нічыі_LPO=10 |паразы_LPO=6 |мз_LPO=51 |мп_LPO=41 |перамогі_JAG=12 | нічыі_JAG=10 |паразы_JAG=7 |мз_JAG=47 |мп_JAG=35 |перамогі_GÓR=13 | нічыі_GÓR=7 |паразы_GÓR=9 |мз_GÓR=41 |мп_GÓR=33 |перамогі_WIS=12 | нічыі_WIS=9 |паразы_WIS=8 |мз_WIS=32 |мп_WIS=27 |перамогі_ZAG=12 | нічыі_ZAG=8 |паразы_ZAG=9 |мз_ZAG=42 |мп_ZAG=34 |перамогі_RAK=12 | нічыі_RAK=7 |паразы_RAK=10 |мз_RAK=41 |мп_RAK=36 |перамогі_GKS=13 | нічыі_GKS=4 |паразы_GKS=12 |мз_GKS=42 |мп_GKS=40 |перамогі_MOT=9 | нічыі_MOT=12 |паразы_MOT=8 |мз_MOT=39 |мп_MOT=43 |перамогі_LGD=12 | нічыі_LGD=6 |паразы_LGD=10 |мз_LGD=55 |мп_LGD=51 |перамогі_LEG=8 | нічыі_LEG=13 |паразы_LEG=8 |мз_LEG=34 |мп_LEG=32 |перамогі_RAD=9 | нічыі_RAD=10 |паразы_RAD=10 |мз_RAD=45 |мп_RAD=43 |перамогі_KOR=10 | нічыі_KOR=7 |паразы_KOR=12 |мз_KOR=36 |мп_KOR=35 |перамогі_CRA=9 | нічыі_CRA=10 |паразы_CRA=10 |мз_CRA=34 |мп_CRA=37 |перамогі_POG=11 | нічыі_POG=4 |паразы_POG=14 |мз_POG=39 |мп_POG=44 |перамогі_PIA=10 | нічыі_PIA=5 |паразы_PIA=13 |мз_PIA=34 |мп_PIA=38 |перамогі_ARK=9 | нічыі_ARK=7 |паразы_ARK=13 |мз_ARK=30 |мп_ARK=50 |перамогі_WID=9 | нічыі_WID=6 |паразы_WID=14 |мз_WID=34 |мп_WID=37 |перамогі_BBT=6 | нічыі_BBT=7 |паразы_BBT=16 |мз_BBT=34 |мп_BBT=54 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARK=[[Арка Гдыня]] |назва_BBT=[[Брук-Бэт Тэрмаліка Няцеча]] |назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]] |назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]] |назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]] |назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]] |назва_KOR=[[Карона Кельцы]] |назва_LPO=[[Лех Познань]] |назва_LGD=[[Лехія Гданьск]] |назва_LEG=[[Легія Варшава]] |назва_MOT=[[Матор Люблін]] |назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]] |назва_POG=[[Погань Шчэцін]] |назва_RAD=[[Радомяк Радам]] |назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]] |назва_WID=[[Відзэў Лодзь]] |назва_WIS=[[Вісла Плоцк]] |назва_ZAG=[[Заглембе Любін]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CL2Q |вынік2=CL2Q |вынік3=ECL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Карэкцыя пунктаў.--> |карэкцыя_пунктаў_LGD=-5 |заўвага_LGD=«Лехію» пакаралі зьняцьцем 5 пунктаў з-за фінансавых запазычанасьцяў<ref>{{спасылка|выдавец=transfery.info|url=https://transfery.info/aktualnosci/oficjalnie-jest-decyzja-w-sprawie-lechii-gdansk-ujemne-punkty/243254|загаловак=OFICJALNIE: Jest decyzja w sprawie Lechii Gdańsk. Ujemne punkty|дата публікацыі=16 траўня 2025|дата доступу=28 ліпеня 2025|мова=pl}}</ref>. <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CL2Q=green1 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> 2y9223hpczh62ah6sion1f6j9mpggb4 2665513 2665459 2026-04-21T07:00:09Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2665513 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14072.html 90minut.pl] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 21 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=LPO, JAG, GÓR, WIS, ZAG, RAK, GKS, MOT, LGD, LEG, RAD, KOR, CRA, POG, PIA, ARK, WID, BBT <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_LPO=13 | нічыі_LPO=10 |паразы_LPO=6 |мз_LPO=51 |мп_LPO=41 |перамогі_JAG=12 | нічыі_JAG=10 |паразы_JAG=7 |мз_JAG=47 |мп_JAG=35 |перамогі_GÓR=13 | нічыі_GÓR=7 |паразы_GÓR=9 |мз_GÓR=41 |мп_GÓR=33 |перамогі_WIS=12 | нічыі_WIS=9 |паразы_WIS=8 |мз_WIS=32 |мп_WIS=27 |перамогі_ZAG=12 | нічыі_ZAG=8 |паразы_ZAG=9 |мз_ZAG=42 |мп_ZAG=34 |перамогі_RAK=12 | нічыі_RAK=7 |паразы_RAK=10 |мз_RAK=41 |мп_RAK=36 |перамогі_GKS=13 | нічыі_GKS=4 |паразы_GKS=12 |мз_GKS=42 |мп_GKS=40 |перамогі_MOT=9 | нічыі_MOT=12 |паразы_MOT=8 |мз_MOT=39 |мп_MOT=43 |перамогі_LGD=12 | нічыі_LGD=7 |паразы_LGD=10 |мз_LGD=56 |мп_LGD=52 |перамогі_LEG=8 | нічыі_LEG=13 |паразы_LEG=8 |мз_LEG=34 |мп_LEG=32 |перамогі_RAD=9 | нічыі_RAD=10 |паразы_RAD=10 |мз_RAD=45 |мп_RAD=43 |перамогі_KOR=10 | нічыі_KOR=7 |паразы_KOR=12 |мз_KOR=36 |мп_KOR=35 |перамогі_CRA=9 | нічыі_CRA=10 |паразы_CRA=10 |мз_CRA=34 |мп_CRA=37 |перамогі_POG=11 | нічыі_POG=4 |паразы_POG=14 |мз_POG=39 |мп_POG=44 |перамогі_PIA=10 | нічыі_PIA=6 |паразы_PIA=13 |мз_PIA=35 |мп_PIA=39 |перамогі_ARK=9 | нічыі_ARK=7 |паразы_ARK=13 |мз_ARK=30 |мп_ARK=50 |перамогі_WID=9 | нічыі_WID=6 |паразы_WID=14 |мз_WID=34 |мп_WID=37 |перамогі_BBT=6 | нічыі_BBT=7 |паразы_BBT=16 |мз_BBT=34 |мп_BBT=54 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARK=[[Арка Гдыня]] |назва_BBT=[[Брук-Бэт Тэрмаліка Няцеча]] |назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]] |назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]] |назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]] |назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]] |назва_KOR=[[Карона Кельцы]] |назва_LPO=[[Лех Познань]] |назва_LGD=[[Лехія Гданьск]] |назва_LEG=[[Легія Варшава]] |назва_MOT=[[Матор Люблін]] |назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]] |назва_POG=[[Погань Шчэцін]] |назва_RAD=[[Радомяк Радам]] |назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]] |назва_WID=[[Відзэў Лодзь]] |назва_WIS=[[Вісла Плоцк]] |назва_ZAG=[[Заглембе Любін]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CL2Q |вынік2=CL2Q |вынік3=ECL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Карэкцыя пунктаў.--> |карэкцыя_пунктаў_LGD=-5 |заўвага_LGD=«Лехію» пакаралі зьняцьцем 5 пунктаў з-за фінансавых запазычанасьцяў<ref>{{спасылка|выдавец=transfery.info|url=https://transfery.info/aktualnosci/oficjalnie-jest-decyzja-w-sprawie-lechii-gdansk-ujemne-punkty/243254|загаловак=OFICJALNIE: Jest decyzja w sprawie Lechii Gdańsk. Ujemne punkty|дата публікацыі=16 траўня 2025|дата доступу=28 ліпеня 2025|мова=pl}}</ref>. <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CL2Q=green1 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> h5di5qjj589mz5faylufc5tl4exp0pr 0 300367 2665500 2665400 2026-04-20T21:27:39Z ~2026-24189-91 97029 2665500 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «Ford Transit» |выява = [[Файл:M-ford-transit-negrete-villadiego-2025.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Ford Motor Company]] |вядомы як = |гады = [[1965]]-present |зборка = |папярэднік = '''Europe:''' [[Ford Thames 400E]]<br/>'''North America:''' [[Ford E-Series]] | наступнік = [[Ford Transit Custom]] (for Ford Tourneo) |кляса = |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |кпп = мэханічная, чатырохступеневая |прывад = пярэднематорнае кампанаваньне |колавая база = |даўжыня = 6395 мм |шырыня = 2020 мм |вышыня = 2220 мм |клірэнс = |маса = |поўная маса = 7850 т |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |commons = }} [[Ford Transit]] — гэта сямейства лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў, якія вырабляюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1965 года, у асноўным як грузавы фургон, але таксама даступны ў іншых канфігурацыях, у тым ліку як вялікі пасажырскі фургон (які прадаецца як Ford Tourneo на некаторых рынках з 1995 года), шасі фургона з разрэзам і пікап. Аўтамабіль таксама вядомы як Ford T-Series (T-150, T-250, T-350), гэтая наменклатура агульная з іншымі лёгкімі камерцыйнымі аўтамабілямі Ford, грузавікамі [[Ford F-Series]] і шасі [[Ford E-Series]]. Па стане на 2015 год было прададзена 8 мільёнаў фургонаў Transit, што робіць яго трэцім самым прадаваным фургонам усіх часоў, і ён выпускаўся на чатырох асноўных пакаленнях платформы (дэбютаваў у 1965, 1986, 2000 і 2013 гадах адпаведна), з рознымі «фэйсліфтінгавымі» версіямі кожнай з іх. ==Taunus Transit (1953)== {{Аўтамабіль | назва = «Ford Taunus Transit» | выява = [[Файл:Techno-Classica 2025, Essen (P1045777).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1953-1965 |наступнік = [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 (1965-1970)]] | падобныя = '''Taunus Transit Panel Van:'''<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T Panel Van]]<br/>[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]] <br/> [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Panel Furgon]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]<br/>[[VW T1|VW T1 Panel Van]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Panel Van]]<br />[[Żuk|1958-1966 Żuk A-05]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette Panel Van]]<br/>[[РАФ-977|1964-1966 РАФ-977K]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Panel Van]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]<br/> [[Nysa|Nysa N59-F]]<br>[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Panel Van]]<br/>'''Taunus Transit Kombi Van:'''<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Kombi Van]]<br/>[[VW T1|VW T1 Kombi]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Kombi Van]]<br /> [[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Kombi Van]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Kombi Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Kombi Van]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Kombi Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Kombi Van]]<br/>[[Żuk|1958-1966 Żuk A-07]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette Crew Van]]<br/> [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Kombi Furgon]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Kombi Van]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Kombi Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Kombi Van]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Kombi Van]]<br/>[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Kombi Van]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone Promiscuo (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone Promiscuo]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone Promiscuo]]<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T Kombi Van]]<br/> [[Nysa|Nysa N59 Kombi Van]]<br/>'''Taunus Transit Bus:'''<br/>[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Car (R2060)]] <br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]<br/>[[VW T1|VW T1 Bus]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Minibus]]<br />[[Żuk|1958-1966 Żuk A-18]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Omnibus (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]<br/>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Minibus]]<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T Minibus]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]<br/>[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Minibus]]<br/> [[Nysa|Nysa N59-M]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]] }} ==Першае пакаленне (1965)== {{Аўтамабіль | назва = «Ford Transit (1965-1977)» | выява = [[Файл:1973 Ford Transit.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1965-1977 | папярэднік = [[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit]]<br/>[[Ford Thames 400E]] | наступнік = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]] | падобныя = '''Transit Mk1 Standard Roof Panel Van:'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Panel Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[FSC Żuk|Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]<br/>[[ZSD Nysa|Nysa 501 F]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 F]]<br/>[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]<br/> [[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Panel Van (1966-1978)]]<br/>[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Panel Van]]<br/>[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br />[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Panel Van]] <br/>[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]<br />[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Panel Van]]<br/> '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van:'''<br/> [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Crew Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]<br/> [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Crew Van]] <br/>[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Crew Van (1966-1978)]]<br/>[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Crew Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Crew Van]]<br/> [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Standard Roof Crew Van]]<br/> [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Crew Van]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Crew Van]]<br />[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Van]]<br />[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter Crew Van T2 (Typ 2)]]<br/>'''Transit Mk1 Standard Roof Minibus:'''<br/> [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]<br/>[[ZSD Nysa|Nysa 501 M]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 M]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Minibus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Minibus]]<br/>[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Minibus]]<br/>[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]<br/> [[РАФ-977|РАФ-977ДМ Low Roof Minibus]] <br/>[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]<br />[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Low Roof Minibus]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Minibus (1966-1978)]]<br/>[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Minibus]]<br/>[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Standard Roof Minibus]]<br/>[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]<br /> [[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Bus T2 (Typ 2)]]<br/> '''Transit Mk1 LWB Panel Van:'''<br/> [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz Panel Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Panel Van]]<br/>[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Kastenwagen]]<br/> '''Transit Mk1 LWB Crew Van:'''<br/> [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone Promiscuo]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz Crew Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Crew Van]]<br/>[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Crew Van]]<br/>'''Transit Mk1 LWB Minibus:'''<br/> [[Fiat 625|Van Hool-Fiat 625 N2]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz Minibus (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Minibus]]<br/>[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Minibus]]<br/>'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/>[[Renault Super Goélette|1965-1966 Avia A-20 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Avia A-20 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]<br/> [[Berliet Dauphin K|Citroën Dauphin K01 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 2-Door Chassis Cab]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Chassis Cab]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Chassis Cab]]<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru Single Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/> [[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|MAN Saviem 270 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/>[[Renault Super Goélette|1965-1966 Avia A-20 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Avia A-20 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Berliet Dauphin K|Citroën Dauphin K01 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 single rear wheel chassis truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B single rear wheel chassis truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762ВДП Crew Cab Chassis Truck]]<br/>[[Morris 250 JU|BMC 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|MAN Saviem 270 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/> [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/>[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]<br/>[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/> [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]<br/>[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/>[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Morris 250 JU|Morris 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Morris 250 JU|Austin 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 241|Fiat 241 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]<br/>[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Commer FC|1967-1976 Commer FC 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/> [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B single rear wheel pickup truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 241|Fiat 241 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]<br/>[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Commer FC|1967-1976 Commer FC Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br/> [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762ВДП Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/> [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]<br/>[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''<br/> [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz double cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] }} Ford Transit Mk1, выпушчаны ў 1965 годзе, — гэта камерцыйны фургон, які змяніў рынак лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў у Вялікабрытаніі і Еўропе. Ён быў распрацаваны сумесна Ford of Britain і Ford of Germany, замяніўшы папярэднія мадэлі, такія як Thames 400E і Taunus Transit. Mk1 вядомы сваёй універсальнасцю, грузавой прасторай і пасадкай кіроўцы, падобнай да легкавога аўтамабіля, што робіць яго кіравальным лягчэйшым, чым многія яго канкурэнты, і выпускаўся да 1978 года. Mk1 задаў стандарт для будучых мадэляў Transit, зрабіўшы Ford вядучым імем у вытворчасці лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў для пакаленняў рамеснікаў і дастаўшчыкоў, Арыгінальны Ford Transit Mk1 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck. ===1978—1985=== {{Аўтамабіль | назва = «Ford Transit (1978-1985)» | выява = [[Файл:1978 Ford Transit van, ice cream van conversion (22381174286).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford]]» | гады = 1978-1985 | папярэднік = [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|1971-1977 Ford Transit]] | наступнік = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]] | падобныя = '''Transit Standard Roof Panel Van (1978-1985):'''<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1985)]]<br/>[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] <br />[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]<br/> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]<br />[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]] <br /> [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]<br/> '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van (1978-1985):'''<br/> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Crew Van]] <br/>[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Crew Van (1980-1985)]]<br/> [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Crew Van]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Crew Van]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Crew Van]]<br />[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Crew Van]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Crew Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Crew Van]]<br /> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Crew Van]]<br/>'''Transit Standard Roof Minibus (1978-1985):'''<br/> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Minibus]] <br/>[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1985)]]<br/> [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]<br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]<br />[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]] <br /> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]<br/> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]<br/> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Double Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> '''Transit LWB Dual Rear Wheel Panel Van (1978-1985):'''<br/> [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Panel Van]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Panel Van]]<br/> [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Panel Van]] <br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Panel Van]]<br/>[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Panel Van]]<br/> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Panel Van]]<br/> '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1978-1985):'''<br/> [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Crew Van]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Crew Van]]<br/> [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Crew Van]] <br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Crew Van]]<br/>[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Crew Van]]<br/> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Crew Van]]<br/>'''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1978-1985):'''<br/> [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Minibus]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Minibus]]<br/> [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Minibus]] <br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Minibus]]<br/>[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Minibus]]<br/> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Minibus]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]<br/> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]<br/> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''<br/> [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''<br/> [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] }} У жніўні 1977 года была прадстаўлена абноўленая версія — унутры Ford яна называлася «Transit 1978 1⁄2», але звычайна яе называлі Transit Mark II, — якая атрымала перароблены, даўжэйшы носавы адсек, здольны цяпер правільна прымаць шэрагавы рухавік замест Essex і Cologne V4, таму рухавік Pinto з Cortina стаў асноўнай сілавой устаноўкай Transit. Новы дызайн пярэдняй часткі прывёў Transit у адпаведнасць з астатнімі аўтамабілямі пасажырскага класа Ford of Europe таго часу з квадратнымі фарамі і чорнай красавіцай з жалюзямі, хаця задняя частка засталася нязменнай. Суровы прыборны шчыт Mk1 з адным блокам прыбораў быў заменены на шырокую пластыкавую панэль з больш поўным кластрам прыбораў і пераключальнікаў, узятых ад Taunus/Cortina Mk4. Многія ўладальнікі флоту сутыкнуліся з перадчасным зносам распрастанія кулачкоў у ранніх вузлах Pinto у Cortina, і на працягу двух гадоў Transit 75 быў даступны з рухавіком Ford Kent 1,6 л з крос-флоў канфігурацыяй, Арыгінальны Ford Transit Mk2 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1971-1977)]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck. ==Другое пакаленне (1986)== {{Аўтамабіль | назва = «Ford Transit (1986-2000)» | выява = [[Файл:1989 Ford Transit 190 Popular (13756998394).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford]]» | гады = 1986-2000 | папярэднік = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]] | наступнік = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]] | падобныя = '''Transit LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van(1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1998-2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]<br/> '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]<br/> [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1998-2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]<br/> '''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Minibus]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]<br/> [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Minibus]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Minibus (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1998-2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> '''Transit Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/> [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]<br/>[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> '''Transit Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]<br/>[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit L1H1 Cargo Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Cargo Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Cargo Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]<br/>'''Transit L2H1 Cargo Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Cargo Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Cargo Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]<br/>'''Transit L3H1 Cargo Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Cargo Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Cargo Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]<br/>'''Transit L1H1 Crew Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Crew Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]<br/>'''Transit L2H1 Crew Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Crew Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1981-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]<br/>'''Transit L3H1 Crew Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Crew Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]<br/>'''Transit L1H1 Passenger Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Passenger Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Passenger Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]<br/>'''Transit L2H1 Passenger Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Passenger Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Passenger Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]<br/>'''Transit L3H1 Passenger Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Passenger Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Passenger Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]<br/>'''Transit L1H2 Cargo Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Cargo Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Cargo Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]<br/>'''Transit L2H2 Cargo Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Cargo Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Cargo Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]<br/>'''Transit L3H2 Cargo Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Cargo Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Cargo Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]] <br/>'''Transit L1H2 Crew Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Crew Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]<br/>'''Transit L2H2 Crew Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Crew Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]<br/>'''Transit L3H2 Crew Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Crew Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Crew Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]] <br/>'''Transit L1H2 Passenger Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Passenger Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Passenger Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]<br/>'''Transit L2H2 Passenger Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Passenger Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Passenger Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]<br/>'''Transit L3H2 Passenger Van (1986-2000):'''<br/>[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Passenger Van]]<br/>[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Passenger Van (1986–1991)]]<br/>[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1996-1999)]]<br/>[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]<br/>[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (1995-2000)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1998-2000)]]<br/>[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (1997—2000)]]<br/>[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]] }} Другі пакаленне платформы Transit пад кодавым імем VE6 з'явілася ў студзені 1986 года і вылучалася цалкам новай аўтамабільнай скрынкай у дызайне «one-box» (г.зн. вітровое шкло і капот знаходзяцца пад амаль аднолькавым вуглом), а перадняя падвеска на версіях SWB была зменена на цалкам незалежную канфігурацыю. Спачатку ўсталёўваліся замкі Chubb AVA, але неўзабаве паставілі бочонкі Tibbe. Дыяпазон матораў здзіўляльна перанялі з апошняй мадэлі Mk.1 пасля абнаўлення 1978–1985 гадоў, хоць у 1989 годзе высокапрадукцыйны 3.0 Essex V6 бензінавы рухавік быў заменены на Cologne 2.9 EFI V6, у асноўным з-за нарматываў па выкідах, бо дызайн Essex V6 на той час быў амаль 25 гадоў і яшчэ выкарыстоўваў карбюратар. Трэцяе пакаленне Transit было распрацавана пад кодавым імем «Triton», Ford Transit Mk3, які выпускаўся з 1986 па 1991 год, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]])), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van. ==Трэцяе пакаленне (2000)== {{Аўтамабіль | назва = «Ford Transit (2000-2005)» | выява = [[Файл:2001 Ford Transit 260 SWB TD 2.0 Front.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford]]» | гады = 2000-2005 | папярэднік = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]] | наступнік = [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|2006-2014 Ford Transit]] | падобныя = '''Transit L1H1 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Cargo Van (2000–2005)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Cargo Van]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L1H1 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2004-2007)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Crew Van]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1999-2006)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Crew Van (2000–2005)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L1H1 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Minibus (2000–2005)]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1999-2006)]]<br/> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Passenger Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H1 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Cargo Van (2000–2005)]]<br/>[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Cargo Van]]<br/>[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H1 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2004-2007)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Crew Van]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Crew Van (2000–2005)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H1 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Minibus (2000–2005)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Passenger Van]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H1 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Cargo Van]]<br/>[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Cargo Van (2000–2005)]]<br/>[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H1 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1999-2006)]]<br/> [[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Crew Van (2000–2005)]]<br/>[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Crew Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H1 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Passenger Van]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Passenger Van (2000-2006)]]<br/> '''Transit L1H2 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Cargo Van]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L1H2 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2004-2007)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Crew Van]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L1H2 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1999-2006)]]<br/> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Passenger Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H2 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Cargo Van]]<br/>[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H2 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2004-2007)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Crew Van]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H2 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Passenger Van]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H2 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Cargo Van]]<br/>[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H2 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]<br/> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Crew Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H2 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Passenger Van]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L1H3 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (1999-2006)]]<br/> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Cargo Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L1H3 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (1999-2006)]]<br/> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Crew Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L1H3 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (1999-2006)]]<br/> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Passenger Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H3 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Cargo Van]]<br/>[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H3 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2004-2007)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Crew Van]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L2H3 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Passenger Van]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H3 Cargo Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Cargo Van]]<br/>[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Cargo Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H3 Crew Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]<br/> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Crew Van]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2003-2006)]]<br />[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Crew Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit L3H3 Passenger Van (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Passenger Van]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Passenger Van (2000-2006)]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[LDV Convoy|LDV Convoy 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] <br/>'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]<br /> [[LDV Convoy|LDV Convoy 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] <br/>'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''<br/>[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]<br />[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]<br/>[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]<br />[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]<br />[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]<br /> [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] }} Ford Transit 2000-2006 гадоў выпуску, вядомы як Mk6, быў значна перапрацаваны і меў новыя дызельныя рухавікі Duratorq, пярэдні прывад (FWD) для меншай загрузкі або задні прывад (RWD) для буксіроўкі, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі, вышынёй і даўжынёй даху, што рабіла яго універсальным, папулярным і адносна простым у абслугоўванні камерцыйным аўтамабілем. ===Падцяжка твару (2006)=== {{Аўтамабіль | назва = «Ford Transit (2006-2014)» | выява = [[Файл:2011 Ford Transit in Frozen White, front left, 06-05-2025.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford]]» | гады = 2006-2014 | папярэднік = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]] | наступнік = [[Ford Transit Custom]]<br/>[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]] | падобныя = [[Citroën Jumper|Citroën Jumper (2006-2014)]]<br/>[[Fiat Ducato|Fiat Ducato (2006-2014)]]<br/>[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex (2004-2007)]]/[[Hyundai H-1#Другое пакаленне|Hyundai Starex (2008-2014)]]<br/>[[LDV Maxus|2005–2009 LDV Maxus]]/[[LDV Maxus|2010-2012 Maxus V80]]<br/>[[Iveco Daily|Iveco Daily (2006-2009)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2009-2011)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2011-2014)]]<br/>[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter (2006–2013)]]<br/>[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer (2006-2014)]]<br/>[[Renault Master|Renault Master (2006-2009)]]/[[Renault Master|Renault Master (2010-2014)]]<br/>[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter (2006-2011)]] }} Ford Transit 2006-2014 гадоў выпуску адносіцца да пакалення Mark 7 — універсальны, вялікі камерцыйны фургон (і меншы Transit Connect), вядомы сваёй разнастайнасцю тыпаў кузаваў, надзейнасцю (пры належным абслугоўванні) і практычнасцю, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі. Ён мае такія паляпшэнні, як дыскавыя тормазы на ўсіх колах, пярэдні і задні прывад, а таксама выдатную грузавую прастору, але часам складанае абслугоўванне (напрыклад, праблемы з мокрым рамянём у некаторых дызельных мадэлях). ==Чацвёртае пакаленне (2014)== {{Аўтамабіль |назва = «Ford Transit Mk8» |выява = [[Файл:'20 Ford Transit ELAL.png|300пкс]] |вытворца = [[Ford Motor Company]] |вядомы як = |гады = [[2014]]-present |зборка = |кляса = |тып кузаву = |кампанаваньне = |плятформа = |кпп = мэханічная, чатырохступеневая |прывад = пярэднематорнае кампанаваньне |колавая база = |даўжыня = 6395 мм |шырыня = 2020 мм |вышыня = 2220 мм |клірэнс = |маса = |поўная маса = 7850 т |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |падобныя = '''Transit L1H1 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Cargo Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Cargo Van]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Cargo Van (7C0)]]<br/> '''Transit L1H2 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Cargo Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Cargo Van]]<br/>[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Cargo Van (7C0)]] <br/> '''Transit L1H3 Cargo Van (2014-present):'''<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Cargo Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Cargo Van]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Cargo Van (7C0)]]<br/>'''Transit L1H1 Crew Van (2014-present):'''<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Crew Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Crew Van]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Crew Van (7C0)]]<br/> '''Transit L1H2 Crew Van (2014-present):'''<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Crew Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Crew Van]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Crew Van (7C0)]] <br/> '''Transit L1H3 Crew Van (2014-present):'''<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Crew Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Crew Van]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Crew Van (7C0)]]<br/> '''Transit L1H1 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Passenger Van (2014-present)]]<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Passenger Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Passenger Van]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Passenger Van (7C0)]]<br/> '''Transit L1H2 Passenger Van (2014-present):'''<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Passenger Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Passenger Van (7C0)]] <br/> '''Transit L1H3 Passenger Van (2014-present):'''<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Passenger Van]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Passenger Van]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Passenger Van (7C0)]]<br/>'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''<br/>[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] <br /> [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''<br/>[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]] <br /> [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]]<br/>'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''<br/>[[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] <br /> [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''<br/> [[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br/>[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]] <br /> [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''Transit L2H1 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Cargo Van (7C0)]]<br/> '''Transit L2H2 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Cargo Van (7C0)]] <br/> '''Transit L2H3 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Cargo Van (7C0)]]<br/>'''Transit L2H1 Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Crew Van (7C0)]]<br/> '''Transit L2H2 Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Crew Van (7C0)]] <br/> '''Transit L2H3 Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Crew Van (7C0)]]<br/> '''Transit L2H1 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Passenger Van (7C0)]]<br/> '''Transit L2H2 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Passenger Van (7C0)]] <br/> '''Transit L2H3 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Passenger Van (7C0)]]<br/>'''Transit L4H3 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Cargo Van (7C0)]]<br/>'''Transit L4H3 Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Crew Van (7C0)]]<br/>'''Transit L4H3 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Passenger Van (7C0)]]<br/>'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]<br> [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Cargo Van]]<br />[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (7C0)]]<br/>'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]<br> [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Crew Van]]<br />[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (7C0)]]<br/>'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Minibus]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (7C0)]]<br/><br/> '''Transit L3H1 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Cargo Van (7C0)]] <br/> '''Transit L3H2 Cargo Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Cargo Van (7C0)]] <br/> '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Cargo Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Cargo Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Cargo Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Cargo Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Cargo Van (7C0)]]<br/> '''Transit L3H1 Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Crew Van (7C0)]]<br/> '''Transit L3H2 Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Crew Van (7C0)]] <br/> '''Transit L3H3 Crew Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Crew Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Crew Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Crew Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Crew Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Crew Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Crew Van (7C0)]]<br/> '''Transit L3H1 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Passenger Van (7C0)]]<br/> '''Transit L3H2 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Passenger Van (7C0)]] <br/> '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''<br/>[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Passenger Van (2014-present)]]<br/>[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2024-present)]]<br/>[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2024-present)]] <br /> [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (2014-present)]]<br />[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Passenger Van]]<br/> [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (VS30)]]<br />[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van (2024-present)]]<br>[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Passenger Van]]<br/>[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (XDD)]]<br>[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (XDD)]]<br/>[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Passenger Van]]<br /> [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Passenger Van (7C0)]] |commons = }} Вялікі Ford Transit (2014-цяперашні час) адносіцца да паўнапамернага камерцыйнага фургона, які прыйшоў на замену Transit (2006-2014). Даступны ў розных памерах (кароткая, доўгая, падоўжаная колавая база) і вышыні даху (сярэдняя, ​​высокая) з вялікай колькасцю грузавой прасторы для бізнес-канфігурацый або пасажырскіх перавозак, прапаноўваючы ўніверсальнасць, сучасныя функцыі і такія опцыі, як поўны прывад, у адрозненне ад меншага Transit Connect. Ён вядомы сваёй надзейнай практычнасцю і адаптыўнасцю, ад простых перавозак грузаў да спецыялізаваных мабільных майстэрняў або вялікіх пасажырскіх аўтобусаў (да 15 месцаў), а таксама розныя тыпы кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2006-2014)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Minibus (2006-2014)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2006-2014)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Minibus (2006-2014)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2006-2014)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Minibus (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van. ===Паўночная Амэрыка=== Ford Transit у Паўночнай Амэрыцы (2014-цяперашні час) — гэта універсальная лінейка камерцыйных фургонаў, якая замяніла серыю E. Прапануецца ў паўнапамерных (Transit) і кампактных (Transit Connect) мадэлях для перавозкі грузаў і пасажыраў. Мае розныя варыянты вышыні даху, даўжыні і сілавых агрэгатаў (EcoBoost, дызель, бензінавы V6) для задавальнення розных патрэб бізнесу. Ford Transit стаў хітом продажаў дзякуючы сваёй адаптыўнасці і прасторнасці, а таксама розныя тыпы кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline E-300 Single Rear Wheel 2-Door Chassis Cab (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline E-300 Single Rear Wheel 2-Door Chassis Cab (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Passenger Van, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, High Roof Dual Rear Wheel Cargo Van, High Roof Dual Rear Wheel Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van. == Спасылкі == {{commonscat-inline|Ford Transit}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Transit]] 2b34bbasfaimgybl21x5p1zax2n0xvv 0 301908 2665485 2664821 2026-04-20T18:29:40Z ~2026-24185-56 97023 2665485 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «VW Type 2 (T1)» |выява = [[Файл:20251213 Museum "Automobiles of the World" 14 (78579).jpg|300пкс]] |вытворца = [[Volkswagen]] |вядомы як = |гады = 1950–1967 (Германія)<br/>1957–1975 (Бразілія) |зборка = |папярэднік = None |наступнік = [[Volkswagen Transporter T2]] |кляса = LCV |падобныя = '''Panel Van Type 2 (T1):'''<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T Panel Van]]<br/>[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Cargo Van]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]] <br/> [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Panel Furgon]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]<br/>[[Ford Econoline|Ford Econoline Cargo Van (1961–1967)]]<br/>[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Corvan Cargo Van]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Cargo Van]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Panel Van]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Panel Van]]<br />[[Żuk|1958-1966 Żuk A-05]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette Panel Van]]<br/>[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Panel Van]]<br/>[[РАФ-977|1964-1966 РАФ-977K]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Panel Van]]<br/>[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Panel Van]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]<br/>[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Panel Van]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 Morris Commercial J4 Panel Van]]<br/> [[Nysa|Nysa N59-F]]<br>[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Panel Van]]<br/>'''Kombi Type 2 (T1):'''<br/>[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Kombi Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Kombi Van]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Kombi Van]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Kombi Van]] <br/>[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Kombi Van]] <br /> [[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Kombi Van]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Kombi Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Kombi Van]]<br/>[[Ford Econoline|Ford Econoline Kombi Van (1961–1967)]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Kombi Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Kombi Van]]<br/>[[Żuk|1958-1966 Żuk A-07]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette Crew Van]]<br/> [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Kombi Furgon]]<br/>[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Corvan Kombi Van]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Kombi Van]]<br/>[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Kombi Van]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Kombi Van]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Kombi Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Kombi Van]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Kombi Van]]<br/>[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Kombi Van]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone Promiscuo (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone Promiscuo]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone Promiscuo]]<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T Kombi Van]]<br/>[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Kombi Van]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 Morris Commercial J4 Crew Van]]<br/> [[Nysa|Nysa N59 Kombi Van]]<br>[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Kombi Van]]<br/>'''Bus, Station Wagon, Station Bus Type 2 (T1):'''<br/>[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Passenger Van]] <br/> [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]] <br/> [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Car (R2060)]] <br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]<br/>[[Ford Econoline|Ford Econoline Passenger Van (1961–1967)]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Minibus]]<br />[[Żuk|1958-1966 Żuk A-18]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Omnibus (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]<br/>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]<br/>[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Greenbrier Sportswagon]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Passenger Van]]<br/>[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Minibus]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Minibus]]<br/>[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Minibus]]<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T Minibus]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]<br/>[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Minibus]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 Minibus]]<br/> [[Nysa|Nysa N59-M]]<br>[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Minibus]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]<br/>'''2-Door Regular Cab Pickup Truck Type 2 (T1):'''<br/>[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Pickup Truck]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] <br/>[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] <br/> [[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Rampside Pickup Truck]] <br/> [[Ford Econoline|Ford Econoline Pickup (1961–1967)]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br />[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Żuk|1958-1966 Żuk A-13 Pickup Truck]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] <br/>[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Regular Cab Pickup]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Commer FC|1960-1966 Commer FC 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 2-Door Regular Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Regular Cab Pickup]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Regular Cab Pickup Truck]]/[[Peugeot J7|Peugeot J7 Regular Cab Pickup Truck]]<br/>[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br/> [[Nysa|Nysa N59 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]<br>[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] <br/>'''4-Door Double Cab Pickup Truck Type 2 (T1):'''<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 4-Door Double Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 4-Door Double Cab Pickup Truck]] <br/>[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg 4-Door Double Cab Pickup]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador 4-Door Double Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br />[[Żuk|Żuk A-16 Pickup Truck]]<br />[[Renault Estafette|Renault Estafette 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 1100|Fiat 1100T 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Commer FC|1960-1966 Commer FC 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 4-Door Double Cab Pickup Truck]] <br/>[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br/> [[Nysa|Nysa N59 4-Door Double Cab Pickup Truck]]<br>[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E 4-Door Double Cab Pickup Truck]] |commons = }} '''Volkswagen Transporter Type 2 (T1)''', таксама вядомы як Bulli, Kombi або Bus, быў другой мадэльнай лінейкай [[Volkswagen]] пасля [[Volkswagen Käfer|Beetle]]. Прадстаўлены ў 1950 годзе, T1 быў практычным і надзейным пазадарожнікам з характэрным падзеленым лабавым шклом. Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], і [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], і [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T1)]] [[Катэгорыя:Фургоны]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] [[Катэгорыя:Пікапы]] p0cmkgbnmgx1iigpnz6qnjlirlv7rjm 0 301952 2665486 2664822 2026-04-20T18:35:44Z ~2026-24185-56 97023 2665486 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «VW Type 2 (T2)» |выява = [[Файл:1972 Volkswagen Delivery Van 1.6 Front.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Volkswagen]] |вядомы як = |гады = [[1967]]–[[1979]] |зборка = |папярэднік = [[Volkswagen Transporter T1]] |наступнік = [[Volkswagen Transporter T3]] |кляса = LCV |падобныя = '''Type 2 Panel Van (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone]]<br />[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone]]<br /> [[УАЗ-452|1965-1979 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Panel Van]]<br />[[Citroën Type H|Citroën Type H Panel Van]]<br />[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]<br/>[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Panel Van]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1971-1978)]] <br/> [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Panel Van]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Panel Van]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Panel Van]]<br/>[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Panel Van]]<br />[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]]<br/>[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Panel Van]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Panel Van]]<br/>[[УАЗ-452|УАЗ СГР Panel Van]]<br/>[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 F]]/[[Nysa|Nysa 521 F]]<br/> '''Type 2 Kombi Van (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone Promiscuo]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone Promiscuo]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Kombi Van]]<br/> [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Kombi Van]]<br/>[[Citroën Type H|Citroën Type H Kombi Van]]<br /> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Kombi Van]]<br />[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Kombi Van]]<br/>[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Kombi Van]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1971-1978)]] <br/> [[РАФ-977|РАФ-977Д Kombi Van]]<br/>[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Kombi Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Kombi Van]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Kombi Van]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Kombi Van]]<br/>[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Kombi Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Kombi Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Kombi Van]]<br/>[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Kombi Van]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Kombi Van]]<br/>[[УАЗ-452|УАЗ СГР Kombi Van]]<br/>[[Nysa|1967-1977 Nysa 521 T]]<br/>'''Type 2 Bus (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Autobus]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Autobus]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1978 Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]<br/>[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Minibus]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977Д Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|Citroën Type H Minibus]]<br/>[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Minibus]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]<br/>[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Minibus]]<br /> [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Minibus]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]<br/>[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Minibus]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Minibus]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Minibus]]<br/>[[УАЗ-452|УАЗ СГР Minibus]]<br/>[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 M]]/[[Nysa|Nysa 521 M]]<br/> '''Type 2 Single Cab Pickup Truck (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A11 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo A12 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Single Cab Pickup Truck]]<br/> [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Single Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type H|Citroën Type H Single Cab Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977Д Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1971-1978)]] <br/> [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-13 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-13 B Pickup Truck]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Single Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Single Cab Pickup Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 241|Fiat 241 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[УАЗ-452|УАЗ СГР Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Single Cab Pickup Truck]]<br/> '''Type 2 Crew Cab Pickup Truck (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A12 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Crew Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Crew Cab Pickup Truck]]<br />[[Citroën Type H|Citroën Type H Crew Cab Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1971-1978)]]<br/>[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-16 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-16 B Pickup Truck]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Crew Cab Pickup Truck]]<br/> [[РАФ-977|РАФ-977Д Crew Cab Pickup Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]<br />[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Crew Cab Pickup Truck (1977—1985)]]<br/>[[Fiat 241|Fiat 241 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[УАЗ-452|УАЗ СГР Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Crew Cab Pickup Truck]] |commons = }} '''Volkswagen Type 2 T2''', які выпускаўся з 1967 па 2013 год, — гэта другое пакаленне культавага транспартнага аўтамабіля [[Volkswagen]], шырока вядомага як «эркер» за сваё вялікае выгнутае цэльнае лабавое шкло. Ён прыйшоў на замену [[Volkswagen Transporter T1|T1]], прапаноўваючы палепшаную магутнасць, больш сучасную падвеску, і вядомы сваім вытворчасцю ў Германіі да 1979 года і ў Бразіліі да 2013 года, Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Panel Van]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 15-Window Bus]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T2)]] [[Катэгорыя:Фургоны]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] t1sdyqm3cv1uugy7s1sefvnfws69p2y 2665496 2665486 2026-04-20T20:38:15Z ~2026-24331-02 97025 2665496 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «VW Type 2 (T2)» |выява = [[Файл:1972 Volkswagen Delivery Van 1.6 Front.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Volkswagen]] |вядомы як = |гады = [[1967]]–[[1979]] |зборка = |папярэднік = [[Volkswagen Transporter T1]] |наступнік = [[Volkswagen Transporter T3]] |кляса = LCV |падобныя = '''Type 2 Panel Van (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone]]<br />[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone]]<br /> [[УАЗ-452|1965-1979 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Panel Van]]<br />[[Citroën Type H|Citroën Type H Panel Van]]<br />[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]<br/>[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Panel Van]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1971-1978)]] <br/> [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Panel Van]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Panel Van]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Panel Van]]<br/>[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Panel Van]]<br />[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]]<br/>[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Panel Van]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Panel Van]]<br/>[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 F]]/[[Nysa|Nysa 521 F]]<br/> '''Type 2 Kombi Van (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone Promiscuo]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone Promiscuo]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Kombi Van]]<br/> [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Kombi Van]]<br/>[[Citroën Type H|Citroën Type H Kombi Van]]<br /> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Kombi Van]]<br />[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Kombi Van]]<br/>[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Kombi Van]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1971-1978)]] <br/> [[РАФ-977|РАФ-977Д Kombi Van]]<br/>[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Kombi Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Kombi Van]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Kombi Van]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Kombi Van]]<br/> [[УАЗ-452|1965-1979 УАЗ-452 Low Roof Kombi Van]]<br/>[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Kombi Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Kombi Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Kombi Van]]<br/>[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Kombi Van]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Kombi Van]]<br/>[[Nysa|1967-1977 Nysa 521 T]]<br/>'''Type 2 Bus (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Autobus]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Autobus]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1978 Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]<br/>[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Minibus]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977Д Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|Citroën Type H Minibus]]<br/>[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Minibus]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]<br/>[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Minibus]]<br /> [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Minibus]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]<br/>[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Minibus]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Minibus]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Minibus]]<br/>[[УАЗ-452|1967-1979 УАЗ-452 Minibus]]<br/>[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 M]]/[[Nysa|Nysa 521 M]]<br/> '''Type 2 Single Cab Pickup Truck (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A11 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo A12 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Single Cab Pickup Truck]]<br/> [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Single Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type H|Citroën Type H Single Cab Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977Д Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1971-1978)]] <br/> [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-13 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-13 B Pickup Truck]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Single Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Single Cab Pickup Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 241|Fiat 241 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[УАЗ-3303|1965-1979 УАЗ-3303 Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Single Cab Pickup Truck]]<br/> '''Type 2 Crew Cab Pickup Truck (T2):'''<br/>[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A12 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Peugeot J7|Peugeot J7 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Crew Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Crew Cab Pickup Truck]]<br />[[Citroën Type H|Citroën Type H Crew Cab Pickup Truck]]<br />[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1971-1978)]]<br/>[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-16 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-16 B Pickup Truck]]<br/>[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Crew Cab Pickup Truck]]<br/> [[РАФ-977|РАФ-977Д Crew Cab Pickup Truck]]<br/> [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]<br />[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Crew Cab Pickup Truck (1977—1985)]]<br/>[[Fiat 241|Fiat 241 Crew Cab Pickup Truck]]<br/>[[УАЗ-3303|1965-1979 УАЗ-3303 Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Crew Cab Pickup Truck]] |commons = }} '''Volkswagen Type 2 T2''', які выпускаўся з 1967 па 2013 год, — гэта другое пакаленне культавага транспартнага аўтамабіля [[Volkswagen]], шырока вядомага як «эркер» за сваё вялікае выгнутае цэльнае лабавое шкло. Ён прыйшоў на замену [[Volkswagen Transporter T1|T1]], прапаноўваючы палепшаную магутнасць, больш сучасную падвеску, і вядомы сваім вытворчасцю ў Германіі да 1979 года і ў Бразіліі да 2013 года, Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Panel Van]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 15-Window Bus]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T2)]] [[Катэгорыя:Фургоны]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] aoji47h5e5zq33as6xxioht471tb7xm 0 302106 2665499 2664706 2026-04-20T21:25:58Z ~2026-24189-91 97029 2665499 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «РАФ-977» |выява = [[Файл:RAF-977DM WGrabar.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Рыская аўтобусная фабрыка]] |вядомы як = |гады = [[1958]]–[[1976]] |зборка = |папярэднік = [[РАФ-251]] |наступнік = [[РАФ-2203]] |кляса = LCV |грузападымальнасьць = |хуткасьць = |дызайнэр = |падобныя = '''977 Panel Van:'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Furgone]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Standard Panel Van]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1971-1974)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Furgone]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Furgone]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Panel Van]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]] <br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Panel Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1974 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Panel Van Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|1967-1975 VW Panel Van Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]]/[[Peugeot J7|1965-1974 Peugeot J7 Panel Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]] <br/>[[FSC Żuk|1959-1975 Żuk A-05]]<br/>[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]<br/>'''977 Minibus:'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Autobus]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]<br/>[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]<br />[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Minibus]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Minibus]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Minibus]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Bus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Bus Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]/[[Peugeot J7|1965-1975 Peugeot J7 Minibus]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]<br/>[[FSC Żuk|1959-1975 Żuk A-18]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]] |commons = }} '''РАФ-977''' — савецкі [[мікрааўтобус]], які выпускаўся на [[Рыская аўтобусная фабрыка|Рыскай аўтобуснай фабрыцы]] з [[1958]] па [[1976]] год. РАФ-977 «Латвія» (1958–1976) — савецкі бескапотны фургон, які выпускаўся ў Рызе на базе камплектуючых ГАЗ-21 «Волга» з 4-дзвярным металічным кузавам. Асноўнымі мадэлямі былі 10-мясцовы мікрааўтобус (РАФ-977/Д/ДМ; пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], і [[РАФ-251]]), грузавыя фургоны (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], і [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]]), машына хуткай дапамогі (РАФ-977І/ІМ), турыстычныя мадэлі (РАФ-977Э), і спецыялізаваныя транспартныя сродкі для аэрапортнага транзіту (РАФ-980+979). Мадэль была створана на агрэгатах [[ГАЗ-21]] і мела пярэдняе размяшчэнне рухавіка з прывадам на заднія колы. РАФ-977 стаў адным з самых распаўсюджаных савецкіх мікрааўтобусаў свайго часу. У [[1976]] годзе яго змяніў новы мікрааўтобус [[РАФ-2203]]. [[Катэгорыя:Аўтамабілі РАФ]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] 961fhb4btch0si7exq79wb66rhtipa4 0 302262 2665483 2664924 2026-04-20T18:24:18Z ~2026-24185-56 97023 2665483 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «FSC Żuk» |выява = [[Файл:A Zuk truck in Krakow, Poland (8711766162).jpg|300пкс]] |вытворца = [[FSC Lublin Automotive Factory|FSC]] |вядомы як = |гады = 1959–1998 |зборка = |папярэднік = [[FSC Lublin-51]] |наступнік = [[FSC Lublin]] |кляса = LCV |падобныя = '''A05 Panel Van (1959-1974):'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Furgone]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Standard Panel Van]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1971-1974)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Furgone]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Furgone]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Panel Van]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]] <br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Panel Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1974 Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Panel Van Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|1967-1975 VW Panel Van Type 2 (T2)]]<br/>[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br/>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]]/[[Peugeot J7|1965-1974 Peugeot J7 Panel Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]] <br/>[[РАФ-977|РАФ-977K]] <br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]<br/>'''A18 Minibus (1959-1974):'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Autobus]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Minibus]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Minibus]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Minibus]]<br/>[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]<br/>[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Minibus]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Bus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Bus Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]/[[Peugeot J7|1965-1975 Peugeot J7 Minibus]]<br/> [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]<br />[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]]/[[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]<br/>'''A11 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru Single Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/>[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab single rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]<br/>[[Berliet Dauphin K|Berliet Citroën 301K 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[УАЗ-3303|1965-1976 УАЗ-3303 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]<br/>[[Renault 1 000 kg|Renault Goélette Chassis Cabine (1956-1965)]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]<br/>[[Renault Super Goélette|MAN Saviem 270 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]<br/>[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Chassis Truck]]<br/>[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]<br/>[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab chassis truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1959-1974):'''<br/>[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Pickup Truck]]<br/>[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1974)]]<br/>[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab pickup truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>'''A06 B Panel Van:'''<br/> [[УАЗ-452|1977-1998 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br />[[РАФ-2203|РАФ-2203 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Panel Van]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Panel Van]]<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1991)]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] <br />[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón]] <br/> [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] <br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 E Furgone (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T3|VW T3 Panel Van]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Panel Van]] <br/>[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]<br />[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]<br/>'''A18 B Minibus:'''<br/> [[РАФ-2203|РАФ-2203 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Minibus]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Minibus]]<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1991)]]<br/>[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]<br/> [[УАЗ-452|1977-1998 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] <br />[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]] <br/> [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] <br/> [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1986-1992)]]<br /> [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Fiat 238|Fiat 238 E Autobus (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]] <br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]<br/>[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Minibus]] <br/>[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T3|VW Bus T3]]<br/>[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''<br/> [[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1976-1979)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1991)]]<br/> [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]<br />[[Bedford CF|1976-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[УАЗ-3303|1977-1998 УАЗ-3303 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Citroën C25|1981–1990 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën C25|1990–1994 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/> [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/> [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat 242|1976-1979 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Fiat Ducato|1981–1990 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[РАФ-3311|РАФ-3311 2-door single cab chassis truck]]<br/>[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Renault Master|1986-1990 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1976-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''<br/> [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>'''A11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''<br/>[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1986-1992)]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/> [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]<br />[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br /> [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br />[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] <br/>[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] |commons = }} '''FSC Żuk''' (мн. жук) — фургон, які вырабляўся фабрыкай Samochodów Ciężarowych у Любліне (Польшча) з 1959 па 1998 год, FSC Żuk выпускала некалькі тыпаў кузаваў аўтамабіляў, у тым ліку груз фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[Morris Commercial PV|Morris Commercial PV Delivery Van]], [[International Harvester Metro|International Harvester LM-120 Metro delivery van]], і [[International Harvester Metro|International Harvester RM-120 Metro delivery van]]), 2-дзвярны адзіная кабіна single rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]]), 2-дзвярны адзіная кабіна dual rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1945 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab pickup truck]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], і [[ГЗА-651]]), 2-дзвярное адзіная кабіна single rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]]), 2-дзвярное адзіная кабіна dual rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1945 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-Door Standard Cab 4x2 Chassis Truck]]), 6-дзвярны нізкі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах груз фургон, 6-дзвярны высокі дах мікрааўтобус, 4-дзвярны падвойная кабіна пікап, і 4-дзвярное падвойная кабіна шасі, Нягледзячы на ​​тое, што ён выглядае як цалкам аднакузавы аўтамабіль, насамрэч гэта паўтаракузавы аўтамабіль з паўкапотным кузавам і выцягнутай наперад пярэдняй стойкай. Ён быў распрацаваны для замены свайго папярэдніка, [[FSC Lublin-51]], і карыстаецца вялікай папулярнасцю не толькі ў Польшчы, але і ў многіх краінах другога свету Еўропы. Усяго было выпушчана 587 818 адзінак, што робіць яго стабільна прадаваным аўтамабілем. [[Катэгорыя:Аўтамабілі FSC|Zuk]] [[Катэгорыя:Фургоны]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]] d0vau5qiheyk0xcsdpb2zk0h8fwt9cv 0 302266 2665497 2665203 2026-04-20T20:40:53Z ~2026-24331-02 97025 2665497 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «Citroën Type H» |выява = [[Файл:HYt 002.jpg|300пкс]] |вытворца = [[Citroën]] |гады = 1947-1981 |папярэднік = [[Citroën TUB|Citroën TUB/TUC]] |наступнік = [[Citroën C35]]<br>[[Citroën C25]] |кляса = LCV |падобныя = '''Type H Standard Panel Van:'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Furgone]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Standard Panel Van]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1971-1978)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Furgone]]/[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Furgone]]<br/> [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Panel Furgon]]/[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Panel Van]]<br/>[[FSC Żuk|Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]] <br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Standard Panel Van]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Panel Van]]<br/>[[Barkas B 1000|Barkas B1000 Panel Van]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Panel Van Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Panel Van Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Chenard & Walcker CPV 1500 Panel Van (1947-1950)]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]]/[[Peugeot J7|Peugeot J7 Panel Van]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1977-1982 Toyota HiAce Panel Van]] <br/> [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]/[[УАЗ-452|1965-1981 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]<br/>[[РАФ-977|РАФ-977K]]/[[РАФ-2203|1976-1981 РАФ-2203 Delivery Van]] <br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]<br/>[[Nysa|Nysa N-57 F]]/[[Nysa|Nysa N-58 F]]/[[Nysa|Nysa N-59 F]]/[[Nysa|Nysa N-60 F]]/[[Nysa|Nysa 501 F]]/[[Nysa|Nysa 521 F]]<br/>'''Type H Standard Minibus:'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Autobus]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Minibus]]/[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Minibus]]<br/> [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Car (R2060)]]/[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Minibus]]<br/>[[FSC Żuk|1958-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]] <br/> [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]]/[[УАЗ-452|1965-1981 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]<br />[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Standard Minibus]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Bus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Minibus]]<br/>[[Barkas B 1000|Barkas B1000 Minibus]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Bus Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]/[[Peugeot J7|Peugeot J7 Minibus]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]/[[Toyota HiAce|1977-1982 Toyota HiAce Living Saloon]] <br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]]/[[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]]/[[РАФ-2203|1976-1981 РАФ-2203 4-door minibus]] <br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]<br/>[[Nysa|Nysa N-57 M]]/[[Nysa|Nysa N-58 M]]/[[Nysa|Nysa N-59 M]]/[[Nysa|Nysa N-60 M]]/[[Nysa|Nysa 501 M]]/[[Nysa|Nysa 521 M]]<br/>'''Type H Regular Cab Pickup:'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Regular Cab Pickup (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Regular Cab Pickup]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Regular Cab Pickup]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Regular Cab Pickup]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Regular Cab Pickup]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Regular Cab Pickup]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Regular Cab Pickup (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Regular Cab Pickup (1971-1978)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Regular Cab Pickup]]/[[Fiat 241|1966-1978 Fiat 241 Regular Cab Pickup]]<br/>[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Regular Cab Pickup]]/[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Regular Cab Pickup]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Regular Cab Pickup]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Regular Cab Pickup]]<br/>[[FSC Żuk|1958-1974 Żuk A-03]]/[[FSC Żuk|Żuk A-03 B]] <br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Regular Cab Pickup]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Regular Cab Pickup]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Regular Cab Pickup]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Regular Cab Pickup]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Regular Cab Pickup]]<br/> [[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[УАЗ-3303|1965-1976 УАЗ-3303 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Barkas B 1000|Barkas B1000 Regular Cab Pickup]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Regular Cab Pickup Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Regular Cab Pickup Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Regular Cab Pickup]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Regular Cab Pickup]]/[[Peugeot J7|Peugeot J7 Regular Cab Pickup]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Regular Cab Pickup]]/[[Toyota HiAce|1977-1982 Toyota HiAce Regular Cab Pickup]] <br/>[[РАФ-977|РАФ-977 Regular Cab Pickup]]/[[РАФ-2203|1976-1981 РАФ-2203 Regular Cab Pickup]] <br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Regular Cab Pickup (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Regular Cab Pickup]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Regular Cab Pickup]]<br/>'''Type H Standard Crew Cab Pickup:'''<br/>[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Crew Cab Pickup (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Crew Cab Pickup]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Crew Cab Pickup]]<br/>[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Crew Cab Pickup]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Crew Cab Pickup (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Crew Cab Pickup (1971-1978)]]<br/>[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Crew Cab Pickup]]/[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Crew Cab Pickup]]<br/> [[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[УАЗ-3303|1965-1976 УАЗ-3303 Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]<br/>[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Crew Cab Pickup (R2060)]]/[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]<br />[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Crew Cab Pickup]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Crew Cab Pickup]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Crew Cab Pickup]]<br/>[[FSC Żuk|1958-1974 Żuk A-16 Crew Cab Pickup]]/[[FSC Żuk|Żuk A-16 B Crew Cab Pickup]] <br/>[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Crew Cab Pickup]]<br/>[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Crew Cab Pickup]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Crew Cab Pickup]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Crew Cab Pickup]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Crew Cab Pickup]]<br/>[[Barkas B 1000|Barkas B1000 Crew Cab Pickup]]<br/>[[Volkswagen Transporter T1|VW Crew Cab Pickup Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Crew Cab Pickup Type 2 (T2)]]<br>[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Crew Cab Pickup]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Crew Cab Pickup]]/[[Peugeot J7|Peugeot J7 Crew Cab Pickup]]<br/>[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Crew Cab Pickup]]/[[Toyota HiAce|1977-1982 Toyota HiAce Crew Cab Pickup]] <br/>[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Crew Cab Pickup]]/[[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]]/[[РАФ-2203|1976-1981 РАФ-2203 Crew Cab Pickup]] <br/>[[Harburg Transporter|Tempo Matador Crew Cab Pickup (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Crew Cab Pickup]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Crew Cab Pickup]] }} '''Citroën H Van''', '''Type H''', '''H-Type''' або '''HY''' — гэта лёгкі грузавік (або фургон для дастаўкі), які выпускаўся французскім аўтавытворцам [[Citroën]] паміж 1947 і 1981 гадамі. Ён быў распрацаваны як просты пярэднепрывадны фургон пасля Другой сусветнай вайны. За 34 гады на заводах у Францыі і Бельгіі было выпушчана ў агульнай складанасці 473 289 аўтамабіляў. Большая частка з іх была прададзена ў Францыі, Бельгіі і Нідэрландах, Citroën Type H (1947–1981) быў у асноўным даступны ў кузавах стандартны фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[Citroën TUB|Citroën TUB Furgon]], і [[Citroën TUB|Citroën TUC Furgon]]), стандартны мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Citroën C4 і C6|Citroën C6 Série G Bus]], і [[Citroën U23|1935-1947 Citroën Type 23 Besset Bus]]), фургон з доўгай базай, мікрааўтобус з доўгай базай, crew cab pickup truck, і двухдзверны пікап з адзінарнай кабінай, Корпус фургона Citroën Type H сапраўды нагадвае самалёты з нерухомым крылом для перавозкі грузу (які хутчэйшы за паравозы, якія перавозяць чыгуначныя вагоны, цеплавозы, якія перавозяць чыгуначныя вагоны, электравозы, якія перавозяць чыгуначныя вагоны, і грузавыя судны), а корпус мікрааўтобуса Citroën Type H нагадвае самалёты з нерухомым крылом для перавозкі пасажыраў (які хутчэйшы за паравозы, якія перавозяць пасажырскія вагоны, цеплавозы, якія перавозяць пасажырскія вагоны, электравозы, якія перавозяць пасажырскія вагоны, і круізныя судны) дзякуючы свайму гафрыраванаму стальнаму дызайну, натхнёнаму самалётамі [[Junkers Ju 52]] і [[Ford Trimotor]]. Гэты выбар дызайну надае Type H адметны выгляд, які нагадвае самалёты, асабліва ў форме «свіннога носа» і агульнай структуры. Аднародная канструкцыя Type H і мадэль прывада на пярэднія колы яшчэ больш падкрэсліваюць падобнасць да самалётаў з нерухомым крылом. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Citroën|Type H]] [[Катэгорыя:Лёгкія камерцыйныя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Фургоны]] d9vd6q41nny5g5mlmr6c1lh2irqk1jm 0 302435 2665491 2026-04-20T19:26:55Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Гарланд (Тэхас)]] у [[Гарлэнд (Тэхас)]]: Памылка ў назове 2665491 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Гарлэнд (Тэхас)]] r7rp9aycs4c8oeb815zyt7q72jg5jrs 1 302436 2665498 2026-04-20T21:22:26Z ~2026-24328-03 97028 родственица 2665498 wikitext text/x-wiki [https://kosmopoisk.org/blog/yuliya_vopseva.html] 5gj91gyqvy13ppe5i8lo2pxxpau5492 0 302437 2665501 2026-04-21T00:09:37Z ~2026-24189-91 97029 Створаная старонка са зьместам „[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]]“ 2665501 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] qicswmn2yn38j51c85snnpfttcsljdb 2665503 2665501 2026-04-21T00:31:57Z ~2026-24189-91 97029 2665503 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International Harvester A-Series/B-Series» | вытворца = «[[International Harvester]]» | гады = 1957-1960 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]]» | наступнік = «[[International Harvester C-Series]]» | падобныя = }} [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] t5e7gly8xmv7jflkpd9yvc8rmyqvsar 2665504 2665503 2026-04-21T00:36:25Z ~2026-24189-91 97029 2665504 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International Harvester A-Series/B-Series» | вытворца = «[[International Harvester]]» | гады = 1957-1960 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]]» | наступнік = «[[International Harvester C-Series]]» | падобныя = }} '''Серыя International A''' (ці A-line) замяніла [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]] у красавіку 1957 года. Назва расшыфроўвалася як «Anniversary» (гадавіна), бо 1957 год адзначыў пяцідзесятую (ці залатую) гадавіну вытворчасці грузавікоў кампаніяй [[International Harvester]]. Гэта была ў значнай ступені пераробленая версія лёгкага і сярэдняга грузавіка серыі S з шырокай кабінай і больш інтэграванымі крыламі. Грузавікі збіраліся ў Спрынгфілдзе, штат Агаё, на былым заводзе Warder, Bushnell & Glessner Co. або Champion Works каля Лагонда-авеню. Мадыфікаваная версія гэтай лінейкі грузавікоў таксама выраблялася ў Аўстраліі да 1979 года, дзе яна прадавалася як International, так і як [[Dodge]]. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] s6dtaipk3pm6nfp9ij7os1jkmwafjzz 2665505 2665504 2026-04-21T00:48:31Z ~2026-24189-91 97029 2665505 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International Harvester A-Series/B-Series» | вытворца = «[[International Harvester]]» | гады = 1957-1960 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1956-1957)]]» | наступнік = «[[International Harvester C-Series]]» | падобныя = }} '''Серыя International A''' (ці A-line) замяніла [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]] у красавіку 1957 года. Назва расшыфроўвалася як «Anniversary» (гадавіна), бо 1957 год адзначыў пяцідзесятую (ці залатую) гадавіну вытворчасці грузавікоў кампаніяй [[International Harvester]]. Гэта была ў значнай ступені пераробленая версія лёгкага і сярэдняга грузавіка серыі S з шырокай кабінай і больш інтэграванымі крыламі. Грузавікі збіраліся ў Спрынгфілдзе, штат Агаё, на былым заводзе Warder, Bushnell & Glessner Co. або Champion Works каля Лагонда-авеню. Мадыфікаваная версія гэтай лінейкі грузавікоў таксама выраблялася ў Аўстраліі да 1979 года, дзе яна прадавалася як International, так і як [[Dodge]], Сярод распаўсюджаных тыпаў кузаваў былі пікапы A-100 з 2-дзвярной стандартнай кабінай (пасля-), A-130 DRW 2-Door Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 1.5 Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[International Harvester C-15 Truck|International C-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester D-15 Truck|International Harvester D-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester K-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester KB-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-130 DRW 2-Door Chassis Cab]]), пікапы A-110/A-120/A-130 з 2-дзвярной стандартнай кабінай, Travelette (з 3-дзвярной кабінай) і універсал Travelall. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] g1om6qnys7yzkqisdxxoo5ry4bxbv5v 2665506 2665505 2026-04-21T00:55:32Z ~2026-24189-91 97029 2665506 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International Harvester A-Series/B-Series» | вытворца = «[[International Harvester]]» | гады = 1957-1960 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1956-1957)]]» | наступнік = «[[International Harvester C-Series]]» | падобныя = }} '''Серыя International A''' (ці A-line) замяніла [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]] у красавіку 1957 года. Назва расшыфроўвалася як «Anniversary» (гадавіна), бо 1957 год адзначыў пяцідзесятую (ці залатую) гадавіну вытворчасці грузавікоў кампаніяй [[International Harvester]]. Гэта была ў значнай ступені пераробленая версія лёгкага і сярэдняга грузавіка серыі S з шырокай кабінай і больш інтэграванымі крыламі. Грузавікі збіраліся ў Спрынгфілдзе, штат Агаё, на былым заводзе Warder, Bushnell & Glessner Co. або Champion Works каля Лагонда-авеню. Мадыфікаваная версія гэтай лінейкі грузавікоў таксама выраблялася ў Аўстраліі да 1979 года, дзе яна прадавалася як International, так і як [[Dodge]], Сярод распаўсюджаных тыпаў кузаваў былі пікапы A-100 з 2-дзвярной стандартнай кабінай (пасля-), A-130 DRW 2-Door Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Rigid Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester C-15 Truck|International C-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester D-15 Truck|International Harvester D-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester K-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester KB-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-130 DRW 2-Door Chassis Cab]]), пікапы A-110/A-120/A-130 з 2-дзвярной стандартнай кабінай, Travelette (з 3-дзвярной кабінай) і універсал Travelall. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] r45jj6xpo4c5v6el37fcnn99g09y8qk 2665507 2665506 2026-04-21T01:05:20Z ~2026-24189-91 97029 2665507 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International Harvester A-Series/B-Series» | вытворца = «[[International Harvester]]» | гады = 1957-1960 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1956-1957)]]» | наступнік = «[[International Harvester C-Series]]» | падобныя = }} '''Серыя International A''' (ці A-line) замяніла [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]] у красавіку 1957 года. Назва расшыфроўвалася як «Anniversary» (гадавіна), бо 1957 год адзначыў пяцідзесятую (ці залатую) гадавіну вытворчасці грузавікоў кампаніяй [[International Harvester]]. Гэта была ў значнай ступені пераробленая версія лёгкага і сярэдняга грузавіка серыі S з шырокай кабінай і больш інтэграванымі крыламі. Грузавікі збіраліся ў Спрынгфілдзе, штат Агаё, на былым заводзе Warder, Bushnell & Glessner Co. або Champion Works каля Лагонда-авеню. Мадыфікаваная версія гэтай лінейкі грузавікоў таксама выраблялася ў Аўстраліі да 1979 года, дзе яна прадавалася як International, так і як [[Dodge]], Сярод распаўсюджаных тыпаў кузаваў былі пікапы A-100 з 2-дзвярной стандартнай кабінай (пасля-[[International Harvester D-1 Truck|International Harvester D-1 2-Door Closed Cab Pickup Truck]], [[International Harvester C-1 Truck|International Harvester C-1 2-Door Closed Cab Pickup Truck]], [[International Harvester D-2 Truck|International Harvester D-2 2-Door Pickup Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-1 2-Door Pickup Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-1 2-Door Pickup Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-100 2-Door Pickup Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-100 2-Door Pickup Truck]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-100 2-Door Pickup Truck]]), A-130 DRW 2-Door Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Rigid Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester C-15 Truck|International C-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester D-15 Truck|International Harvester D-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester K-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester KB-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-130 DRW 2-Door Chassis Cab]]), пікапы A-110/A-120/A-130 з 2-дзвярной стандартнай кабінай, Travelette (з 3-дзвярной кабінай) і універсал Travelall. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] bki7mwg8h81d8vh2so87rrz7ashd3ba 2665508 2665507 2026-04-21T01:21:23Z ~2026-24189-91 97029 2665508 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International Harvester A-Series/B-Series» | вытворца = «[[International Harvester]]» | гады = 1957-1960 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1956-1957)]]» | наступнік = «[[International Harvester C-Series]]» | падобныя = }} '''Серыя International A''' (ці A-line) замяніла [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]] у красавіку 1957 года. Назва расшыфроўвалася як «Anniversary» (гадавіна), бо 1957 год адзначыў пяцідзесятую (ці залатую) гадавіну вытворчасці грузавікоў кампаніяй [[International Harvester]]. Гэта была ў значнай ступені пераробленая версія лёгкага і сярэдняга грузавіка серыі S з шырокай кабінай і больш інтэграванымі крыламі. Грузавікі збіраліся ў Спрынгфілдзе, штат Агаё, на былым заводзе Warder, Bushnell & Glessner Co. або Champion Works каля Лагонда-авеню. Мадыфікаваная версія гэтай лінейкі грузавікоў таксама выраблялася ў Аўстраліі да 1979 года, дзе яна прадавалася як International, так і як [[Dodge]], Сярод распаўсюджаных тыпаў кузаваў былі пікапы A-100 з 2-дзвярной стандартнай кабінай (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[International Harvester D-1 Truck|International Harvester D-1 2-Door Closed Cab Pickup Truck]], [[International Harvester C-1 Truck|International Harvester C-1 2-Door Closed Cab Pickup Truck]], [[International Harvester D-2 Truck|International Harvester D-2 2-Door Pickup Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-1 2-Door Pickup Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-1 2-Door Pickup Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-100 2-Door Pickup Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-100 2-Door Pickup Truck]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-100 2-Door Pickup Truck]]), A-130 DRW 2-Door Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Rigid Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester C-15 Truck|International C-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester D-15 Truck|International Harvester D-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester K-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester KB-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-130 DRW 2-Door Chassis Cab]]), пікапы A-110/A-120/A-130 з 2-дзвярной стандартнай кабінай, Travelette (з 3-дзвярной кабінай) і універсал Travelall. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] 0dw85vym0xec6mpbapkh7whh3sldqmr 2665509 2665508 2026-04-21T05:17:24Z ~2026-24189-91 97029 2665509 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «International Harvester A-Series/B-Series» | вытворца = «[[International Harvester]]» | гады = 1957-1960 | папярэднік = «[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1956-1957)]]» | наступнік = «[[International Harvester C-Series]]» | падобныя = }} '''Серыя International A''' (ці A-line) замяніла [[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series (1955-1956)]] у красавіку 1957 года. Назва расшыфроўвалася як «Anniversary» (гадавіна), бо 1957 год адзначыў пяцідзесятую (ці залатую) гадавіну вытворчасці грузавікоў кампаніяй [[International Harvester]]. Гэта была ў значнай ступені пераробленая версія лёгкага і сярэдняга грузавіка серыі S з шырокай кабінай і больш інтэграванымі крыламі. Грузавікі збіраліся ў Спрынгфілдзе, штат Агаё, на былым заводзе Warder, Bushnell & Glessner Co. або Champion Works каля Лагонда-авеню. Мадыфікаваная версія гэтай лінейкі грузавікоў таксама выраблялася ў Аўстраліі да 1979 года, дзе яна прадавалася як International, так і як [[Dodge]], Сярод распаўсюджаных тыпаў кузаваў былі пікапы A-100 з 2-дзвярной стандартнай кабінай (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Willys|1930-1931 Willys 2-Door Closed Cab Pickup Truck]], [[International Harvester D-1 Truck|International Harvester D-1 2-Door Closed Cab Pickup Truck]], [[International Harvester C-1 Truck|International Harvester C-1 2-Door Closed Cab Pickup Truck]], [[International Harvester D-2 Truck|International Harvester D-2 2-Door Pickup Truck]], [[International K and KB series|International Harvester K-1 2-Door Pickup Truck]], [[International K and KB series|International Harvester KB-1 2-Door Pickup Truck]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-100 2-Door Pickup Truck]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-100 2-Door Pickup Truck]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-100 2-Door Pickup Truck]]), A-130 DRW 2-Door Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Rigid Chassis Truck (1928-1929)]], [[GMC|1930-1932 GMC Model T-30C 2-Door Standard Closed Cab 2-Ton 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1933 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Dodge|1934 Dodge Brothers 2-Ton 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[International Harvester C-15 Truck|International C-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester D-15 Truck|International Harvester D-15 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester K-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International K and KB series|International Harvester KB-3 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], [[International Harvester R-Series|1953-1955 International Harvester R-130 DRW 2-Door Chassis Cab]], і [[International Harvester S-Series|International Harvester S-130 DRW 2-Door Chassis Cab]]), пікапы A-110/A-120/A-130 з 2-дзвярной стандартнай кабінай, Travelette (з 3-дзвярной кабінай) і універсал Travelall. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:Грузавікі International]] nyf0cwloz21fssle5ujlom4ln7xrt5w 10 302438 2665517 2026-04-21T07:14:32Z Taravyvan Adijene 1924 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Wikidata_list?oldid=1299609315 2665517 wikitext text/x-wiki {{Артыкул альбо |1={{Памылка|Не было такога ўгавору, каб выкарыстоўваць шаблён {{Ш|Сьпіс зь ВікіЗьвестак}} у артыкулах.}}[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Старонкі з шаблёнамі ў няслушнай прасторы назваў]] |2={{#if:{{{ціхі рэжым|}}}||<div style='float:right;padding-left:15px;'> [https://listeria.toolforge.org/index.php?action=update&lang={{CONTENTLANG}}&page={{FULLPAGENAMEE}} Абнавіць сьпіс] {{!}}{{#if:{{{sparql|}}}|[https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{{sparql|}}}|PATH}} SPARQL] {{!}} }}[https://fist.toolforge.org/wdfist/index.html?sparql={{urlencode:{{{sparql|}}}|PATH}}&no_images_only=1&remove_used=1&remove_multiple=1 Знайсьці выявы]</div> <div style='margin-bottom:5px;border-bottom:3px solid #2F74D0;padding-right:10px;'> Гэты сьпіс аўтаматычна ствараецца на базе інфармацыі з [[Вікізьвесткі|ВікіЗьвестак]] і пэрыядычна абнаўляецца [https://listeria.toolforge.org/ Listeriabot-ам].<br/> <mark>'''Зробленыя ў сьпісе ручныя рэдагаваньні пасьля наступнага абнаўленьня зьнікнуць!'''</mark> </div>}}}}<includeonly> [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Сьпісы на аснове Вікізьвестак]]</includeonly><noinclude> {{Дакумэнтацыя}} </noinclude> r5vq8rijg8lqp4uajj7a7alpreey3yk